text:
# Mars Reconnaissance Orbiter
De Mars Reconnaissance Orbiter is een ruimtesonde van de NASA die het oppervlak van Mars gedetailleerd in kaart brengt. De sonde is uitgerust met de meest krachtige fotocamera's die ooit gebruikt zijn voor een ruimtesonde. De sonde dient verder als communicatiesatelliet voor nieuwe missies op het oppervlak van Mars.

## Achtergrond
Water is de sleutel tot het antwoord van minimaal vier van de meest prangende vragen over Mars: Is er leven op Mars geweest? Is Mars geschikt voor menselijke buitenposten? Kan Mars ons interessante informatie geven over klimaatverandering? Delen de aarde en Mars dezelfde geologische processen?
Omdat water een voorwaarde is voor leven, een mogelijke hulpbron voor menselijke verkenner en een speler is in klimaat en geologie heeft NASA vanwege deze sleutelrol de laatste jaren een "volg het water"-strategie toegepast. De Mars Reconnaissance Orbiter zal het water verder volgen.
De Mars Reconnaissance Orbiter heeft drie wetenschappelijke doelen:
- Onze kennis van het klimaat op Mars verbeteren en bepalen in welke mate water daar een rol in speelt.
- Locaties identificeren waar effecten van vloeibaar water te zien zijn die omstandigheden scheppen waar biologische activiteit mogelijk moet zijn.
- Gebieden identificeren en karakteriseren die interessant voor toekomstige Marslandingen zijn.

Om dit te bewerkstelligen worden de volgende metingen uitgevoerd:
- Het meten van de variaties van de concentraties water, stof en koolstofdioxide in de atmosfeer over de dagen en seizoenen.
- De globale structuur van de atmosfeer karakteriseren.
- Veranderingen aan het oppervlak karakteriseren.
- Locaties waar water of hydrothermische activiteit is zoeken.
- De stratigrafie, ofwel de aardlagen van Mars, de geologische structuren en samenstelling van voorwerpen aan de oppervlakte onderzoeken.
- Het zwaartekrachtveld van Mars in kaart brengen om de kennis over de korst en variaties in de atmosferische massa van Mars te vergroten.
- Metingen uitvoeren onder het oppervlak om meer te weten te komen over aardlagen, waterijsreservoirs en de samenstelling van de poolkappen.

De camera's van de Mars Reconnaissance Orbiter zijn krachtig genoeg om sondes op het oppervlak te fotograferen en men hoopt met de sonde een nieuw licht te kunnen werpen op verloren gegane ruimtesondes als de Mars Polar Lander en de Beagle 2.

## Instrumenten
De sonde is uitgerust met de volgende instrumenten:
- HiRISE - Dit is de meest krachtige telescopische camera met een spiegel van 50cm die ooit gebruikt is op een ruimtesonde. Hij kan kenmerken zo klein als een keukentafel weergeven in opnamen die een gebied van 6 km breed bestrijken. De afbeeldingen kunnen in drie verschillende kleuren worden genomen die niet overeenkomen met de kleuren die de kegeltjes in het menselijke oog waarnemen.
- CRIS - Gesteenten op Mars geven licht af in verschillende kleurenspectra, waarbij ieder gesteente zijn unieke spectrapatroon heeft. Met deze spectrometer zal de samenstelling van gesteenten bepaald kunnen worden.
- CTX - De contextcamera neemt opnamen van een gebied van 30km in één keer. Hij zal gebruikt worden om afbeeldingen van de hoge-resolutiecamera of de spectrograaf in hun context te kunnen plaatsen. De camera produceert zwart-witbeelden.
- MARCI - Deze kleurencamera heeft een extreem brede kijkhoek en kan afbeeldingen van horizon tot horizon nemen en wordt gebruikt om globale veranderingen in de atmosfeer en aan het oppervlak op te merken. De camera kan in 7 kleuren in zichtbaar licht en ultraviolet fotograferen, waaronder kleuren die overeenkomen met de kleuren die het menselijk oog waarneemt.
- MCS - Dit instrument bestudeert waterdamp, stof, ijs in de atmosfeer van Mars en de temperaturen die er heersen. Het instrument meet infrarode straling in een zeer breed spectrum.
- SHARAD - Deze radar kan onder het Marsoppervlak kijken tot een diepte van 1 kilometer. Hij zal gebruikt worden om verschillende aardlagen te kunnen identificeren.

Twee extra experimenten welke zonder een speciaal instrument uitgevoerd worden:
- Gravity Investigation - Hierbij wordt de invloed die de zwaartekracht op de sonde heeft nauwkeurig bijgehouden om meer te weten te komen over het zwaartekrachtveld van Mars. Deze sonde is hiervoor interessant omdat hij op een relatief lage hoogte vliegt.
- Atmospheric Structure Investigation - Hierbij wordt tijdens de aerobreakfase van de missie de verticle structuur van de atmosfeer gemeten met de accelerometers van de sonde.

### Elektronica
Het hart van de boordcomputer van de Mars Reconnaissance Orbiter is een op 133 MHz lopende en uit 10,4 miljoen transistoren bestaande 32-bits RAD750-processor. De processor is in feite een tegen ioniserende straling geharde PowerPC-750 G3 en is de opvolger van de RAD6000-processor welke bijvoorbeeld in de Marsrovers Spirit en Opportunity is verwerkt. Alhoewel de snelheid van de processor met 133 MHz in vergelijking met de huidige thuis-PC's zeer nederig lijkt, is deze op dit moment de snelste processor die buiten het magneetveld van de aarde, waar straling en zonnestormen het werk bemoeilijken, betrouwbaar kan werken.
Voor dataopslag beschikt de ruimtesonde over een 20 gigabyte groot flashgeheugen wat bestaat uit meer dan 700 flashchips met een capaciteit van 256 megabit. De opslagcapaciteit is in vergelijking met een afbeelding van de HiRISE-camera, 7,5 megabyte groot, niet bijzonder groot.
De boordcomputer draait het besturingssysteem VxWorks, een werkelijke-tijdbesturingssysteem dat gebruikt is bij vele eerdere ruimtemissies, zoals bij de Mars Exploration Rovers.

## Communicatie
Een belangrijk doel van de Mars Reconnaissance Orbiter is de communicatiecapaciteit met Mars vergroten. Naast de hoge-resolutiebeelden van de sonde zelf zullen toekomstige sondes op het Marsoppervlak veel grotere hoeveelheden gegevens terugsturen. De plannen zijn dat het toekomstige Mars Science Laboratory MPEG-2-videobeelden gaat terugsturen en dus is extra communicatiecapaciteit nodig.
De Mars Reconnaissance Orbiter beschikt naast een traditionele X-bandzender over een Ka-bandzender waarbij grotere hoeveelheden data tegen minder energie verstuurd kunnen worden, met als nadeel dat de kans op storing door water in de atmosfeer van de aarde groter is.
De extra grote zonnepanelen zullen onder andere gebruikt worden om sterkere radiosignalen uit te zenden zodat de verzendsnelheid verder omhoog kan.
Om met ruimtesondes op het oppervlak van Mars te communiceren is een Electrasysteem aanwezig. Het Electrasysteem is een UHF-radiosysteem, dat voor meerdere (Amerikaanse, Europese en Russische) ruimtesondes geschikt is. Daardoor kunnen de ruimtevaartorganisaties samenwerken, om zo veel mogelijk gegevens van het Marsoppervlak naar de aarde te sturen.

## Lancering
De Mars Reconnaissance Orbiter is op 12 augustus 2005 met een Atlas V-401-raket gelanceerd vanaf Lanceercomplex 41 van het Cape Canaveral Air Force Station. De oorspronkelijke lanceerdatum van 10 augustus werd twee keer uitgesteld. Het eerste uitstel was omdat de gyroscopen in de raket signalen afgaven, waardoor men de lancering niet langer aandurfde. Het tweede uitstel was vanwege problemen met een brandstofsensor. De sonde kwam op 10 maart 2006 in een ellipsvormige baan om Mars. Na enkele maanden aerobraking, om in de gewenste cirkelvormige baan rond Mars voor wetenschappelijk onderzoek te komen, kan de wetenschappelijke missie in oktober 2006 beginnen.

## Resultaten
Begin 2012 deden wetenschappers een opvallende ontdekking. Zij stelden dat in een gebied waar de aanwezigheid van water werd vermoed, de getrokken sporen in de grond niet door water of ijs, maar door lava moesten zijn veroorzaakt. In het gebied zijn spiraalvormige sporen van 5 à 30 meter breedte te zien, die niet door water of ijs kunnen zijn gemaakt omdat ze daarvoor te breed zijn. Ze onderzochten meer dan 100 foto's van een gebied genaamd Cerberus Palus nabij de evenaar. Daarop vonden ze meer dan 200 lavasporen.
In 2013 ontdekten onderzoekers van Marsfoto's een mogelijke oorzaak voor de aanwezigheid van geulen op stofduinen. Deze vertonen opgehoogde randen, hebben een lengte van maximaal twee kilometer, een breedte van minder dan tien meter en onder is vaak een holte zichtbaar. Deze werden al opgemerkt op foto's van de Mars Global Surveyor, maar het bleef onduidelijk hoe ze ontstonden. Het is niet aannemelijk dat water deze geulen veroorzaakte aangezien ze plotseling eindigen, zonder dat geërodeerd materiaal zichtbaar is. Uit recentere foto's door de Mars Reconnaissance Orbiter bleek, dat deze geulen ontstaan tijdens de Martiaanse lente op stofduinen waarop zich tijdens de winter kooldioxide-ijs afzet. Deze ijsbrokken breken af en rollen naar beneden waar ze vervolgens verdampen. Middels proefnemingen met CO2-droogijs op Aardse duinen werd duidelijk dat dit ijs onder deze omstandigheden in dusdanige mate sublimeert, dat zich onder het ijsblok een gaslaag vormt die het ijs optilt, waarna het van de helling rolt. Het gas duwt tevens de randen van de geul omhoog. Dit proces vindt plaats op zowel steile als zwakke hellingen.
- Mars

- Phobos
- Krater Stickney op Phobos
- Deimos

title: Mars Reconnaissance Orbiter

wikitext:
{{Infobox ruimtesonde
| naam                = Mars Reconnaissance Orbiter
| afbeelding          = MRO using SHARAD.jpg
| onderschrift        = Conceptillustratie van de Mars Reconnaissance Orbiter met werkende radar.
| organisatie         = [[National Aeronautics and Space Administration|NASA]]/[[Jet Propulsion Laboratory|JPL]]
| hoofd_aannemers     = [[Lockheed Martin Space]], [[Universiteit van Arizona|UA]], [[Applied Physics Laboratory|APL]], [[Agenzia Spaziale Italiana|ASI]], [[Malin Space Science Systems|MSSS]]
| andere_namen        = MRO
| locatie             = [[Mars (planeet)|Mars]]
| type_omloopbaan     = [[Areocentrische baan]]
| hoogte              = 250 - 316 km
| periode             = 35,5 uur
| snelheid            =
| acceleratie         =
| lancering           = 12 augustus 2005, 11:43:00 [[UTC]]
| lanceerplaats       = [[Cape Canaveral Air Force Station|CCAFS]], [[Cape Canaveral Air Force Station Lanceercomplex 41|SLC-41]]
| lanceervoertuig     = [[Atlas V]] 401
| missieduur          =
| terugkeer           =
| massa               = 2180 kg
| planeet             = [[Mars (planeet)|Mars]]
| instrument_naam     =
| website             = https://mars.nasa.gov/mro/
}}

[[Bestand:MRO Liftoff.jpeg|thumb|Lancering van de [[Atlas V]] met de ''Mars Reconnaissance Orbiter'' op [[12 augustus]] [[2005]]]]
De '''Mars Reconnaissance Orbiter''' is een [[ruimtesonde]] van de [[NASA]] die het oppervlak van [[Mars (planeet)|Mars]] gedetailleerd in kaart brengt. De sonde is uitgerust met de meest krachtige [[fotocamera]]'s die ooit gebruikt zijn voor een ruimtesonde. De sonde dient verder als communicatiesatelliet voor nieuwe missies op het oppervlak van Mars.

== Achtergrond ==

Water is de sleutel tot het antwoord van minimaal vier van de meest prangende vragen over Mars: Is er [[leven op Mars]] geweest? Is Mars geschikt voor menselijke buitenposten? Kan Mars ons interessante informatie geven over [[klimaatverandering]]? Delen de aarde en Mars dezelfde geologische processen?

Omdat water een voorwaarde is voor leven, een mogelijke hulpbron voor menselijke verkenner en een speler is in klimaat en geologie heeft NASA vanwege deze sleutelrol de laatste jaren een "volg het water"-strategie toegepast. De Mars Reconnaissance Orbiter zal het water verder volgen.

De Mars Reconnaissance Orbiter heeft drie wetenschappelijke doelen:
* Onze kennis van het klimaat op Mars verbeteren en bepalen in welke mate water daar een rol in speelt.
* Locaties identificeren waar effecten van vloeibaar water te zien zijn die omstandigheden scheppen waar biologische activiteit mogelijk moet zijn.
* Gebieden identificeren en karakteriseren die interessant voor toekomstige Marslandingen zijn.

Om dit te bewerkstelligen worden de volgende metingen uitgevoerd:
* Het meten van de variaties van de concentraties water, stof en [[kooldioxide|koolstofdioxide]] in de atmosfeer over de dagen en seizoenen.
* De globale structuur van de atmosfeer karakteriseren.
* Veranderingen aan het oppervlak karakteriseren.
* Locaties waar water of hydrothermische activiteit is zoeken.
* De [[stratigrafie]], ofwel de aardlagen van Mars, de geologische structuren en samenstelling van voorwerpen aan de oppervlakte onderzoeken.
* Het zwaartekrachtveld van Mars in kaart brengen om de kennis over de [[aardkorst|korst]] en variaties in de atmosferische massa van Mars te vergroten.
* Metingen uitvoeren onder het oppervlak om meer te weten te komen over aardlagen, waterijsreservoirs en de samenstelling van de poolkappen.

De camera's van de Mars Reconnaissance Orbiter zijn krachtig genoeg om sondes op het oppervlak te fotograferen en men hoopt met de sonde een nieuw licht te kunnen werpen op verloren gegane ruimtesondes als de [[Mars Polar Lander]] en de [[Mars Express|Beagle 2]].

== Instrumenten ==

[[Bestand:Mars Reconnaissance Orbiter schema.png|thumb|400px|De Mars Reconnaissance Orbiter schematisch]]
[[Bestand:Mars Reconnaissance Orbiter solar panel.jpg|thumb|200px|Het zonnepaneel van de ''Mars Reconnaissance Orbiter''']]
De sonde is uitgerust met de volgende instrumenten:
* '''HiRISE''' - Dit is de meest krachtige telescopische camera met een spiegel van 50cm die ooit gebruikt is op een ruimtesonde. Hij kan kenmerken zo klein als een keukentafel weergeven in opnamen die een gebied van 6 km breed bestrijken. De afbeeldingen kunnen in drie verschillende kleuren worden genomen die niet overeenkomen met de kleuren die de kegeltjes in het menselijke oog waarnemen.
* '''CRIS''' - Gesteenten op Mars geven licht af in verschillende kleurenspectra, waarbij ieder gesteente zijn unieke spectrapatroon heeft. Met deze spectrometer zal de samenstelling van gesteenten bepaald kunnen worden.
* '''CTX''' - De contextcamera neemt opnamen van een gebied van 30km in één keer. Hij zal gebruikt worden om afbeeldingen van de hoge-resolutiecamera of de spectrograaf in hun context te kunnen plaatsen. De camera produceert zwart-witbeelden.
* '''MARCI''' - Deze kleurencamera heeft een extreem brede kijkhoek en kan afbeeldingen van horizon tot horizon nemen en wordt gebruikt om globale veranderingen in de atmosfeer en aan het oppervlak op te merken. De camera kan in 7 kleuren in zichtbaar licht en ultraviolet fotograferen, waaronder kleuren die overeenkomen met de kleuren die het menselijk oog waarneemt.
* '''MCS''' - Dit instrument bestudeert waterdamp, stof, ijs in de atmosfeer van Mars en de temperaturen die er heersen. Het instrument meet infrarode straling in een zeer breed spectrum.
* '''SHARAD''' - Deze radar kan onder het Marsoppervlak kijken tot een diepte van 1 kilometer. Hij zal gebruikt worden om verschillende aardlagen te kunnen identificeren.

Twee extra experimenten welke zonder een speciaal instrument uitgevoerd worden:
* '''Gravity Investigation''' - Hierbij wordt de invloed die de zwaartekracht op de sonde heeft nauwkeurig bijgehouden om meer te weten te komen over het zwaartekrachtveld van Mars. Deze sonde is hiervoor interessant omdat hij op een relatief lage hoogte vliegt.
* '''Atmospheric Structure Investigation''' - Hierbij wordt tijdens de [[aerobreaking|aerobreakfase]] van de missie de verticle structuur van de atmosfeer gemeten met de accelerometers van de sonde.

=== Elektronica ===
Het hart van de boordcomputer van de Mars Reconnaissance Orbiter is een op 133 MHz lopende en uit 10,4 miljoen [[transistor]]en bestaande 32-bits [[RAD750]]-processor. De [[Processor (ICT)|processor]] is in feite een tegen [[ioniserende straling]] geharde [[PowerPC|PowerPC-750 G3]] en is de opvolger van de [[RAD6000]]-processor welke bijvoorbeeld in de Marsrovers [[Mars Exploration Rover|Spirit en Opportunity]] is verwerkt. Alhoewel de snelheid van de processor met 133 MHz in vergelijking met de huidige thuis-PC's zeer nederig lijkt, is deze op dit moment de snelste processor die buiten het magneetveld van de aarde, waar straling en zonnestormen het werk bemoeilijken, betrouwbaar kan werken.

Voor dataopslag beschikt de ruimtesonde over een 20 gigabyte groot flashgeheugen wat bestaat uit meer dan 700 flashchips met een capaciteit van 256 megabit. De opslagcapaciteit is in vergelijking met een afbeelding van de HiRISE-camera, 7,5 megabyte groot, niet bijzonder groot.

De boordcomputer draait het besturingssysteem [[VxWorks]], een [[werkelijke-tijdbesturingssysteem]] dat gebruikt is bij vele eerdere ruimtemissies, zoals bij de [[Mars Exploration Rover]]s.

== Communicatie ==

[[Bestand:Mars Reconnaissance Orbiter HGA.jpg|thumb|200px|Hoogrendementsantenne]]
Een belangrijk doel van de Mars Reconnaissance Orbiter is de communicatiecapaciteit met Mars vergroten. Naast de hoge-resolutiebeelden van de sonde zelf zullen toekomstige sondes op het Marsoppervlak veel grotere hoeveelheden gegevens terugsturen. De plannen zijn dat het toekomstige [[Mars Science Laboratory]] MPEG-2-videobeelden gaat terugsturen en dus is extra communicatiecapaciteit nodig.

De Mars Reconnaissance Orbiter beschikt naast een traditionele X-bandzender over een Ka-bandzender waarbij grotere hoeveelheden data tegen minder energie verstuurd kunnen worden, met als nadeel dat de kans op storing door water in de atmosfeer van de aarde groter is.

De extra grote zonnepanelen zullen onder andere gebruikt worden om sterkere radiosignalen uit te zenden zodat de verzendsnelheid verder omhoog kan.

Om met ruimtesondes op het oppervlak van Mars te communiceren is een Electrasysteem aanwezig. Het Electrasysteem is een UHF-radiosysteem, dat voor meerdere (Amerikaanse, Europese en Russische) ruimtesondes geschikt is. Daardoor kunnen de ruimtevaartorganisaties samenwerken, om zo veel mogelijk gegevens van het Marsoppervlak naar de aarde te sturen.

== Lancering ==
De Mars Reconnaissance Orbiter is op 12 augustus 2005 met een [[Atlas (raket)|Atlas V-401-raket]] gelanceerd vanaf [[SLC-41|Lanceercomplex 41]] van het [[Cape Canaveral Air Force Station]]. De oorspronkelijke lanceerdatum van 10 augustus werd twee keer uitgesteld. Het eerste uitstel was omdat de [[gyroscoop|gyroscopen]] in de raket signalen afgaven, waardoor men de lancering niet langer aandurfde. Het tweede uitstel was vanwege problemen met een brandstofsensor. De sonde kwam op 10 maart 2006 in een ellipsvormige baan om Mars. Na enkele maanden [[aerobraking]], om in de gewenste cirkelvormige baan rond Mars voor wetenschappelijk onderzoek te komen, kan de wetenschappelijke missie in oktober 2006 beginnen.

== Resultaten ==
Begin 2012 deden wetenschappers een opvallende ontdekking. Zij stelden dat in een gebied waar de aanwezigheid van water werd vermoed, de getrokken sporen in de grond niet door water of ijs, maar door lava moesten zijn veroorzaakt. In het gebied zijn spiraalvormige sporen van 5 à 30 meter breedte te zien, die niet door water of ijs kunnen zijn gemaakt omdat ze daarvoor te breed zijn. Ze onderzochten meer dan 100 foto's van een gebied genaamd Cerberus Palus nabij de evenaar. Daarop vonden ze meer dan 200 lavasporen.<ref>[https://www.sciencemag.org/content/336/6080/449 Science], bezocht 27 april 2012</ref><ref>[https://www.rtl.nl/(/actueel/rtlnieuws/opmerkelijk/)/components/actueel/rtlnieuws/2012/04_april/26/opmerkelijk/geen-water-maar-lava-op-mars.xml Geen water maar lava op mars] RTL nieuws, bezocht 27 april 2012</ref><ref>[http://www.scientias.nl/nieuwe-sporen-van-lava-ontdekt-op-mars/61853 Nieuwe sporen van lava ontdekt op Mars] Scientias.nl, bezocht 27 april 2012. [https://web.archive.org/web/20160305034922/http://www.scientias.nl/nieuwe-sporen-van-lava-ontdekt-op-mars/61853 Gearchiveerd] op 5 maart 2016.</ref><ref>[https://www.destentor.nl/nieuws/algemeen/buitenland/10934048/Geen-water,-maar-lava-op-Mars.ece Geen water, maar lava op Mars] De Stentor, bezocht 27 april 2012</ref>

In 2013 ontdekten onderzoekers van Marsfoto's een mogelijke oorzaak voor de aanwezigheid van geulen op stofduinen. Deze vertonen opgehoogde randen, hebben een lengte van maximaal twee kilometer, een breedte van minder dan tien meter en onder is vaak een holte zichtbaar. Deze werden al opgemerkt op foto's van de ''[[Mars Global Surveyor]]'', maar het bleef onduidelijk hoe ze ontstonden. Het is niet aannemelijk dat water deze geulen veroorzaakte aangezien ze plotseling eindigen, zonder dat [[Erosie|geërodeerd]] materiaal zichtbaar is. Uit recentere foto's door de ''Mars Reconnaissance Orbiter'' bleek, dat deze geulen ontstaan tijdens de Martiaanse lente op stofduinen waarop zich tijdens de winter [[Koolstofdioxide|kooldioxide]]-ijs afzet. Deze ijsbrokken breken af en rollen naar beneden waar ze vervolgens verdampen. Middels proefnemingen met CO2-[[droogijs]] op Aardse duinen werd duidelijk dat dit ijs onder deze omstandigheden in dusdanige mate [[Sublimatie|sublimeert]], dat zich onder het ijsblok een gaslaag vormt die het ijs optilt, waarna het van de helling rolt. Het gas duwt tevens de randen van de geul omhoog. Dit proces vindt plaats op zowel steile als zwakke hellingen.<ref>''Droogijs maakte geulen op Mars'', NRC Weekend, 22/23 juni 2013, katern ''Wetenschap'', blz. 2</ref>

<gallery>
ESP 024427 1740 (30933136610).jpg|Mars
ESP 013045 1615 (26249247584).jpg
169384main pia09189-330.jpg
260184-JezeroCrater-Delta-Full.jpg
</gallery>

<gallery>
Phobos colour 2008.jpg|[[Phobos (maan)|Phobos]]
Stickney crater on Phobos.jpg|Krater Stickney op Phobos
Deimos-MRO.jpg|[[Deimos (maan)|Deimos]]
</gallery>

== Bronnen ==

* NASA's perskit van augustus 2005 [http://marsprogram.jpl.nasa.gov/mro/newsroom/presskits/pdfs/mro-launch.pdf]

==Zie ook==
* [[Ruimtevaart naar Mars]]
* [[Lijst van ruimtevluchten naar Mars]]

{{Appendix}}

{{Commonscat|Mars Reconnaissance Orbiter}}

[[Categorie:Ruimtesonde]]
[[Categorie:Ruimtevaart naar Mars]]
[[Categorie:NASA]]
[[Categorie:Ruimtevaart in 2005]]

title: Algemene informatie

Andere namen: MRO

Organisatie: NASA/JPL

Aannemers: Lockheed Martin Space, UA, APL, ASI, MSSS

Lanceerplaats: CCAFS, SLC-41

Gelanceerd met: Atlas V 401

Type omloopbaan: Areocentrische baan

Locatie: Mars

Portaal: Astronomie · Ruimtevaart


text:
# Giovanni Buonaventura Viviani
Giovanni Buonaventura Viviani (Florence, 15 juli 1638  - Pistoia, rond 1693) was een Italiaanse componist van barokmuziek en violist.

## Biografie
Giovanni Viviani werkte tussen 1656 en 1660 aan het hof in Innsbruck als violist. Tussen 1672-1676 was hij directeur van het hof muziek in Innsbruck. Hoewel in publicaties van 1678 Viviani nog omschreven werd als een componist die werkzaam was in Florence, lijkt het waarschijnlijker dat hij vanaf 1676 in Venetië werkte aan het arrangement van Francesco Cavallis  opera Scipione affricano en aan zijn eigen opera Astiage, die beiden uitgevoerd werden in Venetië in dat jaar. In datzelfde jaar werkte Viviani aan een oratorium op het Oratorio di San Marcello in Rome samen met Arcangelo Corelli en Bernardo Pasquini. Hij werd waarschijnlijk in hetzelfde jaar ook verheven tot de adelstand. Tussen 1678 en 1682 was hij in Napels werkzaam als directeur van een gezelschap van operazangers. In deze periode schreef hij ook een aantal van zijn eigen opera's en oratoria. In 1686 was hij maestro di capella aan het hof van de Prins van Bisignano. Van januari 1687 tot december 1692 was hij maestro di cappella aan de kathedraal van Pistoia. Aangenomen wordt dat hij in 1693 in Pistoia is overleden.

## Bekenheid als componist
Als componist is Viviani vooral bekend om zijn opera's en solocantates, geheel in de stijl van Antonio Cesti. Er wordt gespeculeerd dat Viviani studeerde bij Cesti tijdens zijn verblijf in Innsbruck, hetgeen verklaart dat de stijl van beiden zoveel overeenkomsten vertoont. Zijn instrumentale werken zijn overwegend in Italiaanse stijl, met een vleugje Zuid-Duitse en Oostenrijkse invloeden. Van bijzonder belang zijn de instrumentale recitatieven van de Sinfonia Cantabile in zijn op. 4, dat is geschreven in navolging van een solocantate. Er zijn ook twee sonates in op. 4 opgenomen voor trompet en continuo. De Solfeggiamenti (stukken die bestemd zijn voor onderwijsdoeleinden) zijn ongewone voorbeelden van dit genre, vanwege het aantal delen en hun uitzonderlijke lengte. Zijn andere composities omvatten twee sonates voor trompet en orgel, twee sonates voor solo trompet, sonates voor viool en basso continuo en verschillende fantasieën.

## Geselecteerde werken

### Opera's
- Astiage (Napels, december 1682)
- Scipione affricano (Venetië, 1678) [herziening van Cavallis opera 1664]
- Zenobia (Napoles, 1678) [verloren gegaan]
- Le fatiche d'Ercole per Dejanire (Napels, 1679)
- Mitilene, Regina delle Amazoni (Napels, 13 Nov 1681)
- L'Elidoro, o vero Il fingere per regnare (Saponara, 15 juni 1686)
- La vaghezza del fato (waarschijnlijk uitgevoerd in Wenen, 1687)

### Oratoria
- La strage degli Innocenti (Napels, 1682)
- L'Esequie del Redentore (Napels, 1682)
- Le nozze di Tobia (Florence, 1692)
- L'Abramo in Egitto

wikiname: nlwiki

title: Giovanni Buonaventura Viviani

in_language: nl

wikitext:
'''Giovanni Buonaventura Viviani''' ([[Florence (stad)|Florence]], [[15 juli]] [[1638]]  - [[Pistoia (stad)|Pistoia]], rond [[1693]]) was een [[Italië|Italiaanse]]  [[componist]] van [[barokmuziek]] en [[violist]].

==Biografie==
Giovanni Viviani werkte tussen 1656 en 1660 aan het hof in [[Innsbruck]] als violist. Tussen 1672-1676 was hij directeur van het hof muziek in Innsbruck. Hoewel in publicaties van 1678 Viviani nog omschreven werd als een componist die werkzaam was in Florence, lijkt het waarschijnlijker dat hij vanaf 1676 in [[Venetië (stad)|Venetië]] werkte aan het arrangement van [[Francesco Cavalli]]s  opera [[Scipione affricano]] en aan zijn eigen opera [[Astiage]], die beiden uitgevoerd werden in Venetië in dat jaar. In datzelfde jaar werkte Viviani aan een oratorium op het [[Oratorio di San Marcello]] in [[Rome (stad)|Rome]] samen met [[Arcangelo Corelli]] en [[Bernardo Pasquini]]. Hij werd waarschijnlijk in hetzelfde jaar ook verheven tot de adelstand. Tussen 1678 en 1682 was hij in [[Napels (stad)|Napels]] werkzaam als directeur van een gezelschap van operazangers. In deze periode schreef hij ook een aantal van zijn eigen opera's en oratoria. In 1686 was hij [[Kapelmeester|maestro di capella]] aan het hof van de [[Prins van Bisignano]]. Van januari 1687 tot december 1692 was hij maestro di cappella aan de kathedraal van Pistoia. Aangenomen wordt dat hij in 1693 in Pistoia is overleden.

==Bekenheid als componist==
Als componist is Viviani vooral bekend om zijn opera's en solo[[cantate]]s, geheel in de stijl van [[Antonio Cesti]]. Er wordt gespeculeerd dat Viviani studeerde bij Cesti tijdens zijn verblijf in Innsbruck, hetgeen verklaart dat de stijl van beiden zoveel overeenkomsten vertoont. Zijn instrumentale werken zijn overwegend in Italiaanse stijl, met een vleugje Zuid-Duitse en Oostenrijkse invloeden. Van bijzonder belang zijn de instrumentale recitatieven van de [[Sinfonia Cantabile]] in zijn op. 4, dat is geschreven in navolging van een solocantate. Er zijn ook twee [[sonate]]s in op. 4 opgenomen voor trompet en [[Basso continuo|continuo]]. De [[Solfeggiamenti]] (stukken die bestemd zijn voor onderwijsdoeleinden) zijn ongewone voorbeelden van dit genre, vanwege het aantal delen en hun uitzonderlijke lengte. Zijn andere composities omvatten twee sonates voor trompet en orgel, twee sonates voor solo trompet, sonates voor viool en [[basso continuo]] en verschillende fantasieën.

==Geselecteerde werken==
===Opera's===
* ''Astiage'' (Napels, december 1682)
* ''Scipione affricano'' (Venetië, 1678) [herziening van Cavallis opera 1664]
* ''Zenobia'' (Napoles, 1678) [verloren gegaan]
* ''Le fatiche d'Ercole per Dejanire'' (Napels, 1679)
* ''Mitilene, Regina delle Amazoni'' (Napels, 13 Nov 1681)
* ''L'Elidoro, o vero Il fingere per regnare'' (Saponara, 15 juni 1686)
* ''La vaghezza del fato'' (waarschijnlijk uitgevoerd in Wenen, 1687)

===Oratoria===
* ''La strage degli Innocenti'' (Napels, 1682)
* ''L'Esequie del Redentore'' (Napels, 1682)
* ''Le nozze di Tobia'' (Florence, 1692)
* ''L'Abramo in Egitto''

==Externe links==
* [http://www.hoasm.org/VF/Viviani.html Bladmuziek van Giovanni Buonaventura Viviani]

{{Appendix|2=
* Herbert Seifert - ''The New Grove Dictionary of Opera'', onder redactie van Stanley Sadie (1992). ISBN 0-333-73432-7 en ISBN 1-56159-228-5
* ''The New Grove Dictionary of Opera'', onder redactie van Stanley Sadie (1992), ISBN 0-333-73432-7 en ISBN 1-56159-228-5
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Viviani, Giovanni Buonaventura }}
[[Categorie:Italiaans componist]]
[[Categorie:Barokcomponist]]


text:
# Anatoli Martsjenko
Anatoli Tichonovitsj Martsjenko (Russisch: Анатолий Тихонович Марченко) (Barabinsk, Oblast Novosibirsk, Sovjet-Unie, 23 januari 1938 - Tsjistopol, Tataarse Autonome Socialistische Sovjetrepubliek, Sovjet-Unie, 8 december 1986) was een dissident in de Sovjet-Unie.

## Levensloop
Sinds 1975 was hij lid van een groep die nastreefde dat de rechten van de mens zouden worden nageleefd, zoals deze waren neergelegd in het slotakkoord van Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.
Hij werd meermaals gevangengezet en deed onthullingen over de werkkampen en gevangenissen in de Sovjet-Unie. Hij motiveerde dit met:
De enige mogelijkheid om de heerschappij van het kwaad en de onwettigheid te bestrijden, bestaat er volgens mij in dat men de waarheid kent.— Anatoli Martsjenko
Zijn onthullingen maakten hem verdacht bij de Sovjet-autoriteiten, waarna hij veroordeeld werd wegens anti-Sovjetagitatie en propaganda. Na meer dan 20 jaar in de gevangenis doorgebracht te hebben, overleed hij uiteindelijk in de gevangenis van Tsjistopol aan de gevolgen van een hongerstaking.

## Onderscheiding
Postuum ontving hij in 1988 als eerste, samen met Nelson Mandela, de Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken van het Europees Parlement. De Sacharovprijs is bestemd voor personen en organisaties die zich wijden aan de bescherming van de rechten en fundamentele vrijheden van de mens.

title: Anatoli Martsjenko

wikitext:
'''Anatoli Tichonovitsj Martsjenko''' ([[Russisch]]: Анатолий Тихонович Марченко) ([[Barabinsk]], [[Oblast Novosibirsk]], [[Sovjet-Unie]], [[23 januari]] [[1938]] - [[Tsjistopol]], [[Tataarse Autonome Socialistische Sovjetrepubliek]], [[Sovjet-Unie]], 8 december [[1986]]) was een [[dissident]] in de [[Sovjet-Unie]].

== Levensloop ==
Sinds 1975 was hij lid van een groep die nastreefde dat de [[rechten van de mens]] zouden worden nageleefd, zoals deze waren neergelegd in het slotakkoord van [[Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa]].<ref name="EP2005" />

Hij werd meermaals gevangengezet en deed onthullingen over de werkkampen en gevangenissen in de Sovjet-Unie. Hij motiveerde dit met:

{{citaat|De enige mogelijkheid om de heerschappij van het kwaad en de onwettigheid te bestrijden, bestaat er volgens mij in dat men de waarheid kent.<ref name="EP2005" />|Anatoli Martsjenko}}

Zijn onthullingen maakten hem verdacht bij de Sovjet-autoriteiten, waarna hij veroordeeld werd wegens anti-Sovjetagitatie en [[propaganda (communicatie)|propaganda]]. Na meer dan 20 jaar in de gevangenis doorgebracht te hebben, overleed hij uiteindelijk in de gevangenis van [[Tsjistopol]] aan de gevolgen van een [[hongerstaking]].<ref name="EP2005" />

== Onderscheiding ==
Postuum ontving hij in 1988 als eerste, samen met [[Nelson Mandela]], de [[Sacharovprijs|''Sacharovprijs voor de Vrijheid van Denken'']] van het [[Europees Parlement]]. De Sacharovprijs is bestemd voor personen en organisaties die zich wijden aan de bescherming van de [[Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens|rechten en fundamentele vrijheden van de mens]].<ref name="EP2005">{{nl}}Europees Parlement (2005) [https://www.europarl.europa.eu/comparl/afet/droi/sakharov/sacharov_2005_nl.pdf Sacharovprijs]. [https://web.archive.org/web/20210627172713/https://www.europarl.europa.eu/comparl/afet/droi/sakharov/sacharov_2005_nl.pdf Gearchiveerd] op 27 juni 2021.</ref>

== Bibliografie ==
* {{nl}}1976 (oorspr.) ''Van Taroesa naar Tsjoena'', ISBN 978-9028203648
* {{en}}1989 ''To Live Like Everyone'', ISBN 978-0805008982
* {{en}}1989 ''My Testimony'', ISBN 978-0340417249

{{Opvolging
| vorige=Geen
| lijst=[[Sacharovprijs]] 1988<br />(samen met [[Nelson Mandela]])
| volgende=[[Alexander Dubček]] (1989)
}}
{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Martsjenko, Anatoli}}
[[Categorie:Dissident uit de Sovjet-Unie]]
[[Categorie:Russisch mensenrechtenactivist]]
[[Categorie:Russisch activist]]
[[Categorie:Gevangene]]
[[Categorie:Russisch schrijver]]
[[Categorie:Winnaar van de Sacharovprijs]]


text:
# Anticrates electropis
Anticrates electropis is een vlinder uit de familie van de Lacturidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1921 door Meyrick.

title: Anticrates electropis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Anticrates electropis''
| afbeelding =
| familie = [[Lacturidae]]
| onderfamilie =
| tribus =
| geslacht = ''[[Anticrates]]''
| w-naam = ''Anticrates electropis''
| auteur = Meyrick
| datum = 1921
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Anticrates electropis''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Lacturidae]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1921 door Meyrick.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Lacturidae]]

title: Anticrates electropis

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Lacturidae

Geslacht: Anticrates

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Andrena pellucida
Andrena pellucida is een vliesvleugelig insect uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Warncke.

title: Andrena pellucida

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Andrena pellucida''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Andrenidae]]
| onderfamilie = [[Andreninae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Zandbijen|Andrena]]'' (Zandbijen)
| w-naam = ''Andrena pellucida''
| auteur = Warncke
| datum = 1974
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Andrena pellucida''''' is een [[vliesvleugeligen|vliesvleugelig]] [[insecten|insect]] uit de familie [[Andrenidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Warncke.<ref>{{Brontabel|2008-ITIS}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|11}}

[[Categorie:Zandbijen]]

title: Andrena pellucida

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Andrenidae

Onderfamilie: Andreninae

Geslacht: Andrena (Zandbijen)

title: Soort


text:
# Blood and Bone
Blood and Bone is een Amerikaanse actiefilm uit 2009 onder regie van Ben Ramsey. De hoofdrol wordt vertolkt door Michael Jai White en overige acteurs in de film zijn onder meer Julian Sands, Eamonn Walker en Dante Basco. De film kwam direct op video uit.

## Verhaal
Bone,  een voormalig soldaat, wordt vrijgelaten uit de gevangenis en arriveert in de onderwereld van Los Angeles. Daar ontmoet hij James, een drugs- en prostitutiebaas die er alles aan doet om respect te krijgen. Laatstgenoemde is gespecialiseerd in het organiseren van straatgevechten, een discipline waarin Bone excelleert. Maar het zijn niet de bergen geld die Bone ertoe aanzetten om James' mannen één voor één te verslaan, maar zijn verlangen om wraak te nemen op James, die verantwoordelijk is voor de moord op zijn goede vriend Danny.

## Rolverdeling
- Michael Jai White - Isaiah Bone
- Julian Sands - Franklin McVeigh
- Eamonn Walker - James
- Dante Basco - Pinball
- Nona Gaye - Tamara
- Michelle Belegrin - Angela
- Bob Sapp - Hammerman
- Dick Anthony Williams - Roberto
- Francis Capra - Tattoo
- Ron Yuan - Teddy D
- Kimbo Slice - JC
- Gina Carano - Veretta
- Maurice Smith - Fasthands
- Ernest Miller - Mommie Dearest
- Kevin Phillips - Danny
- Matt Mullins - Price

title: Blood and Bone

wikitext:
{{Infobox film
| titel          = ''Blood and Bone''
| afbeelding     =
| tagline        =
| regie          = [[Ben Ramsey]]
| producer       = Nick Simunek
Matthew Binns
Michael Mailer
| schrijver      = Michael Andrews
| spelers        = [[Michael Jai White]]
[[Julian Sands]]
[[Eamonn Walker]]
[[Dante Basco]]
| muziek         = Nicholas Pike
| montage        =
| cinematografie = Roy H. Wagner
| distributeur   = [[Sony Pictures Home Entertainment]]
| première       = [[15 september]] [[2009]]
| genre          = [[Actiefilm|Actie]], [[Martialartsfilm|martialarts]]
| lengte         = 90 minuten
| taal           = [[Engels]]
| land           = {{US}}
| budget         =
| opbrengst      =
| nominaties     =
| prijzen        =
}}
'''''Blood and Bone''''' is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[actiefilm]] uit [[Film in 2009|2009]] onder regie van [[Ben Ramsey]]. De hoofdrol wordt vertolkt door [[Michael Jai White]] en overige acteurs in de film zijn onder meer [[Julian Sands]], [[Eamonn Walker]] en [[Dante Basco]]. De film kwam [[Direct-naar-video|direct op video]] uit.

== Verhaal ==
{{Leeswaarschuwing}}
Bone,  een voormalig soldaat, wordt vrijgelaten uit de gevangenis en arriveert in de onderwereld van [[Los Angeles]]. Daar ontmoet hij James, een drugs- en prostitutiebaas die er alles aan doet om respect te krijgen. Laatstgenoemde is gespecialiseerd in het organiseren van straatgevechten, een discipline waarin Bone excelleert. Maar het zijn niet de bergen geld die Bone ertoe aanzetten om James' mannen één voor één te verslaan, maar zijn verlangen om wraak te nemen op James, die verantwoordelijk is voor de moord op zijn goede vriend Danny.

== Rolverdeling ==
* [[Michael Jai White]] - Isaiah Bone
* [[Julian Sands]] - Franklin McVeigh
* [[Eamonn Walker]] - James
* [[Dante Basco]] - Pinball
* [[Nona Gaye]] - Tamara
* [[Michelle Belegrin]] - Angela
* [[Bob Sapp]] - Hammerman
* [[Dick Anthony Williams]] - Roberto
* [[Francis Capra]] - Tattoo
* [[Ron Yuan]] - Teddy D
* [[Kimbo Slice]] - JC
* [[Gina Carano]] - Veretta
* [[Maurice Smith (kickbokser)|Maurice Smith]] - Fasthands
* [[Ernest Miller]] - Mommie Dearest
* [[Kevin Phillips (acteur)|Kevin Phillips]] - Danny
* [[Matt Mullins]] - Price

== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}

[[Categorie:Film uit 2009]]
[[Categorie:Amerikaanse film]]
[[Categorie:Actiefilm]]
[[Categorie:Martialartsfilm]]

title: Blood and Bone

Regie: Ben Ramsey

Producent: Nick Simunek · Matthew Binns · Michael Mailer

Scenario: Michael Andrews

Hoofdrollen: Michael Jai White · Julian Sands · Eamonn Walker · Dante Basco

Muziek: Nicholas Pike

Cinematografie: Roy H. Wagner

Distributie: Sony Pictures Home Entertainment

Première: 15 september 2009

Genre: Actie, martialarts

Speelduur: 90 minuten

Taal: Engels

Land: Verenigde Staten


text:
# Cryptolechia sareptensis
Cryptolechia sareptensis is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1862 door Möschler.

title: Cryptolechia sareptensis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Cryptolechia sareptensis''
| afbeelding =
| familie = [[Sikkelmotten|Oecophoridae]] (Sikkelmotten)
| onderfamilie = [[Depressariinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Cryptolechia]]''
| w-naam = ''Cryptolechia sareptensis''
| auteur = Möschler
| datum = 1862
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Cryptolechia sareptensis''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Sikkelmotten|sikkelmotten (Oecophoridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1862 door Möschler.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|08}}

[[Categorie:Cryptolechia|sareptensis]]

title: Cryptolechia sareptensis

Familie: Oecophoridae (Sikkelmotten)

Onderfamilie: Depressariinae

Geslacht: Cryptolechia

title: Soort


text:
# Rannaküla (Lääne-Nigula)
Rannaküla is een plaats in de Estlandse gemeente Lääne-Nigula, provincie Läänemaa. De plaats heeft de status van dorp (Estisch: küla).
Tot in oktober 2017 behoorde Rannaküla tot de gemeente Nõva. In die maand ging Nõva op in de fusiegemeente Lääne-Nigula.
De plaats ligt aan de noordkust van Estland. De rivier Nõva jõgi vormt eerst de grens met het buurdorp Nõva en stroomt dan door Rannaküla, waar ze in zee uitkomt.

## Bevolking
Het dorp had 76 inwoners op 31 december 2011 en 56 inwoners op 31 december 2021.

title: Rannaküla (Lääne-Nigula)

wikitext:
{{Infobox plaats in Estland
| land         = Estland
| naam         = Rannaküla
| altnaam      =
| coa          =
| flag         =
| provincie    = [[Läänemaa]]
| gemeente     = [[Lääne-Nigula]]
| eiland       =
| inwoners     = 56
| census       = 2021
| netnummer    =
| postcode     =
| hoogte       =
| lat_deg      = 59
| lat_min      = 14
| lat_sec      = 35
| lat_dir      = N
| lon_deg      = 23
| lon_min      = 39
| lon_sec      = 27
| lon_dir      = E
| image        = Nõva_talvel.jpg
| caption      = Landschap
}}
'''Rannaküla''' is een plaats in de [[Estland]]se gemeente [[Lääne-Nigula]], provincie [[Läänemaa]]. De plaats heeft de status van dorp ([[Estisch]]: ''küla'').

Tot in oktober 2017 behoorde Rannaküla tot de gemeente [[Nõva (gemeente)|Nõva]]. In die maand ging Nõva op in de fusiegemeente Lääne-Nigula.

De plaats ligt aan de noordkust van Estland. De rivier Nõva jõgi vormt eerst de grens met het buurdorp [[Nõva (Lääne-Nigula)|Nõva]] en stroomt dan door Rannaküla, waar ze in zee uitkomt.

== Bevolking ==
Het dorp had 76 inwoners op 31 december 2011<ref>{{Citeer web|taal=en|auteur=|url=https://andmed.stat.ee/en/stat/rahvaloendus__rel2011__rahvastiku-paiknemine__elukoht-ja-soo-vanusjaotus/RL003|titel=Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2011|werk=Estisch bureau voor de Statistiek|datum=2011-12-31|bezochtdatum=2023-07-23|archiefurl=|archiefdatum=|dodeurl=nee}} Tik boven het middelste vak ‘6808 Rannaküla village’ in.</ref> en 56 inwoners op 31 december 2021.<ref>{{Citeer web|taal=en|auteur=|url=https://andmed.stat.ee/en/stat/rahvaloendus__rel2021__rahvastiku_paiknemine__elukoht-ja-soo-vanusjaotus/RL21003|titel=Population by Place of Residence (Settlement), Sex and Age, 31 December 2021|werk=Estisch bureau voor de Statistiek|datum=2021-12-31|bezochtdatum=2023-07-23|archiefurl=|archiefdatum=|dodeurl=nee}} Tik boven het voorlaatste vak ‘6808 Rannaküla village’ in.</ref>

{{Appendix}}
{{coor title dms|59|14|35|N|23|39|27|E|type:city_scale:50000_region:EE}}

[[Categorie:Plaats in Estland]]

title: Situering

Provincie: Läänemaa

Gemeente: Lääne-Nigula

title: Algemeen

title: Foto's

Foto's: Landschap

Portaal: Baltische staten


text:
# Team Giant-Alpecin/2015
Deze pagina geeft een overzicht van de Team Giant-Alpecin-wielerploeg in  2015.

## Algemeen
Sponsors: Giant, Alpecin
Algemeen manager: Iwan Spekenbrink
Teammanager: Rudi Kemna
Ploegleiders: Adriaan Helmantel, Dariusz Kapidura, Addy Engels, Marc Reef, Christian Guiberteau, Jens Lang, Mattias Reck, Michal Szyszkowski, Aike Visbeek
Fietsmerk: Giant
Kopmannen: John Degenkolb, Marcel Kittel, Tom Dumoulin & Warren Barguil

## Transfers
| Inkomend           | Team 2014                          | Uitgaand                    | Team 2015               |
| ------------------ | ---------------------------------- | --------------------------- | ----------------------- |
| Caleb Fairly       | Garmin-Sharp                       | Brian Bulgaç                | Team LottoNL-Jumbo      |
| Zico Waeytens      | Topsport Vlaanderen-Baloise        | Jonas Ahlstrand             | Cofidis                 |
| Carter Jones       | Optum p/b Kelly Benefit Strategies | Reinardt Janse van Rensburg | MTN-Qhubeka             |
| Lars van der Haar  | Giant-Shimano Development Team     | Dries Devenyns              | IAM Cycling             |
| Fredrik Ludvigsson | Giant-Shimano Development Team     | Thomas Damuseau             | Roubaix Lille Métropole |
|                    |                                    | Sea Keong Loh               | SEG Racing              |
|                    |                                    | Thomas Peterson             | Gestopt                 |
|                    |                                    | Matthieu Sprick             | Gestopt                 |

## Renners
| Naam                | Geboortedatum | Nationaliteit    | Ploeg 2014                         |
| ------------------- | ------------- | ---------------- | ---------------------------------- |
| Nikias Arndt        | 18-11-1991    | Duitsland        |                                    |
| Warren Barguil      | 28-10-1991    | Frankrijk        |                                    |
| Lawson Craddock     | 20-02-1992    | Verenigde Staten |                                    |
| Roy Curvers         | 29-12-1979    | Nederland        |                                    |
| Bert De Backer      | 02-04-1984    | België           |                                    |
| Koen de Kort        | 08-09-1982    | Nederland        |                                    |
| John Degenkolb      | 07-01-1989    | Duitsland        |                                    |
| Tom Dumoulin        | 11-11-1990    | Nederland        |                                    |
| Caleb Fairly        | 19-02-1987    | Verenigde Staten | Garmin-Sharp                       |
| Johannes Fröhlinger | 06-06-1985    | Duitsland        |                                    |
| Simon Geschke       | 13-03-1986    | Duitsland        |                                    |
| Chad Haga           | 26-08-1988    | Verenigde Staten |                                    |
| Thierry Hupond      | 10-11-1984    | Frankrijk        |                                    |
| Cheng Ji            | 24-10-1987    | China            |                                    |
| Carter Jones        | 27-02-1989    | Verenigde Staten | Optum p/b Kelly Benefit Strategies |
| Marcel Kittel       | 11-05-1988    | Duitsland        |                                    |
| Fredrik Ludvigsson  | 28-04-1994    | Zweden           | Giant-Shimano Development Team     |
| Tobias Ludvigsson   | 22-02-1991    | Zweden           |                                    |
| Luka Mezgec         | 27-06-1988    | Slovenië         |                                    |
| Daan Olivier        | 24-11-1992    | Nederland        |                                    |
| Georg Preidler      | 17-06-1990    | Oostenrijk       |                                    |
| Ramon Sinkeldam     | 09-02-1989    | Nederland        |                                    |
| Tom Stamsnijder     | 15-05-1985    | Nederland        |                                    |
| Albert Timmer       | 13-06-1985    | Nederland        |                                    |
| Lars van der Haar   | 23-07-1991    | Nederland        | Giant-Shimano Development Team     |
| Tom Veelers         | 14-09-1984    | Nederland        |                                    |
| Zico Waeytens       | 29-09-1991    | België           | Topsport Vlaanderen-Baloise        |

## Overwinningen
People's Choice Classic
Winnaar: Marcel Kittel
Ronde van Dubai
3e etappe: John Degenkolb
Ronde van de Haut-Var
2e etappe: Luka Mezgec
Milaan-San Remo
Winnaar: John Degenkolb
Ronde van het Baskenland
6e etappe (ITT): Tom Dumoulin
Parijs-Roubaix
Winnaar: John Degenkolb
Ronde van Beieren
2e etappe: John Degenkolb
5e etappe: John Degenkolb
Puntenklassement: John Degenkolb
Velothon Berlin
Winnaar: Ramon Sinkeldam
Ronde van Zwitserland
1e etappe (proloog): Tom Dumoulin
9e etappe (ITT): Tom Dumoulin
Oostenrijkse kampioenschappen
Tijdrit: Georg Preidler
Ronde van Frankrijk
17e etappe: Simon Geschke
Ronde van Polen
1e etappe: Marcel Kittel
Puntenklassement: Marcel Kittel
Ronde van Spanje
9e etappe: Tom Dumoulin
17e etappe (ITT): Tom Dumoulin
21e etappe: John Degenkolb
Strijdlustklassement: Tom Dumoulin
Ronde van Alberta
6e etappe: Nikias Arndt
Binche-Chimay-Binche
Winnaar: Ramon Sinkeldam
Cauberg Cyclocross
Winnaar: Lars van der Haar
Nacht van Woerden
Winnaar: Lars van der Haar
Saitama Criterium
Winnaar: John Degenkolb
Niels Albert CX
Winnaar: Lars van der Haar
Europees kampioenschap veldrijden
Winnaar: Lars van der Haar
Mannen: 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025
Vrouwen: 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025
AG2R-La Mondiale · Astana Pro Team · BMC Racing Team · Team Cannondale-Garmin · Etixx-Quick Step · FDJ · Team Giant-Alpecin · IAM Cycling · Katjoesja · Lampre-Merida · Team LottoNL-Jumbo · Lotto Soudal · Movistar Team · Orica GreenEDGE · Team Sky · Tinkoff-Saxo · Trek Factory Racing

title: Team Giant-Alpecin/2015

wikitext:
Deze pagina geeft een overzicht van de '''[[Team Giant-Alpecin]]-[[Wegwielrennen|wielerploeg]]''' in ''' 2015'''.

== Algemeen ==
: Sponsors: [[Giant (fiets)|Giant]], [[Alpecin]]
: Algemeen manager: [[Iwan Spekenbrink]]
: Teammanager: [[Rudi Kemna]]
: Ploegleiders: [[Adriaan Helmantel]], [[Dariusz Kapidura]], [[Addy Engels]], [[Marc Reef]], [[Christian Guiberteau]], [[Jens Lang]], [[Mattias Reck]], [[Michal Szyszkowski]], [[Aike Visbeek]]
: Fietsmerk: Giant
: Kopmannen: [[John Degenkolb]], [[Marcel Kittel]], [[Tom Dumoulin]] & [[Warren Barguil]]

== Transfers ==
{| class="wikitable"
! width="25%" | Inkomend
! width="25%" | Team 2014
! width="25%" | Uitgaand
! width="25%" | Team 2015
|-
| {{US-VLAG}} [[Caleb Fairly]] || [[Garmin-Sharp]] || {{NL-VLAG}} [[Brian Bulgaç]] || [[Team LottoNL-Jumbo (wielerploeg)|Team LottoNL-Jumbo]]
|-
| {{BE-VLAG}} [[Zico Waeytens]] || [[Topsport Vlaanderen-Baloise]] || {{SE-VLAG}} [[Jonas Ahlstrand]] || [[Cofidis (wielerploeg)|Cofidis]]
|-
| {{US-VLAG}} [[Carter Jones]] || [[Optum p/b Kelly Benefit Strategies]] || {{ZA-VLAG}} [[Reinardt Janse van Rensburg]] || [[MTN-Qhubeka]]
|-
| {{NL-VLAG}} [[Lars van der Haar]] || [[Giant-Shimano Development Team]] || {{BE-VLAG}} [[Dries Devenyns]] || [[IAM Cycling]]
|-
| {{SE-VLAG}} [[Fredrik Ludvigsson]] || [[Giant-Shimano Development Team]] || {{FR-VLAG}} [[Thomas Damuseau]] || [[Roubaix Lille Métropole]]
|-
|  ||  || {{MY-VLAG}} [[Sea Keong Loh]] || [[SEG Racing]]
|-
|  ||  || {{US-VLAG}} [[Thomas Peterson]] || Gestopt
|-
|  ||  || {{FR-VLAG}} [[Matthieu Sprick]] || Gestopt
|}

== Renners ==
{| class="wikitable sortable"
! class="unsortable" | Naam
! Geboortedatum
! Nationaliteit
! Ploeg 2014
|-
|[[Nikias Arndt]] ||18-11-1991 || {{DE}} ||
|-
|[[Warren Barguil]] || 28-10-1991 || {{FR}} ||
|-
|[[Lawson Craddock]] || 20-02-1992 || {{US}} ||
|-
|[[Roy Curvers]] || 29-12-1979 || {{NL}} ||
|-
|[[Bert De Backer]] || 02-04-1984 || {{BE}} ||
|-
|[[Koen de Kort]] || 08-09-1982 || {{NL}} ||
|-
|[[John Degenkolb]] || 07-01-1989 || {{DE}} ||
|-
|[[Tom Dumoulin]] || 11-11-1990 || {{NL}} ||
|-
|[[Caleb Fairly]] || 19-02-1987 || {{US}} || [[Garmin-Sharp]]
|-
|[[Johannes Fröhlinger]] || 06-06-1985 || {{DE}} ||
|-
|[[Simon Geschke]] || 13-03-1986 || {{DE}} ||
|-
|[[Chad Haga]] || 26-08-1988 || {{US}} ||
|-
|[[Thierry Hupond]] ||10-11-1984 || {{FR}} ||
|-
|[[Cheng Ji]] || 24-10-1987 || {{CN}} ||
|-
|[[Carter Jones]] || 27-02-1989 || {{US}} || [[Optum p/b Kelly Benefit Strategies]]
|-
|[[Marcel Kittel]] || 11-05-1988 || {{DE}} ||
|-
|[[Fredrik Ludvigsson]] || 28-04-1994 || {{SE}} || [[Giant-Shimano Development Team]]
|-
|[[Tobias Ludvigsson]] || 22-02-1991 || {{SE}} ||
|-
|[[Luka Mezgec]] || 27-06-1988 || {{SI}} ||
|-
|[[Daan Olivier]] || 24-11-1992 || {{NL}} ||
|-
|[[Georg Preidler]] || 17-06-1990 || {{AT}} ||
|-
|[[Ramon Sinkeldam]] || 09-02-1989 || {{NL}} ||
|-
|[[Tom Stamsnijder]] || 15-05-1985 || {{NL}} ||
|-
|[[Albert Timmer]] || 13-06-1985 || {{NL}} ||
|-
|[[Lars van der Haar]] || 23-07-1991 || {{NL}} || [[Giant-Shimano Development Team]]
|-
|[[Tom Veelers]] || 14-09-1984 || {{NL}} ||
|-
|[[Zico Waeytens]] || 29-09-1991 || {{BE}} || [[Topsport Vlaanderen-Baloise]]
|}

== Overwinningen ==
{{Palmares start}}
; [[People's Choice Classic]]
: Winnaar: [[Marcel Kittel]]
; [[Ronde van Dubai 2015|Ronde van Dubai]]
: 3e etappe: [[John Degenkolb]]
; [[Ronde van de Haut-Var 2015|Ronde van de Haut-Var]]
: 2e etappe: [[Luka Mezgec]]
; [[Milaan-San Remo 2015|Milaan-San Remo]]
: Winnaar: John Degenkolb
; [[Ronde van het Baskenland 2015|Ronde van het Baskenland]]
: 6e etappe (ITT): [[Tom Dumoulin]]
; [[Parijs-Roubaix 2015|Parijs-Roubaix]]
: Winnaar: John Degenkolb
; [[Ronde van Beieren 2015|Ronde van Beieren]]
: 2e etappe: John Degenkolb
: 5e etappe: John Degenkolb
: Puntenklassement: John Degenkolb
; [[ProRace Berlin|Velothon Berlin]]
: Winnaar: [[Ramon Sinkeldam]]
; [[Ronde van Zwitserland 2015|Ronde van Zwitserland]]
: 1e etappe (proloog): Tom Dumoulin
: 9e etappe (ITT): Tom Dumoulin
; [[Oostenrijks kampioenschap wielrennen op de weg|Oostenrijkse kampioenschappen]]
: Tijdrit: [[Georg Preidler]]
; [[Ronde van Frankrijk 2015|Ronde van Frankrijk]]
: 17e etappe: [[Simon Geschke]]
; [[Ronde van Polen 2015|Ronde van Polen]]
: 1e etappe: Marcel Kittel
: Puntenklassement: Marcel Kittel
; [[Ronde van Spanje 2015|Ronde van Spanje]]
: 9e etappe: Tom Dumoulin
: 17e etappe (ITT): Tom Dumoulin
: 21e etappe: John Degenkolb
: Strijdlustklassement: Tom Dumoulin
; [[Ronde van Alberta]]
: 6e etappe: [[Nikias Arndt]]
; [[Binche-Chimay-Binche (mannen)|Binche-Chimay-Binche]]
: Winnaar: Ramon Sinkeldam
; [[Cauberg Cyclocross 2015|Cauberg Cyclocross]]
: Winnaar: [[Lars van der Haar]]
; [[Nacht van Woerden]]
: Winnaar: Lars van der Haar
; [[Saitama (stad)|Saitama]] Criterium
: Winnaar: John Degenkolb
; [[Niels Albert CX]]
: Winnaar: Lars van der Haar
; [[Europese kampioenschappen veldrijden 2015|Europees kampioenschap veldrijden]]
: Winnaar: Lars van der Haar
{{Palmares eind}}
{{Navigatie jaarpagina's Argos-Shimano}}
{{Navigatie UCI World Tour-teams 2015}}

[[Categorie:Argos-Shimano|2015]]
[[Categorie:Wielerploeg in 2015]]


text:
# Matthias Mooij
Matthias Jacob Mooij (Helmond, 15 april 1976 – Broek in Waterland, 24 juli 2014) was een Nederlandse schrijver, regisseur en programmamaker.

## Biografie
Mooij studeerde Frans aan de Sorbonne Université in Parijs, Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam en studeerde vervolgens aan de regieopleiding van de Amsterdamse Theaterschool. Daarna werkte hij als freelance regisseur met een grote interesse voor muziektheater. Mooij schreef in 2001 enkele columns voor De Groene Amsterdammer.
Mooij was getrouwd met de Zwitserse choreografe Tabea Martin, en samen kregen zij een dochter [9]. Met Martin maakte hij in Zwitserland de voorstellingen Promenade dans l'eau,(2005) Und oben standen wir,(2008),When you are dead you are done(2011)
Met Sofort geniessen( 2012), Empire of illusions (2012)  .tourden zij door Nederland en Zwitserland en namen deel aan onder andere  het Theaterspektakel Zürich en aan de Dansdagen in Basel [3]
In Nederland maakte Mooij onder andere voorstellingen bij de Toneelschuur, Korzo, Huis a/d Werf en De Utrechtse Spelen en werkte als vaste assistent-regisseur samen met Ivo van Hove, Johan Simons en Pierre Audi bij Toneelgroep Amsterdam. Hij begon bij Toneelgroep Amsterdam als kijkstagiair bij Scènes uit een huwelijk in 2004. Hij assisteerde bij producties zoals Romeinse tragedies, Antonioni Project, De Russen! en de Fountainhead.
In 2013 maakte hij zijn eerste grote zaalvoorstelling Mogadishu, in opdracht van De Utrechtse Spelen. Mooij maakte in Zwitserland verschillende muziektheaterstukken, onder andere bij Junges Theater Basel. In 2010 ontving hij daarvoor een nominatie voor de ZKB-förderpreis.
In opdracht van de Diamantfabriek en voorheen Korzo maakte hij The open road, een voorstelling die in 2010 werd doorontwikkeld voor een landelijke tournee in het kader van de serie Club Opera. Mooij bracht in The open road en in het eerder voor Korzo gemaakte De Stad met componiste Kate Moore. In 2013 maakte hij in opdracht van de Diamantfabriek samen met componist Benedict Weisser de muziektheatervoorstelling Conversations with my mother. Het was een samenwerking met het ensemble Nieuw Amsterdams Peil die in december 2013 in première ging in Muziekgebouw aan ’t IJ.
Mooij overleed in 2014 aan de gevolgen van longkanker.

title: Matthias Mooij

wikitext:
[[Bestand:Matthias mooij-1681106367.jpeg|thumb]]{{Infobox filmregisseur
| afbeelding      = Matthias NY.jpg
| volledige naam  = Matthias Jacob Mooij
| geboortedatum   = [[15 april]] [[1976]]
| geboorteplaats  = [[Helmond]]
| sterfdatum      = [[24 juli]] [[2014]]
| sterfplaats     = [[Broek in Waterland]]
| land            = {{NL}}
| beroep          = [[schrijver]], [[regisseur]] en [[programmamaker]]
}}

'''Matthias Jacob Mooij''' ([[Helmond]], [[15 april]] [[1976]] – [[Broek in Waterland]], [[24 juli]] [[2014]]) was een Nederlandse [[schrijver]], [[regisseur]] en [[programmamaker]].

== Biografie ==
Mooij studeerde Frans aan de [[Sorbonne Université]] in Parijs, Nederlands aan de [[Universiteit van Amsterdam]] en studeerde vervolgens aan de regieopleiding van de [[Academie voor Theater en Dans|Amsterdamse Theaterschool]]. Daarna werkte hij als freelance regisseur met een grote interesse voor muziektheater. Mooij schreef in 2001 enkele columns voor ''[[De Groene Amsterdammer]]''.<ref>{{Citeer web |url=https://www.groene.nl/artikel/welopgevoede-schaaklogicus |titel=Welopgevoede schaaklogicus |datum=14 april 2001 |bezochtdatum=2023-04-10 |werk=De Groene Amsterdammer |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230410071401/https://www.groene.nl/artikel/welopgevoede-schaaklogicus|archiefdatum=2023-04-10}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.groene.nl/artikel/republikeinse-versnippering |titel=Republikeinse versnippering |datum=2 juni 2001 |bezochtdatum=2023-04-10 |werk=De Groene Amsterdammer |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230410071400/https://www.groene.nl/artikel/republikeinse-versnippering|archiefdatum=2023-04-10}}</ref>

Mooij was getrouwd met de Zwitserse choreografe Tabea Martin, en samen kregen zij een dochter [9].{{Bron?|Opgevoerde bron zegt niets over Mooij|2023|05|15}} Met Martin maakte hij in Zwitserland de voorstellingen ''Promenade dans l'eau,(2005) Und oben standen wir,(2008),When you are dead you are done(2011)''

''Met Sofort geniessen( 2012), Empire of illusions (2012)  .''{{Bron?|Opgevoerde bron zegt niets over Mooij|2023|05|15}}tourden zij door Nederland en Zwitserland en namen deel aan onder andere  het Theaterspektakel Zürich en aan de Dansdagen in Basel [3]

In Nederland maakte Mooij onder andere voorstellingen bij de [[Toneelschuur]], [[Korzo]], [[Huis a/d Werf]] en [[De Utrechtse Spelen]] en werkte als vaste assistent-regisseur samen met [[Ivo van Hove]], [[Johan Simons]] en [[Pierre Audi]] bij [[Toneelgroep Amsterdam]]. Hij begon bij Toneelgroep Amsterdam als kijkstagiair bij ''Scènes uit een huwelijk'' in 2004.<ref>{{Citeer web |url=https://tga.nl/medewerkers/matthias-mooij |titel=Matthias Mooij |bezochtdatum=2023-04-09 |werk=Toneelgroep Amsterdam|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230409110232/https://tga.nl/medewerkers/matthias-mooij|archiefdatum=2023-04-09}}</ref> Hij assisteerde bij producties zoals ''Romeinse tragedies, Antonioni Project'', ''De Russen!'' en de ''Fountainhead.''

In 2013 maakte hij zijn eerste grote zaalvoorstelling ''Mogadishu'', in opdracht van [[Theater Utrecht|De Utrechtse Spelen]]. Mooij maakte in Zwitserland verschillende muziektheaterstukken, onder andere bij [[Junges Theater Basel]]. In 2010 ontving hij daarvoor een nominatie voor de [[ZKB-förderpreis]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/nieuws/2014/07/28/regisseur-matthias-mooij-38-overleden-1406097-a446696 |titel=Regisseur Matthias Mooij (38) overleden |datum=28 juli 2014 |bezochtdatum= |werk=NRC |taal= |archiefurl=https://archive.today/20230423120416/https://www.nrc.nl/nieuws/2014/07/28/regisseur-matthias-mooij-38-overleden-1406097-a446696 |archiefdatum=23 april 2023}}</ref>

In opdracht van de Diamantfabriek en voorheen Korzo maakte hij ''The open road'', een voorstelling die in 2010 werd doorontwikkeld voor een landelijke tournee in het kader van de serie ''Club Opera''. Mooij bracht in ''The open road'' en in het eerder voor Korzo gemaakte ''De Stad'' met componiste Kate Moore. In 2013 maakte hij in opdracht van de Diamantfabriek samen met componist Benedict Weisser de muziektheatervoorstelling ''Conversations with my mother''. Het was een samenwerking met het ensemble [[Nieuw Amsterdams Peil (muziekensemble)|Nieuw Amsterdams Peil]] die in december 2013 in première ging in [[Muziekgebouw aan 't IJ|Muziekgebouw aan ’t IJ]].<ref>{{Citeer nieuws |achternaam= |voornaam= |titel=Matthias Mooij 1976-2014 Theaterkrant |url=https://www.theaterkrant.nl/nieuws/matthias-mooij-1976-2014/ |werk=Theaterkrant |datum=2014-07-25 |bezochtdatum=23 april 2023 |taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230413141702/https://www.theaterkrant.nl/nieuws/matthias-mooij-1976-2014/|archiefdatum=2023-04-13}}</ref><ref name=":0">{{Citeer web |url=https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Matthias_Mooij |titel=Matthias Mooij |datum=2022-12-14 |bezochtdatum=2023-04-10 |werk=TheaterEncyclopedie |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230410182410/https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Matthias_Mooij|archiefdatum=2023-04-10}}</ref>

Mooij overleed in 2014 aan de gevolgen van [[longkanker]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.ahk.nl/actueel/nieuws/2014/07/in-memoriam-matthias-mooij-1976-2014/ |titel=In memoriam Matthias Mooij (1976-2014) |bezochtdatum=2023-04-10 |werk=Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) |taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230410183420/https://www.ahk.nl/actueel/nieuws/2014/07/in-memoriam-matthias-mooij-1976-2014/|archiefdatum=2023-04-10}}</ref>

{{Appendix|[9] süddeutsche Zeitung 25 oktober 2021}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Mooij, Matthias}}
[[Categorie:Nederlands schrijver]]
[[Categorie:Nederlands regisseur]]
[[Categorie:Nederlands programmamaker]]

title: Matthias Mooij

Volledige naam: Matthias Jacob Mooij

Geboren: 15 april 1976 · Helmond

Overleden: 24 juli 2014 · Broek in Waterland

Geboorteland: Nederland

Beroep: schrijver, regisseur en programmamaker

Portaal: Film


text:
# Nationale Arbeiderspartij
De Nationale Arbeiderspartij (Tsjechisch: Národní strana práce, NSP) was een politieke partij ten tijde van de Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek. De partij bestond slechts kortstondig (1938-1939) en ontstond na een fusie van de Tsjecho-Slowaakse Sociaaldemocratische Partij (ČSSD) en de linkervleugel van de Tsjecho-Slowaakse Nationale Sociale Partij (ČSNS).
De partij werd geleid door Antonín Hampl (voorzitter), Jaromír Nečas (vicevoorzitter) en Bohumil Laušman (eerste secretaris) en was naast de rechtse regeringspartij Partij van de Nationale Eenheid (Strana národní jednoty, SNJ), de enige toegelaten partij van het land. De inval van de Duitsers en de instelling van het Protectoraat Bohemen en Moravië in maart 1939 maakte een einde aan de NSP.

## Zetelverdeling
| Kamer van Afgevaardigden |
| 38 / 300                 |
| Senaat                   |
| 19 / 150                 |

title: Nationale Arbeiderspartij

wikitext:
{{Infobox politieke partij
| naam                     = Nationale Arbeiderspartij
Národní strana práce
| logo                     =
| partijleider             = [[Antonín Hampl]]
| oprichting               = [[11 december]] [[1938]]
| opheffing                = [[15 maart]] [[1939]]
| actief in                = [[File:Flag of the Czech Republic.svg|20px|rand]] [[Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek]]
| hoofdkantoor             = [[Praag]]
| richting                 = [[Centrumlinks]] tot [[links (politiek)|links]]
| ideologie                = [[Sociaaldemocratie]]
[[Linksnationalisme]]
| internationaal           =
| eurofractie              =
| afkorting                = NSP
| fusie                    = [[Tsjechische Sociaaldemocratische Partij|ČSSD]]
[[Tsjechische Sociale Volkspartij|ČSNS]] (deels, linkervleugel)
| kleuren                  = {{kleurvierkant|red}} [[Rood (kleur)|Rood]]
| opgegaan                 =
| vlag                     =
| website                  =
| portaal2                 =
}}
De '''Nationale Arbeiderspartij''' ([[Tsjechisch]]: ''Národní strana práce'', '''NSP''') was een politieke partij ten tijde van de [[Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek]]. De partij bestond slechts kortstondig (1938-1939) en ontstond na een fusie van de [[Tsjechische Sociaaldemocratische Partij|Tsjecho-Slowaakse Sociaaldemocratische Partij]] (ČSSD) en de linkervleugel van de [[Tsjechische Sociale Volkspartij|Tsjecho-Slowaakse Nationale Sociale Partij]] (ČSNS).<ref>[https://www.e-polis.cz/clanek/strana-narodni-jednoty-ve-druhe-republice-1938-1939.html ''Strana národní jednoty ve druhé republice (1938 - 1939)''], e-Polis.cz, 11 januari 2012, geraadpleegd 11 januari 2023</ref><ref>De rechtervleugel van de ČSNS sloot zich aan bij de [[Partij van de Nationale Eenheid]]</ref>

De partij werd geleid door [[Antonín Hampl]] (voorzitter), [[Jaromír Nečas]] (vicevoorzitter) en [[Bohumil Laušman]] (eerste secretaris) en was naast de rechtse regeringspartij [[Partij van de Nationale Eenheid]] ''(Strana národní jednoty, SNJ)'', de enige toegelaten partij van het land. De inval van de Duitsers en de instelling van het [[Protectoraat Bohemen en Moravië]] in maart 1939 maakte een einde aan de NSP.

==Zetelverdeling==
{| class=wikitable
|-
| [[Kamer van Afgevaardigden (Tsjecho-Slowakije)|Kamer van Afgevaardigden]]
|-
| {{percentagebalk|38|300|red}}
|-
| [[Senaat (Tsjecho-Slowakije)|Senaat]]
|-
| {{percentagebalk|19|150|red}}
|}

==Verwijzingen==
{{Appendix}}

[[Categorie:Tsjecho-Slowaakse politieke partij]]
[[Categorie:Socialistische of sociaaldemocratische partij]]
[[Categorie:Nationalistische partij]]

title: Personen

Partijleider: Antonín Hampl

title: Geschiedenis

Opgericht: 11 december 1938

Fusie van: ČSSD · ČSNS (deels, linkervleugel)

title: Algemene gegevens

Actief in: Tweede Tsjecho-Slowaakse Republiek

Hoofdkantoor: Praag

Richting: Centrumlinks tot links

Ideologie: Sociaaldemocratie · Linksnationalisme

Kleuren: Rood

Afkorting: NSP

Portaal: Politiek


text:
# Perisama euriclea
Perisama euriclea is een vlinder uit de familie Nymphalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1847 door Edward Doubleday.

title: Perisama euriclea

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Perisama euriclea''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| familie = [[Nymphalidae]]
| onderfamilie = [[Biblidinae]]
| geslacht = ''[[Perisama]]''
| w-naam = ''Perisama euriclea''
| auteur = Doubleday
| datum = 1847
| haakjes =
| commons = Category:Perisama euriclea
| species =
}}

'''''Perisama euriclea''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[Nymphalidae]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1847 door [[Edward Doubleday]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|01}}

[[Categorie:Perisama|euriclea]]

title: Perisama euriclea

Familie: Nymphalidae

Onderfamilie: Biblidinae

Geslacht: Perisama

title: Soort


text:
# Opisoplatia grandis
Opisoplatia grandis is een vlinder uit de familie van de bloeddrupjes (Zygaenidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Jordan.

title: Opisoplatia grandis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Opisoplatia grandis''
| afbeelding =
| familie = [[Bloeddrupjes|Zygaenidae]] (Bloeddrupjes)
| onderfamilie = [[Chalcosiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Opisoplatia]]''
| w-naam = ''Opisoplatia grandis''
| auteur = Jordan
| datum = 1907
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Opisoplatia grandis''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Bloeddrupjes|bloeddrupjes (Zygaenidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Jordan.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|10}}

[[Categorie:Bloeddrupjes]]

title: Opisoplatia grandis

Familie: Zygaenidae (Bloeddrupjes)

Onderfamilie: Chalcosiinae

Geslacht: Opisoplatia

title: Soort


text:
# Aphnaeus chapini
Aphnaeus chapini is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Holland.

title: Aphnaeus chapini

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Aphnaeus chapini''
| afbeelding = Pl.12-06-Aphnaeus chapini (Holland, 1920).JPG
| familie = [[Lycaenidae]]
| onderfamilie = [[Theclinae]]
| tribus = [[Aphnaeini]]
| geslacht = ''[[Aphnaeus]]''
| w-naam = ''Aphnaeus chapini''
| auteur = Holland
| datum = 1920
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Aphnaeus chapini''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Lycaenidae]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Holland.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|01}}

[[Categorie:Aphnaeus|chapini]]

title: Aphnaeus chapini

Familie: Lycaenidae

Onderfamilie: Theclinae

Geslachtengroep: Aphnaeini

Geslacht: Aphnaeus

title: Soort


text:
# Ectropoceros acrotoma
Ectropoceros acrotoma is een vlinder uit de familie van de echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door Diakonoff.

title: Ectropoceros acrotoma

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ectropoceros acrotoma''
| afbeelding =
| familie = [[Echte motten|Tineidae]] (Echte motten)
| onderfamilie = [[Teichobiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Ectropoceros]]''
| w-naam = ''Ectropoceros acrotoma''
| auteur = Diakonoff
| datum = 1955
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Ectropoceros acrotoma''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Echte motten|echte motten (Tineidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door Diakonoff.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|10}}

[[Categorie:Echte motten]]

title: Ectropoceros acrotoma

Familie: Tineidae (Echte motten)

Onderfamilie: Teichobiinae

Geslacht: Ectropoceros

title: Soort


text:
# Stella's oorlog
Stella's oorlog is een Nederlandse film uit 2009 van Diederik van Rooijen. De film is gebaseerd op een scenario van Hugo Heinen, naar een verhaal van Diederik van Rooijen die het baseerde op het leven van zijn schoonmaakster, vertaald naar de belevenissen van Nederlandse militairen in Afghanistan. De film ging in première op 19 februari 2009, de Pathé-theaters wensten echter de film niet te vertonen waardoor hij in slechts drie zalen te zien was. De film wordt ook als Telefilm uitgebracht.

## Verhaal
Stella (Maartje Remmers) ziet haar broer Twan (Teun Kuilboer) en haar vriend Jur (Javier Guzman) als soldaat naar Afghanistan vertrekken. Tijdens een patrouille komt Stella's broer Twan om het leven, en als Jur terug naar Nederland mag, zit deze met een trauma dat hij eraan over heeft gehouden. Stella denkt dat Jur iets te verbergen heeft en gaat op onderzoek uit.

## Rolverdeling
- Maartje Remmers: Stella
- Anna Drijver: Sita
- Juda Goslinga: Gees
- Javier Guzman: Jur
- Micha Hulshof: Dani
- Teun Kuilboer: Twan
- Thijs Römer: Sander

title: Stella's oorlog

wikitext:
{{Infobox film
| titel = Stella's oorlog
| regie = [[Diederik van Rooijen]]
| première = [[19 februari]] [[2009]]
| producer = [[Wilant Boekelman]]
[[Jan van der Zanden]]
[[Koji Nelissen]]
| schrijver = [[Hugo Heinen]]
| distributeur = [[Waterland film & tv]]
| montage           = [[Moek de Groot]]
| muziek = [[Bart Westerlaken]]
| genre = Oorlog
Drama
Thriller
Telefilm
| lengte = 90 minuten
| land = {{NL}}
| taal = [[Nederlands]]
| budget = ± € 900.000
| website            =
| imdb               =
| moviemeter         =
| tmdb               =
| allmovie           =
| kijkwijzer         =
| kijkwijzer_inhoud  =
}}
'''Stella's oorlog''' is een [[Nederlandse]] film uit [[2009]] van [[Diederik van Rooijen]]. De film is gebaseerd op een scenario van [[Hugo Heinen]], naar een verhaal van Diederik van Rooijen die het baseerde op het leven van zijn schoonmaakster, vertaald naar de belevenissen van [[Nederlandse]] militairen in [[Afghanistan]]. De film ging in première op 19 februari 2009, de [[Pathé-theaters]] wensten echter de film niet te vertonen waardoor hij in slechts drie zalen te zien was. De film wordt ook als [[Telefilm]] uitgebracht.

==Verhaal ==
{{Leeswaarschuwing}}
Stella ([[Maartje Remmers]]) ziet haar broer Twan ([[Teun Kuilboer]]) en haar vriend Jur ([[Javier Guzman]]) als soldaat naar [[Afghanistan]] vertrekken. Tijdens een patrouille komt Stella's broer Twan om het leven, en als Jur terug naar [[Nederland]] mag, zit deze met een trauma dat hij eraan over heeft gehouden. Stella denkt dat Jur iets te verbergen heeft en gaat op onderzoek uit.

==Rolverdeling==
*[[Maartje Remmers]]: Stella
*[[Anna Drijver]]: Sita
*[[Juda Goslinga]]: Gees
*[[Javier Guzman]]: Jur
*[[Micha Hulshof]]: Dani
*[[Teun Kuilboer]]: Twan
*[[Thijs Römer]]: Sander

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20091218093654/http://www.stellasoorlog.nl/ Officiële website]
{{Standaardlinks film}}
* [http://www.haarlemsdagblad.nl/nieuws/cultuur/film/filmrecensies/article4391512.ece/Stellas_oorlog recensie]

{{Navigatie Nederlandse cinema}}
{{Navigatie Nederlandse film in 2009}}

[[Categorie:Nederlandse film]]
[[Categorie:Film uit 2009]]
[[Categorie:Dramafilm]]

title: Stella's oorlog

Regie: Diederik van Rooijen

Producent: Wilant Boekelman · Jan van der Zanden · Koji Nelissen

Scenario: Hugo Heinen

Muziek: Bart Westerlaken

Montage: Moek de Groot

Distributie: Waterland film & tv

Première: 19 februari 2009

Genre: Oorlog · Drama · Thriller · Telefilm

Taal: Nederlands

Land: Nederland


text:
# Dracophyllum menziesii
Dracophyllum menziesii is een plantensoort uit de heidefamilie (Ericaceae). Het is een laagblijvende roodachtige struik met meerdere takken. De takken zijn bekroond door een plukje brede grasachtige bladeren. De bladeren zijn taai en de bladrand voelt ruw aan. De bloemen zijn buisvormig en hangen in dichte trossen onder de bladeren.
De soort komt voor op het Zuidereiland van Nieuw-Zeeland en op Stewarteiland. Hij groeit daar van de kustgebieden tot in sub-alpiene gebieden. In de sub-alpiene gebieden groeit hij in struikgewas, alpiene graslanden, pollengraslanden en kruidenvelden (herbfields).

title: Dracophyllum menziesii

wikitext:
{{Taxobox
| type = plant
| titelweergave = cursief
| naam = ''Dracophyllum menziesii''
| afbeelding = Dracophyllum menziesii.jpg
| afbeeldingtekst =
| rijk = ''[[Planten|Plantae]]'' (Planten)
| stam = ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
| klasse = ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1 = [[Bedektzadigen]]
| clade2 = [['Nieuwe' tweezaadlobbigen]]
| clade4 = [[Asteriden]]
| orde = ''[[Ericales]]''
| familie = ''[[Ericaceae]]'' (Heidefamilie)
| geslacht = ''[[Dracophyllum]]''
| taxon=
| w-naam = ''Dracophyllum menziesii''
| auteur = [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
| datum = 1853
| afbeeldingII = Dracophyllum_menziesii_map.svg
| afbeeldingIItekst = Verspreidingsgebied
}}
'''''Dracophyllum menziesii''''' is een [[Soort|plantensoort]] uit de [[heidefamilie]] (Ericaceae). Het is een laagblijvende roodachtige struik met meerdere takken. De takken zijn bekroond door een plukje brede grasachtige bladeren. De bladeren zijn taai en de bladrand voelt ruw aan. De bloemen zijn buisvormig en hangen in dichte trossen onder de bladeren.

De soort komt voor op het [[Zuidereiland]] van [[Nieuw-Zeeland]] en op [[Stewarteiland]].<ref>{{en}} [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:325047-1 ''Dracophyllum menziesii'' Hook.f.] Royal Botanic Gardens, Kew</ref> Hij groeit daar van de kustgebieden tot in sub-alpiene gebieden. In de sub-alpiene gebieden groeit hij in struikgewas, alpiene graslanden, pollengraslanden en kruidenvelden (herbfields).<ref>{{en}} [https://www.nzpcn.org.nz/flora/species/dracophyllum-menziesii/ ''Dracophyllum menziesii''] New Zealand Plant Conservation Network</ref>

[[Bestand:Dracophyllum menziesii inflorescence.jpg|thumb|left|Bloemen]]

{{Appendix}}

[[Categorie:Ericaceae]]

title: Dracophyllum menziesii

Rijk: Plantae (Planten)

Stam: Embryophyta (Landplanten)

Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)

Clade:
Bedektzadigen
'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Asteriden

Orde: Ericales

Familie: Ericaceae (Heidefamilie)

Geslacht: Dracophyllum

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Illaphanus lawrencei
Illaphanus lawrencei is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Giachino.

title: Illaphanus lawrencei

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Illaphanus lawrencei''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Trechinae]]
| geslacht = ''[[Illaphanus]]''
| w-naam = ''Illaphanus lawrencei''
| auteur = Giachino
| datum = 2005
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Illaphanus lawrencei''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Illaphanus+lawrencei Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2005 door Giachino.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Illaphanus|lawrencei]]

title: Illaphanus lawrencei

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Trechinae

Geslacht: Illaphanus

title: Soort


text:
# Sindang Marga (Pulau Panggung)
Sindang Marga is een bestuurslaag in het regentschap Tanggamus van de provincie Lampung, Indonesië. Sindang Marga telt 983 inwoners (volkstelling 2010).

title: Sindang Marga (Pulau Panggung)

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Sindang Marga
| inwoners       = 983
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Lampung]]
| regentschap    = [[Tanggamus]]
| onderdistrict  = [[Pulau Panggung (onderdistrict)|Pulau Panggung]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 1802030021
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Sindang Marga''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Tanggamus]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Lampung]], [[Indonesië]]. Sindang Marga telt 983 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=15}}

[[Categorie:Plaats in Lampung]]

title: Situering

Provincie: Lampung

Regentschap of · stadsgemeente: Tanggamus

Onderdistrict: Pulau Panggung

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Orphe vatinius
Orphe vatinius is een vlinder uit de familie van de dikkopjes (Hesperiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Frederick DuCane Godman.

title: Orphe vatinius

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Orphe vatinius''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| familie = [[Dikkopjes|Hesperiidae]] (Dikkopjes)
| onderfamilie = [[Hesperiinae]]
| geslacht = ''[[Orphe]]''
| w-naam = ''Orphe vatinius''
| auteur = Godman
| datum = 1901
| haakjes =
| origineel = ''Orphe vatinius''
| commons =
| species =
}}

'''''Orphe vatinius''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[dikkopjes]] (Hesperiidae).<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door [[Frederick DuCane Godman]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|02}}

[[Categorie:Hesperiinae]]

title: Orphe vatinius

Familie: Hesperiidae (Dikkopjes)

Onderfamilie: Hesperiinae

Geslacht: Orphe

title: Soort


text:
# Kasteel Heukelum
Kasteel Heukelum (ook wel Kasteel Merckenburg genoemd), is een bakstenen kasteel in de plaats Heukelum in de Nederlandse gemeente West Betuwe. Sinds de gemeentelijke herindeling van 1986 ligt het kasteel in de provincie Gelderland, daarvoor in Zuid-Holland.

## Geschiedenis
Het kasteel dateert uit de 13e eeuw, van circa 1280. In het Rampjaar 1672 werd het door de Fransen geplunderd, waarna het werd afgebroken, met uitzondering van de poorttoren. Rond 1700 werd aan deze toren – een zogenaamde donjon – een nieuw kasteel gebouwd.
Het kasteel is beschermd als rijksmonument, evenals enkele bijgebouwen, het omliggende park en de lanenstructuur.

## Ruimtelijke inbedding
Kasteel Heukelum is een vierkant gebouw te midden van een brede gracht. Het ligt tussen Heukelum in het oosten en Asperen in het westen, op ongeveer een kilometer van beide kernen, op Heidensweg 1, binnendijks van de Lingedijk. De oprijlaan loopt vanaf de Heidensweg in de richting van de dijk, maar knikt bij het kasteel naar rechts om via een ophaalbrug recht op het kasteel aan te lopen. Voorbij het kasteel gaat de laan verder tot aan de Asperense wetering aan de oostkant. Deze laan bestaat al sinds de middeleeuwen.

## Eigenaren (vanaf 1788)
Justinus van Gennep, heer van Heukelum en vrijheer van Leyenburg (1744-1801), door koop in 1788
- Justinus Adrianus van Gennep, heer van Heukelum (ca. 1783-1836); verkoopt in 1813 Heukelum
  - Adriaan Cornelis Fabricius, heer van Heukelum (1767-1848), door koop in 1813
    - Jhr. Albert Lourens Cornelis Fabricius, heer van Heukelum (1793-1853)
    - Jhr. Johan Carel Willem Fabricius, heer van Leyenburg, Loenen en Wolferen (1795-1881)
      - Jkvr. Constantia Wilhelma Fabricius (1849-1928); trouwde in 1882 met Godfried Hendrik Leonard baron van Boetzelaer (1842-1914)
        - Constantia Wilhelma barones van Boetzelaer, vrouwe van Heukelum (1884-1960); trouwde in 1907 met Paul Antoine Guillaume baron van Heeckeren van Brandsenburg (1878-1959)
          - Rudolph Alexander baron van Heeckeren van Brandsenburg, heer van Heukelum (1909-1980)
            - Alexandra Adeline Constance barones van Heeckeren van Brandsenburg, vrouwe van Heukelum tot de verkoop in 1988 (1949)

title: Kasteel Heukelum

wikitext:
[[Bestand:Kasteel_Heukelum.jpg|thumb|250px|Vooraanzicht]]
'''Kasteel Heukelum''' (ook wel ''Kasteel Merckenburg'' genoemd), is een [[baksteen|bakstenen]] [[kasteel]] in de plaats [[Heukelum]] in de Nederlandse gemeente [[West Betuwe]]. Sinds de [[Gemeentelijke herindelingen in Nederland|gemeentelijke herindeling]] van 1986 ligt het kasteel in de provincie [[Gelderland]], daarvoor in [[Zuid-Holland]].
== Geschiedenis ==
Het kasteel dateert uit de [[13e eeuw]], van circa 1280. In het Rampjaar 1672 werd het door de Fransen geplunderd,<ref>https://www.skbl.nl/kastelen-en-buitenplaatsen-in-het-rampjaar-1672/. [https://web.archive.org/web/20220929001703/https://www.skbl.nl/kastelen-en-buitenplaatsen-in-het-rampjaar-1672/ Gearchiveerd] op 29 september 2022.</ref> waarna het werd afgebroken, met uitzondering van de [[poorttoren]]. Rond 1700 werd aan deze toren – een zogenaamde [[donjon]] – een nieuw kasteel gebouwd.

Het kasteel is beschermd als [[rijksmonument]], evenals enkele bijgebouwen, het omliggende park en de lanenstructuur.<ref>{{Citeer web|url=https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/512018|titel=512018 Bij Heidensweg 1 4161 AA te Heukelum|bezochtdatum=2020-11-11|datum=2017-12-07|werk=Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|taal=nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201111155305/https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/512018|archiefdatum=2020-11-11}}</ref>

== Ruimtelijke inbedding ==
Kasteel Heukelum is een vierkant gebouw te midden van een brede [[Gracht (hoofdbetekenis)|gracht]]. Het ligt tussen Heukelum in het oosten en [[Asperen]] in het westen, op ongeveer een kilometer van beide kernen, op Heidensweg 1, binnendijks van de Lingedijk. De oprijlaan loopt vanaf de Heidensweg in de richting van de dijk, maar knikt bij het kasteel naar rechts om via een [[ophaalbrug]] recht op het kasteel aan te lopen. Voorbij het kasteel gaat de laan verder tot aan de Asperense wetering aan de oostkant. Deze laan bestaat al sinds de [[middeleeuwen]].
[[Bestand:Heukelum_001.jpg|thumb|250px|Zijaanzicht]]

== Eigenaren (vanaf 1788) ==
Justinus van Gennep, heer van Heukelum en vrijheer van Leyenburg (1744-1801), door koop in 1788
*Justinus Adrianus van Gennep, heer van Heukelum (ca. 1783-1836); verkoopt in 1813 Heukelum
**Adriaan Cornelis Fabricius, heer van Heukelum (1767-1848), door koop in 1813
***Jhr. Albert Lourens Cornelis Fabricius, heer van Heukelum (1793-1853)
***Jhr. Johan Carel Willem Fabricius, heer van Leyenburg, Loenen en Wolferen (1795-1881)
****Jkvr. Constantia Wilhelma Fabricius (1849-1928); trouwde in 1882 met Godfried Hendrik Leonard baron van Boetzelaer (1842-1914)
*****Constantia Wilhelma barones van Boetzelaer, vrouwe van Heukelum (1884-1960); trouwde in 1907 met [[Paul Antoine Guillaume van Heeckeren van Brandsenburg|Paul Antoine Guillaume baron van Heeckeren van Brandsenburg]] (1878-1959)
******Rudolph Alexander baron van Heeckeren van Brandsenburg, heer van Heukelum (1909-1980)
*******Alexandra Adeline Constance barones van Heeckeren van Brandsenburg, vrouwe van Heukelum tot de verkoop in 1988 (1949)

== Literatuur ==
*[[Kitty van Groningen|C.L. van Groningen]], 'Het kasteel van Heukelum', in: ''De woonstede door de eeuwen heen'' 78 (1988) 77, p. 12-29.
*[[Kitty van Groningen|C.L. van Groningen]], N.A. Zemering en L. Prins, ''De Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst. De Vijfheerenlanden met Asperen, Heukelum en Spijk''. 's-Gravenhage, 1989, p. 151-153.
*B.J. de Groot, ''Heukelum: hoogte in water en vuur''. 2008.
*Erik P. Löffler, 'De iconografie van het kasteel Heukelum. Verbeeldingen van kastelen in Nederland en Gelderland', in: ''Bijdragen en mededelingen Gelre'' 102 (2011), p. 119-159.
*J.A. van Roeden, ''Het huis Heukelum. De toren centraal''. Amsterdam, 2005 [doctoraalscriptie].

== Externe link ==
*[https://web.archive.org/web/20201012000822/https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/512016 Beschrijving], op: ''monumentenregister.cultureelerfgoed.nl''.

{{Appendix|2=
*''[[Nederland's Patriciaat]]'' 9 (1918), p. 122 [Van Gennep].
*''[[Nederland's Adelsboek]]'' 82 (1992), p. 320-325 [Fabricius].
*''[[Nederland's Adelsboek]]'' 84 (1994), p. 325-327 [Van Heeckeren van Brandsenburg].
*''Kastelen in Gelderland''. Utrecht, 2013, p. 271-273.
;Noot
{{References}}
}}

{{Coor title dms|51|52|40|N|5|5|24|E|type:landmark_scale:10000_region:NL}}

[[Categorie:Bouwwerk in West Betuwe]]
[[Categorie:Kasteel in Gelderland|Merckenburg]]
[[Categorie:Rijksmonument in West Betuwe]]


text:
# Sexton (artillerie)
De Sexton was een gecombineerd Brits-Canadees stuk gepantserde mobiele artillerie. Het prototype verscheen in 1942, als combinatie van de Canadese Ram-tank en het Britse 25-ponderkanon. Voor de productie werden de Ram-tanks gebruikt die overigens veel onderdelen gebruikten van de Amerikaanse M3 en later de M4 tanks. In totaal zijn er 2.150 exemplaren van gebouwd en de voertuigen zijn na het einde van de Tweede Wereldoorlog nog jaren in gebruik gebleven.

## Geschiedenis
In 1942 kregen een aantal Britse artillerie-eenheden de Amerikaanse M7 Priest. Deze was uitgerust met een 105 mm houwitser. Het wapen maakte een goede indruk op de troepen in Noord-Afrika, maar het had een afwijkend kaliber. Om de aanvoer van munitie zeker te stellen moesten speciale voorzieningen worden getroffen. De Britten gaven de voorkeur aan een versie met hun eigen 25-ponderkanon. De Amerikanen wilden de M7 Priest wel aanpassen, maar niet in productie nemen. De Canadezen waren wel bereid het voertuig te produceren op basis van de Ram-tank, deze laatste maakte overigens gebruik van veel onderdelen van de Amerikaanse M3 tank.

## Beschrijving
Het prototype kwam eind 1942 klaar. Het voertuig kwam goed uit de tests. Begin 1943 werd de productie opgestart bij de Montreal Locomotive Works en na 2.150 stuks staakte de productie in 1945. Volgens de traditie van de Britse artillerie kreeg het voertuig een religieuze naam, Sexton, wat in het Nederlands staat voor koster.
Het kanon stond iets links van het midden. De chauffeur zat rechts van de gevechtspositie onder in het tankchassis. De gevechtsruimte werd links en rechts afgeschermd met pantserplaten met een dikte van 12 mm. De platen aan de voorzijde waren beduidend dikker terwijl de achter- en bovenkant open waren.
Het kanon kon 25 graden naar links en 15 graden naar rechts worden gedraaid. De elevatie liep van min 9 graden naar plus 40 graden. De munitieopslag voor 112 projectielen lag onder de vloer van de gevechtsruimte. Aan de achterzijde van het voertuig was nog een kleine opslagkast met granaten voor direct gebruik.
De eerste voertuigen op het chassis van de M3 werden Sexton I genoemd. Hier werden 124 exemplaren van gemaakt. Deze versie had geen machinegeweer ter verdediging van het voertuig tegen infanterie of vliegtuigen. De Sexton II kreeg het verbeterde chassis van de M4 en twee lichte mitrailleurs.

## Inzet
Tijdens de oorlog werd de Sexton voornamelijk ingezet als veldgeschut, ter ondersteuning van de pantserdivisies in Noordwest-Europa en Noord-Afrika. De Sexton werd ook ingezet na de landing in Normandië in 1944 en bleef in dienst tot kort na de oorlog. Ook dit type kende een aantal varianten, zoals een commandantstank, waarbij het kanon verwijderd werd en er extra radio's werden toegevoegd.
De tank zelf bleef nog in Britse dienst tot in de jaren 50. De Sexton was betrouwbaar, stevig en effectief. Er werden een groot aantal exemplaren uitgevoerd en de tank bleef nog in dienst tot kort geleden in enkele legers.
Nederland nam in 1948 een aantal Sextons van de Canadezen over. Vier stuks werden ingedeeld bij de Instructiebatterij Artillerie op Motoraffuit, een onderdeel dat opleidingen verzorgde voor gemechaniseerd geschut. Tot inzet bij de parate legeronderdelen kwam het echter niet; de Sexton werd in 1951 alweer uitgefaseerd.

title: Sexton (artillerie)

wikitext:
{{Infobox pantservoertuig
| naam=Sexton
| afbeelding=Sexton S 287191 'Rufus'pic2.JPG
| onderschrift=
| bemanning=6
| lengte=6,12 m
| breedte=2,72 m
| hoogte=2,44 m
| gewicht=25,3 ton
| pantser=32 mm
| hoofd=1x [[QF 25-ponder|25-ponder kanon]]
| secundair=2x .303 inch en 1x .5 inch [[machinegeweer]]
| motor=Continental 9 cilinder [[benzinemotor]]<br />400 [[Paardenkracht (eenheid)|pk]] (298,3 [[kilowatt|kW]])
| wegsnelheid=40,2 km/h
| bereik=290 km
}}
[[Bestand:Sexton 25pdr S223813 pic04.JPG|thumb|Achterzijde Sexton]]
De '''Sexton''' was een gecombineerd [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Brits]]-[[Canada|Canadees]] stuk gepantserde mobiele artillerie. Het prototype verscheen in [[1942]], als combinatie van de Canadese [[Ram (tank)|Ram-tank]] en het Britse [[QF 25-ponder|25-ponderkanon]]. Voor de productie werden de Ram-tanks gebruikt die overigens veel onderdelen gebruikten van de Amerikaanse [[M3 Lee|M3]] en later de M4 tanks. In totaal zijn er 2.150 exemplaren van gebouwd en de voertuigen zijn na het einde van de Tweede Wereldoorlog nog jaren in gebruik gebleven.

== Geschiedenis ==
In 1942 kregen een aantal Britse artillerie-eenheden de Amerikaanse [[M7 Priest]].<ref name="DRSEXTON">{{en}} Desert Rats [http://www.desertrats.org.uk/equipartillery.htm#Sexton Equipment artillery Sexton], geraadpleegd op 7 januari 2914</ref> Deze was uitgerust met een 105 mm [[houwitser]]. Het wapen maakte een goede indruk op de troepen in Noord-Afrika, maar het had een afwijkend [[kaliber (wapen)|kaliber]]. Om de aanvoer van munitie zeker te stellen moesten speciale voorzieningen worden getroffen.<ref name="DRSEXTON" /> De Britten gaven de voorkeur aan een versie met hun eigen 25-ponderkanon. De Amerikanen wilden de M7 Priest wel aanpassen, maar niet in productie nemen. De Canadezen waren wel bereid het voertuig te produceren op basis van de Ram-tank, deze laatste maakte overigens gebruik van veel onderdelen van de Amerikaanse M3 tank.<ref name="DRSEXTON" />

== Beschrijving ==
Het [[prototype]] kwam eind 1942 klaar. Het voertuig kwam goed uit de tests. Begin 1943 werd de productie opgestart bij de ''Montreal Locomotive Works'' en na 2.150 stuks staakte de productie in 1945.<ref name="PVJLS25">Pantservoertuigen, auteur: Jack Livesey, uitgeverij: Veltman Uitgevers, 2007, p. 130-131, {{ISBN|978-90-5920-612-0}}</ref> Volgens de traditie van de Britse artillerie kreeg het voertuig een religieuze naam, ''Sexton'', wat in het Nederlands staat voor [[Koster (persoon)|koster]].

Het [[Kanon (geschut)|kanon]] stond iets links van het midden. De chauffeur zat rechts van de gevechtspositie onder in het tankchassis.<ref name="PVJLS25" /> De gevechtsruimte werd links en rechts afgeschermd met [[pantser (militair)|pantserplaten]] met een dikte van 12 mm.<ref name="PVJLS25" /> De platen aan de voorzijde waren beduidend dikker terwijl de achter- en bovenkant open waren.

Het kanon kon 25 graden naar links en 15 graden naar rechts worden gedraaid.<ref name="PVJLS25" /> De [[Elevatie (ballistiek)|elevatie]] liep van min 9 graden naar plus 40 graden. De munitieopslag voor 112 [[Granaat (munitie)|projectielen]] lag onder de vloer van de gevechtsruimte.<ref name="PVJLS25" /> Aan de achterzijde van het voertuig was nog een kleine opslagkast met granaten voor direct gebruik.

De eerste voertuigen op het chassis van de M3 werden Sexton I genoemd. Hier werden 124 exemplaren van gemaakt.<ref name="PVJLS25" /> Deze versie had geen machinegeweer ter verdediging van het voertuig tegen infanterie of vliegtuigen. De Sexton II kreeg het verbeterde chassis van de [[M4 Sherman|M4]] en twee lichte [[mitrailleur]]s.<ref name="PVJLS25" />

== Inzet ==
Tijdens de oorlog werd de Sexton voornamelijk ingezet als veldgeschut, ter ondersteuning van de pantserdivisies in [[Noordwest-Europa]] en [[Noord-Afrika]]. De Sexton werd ook ingezet na de landing in [[Normandië]] in [[1944]] en bleef in dienst tot kort na de oorlog. Ook dit type kende een aantal varianten, zoals een commandantstank, waarbij het kanon verwijderd werd en er extra radio's werden toegevoegd.

De tank zelf bleef nog in Britse dienst tot in de [[1950-1959|jaren 50]]. De Sexton was betrouwbaar, stevig en effectief. Er werden een groot aantal exemplaren uitgevoerd en de tank bleef nog in dienst tot kort geleden in enkele legers.

Nederland nam in 1948 een aantal Sextons van de Canadezen over. Vier stuks werden ingedeeld bij de Instructiebatterij Artillerie op Motoraffuit, een onderdeel dat opleidingen verzorgde voor gemechaniseerd geschut. Tot inzet bij de parate legeronderdelen kwam het echter niet; de Sexton werd in 1951 alweer uitgefaseerd.<ref>{{nl}}[http://www.41afdva.net/Geschut_Sexton%2025-ponder%20SPG.htm Sexton 25-ponder SPG]</ref>

== Externe link ==
* {{en}} [http://www.wwiivehicles.com/canada/vehicle/self-propelled-gun/sexton-self-propelled-gun.asp Sexton op WW2 vehicles website]

{{Commonscat|Sexton}}
{{Appendix|2=
* Trewhitt Peter, 1999, ''Armoured Fighting Vehicles'', p 111
{{References}}
}}
{{Navigatie gevechtsvoertuigen Verenigd Koninkrijk Tweede Wereldoorlog}}

[[Categorie:Brits gevechtsvoertuig in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Artillerie]]

title: Soort

title: Pantser en bewapening

Pantser: 32 mm

Hoofdbewapening: 1x 25-ponder kanon

Secundaire bewapening: 2x .303 inch en 1x .5 inch machinegeweer

Motor: Continental 9 cilinder benzinemotor · 400 pk (298,3 kW)


text:
# Myzostoma pluvinar
Myzostoma pluvinar is een ringworm uit de familie Myzostomatidae.
Myzostoma pluvinar werd in 1884 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door von Graff.

title: Myzostoma pluvinar

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Myzostoma pluvinar''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse =
| orde = [[Myzostomida]]
| familie = [[Myzostomatidae]]
| geslacht = ''[[Myzostoma]]''
| auteur = von Graff
| datum = 1884
| bron =
| haakjes =
| worms = 130341
}}
'''''Myzostoma pluvinar''''' is een [[Ringwormen|ringworm]] uit de familie [[Myzostomatidae]].

''Myzostoma pluvinar'' werd in 1884 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door von Graff.

{{Appendix|2=
*Bellan, G. (2011). Myzostoma pluvinar. In: Read, G., Fauchald, K. (Ed) (2011). World Polychaeta database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=130341.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

{{DEFAULTSORT:Myzostoma pluvinar}}
[[Categorie:Myzostomatidae]]

title: Myzostoma pluvinar

Stam: Annelida (Ringwormen)

Orde: Myzostomida

Familie: Myzostomatidae

Geslacht: Myzostoma

title: Soort


text:
# Aneomochtherus alexisi
Aneomochtherus alexisi is een vliegensoort uit de familie van de roofvliegen (Asilidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Tomasovic.

title: Aneomochtherus alexisi

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Aneomochtherus alexisi''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Roofvliegen|Asilidae]] (Roofvliegen)
| geslacht = ''[[Aneomochtherus]]''
| w-naam = ''Aneomochtherus alexisi''
| auteur = Tomasovic
| datum = 2004
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Aneomochtherus alexisi''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Roofvliegen|roofvliegen (Asilidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Asilidae}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2004 door Tomasovic.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|28}}

[[Categorie:Aneomochtherus|alexisi]]

title: Aneomochtherus alexisi

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Asilidae (Roofvliegen)

Geslacht: Aneomochtherus

title: Soort