text:
# Roland Garros 1973
De 72e editie van het Franse grandslamtoernooi, Roland Garros 1973, werd gehouden van maandag 21 mei tot en met zondag 3 juni 1973. Voor de vrouwen was het de 66e editie. Het toernooi werd gespeeld in het Roland-Garrosstadion in het 16e arrondissement van Parijs.

## Belangrijkste uitslagen
Mannenenkelspel

Finale: Ilie Năstase (Roemenië) won van Nikola Pilić (Joegoslavië) met 6–3, 6–3, 6–0
Vrouwenenkelspel

Finale: Margaret Court (Australië) won van Chris Evert (VS) met 6–7, 7–6, 6–4
Mannendubbelspel

Finale: John Newcombe (Australië) en Tom Okker (Nederland) wonnen van Jimmy Connors (VS) en Ilie Năstase (Roemenië) met 6–1, 3–6, 6–3, 5–7, 6–4
Vrouwendubbelspel

Finale: Margaret Court (Australië) en Virginia Wade (VK) wonnen van Françoise Dürr (Frankrijk) en Betty Stöve (Nederland) met 6–2, 6–3
Gemengd dubbelspel

Finale: Françoise Dürr (Frankrijk) en Jean-Claude Barclay (Frankrijk) wonnen van Betty Stöve (Nederland) en Patrice Dominguez (Frankrijk) met 6–1, 6–4
Meisjesenkelspel

Finale: Mima Jaušovec (Joegoslavië) won van Regina Maršíková (Tsjecho-Slowakije) met 6–3, 6–2
Jongensenkelspel

Finale: Víctor Pecci (Paraguay) won van Pavel Složil (Tsjecho-Slowakije) met 6–4, 6–4
Dubbelspel bij de junioren werd voor het eerst in 1981 gespeeld.
1891 · 1892 · 1893 · 1894 · 1895 · 1896 · 1897 · 1898 · 1899 · 1900 · 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915–1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940–1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967
↓ open tijdperk ↓
1968 (m-v-md-vd-gd) · 1969 (m-v-md-vd-gd) · 1970 (m-v-md-vd-gd) · 1971 (m-v-md-vd-gd) · 1972 (m-v-md-vd-gd) · 1973 (m-v-md-vd-gd) · 1974 (m-v-md-vd-gd) · 1975 (m-v-md-vd-gd) · 1976 (m-v-md-vd-gd) · 1977 (m-v-md-vd-gd) · 1978 (m-v-md-vd-gd) · 1979 (m-v-md-vd-gd) · 1980 (m-v-md-vd-gd) · 1981 (m-v-md-vd-gd) · 1982 (m-v-md-vd-gd) · 1983 (m-v-md-vd-gd) · 1984 (m-v-md-vd-gd) · 1985 (m-v-md-vd-gd) · 1986 (m-v-md-vd-gd) · 1987 (m-v-md-vd-gd) · 1988 (m-v-md-vd-gd) · 1989 (m-v-md-vd-gd) · 1990 (m-v-md-vd-gd) · 1991 (m-v-md-vd-gd) · 1992 (m-v-md-vd-gd) · 1993 (m-v-md-vd-gd) · 1994 (m-v-md-vd-gd) · 1995 (m-v-md-vd-gd) · 1996 (m-v-md-vd-gd) · 1997 (m-v-md-vd-gd) · 1998 (m-v-md-vd-gd) · 1999 (m-v-md-vd-gd) · 2000 (m-v-md-vd-gd) · 2001 (m-v-md-vd-gd) · 2002 (m-v-md-vd-gd) · 2003 (m-v-md-vd-gd) · 2004 (m-v-md-vd-gd) · 2005 (m-v-md-vd-gd) · 2006 (m-v-md-vd-gd) · 2007 (m-v-md-vd-gd) · 2008 (m-v-md-vd-gd) · 2009 (m-v-md-vd-gd) · 2010 (m-v-md-vd-gd) · 2011 (m-v-md-vd-gd) · 2012 (m-v-md-vd-gd) · 2013 (m-v-md-vd-gd) · 2014 (m-v-md-vd-gd) · 2015 (m-v-md-vd-gd) · 2016 (m-v-md-vd-gd) · 2017 (m-v-md-vd-gd) · 2018 (m-v-md-vd-gd) · 2019 (m-v-md-vd-gd) · 2020 (m-v-md-vd) · 2021 (m-v-md-vd-gd) · 2022 (m-v-md-vd-gd) · 2023 (m-v-md-vd-gd) · 2024 (m-v-md-vd-gd)
Lijst van Roland Garroswinnaars

title: Roland Garros 1973

wikitext:
{{Infobox tennistoernooi
| Naam               = Roland Garros
| Afbeelding         =Intérieur Court Philippe Chatrier - Paris XVI (FR75) - 2024-02-18 - 8.jpg
| Onderschrift       = De trofeeën voor de valide tennissers.
| Plaats             = [[Parijs]]
| Land               = [[Frankrijk]]
| Locatie            = [[Stade Roland-Garros]]
| Auspiciën          = [[International Tennis Federation|ILTF]]
| Categorie          = [[grandslamtoernooi]]
| Ondergrond         = [[gravel (tennis)|gravel]], buiten
| Jaar               = 1973
| Editie             = 72
| Datum              = 21 mei–3 juni
| Vorige             = [[Roland Garros 1972|1972]]
| Volgende           = [[Roland Garros 1974|1974]]
| Winnaar mannenenkelspel  = {{RO-1965-VLAG}} [[Ilie Năstase]]
| Winnaar vrouwenenkelspel = {{AU-VLAG}} [[Margaret Smith-Court|Margaret Court]]]
| Winnaar mannendubbelspel = {{AU-VLAG}} [[John Newcombe]]
{{NL-VLAG}} [[Tom Okker]]
| Winnaar vrouwendubbelspel = {{AU-VLAG}} [[Margaret Smith-Court|Margaret Court]]
{{GB-VLAG}} [[Virginia Wade]]
| Winnaar gemengd dubbelspel ={{FR-VLAG}} [[Françoise Dürr]]
{{FR-VLAG}} [[Jean-Claude Barclay]]
}}
De 72e editie van het Franse [[grandslamtoernooi]], '''[[Roland Garros (tennistoernooi)|Roland Garros]] 1973''', werd gehouden van maandag 21 mei tot en met zondag 3 juni 1973. Voor de vrouwen was het de 66e editie. Het toernooi werd gespeeld in het [[Stade Roland-Garros|Roland-Garrosstadion]] in het [[16e arrondissement (Parijs)|16e arrondissement]] van [[Parijs]].

== Belangrijkste uitslagen ==
[[Roland Garros 1973 (mannen)|'''Mannenenkelspel''']]

Finale: [[Ilie Năstase]] (Roemenië) won van [[Nikola Pilić]] (Joegoslavië) met 6–3, 6–3, 6–0

[[Roland Garros 1973 (vrouwen)|'''Vrouwenenkelspel''']]

Finale: [[Margaret Smith-Court|Margaret Court]] (Australië) won van [[Chris Evert]] (VS) met 6–7, 7–6, 6–4

[[Roland Garros 1973 (mannendubbel)|'''Mannendubbelspel''']]

Finale: [[John Newcombe]] (Australië) en [[Tom Okker]] (Nederland) wonnen van [[Jimmy Connors]] (VS) en [[Ilie Năstase]] (Roemenië) met 6–1, 3–6, 6–3, 5–7, 6–4

[[Roland Garros 1973 (vrouwendubbel)|'''Vrouwendubbelspel''']]

Finale: [[Margaret Smith-Court|Margaret Court]] (Australië) en [[Virginia Wade]] (VK) wonnen van [[Françoise Dürr]] (Frankrijk) en [[Betty Stöve]] (Nederland) met 6–2, 6–3

[[Roland Garros 1973 (gemengddubbel)|'''Gemengd dubbelspel''']]

Finale: [[Françoise Dürr]] (Frankrijk) en [[Jean-Claude Barclay]] (Frankrijk) wonnen van [[Betty Stöve]] (Nederland) en [[Patrice Dominguez]] (Frankrijk) met 6–1, 6–4

'''Meisjesenkelspel'''

Finale: [[Mima Jaušovec]] (Joegoslavië) won van [[Regina Maršíková]] (Tsjecho-Slowakije) met 6–3, 6–2

'''Jongensenkelspel'''

Finale: [[Víctor Pecci sr.|Víctor Pecci]] (Paraguay) won van [[Pavel Složil]] (Tsjecho-Slowakije) met 6–4, 6–4

Dubbelspel bij de junioren werd voor het eerst in [[Roland Garros 1981|1981]] gespeeld.

{{Navigatie Roland Garros}}

[[Categorie:Roland Garros|1973]]
[[Categorie:ITF-toernooi in 1973]]

title: Roland Garros 1973

Stad, land: Parijs, Frankrijk

Locatie: Stade Roland-Garros

Datum: 21 mei–3 juni

Auspiciën: ILTF

Categorie: grandslamtoernooi

Ondergrond: gravel, buiten

title: Winnaars

Mannenenkel: Ilie Năstase

Vrouwenenkel: Margaret Court]

Mannendubbel: John Newcombe · Tom Okker

Vrouwendubbel: Margaret Court · Virginia Wade

Gemengd dubbel: Françoise Dürr · Jean-Claude Barclay


text:
# Saaihal (Amsterdam)
De Saaihal is een monumentaal gebouw uit 1641 in de Staalstraat in Amsterdam, ontworpen door Pieter de Keyser, een zoon van Hendrick de Keyser.
De Saaihal was onderdeel van het Staalhof – vooral bekend van Rembrandts De Staalmeesters – een gebouwencomplex dat het centrum van de textielindustrie in dit deel van Amsterdam vormde. In de 17e eeuw was de stad de belangrijkste wolmarkt van Europa. In de Saaihal werd de saai gekeurd, een licht gekeperde wollen stof, dat wil zeggen met een diagonaal patroon.
Op de gevel van de Saaihal is het wapen van Amsterdam met keizerskroon te zien. De daklijst is gebeeldhouwd als een geplooid doek. In 1919-1920 werd de gevel gerestaureerd en werden de ovale glas-in-looddecoraties in de ramen aangebracht.
Het gebouw, aan Staalstraat 7b, is vanaf 2005 in gebruik als winkel van het internationaal gerenommeerde ontwerpbureau Droog Design. De ingang is in het naastgelegen huisje op 7a omdat de Saaihal zelf geen voordeur heeft.

wikiname: nlwiki

title: Saaihal (Amsterdam)

in_language: nl

wikitext:
[[Bestand:Staalstraat saaihal 2.jpg|thumb|250px|De Saaihal in de [[Staalstraat (Amsterdam)|Staalstraat]] in [[Amsterdam]], een ontwerp van [[Pieter de Keyser]] uit 1641]]
[[Bestand:Staalstraat saaihal 3.jpg|thumb|250px|Gevel met het wapen van Amsterdam met keizerskroon en de daklijst gebeeldhouwd als een geplooid doek.]]
De '''Saaihal''' is een monumentaal gebouw uit 1641 in de [[Staalstraat (Amsterdam)|Staalstraat]] in [[Amsterdam]], ontworpen door [[Pieter de Keyser]], een zoon van [[Hendrick de Keyser]].

De Saaihal was onderdeel van het [[Staalhof (Amsterdam)|Staalhof]] – vooral bekend van [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]]s ''[[De Staalmeesters]]'' – een gebouwencomplex dat het centrum van de textielindustrie in dit deel van Amsterdam vormde. In de 17e eeuw was de stad de belangrijkste wolmarkt van Europa. In de Saaihal werd de [[saai (stof)|saai]] gekeurd, een licht gekeperde wollen stof, dat wil zeggen met een diagonaal patroon.

Op de gevel van de Saaihal is het wapen van Amsterdam met keizerskroon te zien. De daklijst is gebeeldhouwd als een geplooid doek. In 1919-1920 werd de gevel gerestaureerd en werden de ovale glas-in-looddecoraties in de ramen aangebracht.

Het gebouw, aan Staalstraat 7b, is vanaf 2005 in gebruik als winkel van het internationaal gerenommeerde ontwerpbureau [[Droog Design]]. De ingang is in het naastgelegen huisje op 7a omdat de Saaihal zelf geen voordeur heeft.

{{Commonscat|Saaihal (Amsterdam)}}
{{Appendix|2=
* Amsterdam Toerisme & Congres Bureau: "Amsterdam, stad van Rembrandt"
* [http://www.bonas.nl/archiwijzer/bo_WInfo.php?Inr=0328.00065&PHPSESSID=cab24ab68dee2c58c7a071154dba5958 BONAS]
----
{{References}}
}}
{{Coor title dms|52|22|6|N|4|53|50|E|type:landmark_scale:1563_region:NL}}

[[Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum]]


text:
# Brassy (Nièvre)
Brassy is een gemeente in het Franse departement Nièvre (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 637 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Clamecy.

## Geografie
De oppervlakte van Brassy bedraagt 51,7 km², de bevolkingsdichtheid is 11,8 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Brassy (Nièvre) met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Brassy (Nièvre)

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Brassy
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Bourgogne-Franche-Comté]]
| departement = [[Nièvre (departement)|Nièvre]] (58)
| depnr = 58
| arrondissement = [[Arrondissement Clamecy|Clamecy]]
| kanton = [[Kanton Corbigny|Corbigny]]
| jaar = 2004
| inwoners = 620
| dichtheid = 12,0
| oppervlakte = 51,7
| water =
| latitudeGraden = 47
| latitudeMinuten = 16
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 3
| longitudeMinuten = 56
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 58037
| postcode = 58140
| netnummer =
| hoogteligging = 387 - 652
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
}}
'''Brassy''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Nièvre (departement)|Nièvre]] (regio [[Bourgogne-Franche-Comté]]) en telt 637 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Clamecy|Clamecy]].

== Geografie ==
De oppervlakte van Brassy bedraagt 51,7 km², de bevolkingsdichtheid is 11,8 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=58037}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=58037}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* {{Link INSEE|id=58037}}

{{Coor title dms|47|16|0|N|3|56|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

{{DEFAULTSORT:Brassy (Nievre)}}
[[Categorie:Gemeente in Nièvre]]

title: Situering

Regio: Bourgogne-Franche-Comté

Departement: Nièvre (58)

Arrondissement: Clamecy

Kanton: Corbigny

Coördinaten: 47° 16′ NB, 3° 56′ OL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Nièvre

Portaal: Frankrijk


text:
# Huta Rao
Huta Rao is een bestuurslaag in het regentschap Asahan van de provincie Noord-Sumatra, Indonesië. Huta Rao telt 2206 inwoners (volkstelling 2010).

title: Huta Rao

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Huta Rao
| inwoners       = 2206
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Noord-Sumatra]]
| regentschap    = [[Asahan (regentschap)|Asahan]]
| onderdistrict  = [[Bandar Pulau]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 1208020021
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Huta Rao''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Asahan (regentschap)|Asahan]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Noord-Sumatra]], [[Indonesië]]. Huta Rao telt 2206 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=13}}

[[Categorie:Plaats in Noord-Sumatra]]

title: Situering

Provincie: Noord-Sumatra

Regentschap of · stadsgemeente: Asahan

Onderdistrict: Bandar Pulau

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Neoxabea bipunctata
Neoxabea bipunctata is een rechtvleugelig insect uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1773 door De Geer.

title: Neoxabea bipunctata

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Neoxabea bipunctata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Neoxabea bipunctata - Two-spotted Tree Cricket (30874429898).jpg
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Krekels|Gryllidae]] (Krekels)
| geslacht = ''[[Neoxabea]]''
| w-naam = ''Neoxabea bipunctata''
| auteur = De Geer
| datum = 1773
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Neoxabea bipunctata''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[krekels]] (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1773 door De Geer.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|22}}

[[Categorie:Krekels]]

title: Neoxabea bipunctata

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Gryllidae (Krekels)

Geslacht: Neoxabea

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Stenelmis hungerfordi
Stenelmis hungerfordi is een keversoort uit de familie beekkevers (Elmidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1938 gepubliceerd door Sanderson.

title: Stenelmis hungerfordi

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Stenelmis hungerfordi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Beekkevers|Elmidae]] (Beekkevers)
| geslacht = ''[[Stenelmis]]''
| w-naam = ''Stenelmis hungerfordi''
| auteur = Sanderson
| datum = 1938
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Stenelmis hungerfordi''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[beekkevers]] (Elmidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1938 gepubliceerd door Sanderson.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|07}}

[[Categorie:Stenelmis|hungerfordi]]

title: Stenelmis hungerfordi

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Elmidae (Beekkevers)

Geslacht: Stenelmis

title: Soort


text:
# Rosariense Clube
Rosariense Desportivo Clube is een Kaapverdische voetbalclub. De club speelt in de Santo Antão Eiland Divisie (Noord), op Paúl in Santo Antão, waarvan de kampioen deelneemt aan het Kaapverdisch voetbalkampioenschap, de eindronde om de landstitel.

## Erelijst
Santo Antão Eiland Divisie
1993/94, 1994/95
Santo Antão Eiland Divisie (Noord)
1997/98, 2006/07, 2010/11
Beker van Ribeira Grande
2006/07

title: Rosariense Clube

wikitext:
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam = Rosariense
| volledigenaam = Rosariense Clube
| bijnaam = Rosariense Desportivo Clube
| opgericht  =
| stadion   = [[Paul (Kaapverdië)|Paúl]] ([[Kaapverdië]])
| capaciteit =
| voorzitter = {{CV-VLAG}} Orlando de Jesus Delgado
| trainer  =
| competitie   = [[Santo Antão Eiland Divisie (Noord)]]<br>6 (2014-15)
| pattern_la1=_black_stripes|pattern_b1=_whitestripes|pattern_ra1=_black_stripes
|leftarm1=FFFFFF|body1=000000|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=000000
|pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=
|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=000000|socks2=000000
}}

'''Rosariense Desportivo Clube''' is een [[Kaapverdië|Kaapverdische]] [[voetbalclub]]. De club speelt in de [[Santo Antão Eiland Divisie (Noord)]], op [[Paul (Kaapverdië)|Paúl]] in [[Santo Antão (Kaapverdië)|Santo Antão]], waarvan de kampioen deelneemt aan het [[Kaapverdisch voetbalkampioenschap]], de eindronde om de landstitel.

== Erelijst ==
'''[[Santo Antão Eiland Divisie]]'''
:1993/94, 1994/95

'''[[Santo Antão Eiland Divisie (Noord)]]'''
: 1997/98, 2006/07, 2010/11

'''[[Beker van Ribeira Grande]]'''
: 2006/07

[[Categorie:Kaapverdische voetbalclub]]
[[Categorie:Santo Antão]]

title: Rosariense

Naam: Rosariense Clube

Bijnaam: Rosariense Desportivo Clube

Stadion: Paúl (Kaapverdië)

Voorzitter: Orlando de Jesus Delgado

Competitie: Santo Antão Eiland Divisie (Noord) · 6 (2014-15)

Thuis: Uit

Portaal: Voetbal


text:
# Interahamwe
De Interahamwe (letterlijk vertaald uit het Kinyarwanda: "Zij die samen staan" of "zij die samen vechten") was de belangrijkste militie gevormd door (extremistische) Hutu's tijdens de genocide van 1994 in Rwanda. Samen met een kleinere militie (Impuzamugambi) zijn ze verantwoordelijk voor meer dan 800.000 doden. Vooral het Hutu-radiostation "Radio Télévision Libre des Mille Collines (RTLM)", de zogenaamde "Hutu-power-radio", zweepte de Hutu's op tot haat tegen de Tutsi's en de gematigde Hutu's.
Na de bevrijding van Rwanda door het Rwandees Patriottisch Front, gevormd door Tutsi-rebellen, gingen veel Interahamwe naar buurlanden waar ze de controle overnamen in de vluchtelingenkampen.

## Trivia
- in de film Hotel Rwanda wordt de naam consistent fout gespeld als 'Interhamwe'.

title: Interahamwe

wikitext:
[[File:Flag of the Rwandan Democratic Movement.svg|thumb|Interahamwe vlag]]
De '''Interahamwe''' (letterlijk vertaald uit het [[Kinyarwanda]]: "Zij die samen staan" of "zij die samen vechten") was de belangrijkste [[militie]] gevormd door (extremistische) [[Hutu]]'s tijdens de [[Rwandese Genocide|genocide]] van [[1994]] in [[Rwanda]]. Samen met een kleinere militie ([[Impuzamugambi]]) zijn ze verantwoordelijk voor meer dan 800.000 doden. Vooral het Hutu-radiostation "[[Radio Télévision Libre des Mille Collines]] (RTLM)", de zogenaamde "Hutu-power-radio", zweepte de Hutu's op tot haat tegen de Tutsi's en de gematigde Hutu's.

Na de bevrijding van [[Rwanda]] door het [[Rwandees Patriottisch Front]], gevormd door [[Tutsi]]-[[Opstand|rebellen]], gingen veel Interahamwe naar buurlanden waar ze de controle overnamen in de vluchtelingenkampen.

== Trivia ==
* in de film ''[[Hotel Rwanda]]'' wordt de naam consistent fout gespeld als 'Interhamwe'.

[[Categorie:Rwandese genocide]]
[[Categorie:Militaire eenheid]]


text:
# Pseudobradya similis
Pseudobradya similis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Ectinosomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Scott T. & A..

title: Pseudobradya similis

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pseudobradya similis''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Hexanauplia]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] (Eenoogkreeftjes)
| orde = [[Harpacticoida]]
| familie = [[Ectinosomatidae]]
| geslacht = ''[[Pseudobradya]]''
| auteur = Scott T. & A.
| datum = 1894
| haakjes = ja
| worms = 116151
| synoniem = * ''Bradya similis'' Scott T. & Scott A., 1894
| origineel = ''Bradya similis''

}}
'''''Pseudobradya similis''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Ectinosomatidae]].<ref>Walter, T. Chad; Huys, R. (2012). <i>Pseudobradya similis</i> (Scott T. & A., 1894). In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=116151</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Scott T. & A..

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Ectinosomatidae]]

title: Pseudobradya similis

Klasse: Hexanauplia

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Harpacticoida

Familie: Ectinosomatidae

Geslacht: Pseudobradya

title: Synoniemen

Portaal: Biologie


text:
# Ophiophrixus spinosus
Ophiophrixus spinosus is een slangster uit de familie Ophiomyxidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1881 gepubliceerd door Storm.

title: Ophiophrixus spinosus

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Ophiophrixus spinosus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Stekelhuidigen|Echinodermata]] (Stekelhuidigen)
| klasse = [[Slangsterren|Ophiuroidea]] (Slangsterren)
| orde = [[Ophiacanthida]]
| familie = [[Ophiobyrsidae]]
| geslacht = ''[[Ophiophrixus]]''
| auteur = Storm
| datum = 1881
| haakjes = ja
| origineel = ''Ophioscolex spinosa''
| worms = 125146
| synoniem = * ''Ophiobyrsa hystricis''  Lyman, 1883
* ''Ophiobyrsella hystricis''  (Lyman, 1883)
}}

'''''Ophiophrixus spinosus''''' is een [[Slangsterren|slangster]] uit de familie [[Ophiomyxidae]].

De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1881 gepubliceerd door Storm.

{{Appendix|2=
* Stöhr, S., Hansson, H. (2007). ''Ophiophrixus spinosus'' Storm, 1881. In: Stöhr, S., O’Hara, T. & Thuy, B. (Eds) (2017). World Ophiuroidea database. Geraadpleegd middels: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=125146 op 18 maart 2017.
{{References}}
}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|16}}

{{DEFAULTSORT:Ophiophrixus spinosus}}
[[Categorie:Ophiobyrsidae]]

title: Ophiophrixus spinosus

Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)

Klasse: Ophiuroidea (Slangsterren)

Orde: Ophiacanthida

Familie: Ophiobyrsidae

Geslacht: Ophiophrixus

title: Synoniemen


text:
# Saint-Clément (Gard)
Saint-Clément is een gemeente in het Franse departement Gard (regio Occitanie) en telt 222 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Nîmes.

## Geografie
De oppervlakte van Saint-Clément bedraagt 5,1 km², de bevolkingsdichtheid is 43,5 inwoners per km².

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Saint-Clément (Gard)

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Saint-Clément
| wapen = [[Bestand:Blason_de_la_ville_de_Saint-Clément_(30).svg|60px]]
| kaart =
| regio = [[Occitanie]]
| departement = [[Gard (departement)|Gard]] (30)
| depnr = 30
| arrondissement = [[Arrondissement Nîmes|Nîmes]]
| kanton = [[Kanton Calvisson|Calvisson]]
| jaar = 2004
| inwoners = 222
| dichtheid = 43,5
| oppervlakte = 5,1
| water =
| latitudeGraden = 43
| latitudeMinuten = 49
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 4
| longitudeMinuten = 2
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 30244
| postcode = 30260
| netnummer =
| hoogteligging = 40 - 238
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image =Saint Clément-Mairie-20210605.jpg
| caption =Gemeentehuis
}}
'''Saint-Clément''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Gard (departement)|Gard]] (regio [[Occitanie]]) en telt 222 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Nîmes|Nîmes]].

==Geografie==
De oppervlakte van Saint-Clément bedraagt 5,1 km², de bevolkingsdichtheid is 43,5 inwoners per km².
[[Bestand:30244-Saint-Clément-Sols.png|thumb |left |400px |Kaart van de gemeente met de belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten]]
{{Clearleft}}

==Demografie==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=30244}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

==Externe links==
* {{Link INSEE|id=30244}}

{{Commonscat}}
{{Coor title dms|43|49|0|N|4|2|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

{{DEFAULTSORT:Saint-Clement (Gard)}}
[[Categorie:Gemeente in Gard]]

title: Situering

Regio: Occitanie

Departement: Gard (30)

Arrondissement: Nîmes

Kanton: Calvisson

Coördinaten: 43° 49′ NB, 4° 2′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Gard

title: Foto's

Foto's: Gemeentehuis


text:
# Saluut aan Catalonië
Saluut aan Catalonië (Engels: "Homage to Catalonia") is het verslag van George Orwell over zijn ervaringen tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939). In december 1936 toog Orwell naar Spanje met de bedoeling stukken voor zijn krant te schrijven, maar meldde zich bijna onmiddellijk als vrijwilliger, 'omdat iets anders op dat moment en in die atmosfeer onvoorstelbaar leek'. Uiteindelijk om te vechten voor de Republikeinen tegen de Nationalisten van Francisco Franco. Met ongeveer 25 Britten sloot hij zich aan bij de militie van de marxistische Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM). Deze revolutionairen wilden een arbeidersdictatuur vestigen in Spanje. Tot grote verbazing van Orwell kwamen ze daarbij in conflict met de Spaanse communisten die zich plooiden naar de internationale belangen van de Sovjet-Unie. Orwell heeft gedurende zes maanden een kleine rol gespeeld in de burgeroorlog. Toen de POUM in juni 1937 verboden werd, moest hij Barcelona ontvluchten. Zes maanden later was het boek klaar voor publicatie op een moment dat de burgeroorlog nog onbeslist was. In Catalonië heeft George Orwell de dictatoriale aard van het stalinisme leren kennen. De communistische heksenjacht tegen de POUM met lastercampagnes, valse beschuldigingen, huiszoekingen en arrestaties hebben van hem een levenslange antistalinist gemaakt. De motivatie voor zijn meesterwerken Animal Farm en 1984 werd toen geboren.

## Een naïeve idealist
George Orwell wilde in Spanje tegen het fascisme vechten uit politiek fatsoen. Sedert 1930 hadden de fascisten altijd gewonnen. Het werd tijd dat ze eens op hun kop kregen, van wie deed er weinig toe. In Spanje leek men eindelijk weerstand te bieden aan het fascisme. Hij sloot zich toevallig aan bij de marxistische POUM, omdat hij met papieren van de Independent Labour Party in Barcelona aangekomen was.
Orwell werd ondergedompeld in de revolutionaire sfeer van Barcelona en dacht dat hij terechtgekomen was in een tijdperk van gelijkheid en vrijheid. Aan het front in Aragón was het meest revolutionaire sentiment uit het hele land samengebracht op één plek. Er hing de sfeer van het socialisme. De gewone klassenverdeling van de maatschappij was verdwenen; de Spaanse milities waren een soort microkosmos van de klasseloze maatschappij. Arbeiders met dezelfde levensstandaard gingen met elkaar om op voet van gelijkheid. Er was niemand die de rechten van een meester op een ander had. Het oefende een sterke aantrekkingskracht op hem uit. Zijn verlangen om het socialisme te vestigen was nog veel concreter dan voorheen. Ik ademde de lucht van de gelijkheid en ik was simpel genoeg te denken dat het in heel Spanje zo was. Ik realiseerde me niet dat ik min of meer bij toeval geïsoleerd was geraakt te midden van het meest revolutionaire deel van de Spaanse arbeidersklasse.
In het begin heeft hij zich met de politieke kant van de oorlog niet ingelaten. Toen hij naar Spanje toe ging en nog enige tijd daarna, was hij niet alleen niet geïnteresseerd in de politieke toestand, hij had er zelfs geen erg in. Hij vond de politieke kant van de oorlog vervelend en was verbaasd dat er verschillende soorten socialisten waren. Pas later realiseerde hij zich dat er ernstige geschilpunten tussen de politieke partijen waren.

## Stagnatie aan het front in Aragón
George Orwell diende aan het front in Aragón. Tijdens zijn verblijf bleven de gevechtslinies ongewijzigd. Het gebrek aan manschappen en wapens, vooral artillerie, maakte elke grootscheepse operatie onmogelijk. De soldaten kregen geweren van 10 tot 40 jaar oud. Ik moet trouwens zeggen dat ik de hele tijd dat ik in Spanje was, erg weinig echt vechten heb meegemaakt. Al die tijd gebeurde er niets, nooit gebeurde er iets. Hoe ter wereld kon men een oorlog winnen met zo’n leger?
In de loopgraven leerde hij de ratten kennen waarmee het hoofdpersonage Winston Smith uit zijn latere werk 1984 gemarteld werd in kamer 101. Het krioelde er van de ratten. De smerige rotbeesten kwamen aan alle kanten uit de grond kruipen. Als er iets is wat ik haat, is het een rat die in het donker over me heen rent.

## De partijen in het republikeinse kamp
Het republikeinse kamp was intern zwaar verdeeld tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Aan de ene kant had je de POUM, de FAI en de linkse socialisten voor een gedecentraliseerd bestuur door de arbeiders en de milities. Aan de andere kant de communisten, de rechtse socialisten en de liberalen voor een gecentraliseerd bestuur door de regering en het leger.
- De POUM (Partido Obrero de Unificacion Marxista) was de marxistische partij die een wereldwijde revolutie van de arbeidersklasse wilde ontketenen. Ze wilden een beroep doen op de arbeiders van de wereld voor een revolutionair Spanje. Voor de POUM waren burgerlijke democratie, kapitalisme en fascisme één pot nat. Ze konden enkel genoegen nemen met een arbeidersdictatuur. In die betekenis kan men de POUM trotskistisch noemen. De POUM had niet veel te betekenen in de vakbonden.
- De FAI (Federación Anarquista Ibérica) was een anarchistische groepering binnen de anarchosyndicalistische vakbond Confederación Nacional del Trabajo die streefden om de anarchistische principes van de vakbond te behouden. De anarchisten waren fel gekant tegen het centrale autoritaire gezag van staat en kerk, tegen de privileges van de bourgeoisie. Zowel de economie als de politiek moesten onder het lokale beheer van de arbeiders komen. De anarchistische nadruk ligt op vrijheid en gelijkheid.
- De PSUC (Partit Socialista Unificat de Catalunya) was de socialistische partij van Catalonië, maar de socialisten stonden onder zware invloed van Moskou-getrouwe communisten. De communistische nadruk ligt altijd op centralisme.

## De communisten fnuikten de arbeidersrevolutie
Na de linkse verkiezingsoverwinning van 1931 kwam er in Spanje een revolutionaire uitbarsting. De vakbonden namen veel fabrieken en de meeste transportmiddelen in bezit, kleine boeren legden beslag op de gronden van landheren, kerken werden verwoest en priesters vervolgd. Arbeidersregering, arbeiderscomités, arbeiderspatrouilles en arbeidersmilities. In Catalonië ging het verder dan elders.
Aan de vooravond van de Spaanse Burgeroorlog konden de republikeinen rekenen op de steun van de arbeidersklasse en verschillende delen van de liberale bourgeoisie. De fascisten van Francisco Franco hadden de steun van de aristocratie en de kerk. De regering deed weinig of niets om de opstand van Franco te voorkomen, hoewel men die lang had zien aankomen. In de eerste maanden van de burgeroorlog werd Franco meer door de vakbonden dan door de regering weerstaan. De vakbonden organiseerden en bewapenden de arbeidersmilities.
In Catalonië was de eerste maanden de werkelijke macht grotendeels in handen van de anarchisten. De communisten hadden echter de wind in de zeilen, omdat ze konden rekenen op de militaire steun van Moskou. De anarchisten en de POUM stonden stil en zochten noodgedwongen steun bij elkaar. De regering probeerde de macht te herwinnen die nog bij de vakbonden berustte. Vooral de anarchisten mochten er geen eigen milities op na houden. De arbeidersmilities van de vakbonden werden langzamerhand ontbonden en uitgesmeerd over het nieuwe Volksleger. Geleidelijk werden de POUM, de anarchisten en linkse socialisten uit de Catalaanse regering verdreven. Eén jaar na het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog was de macht binnen het republikeinse kamp volledig overgegaan naar de communisten. Er was een regering overgebleven die uitsluitend bestond uit communisten, rechtse socialisten en liberalen. Er vond een algemene verburgerlijking plaats die de geest van gelijkheid ongedaan maakte.
De linkse revolutionairen stonden geïsoleerd op internationaal vlak. Niemand zat te wachten op een arbeidersrevolutie in Spanje. Frankrijk en Engeland zouden ernstig bezwaar maken tegen een revolutionair land in de regio en konden een militaire interventie overwegen. Zelfs de houding van de Sovjet-Unie was dubbelzinnig. Het nazistische gevaar indachtig wilden de Russen deze twee mogendheden liever gunstig stemmen door de oorlog terug te brengen tot een gewone, niet-revolutionaire oorlog. De Sovjet-Unie en de Spaanse communisten waren verantwoordelijk voor het aan banden leggen van de arbeidersrevolutie. De communisten deden meer dan wie ook om revolutie in Spanje te voorkomen. Ze voerden een niet-revolutionair beleid tegen de collectiviseringspolitiek van de arbeiders. De communisten waren een rechtse contrarevolutionaire macht die de revolutionaire chaos wilde opruimen ten voordele van een sterke centrale regering. De communistische stelling was dat revolutie in dit stadium fataal zou zijn. Voorkom revolutie of je krijgt geen wapens. De communisten zeggen dat het fascisme alleen verslagen kan worden door een bondgenootschap met delen van de kapitalistische klassen. Anders verliezen we de oorlog. De trotskistische-marxisten stelden dat dat alleen maar nieuwe broedplaatsen van fascisme kweekt.

## De onlusten in Barcelona
Toen Orwell met verlof terugkeerde van het front, was de revolutionaire sfeer verdwenen in Barcelona. Het was een gewone stad zonder uiterlijke tekenen van een beheersing door de arbeidersklasse. Het militie-uniform en de blauwe overall waren vrijwel verdwenen; het wemelde nu van de officieren van het nieuwe Volksleger. De prijzen waren enorm gestegen, de tekorten herhaalden zich en er waren nu massa’s bedelaars. De sociale klassen kwamen weer naar boven. Er was een algemene onverschilligheid ten aanzien van de oorlog. Het bestuur door de arbeidersklasse was een verloren zaak. Hij wilde de POUM-militie verlaten om te vechten aan het Madrileense front. Daarvoor moest hij zich aansluiten bij de Internationale Brigades, maar na de onlusten in Barcelona wilde hij zich niet meer onder communistische leiding plaatsen.
In Barcelona hing er een gespannen sfeer tussen anarchisten en communisten. Er was een reeks vechtpartijen geweest in de arbeidersbuurten; op 1 mei 1937 was er geen optocht voor de Dag van de Arbeid, omdat er alleen maar ongeregeldheden van konden komen. Ondertussen werd er systematisch propaganda gemaakt tegen de partijmilities en voor het Volksleger. De milities werd de huid vol gescholden.
Orwell maakte de meidagen van 1937 mee. Op 3 mei 1937 ging de Guardia Civil gebouwen bezetten op strategische plaatsen, deed een mislukte overval op de telefooncentrale die in handen van anarchisten was en bezette het bureau van het partijblad van de POUM. De gevechten in Barcelona vormden voor de regering in Valencia het lang gezochte voorwendsel om de macht in Catalonië steviger in handen te nemen. Op 7 mei 1937 arriveerden zesduizend man Guardia de Asalto uit Valencia en namen de macht in Barcelona over. De arbeidersmilities moesten hun wapens inleveren en werden verdeeld over het Volksleger. Vakbondsleden werden geweerd uit de politiemacht; de antistalinistische en anarchistische bladen stonden onder zware censuur. Alleen de PSUC werd met rust gelaten. De barricades voor hun gebouwen bleven staan en hun bladen werden niet gecensureerd. Het was een communistische staatsgreep. De gevechten waren een algemene aanval op de vakbonden door de Guardia Civil en de PSUC. Sinds vorig jaar had men de directe macht geleidelijk uit handen van de vakbonden genomen. Men bewoog zich van bestuur door de arbeidersklasse naar gecentraliseerd bestuur. De regering stond praktisch onder communistische leiding en de anarchisten werden uit de regering gezet. In Catalonië was er nu geen macht buiten de PSUC en haar liberale bondgenoten.

## Verwond aan het front
Terug aan het front was het voor Orwell moeilijk even naïef idealistisch te denken over deze oorlog als voorheen. Het was boerenbedrog om te denken dat deze oorlog gevoerd werd voor democratie. Het zou een dictatuur moeten worden die gelijkt op het fascisme.
George Orwell lag voor Huesca, toen een fascistische scherpschutter hem te pakken kreeg. De kogel ging dwars door zijn hals en miste de slagader op een millimeter. Zijn nekspieren en een stemband waren geraakt, waardoor hij een aantal maanden verlammingen in zijn arm voelde en moest fluisteren.

## De POUM werd verboden
De communisten begonnen feller te schrijven over de POUM dan over de fascisten. Ze verklaarden de POUM tot een verkapte fascistische organisatie. Voor hen was de POUM niets anders dan een bende vermomde fascisten, betaald door Franco en Adolf Hitler. Het was een wereldomvattende campagne van de officiële communistische partij tegen het trotskisme. Het trotskisme was een erkende kapitalistische organisatie, een fascistische terroristenbende die zich bezighoudt met misdrijven en sabotage van het volk. Het had geen ander doel dan het kweken van vooroordelen. Het is een communistische tactiek om tegenstanders te lijf te gaan met verzonnen beschuldigingen, zoals radiocontact met de vijand, documenten ondertekend met onzichtbare inkt. Altijd beschuldigingen, maar geen bewijzen, geen processen. Iedereen die het toevallig niet met je eens is, moet geliquideerd worden. Dat leek in Barcelona maar al te gewoon. De stalinisten zaten in het zadel en dus was het vanzelfsprekend dat elke trotskist gevaar liep.
Op 15 juni 1937 werd de POUM verboden en tot illegale organisatie verklaard. Bijna de hele leiding werd gearresteerd; alle gebouwen werden in beslag genomen. De politie en de veiligheidsdiensten, die onder communistische invloed stonden, gingen ervan uit dat iedereen even schuldig was. Iedereen die met de POUM te maken had gehad, werd gearresteerd, zelfs gewonden, verpleegsters, vrouwen van POUM-leden en in sommige gevallen zelfs kinderen. De arrestaties, invallen, huiszoekingen gingen zonder ophouden door. Alles wees op een monsterproces met vervalst bewijsmateriaal gevolgd door een massale executie van prominente ‘trotskisten’. De regering heeft het ergste kunnen voorkomen. In regeringskringen was te horen dat men zich niet kon veroorloven de communistische partij te kwetsen terwijl de Russen wapens leverden. We hebben steun uit Rusland gekregen en we hebben bepaalde handelingen moeten toestaan die we liever niet hadden zien gebeuren.

## De vlucht uit Barcelona
Orwell en zijn vrouw kwamen tot het besluit dat ze het best zo gauw mogelijk Spanje konden verlaten. Zijn gezondheid was er beroerd aan toe, hij voelde zich buitengewoon zwak en het zou verscheidene maanden duren voor hij weer zou kunnen vechten. In een stemming van diepe verslagenheid wilde hij niets meer te maken hebben met de hele boel. Hij kon niets meer hebben en het vooruitzicht van het front maakte hem doodsbang. Een dokter van de militaire keuringsraad tekende zijn ontslagpapieren.
In Barcelona hoorde Orwell dat de POUM verboden was. Hij moest meteen onderduiken. ’s Nachts sliep hij in de ruïne van een kerk en op een veldje met hoog gras. Ze kwamen de grens over met de trein. Aan de controlepost zat zijn naam niet in de kaartenbak van verdachten en de carabineros wisten niet dat de 29e divisie van zijn ontslagpapieren de POUM was. Hij dankte zijn leven aan het gebrek aan efficiëntie van de Spaanse politie. Zo glipten ze erdoor.

## Een terugblik op zijn Spaans avontuur
George Orwell wist wat de marxisten kon verweten worden: Men kon volhouden dat de POUM, door aan te dringen op een meer revolutionair beleid, het republikeinse kamp verdeelde. Het lijkt me dat elke reformistische regering een partij als de POUM terecht als lastpost zou kunnen beschouwen. Hij laat zich kennen als een revolutionair.
Zijn antifascisme was nog steeds sterker dan zijn anticommunisme: Ik hoop dat deze oorlog gewonnen wordt, hoe dan ook. Het regime van Franco zou zeker erger zijn. Niettemin zijn de kiemen gezaaid voor zijn afkeer van de stalinistische vorm van communisme: Er begint een gevaarlijke scheuring te ontstaan in de wereldarbeidersbeweging.

## Invloeden
Saluut aan Catalonië had een grote invloed op het denken van de jonge Noam Chomsky.

## Uitgaven
- The Complete Works of George Orwell, Engelse originele uitgaven
- George Orwell: "Saluut aan Catalonië", Nederlandse vertaling van Aad Nuis, ISBN 9045002108

- Biblioteca Nacional de España: XX3383760
- Bibliothèque nationale de France: cb16639841m (data)
- Gemeinsame Normdatei: 4820555-2
- Nationale bibliotheek van Australië: 36565063
- Système universitaire de documentation: 160624215
- Virtual International Authority File: 183892463

title: Saluut aan Catalonië

wikitext:
[[Bestand:GeoreOrwell.jpg|thumb|George Orwell]]
'''''Saluut aan Catalonië''''' ([[Engels]]: "''Homage to Catalonia''") is het verslag van [[George Orwell]] over zijn ervaringen tijdens de [[Spaanse Burgeroorlog]] (1936-1939). In december 1936 toog Orwell naar Spanje met de bedoeling stukken voor zijn krant te schrijven, maar meldde zich bijna onmiddellijk als vrijwilliger, 'omdat iets anders op dat moment en in die atmosfeer onvoorstelbaar leek'. Uiteindelijk om te vechten voor de Republikeinen tegen de [[Nationalistische factie (Spaanse Burgeroorlog)|Nationalisten]] van [[Francisco Franco]]. Met ongeveer 25 [[Verenigd Koninkrijk|Britten]] sloot hij zich aan bij de militie van de [[marxisme|marxistische]] [[Partido Obrero de Unificación Marxista]] (POUM). Deze revolutionairen wilden een [[dictatuur van het proletariaat|arbeidersdictatuur]] vestigen in Spanje. Tot grote verbazing van Orwell kwamen ze daarbij in conflict met de [[Communistische Partij van Spanje|Spaanse communisten]] die zich plooiden naar de internationale belangen van de [[Sovjet-Unie]]. Orwell heeft gedurende zes maanden een kleine rol gespeeld in de burgeroorlog. Toen de POUM in juni 1937 verboden werd, moest hij [[Barcelona (Spanje)|Barcelona]] ontvluchten. Zes maanden later was het boek klaar voor publicatie op een moment dat de burgeroorlog nog onbeslist was. In Catalonië heeft George Orwell de dictatoriale aard van het [[stalinisme]] leren kennen. De communistische heksenjacht tegen de POUM met lastercampagnes, valse beschuldigingen, huiszoekingen en arrestaties hebben van hem een levenslange antistalinist gemaakt. De motivatie voor zijn meesterwerken [[Animal Farm (boek)|Animal Farm]] en [[1984 (boek)|1984]] werd toen geboren.

== Een naïeve idealist ==
George Orwell wilde in Spanje tegen het [[fascisme]] vechten uit politiek fatsoen. Sedert 1930 hadden de fascisten altijd gewonnen. Het werd tijd dat ze eens op hun kop kregen, van wie deed er weinig toe. In Spanje leek men eindelijk weerstand te bieden aan het fascisme. Hij sloot zich toevallig aan bij de marxistische POUM, omdat hij met papieren van de [[Independent Labour Party]] in Barcelona aangekomen was.

Orwell werd ondergedompeld in de revolutionaire sfeer van Barcelona en dacht dat hij terechtgekomen was in een tijdperk van gelijkheid en vrijheid. Aan het [[Front (oorlog)|front]] in [[Aragón (regio)|Aragón]] was het meest revolutionaire sentiment uit het hele land samengebracht op één plek. Er hing de sfeer van het [[socialisme]]. De gewone klassenverdeling van de maatschappij was verdwenen; de Spaanse milities waren een soort microkosmos van de klasseloze maatschappij. Arbeiders met dezelfde levensstandaard gingen met elkaar om op voet van gelijkheid. Er was niemand die de rechten van een meester op een ander had. Het oefende een sterke aantrekkingskracht op hem uit. Zijn verlangen om het socialisme te vestigen was nog veel concreter dan voorheen. ''Ik ademde de lucht van de gelijkheid en ik was simpel genoeg te denken dat het in heel Spanje zo was. Ik realiseerde me niet dat ik min of meer bij toeval geïsoleerd was geraakt te midden van het meest revolutionaire deel van de Spaanse arbeidersklasse.''

In het begin heeft hij zich met de politieke kant van de oorlog niet ingelaten. Toen hij naar Spanje toe ging en nog enige tijd daarna, was hij niet alleen niet geïnteresseerd in de politieke toestand, hij had er zelfs geen erg in. Hij vond de politieke kant van de oorlog vervelend en was verbaasd dat er verschillende soorten socialisten waren. Pas later realiseerde hij zich dat er ernstige geschilpunten tussen de politieke partijen waren.

== Stagnatie aan het front in Aragón ==
George Orwell diende aan het front in [[Aragón (regio)|Aragón]]. Tijdens zijn verblijf bleven de gevechtslinies ongewijzigd. Het gebrek aan manschappen en wapens, vooral [[artillerie]], maakte elke grootscheepse operatie onmogelijk. De soldaten kregen geweren van 10 tot 40 jaar oud. ''Ik moet trouwens zeggen dat ik de hele tijd dat ik in Spanje was, erg weinig echt vechten heb meegemaakt. Al die tijd gebeurde er niets, nooit gebeurde er iets. Hoe ter wereld kon men een oorlog winnen met zo’n leger?''

In de loopgraven leerde hij de ratten kennen waarmee het hoofdpersonage Winston Smith uit zijn latere werk ''1984'' gemarteld werd in kamer 101. ''Het krioelde er van de ratten. De smerige rotbeesten kwamen aan alle kanten uit de grond kruipen. Als er iets is wat ik haat, is het een rat die in het donker over me heen rent.''

== De partijen in het republikeinse kamp ==
Het republikeinse kamp was intern zwaar verdeeld tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Aan de ene kant had je de POUM, de FAI en de linkse socialisten voor een gedecentraliseerd bestuur door de arbeiders en de milities. Aan de andere kant de communisten, de rechtse socialisten en de liberalen voor een gecentraliseerd bestuur door de regering en het leger.

*De [[Partido Obrero de Unificación Marxista|POUM]] (Partido Obrero de Unificacion Marxista) was de [[Marxisme|marxistische]] partij die een wereldwijde revolutie van de arbeidersklasse wilde ontketenen. Ze wilden een beroep doen op de arbeiders van de wereld voor een revolutionair Spanje. Voor de POUM waren burgerlijke democratie, [[kapitalisme]] en fascisme één pot nat. Ze konden enkel genoegen nemen met een arbeidersdictatuur. In die betekenis kan men de POUM [[Trotskisme|trotskistisch]] noemen. De POUM had niet veel te betekenen in de vakbonden.
*De [[Federación Anarquista Ibérica|FAI]] (Federación Anarquista Ibérica) was een [[Anarchisme|anarchistische]] groepering binnen de [[anarchosyndicalisme|anarchosyndicalistische]] vakbond [[Confederación Nacional del Trabajo]] die streefden om de anarchistische principes van de vakbond te behouden. De anarchisten waren fel gekant tegen het centrale autoritaire gezag van staat en kerk, tegen de privileges van de [[bourgeoisie]]. Zowel de economie als de politiek moesten onder het lokale beheer van de arbeiders komen. De anarchistische nadruk ligt op vrijheid en gelijkheid.
*De [[PSUC]] (Partit Socialista Unificat de Catalunya) was de socialistische partij van [[Catalonië]], maar de socialisten stonden onder zware invloed van Moskou-getrouwe communisten. De communistische nadruk ligt altijd op [[centralisme]].

== De communisten fnuikten de arbeidersrevolutie ==
Na de linkse verkiezingsoverwinning van 1931 kwam er in Spanje een revolutionaire uitbarsting. De vakbonden namen veel fabrieken en de meeste transportmiddelen in bezit, kleine boeren legden beslag op de gronden van landheren, kerken werden verwoest en priesters vervolgd. Arbeidersregering, arbeiderscomités, arbeiderspatrouilles en arbeidersmilities. In Catalonië ging het verder dan elders.

Aan de vooravond van de Spaanse Burgeroorlog konden de republikeinen rekenen op de steun van de arbeidersklasse en verschillende delen van de liberale bourgeoisie. De fascisten van [[Francisco Franco]] hadden de steun van de [[aristocratie]] en de kerk. De regering deed weinig of niets om de [[Spaanse staatsgreep van juli 1936|opstand van Franco]] te voorkomen, hoewel men die lang had zien aankomen. In de eerste maanden van de burgeroorlog werd Franco meer door de vakbonden dan door de regering weerstaan. De vakbonden organiseerden en bewapenden de arbeidersmilities.

In Catalonië was de eerste maanden de werkelijke macht grotendeels in handen van de anarchisten. De communisten hadden echter de wind in de zeilen, omdat ze konden rekenen op de militaire steun van Moskou. De anarchisten en de POUM stonden stil en zochten noodgedwongen steun bij elkaar. De regering probeerde de macht te herwinnen die nog bij de vakbonden berustte. Vooral de anarchisten mochten er geen eigen milities op na houden. De arbeidersmilities van de vakbonden werden langzamerhand ontbonden en uitgesmeerd over het nieuwe Volksleger. Geleidelijk werden de POUM, de anarchisten en linkse socialisten uit de Catalaanse regering verdreven. Eén jaar na het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog was de macht binnen het republikeinse kamp volledig overgegaan naar de communisten. Er was een regering overgebleven die uitsluitend bestond uit communisten, rechtse socialisten en liberalen. Er vond een algemene verburgerlijking plaats die de geest van gelijkheid ongedaan maakte.

De linkse revolutionairen stonden geïsoleerd op internationaal vlak. Niemand zat te wachten op een arbeidersrevolutie in Spanje. [[Frankrijk]] en [[Verenigd Koninkrijk|Engeland]] zouden ernstig bezwaar maken tegen een revolutionair land in de regio en konden een militaire interventie overwegen. Zelfs de houding van de Sovjet-Unie was dubbelzinnig. Het [[Nazi-Duitsland|nazistische gevaar]] indachtig wilden de Russen deze twee mogendheden liever gunstig stemmen door de oorlog terug te brengen tot een gewone, niet-revolutionaire oorlog. De Sovjet-Unie en de Spaanse communisten waren verantwoordelijk voor het aan banden leggen van de arbeidersrevolutie. De communisten deden meer dan wie ook om revolutie in Spanje te voorkomen. Ze voerden een niet-revolutionair beleid tegen de collectiviseringspolitiek van de arbeiders. De communisten waren een rechtse contrarevolutionaire macht die de revolutionaire chaos wilde opruimen ten voordele van een sterke centrale regering. De communistische stelling was dat revolutie in dit stadium fataal zou zijn. ''Voorkom revolutie of je krijgt geen wapens.'' De communisten zeggen dat het fascisme alleen verslagen kan worden door een bondgenootschap met delen van de kapitalistische klassen. ''Anders verliezen we de oorlog.'' De trotskistische-marxisten stelden dat dat alleen maar nieuwe broedplaatsen van fascisme kweekt.

== De onlusten in Barcelona ==
Toen Orwell met verlof terugkeerde van het front, was de revolutionaire sfeer verdwenen in Barcelona. Het was een gewone stad zonder uiterlijke tekenen van een beheersing door de arbeidersklasse. Het militie-uniform en de blauwe overall waren vrijwel verdwenen; het wemelde nu van de officieren van het nieuwe Volksleger. De prijzen waren enorm gestegen, de tekorten herhaalden zich en er waren nu massa’s bedelaars. De sociale klassen kwamen weer naar boven. Er was een algemene onverschilligheid ten aanzien van de oorlog. Het bestuur door de arbeidersklasse was een verloren zaak. Hij wilde de POUM-militie verlaten om te vechten aan het [[Madrid (stad)|Madrileense]] front. Daarvoor moest hij zich aansluiten bij de [[Internationale Brigades]], maar na de onlusten in Barcelona wilde hij zich niet meer onder communistische leiding plaatsen.

In Barcelona hing er een gespannen sfeer tussen anarchisten en communisten. Er was een reeks vechtpartijen geweest in de arbeidersbuurten; op 1 mei 1937 was er geen optocht voor de [[Dag van de Arbeid]], omdat er alleen maar ongeregeldheden van konden komen. Ondertussen werd er systematisch propaganda gemaakt tegen de partijmilities en voor het Volksleger. De milities werd de huid vol gescholden.

Orwell maakte de [[meidagen van 1937]] mee. Op 3 mei 1937 ging de [[Guardia Civil]] gebouwen bezetten op strategische plaatsen, deed een mislukte overval op de telefooncentrale die in handen van anarchisten was en bezette het bureau van het partijblad van de POUM. De gevechten in Barcelona vormden voor de regering in [[Valencia (stad)|Valencia]] het lang gezochte voorwendsel om de macht in Catalonië steviger in handen te nemen. Op 7 mei 1937 arriveerden zesduizend man [[Guardia de Asalto]] uit Valencia en namen de macht in Barcelona over. De arbeidersmilities moesten hun wapens inleveren en werden verdeeld over het Volksleger. Vakbondsleden werden geweerd uit de politiemacht; de antistalinistische en anarchistische bladen stonden onder zware [[Censuur (informatie)|censuur]]. Alleen de PSUC werd met rust gelaten. De barricades voor hun gebouwen bleven staan en hun bladen werden niet gecensureerd. Het was een communistische staatsgreep. De gevechten waren een algemene aanval op de vakbonden door de Guardia Civil en de PSUC. Sinds vorig jaar had men de directe macht geleidelijk uit handen van de vakbonden genomen. Men bewoog zich van bestuur door de arbeidersklasse naar gecentraliseerd bestuur. De regering stond praktisch onder communistische leiding en de anarchisten werden uit de regering gezet. In Catalonië was er nu geen macht buiten de PSUC en haar liberale bondgenoten.

== Verwond aan het front ==
Terug aan het front was het voor Orwell moeilijk even naïef idealistisch te denken over deze oorlog als voorheen. Het was boerenbedrog om te denken dat deze oorlog gevoerd werd voor democratie. Het zou een dictatuur moeten worden die gelijkt op het fascisme.

George Orwell lag voor [[Huesca (stad)|Huesca]], toen een fascistische scherpschutter hem te pakken kreeg. De kogel ging dwars door zijn hals en miste de slagader op een millimeter. Zijn nekspieren en een stemband waren geraakt, waardoor hij een aantal maanden verlammingen in zijn arm voelde en moest fluisteren.

== De POUM werd verboden ==
De communisten begonnen feller te schrijven over de POUM dan over de fascisten. Ze verklaarden de POUM tot een verkapte fascistische organisatie. Voor hen was de POUM niets anders dan een bende vermomde fascisten, betaald door Franco en [[Adolf Hitler]]. Het was een wereldomvattende campagne van de officiële communistische partij tegen het [[trotskisme]]. ''Het trotskisme was een erkende kapitalistische organisatie, een fascistische terroristenbende die zich bezighoudt met misdrijven en sabotage van het volk.'' Het had geen ander doel dan het kweken van vooroordelen. Het is een communistische tactiek om tegenstanders te lijf te gaan met verzonnen beschuldigingen, zoals radiocontact met de vijand, documenten ondertekend met onzichtbare inkt. Altijd beschuldigingen, maar geen bewijzen, geen processen. Iedereen die het toevallig niet met je eens is, moet geliquideerd worden. Dat leek in Barcelona maar al te gewoon. De stalinisten zaten in het zadel en dus was het vanzelfsprekend dat elke trotskist gevaar liep.

Op 15 juni 1937 werd de POUM verboden en tot illegale organisatie verklaard. Bijna de hele leiding werd gearresteerd; alle gebouwen werden in beslag genomen. De politie en de veiligheidsdiensten, die onder communistische invloed stonden, gingen ervan uit dat iedereen even schuldig was. Iedereen die met de POUM te maken had gehad, werd gearresteerd, zelfs gewonden, verpleegsters, vrouwen van POUM-leden en in sommige gevallen zelfs kinderen. De arrestaties, invallen, huiszoekingen gingen zonder ophouden door. Alles wees op een monsterproces met vervalst bewijsmateriaal gevolgd door een massale executie van prominente ‘trotskisten’. De regering heeft het ergste kunnen voorkomen. In regeringskringen was te horen dat men zich niet kon veroorloven de communistische partij te kwetsen terwijl de Russen wapens leverden. ''We hebben steun uit Rusland gekregen en we hebben bepaalde handelingen moeten toestaan die we liever niet hadden zien gebeuren.''

== De vlucht uit Barcelona ==
Orwell en zijn vrouw kwamen tot het besluit dat ze het best zo gauw mogelijk Spanje konden verlaten. Zijn gezondheid was er beroerd aan toe, hij voelde zich buitengewoon zwak en het zou verscheidene maanden duren voor hij weer zou kunnen vechten. In een stemming van diepe verslagenheid wilde hij niets meer te maken hebben met de hele boel. Hij kon niets meer hebben en het vooruitzicht van het front maakte hem doodsbang. Een dokter van de militaire keuringsraad tekende zijn ontslagpapieren.

In Barcelona hoorde Orwell dat de POUM verboden was. Hij moest meteen onderduiken. ’s Nachts sliep hij in de ruïne van een kerk en op een veldje met hoog gras. Ze kwamen de grens over met de trein. Aan de controlepost zat zijn naam niet in de [[fichebak|kaartenbak]] van verdachten en de carabineros wisten niet dat de 29e divisie van zijn ontslagpapieren de POUM was. Hij dankte zijn leven aan het gebrek aan efficiëntie van de Spaanse politie. Zo glipten ze erdoor.

== Een terugblik op zijn Spaans avontuur ==
George Orwell wist wat de marxisten kon verweten worden: ''Men kon volhouden dat de POUM, door aan te dringen op een meer revolutionair beleid, het republikeinse kamp verdeelde. Het lijkt me dat elke reformistische regering een partij als de POUM terecht als lastpost zou kunnen beschouwen.'' Hij laat zich kennen als een revolutionair.

Zijn antifascisme was nog steeds sterker dan zijn anticommunisme: ''Ik hoop dat deze oorlog gewonnen wordt, hoe dan ook. Het regime van Franco zou zeker erger zijn.'' Niettemin zijn de kiemen gezaaid voor zijn afkeer van de stalinistische vorm van communisme: ''Er begint een gevaarlijke scheuring te ontstaan in de wereldarbeidersbeweging.''

== Invloeden ==
''Saluut aan Catalonië'' had een grote invloed op het denken van de jonge [[Noam Chomsky]].

== Uitgaven ==
{{Link Portaal:Barcelona}}
* [https://web.archive.org/web/20121010092154/http://www.george-orwell.org The Complete Works of George Orwell, Engelse originele uitgaven]
* George Orwell: "''Saluut aan Catalonië''", Nederlandse vertaling van [[Aad Nuis]], ISBN 9045002108

{{wikiquote|George Orwell}}

{{Appendix|1=alles|2=
* George Orwell: "''Saluut aan Catalonië''", Nederlandse vertaling van [[Aad Nuis]], ISBN 9045002108
----
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Werk van George Orwell]]
[[Categorie:Spaanse Burgeroorlog]]
[[Categorie:Geschiedenis van Barcelona]]
[[Categorie:Geschiedenis van Catalonië]]

Wapen Barcelona: Portaal Barcelona


text:
# Calleida tetrapora
Calleida tetrapora is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1883 door Bates.

title: Calleida tetrapora

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Calleida tetrapora''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Lebiinae]]
| geslacht = ''[[Calleida]]''
| w-naam = ''Calleida tetrapora''
| auteur = [[Henry Walter Bates|Bates]]
| datum = 1883
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Calleida tetrapora''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Calleida+tetrapora Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1883 door Bates.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Calleida|tetrapora]]

title: Calleida tetrapora

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Lebiinae

Geslacht: Calleida

title: Soort


text:
# APTC
APTC is een koppeling van Ducati-motorfietsen die werd gepresenteerd op de 620 DS Multistrada van 2005 die een lichtere bediening en anti hop-werking heeft.

title: APTC

wikitext:
'''APTC''' is een koppeling van [[Ducati]]-[[motorfiets]]en die werd gepresenteerd op de 620 DS Multistrada van [[2005]] die een lichtere bediening en [[One way clutch|anti hop]]-werking heeft.
{{Beginnetje|verkeer & vervoer|2=2005|3=09|4=18}}
[[Categorie:Motorfietstechniek]]


text:
# Karancskeszi
Karancskeszi is een plaats (község) en gemeente in het Hongaarse comitaat Nógrád. Karancskeszi telt 1949 inwoners (2001).

title: Karancskeszi

wikitext:
{{Infobox plaats in Hongarije
| land        =Hongarije
| soort       =Plaats
| naam        =Karancskeszi
| area        =[[Nógrád]]
| subarea     =Salgótarjáni
| situering3  =Észak-Magyarország
| situeringnaam3 = [[NUTS]]-regio
| inwoners    =1949
| km2         =31,69
| dichtheid   =61,50
| jaar        =2001
| vlag        =
| wapen       =
| postcode    =3183
| netnummer   =32
| kenteken    =
| lat         = 48.16284
| lon         = 19.70068
| image       =Karancskeszi.jpg
| caption     =Karancskeszi
}}
'''Karancskeszi''' is een plaats (''község'') en [[Hongaarse gemeente|gemeente]] in het [[Hongarije|Hongaarse]] [[Bestuurlijke indeling van Hongarije|comitaat]] [[Nógrád]]. Karancskeszi telt 1949 inwoners (2001).

{{Beginnetje|landen & volken|land=Hongarije|2=2008|3=07|4=09}}
{{Coor title dms|48|9|46.224|N|19|42|2.448|E|type:city_region:HU}}

[[Categorie:Plaats in Hongarije]]

title: Situering

Comitaat: Nógrád

District: Salgótarjáni

NUTS-regio: Észak-Magyarország

title: Algemeen

title: Overig

title: Foto's

Foto's: Karancskeszi

Portaal: Hongarije


text:
# Jasmila Žbanić
Jasmila Žbanić (Sarajevo, 19 december 1974) is een Bosnische filmregisseur en scenarist. Ze is vooral bekend van Grbavica en Na Putu.

## Biografie
Jasmila Žbanić werd geboren in Sarajevo in 1974 als dochter van Bosniakken in het Joegoslavië van Tito. Ze komt uit een moslimfamilie, maar noemt zichzelf atheïst. Ze studeerde aan de Academie voor Podiumkunsten in Sarajevo. Daarna verbleef ze een tijdje in de Verenigde Staten. In Vermont werkte ze als poppenspeler in het Bread and Puppet Theater en als clown in een Lee De Long-workshop. In 1997 richtte ze de kunstenaarsvereniging Deblokada op om een kans te geven aan Bosnische kunstenaars in een door oorlog verwoest land en om internationale contacten te verwerven. Ze begon documentaires, korte films en videokunst te maken. Haar vroege werk werd vertoond op diverse festivals, waaronder Manifesta 3 in Slovenië. Ze trouwde met de bankier Damir Tumba Ibrahimović. In 2000 kregen ze een dochter Zoe.

## Werk en Stijl
Haar films gaan over de problemen en de overlevingsdrang van gewone mensen in Bosnië en Herzegovina, een jong land dat zwaar getroffen werd door de Bosnische Burgeroorlog.
In 2006 verscheen haar eerste langspeelfilm Grbavica. Deze gaat over een alleenstaande moeder en haar dochter in de wijk Grbavica in Sarajevo kort na de oorlog. Ze haalde inspiratie uit het feit dat tijdens de oorlog veel Bosnische vrouwen verkracht werden. Deze film won de Gouden Beer van Berlijn. In 2010 maakte ze Na Putu (On the Path) over een jong koppel in Sarajevo. Hierin wordt het probleem behandeld van het opkomende moslimfundamentalisme. In 2013 verscheen Za One Koji Ne Mogu Da Govore (For Those Who Can Tell No Tales), over een Australische toeriste die het oorlogsverleden onderzoekt van het Bosnische hotel Vilina Vlas, in een dorpje ten noorden van Višegrad. In 2014 maakte ze de komedie Love Island.

## Filmografie

### Korte films
- Noć je, mi svijetlimo (1998)
- Crvene Gumene Cizme (2000)
- Images from the Corner (2003): tv-documentaire
- Birthday (2004)

### Langspeelfilms
- Grbavica (2006)
- Stories on Human Rights (2008): Segment Participation
- Na putu (2010)
- For Those Who Can Tell No Tales (2013)
- Love Island (2014)
- One Day in Sarajevo (2014): documentaire
- Quo vadis, Aida? (2020)

- Bibsys: 7022743
- Biblioteca Nacional de España: XX4782226
- Bibliothèque nationale de France: cb16569657w (data)
- Gemeinsame Normdatei: 138490058
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 2141 688X
- Library of Congress Control Number: no2007153658
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: jo2006346257
- Nationale bibliotheek van Australië: 55126981
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007444958205171
- Nationale Bibliotheek van Polen: a0000003137786
- Nationale en Universitaire bibliotheek Zagreb: 000244394
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 299006352
- Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A013397732
- RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 308549
- Système universitaire de documentation: 119986248
- Trove: 1602784
- Union List of Artist Names: 500395476
- Virtual International Authority File: 84184064
- WorldCat: E39PBJdcBPHtkqfbpVrv6bP84q

title: Jasmila Žbanić

wikitext:
{{Infobox filmregisseur
| naam            = Jasmila Žbanić
| afbeelding      = Jasmila Zbanic KVIFF.jpg
| onderschrift    =
| volledige naam  = Jasmila Žbanić
| geboren         = [[19 december]] [[1974]]
| beroep          = [[Regisseur]] <br/> [[Scenarioschrijver]]
| jaren-actief    = [[1998]] - heden
| overleden       =
| land            = {{YUCS}}
}}

'''Jasmila Žbanić''' ([[Sarajevo]], [[19 december]] [[1974]]) is een Bosnische filmregisseur en scenarist. Ze is vooral bekend van ''[[Grbavica (film)|Grbavica]]'' en ''[[Na Putu]]''.

==Biografie==

Jasmila Žbanić werd geboren in [[Sarajevo]] in 1974 als dochter van [[Bosniakken]] in het [[Joegoslavië]] van [[Josip Broz Tito|Tito]]. Ze komt uit een moslimfamilie, maar noemt zichzelf [[Atheïsme|atheïst]]. Ze studeerde aan de Academie voor Podiumkunsten in Sarajevo. Daarna verbleef ze een tijdje in de Verenigde Staten. In [[Vermont]] werkte ze als poppenspeler in het [[Bread and Puppet Theater]] en als clown in een Lee De Long-workshop. In 1997 richtte ze de kunstenaarsvereniging ''Deblokada'' op om een kans te geven aan Bosnische kunstenaars in een door oorlog verwoest land en om internationale contacten te verwerven.<ref>{{Citeer web|url=https://variety.com/2018/film/global/jasmila-zbanic-efp-future-frames-1202868165/|titel=Jasmila Žbanić op variety.com|bezochtdatum=|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220904074019/https://variety.com/2018/film/global/jasmila-zbanic-efp-future-frames-1202868165/|archiefdatum=2022-09-04}}</ref> Ze begon [[documentaire|documentaires]], [[korte film|korte films]] en [[videokunst]] te maken. Haar vroege werk werd vertoond op diverse festivals, waaronder [[Manifesta]] 3 in [[Slovenië]]. Ze trouwde met de bankier Damir Tumba Ibrahimović. In 2000 kregen ze een dochter Zoe.<ref>{{Citeer web|url=https://www.cineuropa.org/en/interview/69181/|titel=Interview Cineuropa|bezochtdatum=|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=}}</ref>

==Werk en Stijl==

Haar films gaan over de problemen en de overlevingsdrang van gewone mensen in [[Bosnië en Herzegovina]], een jong land dat zwaar getroffen werd door de [[Bosnische Burgeroorlog]].

In 2006 verscheen haar eerste langspeelfilm ''[[Grbavica (film)|Grbavica]]''. Deze gaat over een alleenstaande moeder en haar dochter in de wijk [[Grbavica (wijk)|Grbavica]] in Sarajevo kort na de oorlog. Ze haalde inspiratie uit het feit dat tijdens de oorlog veel Bosnische vrouwen verkracht werden. Deze film won de [[Gouden Beer]] van [[Internationaal filmfestival van Berlijn|Berlijn]]. In 2010 maakte ze ''[[Na Putu]]'' (''On the Path'') over een jong koppel in Sarajevo. Hierin wordt het probleem behandeld van het opkomende [[moslimfundamentalisme]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.hollywoodreporter.com/review/path-film-review-29326|titel=Hollywood Reporter: Na Putu|bezochtdatum=|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201126021628/https://www.hollywoodreporter.com/review/path-film-review-29326|archiefdatum=2020-11-26}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://www.parool.nl/kunst-en-media/na-putu~a1857153/|titel=Het Parool: Na Putu|bezochtdatum=|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190418201710/https://www.parool.nl/kunst-en-media/na-putu~a1857153/|archiefdatum=2019-04-18}}</ref> In 2013 verscheen ''Za One Koji Ne Mogu Da Govore'' (''For Those Who Can Tell No Tales''), over een Australische toeriste die het oorlogsverleden onderzoekt van het Bosnische hotel ''Vilina Vlas'', in een dorpje ten noorden van [[Višegrad]]. In 2014 maakte ze de komedie ''Love Island''.

==Filmografie==
[[Bestand:Jzbanic.JPG|thumb|Jasmila Žbanić op het Filmfestival van Sarajevo in 2007]]
===Korte films===
*''Noć je, mi svijetlimo'' (1998)
*''Crvene Gumene Cizme'' (2000)
*''Images from the Corner'' (2003): tv-[[documentaire]]
*''Birthday'' (2004)
===Langspeelfilms===
*''[[Grbavica (film)|Grbavica]]'' (2006)
*''[[Stories on Human Rights]]'' (2008): Segment ''Participation''
*''[[On the Path|Na putu]]'' (2010)
*''[[For Those Who Can Tell No Tales]]'' (2013)
*''Love Island'' (2014)
*''One Day in Sarajevo'' (2014): documentaire
*''[[Quo vadis, Aida?]]'' (2020)

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Bosnisch filmregisseur]]

title: Jasmila Žbanić

Volledige naam: Jasmila Žbanić

Geboren: 19 december 1974

Geboorteland: Joegoslavië

Jaren actief: 1998 - heden

Beroep: Regisseur · Scenarioschrijver


text:
# Hockey League 2017-2018 (heren)
Seizoen 2017-2018 van de Hockey League bij de heren werd gewonnen door KHC Dragons. Zij versloegen Waterloo Ducks in de finale van de play-offs. Beide clubs treden in seizoen 2018-2019 aan in de Euro Hockey League. Het derde Europese ticket ging naar Royal Léopold Club.

## Eindstand
Aan het einde van het seizoen 2017/18 stond de mannenploeg Waterloo Ducks aan de leiding in de Audi Hockey League.
| Positie | Hockeyclub                     | Gespeeld | Gewonnen | Verloren | Gelijkspel | Doelpunten | Tegendoelpunten | Verschil | Punten |
| ------- | ------------------------------ | -------- | -------- | -------- | ---------- | ---------- | --------------- | -------- | ------ |
| 1       | Waterloo Ducks                 | 22       | 17       | 3        | 2          | 79         | 35              | 44       | 54     |
| 2       | KHC Dragons                    | 22       | 16       | 3        | 3          | 77         | 34              | 43       | 51     |
| 3       | Royal Racing Club de Bruxelles | 22       | 14       | 3        | 5          | 74         | 44              | 30       | 45     |
| 4       | Royal Léopold Club             | 22       | 12       | 4        | 6          | 63         | 48              | 15       | 40     |
| 5       | Braxgata                       | 22       | 11       | 7        | 4          | 57         | 45              | 12       | 40     |
| 6       | La Gantoise HC                 | 22       | 9        | 4        | 9          | 46         | 43              | 3        | 31     |
| 7       | Royal Herakles HC              | 22       | 9        | 4        | 9          | 52         | 57              | -5       | 31     |
| 8       | Royal Beerschot THC            | 22       | 6        | 6        | 10         | 44         | 56              | -12      | 24     |
| 9       | Royal Orée THB                 | 22       | 6        | 4        | 12         | 46         | 57              | -11      | 22     |
| 10      | Royal Daring Hockey Club       | 22       | 5        | 3        | 14         | 39         | 73              | -34      | 18     |
| 11      | KHC Leuven                     | 22       | 2        | 5        | 15         | 34         | 67              | -33      | 11     |
| 12      | Royal Pingouin HC              | 22       | 1        | 2        | 19         | 28         | 80              | -52      | 5      |

De eindronde verliep als volgt
De vier eerst geklasseerde ploegen speelden halve finales in een heen- en terugwedstrijd, waarna de grote finale in heen- en terugwedstrijden de Belgische Kampioen aanduidt en de kleine finale, ook in heen- en terugwedstrijd, toch nog een derde kwalificatieronde-ticket voor de Europese competitie van de EHL oplevert.
| Datum       | Wedstrijd                       | Resultaat |
| ----------- | ------------------------------- | --------- |
| 13 mei 2018 | Waterloo - Dragons (Finale)     | 4 - 4     |
| 13 mei 2018 | Racing - Léopold (Ticket EHL)   | 1 - 6     |
| 10 mei 2018 | Dragons - Waterloo (Finale)     | 5 - 1     |
| 10 mei 2018 | Léopold - Racing (Ticket EHL)   | 3 - 1     |
| 6 mei 2018  | Dragons - Racing (1/2 Finale)   | 2 - 1     |
| 6 mei 2018  | Waterloo - Léopold (1/2 Finale) | 3 - 3     |
| 5 mei 2018  | Léopold - Waterloo (1/2 Finale) | 3 - 3     |
| 5 mei 2018  | Racing - Dragons (1/2 Finale)   | 2 - 1     |

title: Hockey League 2017-2018 (heren)

wikitext:
'''Seizoen 2017-2018''' van de [[Hockey League (heren)|Hockey League]] bij de heren werd gewonnen door [[KHC Dragons]]. Zij versloegen [[Waterloo Ducks]] in de finale van de play-offs. Beide clubs treden in [[Euro Hockey League 2018/2019|seizoen 2018-2019]] aan in de [[Euro Hockey League (mannen)|Euro Hockey League]]. Het derde Europese ticket ging naar [[Royal Léopold Hockeyclub|Royal Léopold Club]].

== Eindstand ==
Aan het einde van het seizoen 2017/18 stond de mannenploeg Waterloo Ducks aan de leiding in de Audi Hockey League.

{| class="wikitable" style="text-align: right;"
|-
! Positie !! Hockeyclub !! Gespeeld !! Gewonnen !! Verloren !! Gelijkspel !! Doelpunten !! Tegendoelpunten !! Verschil !! Punten
|-
|1 || [[Waterloo Ducks]] || 22 || 17 || 3 || 2 || 79 || 35 || 44 || 54
|-
|2 || [[KHC Dragons]] || 22 || 16 || 3 || 3 || 77 || 34 || 43 || 51
|-
|3 || [[Royal Racing Club de Bruxelles (hockey)|Royal Racing Club de Bruxelles]] || 22 || 14 || 3 || 5 || 74 || 44 || 30 || 45
|-
|4 || [[Royal Léopold Hockeyclub|Royal Léopold Club]] || 22 || 12 || 4 || 6 || 63 || 48 || 15 || 40
|-
|5 || [[Braxgata]] || 22 || 11 || 7 || 4 || 57 || 45 || 12 || 40
|-
|6 || [[La Gantoise HC]] || 22 || 9 || 4 || 9 || 46 || 43 || 3 || 31
|-
|7 || [[Royal Herakles HC]] || 22 || 9 || 4 || 9 || 52 || 57 || -5 || 31
|-
|8 || [[Royal Beerschot THC]] || 22 || 6 || 6 || 10 || 44 || 56 || -12 || 24
|-
|9 || [[Royal Orée (hockey)|Royal Orée THB]] || 22 || 6 || 4 || 12 || 46 || 57 || -11 || 22
|-
|10 || [[Royal Daring Hockey Club]] || 22 || 5 || 3 || 14 || 39 || 73 || -34 || 18
|-
|11 || [[KHC Leuven]] || 22 || 2 || 5 || 15 || 34 || 67 || -33 || 11
|-
|12 || [[Royal Pingouin HC]] || 22 || 1 || 2 || 19 || 28 || 80 || -52 || 5
|}

;De eindronde verliep als volgt:
De vier eerst geklasseerde ploegen speelden halve finales in een heen- en terugwedstrijd, waarna de grote finale in heen- en terugwedstrijden de Belgische Kampioen aanduidt en de kleine finale, ook in heen- en terugwedstrijd, toch nog een derde kwalificatieronde-ticket voor de Europese competitie van de EHL oplevert.
{| class="wikitable" style="text-align: right;"
! Datum || Wedstrijd || Resultaat
|-
| 13 mei 2018 || Waterloo - '''Dragons''' (Finale) || 4 - 4
|-
| 13 mei 2018 || Racing - '''Léopold''' (Ticket EHL) || 1 - 6
|-
| 10 mei 2018 || Dragons - Waterloo (Finale) || 5 - 1
|-
| 10 mei 2018 || Léopold - Racing (Ticket EHL) || 3 - 1
|-
| 6 mei 2018 || '''Dragons''' - Racing (1/2 Finale) || 2 - 1
|-
| 6 mei 2018 || '''Waterloo''' - Léopold (1/2 Finale) || 3 - 3
|-
| 5 mei 2018 || Léopold - Waterloo (1/2 Finale) || 3 - 3
|-
| 5 mei 2018 || Racing - Dragons (1/2 Finale) || 2 - 1
|}

{{Appendix|2=
* [https://www.sportuitslagen.org/hockey-belgisch-kampioenschap-heren-2017-2018-epr80068.html Belgisch kampioenschap hockey 2017-2018 (heren)], ''sportuitslagen.org''
}}

[[Categorie:Belgische hockeycompetitie]]


text:
# Amerika (werelddelen)
Amerika is een landmassa die op het westelijk halfrond ten oosten van de Grote Oceaan en ten westen van de Atlantische Oceaan ligt. Amerika wordt meestal onderverdeeld in de continenten Noord- en Zuid-Amerika, maar er bestaan ook andere indelingen; Midden-Amerika wordt bijvoorbeeld ook wel beschouwd als een deel van Noord-Amerika, of van Latijns-Amerika. Het heeft een landoppervlak van 42.549.000 km² (28,4% van het totale landoppervlak van de aarde), waarmee Noord- en Zuid-Amerika als geheel na Azië het grootste continent is. Amerika heeft ongeveer een miljard inwoners (ongeveer 13,5% van de wereldbevolking).

## Geschiedenis

### Formatie
Nadat Noord- en Zuid-Amerika vrij dicht aaneengesloten lagen in het supercontinent Pangea, viel dat 230 miljoen jaar geleden uiteen in de supercontinenten Laurazië en Gondwana. Noord-Amerika splitste zich ongeveer 200 miljoen jaar geleden af van Laurazië, terwijl Zuid-Amerika zich zo'n 135 miljoen jaar geleden afsplitste van Gondwana. De afgesplitste delen vormde twee nieuwe continenten, die ongeveer 3 miljoen jaar geleden via de landengte van Panama verbonden raakten. Dit maakte de uitwisseling van diersoorten mogelijk die zich onafhankelijk in Noord- en Zuid-Amerika hadden ontwikkeld, de Great American Biotic Interchange.
Amerika is waarschijnlijk bewoond door mensen sinds het Laatste Glaciale Maximum, ongeveer 20.000 jaar geleden.

### Oorsprong van de naam
Na de 'ontdekking van Amerika' werd op 25 april 1507 voor het eerst de naam Amerika aan deze specifieke landmassa toegekend op een grote muurkaart die de Duitse cartograaf Martin Waldseemüller in Saint-Dié-des-Vosges maakte.
Algemeen wordt aangenomen dat de naam Amerika is afgeleid van de voornaam van Amerigo Vespucci, een Italiaanse ontdekkingsreiziger die in de jaren 1490 de kusten van het Amerikaanse continent verkende en inzag dat het een nieuw continent was.
Een alternatieve verklaring is opgevoerd door de Engelse wetenschapper Alfred Hudd. Deze beweerde in 1908 dat de naam Amerika is afgeleid van Richard Ameryk uit Wales, een koopman die de reizen van John Cabot naar Noord-Amerika financierde.

## Status als continent
De classificatie van Amerika als één enkel werelddeel, in plaats van meerdere continenten, staat ter discussie. Traditioneel worden in Engelstalige landen, evenals in Nederland, België en Suriname, Noord- en Zuid-Amerika beschouwd als twee continenten die gescheiden worden door de grens met Colombia en Panama. In veel andere landen wordt Amerika daarentegen als een enkel continent gezien. Van de vijf ringen van de Olympische vlag die de vijf delen van de wereld vertegenwoordigen, wordt Amerika door één enkele ring gesymboliseerd.

## Talen
De meest gesproken talen in Amerika zijn:
- Spaans, gesproken door ongeveer 350 miljoen mensen in vele landen, regio's en eilanden over het hele continent.
- Engels, gesproken door ongeveer 300 miljoen mensen in de Verenigde Staten (Amerikaans-Engels), Canada (Canadees-Engels), Guyana, Belize en eilanden in de Caraïbische Zee.
- Portugees, gesproken door ongeveer 210 miljoen mensen in Brazilië.
- Frans, gesproken door ongeveer 7 miljoen mensen in Quebec en 2 miljoen in de rest van Canada (Canadees-Frans), de Caraïben (vooral in Haïti) en in Frans-Guyana.
- Quechua, gesproken door ongeveer 10 miljoen mensen in Ecuador, Peru, Bolivia en het noorden van Chili en Argentinië.
- Guaraní, gesproken door ongeveer 6 miljoen mensen in Paraguay, en in bepaalde gebieden van Argentinië, Bolivia en Brazilië.
- Aymara, taal in de Andes, vooral in Bolivia, gesproken door ongeveer 2 miljoen mensen.
- Mapudungun (of Mapuche), gesproken door ongeveer 440.000 mensen in Chili en Argentinië.
- Nederlands, gesproken en/of officiële taal in Suriname, op Aruba, Curaçao en Sint Maarten en in Caribisch Nederland.
- K'iche' en andere Maya-talen, gesproken in Guatemala en het zuiden van Mexico.
- Haïtiaans Creools, creoolse taal, gesproken door ongeveer 7,8 miljoen mensen in Haïti.
- Nahuatl, taal in Centraal-Mexico met 1,5 miljoen sprekers.
- Papiaments, creoolse taal gesproken door ongeveer 250,000 mensen en officiële taal in Aruba, Curaçao en Bonaire

## Landen en gebieden

### Soevereine staten
Er zijn 36 soevereine staten in Amerika, 23 in Noord-Amerika en 13 in Zuid-Amerika:
- Antigua en Barbuda
- Argentinië
- Bahama's
- Barbados
- Belize
- Bolivia
- Brazilië
- Canada
- Chili
- Colombia
- Costa Rica
- Cuba
- Dominica
- Dominicaanse Republiek
- Ecuador
- El Salvador
- Frankrijk
- Grenada
- Guatemala
- Guyana
- Haïti
- Honduras
- Jamaica
- Mexico
- Nicaragua
- Panama
- Paraguay
- Peru
- Saint Kitts en Nevis
- Saint Lucia
- Saint Vincent en de Grenadines
- Suriname
- Trinidad en Tobago
- Uruguay
- Venezuela
- Verenigde Staten

De meeste van deze staten zijn lid van de Organisatie van Amerikaanse Staten.

### Niet-onafhankelijke gebieden
- Amerikaanse Maagdeneilanden
- Anguilla
- Aruba
- Bermuda
- Britse Maagdeneilanden
- Curaçao
- Falklandeilanden
- Groenland
- Kaaimaneilanden
- Montserrat
- Sint Maarten
- Turks- en Caicoseilanden
- Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden

## Alternatieve namen
Zowel in het Engels als in het Nederlands worden met de termen Amerika en Amerikaan tegenwoordig vaak slechts de Verenigde Staten van Amerika en de inwoners van dat land bedoeld. Om verwarring te voorkomen wordt het hele continent dan ook dikwijls aangeduid als de Amerika's of het Amerikaanse continent.
Deze verwarring bestaat niet in alle talen. Zegt men in het Spaans América dan denkt men aan het hele continent, en in het bijzonder aan Zuid-Amerika. De Verenigde Staten heten in het Spaans nooit América maar Estados Unidos, en het bijvoeglijk naamwoord daarvan is niet americano maar estadounidense.
In Europa wordt het continent Amerika vaak ook de Nieuwe Wereld genoemd. Onder indiaanse activisten is sinds een aantal jaar de naam Abya Yala in zwang geraakt als alternatieve benaming voor het Amerikaanse continent. De term "westelijk halfrond" wordt ook wel als synoniem gebruikt voor het Amerikaanse continent, hoewel kleine delen van Afrika en Europa ook op het westelijk halfrond liggen.

title: Amerika (werelddelen)

wikitext:
{{Infobox continent
| naam                = Amerika
| locatie             = Americas (orthographic projection).svg
| locatieonderschrift = Noord- en Zuid-Amerika ten opzichte van andere continenten
| oppervlakte         = 42.549.000
| inwoners            = 1 miljard
| dichtheid           = 23
| landen              = 35 (onafhankelijk en erkend)
| tijdzone-west       = [[UTC−10]] ([[Verenigde Staten]])
| tijdzone-oost       = [[UTC]] ([[Groenland]])
| portaal             = Amerika
}}
'''Amerika''' is een [[continent|landmassa]] die op het [[westelijk halfrond]] ten oosten van de [[Grote Oceaan]] en ten westen van de [[Atlantische Oceaan]] ligt. Amerika wordt meestal onderverdeeld in de continenten [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Zuid-Amerika]], maar er bestaan ook andere indelingen; Midden-Amerika wordt bijvoorbeeld ook wel beschouwd als een deel van Noord-Amerika, of van [[Latijns-Amerika]]. Het heeft een landoppervlak van 42.549.000 km² (28,4% van het totale landoppervlak van de aarde), waarmee Noord- en Zuid-Amerika als geheel na [[Azië]] het grootste [[continent]] is. Amerika heeft ongeveer een miljard inwoners (ongeveer 13,5% van de [[wereldbevolking]]).

== Geschiedenis ==
=== Formatie ===
[[Bestand:Pangaea to present.gif|thumb|De locatie van de continenten 225, 200, 150 en 65 miljoen jaar geleden, en tegenwoordig.]]
Nadat Noord- en Zuid-Amerika vrij dicht aaneengesloten lagen in het [[supercontinent]] [[Pangea]], viel dat 230 miljoen jaar geleden uiteen in de supercontinenten [[Laurazië]] en [[Gondwana (continent)|Gondwana]]. Noord-Amerika splitste zich ongeveer 200 miljoen jaar geleden af van Laurazië, terwijl Zuid-Amerika zich zo'n 135 miljoen jaar geleden afsplitste van Gondwana. De afgesplitste delen vormde twee nieuwe continenten, die ongeveer 3 miljoen jaar geleden via de [[landengte van Panama]] verbonden raakten. Dit maakte de uitwisseling van diersoorten mogelijk die zich onafhankelijk in Noord- en Zuid-Amerika hadden ontwikkeld, de [[Great American Biotic Interchange]].

Amerika is waarschijnlijk [[Oudste bewoners van Amerika|bewoond door mensen]] sinds het [[Laatste Glaciale Maximum]], ongeveer 20.000 jaar geleden.

=== Oorsprong van de naam ===
Na de '[[ontdekking van Amerika]]' werd op 25 april 1507 voor het eerst de naam Amerika aan deze specifieke landmassa toegekend op een grote muurkaart die de Duitse cartograaf [[Martin Waldseemüller]] in [[Saint-Dié-des-Vosges]] maakte.

Algemeen wordt aangenomen dat de naam Amerika is afgeleid van de voornaam van [[Amerigo Vespucci (persoon)|Amerigo Vespucci]], een Italiaanse ontdekkingsreiziger die in de jaren 1490 de kusten van het Amerikaanse continent verkende en inzag dat het een nieuw continent was.

Een alternatieve verklaring is opgevoerd door de Engelse wetenschapper [[Alfred Hudd]]. Deze beweerde in 1908 dat de naam Amerika is afgeleid van [[Richard Ameryk]] uit Wales, een koopman die de reizen van [[John Cabot]] naar Noord-Amerika financierde.

== Status als continent ==
De classificatie van Amerika als één enkel [[werelddeel]], in plaats van meerdere continenten, staat ter discussie. Traditioneel worden in Engelstalige landen, evenals in Nederland, België en Suriname, Noord- en Zuid-Amerika beschouwd als twee continenten die gescheiden worden door de grens met [[Colombia]] en [[Panama (land)|Panama]]. In veel andere landen wordt Amerika daarentegen als een enkel continent gezien. Van de vijf ringen van de [[Olympische vlag]] die de vijf delen van de wereld vertegenwoordigen, wordt Amerika door één enkele ring gesymboliseerd.

== Talen ==
[[Bestand:Americas.jpg|thumb|Amerika]]
De meest gesproken talen in Amerika zijn:
* [[Spaans]], gesproken door ongeveer 350 miljoen mensen in vele landen, regio's en eilanden over het hele continent.
* [[Engels]], gesproken door ongeveer 300 miljoen mensen in de [[Verenigde Staten]] ([[Amerikaans-Engels]]), [[Canada]] ([[Canadees-Engels]]), [[Guyana]], [[Belize (land)|Belize]] en eilanden in de Caraïbische Zee.
* [[Portugees]], gesproken door ongeveer 210 miljoen mensen in [[Brazilië]].
* [[Frans]], gesproken door ongeveer 7 miljoen mensen in [[Quebec (provincie)|Quebec]] en 2 miljoen in de rest van [[Canada]] ([[Canadees-Frans]]), de [[Caraïben]] (vooral in [[Haïti]]) en in [[Frans-Guyana]].
* [[Quechua (taal)|Quechua]], gesproken door ongeveer 10 miljoen mensen in [[Ecuador]], [[Peru]], [[Bolivia]] en het noorden van [[Chili]] en [[Argentinië]].
* [[Guaraní (taal)|Guaraní]], gesproken door ongeveer 6 miljoen mensen in [[Paraguay]], en in bepaalde gebieden van [[Argentinië]], [[Bolivia]] en [[Brazilië]].
* [[Aymara (taal)|Aymara]], taal in de [[Andes]], vooral in [[Bolivia]], gesproken door ongeveer 2 miljoen mensen.
* [[Mapudungun]] (of Mapuche), gesproken door ongeveer 440.000 mensen in [[Chili]] en [[Argentinië]].
* [[Nederlands]], gesproken en/of officiële taal in [[Suriname]], op [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maarten (land)|Sint Maarten]] en in [[Caribisch Nederland]].
* [[K'iche' (taal)|K'iche']] en andere [[Maya-talen]], gesproken in [[Guatemala]] en het zuiden van [[Mexico (land)|Mexico]].
* [[Kreyòl|Haïtiaans Creools]], creoolse taal, gesproken door ongeveer 7,8 miljoen mensen in [[Haïti]].
* [[Nahuatl]], taal in Centraal-[[Mexico (land)|Mexico]] met 1,5 miljoen sprekers.
* [[Papiaments]], creoolse taal gesproken door ongeveer 250,000 mensen en officiële taal in [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Bonaire]]

== Landen en gebieden ==
[[Bestand:N&SAmerica-pol.jpg|thumb|Landen van Amerika]]
=== Soevereine staten ===
Er zijn 36 soevereine staten in Amerika, 23 in Noord-Amerika en 13 in Zuid-Amerika:
{{Kolommen lijst | breedte=30 | aantal=4 | inhoud=* {{AG}}
* {{AR}}
* {{BS}}
* {{BB}}
* {{BZ}}
* {{BO}}
* {{BR}}
* {{CA}}
* {{CL}}
* {{CO}}
* {{CR}}
* {{CU}}
* {{DM}}
* {{DO}}
* {{EC}}
* {{SV}}
* {{FR}}
* {{GD}}
* {{GT}}
* {{GY}}
* {{HT}}
* {{HN}}
* {{JM}}
* {{MX}}
* {{NI}}
* {{PA}}
* {{PY}}
* {{PE}}
* {{KN}}
* {{LC}}
* {{VC}}
* {{SR}}
* {{TT}}
* {{UY}}
* {{VE}}
* {{US}}
}}

De meeste van deze staten zijn lid van de [[Organisatie van Amerikaanse Staten]].

=== Niet-onafhankelijke gebieden ===
{{Kolommen lijst | breedte=9 | aantal=2 | inhoud=* {{VI}}
* {{AI}}
* {{AW}}
* {{BM}}
* {{VG}}
* {{CW}}
* {{FK}}
* {{GL}}
* {{KY}}
* {{MS}}
* {{SX}}
* {{TC}}
* {{GS}}
}}

== Alternatieve namen ==
Zowel in het [[Engels]] als in het [[Nederlands]] worden met de termen ''Amerika'' en ''Amerikaan'' tegenwoordig vaak slechts de [[Verenigde Staten|Verenigde Staten van Amerika]] en de inwoners van dat land bedoeld. Om verwarring te voorkomen wordt het hele continent dan ook dikwijls aangeduid als '''de Amerika's''' of '''het Amerikaanse continent'''.

Deze verwarring bestaat niet in alle talen. Zegt men in het Spaans ''América'' dan denkt men aan het hele continent, en in het bijzonder aan Zuid-Amerika. De Verenigde Staten heten in het Spaans nooit ''América'' maar ''Estados Unidos'', en het bijvoeglijk naamwoord daarvan is niet ''americano'' maar ''estadounidense''.

In [[Europa (werelddeel)|Europa]] wordt het continent Amerika vaak ook de [[Nieuwe Wereld]] genoemd. Onder indiaanse activisten is sinds een aantal jaar de naam [[Abya Yala]] in zwang geraakt als alternatieve benaming voor het Amerikaanse continent. De term "westelijk halfrond" wordt ook wel als synoniem gebruikt voor het Amerikaanse continent, hoewel kleine delen van Afrika en Europa ook op het westelijk halfrond liggen.

== Zie ook ==
* [[Organisatie van Amerikaanse Staten]]
* [[Pan-Amerikaanse Spelen]]
* [[Panamerikanisme]]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Americas|datum=20051030}}
}}
{{Navigatie continenten en regio's van de wereld}}
{{Commonscat|Americas}}
{{woordenboek|Amerika}}

[[Categorie:Amerika| ]]

title: Amerika

Inwoners: 1 miljard (23 inw./km²)

Landen: 35 (onafhankelijk en erkend)

Tijdzones: UTC−10 (Verenigde Staten) – UTC (Groenland)

Portaal: Amerika