text:
# Lijst van Franse woorden en uitdrukkingen in de Nederlandse taal
Dit is een lijst van Franse woorden en uitdrukkingen die in de Nederlandse taal worden gebruikt.

Vlaamse dialectwoorden ontleend aan het Frans zijn daar niet bijgerekend.
Woorden in vernederlandste vorm met een duidelijk Franse oorsprong zijn wél in de lijst opgenomen.

## A

### Woorden
à(bijvoorbeeld 10 à 15 exemplaren) tot, aan
abattoirslachthuis
aboucheren, abouchementbespreken, bespreking
abrischuilhokje, afdak
accenttongval, klemtoon, nadruk
abonnementintekening op een geregelde ontvangst van bijvoorbeeld een tijdschrift
accent grave, aigu, circonflexede diakritische tekens ` ´ ^
acces(Fr.: accès) doorgang (bijvoorbeeld langs een militaire linie)
accorderen(Fr.: accorder) mee akkoord gaan
affaire(Fr.: affaire, oorspronkelijk à faire (te doen)), zaak, buitenechtelijke relatie
allee(Fr.: allée) laan
allezvooruit, kom op
alimentatie(Fr.: alimentation) levensonderhoud (eigenlijk: voeding)
allureuitstraling
amateurliefhebber (in het Nederlands vooral: niet professioneel)
ambassadegezantschap
ambassadeurgezant
ambiancegezelligheid, sfeer
ambulanceziekenwagen
amoureusverliefd
ampèreeenheid van stroomsterkte in het S.I.
amuse, amuse-bouche, amuse-gueuleklein hapje vooraf
apanagejaargeld voor adellijke personen die geen recht op het erfgoed hebben
appelleren(Fr. appeler) beroep of protest aantekenen
après-skinazit na het skiën
arrangementregeling
arresteren(Fr. arrêter) staande houden, vaststellen
arrivégearriveerd, alsof men alles voor elkaar heeft
arrondissementbestuursgebied, kiesdistrict
assemblagein elkaar zetten
attaquehersenbloeding
aubadeochtendlijk toezingen
aubergineeierplant/eiervrucht
autoritair(Fr. autoritaire) eigenmachtig, bazig
avancetoenaderingspoging

### Uitdrukkingen
à bout portantop de man af, recht voor z'n raap
à contrecœurmet tegenzin
à fonds perduzonder teruggave
à l'improvistezonder voorbereiding
à la bonne heureop goed geluk, goed zo!
à proposnaar aanleiding van het vorige
à tort et à traverste pas en te onpas, lukraak, in het wilde weg
à volonténaar believen
acquit, van acquit afvanaf de start, vanaf de beginstoot op het biljart
acte de présence gevenzich vertonen
agent-provocateurgeïnfiltreerd provocerend persoon
amende honorableeerlijk aangeboden verontschuldiging
après nous le délugena ons de zondvloed (madame de Pompadour)
au fondin wezen
au pairhulp in het huishouden
iets of iemand au sérieux nemeniets of iemand ernstig nemen
avant la lettreal voor het woord bestond – anachronistisch, bijvoorbeeld: "Suffragettes waren feministen avant la lettre. — Suffragettes waren feministen al voordat het woord "feminist" bestond.

## B

### Woorden
badineren(Fr. badiner) schertsen
bagagereisgoed
bagatelniemendal
ballonmet gas gevulde zak of bal; ook: een glas wijn (un ballon de blanc, rosé, rouge)
ballotagestemming over toelating tot vereniging
balustradeleuning
barragehindernis
barricadeopgeworpen versperring
barrièreobstakel
bataljon(Fr: bataillon) legereenheid
belvedèreuitzichtspunt
besognebezigheid, werk
bêtisedommigheid, domme opmerking
bijoujuweel (de spelling byou is onjuist)
bijouteriejuwelierswinkel
blamagebeschamend voorval, blunder
bonbon(Fr.: un chocolat fourré) chocoladeversnapering, het Franse woord betekent snoepje
bonnefooi(Fr.: bonne foi (lett. goede trouw)) op goed geluk
boudoirdameskamer (lett.: pruilhoek)
bouillabaissevissoep uit Marseille
bouillonkeukenfonds, getrokken van vlees, vis of groenten
bourgeoisieburgerdom
boulevardwandellaan (afgeleid van het Nederlandse bolwerk)
boutadespitse definiëring. Geestige omschrijving, soms ook (te) veralgemeende definitie
branche(bedrijfs)tak, economische sector
bravouredurf, zelfverzekerdheid, panache
bretel(Fr.: bretelle) draagband aan broek
bric-à-bracsnuisterijen, rommel
brochesierspeld
bureauschrijftafel; kantoor

### Uitdrukkingen
beau mondechic volk
belle époqueperiode tussen de Frans-Duitse oorlog en de Eerste Wereldoorlog
bête noirezwarte schaap
bien étonnés (de se trouver ensemble)'verbaasd elkaar te vinden'; als tegenstanders het op een bepaald punt eens blijken te zijn (vaak alleen de eerste twee woorden)
bon chic, bon genre (BCBG)van goede smaak getuigend, o.s.m.
bon motgevatte uitdrukking (lett. goed woord)
bon tonin de mode (lett. goede toon)
bon vivantflierefluiter, bourgondiër (lett. goed levend)
le bonheur se raconte mal (Gustave Flaubert)het geluk is geen verhaal; romans gaan over ongelukkige mensen

## C

### Woorden
cacheteigen karakter
cachotgevangenis
cadeaugeschenk
cafékoffiehuis, horecagelegenheid voor drank en kleine maaltijden
caissièrekassajuffrouw
calècheopen koets
campingkampeerterrein  (vaak op de Engelse manier uitgesproken, maar het is geen Engels woord)
canailleschurk, uitschot
capuchonmuts die aan je jas vastzit
carrosseriekoetswerk
cartoucheversierde stenen omlijsting
chaconne(oorspronkelijk) Spaans danslied
chambretteklein kamertje, afgeschut slaaphok
chansonlied
chantageafpersing
chanteurafperser
chapeau!goed gedaan
chargeuitval
charlatanbedrieger
charmantinnemend, hoffelijk
charmeinnemendheid
chassisonderstel
chauffeurautobestuurder (eigenlijk stoker)
chefleidinggevende
chequewaardepapier, promesse
chiffonmoerbeizijde
chiffonnièrebergkast
chinoiseriesnuisterij of kunstvoorwerp dat beïnvloed is door de Chinese cultuur
colonnadezuilenrij
comestibleslevensmiddelen
commandantbevelhebber
compagnielegereenheid, onderdeel van een bataljon
condoléancebetuiging van leedwezen
conducteurtreinbegeleider (het Franse woord betekent bestuurder, machinist)
confrèrekantoorgenoot
congéontslag (soms ook gebruikt voor verlof)
conciërge(Fr. concierge) functionaris belast met het toezicht op of de bewaking van een gebouw
contantmet baar geld
controle(Fr: contrôle) keuring, beheersing
cordonafbakeningslijn, verweerlinie
cortègestoet, optocht (van hoogleraren bijvoorbeeld, bij opening van het Academisch Jaar)
couchetteeenvoudige ligplaats in de trein
coulantwelwillend ('coulance' is via het Duits uit 'coulant' afgeleid, zie leenwoord)
coulissebeweegbaar toneelscherm
coupgreep naar de macht
coupesnit, wijd glas, kapsel
coupéafdeling van een treinrijtuig, personenauto met twee zitplaatsen
coupuredoorsnijding van een dijk of in de wal van een fort
courant(z.nw.) krant, (b.nw.) veel gebruikt
courtagebemiddelingskosten (in de makelaardij)
courtisaneontwikkelde lichte vrouw
courtoisiehoffelijkheid
couturier/-ièrekledingontwerper (-ster)
couvertbestek
crapaudbeklede leunstoel
crapuul(Fr: crapule) uitschot, tuig
craquelékleine barstjes in een materiaal, bijvoorbeeld in de vernis van een schilderij
croissanthalvemaanvormig broodje van bladerdeeg
croupierbeheerder van een speeltafel in een casino
crèchekribbe, kinderopvang
crisettekleine crisis
curettageinwendige reiniging van de baarmoeder na een miskraam

### Uitdrukkingen
in cachein tijdelijke internetmap opgeslagen
cadavre exquisgedicht geschreven door meerdere dichters (lett: voortreffelijk lijk)
carte blanchevrij spel
castagnetten(Fr.: castagnettes, Sp.: castañuelas) slaginstrument
cause célèbreberoemde zaak, beroemd geval
cavalier seuliemand die op zijn eentje alles zelf wil doen
c'est la viezo is het leven
c'est le ton qui fait la musiquehoe je iets zegt, maakt hoe het wordt opgevat.
chateau migraine(in het Nederlands samengesteld uit château (wijnhuis) en migraine) slechte, goedkope wijn, hoofdpijnwijn
chef d'équipeploegleider
chef-d'œuvremeesterwerk
cherchez la femmeer is een vrouw in het spel
cinema veritérealisme in de film
clair-obscursterk beeldcontrast
comme ci, comme çazozo
comme il fautzoals het hoort
compagnon de route(lett. reisgezel) Iemand met wie je het maar gedeeltelijk of tijdelijk eens bent. (Sartre was compagnon de route van de communisten.)
concours hippiquepaardenwedloop
cordon bleugepaneerd stukje opgerold vlees, gevuld met ham en kaas
cordon sanitaireschutkring, opgelegd politiek isolement
couleur localehet streekeigene
coup de foudrezeer treffende gebeurtenis (lett. blikseminslag)
coup de grâcegenadeslag
coup d'étatstaatsgreep
coup de théâtreplotselinge ommekeer
courage civilburgermoed
coûte que coûtekoste wat het kost
onder couvertin een gesloten envelop
crème de la crèmehet beste van het beste
crème fraîcheaangezuurde room (lett. verse room)
cri de cœurhartenkreet
crime passionnelmisdaad uit hartstocht

## D

### Woorden
debutant(Fr.: débutant) beginner, beginneling
debuteren(Fr.: débuter) eerste optreden van een artiest of schrijver
debuut(Fr.: début) eerste optreden van een artiest of schrijver
decolleté(Fr.: décolleté) laag uitgesneden halsopening
decor(Fr.: décor) toneelomlijsting
dedain(Fr.: dédain) minachting
dégénéréontaarde persoon
delicatesse(Fr.: délicatesse) lekkernij
demarche(Fr. démarche) diplomatieke stap
demarrage(Fr.: démarrage) versnelling van voortbewegingstempo (lopen of fietsen)
departement(Fr. département) ministerie, bestuursgebied, provincie
depot(Fr. depôt) opslagplaats, bezinksel in wijn
derailleren(Fr.: dérailler) ontsporen
derrièreachterste
deux-chevaux(in Nederland vaak uitgesproken als deusjefoo; lett.: twee paarden, 2pk) Citroën 2CV
dineravondmaaltijd
directoirevrouwenonderbroek met laaghangend kruis
discoursredevoering, construct van samenhangende betekenisgevende begrippen
documentaireniet gespeelde film die over ware gebeurtenissen gaat
dompteurdierentemmer
donateur, donatriceschenker
dos-à-dosmet de ruggen tegen elkaar, beweging bij volksdans, ook een stoel, bank of rijtuigje voor twee personen met een leuning in het midden. Ook geschreven do-sa-do en zelfs do-si-do
douairièreadellijke weduwe
douanegrenswacht
doubletdubbel (bridgeterm)
doublontwee keer voorkomend, dubbel bestand
doubluredubbeling
douceur, douceurtjeextraatje, kleine vergoeding
dressoiropbergmeubel

### Uitdrukkingen
danse macabredodendans
défauts de charactèrekarakterfouten
déjà vureeds gezien, het gevoel iets al eerder te hebben meegemaakt
dernier crilaatste mode
diner dansantgezamenlijk genoten maaltijd met muziek en dans
double entendrewoordspeling
douchestortbad
du momentvanaf het moment

## E

### Woorden
eau de colognereukwater
echec(Fr.: échec) mislukking
echelon(Fr.: échelon) rang, groepering
élégancebevalligheid
emballageverpakking
embonpointgezetheid, buikje
embouchuremondstuk, techniek om een blaasinstrument te bespelen
empirestijl uit de tijd van het Eerste Keizerrijk
emplacementterrein
enfinuiteindelijk
ensemblegezelschap
entamerenin gang zetten
entourageomgeving, omringend gezelschap
entreeingang, inkom, binnenkomst
enquêteeen manier van onderzoek doen waarbij gebruik wordt gemaakt van een vragenlijst
esplanadevoorplein, open veld
espritgeest
etage(Fr.: étage): verdieping
etagère(Fr.: étagère) schappen-meubeltje
etaleur(Fr.: étalagiste) ontwerper voor etalages
etiquettegedragsvoorschrift
etuifoedraal, pennenzak met ritssluiting
exquisuitgelezen, verfijnd

### Uitdrukkingen
embarras du choixkeuze te over
éminence griseinvloedrijk persoon op de achtergrond (lett. grijze eminentie)
enfant terriblepersoon die anderen stoort met onconventioneel gedrag of werk (lett. verschrikkelijk kind)
en facevan voren bekeken
en flagrant délitop heterdaad
en passantin het voorbijgaan
en plein publicin het openbaar (lett. in volle publiek)
en routeop weg
en profilvan ter zijde, in zijaanzicht
en voguein de mode
épater le bourgeoisde burger schokken
esprit de corpsteamgeest
excusez le motvergeef mij het woord

## F

### Woorden
failliet(Fr.: faillite) bankroet (in het Frans z.n.w.)
farcegrap
fauteuilzitstoel (uit Oud-duits faltistuol, verwant met vouwstoel)
finaleeinddeel, eindstrijd
fondantzoete lekkernij gemaakt van room en suiker
fonduemaaltijd waarbij aan tafel vlees in olie gebakken wordt of brood e.d. in gesmolten kaas wordt gedoopt (kaas-fondue)
fontanel(Fr.: fontanelle): opening tussen schedelbeenderen
fortsterke kant
fouillerenvisiteren
franc-tireurvrijschutter, scherpschutter, sniper
frappanttreffend
friséekrulandijvie
fusilladegecoördineerd geweervuur
futiel(Fr.: futile) nietig

### Uitdrukkingen
fâcheux troisièmelastige derde
fait accomplivoldongen feit, gedane zaak
fait diverstriviaal feit, nieuwsbericht over opmerkelijke doch triviale zaken
faux pasmisstap
femme fataleaantrekkelijke vrouw die mannen in moeilijkheden brengt
film noirfilm in een bepaalde stijl (lett. zwarte film)
fin de siècleeinde van de (19e) eeuw
fine fleurde mooiste en beste (lett. fijne bloem)
fleur du coinmunt die niet in omloop is geweest
flux de bouchewelbespraaktheid (ten onrechte, het Frans wordt begrepen als: speeksel; correct Frans is: flux de paroles)
foie grasganzenlever (lett. vette lever)
folie à deuxmet zijn tweeën gedeelde gekte
force majeuredoor overmacht, gedwongen
frapper toujoursniet aflaten (murw maken) (lett. 'blijven slaan')

## G

### Woorden
gagagek, kinds
gaillardeoud-Italiaanse springdans
galantridderlijk, hoffelijk
garageautostalling
gazeusepriklimonade
gêneschaamte, verlegenheid
genresoort
gerant(Fr.: gérant) beheerder, zaakvoerder, bedrijfsleider
gîteberghut, bed & breakfast
gourmand, gourmetfijnproever
gourmettenmaaltijd waarbij het vlees aan tafel gebraden wordt
gracieusbevallig
grandeuraanzien, grootsheid
gratuitvrijblijvend
guirlandeslingerversiering
guillemetsFranse aanhalingstekens: « »
guillotinevalbijl

### Uitdrukkingen
gouverner, c'est prévoirRegeren is vooruitzien
grand foulardgrote sierdoek
grand guignolvolkstheater, poppenkast
grande œuvremeesterwerk
grand seigneurrijke heer

## H

### Woorden
habituéstamgast
hausseopleving, koersstijging
hautainarrogant, te zelfverzekerd
hommageeerbetoon
honneurhoge speelkaart (bridgeterm)
horlogemeegedragen klokje (het Franse woord betekent klok, een horloge heet montre)
hors-d'œuvrevoorgerecht
humeurbui, stemming

### Uitdrukkingen
haute couturetoonaangevende mode
Honi soit qui mal y penseWie er iets achter zoekt is zelf oneerlijk. Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten. Wapenspreuk van Orde van de Kousenband, Engeland.
de honneurs waarnemenals gastheer optreden
hors concoursbuiten mededinging

## I

### Woorden
inferieurminder(waardig)
interessantbelangwekkend
interieurinboedel, stoelen enz
intrige(Fr.: intrigue) gekonkel of verhaallijn (plot)

### Uitdrukkingen
idee-fixe(Fr.: idée fixe) obsessie
i-grecde letter y
idiot savantiemand met bijzondere geestelijke vermogens, die in alledaagse dingen onhandig is
incompatibilité des humeursonverenigbaarheid van karakters

## J

### Woorden
jacquetpandjesjas
journalist(Fr.: journaliste) verslaggever
jus d'orangesinaasappelsap

### Uitdrukkingen
j'adoube(in de schaaksport) ik raak aan (maar zet niet): als je een stuk beter op zijn plaats wil zetten.
jalousie de métiervak-afgunst, broodnijd
du jamais vuongehoord (lett. nooit eerder gezien)
Je maintiendraiIk zal handhaven (wapenspreuk van het huis Oranje-Nassau en het Koninkrijk der Nederlanden)
jeu de motswoordspel
jeune premierjong, veelbelovend persoon
jeunesse doréede jeugd van goeden huize, rijkeluiskinderen
la joie de se voir impriméhet plezier om zichzelf in druk te zien
joie de vivrelevensvreugde
le juste milieude gulden middenweg, (maar ook: uit de betere kringen)

## K

### Woorden
kilometragekilometerstand
kostuum(Fr.: costume) broek met gepaste jas, eventueel vest

## L

### Woorden
languissantkwijnend
larmoyantsentimenteel bedroefd, huilerig
lapidair(Fr.: lapidaire) kort en krachtig
lineair(Fr.: linéaire) lijnrecht, lijnvormig
lingerieondergoed
lits-jumeaux(vaak uitgesproken als liesjemoo) twee aaneengeschoven eenpersoonsbedden
logégast
logerenals gast verblijven
lorgnetbril met handvat
loucheverdacht, onbetrouwbaar
lumineus(Fr.: lumineux) schitterend

### Uitdrukkingen
laisser fairevrij laten gebeuren, niet ingrijpen, neoliberale politiek (lett. laten doen)
laissez-passervrijgeleide, noodpaspoort

## M

### Woorden
maillot(Fr.: collant) nauwsluitende kousbroek (het Franse woord duidt op meer kledingstukken)
maintenee(Fr.: une femme entrenue) gezelschapsdame
maîtresseminnares (lett. meesteres)
mancheronde
manege(Fr.: manège) paardenhouderij en paardrijlesplaats
maquillagemake-up
mariagekaartcombinatie van heer en vrouw van dezelfde kleur, stuk
margezijlijn
melange(Fr. mélange) mengsel
mercidank u
mesalliance(Fr. mésalliance) huwelijk beneden zijn/haar stand
metier(Fr. métier) beroep, vakkennis
migraineaanval van erge hoofdpijn
mise-en-scènetoneelschikking
mitrailleurmachinegeweer
monocleoogglas
monteurtechnicus

### Uitdrukkingen
mariage de raisonverstandshuwelijk
m'as-tu vu?opzichtig (lett. heb je me gezien?)
ménage à troisduurzame samenleving met drie personen (lett. driepersoons huishouden)
mer à boireonbegonnen werk (de zee om leeg te drinken)
misèrebij een kaartspel geen enkele slag ontvangen
du momentvanaf het moment
moment suprêmehoogtepunt
monstre sacréster van film of toneel (lett. heilig monster)

## N

### Woorden
narcotiseuranesthesist
negligé(Fr.: négligé) huisjapon
non-valeurnietsnut
nouveauténieuwigheidje op de markt
novicenieuweling, nieuw ingetredene in een klooster
nuance(kleur)schakering
numero(Fr.: numéro) nummer
niveaupeil, hoogte

### Uitdrukkingen
ni Dieu, ni maître!geen God, geen meester (uitroep van anarchisten en vrijdenkers)
noblesse obligeadeldom verplicht (tot goede daden)
nouveau richenieuwe rijke, niet rijk van afstamming
Nouvelle Vaguenieuwe stroming rond 1959 in de Franse cinema

## O

### Woorden
occasiontweedehands auto die te koop is (vaak op de Engelse manier uitgesproken, maar het is geen Engels woord)
oculair(fr.: oculaire) ooglens
odeurgeur
œuvregezamenlijk werk van een kunstenaar
okkasie(in Vlaanderen) hetzelfde als occasion
opticienbrillenmaker
ordinair(Fr.: ordinaire) laag-bij-de-gronds (in het Frans: alledaags)
outillageuitrusting
ouvreusedame in de bioscoop die de zitplaatsen aanwijst

### Uitdrukkingen
van origineoorspronkelijk

## P

### Woorden
palissadeomheining van palen gemaakt
panachedurf, zelfverzekerdheid (gezegd van een sportsman)
pantalonlange broek
papier-maché(Frans papier-mâché) hard papierdeeg
parachutevalscherm
paraplu(Frans parapluie): regenscherm
parasolzonnescherm
pardonvergeving, (als uitroep:) neem mij niet kwalijk
parlementvolksvertegenwoordiging
parvenuomhooggeklommen persoon
passagedoorgang
passantvoorbijganger
passévoorbij
passe-partoutpassende omlijsting (van een afbeelding)
patronagebescherming door een ander persoon
pavanelangzame dans van Italiaans-Spaanse oorsprong
pelotonkleine gevechtseenheid, groep wielrenners
péagetol op de snelweg
peignoirochtendjas
perfideverdorven, gemeen
permanent(bnw) blijvend, (znw) permanente haargolf
persiflagekomisch bedoelde imitatie
petitionnement(Fr. pétitionnement) verzoekschrift
pièce touchéeaangeraakt stuk, waarmee verplicht gezet moet worden
pied-à-terrevaste stek, optrekje (lett. voet-aan-de-grond)
pirouettesnelle draai op één voet bij het dansen of kunstschaatsen
pistoletje(Fr.: pistolet) langwerpig hard broodje
pince-nezknijpbril (lett. neusknijper)
plafondzoldering, (fig.) hoogst bereikbare
plaquetandplak
pochetzakdoekje in borstzak, lefdoekje
politesse(beleefdheid) in kringen van de studentencorpora gebezigde uitroep, als er onwelvoeglijke taal wordt gebruikt
polonaisedans in optocht met de handen op de schouders van de voorgaande danser
populair(Fr.: populaire) algemeen bekend/geliefd
poulainbeschermeling
ponteneurverbastering van "point-d'honneur", in "op zijn ponteneur staan", op zijn eer gesteld zijn, respect opeisen.
pontondrijvende bak, bruggeschip
porte briséeopenslaande deur
portefeuillebewaarmap, beurs, beheerstaak
porte-manteaukapstok, mengwoord
portemonnee(Fr.: porte-monnaie) geldbeurs
premiereerste minister, minister-president
premièreeerste (vertoning)
presse-papiereen voorwerp dat op een bureau op papieren geplaatst kan worden, om te voorkomen dat ze wegwaaien
prestigeaanzien
prêt-à-porterconfectiekleding (lett. klaar om te dragen)
privétot de persoonlijke levenssfeer behorend
profiteurvoordeeltrekker
promenadewandelplaats
prostituee(Fr.: une prostituée) lichte vrouw, hoer
punaiseduimspijker

### Uitdrukkingen
parti prisvooringenomen
partir, c'est mourir un peuVertrekken is een beetje doodgaan
pas de deuxballetdans voor twee personen (lett. stap van twee)
pièce de résistancehoofdschotel, muziekstuk waarmee de muzikanten veel last hebben (lett. stuk van weerstand)
pièce touchée(in de schaaksport) aanraken is zetten
pied-de-poulezich herhalend motief op bedrukt textiel
plus royaliste que le roikoningsgezinder dan de koning, vgl. "Roomser dan de paus."
poste restantegeadresseerde haalt het poststuk op het postkantoor op
pourriture nobleedele rotting (van druiven in de wijn)
prêt-à-porterconfectie
puissant rijkzeer rijk
pur sangraszuiver (lett. zuiver bloed)

## Q

### Woorden
quarantaineafzondering ter voorkoming van ziekteoverdracht (lett. periode van veertig dagen)
querulantruziezoeker
quichehartige vlaai

### Uitdrukkingen
quantité négligeableverwaarloosbare hoeveelheid
quatre-mainspianostuk voor vier handen
qui s'excuse, s'accusewie zich verontschuldigt, beschuldigt zichzelf
op zijn qui-vive zijnbedacht zijn op een plotselinge gebeurtenis (lett. wie leeft?, wie is daar?)

## R

### Woorden
raccordementverbindend baanvak, niet gebruikt voor personenvervoer
ragoutdikke hartige saus
rapailleuitschot, schurk
rapportverslag
ratatouillegemengde gestoofde groenten met een tomatensaus
ravagepuinhoop
ravissantallerliefst, bekoorlijk, verrukkelijk
rayondistrict, gebied waarin iemand werkzaam is; kunstzijde; afdeling in bv. een winkel
rebel(Fr. rebelle) opstandig persoon, opstandeling
recalcitrant(Fr.: récalcitrant) weerbarstig, koppig, dwarsliggend
reçu(z.nw.) ontvangstbewijs (verkl.w.: reçuutje), (b.nw.) welkom in bepaalde kringen
reduitlaatste wijkplaats binnen een fort of vesting
regie(Fr.: régie) beheer, leiding
regisseur(Fr.: metteur en scène) ensceneur en oefenmeester bij het toneel
remboursterugbetaling (Fr.: remboursement)
remplaçantvervanger
renaissancetijdperk op de middeleeuwen volgend (lett.: wedergeboorte)
rendez-vousafspraak
renoncegeen enkele kaart van een kleur
rentreeterugkeer (Frans: rentrée)
repertoire(Fr.: répertoire) lijst van muziek- of toneelstukken
repoussoirbeeld op de voorgrond van een schilderij, om de dieptewerking te vergroten
reprisehet opnieuw uitvoeren van een toneelstuk of de hervertoning van een film, muziekterm
retiradeopenbare wc
retouchebijwerking, verbetering
retour(tje)vervoersbewijs voor een heen- en terugreis
revanchewraak
revenuopbrengst van een voorstelling
rigidestreng, stijf, onverbiddelijk
risee(Fr.: risée) iemand om wie iedereen lacht, bespot persoon
rouge(Fr.: fard) kunstmatig aangebrachte blos of lippenstift
routinegewoonte, sleur
royementschrapping

### Uitdrukkingen
raison d'êtrereden van bestaan
reculer pour mieux sautereen stapje terug doen om een beter resultaat te bereiken
(onder) rembours verzendeneen postale verzending door de ontvanger laten betalen
(op zijn) retour zijnachteruitgaan, terugvallen in populariteit (van een artiest)
rien de plus facilemakkelijk zat
rite de passageinwijdings- of overgangsritueel
le roi est mort, vive le roide koning is dood, leve de (nieuwe) koning.

## S

### Woorden
sabotageopzettelijke tegenwerking, vernieling, ondermijning
saboteuriemand die opzettelijk tegenwerkt, vernieler, ondermijner
saillantin het oog springend
salonzitkamer, ontvangkamer, woonkamer
sangfroidkoelbloedigheid
sansculottescheldnaam of geuzennaam voor deelnemers aan de Franse revolutie (1789) uit de lagere stand
sanitair(Fr.: sanitaire) sanitaire voorzieningen, bijvoorbeeld toilet
scène(Fr. scène) deel van een film, toneelstuk of opera, opgewonden en luidruchtig gedrag
seance(Fr.: séance) (spiritistische) bijeenkomst, psychiatrisch gesprek, (paranormale) zitting
serie(Fr.: série) reeks
sifon(Fr.: siphon) spuitfles, afvoerbuis met zwanenhals
soiree(Fr.: soirée) avond op uitnodiging, culturele avondbijeenkomst
solitairafgesloten van de buitenwereld levend
solitairekaart- of bordspel voor één speler
sommelierwijnkelner
soubrettekamermeisje, operettezangeres
souffleurvoorzegger (lett. fluisteraar)
souper(late) avondmaaltijd
souplessesoepelheid, sierlijke lenigheid
souschefonder-afdelingshoofd
souterrainkelderverdieping
souveniraandenken
spionage(Fr.: espionnage) heimelijk verzamelen van inlichtingen
stagiair(e)praktijkstudent(e) (in het Frans altijd stagiaire)
stupéfaitverbijsterd
succes(Fr.: succès) welslagen
sujetpersoon (met pejoratieve betekenis)
superieur(b.nw.:) beter van kwaliteit; (z.nw.:) meerdere, hoger geplaatste in rang
surplaceop de plek stilstaan voor de sprint bij het baanrennen. Stationair draaien.
surplusoverschot, hetgeen wat te veel is
surpriseverrassingscadeau
surseance (van betaling)(Fr.: sursis) opschorting

### Uitdrukkingen
sans atoutzonder troef (bridgeterm)
sans rancunezonder opgekropte haatgevoelens
sauve-qui-peutredde wie zich redden kan
savoir-faireknowhow, hoe te handelen
savoir-vivreweten hoe je je moet gedragen, beschaving
silence pour les petits enfantspas op wat je zegt, er zijn kleine kinderen bij
s'il vous plaît (s.v.p.)als het u belieft

## T

### Woorden
tamboer-maitre(Fr. tambour-maître) kapelmeester
tamponprop, plug, tampon
tantièmetoelage
timbreklank
tirailleurinfanterist
toernooi(Fr.: tournoi) serie wedstrijden
toiletwc, wijze van kleden
tondeusescheerapparaat
touché(de bal) aangeraakt (bij sporten als biljart en volleybal); ook als uitroep, na een raak antwoord
toupethaarstuk
tourniquetdraaihekje
trancetoestand van geestvervoering
trancheschijf
transpireren(Fr. transpirer) uitzweten, uitwasemen
trottoirstoep
troubadourrondtrekkend muzikant
trouvaillevondst
truckunstje
turquoiseturkoois, blauwgroen
tutoyeren(Fr.: tutoyer) met je en jij aanspreken
typesoort, model, snuiter

### Uitdrukkingen
tableau vivantlevend schilderij
tenue de villein net pak, mantelpakje of nette jurk gekleed
tête-à-têteintiem gesprek
toilet makenzich aankleden en opmaken
tour de forcegedwongen ommezwaai
Tour de FranceRonde van Frankrijk
ton sur tonletterlijk tint op tint, gelijkende kleuren in de kleding
tournée généralerondje voor iedereen
tout courtzonder meer
trait d'unionverbindende factor, verbindingsstreepje
trompe-l'œilgezichtsbedrog

## U

### Woorden
urinoirpisbak
usancegewoonte
utilitair(Fr.: utilitaire) het nut beogend

### Uitdrukkingen
L'union fait la forceEendracht maakt macht (wapenspreuk van Koninkrijk België)

## V

### Woorden
valies(Fr. valise) koffer
vapeuropvlieger (lett.: damp, stoom)
variant(Fr. la variante) veranderlijke
vaudevilleordinair theater
vedettevooraanstaand artiest
vernisbeschermende stof als bovenlaag aangebracht
vernissageopening van een kunsttentoonstelling
vieuxHollandse cognac
virulentheftig
visagist(e)schoonheidsspecialist(e)
visitebezoek
vitragedoorschijnende raamgordijnen
voilesluier
volontair(e)vrijwillig(st)er (in het Frans altijd volontaire)
vomeren(Fr. vomir) braken, overgeven
vulgair(Fr.: vulgaire) ordinair, grof, plat

### Uitdrukkingen
va banquealles op alles zettend
va-et-vientkomen en gaan
la vie en rosehet leven rooskleurig bekijken (lied van Édith Piaf)
vis-à-visrecht tegenover
volte-facetotale ommekeer van mening/positie

## W
wagonspoorwagen (eigenlijk alleen goederenwagen)

## Z

### Woorden
zelateur, zelatrice
```
    ijveraar(ster)
```

zone
```
    bepaald gebied dat is afgebakend van aangrenzend gebied
```

### Uitdrukkingen
zich encanailleren(Fr. canaille) zich inlaten met gajes

wikitext:
Dit is een '''lijst van [[Frans]]e woorden en uitdrukkingen die in de [[Nederlands]]e taal''' worden gebruikt.<br />
[[Vlaams]]e dialectwoorden [[leenwoord|ontleend]] aan het Frans zijn daar niet bijgerekend.

Woorden in vernederlandste vorm met een duidelijk Franse oorsprong zijn wél in de lijst opgenomen.

{{Inhoud abc}}

== A ==
{{Kolommen
| Kolom1= === Woorden ===
;à: (bijvoorbeeld 10 à 15 exemplaren) tot, aan
;[[Slachterij|abattoir]]: slachthuis
;aboucheren, abouchement: bespreken, bespreking
;[[Abri (wachthuisje)|abri]]: schuilhokje, afdak
;[[Tongval|accent]]: tongval, klemtoon, nadruk
;[[abonnement]]: intekening op een geregelde ontvangst van bijvoorbeeld een tijdschrift
;[[accent grave]], [[Accent aigu|aigu]], [[Accent circonflexe|circonflexe]]: de diakritische tekens ` ´ ^
;[[acces]]: (Fr.: accès) doorgang (bijvoorbeeld langs een militaire linie)
;accorderen: (Fr.: accorder) mee akkoord gaan
;affaire: (Fr.: affaire, oorspronkelijk à faire (te doen)), zaak, buitenechtelijke relatie
;allee: (Fr.: allée) laan
;allez: vooruit, kom op
;[[alimentatie]]: (Fr.: alimentation) levensonderhoud (eigenlijk: voeding)
;allure: uitstraling
;amateur: liefhebber (in het Nederlands vooral: niet professioneel)
;[[ambassade]]: gezantschap
;[[ambassadeur]]: gezant
;ambiance: gezelligheid, sfeer
;[[ambulance]]: ziekenwagen
;amoureus: verliefd
;[[ampère (eenheid)|ampère]]: eenheid van stroomsterkte in het [[S.I.]]
;[[amuse]], amuse-bouche, amuse-gueule: klein hapje vooraf
;[[apanage]]: jaargeld voor adellijke personen die geen recht op het erfgoed hebben
;appelleren: (Fr. appeler) beroep of protest aantekenen
;après-ski: nazit na het skiën
;arrangement: regeling
;arresteren: (Fr. arrêter) staande houden, vaststellen
;arrivé: gearriveerd, alsof men alles voor elkaar heeft
;[[arrondissement]]: bestuursgebied, kiesdistrict
;assemblage: in elkaar zetten
;attaque: hersenbloeding
;[[aubade]]: ochtendlijk toezingen
;[[Aubergine (plant)|aubergine]]: eierplant/eiervrucht
;[[Autoritarisme (psychologie)|autoritair]]: (Fr. autoritaire) eigenmachtig, bazig
;avance: toenaderingspoging
| Kolom2= === Uitdrukkingen ===
;à bout portant: op de man af, recht voor z'n raap
;à contrecœur: met tegenzin
;à fonds perdu: zonder teruggave
;à l'improviste: zonder voorbereiding
;à la bonne heure: op goed geluk, goed zo!
;à propos: naar aanleiding van het vorige
;à tort et à travers: te pas en te onpas, lukraak, in het wilde weg
;à volonté: naar believen
;[[acquit]], van acquit af: vanaf de start, vanaf de beginstoot op het biljart
;acte de présence geven: zich vertonen
;[[agent-provocateur]]: geïnfiltreerd provocerend persoon
;amende honorable: eerlijk aangeboden verontschuldiging
;après nous le déluge: na ons de zondvloed ([[madame de Pompadour]])
;au fond: in wezen
;[[Au pair (kinderoppas)|au pair]]: hulp in het huishouden
;iets of iemand au sérieux nemen: iets of iemand ernstig nemen
;avant la lettre: al voor het woord bestond – [[Anachronisme|anachronistisch]], bijvoorbeeld: "[[Suffragette]]s waren [[feminisme|feministen]] avant la lettre. — Suffragettes waren feministen al voordat het woord "feminist" bestond.
}}

== B ==
{{Kolommen
| Kolom1= === Woorden ===
;badineren: (Fr. badiner) schertsen
;bagage: reisgoed
;bagatel: niemendal
;[[ballon (gas)|ballon]]: met gas gevulde zak of bal; ook: een glas wijn (un ballon de blanc, rosé, rouge)
;[[ballotage]]: stemming over toelating tot vereniging
;balustrade: leuning
;barrage: hindernis
;[[versperring|barricade]]: opgeworpen versperring
;barrière: obstakel
;[[bataljon]]: (Fr: bataillon) legereenheid
;belvedère: uitzichtspunt
;besogne: bezigheid, werk
;bêtise: dommigheid, domme opmerking
;bijou: juweel (de spelling byou is onjuist)
;bijouterie: juwelierswinkel
;blamage: beschamend voorval, blunder
;[[bonbon (zoetigheid)|bonbon]]: (Fr.: un chocolat fourré) chocoladeversnapering, het Franse woord betekent ''snoepje''
;bonnefooi: (Fr.: bonne foi (lett. goede trouw)) op goed geluk
;boudoir: dameskamer (lett.: pruilhoek)
;[[bouillabaisse]]: vissoep uit Marseille
;[[bouillon (voedsel)|bouillon]]: keukenfonds, getrokken van vlees, vis of groenten
;[[Burgerij|bourgeoisie]]: burgerdom
;[[Boulevard (wegtype)|boulevard]]: wandellaan (afgeleid van het Nederlandse bolwerk)
;boutade: spitse definiëring. Geestige omschrijving, soms ook (te) veralgemeende definitie
;[[economische sector|branche]]: (bedrijfs)tak, economische sector
;bravoure: durf, zelfverzekerdheid, panache
;bretel: (Fr.: bretelle) draagband aan broek
;bric-à-brac: snuisterijen, rommel
;[[broche]]: sierspeld
;[[bureau (meubilair)|bureau]]: schrijftafel; kantoor
| Kolom2= === Uitdrukkingen ===
;beau monde: chic volk
;[[belle époque]]: periode tussen de [[Frans-Duitse oorlog]] en de [[Eerste Wereldoorlog]]
;bête noire: zwarte schaap
;bien étonnés (de se trouver ensemble): 'verbaasd elkaar te vinden'; als tegenstanders het op een bepaald punt eens blijken te zijn (vaak alleen de eerste twee woorden)
;bon chic, bon genre (BCBG): van goede smaak getuigend, o.s.m.
;bon mot: gevatte uitdrukking (lett. goed woord)
;bon ton: in de mode (lett. goede toon)
;bon vivant: flierefluiter, bourgondiër (lett. goed levend)
;le bonheur se raconte mal ([[Gustave Flaubert]]): het geluk is geen verhaal; romans gaan over ongelukkige mensen
}}

== C ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;cachet: eigen karakter
;cachot: gevangenis
;cadeau: geschenk
;[[café]]: koffiehuis, horecagelegenheid voor drank en kleine maaltijden
;caissière: kassajuffrouw
;calèche: open koets
;camping: kampeerterrein  (vaak op de Engelse manier uitgesproken, maar het is geen Engels woord)
;canaille: schurk, uitschot
;[[capuchon]]: muts die aan je jas vastzit
;[[carrosserie]]: koetswerk
;[[cartouche (heraldiek)|cartouche]]: versierde stenen omlijsting
;[[Passacaglia|chaconne]]: (oorspronkelijk) Spaans danslied
;chambrette: klein kamertje, afgeschut slaaphok
;[[chanson]]: lied
;[[chantage]]: afpersing
;chanteur: afperser
;[[chapeau! (tussenwerpsel)|chapeau!]]: goed gedaan
;charge: uitval
;charlatan:  bedrieger
;[[charmant]]: innemend, hoffelijk
;charme: innemendheid
;[[chassis]]: onderstel
;[[chauffeur]]: autobestuurder (eigenlijk stoker)
;chef: leidinggevende
;[[cheque]]: waardepapier, promesse
;chiffon: moerbeizijde
;chiffonnière: bergkast
;[[chinoiserie]]: snuisterij of kunstvoorwerp dat beïnvloed is door de Chinese cultuur
;[[colonnade]]: zuilenrij
;comestibles: levensmiddelen
;commandant: bevelhebber
;[[Compagnie (krijgsmacht)|compagnie]]: legereenheid, onderdeel van een [[bataljon]]
;condoléance: betuiging van leedwezen
;conducteur: treinbegeleider (het Franse woord betekent bestuurder, machinist)
;confrère: kantoorgenoot
;congé: ontslag (soms ook gebruikt voor verlof)
;conciërge: (Fr. concierge) functionaris belast met het toezicht op of de bewaking van een gebouw
;[[Chartaal geld|contant]]: met baar geld
;controle: (Fr: contrôle) keuring, beheersing
;cordon: afbakeningslijn, verweerlinie
;cortège: stoet, optocht (van hoogleraren bijvoorbeeld, bij opening van het Academisch Jaar)
;couchette: eenvoudige ligplaats in de trein
;coulant: welwillend ('coulance' is via het Duits uit 'coulant' afgeleid, zie [[leenwoord#Valse gallicismen|leenwoord]])
;[[coulisse]]: beweegbaar toneelscherm
;[[Staatsgreep|coup]]: greep naar de macht
;coupe: snit, wijd glas, kapsel
;[[Spoorwegrijtuig|coupé]]: afdeling van een treinrijtuig, personenauto met twee zitplaatsen
;[[coupure (waterbouwkunde)|coupure]]: doorsnijding van een dijk of in de wal van een fort
;courant: (z.nw.) krant, (b.nw.) veel gebruikt
;[[courtage]]: bemiddelingskosten (in de makelaardij)
;[[courtisane]]: ontwikkelde lichte vrouw
;courtoisie: hoffelijkheid
;couturier/-ière: kledingontwerper (-ster)
;couvert: bestek
;crapaud: beklede leunstoel
;crapuul: (Fr: crapule) uitschot, tuig
;[[craquelé]]: kleine barstjes in een materiaal, bijvoorbeeld in de vernis van een schilderij
;croissant: halvemaanvormig broodje van bladerdeeg
;croupier: beheerder van een speeltafel in een casino
;[[Kinderdagverblijf|crèche]]: kribbe, kinderopvang
;crisette: kleine crisis
;[[curettage]]: inwendige reiniging van de baarmoeder na een miskraam
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;in [[Cache (tijdelijk geheugen)|cache]]: in tijdelijke internetmap opgeslagen
;[[cadavre exquis]]: gedicht geschreven door meerdere dichters (lett: voortreffelijk lijk)
;carte blanche: vrij spel
;castagnetten: (Fr.: castagnettes, Sp.: castañuelas) slaginstrument
;[[cause célèbre]]: beroemde zaak, beroemd geval
;cavalier seul: iemand die op zijn eentje alles zelf wil doen
;c'est la vie: zo is het leven
;c'est le ton qui fait la musique: hoe je iets zegt, maakt hoe het wordt opgevat.
;chateau migraine: (in het Nederlands samengesteld uit ''château'' (wijnhuis) en ''migraine'') slechte, goedkope wijn, hoofdpijnwijn
;chef d'équipe: ploegleider
;chef-d'œuvre: meesterwerk
;cherchez la femme: er is een vrouw in het spel
;cinema verité: realisme in de film
;[[Clair-obscur (schilderkunst)|clair-obscur]]: sterk beeldcontrast
;comme ci, comme ça: zozo
;comme il faut: zoals het hoort
;compagnon de route: (lett. reisgezel) Iemand met wie je het maar gedeeltelijk of tijdelijk eens bent. (Sartre was compagnon de route van de communisten.)
;concours hippique: paardenwedloop
;[[cordon bleu]]: gepaneerd stukje opgerold vlees, gevuld met ham en kaas
;[[Cordon sanitaire (politiek)|cordon sanitaire]]: schutkring, opgelegd politiek isolement
;couleur locale: het streekeigene
;coup de foudre: zeer treffende gebeurtenis (lett. blikseminslag)
;coup de grâce: genadeslag
;coup d'état: staatsgreep
;coup de théâtre: plotselinge ommekeer
;courage civil: burgermoed
;coûte que coûte: koste wat het kost
;onder couvert: in een gesloten envelop
;crème de la crème: het beste van het beste
;[[crème fraîche]]: aangezuurde room (lett. verse room)
;cri de cœur: hartenkreet
;crime passionnel: misdaad uit hartstocht
}}

== D ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;debutant: (Fr.: débutant) beginner, beginneling
;debuteren: (Fr.: débuter) eerste optreden van een artiest of schrijver
;debuut: (Fr.: début) eerste optreden van een artiest of schrijver
;[[decolleté]]: (Fr.: décolleté) laag uitgesneden halsopening
;decor: (Fr.: décor) toneelomlijsting
;dedain: (Fr.: dédain) minachting
;dégénéré: ontaarde persoon
;delicatesse: (Fr.: délicatesse) lekkernij
;demarche: (Fr. démarche) diplomatieke stap
;demarrage: (Fr.: démarrage) versnelling van voortbewegingstempo (lopen of fietsen)
;[[Departementen van Frankrijk|departement]]: (Fr. département) ministerie, bestuursgebied, provincie
;depot: (Fr. depôt) opslagplaats, bezinksel in wijn
;derailleren: (Fr.: dérailler) ontsporen
;derrière: achterste
;[[Citroën 2CV|deux-chevaux]]: (in Nederland vaak uitgesproken als deusjefoo; lett.: twee paarden, 2pk) Citroën 2CV
;diner: avondmaaltijd
;directoire: vrouwenonderbroek met laaghangend kruis
;[[Vertoog|discours]]: redevoering, construct van samenhangende betekenisgevende begrippen
;[[documentaire]]: niet gespeelde film die over ware gebeurtenissen gaat
;[[Leeuwentemmer|dompteur]]: dierentemmer
;[[donateur]], donatrice: schenker
;dos-à-dos: met de ruggen tegen elkaar, beweging bij volksdans, ook een stoel, bank of rijtuigje voor twee personen met een leuning in het midden. Ook geschreven ''do-sa-do'' en zelfs ''do-si-do''
;[[douairière]]: adellijke weduwe
;douane: grenswacht
;doublet: dubbel ([[Bridge (kaartspel)|bridgeterm]])
;doublon: twee keer voorkomend, dubbel bestand
;doublure: dubbeling
;douceur, douceurtje: extraatje, kleine vergoeding
;dressoir: opbergmeubel
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;[[Dodendans (kunst)|danse macabre]]: dodendans
;défauts de charactère: karakterfouten
;[[Déjà vu (hoofdbetekenis)|déjà vu]]: reeds gezien, het gevoel iets al eerder te hebben meegemaakt
;dernier cri: laatste mode
;diner dansant: gezamenlijk genoten maaltijd met muziek en dans
;double entendre: [[woordspeling]]
;douche: stortbad
;du moment: vanaf het moment
}}

== E ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;[[eau de cologne]]: reukwater
;echec: (Fr.: échec) mislukking
;echelon: (Fr.: échelon) rang, groepering
;élégance: bevalligheid
;emballage: verpakking
;embonpoint: gezetheid, buikje
;[[embouchure]]: mondstuk, techniek om een blaasinstrument te bespelen
;[[Empirestijl|empire]]: stijl uit de tijd van het Eerste Keizerrijk
;emplacement: terrein
;enfin: uiteindelijk
;[[Muziekensemble|ensemble]]: gezelschap
;entameren: in gang zetten
;entourage: omgeving, omringend gezelschap
;entree: ingang, inkom, binnenkomst
;enquête:een manier van onderzoek doen waarbij gebruik wordt gemaakt van een vragenlijst
;esplanade: voorplein, open veld
;esprit: geest
;[[etage (bouwkunst)|etage]]:(Fr.: étage): verdieping
;etagère: (Fr.: étagère) schappen-meubeltje
;etaleur: (Fr.: étalagiste) ontwerper voor etalages
;[[etiquette]]: gedragsvoorschrift
;etui: foedraal, pennenzak met ritssluiting
;exquis: uitgelezen, verfijnd
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;embarras du choix: keuze te over
;[[grijze eminentie|éminence grise]]: invloedrijk persoon op de achtergrond (lett. grijze eminentie)
;[[Enfant terrible (uitdrukking)|enfant terrible]]: persoon die anderen stoort met onconventioneel gedrag of werk (lett. verschrikkelijk kind)
;[[en face]]: van voren bekeken
;en flagrant délit: op heterdaad
;en passant: in het voorbijgaan
;en plein public: in het openbaar (lett. in volle publiek)
;en route: op weg
;[[en profil]]: van ter zijde, in zijaanzicht
;en vogue: in de mode
;épater le bourgeois: de burger schokken
;esprit de corps: teamgeest
;excusez le mot: vergeef mij het woord
}}

== F ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;failliet: (Fr.: faillite) bankroet (in het Frans z.n.w.)
;farce: grap
;[[fauteuil]]: zitstoel (uit Oud-duits ''faltistuol'', verwant met ''vouwstoel'')
;finale: einddeel, eindstrijd
;fondant: zoete lekkernij gemaakt van room en suiker
;fondue: maaltijd waarbij aan tafel vlees in olie gebakken wordt of brood e.d. in gesmolten kaas wordt gedoopt (kaas-fondue)
;fontanel: (Fr.: fontanelle): opening tussen schedelbeenderen
;fort: sterke kant
;fouilleren: visiteren
;[[franc-tireur]]: vrijschutter, scherpschutter, sniper
;frappant: treffend
;frisée: krulandijvie
;fusillade: gecoördineerd geweervuur
;futiel: (Fr.: futile) nietig
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;fâcheux troisième: lastige derde
;fait accompli: voldongen feit, gedane zaak
;fait divers: triviaal feit, nieuwsbericht over opmerkelijke doch triviale zaken
;faux pas: misstap
;femme fatale: aantrekkelijke vrouw die mannen in moeilijkheden brengt
;[[film noir]]: film in een bepaalde stijl (lett. zwarte film)
;[[fin de siècle]]: einde van de (19e) eeuw
;[[fine fleur]]: de mooiste en beste (lett. fijne bloem)
;fleur du coin: munt die niet in omloop is geweest
;flux de bouche: welbespraaktheid (ten onrechte, het Frans wordt begrepen als: speeksel; correct Frans is: ''flux de paroles'')
;[[foie gras]]: ganzenlever (lett. vette lever)
;[[Gedeelde psychotische stoornis|folie à deux]]: met zijn tweeën gedeelde gekte
;force majeure: door overmacht, gedwongen
;frapper toujours: niet aflaten (murw maken) (lett. 'blijven slaan')
}}

== G ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;gaga: gek, kinds
;[[gaillarde]]: oud-Italiaanse springdans
;galant: ridderlijk, hoffelijk
;garage: autostalling
;[[gazeuse]]: priklimonade
;gêne: schaamte, verlegenheid
;[[genre]]: soort
;gerant: (Fr.: gérant) beheerder, zaakvoerder, bedrijfsleider
;[[gîte]]: berghut, bed & breakfast
;gourmand, gourmet: fijnproever
;[[gourmetten]]: maaltijd waarbij het vlees aan tafel gebraden wordt
;gracieus: bevallig
;grandeur: aanzien, grootsheid
;gratuit: vrijblijvend
;guirlande: slingerversiering
;[[guillemet]]s: Franse aanhalingstekens: « »
;[[guillotine]]: valbijl
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;gouverner, c'est prévoir: Regeren is vooruitzien
;grand foulard: grote sierdoek
;grand guignol: volkstheater, poppenkast
;grande œuvre: meesterwerk
;grand seigneur: rijke heer
}}

== H ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;habitué: stamgast
;[[hausse]]: opleving, koersstijging
;hautain: arrogant, te zelfverzekerd
;hommage: eerbetoon
;honneur: hoge speelkaart ([[Bridge (kaartspel)|bridgeterm]])
;horloge: meegedragen klokje (het Franse woord betekent ''klok'', een horloge heet ''montre'')
;[[hors-d'œuvre]]: voorgerecht
;[[humeur]]: bui, stemming
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;[[haute couture]]: toonaangevende mode
;[[Honi soit qui mal y pense]]: Wie er iets achter zoekt is zelf oneerlijk. Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten. Wapenspreuk van Orde van de Kousenband, Engeland.
;de honneurs waarnemen: als gastheer optreden
;hors concours: buiten mededinging
}}

== I ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;inferieur: minder(waardig)
;interessant: belangwekkend
;[[interieur (terminologie)|interieur]]: inboedel, stoelen enz
;[[plot|intrige]]: (Fr.: intrigue) gekonkel of verhaallijn (plot)
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;idee-fixe: (Fr.: idée fixe) obsessie
;i-grec: de letter [[Ypsilon|y]]
;[[Savantsyndroom|idiot savant]]: iemand met bijzondere geestelijke vermogens, die in alledaagse dingen onhandig is
;incompatibilité des humeurs: onverenigbaarheid van karakters
}}

== J ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;[[jacquet]]: pandjesjas
;[[journalist]]: (Fr.: journaliste) verslaggever
;[[Sinaasappelsap|jus d'orange]]: sinaasappelsap
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;[[j'adoube]]: (in de schaaksport) ik raak aan (maar zet niet): als je een stuk beter op zijn plaats wil zetten.
;jalousie de métier: vak-afgunst, broodnijd
;du jamais vu: ongehoord (lett. nooit eerder gezien)
;[[Je maintiendrai]]: Ik zal handhaven (wapenspreuk van het huis Oranje-Nassau en het Koninkrijk der Nederlanden)
;jeu de mots: woordspel
;jeune premier: jong, veelbelovend persoon
;jeunesse dorée: de jeugd van goeden huize, rijkeluiskinderen
;la joie de se voir imprimé: het plezier om zichzelf in druk te zien
;joie de vivre: levensvreugde
;le juste milieu: de [[gulden middenweg]], (maar ook: uit de betere kringen)
}}

== K ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;kilometrage: kilometerstand
;kostuum: (Fr.: costume) broek met gepaste jas, eventueel vest
}}

== L ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;languissant: kwijnend
;larmoyant: sentimenteel bedroefd, huilerig
;lapidair: (Fr.: lapidaire) kort en krachtig
;lineair: (Fr.: linéaire) lijnrecht, lijnvormig
;[[lingerie]]: ondergoed
;[[lits-jumeaux]]: (vaak uitgesproken als ''liesjemoo'') twee aaneengeschoven eenpersoonsbedden
;logé: gast
;logeren: als gast verblijven
;[[lorgnet]]: bril met handvat
;louche: verdacht, onbetrouwbaar
;lumineus: (Fr.: lumineux) schitterend
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;laisser faire: vrij laten gebeuren, niet ingrijpen, neoliberale politiek (lett. laten doen)
;laissez-passer: vrijgeleide, noodpaspoort
}}

== M ==
{{Kolommen
| Kolom1= === Woorden ===
;maillot: (Fr.: collant) nauwsluitende kousbroek (het Franse woord duidt op meer kledingstukken)
;maintenee: (Fr.: une femme entrenue) gezelschapsdame
;[[maîtresse]]: minnares (lett. meesteres)
;[[manche (sport)|manche]]: ronde
;[[manege]]: (Fr.: manège) paardenhouderij en paardrijlesplaats
;maquillage: make-up
;mariage: kaartcombinatie van heer en vrouw van dezelfde kleur, stuk
;marge: zijlijn
;melange: (Fr. mélange) mengsel
;merci: dank u
;mesalliance: (Fr. mésalliance) huwelijk beneden zijn/haar stand
;metier: (Fr. métier) beroep, vakkennis
;migraine: aanval van erge hoofdpijn
;[[mise-en-scène]]: toneelschikking
;[[machinegeweer|mitrailleur]]: machinegeweer
;[[monocle]]: oogglas
;monteur: technicus
| Kolom2= === Uitdrukkingen ===
;mariage de raison: verstandshuwelijk
;m'as-tu vu?: opzichtig (lett. heb je me gezien?)
;ménage à trois: duurzame samenleving met drie personen (lett. driepersoons huishouden)
;mer à boire: onbegonnen werk (de zee om leeg te drinken)
;misère: bij een kaartspel geen enkele [[Slag (kaartterm)|slag]] ontvangen
;du moment: vanaf het moment
;moment suprême: hoogtepunt
;monstre sacré: ster van film of toneel (lett. heilig monster)
}}

== N ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;narcotiseur: anesthesist
;negligé: (Fr.: négligé) huisjapon
;non-valeur: nietsnut
;nouveauté: nieuwigheidje op de markt
;[[novice]]: nieuweling, nieuw ingetredene in een klooster
;nuance: (kleur)schakering
;numero: (Fr.: numéro) nummer
;niveau: peil, hoogte
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;ni Dieu, ni maître!: geen God, geen meester (uitroep van anarchisten en vrijdenkers)
;[[noblesse oblige]]: adeldom verplicht (tot goede daden)
;[[nouveau riche]]: nieuwe rijke, niet rijk van afstamming
;[[Nouvelle vague (film)|Nouvelle Vague]]: nieuwe stroming rond 1959 in de Franse cinema
}}

== O ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;occasion: tweedehands auto die te koop is (vaak op de Engelse manier uitgesproken, maar het is geen Engels woord)
;oculair: (fr.: oculaire) ooglens
;odeur: geur
;œuvre: gezamenlijk werk van een kunstenaar
;okkasie: (in Vlaanderen) hetzelfde als occasion
;[[opticien]]: brillenmaker
;ordinair: (Fr.: ordinaire) laag-bij-de-gronds (in het Frans: alledaags)
;outillage: uitrusting
;[[ouvreuse]]: dame in de bioscoop die de zitplaatsen aanwijst
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;van origine: oorspronkelijk
}}

== P ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;[[palissade]]: omheining van palen gemaakt
;panache: durf, zelfverzekerdheid (gezegd van een sportsman)
;pantalon: lange broek
;[[papier-maché]]: (Frans papier-mâché) hard papierdeeg
;[[parachute]]: valscherm
;[[paraplu]]: (Frans parapluie): regenscherm
;[[parasol]]: zonnescherm
;pardon: vergeving, (als uitroep:) neem mij niet kwalijk
;[[parlement]]: volksvertegenwoordiging
;[[Nouveau riche|parvenu]]: omhooggeklommen persoon
;passage: doorgang
;passant: voorbijganger
;passé: voorbij
;passe-partout: passende omlijsting (van een afbeelding)
;patronage: bescherming door een ander persoon
;[[pavane]]: langzame dans van Italiaans-Spaanse oorsprong
;[[Peloton (krijgsmacht)|peloton]]: kleine gevechtseenheid, groep wielrenners
;[[tolweg|péage]]: tol op de snelweg
;peignoir: ochtendjas
;perfide: verdorven, gemeen
;[[permanente haargolf|permanent]]: (bnw) blijvend, (znw) permanente haargolf
;persiflage: komisch bedoelde imitatie
;petitionnement: (Fr. pétitionnement) verzoekschrift
;[[pièce touchée]]: aangeraakt stuk, waarmee verplicht gezet moet worden
;pied-à-terre: vaste stek, optrekje (lett. voet-aan-de-grond)
;pirouette: snelle draai op één voet bij het dansen of kunstschaatsen
;pistoletje: (Fr.: pistolet) langwerpig hard broodje
;[[pince-nez]]: knijpbril (lett. neusknijper)
;plafond: zoldering, (fig.) hoogst bereikbare
;[[tandplak|plaque]]: tandplak
;[[pochet]]: zakdoekje in borstzak, lefdoekje
;politesse: (beleefdheid) in kringen van de studentencorpora gebezigde uitroep, als er onwelvoeglijke taal wordt gebruikt
;[[polonaise]]: dans in optocht met de handen op de schouders van de voorgaande danser
;populair: (Fr.: populaire) algemeen bekend/geliefd
;poulain: beschermeling
;ponteneur: verbastering van "point-d'honneur", in "op zijn ponteneur staan", op zijn eer gesteld zijn, respect opeisen.
;[[ponton]]: drijvende bak, bruggeschip
;porte brisée: openslaande deur
;portefeuille: bewaarmap, beurs, beheerstaak
;[[porte-manteau]]: kapstok, mengwoord
;[[portemonnee]]: (Fr.: porte-monnaie) geldbeurs
;[[premier (regeringsleider)|premier]]: eerste minister, minister-president
;[[première]]: eerste (vertoning)
;[[presse-papier]]: een voorwerp dat op een bureau op papieren geplaatst kan worden, om te voorkomen dat ze wegwaaien
;prestige: aanzien
;[[Confectie|prêt-à-porter]]: confectiekleding (lett. klaar om te dragen)
;privé: tot de persoonlijke levenssfeer behorend
;profiteur: voordeeltrekker
;promenade: wandelplaats
;[[Prostitutie|prostituee]]: (Fr.: une prostituée) lichte vrouw, hoer
;[[punaise]]: duimspijker
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;parti pris: vooringenomen
;partir, c'est mourir un peu: Vertrekken is een beetje doodgaan
;pas de deux: balletdans voor twee personen (lett. stap van twee)
;pièce de résistance: hoofdschotel, muziekstuk waarmee de muzikanten veel last hebben (lett. stuk van weerstand)
;[[pièce touchée]]: (in de schaaksport) aanraken is zetten
;pied-de-poule: zich herhalend motief op bedrukt textiel
;plus royaliste que le roi: koningsgezinder dan de koning, vgl. "Roomser dan de paus."
;poste restante: geadresseerde haalt het poststuk op het postkantoor op
;[[Edele rotting|pourriture noble]]: edele rotting (van druiven in de wijn)
;[[Confectie|prêt-à-porter]]: confectie
;puissant rijk: zeer rijk
;pur sang: raszuiver (lett. zuiver bloed)
}}

== Q ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;[[quarantaine]]: afzondering ter voorkoming van ziekteoverdracht (lett. periode van veertig dagen)
;querulant: ruziezoeker
;[[quiche]]: hartige vlaai
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;quantité négligeable: verwaarloosbare hoeveelheid
;[[quatre-mains]]: pianostuk voor vier handen
;qui s'excuse, s'accuse: wie zich verontschuldigt, beschuldigt zichzelf
;op zijn qui-vive zijn: bedacht zijn op een plotselinge gebeurtenis (lett. wie leeft?, wie is daar?)
}}

== R ==
{{Kolommen
| Kolom1= === Woorden ===
;[[raccordement]]: verbindend baanvak, niet gebruikt voor personenvervoer
;[[ragout]]: dikke hartige saus
;rapaille: uitschot, schurk
;[[rapport (verslag)|rapport]]: verslag
;[[Ratatouille (gerecht)|ratatouille]]: gemengde gestoofde groenten met een tomatensaus
;ravage: puinhoop
;ravissant: allerliefst, bekoorlijk, verrukkelijk
;rayon: district, gebied waarin iemand werkzaam is; kunstzijde; afdeling in bv. een winkel
;[[Opstand|rebel]]: (Fr. rebelle) opstandig persoon, opstandeling
;recalcitrant: (Fr.: récalcitrant) weerbarstig, koppig, dwarsliggend
;reçu: (z.nw.) ontvangstbewijs (verkl.w.: ''reçuutje''), (b.nw.) welkom in bepaalde kringen
;[[reduit]]: laatste wijkplaats binnen een fort of vesting
;regie: (Fr.: régie) beheer, leiding
;[[Toneelregisseur|regisseur]]: (Fr.: metteur en scène) ensceneur en oefenmeester bij het toneel
;[[rembours]]: terugbetaling (Fr.: remboursement)
;remplaçant: vervanger
;[[renaissance]]: tijdperk op de middeleeuwen volgend (lett.: wedergeboorte)
;rendez-vous: afspraak
;renonce: geen enkele kaart van een kleur
;rentree: terugkeer (Frans: rentrée)
;[[Oeuvre|repertoire]]: (Fr.: répertoire) lijst van muziek- of toneelstukken
;[[repoussoir]]: beeld op de voorgrond van een schilderij, om de dieptewerking te vergroten
;[[reprise]]: het opnieuw uitvoeren van een toneelstuk of de hervertoning van een film, muziekterm
;retirade: openbare wc
;retouche: bijwerking, verbetering
;retour(tje): vervoersbewijs voor een heen- en terugreis
;[[revanche]]: wraak
;revenu: opbrengst van een voorstelling
;rigide: streng, stijf, onverbiddelijk
;risee: (Fr.: risée) iemand om wie iedereen lacht, bespot persoon
;rouge: (Fr.: fard) kunstmatig aangebrachte blos of lippenstift
;routine: gewoonte, sleur
;[[royement]]: schrapping
| Kolom2= === Uitdrukkingen ===
;raison d'être: reden van bestaan
;reculer pour mieux sauter: een stapje terug doen om een beter resultaat te bereiken
;(onder) [[rembours]] verzenden: een postale verzending door de ontvanger laten betalen
;(op zijn) retour zijn: achteruitgaan, terugvallen in populariteit (van een artiest)
;rien de plus facile: makkelijk zat
;[[rite de passage]]: inwijdings- of overgangsritueel
;le roi est mort, vive le roi: de koning is dood, leve de (nieuwe) koning.
}}

== S ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;[[sabotage]]: opzettelijke tegenwerking, vernieling, ondermijning
;saboteur: iemand die opzettelijk tegenwerkt, vernieler, ondermijner
;saillant: in het oog springend
;salon: zitkamer, ontvangkamer, [[woonkamer]]
;sangfroid: koelbloedigheid
;[[Sansculotten|sansculotte]]: scheldnaam of geuzennaam voor deelnemers aan de Franse revolutie (1789) uit de lagere stand
;[[sanitair]]: (Fr.: sanitaire) sanitaire voorzieningen, bijvoorbeeld toilet
;[[scène]]: (Fr. scène) deel van een film, toneelstuk of opera, opgewonden en luidruchtig gedrag
;[[seance]]: (Fr.: séance) (spiritistische) bijeenkomst, psychiatrisch gesprek, (paranormale) zitting
;serie: (Fr.: série) reeks
;[[Waterslot (sifon)|sifon]]: (Fr.: siphon) spuitfles, afvoerbuis met zwanenhals
;soiree: (Fr.: soirée) avond op uitnodiging, culturele avondbijeenkomst
;[[Solitair (eenling)|solitair]]: afgesloten van de buitenwereld levend
;[[Solitaire (spel)|solitaire]]: kaart- of bordspel voor één speler
;[[sommelier]]: wijnkelner
;[[soubrette]]: kamermeisje, operettezangeres
;[[souffleur]]: voorzegger (lett. fluisteraar)
;[[souper]]: (late) avondmaaltijd
;souplesse: soepelheid, sierlijke lenigheid
;souschef: onder-afdelingshoofd
;[[souterrain]]: kelderverdieping
;souvenir: aandenken
;[[spionage]]: (Fr.: espionnage) heimelijk verzamelen van inlichtingen
;stagiair(e): praktijkstudent(e) (in het Frans altijd stagiaire)
;stupéfait: verbijsterd
;succes: (Fr.: succès) welslagen
;sujet: persoon (met [[Pejoratief|pejoratieve]] betekenis)
;superieur: (b.nw.:) beter van kwaliteit; (z.nw.:) meerdere, hoger geplaatste in rang
;[[surplace]]: op de plek stilstaan voor de sprint bij het baanrennen. Stationair draaien.
;surplus: overschot, hetgeen wat te veel is
;[[surprise]]: verrassingscadeau
;[[Surseance van betaling|surseance]] (van betaling): (Fr.: sursis) opschorting
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;sans atout: zonder troef ([[Bridge (kaartspel)|bridgeterm]])
;sans rancune: zonder opgekropte haatgevoelens
;sauve-qui-peut: redde wie zich redden kan
;savoir-faire: knowhow, hoe te handelen
;savoir-vivre: weten hoe je je moet gedragen, beschaving
;silence pour les petits enfants: pas op wat je zegt, er zijn kleine kinderen bij
;s'il vous plaît (s.v.p.): als het u belieft
}}

== T ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;tamboer-maitre: (Fr. tambour-maître) kapelmeester
;tampon: prop, plug, tampon
;[[tantième]]: toelage
;[[timbre]]: klank
;[[tirailleur]]: infanterist
;[[toernooi]]: (Fr.: tournoi) serie wedstrijden
;[[toilet]]: wc, wijze van kleden
;tondeuse: scheerapparaat
;touché: (de bal) aangeraakt (bij sporten als biljart en volleybal); ook als uitroep, na een raak antwoord
;toupet: haarstuk
;[[Tourniquet (draaihek)|tourniquet]]: draaihekje
;[[Trance (bewustzijn)|trance]]: toestand van geestvervoering
;tranche: schijf
;transpireren: (Fr. transpirer) uitzweten, uitwasemen
;[[trottoir]]: stoep
;[[troubadour]]: rondtrekkend muzikant
;trouvaille: vondst
;truc: kunstje
;turquoise: turkoois, blauwgroen
;[[tutoyeren]]: (Fr.: tutoyer) met je en jij aanspreken
;type: soort, model, snuiter
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;tableau vivant: levend schilderij
;[[Stadskledij|tenue de ville]]: in net pak, mantelpakje of nette jurk gekleed
;tête-à-tête: intiem gesprek
;[[toilet]] maken: zich aankleden en opmaken
;tour de force: gedwongen ommezwaai
;[[Ronde van Frankrijk|Tour de France]]: Ronde van Frankrijk
;ton sur ton:letterlijk tint op tint, gelijkende kleuren in de kleding
;tournée générale: rondje voor iedereen
;tout court: zonder meer
;trait d'union: verbindende factor, verbindingsstreepje
;[[trompe-l'œil]]: gezichtsbedrog
}}

== U ==
{{Kolommen
|Kolom1=
=== Woorden ===
;urinoir: pisbak
;usance: gewoonte
;utilitair: (Fr.: utilitaire) het nut beogend
|Kolom2=
=== Uitdrukkingen ===
;L'union fait la force: Eendracht maakt macht (wapenspreuk van Koninkrijk België)
}}

== V ==
{{Kolommen
| Kolom1= === Woorden ===
;valies: (Fr. valise) koffer
;vapeur: opvlieger (lett.: damp, stoom)
;variant:(Fr. la variante) veranderlijke
;[[Vaudeville (theatervorm)|vaudeville]]: ordinair theater
;vedette: vooraanstaand artiest
;[[vernis]]: beschermende stof als bovenlaag aangebracht
;[[vernissage]]: opening van een kunsttentoonstelling
;[[Vieux (alcohol)|vieux]]: Hollandse cognac
;virulent: heftig
;visagist(e): schoonheidsspecialist(e)
;visite: bezoek
;vitrage: doorschijnende raamgordijnen
;voile: sluier
;volontair(e): vrijwillig(st)er (in het Frans altijd volontaire)
;vomeren: (Fr. vomir) braken, overgeven
;vulgair: (Fr.: vulgaire) ordinair, grof, plat
| Kolom2= === Uitdrukkingen ===
;[[va banque]]: alles op alles zettend
;va-et-vient: komen en gaan
;[[La Vie en rose (Édith Piaf)|la vie en rose]]: het leven rooskleurig bekijken (lied van [[Édith Piaf]])
;vis-à-vis: recht tegenover
;volte-face: totale ommekeer van mening/positie
}}

== W ==
;[[Spoorwegrijtuig|wagon]]: spoorwagen (eigenlijk alleen goederenwagen)

== X ==

== Y ==

== Z ==
{{Kolommen
| Kolom1= === Woorden ===
zelateur, zelatrice
     ijveraar(ster)
zone
     bepaald gebied dat is afgebakend van aangrenzend gebied
| Kolom2= === Uitdrukkingen ===
;zich encanailleren: (Fr. canaille) zich inlaten met gajes
}}

== Zie ook ==
* [[Frans]]
* [[Lijst van Franse spreekwoorden]]
* [[Gallicisme]]

[[Categorie:Frans begrip| ]]
[[Categorie:Begrip in het Nederlands]]
[[Categorie:Taallijsten|Franse woorden en uitdrukkingen]]
[[Categorie:Franse uitdrukking| Lijst van Franse woorden en]]
[[Categorie:Uitdrukking in het Nederlands]]


text:
# Clinorhynchites castaneus
Clinorhynchites castaneus is een keversoort uit de familie Rhynchitidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Jekel.

wikiname: nlwiki

title: Clinorhynchites castaneus

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Clinorhynchites castaneus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Rhynchitidae]]
| geslacht = ''[[Clinorhynchites]]''
| w-naam = ''Clinorhynchites castaneus''
| auteur = Jekel
| datum = 1860
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Clinorhynchites castaneus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[Rhynchitidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Jekel.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}
[[Categorie:Rhynchitidae]]

title: Clinorhynchites castaneus

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Rhynchitidae

Geslacht: Clinorhynchites

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Holothuria turrisimperfecta
Holothuria turrisimperfecta is een zeekomkommer uit de familie Holothuriidae.
De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1965 gepubliceerd door Gustave Cherbonnier.

title: Holothuria turrisimperfecta

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Holothuria turrisimperfecta''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Stekelhuidigen|Echinodermata]] (Stekelhuidigen)
| klasse = [[Zeekomkommers|Holothuroidea]] (Zeekomkommers)
| orde = [[Holothuriida]]
| familie = [[Holothuriidae]]
| geslacht = ''[[Holothuria]]''
| ondergeslacht = ''[[Cystipus]]''
| auteur = Cherbonnier
| datum = 1965
| haakjes =
| origineel =
| worms = 732402
}}

'''''Holothuria turrisimperfecta''''' is een [[Zeekomkommers|zeekomkommer]] uit de familie [[Holothuriidae]].

De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1965 gepubliceerd door [[Gustave Cherbonnier]].

{{Appendix|2=
* Paulay, G. (2010). ''Holothuria (Cystipus) turrisimperfecta'' Cherbonnier, 1965. Geraadpleegd middels: [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=241830.
{{References}}
}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|16}}

{{DEFAULTSORT:Holothuria turrisimperfecta}}
[[Categorie:Holothuria|turrisimperfecta]]

title: Holothuria turrisimperfecta

Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)

Klasse: Holothuroidea (Zeekomkommers)

Orde: Holothuriida

Familie: Holothuriidae

Geslacht: Holothuria

Ondergeslacht: Cystipus

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Heirweg Kortrijk-Gent
De Heirweg Kortrijk-Gent is het deel van een heirweg gelegen tussen Gent en Kortrijk, wellicht van Romeinse oorsprong. Later in de 18e eeuw werd parallel hieraan de steenweg Kortrijk-Gent aangelegd en nog later de autosnelweg Kortrijk-Gent.
Sommige straten verwijzen nog steeds naar deze oude baan:
- Keistraat De Pinte
- Kortrijkseheerweg Nazareth
- Gentse Heerweg Waregem
- Kortrijkse Heerweg Deerlijk[2]
- Heerbaan Deerlijk

title: Heirweg Kortrijk-Gent

wikitext:
De '''Heirweg Kortrijk-Gent''' is het deel van een [[Heerweg (Romeinse Rijk)|heirweg]] gelegen tussen [[Gent]] en [[Kortrijk]], wellicht van [[Romeinen (volk)|Romeinse]] oorsprong<ref>https://stad.gent/sint-denijs-westrem-afsnee/over-de-wijk/geschiedenis-van-sint-denijs-westrem-en-afsnee. [https://web.archive.org/web/20160304204646/https://stad.gent/sint-denijs-westrem-afsnee/over-de-wijk/geschiedenis-van-sint-denijs-westrem-en-afsnee Gearchiveerd] op 4 maart 2016.</ref>. Later in de 18e eeuw werd parallel hieraan de [[N43 (België)|steenweg Kortrijk-Gent]] aangelegd en nog later de [[A14 (België)|autosnelweg Kortrijk-Gent]].
[[Bestand:Heirweg Kortrijk-Gent, Ferrariskaart.jpg|thumb|Stukje heirweg ''Courtray a Gand'' in Nazareth op de Ferrariskaart in 1775]]

Sommige straten verwijzen nog steeds naar deze oude baan:
* ''Keistraat'' [[De Pinte]]
* ''Kortrijkseheerweg'' [[Nazareth (België)|Nazareth]]
* ''Gentse Heerweg'' [[Waregem]]
* ''Kortrijkse Heerweg'' [[Deerlijk]]<ref>https://inventaris.onroerenderfgoed.be/dibe/geheel/12412</ref>
* ''Heerbaan'' [[Deerlijk]]

{{appendix}}

[[Categorie:Romeinse weg]]
[[Categorie:Romeinen in België]]
[[Categorie:Straat in Vlaanderen]]


text:
# Hikagehamakia albiguttata
Hikagehamakia albiguttata is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Oku.

title: Hikagehamakia albiguttata

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hikagehamakia albiguttata''
| afbeelding =
| familie = [[Bladrollers|Tortricidae]] (Bladrollers)
| onderfamilie = [[Olethreutinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Hikagehamakia]]''
| w-naam = ''Hikagehamakia albiguttata''
| auteur = Oku
| datum = 1974
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Hikagehamakia albiguttata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Bladrollers|bladrollers (Tortricidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Oku.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Bladrollers]]

title: Hikagehamakia albiguttata

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Tortricidae (Bladrollers)

Onderfamilie: Olethreutinae

Geslacht: Hikagehamakia

title: Soort


text:
# Dolerus montjoiensis
Dolerus montjoiensis is een vliesvleugelig insect uit de familie van de bladwespen (Tenthredinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Lacourt.

title: Dolerus montjoiensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Dolerus montjoiensis''
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| onderorde =
| familie  = [[Echte bladwespen|Tenthredinidae]] (Echte bladwespen)
| geslacht = ''[[Dolerus]]''
| auteur = Lacourt
| datum = 1994
| haakjes =
}}
'''''Dolerus montjoiensis''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie van de [[Bladwespen|bladwespen (Tenthredinidae)]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=354751|naam=''Dolerus montjoiensis''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door Lacourt.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|07|06}}

[[Categorie:Dolerus|montjoiensis]]

title: Dolerus montjoiensis

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Tenthredinidae (Echte bladwespen)

Geslacht: Dolerus

title: Soort


text:
# Heidmühlen
Heidmühlen in het Platduits Heidmöhlen, is een gemeente in de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein, en maakt deel uit van de Kreis Segeberg.
Heidmühlen telt 665 inwoners.
Alveslohe ·
Armstedt ·
Bad Bramstedt ·
Bad Segeberg ·
Bahrenhof ·
Bark ·
Bebensee ·
Bimöhlen ·
Blunk ·
Boostedt ·
Bornhöved ·
Borstel ·
Bühnsdorf ·
Daldorf ·
Damsdorf ·
Dreggers ·
Ellerau ·
Fahrenkrug ·
Föhrden-Barl ·
Fredesdorf ·
Fuhlendorf ·
Geschendorf ·
Glasau ·
Gönnebek ·
Groß Kummerfeld ·
Groß Niendorf ·
Groß Rönnau ·
Großenaspe ·
Hagen ·
Hardebek ·
Hartenholm ·
Hasenkrug ·
Hasenmoor ·
Heidmoor ·
Heidmühlen ·
Henstedt-Ulzburg ·
Hitzhusen ·
Högersdorf ·
Hüttblek ·
Itzstedt ·
Kaltenkirchen ·
Kattendorf ·
Kayhude ·
Kisdorf ·
Klein Gladebrügge ·
Klein Rönnau ·
Krems II ·
Kükels ·
Latendorf ·
Leezen ·
Lentföhrden ·
Mönkloh ·
Mözen ·
Nahe ·
Negernbötel ·
Nehms ·
Neuengörs ·
Neversdorf ·
Norderstedt ·
Nützen ·
Oering ·
Oersdorf ·
Pronstorf ·
Rickling ·
Rohlstorf ·
Schackendorf ·
Schieren ·
Schmalensee ·
Schmalfeld ·
Schwissel ·
Seedorf ·
Seth ·
Sievershütten ·
Stipsdorf ·
Stocksee ·
Strukdorf ·
Struvenhütten ·
Stuvenborn ·
Sülfeld ·
Tarbek ·
Tensfeld ·
Todesfelde ·
Trappenkamp ·
Travenhorst ·
Traventhal ·
Wahlstedt ·
Wakendorf I ·
Wakendorf II ·
Weddelbrook ·
Weede ·
Wensin ·
Westerrade ·
Wiemersdorf ·
Winsen ·
Wittenborn

title: Heidmühlen

wikitext:
{{Infobox Duitse plaats plus
| Wappen            = Heidmuehlen Wappen.png
| lat_deg = 53
| lat_min = 58
| lat_sec = 0
| lon_deg = 10
| lon_min = 05
| lon_sec = 0
| Lageplan          = Heidmühlen in SE.svg
| Bundesland        = Sleeswijk-Holstein
| Kreis             = Segeberg
| Amt               = Boostedt-Rickling
| Höhe              = 29
| Fläche            = 17.83
| Einwohner         = 675
| Stand             = 2003-12-31
| PLZ               = 24598
| Vorwahl           = 04320
| Kfz               = SE
| Gemeindeschlüssel = 01 0 60 038
| Adresse-Verband   = Twiete 9<br />24598 Boostedt
| Website           = [https://www.heidmuehlen.de/ www.heidmuehlen.de]
| Bürgermeister     = Geert Uwe Carstensen
| Partei = CDU
}}
'''Heidmühlen''' in het [[Platduits]] '''Heidmöhlen''',<ref>[https://web.archive.org/web/20141106162313/http://heimatbund.de/nddt/ortsnamen_h.php «H»], ''Oortsnaams vun Sleswig-Holsteen'', Molfsee, Schleswig-Holsteinische Heimatbund</ref> is een [[Duitse gemeente|gemeente]] in de [[Duitsland|Duitse]] deelstaat [[Sleeswijk-Holstein]], en maakt deel uit van de [[Kreis Segeberg]].
Heidmühlen telt {{Statistiek gemeente Duitsland inwoners|01 0 60 038|Sleeswijk-Holstein}} inwoners.<ref name="inw_statistiek" />

{{Appendix}}
{{Navigatie Kreis Segeberg}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Duitsland|2=2006|3=12|4=31}}
{{Coor title dms|53|58|0|N|10|05|0|E|type:city_scale:50000_region:DE}}

{{DEFAULTSORT:Heidmuhlen}}
[[Categorie:Gemeente in Sleeswijk-Holstein]]

title: Situering

Deelstaat: Sleeswijk-Holstein

Kreis: Segeberg

Amt: Boostedt-Rickling

Coördinaten: 53° 58′ NB, 10° 5′ OL

title: Algemeen

Burgemeester: Geert Uwe Carstensen (CDU)

title: Overig

Kenteken: SE

Website: Officiële website

title: Locatie van Heidmühlen in Segeberg

Locatie van Heidmühlen in Segeberg: Kaart van Heidmühlen

Portaal: Duitsland


text:
# Neutronenactiveringsanalyse
Neutronenactiveringsanalyse (NAA) is een methode voor kwalitatieve en kwantitatieve elementenanalyse, waarbij het monstermateriaal met neutronen wordt bestraald, meestal in een nucleaire onderzoeksreactor. Daarbij worden sommige stabiele isotopen omgezet in radioactieve isotopen, ook wel radionucliden genoemd. Terwijl deze radionucliden vervallen, met halfwaardetijden die kunnen variëren van fracties van seconden tot miljarden jaren, zenden ze verschillende soorten straling uit, meestal met inbegrip van gammastraling.
Gammastraling is een hoogenergetische soort elektromagnetische straling, nog energetischer dan UV- en röntgenstraling. Energie en intensiteit van de gammastraling worden gemeten met halfgeleiderdetectoren op basis van germaniumkristallen. De radionucliden zenden gammastraling uit met karakteristieke golflengten of energieën. Dus als er een piek in het gammaspectrum gemeten wordt bij een bepaalde energie, is vaak meteen duidelijk van welk radionuclide en van welk element het afkomstig is. De piekoppervlakte geeft informatie over de hoeveelheid van het element in het monster.
Elementen die geen gammastraling uitzendende isotopen opleveren, kunnen niet worden gedetecteerd met NAA. De gevoeligheden ofwel detectielimieten verbeteren met de hoeveelheid radioactiviteit die het element oplevert en de intensiteit van de gammastralen die worden uitgezonden. Er is geen eenvoudige vuistregel die de elementen relateert aan hun detectielimieten in NAA.

## Voor- en nadelen
Een van de belangrijkste voordelen van NAA is dat veel bulkmaterialen geen signaal geven, omdat de gebruikelijke samenstellende elementen - H, C, O, N, P en Si - niet of nauwelijks radionucliden vormen. Dit maakt de methode zeer gevoelig voor het meten van sporenelementen, omdat de belangrijkste bestanddelen die geen signaal geven ook geen ruisniveau of interferenties veroorzaken. Daarom is het ook niet nodig om een andere monstervoorbereiding te doen dan het verkleinen en (in sommige gevallen) drogen, waardoor de techniek non-destructief is. Daaruit volgt dan weer dat blancoproblemen vanuit de monstervoorbereiding uitgesloten zijn. Een ander voordeel is dat de techniek slechts kleine hoeveelheden monstermateriaal nodig heeft - 100 tot 200 milligram is voldoende.
Omdat neutronen een groot doordringend vermogen hebben in de veel materialen, van cm tot tientallen cm, net als de gammastraling die gedetecteerd moet worden, kunnen ook zeer grote monsters, tot 10 kg, geanalyseerd worden zonder deelmonsters te nemen.
Voor sommige elementen en monstertypes kan NAA een betere keuze zijn dan het destructieve inductief gekoppelde plasmamassaspectrometrie (ICP-MS), waarbij het monster in oplossing gebracht moeten worden, en daarna geatomiseerd. De gevoeligheid van NAA is extreem hoog voor goud en iridium - picogrammen zijn detecteerbaar. Ook is NAA sterk in het bepalen van de halogenen als chloor, broom en jodium, die de neiging hebben te ontsnappen bij de monstervoorbereidingsstappen die NAA niet kent.

## Varianten
Direct tijdens de bestraling met neutronen komt al gammastraling vrij, van zeer hoge energie. Als deze "prompte" gammastraling gedetecteerd wordt, heet de techniek "prompte gamma neutronenactiveringsanalyse".
Hoewel elk radionuclide zijn eigen lijnenspectrum aan gammastraling uitzendt, kan toch een kleine bijdrage van het ene element ondersneeuwen in die van een ander. Om beter te kunnen meten, kan een chemische scheiding uitgevoerd worden na bestraling. De techniek heet dan "radiochemische neutronenactiveringsanalyse".

title: Neutronenactiveringsanalyse

wikitext:
'''Neutronenactiveringsanalyse''' ('''NAA''') is een methode voor kwalitatieve en kwantitatieve [[elementenanalyse]], waarbij het [[Monster (scheikunde)|monstermateriaal]] met [[neutronen]] wordt bestraald, meestal in een nucleaire [[onderzoeksreactor]]. Daarbij worden sommige stabiele [[isotopen]] omgezet in radioactieve isotopen, ook wel [[radionucliden]] genoemd. Terwijl deze radionucliden vervallen, met [[halfwaardetijd|halfwaardetijden]] die kunnen variëren van fracties van seconden tot miljarden jaren, zenden ze verschillende soorten straling uit, meestal met inbegrip van [[gammastraling]].

Gammastraling is een [[hoogenergetisch]]e soort [[elektromagnetische straling]], nog energetischer dan [[UV]]- en [[röntgenstraling]]. Energie en intensiteit van de gammastraling worden gemeten met [[Halfgeleider (vastestoffysica)|halfgeleiderdetectoren]] op basis van [[germanium]]kristallen. De radionucliden zenden gammastraling uit met karakteristieke [[golflengte]]n of energieën. Dus als er een piek in het [[spectrum|gammaspectrum]] gemeten wordt bij een bepaalde energie, is vaak meteen duidelijk van welk radionuclide en van welk element het afkomstig is. De piekoppervlakte geeft informatie over de hoeveelheid van het element in het monster.
Elementen die geen gammastraling uitzendende isotopen opleveren, kunnen niet worden gedetecteerd met NAA. De gevoeligheden ofwel [[detectielimiet]]en verbeteren met de hoeveelheid radioactiviteit die het element oplevert en de intensiteit van de gammastralen die worden uitgezonden. Er is geen eenvoudige vuistregel die de elementen relateert aan hun detectielimieten in NAA.

==Voor- en nadelen==
Een van de belangrijkste voordelen van NAA is dat veel bulkmaterialen geen signaal geven, omdat de gebruikelijke samenstellende elementen - [[Waterstof (element)|H]], [[koolstof|C]], [[zuurstof (element)|O]], [[stikstof (element)|N]], [[fosfor|P]] en [[silicium|Si]] - niet of nauwelijks radionucliden vormen. Dit maakt de methode zeer gevoelig voor het meten van [[sporenelement]]en, omdat de belangrijkste bestanddelen die geen signaal geven ook geen ruisniveau of interferenties veroorzaken. Daarom is het ook niet nodig om een andere monstervoorbereiding te doen dan het verkleinen en (in sommige gevallen) drogen, waardoor de techniek non-destructief is. Daaruit volgt dan weer dat blancoproblemen vanuit de monstervoorbereiding uitgesloten zijn. Een ander voordeel is dat de techniek slechts kleine hoeveelheden monstermateriaal nodig heeft - 100 tot 200 milligram is voldoende.

Omdat neutronen een groot doordringend vermogen hebben in de veel materialen, van cm tot tientallen cm, net als de gammastraling die gedetecteerd moet worden, kunnen ook zeer grote monsters, tot 10 kg, geanalyseerd worden zonder deelmonsters te nemen.

Voor sommige elementen en monstertypes kan NAA een betere keuze zijn dan het destructieve [[inductief gekoppelde plasmamassaspectrometrie]] (ICP-MS), waarbij het monster in [[Oplossing (scheikunde)|oplossing]] gebracht moeten worden, en daarna geatomiseerd. De gevoeligheid van NAA is extreem hoog voor goud en iridium - picogrammen zijn detecteerbaar. Ook is NAA sterk in het bepalen van de [[halogeen|halogenen]] als [[chloor (element)|chloor]], [[broom (element)|broom]] en [[jodium (element)|jodium]], die de neiging hebben te ontsnappen bij de monstervoorbereidingsstappen die NAA niet kent.

==Varianten==
Direct tijdens de bestraling met neutronen komt al gammastraling vrij, van zeer hoge energie. Als deze "prompte" gammastraling gedetecteerd wordt, heet de techniek "prompte gamma neutronenactiveringsanalyse".
Hoewel elk radionuclide zijn eigen lijnenspectrum aan gammastraling uitzendt, kan toch een kleine bijdrage van het ene element ondersneeuwen in die van een ander. Om beter te kunnen meten, kan een chemische scheiding uitgevoerd worden na bestraling. De techniek heet dan "radiochemische neutronenactiveringsanalyse".

== Zie ook ==
* [[Lijst van analysemethoden voor materialen]]

[[Categorie:Analytische chemie]]


text:
# Neohololepidella antipathicola
Neohololepidella antipathicola is een borstelworm uit de familie Polynoidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Neohololepidella antipathicola werd in 1998 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hartmann-Schröder & Zibrowius.

title: Neohololepidella antipathicola

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Neohololepidella antipathicola''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse = [[Borstelwormen|Polychaeta]] (Borstelwormen)
| orde = [[Phyllodocida]]
| familie = [[Polynoidae]]
| geslacht = ''[[Neohololepidella]]''
| auteur = Hartmann-Schröder & Zibrowius
| datum = 1998
| bron =
| haakjes =
| worms = 329500
}}
'''''Neohololepidella antipathicola''''' is een [[Borstelwormen|borstelworm]] uit de familie [[Polynoidae]]. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels ([[palp (borstelworm)|palpen]], [[antenne (borstelworm)|antennen]] en [[cirrus (borstelworm)|cirri]]).

''Neohololepidella antipathicola'' werd in 1998 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Hartmann-Schröder & Zibrowius.

{{Appendix|2=
*Fauchald, K. (2010). ''Neohololepidella antipathicola'' Hartmann-Schröder & Zibrowius, 1998. In: Read, G., Fauchald, K. (Ed) (2010). World Polychaeta database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=329500.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

{{DEFAULTSORT:Neohololepidella antipathicola}}
[[Categorie:Polynoidae]]

title: Neohololepidella antipathicola

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Polychaeta (Borstelwormen)

Orde: Phyllodocida

Familie: Polynoidae

Geslacht: Neohololepidella

title: Soort


text:
# Johann Andreas Silbermann
Johann Andreas Silbermann (Straatsburg, 26 juni 1712 -  aldaar, 11 februari 1783) was een Elzasser orgelbouwer. Hij woonde op de hoek van de Judengasse en Münstergasse in Straatsburg.

## Leven
Johann Andreas Silbermann was de zoon van de Elzasser orgelbouwer Andreas Silbermann uit Saksen en de neef van Gottfried Silbermann, die ook met succes orgels bouwde in Saksen. De meester-orgelbouwers Johann Daniel Silbermann en Johann Heinrich Silbermann waren zijn broers.
Toen zijn vader op 16 maart 1734 overleed, zette Silbermann met toestemming van de stad het werk van zijn vader voort en werd zijn opvolger. Hij werkte het kerkorgel van de abdijkerk van Marmoutier verder af, waarvan de bouw door zijn vader in 1709-1710 was begonnen. Johann Andreas Silbermann bouwde ongeveer 40 orgels in Arlesheim, Colmar, Straatsburg, Molsheim, Gries, enz. In 1775 publiceerde hij een geschiedenis van de stad Straatsburg.
Johann Andreas Silbermann stierf in Straatsburg op 71-jarige leeftijd. Zijn zoon Josias, ook een orgelbouwer, stierf drie jaar na hem (1786).

## Galerij
- Het orgel in de Jezuïetenkerk te Molsheim
- Het orgel van de abdijkerk van Marmoutier

- Bibliothèque nationale de France: cb13575218q (data)
- Gemeinsame Normdatei: 11923789X
- International Standard Name Identifier: 0000 0000 6653 6001
- Library of Congress Control Number: n87114529
- RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 468784
- Système universitaire de documentation: 033845263
- Union List of Artist Names: 500051809
- Virtual International Authority File: 12474848
- WorldCat: E39PBJwmXTp6MCCXbq6GDDCfbd

Jürgen Ahrend · Johann Bätz · Heinrich Andreas Contius · Familie Gilman · Friedrich Fleiter · Carl Frei · Heinrich Hermann Freytag · Joseph Gabler · Rudolf Garrels · Gerhard Grenzing · Albertus Antoni Hinsz · Bartelt Immer · Hans Henny Jahnn · Ludwig König · Hinrich Just Müller · Christian Müller · Carl Friedrich August Naber · Paul Peuerl · Georg Heinrich Quellhorst · Joachim Richborn · Arnold Rohlfs · Conradus Ruprecht II · A. Ruth und Sohn · Wilhelm Rütter · Arp Schnitger · Hans Wolff Schonat · Ernst Seifert · Andreas Silbermann · Gottfried Silbermann · Johann Andreas Silbermann · Friedrich Stellwagen · Johannes Stephanus Strümphler · Hans Suys · Johannes Wilhelmus Timpe · Welte-Mignon · Johann Friedrich Wenthin · Christian Gottlieb Friedrich Witte

title: Johann Andreas Silbermann

wikitext:
[[Bestand:Johann Andreas Silbermann.jpg|miniatuur|Johann Andreas Silbermann]]

'''Johann Andreas Silbermann''' ([[Straatsburg]], [[26 juni]] [[1712]] -  aldaar, [[11 februari]] [[1783]]) was een [[Elzas|Elzasser]] [[orgelbouwer]]. Hij woonde op de hoek van de Judengasse en Münstergasse in Straatsburg.

== Leven ==
Johann Andreas Silbermann was de zoon van de Elzasser orgelbouwer [[Andreas Silbermann]] uit [[Saksen (deelstaat)|Saksen]] en de neef van [[Gottfried Silbermann]], die ook met succes orgels bouwde in Saksen. De meester-orgelbouwers [[Johann Daniel Silbermann]] en [[Johann Heinrich Silbermann]] waren zijn broers.

Toen zijn vader op 16 maart 1734 overleed, zette Silbermann met toestemming van de stad het werk van zijn vader voort en werd zijn opvolger. Hij werkte het kerkorgel van de [[Abdij van Marmoutier (Elzas)|abdijkerk van Marmoutier]] verder af, waarvan de bouw door zijn vader in 1709-1710 was begonnen. Johann Andreas Silbermann bouwde ongeveer 40 orgels in [[Arlesheim (gemeente)|Arlesheim]], [[Colmar]], Straatsburg, [[Molsheim]], [[Gries (Bas-Rhin)|Gries]], enz. In 1775 publiceerde hij een geschiedenis van de stad Straatsburg.

Johann Andreas Silbermann stierf in Straatsburg op 71-jarige leeftijd. Zijn zoon Josias, ook een orgelbouwer, stierf drie jaar na hem (1786).
==Galerij==
<gallery widths="154px" heights="200px" perrow="8">
Molsheim Jezuïetenkerk Silbermannorgel.jpg|Het orgel in de [[Jezuïetenkerk (Molsheim)|Jezuïetenkerk]] te Molsheim
Abdijkerk_van_Marmoutier_orgel_8-06-2025_10-23-03.jpg|Het orgel van de abdijkerk van Marmoutier
</gallery>

{{Appendix|2=;Bronnen
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Johann Andreas Silbermann|oldid=253745347|datum=20250525}}
{{References}}}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscat}}
{{Navigatie orgelbouwers Duitsland}}

{{DEFAULTSORT:Silbermann, Johann}}
[[Categorie:Duits orgelbouwer]]


text:
# Ypsolophus schwarziella
Ypsolophus schwarziella is een vlinder uit de familie van de koolmotten (Plutellidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Busck.

title: Ypsolophus schwarziella

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ypsolophus schwarziella''
| afbeelding =
| familie = [[Koolmotten|Plutellidae]] (Koolmotten)
| onderfamilie =
| tribus =
| geslacht = ''[[Ypsolophus]]''
| w-naam = ''Ypsolophus schwarziella''
| auteur = Busck
| datum = 1903
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Ypsolophus schwarziella''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Koolmotten|koolmotten (Plutellidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Busck.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|09}}

[[Categorie:Ypsolophus|schwarziella]]

title: Ypsolophus schwarziella

Familie: Plutellidae (Koolmotten)

Geslacht: Ypsolophus

title: Soort