text:
# Leucosigma reletiva
Leucosigma reletiva is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dyar.

wikiname: nlwiki

title: Leucosigma reletiva

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Leucosigma reletiva''
| afbeelding =
| familie = [[Uilen (vlinders)|Noctuidae]] (Uilen)
| onderfamilie = [[Hadeninae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Leucosigma]]''
| w-naam = ''Leucosigma reletiva''
| auteur = Dyar
| datum = 1914
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Leucosigma reletiva''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Uilen (vlinders)|uilen (Noctuidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dyar.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Leucosigma|reletiva]]

title: Leucosigma reletiva

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Noctuidae (Uilen)

Onderfamilie: Hadeninae

Geslacht: Leucosigma

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Pseudodactylogyrus haze
Pseudodactylogyrus haze is een soort in de taxonomische indeling van de platwormen (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.
De platworm behoort tot het geslacht Pseudodactylogyrus en behoort tot de familie Pseudodactylogyridae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Ogawa.

title: Pseudodactylogyrus haze

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Pseudodactylogyrus haze''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Eumetazoa]] (Orgaandieren)
| stam            = [[Platwormen|Platyhelminthes]] (Platwormen)
| klasse          = [[Monogenea]]
| orde            = [[Dactylogyridea]]
| familie         = [[Pseudodactylogyridae]]
| geslacht        = ''[[Pseudodactylogyrus]]''
| auteur          = Ogawa
| datum           = 1984
| haakjes         =
| worms           = 518266
}}
'''''Pseudodactylogyrus haze''''' is een [[soort]] in de taxonomische indeling van de [[platwormen]] (Platyhelminthes). De worm is [[Tweeslachtigheid|tweeslachtig]] en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.

De platworm behoort tot het geslacht ''[[Pseudodactylogyrus]]'' en behoort tot de familie [[Pseudodactylogyridae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Ogawa.

{{Appendix|2=
*Gibson, D. (2011). ''Pseudodactylogyrus haze'' Ogawa, 1984. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=518266.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|05}}

[[Categorie:Dactylogyridea]]

title: Pseudodactylogyrus haze

Onderrijk: Eumetazoa (Orgaandieren)

Stam: Platyhelminthes (Platwormen)

Klasse: Monogenea

Orde: Dactylogyridea

Familie: Pseudodactylogyridae

Geslacht: Pseudodactylogyrus

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Microtylostylifer partida
Microtylostylifer partida is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Microtylostylifer en behoort tot de familie Desmacellidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1945 door Dickinson.

title: Microtylostylifer partida

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Microtylostylifer partida''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =Plate 43 (Dickinson, 1945).jpg
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Sponsachtigen|Parazoa]] (Sponsachtigen)
| stam            = [[Sponzen|Porifera]] (Sponzen)
| klasse          = [[Demospongiae]] (Gewone sponzen)
| orde            = [[Desmacellida]]
| familie         = [[Desmacellidae]]
| geslacht        = ''[[Microtylostylifer]]''
| w-naam          = ''Microtylostylifer partida''
| auteur          = Dickinson
| datum           = 1945
| haakjes         =
| worms           = 168317
}}
'''''Microtylostylifer partida''''' is een [[Sponsdieren|spons]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[gewone sponzen]] (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit [[kiezelnaald]]en en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.

De spons behoort tot het geslacht ''[[Microtylostylifer]]'' en behoort tot de familie [[Desmacellidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1945 door Dickinson.

{{Appendix|2=
*van Soest, R. (2011). ''Microtylostylifer partida'' Dickinson, 1945. In: Van Soest, R.W.M, Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, de Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=168317.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|07}}
{{DEFAULTSORT:Microtylostylifer partida}}
[[Categorie:Gewone sponzen]]

title: Microtylostylifer partida

Onderrijk: Parazoa (Sponsachtigen)

Stam: Porifera (Sponzen)

Klasse: Demospongiae (Gewone sponzen)

Orde: Desmacellida

Familie: Desmacellidae

Geslacht: Microtylostylifer

title: Soort


text:
# Anua obsolescens
Anua obsolescens is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1918 door Hampson.

title: Anua obsolescens

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Anua obsolescens''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Catocalinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Anua]]''
| w-naam = ''Anua obsolescens''
| auteur = Hampson
| datum = 1918
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Anua obsolescens''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1918 door Hampson.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Anua|obsolescens]]

title: Anua obsolescens

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Catocalinae

Geslacht: Anua

title: Soort


text:
# Mandalahaji
Mandalahaji is een bestuurslaag in het regentschap Bandung van de provincie West-Java, Indonesië. Mandalahaji telt 11.042 inwoners (volkstelling 2010).

title: Mandalahaji

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Mandalahaji
| inwoners       = 11.042
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[West-Java]]
| regentschap    = [[Bandung (regentschap)|Bandung]]
| onderdistrict  = [[Pacet (Bandung)|Pacet]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3204060006
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Mandalahaji''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Bandung (regentschap)|Bandung]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[West-Java]], [[Indonesië]]. Mandalahaji telt 11.042 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=15}}

[[Categorie:Plaats in West-Java]]

title: Situering

Provincie: West-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Bandung

Onderdistrict: Pacet

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Micropentila alberta
Micropentila alberta is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Staudinger.

title: Micropentila alberta

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Micropentila alberta''
| afbeelding =
| familie = [[Lycaenidae]]
| onderfamilie =
| tribus =
| geslacht = ''[[Micropentila]]''
| w-naam = ''Micropentila alberta''
| auteur = Staudinger
| datum = 1892
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Micropentila alberta''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Lycaenidae]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Staudinger.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|01}}

[[Categorie:Micropentila|alberta]]

title: Micropentila alberta

Familie: Lycaenidae

Geslacht: Micropentila

title: Soort


text:
# Beestenbrigade
Beestenbrigade is een Nederlands televisieprogramma, uitgezonden door KRO-NCRV op NPO Zapp. In het programma gaat boswachter Tim Hogenbosch het land in om met behulp van twee kleuters de natuur een handje te helpen.
In 2020 won het programma de Televizier-Ster Jeugd.

title: Beestenbrigade

wikitext:
{{Infobox televisieprogramma
| titel              = Beestenbrigade
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| alternatieve titel =
| genre              =
| speelduur          = 10 minuten
| bedenker           =
| samenstelling      =
| producer           =
| presentatie        = [[Tim Hogenbosch]]
| redactie           =
| eindredactie       =
| spelers            =
| voice-over         =
| stemmen            =
| stemmen (oorspr.)  =
| stemmen (NL)       =
| regie              =
| camera             =
| geluid             =
| schrijver          =
| tekenaar           =
| montage            =
| muziek             =
| orchestratie       =
| kostuum            =
| land               = [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]
| taal               = [[Nederlands]]
| locatie            =
| gerelateerd        =
| start              = [[11 mei]] [[2020]]
| einde              =
| afleveringen       =
| seizoenen          =
| netwerk            = [[KRO-NCRV]]
| zender             = [[NPO Zapp]]
| televizier         = 2020 ([[Gouden Televizier-Ring Gala#Televizier-Ster Jeugd|Televizier-Ster Jeugd]])
| website            = https://www.kro-ncrv.nl/programmas/beestenbrigade
| imdb               =
| tv_com             =
}}
'''''Beestenbrigade''''' is een Nederlands televisieprogramma, uitgezonden door [[KRO-NCRV]] op [[NPO Zapp]]. In het programma gaat [[boswachter]] [[Tim Hogenbosch]] het land in om met behulp van twee kleuters de natuur een handje te helpen.

In 2020 won het programma de [[Gouden Televizier-Ring Gala#Televizier-Ster Jeugd|Televizier-Ster Jeugd]].<ref>[https://www.televizier.nl/televizier-ring/beestenbrigade-wint-de-televizier-ster-jeugd-2020 Beestenbrigade wint de Televizier-Ster Jeugd 2020] televizier.nl, 8 oktober 2020. [https://web.archive.org/web/20220630044756/https://www.televizier.nl/televizier-ring/beestenbrigade-wint-de-televizier-ster-jeugd-2020 Gearchiveerd] op 30 juni 2022.</ref>

{{Appendix|2=
* [https://www.kro-ncrv.nl/programmas/beestenbrigade kro-ncrv.nl]
{{References}}
}}

[[Categorie:Nederlands kinderprogramma op televisie]]
[[Categorie:Televisieprogramma van KRO-NCRV]]

title: Beestenbrigade

Speelduur per afl.: 10 minuten

Presentatie: Tim Hogenbosch

Land van oorsprong: Nederland

Taal: Nederlands

title: Uitzendingen

Netwerk of omroep: KRO-NCRV

Zender: NPO Zapp

title: Prijzen

Gouden Televizier-Ring: 2020 (Televizier-Ster Jeugd)


text:
# Gagrella promeana
Gagrella promeana is een hooiwagen uit de familie Sclerosomatidae.

title: Gagrella promeana

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Gagrella promeana''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Spinachtigen|Arachnida]] (Spinachtigen)
| orde = [[Hooiwagens|Opiliones]] (Hooiwagens)
| familie = [[Sclerosomatidae]]
| onderfamilie = [[Gagrellinae]]
| geslacht = ''[[Gagrella]]''
| w-naam = ''Gagrella promeana''
| auteur = [[Carl Frederick Roewer|Roewer]]
| datum = 1954
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Gagrella promeana''''' is een [[hooiwagens|hooiwagen]] uit de familie [[Sclerosomatidae]].<ref>{{Aut|Hallan J.}} (2005) [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Sclerosomatidae.txt Sclerosomatidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Opiliones1.htm SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD]. [https://web.archive.org/web/20170804222539/http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Opiliones1.htm Gearchiveerd] op 4 augustus 2017.</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2012|07|13}}

[[Categorie:Gagrella|promeana]]

title: Gagrella promeana

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Opiliones (Hooiwagens)

Familie: Sclerosomatidae

Onderfamilie: Gagrellinae

Geslacht: Gagrella

title: Soort


text:
# Gong Zhichao
Gong Zhichao (Anhua, 15 december 1977) is een Chinese voormalige badmintonspeelster.
Gong behoorde gedurende haar actieve carrière, die duurde van 1996 tot 2002, tot de wereldwijde top van vrouwelijke badmintonspeelsters. Ze heeft diverse grote prijzen gewonnen, waar de gouden medaille op de Olympische Zomerspelen van 2000 in Sydney bij het enkelspel het belangrijkste was. Tevens won ze tweemaal de All England. Daarbij versloeg ze haar landgenoten Dai Yun in 2000 en Zhou Mi in 2001. Aziatisch kampioen werd ze in 1996 en in 2001 eindigde ze op de derde plaats tijdens de wereldkampioenschappen.
Rond haar winst van de gouden medaille tijdens de Olympische Spelen hangt sinds 2022 echter een controverse. In de halve finale zou haar opponente, de Chinese Ye Zhaoying, instructies hebben gekregen van haar coach om opzettelijk te verliezen. Dit omdat werd verwacht dat Gong een grotere kans maakte om de finale tegen de Deense Camilla Martin te winnen. De halve finale won Gong met 11-8 en 11-8. In de finale won ze ook daadwerkelijk van Martin met de cijfers 13-10 en 11-3.

## Resultaten

### Internationale kampioenschappen
| Jaar | Wedstrijd           | Plaats       | Discipline        | Resultaat           |
| ---- | ------------------- | ------------ | ----------------- | ------------------- |
| 1996 | Aziatische kamp.    | Surabaya     | Vrouwen enkelspel | Goud                |
| 1997 | WK                  | Glasgow      | Vrouwen enkelspel | Zilver              |
| 1997 | Badminton World Cup | Yogyakarta   | Vrouwen enkelspel | Brons               |
| 1998 | Aziatische Spelen   | Bangkok      | Vrouwen enkelspel | Zilver              |
| 1998 | Aziatische kamp.    | Bangkok      | Vrouwen enkelspel | Zilver              |
| 1999 | WK                  | Kopenhagen   | Vrouwen enkelspel | verlies in 3e ronde |
| 1999 | Aziatische kamp.    | Kuala Lumpur | Vrouwen enkelspel | Brons               |
| 2000 | OS                  | Sydney       | Vrouwen enkelspel | Goud                |
| 2001 | WK                  | Sevilla      | Vrouwen enkelspel | Brons               |

1992: Susi Susanti ·
1996: Bang Soo-hyun ·
2000: Gong Zhichao ·
2004: Zhang Ning ·
2008: Zhang Ning ·
2012: Li Xuerui ·
2016: Carolina Marín ·
2020: Chen Yufei ·
2024: An Se-young

title: Gong Zhichao

wikitext:
{{Infobox badmintonner
| naam                   = Gong Zhichao
| afbeelding             =
| onderschrift           =
| volledige_naam         =
| bijnaam                =
| geboortedatum          = [[15 december]] [[1977]]
| geboortestad           = [[Anhua]]
| geboorteland           = [[China]]
| overlijdensdatum       =
| overlijdensstad        =
| overlijdensland        =
| lengte                 =
| slagarm                =
| coach                  =
| hoogste_ranking_enkel        = 1
| datum_hoogste_ranking_enkel  = 18 maart 1997
| hoogste_ranking_dubbel       = 23
| datum_hoogste_ranking_dubbel = 18 maart 1997
| hoogste_ranking_mix          = 62
| datum_hoogste_ranking_mix    = 29 oktober 1996
| actieve_jaren          = 1996 - 2002
| bwf_id                 = 15539
}}
{{Infobox Chinese namen
| afbeelding=
| onderschrift=
| TChinees=龔智超
| VChinees=龚智超
| Pinyin=Gōng Zhìchāo
}}
'''Gong Zhichao''' ([[Anhua]], [[15 december]] [[1977]]) is een [[China|Chinese]] voormalige [[badminton]]speelster.

Gong behoorde gedurende haar actieve carrière, die duurde van 1996 tot 2002, tot de wereldwijde top van vrouwelijke badmintonspeelsters. Ze heeft diverse grote prijzen gewonnen, waar de gouden medaille op de [[Olympische Zomerspelen 2000|Olympische Zomerspelen]] van 2000 in [[Sydney]] bij het [[Badminton op de Olympische Zomerspelen 2000|enkelspel]] het belangrijkste was. Tevens won ze tweemaal de [[All England]]. Daarbij versloeg ze haar landgenoten [[Dai Yun]] in 2000 en [[Zhou Mi]] in 2001. Aziatisch kampioen werd ze in 1996 en in 2001 eindigde ze op de derde plaats tijdens de wereldkampioenschappen.

Rond haar winst van de gouden medaille tijdens de Olympische Spelen hangt sinds 2022 echter een controverse. In de halve finale zou haar opponente, de Chinese [[Ye Zhaoying]], instructies hebben gekregen van haar coach om opzettelijk te verliezen. Dit omdat werd verwacht dat Gong een grotere kans maakte om de finale tegen de [[Denemarken|Deense]] [[Camilla Martin]] te winnen.<ref>[https://sport.tv2.dk/badminton/2022-08-27-former-world-champion-reveals-that-she-was-ordered-to-lose-olympic-semi-final Former world champion reveals that she was ordered to lose Olympic semi-final]</ref><ref>[https://www.rfi.fr/en/sports/20220827-chinese-badminton-star-ordered-to-throw-olympic-semi-in-sydney-2000 Chinese badminton star ordered to throw Olympic semi in Sydney 2000]</ref> De halve finale won Gong met 11-8 en 11-8. In de finale won ze ook daadwerkelijk van Martin met de cijfers 13-10 en 11-3.

== Resultaten ==
===Internationale kampioenschappen===
{| class="wikitable"
! Jaar !! Wedstrijd !! Plaats !! Discipline !! Resultaat
|-
|1996
|Aziatische kamp.
| {{ID-VLAG}} [[Surabaya]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{goud}}
|-
|rowspan=2 | 1997
|[[Wereldkampioenschappen badminton 1997|WK]]
| {{XS-VLAG}} [[Glasgow]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{zilver}}
|-
|Badminton World Cup
| {{ID-VLAG}} [[Yogyakarta]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{brons}}
|-
|rowspan=2 |1998
|[[Aziatische Spelen 1998|Aziatische Spelen]]
| {{TH-VLAG}} [[Bangkok]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{zilver}}
|-
|Aziatische kamp.
| {{MY-VLAG}} [[Bangkok]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{zilver}}
|-
|rowspan=2 |1999
|[[Wereldkampioenschappen badminton 1999|WK]]
| {{DK-VLAG}} [[Kopenhagen]]
| Vrouwen enkelspel
| verlies in 3e ronde
|-
|Aziatische kamp.
| {{MY-VLAG}} [[Kuala Lumpur]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{brons}}
|-
|2000
|[[Badminton op de Olympische Zomerspelen 2000|OS]]
| {{AU-VLAG}} [[Sydney]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{goud}}
|-
|2001
|[[Wereldkampioenschappen badminton 2001|WK]]
| {{ES-VLAG}} [[Sevilla (stad)|Sevilla]]
| Vrouwen enkelspel
| align="center" |{{brons}}
|}
{{Appendix|2=
{{References}}
----
'''Externe link'''
* {{Link profiel Badminton World Federation|15539}}
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Gong Zhichao|oldid=466988913|datum=20120520|sectie=}}
}}
{| align=right border=1
|colspan=2 align=center| [[Bestand:Olympic rings.svg|center|90px]]
|- align=center
|bgcolor="gold"| Gouden
 medaille || Badminton
 Vrouwen enkelspel
|}
{{Navigatie olympisch kampioen|inhoud=
{{Navigatie olympisch kampioen/badminton dames enkel}}
}}

{{DEFAULTSORT:Gong, Zhichao}}
[[Categorie:Chinees badmintonner]]
[[Categorie:Chinees olympisch kampioen]]

title: Persoonlijke informatie

Geboortedatum: 15 december 1977

title: Sportieve informatie

Discipline: Badminton

title: Enkelspel

title: Dubbelspel

title: Gemengd dubbelspel

title: Naam (taalvarianten)

Vereenvoudigd: 龚智超

Traditioneel: 龔智超

Pinyin: Gōng Zhìchāo

Gouden · medaille: Badminton · Vrouwen enkelspel


text:
# Lorrane Oliveira
Lorrane dos Santos Oliveira (Nova Iguaçu, 13 april 1998) is een Braziliaanse gymnaste. Ze vertegenwoordigde Brazilië op de Olympische Spelen in 2016 in Rio en op de Olympische Spelen in Parijs in 2024, waar ze brons haalde met het team, een primeur voor Brazilie.

## Loopbaan
In 2015 werd het Braziliaanse team negende op de wereldkampioenschappen. Individueel werd Oliveira achttiende in de meerkampfinale.
In 2016 was Brazilië als team gekwalificeerd voor de Olympische Spelen in Rio. Oliveira werd geselecteerd voor het team, samen met Rebeca Andrade, Jade Barbosa, Daniele Hypólito en Flávia Saraiva. Ze gingen door naar de teamfinale en werden uiteindelijk achtste.
In 2018 was ze deel van het team op de wereldkampioenschappen samen met Andrade, Barbosa, Saraiva en Thais Fidélis. Het Braziliaanse team werd zevende.
In 2019 werd het Braziliaanse turnteam slechts veertiende op de wereldkampioenschappen, waardoor ze zich niet als team kwalificeerden voor de Olympische Spelen. Ook individueel raakte Oliveira niet gekwalificeerd voor de Spelen.
In 2022 deed ze mee aan de wereldkampioenschappen samen met Flávia Saraiva, Júlia Soares, Rebeca Andrade en Carolyne Pedro. In de teamfinale werden ze vierde na de VS, GB en Canada.
In 2023 wonnen de Braziliaanse gymnastes zilver in de teamfinale, na het goud van de Verenigde Staten. Het was de eerste keer dat een Zuid-Amerikaans land een medaille won in de teamfinale van de wereldkampioenschappen turnen.
In 2024 was Oliveira geselecteerd om Brazilie te vertegenwoordigen op de Olympische Spelen, samen met Rebeca Andrade, Jade Barbosa, Flávia Saraiva en Júlia Soares. Ze wonnen de bronzen medaille in de teamfinale, na de VS en Italie. Dit was de eerste Olympische medaille voor het Braziliaanse team ooit.

## Resultaten
| Jaar | Plaats                        | Resultaten           |
| ---- | ----------------------------- | -------------------- |
| 2015 | Wereldkampioenschap           | 9e team 18e meerkamp |
| 2016 | Olympische Spelen Rio         | 8e team              |
| 2018 | Wereldkampioenschap Doha      | 7e team              |
| 2019 | Wereldkampioenschap Stuttgart | 14e team             |
| 2022 | Wereldkampioenschap Liverpool | 4e team              |
| 2023 | Wereldkampioenschap Antwerpen | team                 |
| 2024 | Olympische Spelen Parijs      | team                 |

title: Lorrane Oliveira

wikitext:
{{Infobox sporter
| kopnaam           = Lorrane dos Santos Oliveira
| afbeelding        =
| afbeeldingbreedte =
| onderschrift      =
| naam              = Lorrane dos Santos Oliveira
| bijnaam           =
| geboortedatum     = [[13 april]] [[1998]]
| geboorteplaats    = [[Nova Iguaçu]]
| geboorteland      = {{BR}}
| overlijdensdatum  =
| overlijdensplaats =
| nationaliteit     = {{BR}}
| discipline        = [[Bestand:Gymnastics (artistic) pictogram.svg|20px|left|Pictogram turnen]] [[Turnen]]
| onderdeel         =
| trainer           = Francisco Porath
| club              =
| graduatie         =
| 1etitel           =
| OS                = [[Olympische Zomerspelen 2016|2016]], [[Olympische Zomerspelen 2024|2024]]
| PS                =
| extra             =
| debuut            =
| carrière-einde    =
| medailles={{Medaillecompetitie|[[Bestand:Olympic rings with white rims.svg|30px]] [[Olympische Zomerspelen|Olympische Spelen]]}} {{MedailleBrons2|[[Gymnastiek op de Olympische Zomerspelen 2024|Parijs 2024]]|[[Gymnastiek op de Olympische Zomerspelen 2024 – Meerkamp team vrouwen|Team]]}}
{{Medaillecompetitie|[[Wereldkampioenschappen turnen]]}}
{{MedailleZilver|[[Wereldkampioenschappen turnen 2023|2023 Antwerpen]]|Team}}
}}

'''Lorrane dos Santos Oliveira''' ([[Nova Iguaçu]], [[13 april]] [[1998]]) is een [[Brazilie|Braziliaanse]] [[turnen|gymnaste]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.gymnastics.sport/site/athletes/bio_detail.php?id=35727 |titel=Oliveira Lorrane - FIG Athlete Profile |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=FIG}}</ref> Ze vertegenwoordigde [[Brazilië]] op de [[Olympische Zomerspelen 2016|Olympische Spelen in 2016 in Rio]] en op de [[Olympische Zomerspelen 2024|Olympische Spelen in Parijs]] in 2024, waar ze brons haalde met het team, een primeur voor Brazilie.<ref>{{Citeer web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20240730-biles-queen-but-italy-brazil-make-history-with-team-medals |titel=Biles 'queen' but Italy, Brazil make history with team medals |datum=2024-07-30 |bezochtdatum=2024-09-09 |werk=France 24 |taal=en}}</ref>

==Loopbaan==

In '''2015''' werd het Braziliaanse team negende op de [[Wereldkampioenschappen turnen 2019|wereldkampioenschappen]]. Individueel werd Oliveira achttiende in de meerkampfinale.<ref>{{Citeer web |url=https://thegymter.net/2015/10/25/2015-world-championships-results/ |titel=2015 World Championships Results |datum=2015-10-26 |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=The Gymternet |taal=en}}</ref>

In '''2016''' was Brazilië als team gekwalificeerd voor de [[Gymnastiek op de Olympische Zomerspelen 2016|Olympische Spelen in Rio]]. Oliveira werd geselecteerd voor het team, samen met [[Rebeca Andrade]], [[Jade Barbosa]], [[Daniele Hypólito]] en [[Flávia Saraiva]]. Ze gingen door naar de teamfinale en werden uiteindelijk achtste.<ref>{{Citeer web |url=https://thegymter.net/2016/08/09/olympic-team-finals-live-blog/ |titel=Olympic Team Finals Live Blog |datum=2016-08-09 |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=The Gymternet |taal=en}}</ref>

In '''2018''' was ze deel van het team op de [[Wereldkampioenschappen turnen 2018|wereldkampioenschappen]] samen met Andrade, Barbosa, Saraiva en [[Thais Fidélis]]. Het Braziliaanse team werd zevende.<ref>{{Citeer web |url=https://thegymter.net/2018/10/30/2018-world-championships-live-blog-womens-team-final/ |titel=2018 World Championships Live Blog {{!}} Women’s Team Final |datum=2018-10-30 |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=The Gymternet |taal=en}}</ref>

In '''2019''' werd het Braziliaanse turnteam slechts veertiende op de [[Wereldkampioenschappen turnen 2019|wereldkampioenschappen]], waardoor ze zich niet als team kwalificeerden voor de Olympische Spelen. Ook individueel raakte Oliveira niet gekwalificeerd voor de Spelen.<ref>{{Citeer web |url=https://thegymter.net/2019/10/26/spain-stuns-with-olympics-worthy-performance-while-italy-snags-bronze/ |titel=Spain Stuns with Olympics-Worthy Performance, While Italy Snags Bronze |datum=2019-10-27 |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=The Gymternet |taal=en}}</ref>

In '''2022''' deed ze mee aan de [[Wereldkampioenschappen turnen 2022|wereldkampioenschappen]] samen met [[Flávia Saraiva]], [[Júlia Soares]], [[Rebeca Andrade]] en [[Carolyne Pedro]]. In de teamfinale werden ze vierde na de [[Verenigde Staten|VS]], [[Groot-Brittanie|GB]] en [[Canada]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.nbcsports.com/olympics/news/gymnastics-world-championships-women-team-final |titel=U.S. women's gymnastics team wins record-breaking world championship |datum=2022-11-01 |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=NBC Sports |taal=en-US}}</ref>

In '''2023''' wonnen de Braziliaanse gymnastes zilver in de teamfinale, na het goud van de [[Verenigde Staten]]. Het was de eerste keer dat een Zuid-Amerikaans land een medaille won in de teamfinale van de wereldkampioenschappen turnen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.gymnastics.sport/site/news/displaynews.php?urlNews=3992970 |titel=Diamonds of Antwerp: U.S. women triumph as Brazil and France make history |bezochtdatum=2024-09-30 |werk=FIG}}</ref>

In '''2024''' was Oliveira geselecteerd om Brazilie te vertegenwoordigen op de [[Gymnastiek op de Olympische Zomerspelen 2024|Olympische Spelen]], samen met [[Rebeca Andrade]], [[Jade Barbosa]], [[Flávia Saraiva]] en [[Júlia Soares]]. Ze wonnen de bronzen medaille in de teamfinale, na de [[Verenigde Staten|VS]] en [[Italie]]. Dit was de eerste Olympische medaille voor het Braziliaanse team ooit.<ref>{{Citeer web |url=https://www.nbcolympics.com/news/italy-and-brazil-make-history-olympic-team-medals-womens-gymnastics |titel=Italy and Brazil make history with Olympic team medals in women's gymnastics |bezochtdatum=2024-09-30 |werk= NBC Olympics |taal=en}}</ref>

==Resultaten==

{| class="wikitable"
! Jaar !! Plaats !! Resultaten
|-
| 2015 || [[Wereldkampioenschappen turnen 2015|Wereldkampioenschap ]]|| 9e team <br> 18e meerkamp
|- style="background-color:#F5F6CE;"
|2016 || [[Gymnastiek op de Olympische Zomerspelen 2016|Olympische Spelen Rio]] || 8e team
|-
| 2018 || [[Wereldkampioenschappen turnen 2018|Wereldkampioenschap Doha]]|| 7e team
|-
| 2019 || [[Wereldkampioenschappen turnen 2019|Wereldkampioenschap Stuttgart]] || 14e team
|-
| 2022
| [[Wereldkampioenschappen turnen 2022|Wereldkampioenschap Liverpool]]
| 4e team
|-
| 2023
| [[Wereldkampioenschappen turnen 2023|Wereldkampioenschap Antwerpen]]
| {{zilver}} team
|- style="background-color:#F5F6CE;"
|2024
|[[Gymnastiek op de Olympische Zomerspelen 2024|Olympische Spelen Parijs]] || {{brons-OS}} team
|}

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Oliveira, Lorrane}}
[[Categorie:Braziliaans gymnast]]
[[Categorie:Braziliaans olympisch deelnemer]]

title: Persoonlijke informatie

Naam: Lorrane dos Santos Oliveira

Geboorteplaats: Nova Iguaçu

Geboorteland: Brazilië

Nationaliteit: Brazilië

title: Sportieve informatie

Discipline: Turnen

Trainer/coach: Francisco Porath

title: Medailles

Brons: Parijs 2024 · Team

Zilver: 2023 Antwerpen · Team

Portaal: Sport


text:
# Ichneumon vaucheri
Ichneumon vaucheri is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Pic in 1902.

title: Ichneumon vaucheri

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Ichneumon vaucheri''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Ichneumon]]''
| w-naam = ''Ichneumon vaucheri''
| auteur = Pic
| datum = 1902
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Ichneumon vaucheri''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Pic in 1902.

{{Beginnetje|biologie|2012|08|26}}

[[Categorie:Ichneumon|vaucheri]]

title: Ichneumon vaucheri

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Ichneumon

title: Soort


text:
# Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta
Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta is een tweevleugelige uit de familie steltmuggen (Limoniidae). De soort komt voor in het Nearctisch gebied.

title: Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = ''Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta''
| naam = ''Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| familie = [[Limoniidae]] (Steltmuggen)
| geslacht = ''[[Dicranomyia]]''
| w-naam = ''Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta''
| auteur = Osten Sacken
| datum = 1860
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta''''' is een [[Tweevleugeligen|tweevleugelige]] uit de familie [[steltmuggen]] (Limoniidae). De soort komt voor in het [[Nearctisch gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=07|4=02}}
[[Categorie:Dicranomyia]]
[[Categorie:Steltmug uit het Nearctisch gebied]]

title: Dicranomyia (Dicranomyia) defuncta

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Familie: Limoniidae (Steltmuggen)

Geslacht: Dicranomyia

title: Soort


text:
# Promecotheca
Promecotheca is een geslacht van kevers uit de familie bladkevers (Chrysomelidae).
De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1853 gepubliceerd door Charles Émile Blanchard.

## Soorten
- Promecotheca alpiniae (Maulik, 1929)
- Promecotheca apicalis (Weise, 1911)
- Promecotheca bicolor Maulik, 1929
- Promecotheca bryanti (Gressitt, 1960)
- Promecotheca caeruleipennis Blanchard, 1853
- Promecotheca callosa (Baly, 1876)
- Promecotheca collinsi (Gressitt, 1960)
- Promecotheca cumingii (Baly, 1858)
- Promecotheca cyanipes (Erichson, 1834)
- Promecotheca freycinetiae Gressitt, 1960
- Promecotheca guadala (Maulik, 1932)
- Promecotheca kolombangara (Gressitt, 1957)
- Promecotheca leveri (Spaeth, 1937)
- Promecotheca nuciferae (Maulik, 1929)
- Promecotheca octostriata Chapuis, 1876
- Promecotheca oenoptera (Uhmann, 1931)
- Promecotheca opacicollis Gestro, 1897
- Promecotheca palmella (Gressitt, 1960)
- Promecotheca palmivora Gressitt, 1960
- Promecotheca pandani Gressitt, 1960
- Promecotheca papuana (Csiki, 1900)
- Promecotheca petelii (Guérin-Méneville, 1840)
- Promecotheca ptychospermae (Maulik, 1935)
- Promecotheca pubescens Gressitt, 1957
- Promecotheca pulchella (Gestro, 1917)
- Promecotheca sacchari (Gressitt, 1957)
- Promecotheca salomonina (Spaeth, 1937)
- Promecotheca similis (Uhmann, 1933)
- Promecotheca soror (Maulik, 1929)
- Promecotheca straminipennis (Weise, 1922)
- Promecotheca superba (Pic, 1914)
- Promecotheca varipes (Baly, 1858)
- Promecotheca violacea (Uhmann, 1932)

title: Promecotheca

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Promecotheca''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Promecotheca opacicollis.jpg
| afbeeldingtekst = ''[[Promecotheca opacicollis]]''
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladkevers|Chrysomelidae]] (Bladkevers)
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Promecotheca''
| auteur = [[Charles Emile Blanchard|Blanchard]]
| datum = 1853
}}

'''''Promecotheca''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[kevers]] uit de familie [[bladkevers]] (Chrysomelidae).<ref>[https://web.archive.org/web/20130927083459/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in Synopsis of the described Coleoptera of the World, 13 december 2008. Gearchiveerd op 27 september 2013.</ref>
De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1853 gepubliceerd door [[Charles Émile Blanchard]].

== Soorten ==
* ''[[Promecotheca alpiniae]]'' (Maulik, 1929)
* ''[[Promecotheca apicalis]]'' ([[Julius Weise|Weise]], 1911)
* ''[[Promecotheca bicolor]]'' Maulik, 1929
* ''[[Promecotheca bryanti]]'' (Gressitt, 1960)
* ''[[Promecotheca caeruleipennis]]'' Blanchard, 1853
* ''[[Promecotheca callosa]]'' (Baly, 1876)
* ''[[Promecotheca collinsi]]'' (Gressitt, 1960)
* ''[[Promecotheca cumingii]]'' (Baly, 1858)
* ''[[Promecotheca cyanipes]]'' (Erichson, 1834)
* ''[[Promecotheca freycinetiae]]'' Gressitt, 1960
* ''[[Promecotheca guadala]]'' (Maulik, 1932)
* ''[[Promecotheca kolombangara]]'' (Gressitt, 1957)
* ''[[Promecotheca leveri]]'' (Spaeth, 1937)
* ''[[Promecotheca nuciferae]]'' (Maulik, 1929)
* ''[[Promecotheca octostriata]]'' Chapuis, 1876
* ''[[Promecotheca oenoptera]]'' (Uhmann, 1931)
* ''[[Promecotheca opacicollis]]'' Gestro, 1897
* ''[[Promecotheca palmella]]'' (Gressitt, 1960)
* ''[[Promecotheca palmivora]]'' Gressitt, 1960
* ''[[Promecotheca pandani]]'' Gressitt, 1960
* ''[[Promecotheca papuana]]'' (Csiki, 1900)
* ''[[Promecotheca petelii]]'' (Guérin-Méneville, 1840)
* ''[[Promecotheca ptychospermae]]'' (Maulik, 1935)
* ''[[Promecotheca pubescens]]'' Gressitt, 1957
* ''[[Promecotheca pulchella]]'' (Gestro, 1917)
* ''[[Promecotheca sacchari]]'' (Gressitt, 1957)
* ''[[Promecotheca salomonina]]'' (Spaeth, 1937)
* ''[[Promecotheca similis]]'' (Uhmann, 1933)
* ''[[Promecotheca soror]]'' (Maulik, 1929)
* ''[[Promecotheca straminipennis]]'' (Weise, 1922)
* ''[[Promecotheca superba]]'' (Pic, 1914)
* ''[[Promecotheca varipes]]'' (Baly, 1858)
* ''[[Promecotheca violacea]]'' (Uhmann, 1932)

{{Appendix}}

[[Categorie:Promecotheca| ]]

title: Promecotheca

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Chrysomelidae (Bladkevers)

title: Geslacht


text:
# Herminia ciliata
Herminia ciliata is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Pagenstecher.

title: Herminia ciliata

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Herminia ciliata''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Herminiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Herminia]]''
| w-naam = ''Herminia ciliata''
| auteur = Pagenstecher
| datum = 1888
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Herminia ciliata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Pagenstecher.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Herminia|ciliata]]

title: Herminia ciliata

Onderfamilie: Herminiinae

Geslacht: Herminia

title: Soort


text:
# Childerik II
Koning Childerik II (circa 653 - herfst 675), zoon van Clovis II en Bathildis, werd koning van Austrasië na de dood van Childebert de Geadopteerde, de zoon van hofmeier Grimoald I.
Hij zou van 662 tot 675 over Austrasië heersen. Nadat de hofmeier Ebroin door de stadsgraven van Autun, Parijs en Lyon was gevangengenomen, kreeg Childerik II er Neustrië en Bourgondië bij.
In 675 kwam Ebroin vrij en werd Childerik II samen met zijn zwangere vrouw Bilichild (dochter van Sigibert III en Chimnechild) en hun vijfjarige zoon Dagobert door opstandige edelen in een bos nabij Chelles vermoord.

## Voorouders
| Voorouders van Childerik II | Voorouders van Childerik II                    | Voorouders van Childerik II                    | Voorouders van Childerik II                  | Voorouders van Childerik II                  | Voorouders van Childerik II                  | Voorouders van Childerik II                  | Voorouders van Childerik II                  | Voorouders van Childerik II                  |
| --------------------------- | ---------------------------------------------- | ---------------------------------------------- | -------------------------------------------- | -------------------------------------------- | -------------------------------------------- | -------------------------------------------- | -------------------------------------------- | -------------------------------------------- |
| Overgrootouders             | Chlotharius II (584-629) ∞ Bertrude (~590-618) | Chlotharius II (584-629) ∞ Bertrude (~590-618) | ? (-) ∞ ? (-)                                | ? (-) ∞ ? (-)                                | ? (–) ∞ ? (-)                                | ? (–) ∞ ? (-)                                | ?(–) ∞ ? (-)                                 | ?(–) ∞ ? (-)                                 |
| Grootouders                 | Dagobert I (584-629) ∞ Nanthilde (610-642)     | Dagobert I (584-629) ∞ Nanthilde (610-642)     | Dagobert I (584-629) ∞ Nanthilde (610-642)   | Dagobert I (584-629) ∞ Nanthilde (610-642)   | ? (-) ∞ ? (-)                                | ? (-) ∞ ? (-)                                | ? (-) ∞ ? (-)                                | ? (-) ∞ ? (-)                                |
| Ouders                      | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680)   | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680)   | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680) | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680) | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680) | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680) | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680) | Clovis II (637-655/58) ∞ Bathildis (626-680) |
| Childerik II (653-675)      |                                                |                                                |                                              |                                              |                                              |                                              |                                              |                                              |

title: Childerik II

wikitext:
{{Infobox dynastie
| naam =
| titel = [[Lijst van koningen en keizers van het Frankische Rijk|Koning van Austrasië]] (vanaf 673: Koning der Franken)
| afbeelding = Childeric2 coins.jpg
| onderschrift = Munt van Childeric II met een buste.
| regeerperiode = 662–675
| geboortedatum = ca? 653
| geboorteplaats =
| sterfdatum = herfst 675
| plaatsvanoverlijden =
| begraafplaats =
| vader = [[Clovis II]]
| moeder = [[Bathildis]]
| voorganger = [[Chlotharius III]]
| opvolger = [[Clovis III]]
[[Theuderik III]]
| koningin = [[Bilichild (echtgenote van Childerik II)|Bilichild]]
| dynastie = [[Merovingen]]
| koninklijk huis =
}}

Koning '''Childerik II''' (circa [[653]] - herfst [[675]]), zoon van [[Clovis II]] en [[Bathildis]],<ref>''[[Liber Historiae Francorum]]'' 44 (= {{Aut|B. Krusch}} (ed.), ''Monumenta Germaniae Historica, Scriptores rerum Merovingicarum'', II, Hannover, 1888, pp. [https://web.archive.org/web/20170925072640/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=316 316]-[https://web.archive.org/web/20170906052705/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=317 317]), Continuator [[Fredegar]]ii Scholastici, ''Continuationes Chronicarum Fredegarii'' IV 1 (= ''MGH, SrM'', II, p. [https://web.archive.org/web/20170906052659/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=168 168]), ''Vita Sanctae Balthildis'' 5 (= ''MGH, SrM'', II, p. [https://web.archive.org/web/20170925144507/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=487 487]).</ref> werd koning van [[Austrasië]] na de dood van [[Childebert de Geadopteerde]], de zoon van [[hofmeier]] [[Grimoald I (hofmeier)|Grimoald I]].

Hij zou van [[662]] tot [[675]] over [[Austrasië]] heersen. Nadat de hofmeier [[Ebroin]] door de stadsgraven van [[Autun]], [[Parijs]] en [[Lyon]] was gevangengenomen, kreeg Childerik II er [[Neustrië]] en [[Koninkrijk Bourgondië|Bourgondië]] bij.<ref>''Liber Historiae Francorum'' 45 (= ''MGH, SrM'', II, pp. [https://web.archive.org/web/20170906052705/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=317 317]-[https://web.archive.org/web/20170906052709/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=318 318]), Continuator Fredegarii Scholastici, ''Continuationes Chronicarum Fredegarii'' IV 2 (= ''MGH, SrM'', II, p. [https://web.archive.org/web/20170906052659/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=168 168]), ''Passio Leudegarii I'' 5-7 (= ''MGH, SrM'', V, pp. [https://web.archive.org/web/20170925144513/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000752.html?pageNo=287 287][https://web.archive.org/web/20170925144510/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000752.html?pageNo=288 -][https://web.archive.org/web/20170906052712/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000752.html?pageNo=289 289]).</ref>

In 675 kwam Ebroin vrij en werd Childerik II samen met zijn zwangere vrouw [[Bilichild (echtgenote van Childerik II)|Bilichild]] (dochter van [[Sigibert III]] en Chimnechild) en hun vijfjarige zoon Dagobert<ref>''Liber Historiae Francorum'' 43 (''MGH, SrM'', II, p. [https://web.archive.org/web/20170925072640/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=316 316]), ''Vita Lantberti Fontenallensis'' 5 (= ''MGH, SrM'', V, p. [https://web.archive.org/web/20170925144523/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000752.html?pageNo=612 612]), ''Vita II Audoini'' 41 (= ''MGH, SrM'', V, p. [https://web.archive.org/web/20170925144520/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000752.html?pageNo=565 565]).</ref> door opstandige edelen in een bos nabij [[Chelles (Seine-et-Marne)|Chelles]] vermoord.<ref>''Liber Historiae Francorum'' 45 (''MGH, SrM'', II, p. [https://web.archive.org/web/20170906052709/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=318 318]), Continuator Fredegarii Scholastici, ''Continuationes Chronicarum Fredegarii'' IV 2 (= ''MGH, SrM'', II, pp. [https://web.archive.org/web/20170906052659/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=168 168]-[https://web.archive.org/web/20170925144500/http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000749.html?pageNo=169 169]).</ref>

==Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Childerik II
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Chlotharius II]] (584-629)
∞
[[Bertrude]] (~590-618)
|colspan="2"|? (-)
 ∞
? (-)
|colspan="2"| ? (–)
∞
? (-)
|colspan="2"| ?(–)
∞
? (-)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Dagobert I]] (584-629)
∞
[[Nanthilde]] (610-642)
|colspan="4"|? (-)
 ∞
? (-)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Clovis II]] (637-655/58)
∞
[[Bathildis]] (626-680)
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"|'''Childerik II (653-675)'''
|}

== Noten ==
{{References|90%|2}}
{{Commonscat|Childeric II}}

[[Categorie:Koning der Franken]]
[[Categorie:Koning van Austrasië]]
[[Categorie:Koning van Bourgondië]]
[[Categorie:Koning van Neustrië]]
[[Categorie:Merovingisch Huis]]
[[Categorie:Persoon in de 7e eeuw]]

title: Childerik II

Voorganger: Chlotharius III

Opvolger: Clovis III · Theuderik III


text:
# Epermenia canicinctella
Epermenia canicinctella is een vlinder uit de familie van de borstelmotten (Epermeniidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1863 door Clemens.

title: Epermenia canicinctella

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Epermenia canicinctella''
| afbeelding =
| familie = [[Borstelmotten|Epermeniidae]] (Borstelmotten)
| onderfamilie =
| tribus =
| geslacht = ''[[Epermenia]]''
| w-naam = ''Epermenia canicinctella''
| auteur = Clemens
| datum = 1863
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Epermenia canicinctella''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Borstelmotten|borstelmotten (Epermeniidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1863 door Clemens.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|30}}

[[Categorie:Borstelmotten]]

title: Epermenia canicinctella

Familie: Epermeniidae (Borstelmotten)

Geslacht: Epermenia

title: Soort


text:
# Frederikke Thøgersen
Frederikke Skjødt Thøgersen (Thisted, 24 juli 1995) is een voetbalspeelster uit Denemarken. Ze speelt als middenvelder voor AS Roma in de Serie A.

## Clubcarrière
Thøgersen begon haar carrière bij Thisted FC. In 2013 stapte ze over naar Fortuna Hjørring waar ze zes seizoen voor speelde. Met de Deense topclub werd ze drie keer kampioen en won ze tweemaal de beker.
In 2019 maakte Thøgersen de overstap naar het Italiaanse Fiorentina. In Florence tekende ze een tweejarig contract. Dit contract diende ze uit waarna ze vanaf 2021 voor het Zweedse FC Rosengård uitkwam.
In 2023 keerde Thøgersen terug naar Italië om voor FC Inter Milaan te gaan spelen. Na een jaar in Milaan te hebben gevoetbald, stapte Thøgersen voorafgaande aan het seizoen 2024/25 over naar competitiegenoot AS Roma.

## Statistieken
| Seizoen | Club             | Competitie      | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Overig | Overig | Totaal | Totaal |
| Seizoen | Club             | Competitie      | Wed.       | Dlp.       | Wed.  | Dlp.  | Wed.   | Dlp.   | Wed.   | Dlp.   |
| ------- | ---------------- | --------------- | ---------- | ---------- | ----- | ----- | ------ | ------ | ------ | ------ |
| 2027/18 | Fortuna Hjørring | Elitedivisionen | 21         | 5          | 0     | 0     | 2      | 0      | 23     | 5      |
| 2018/19 | Fortuna Hjørring | Elitedivisionen | 23         | 4          | 0     | 0     | 2      | 0      | 25     | 4      |
| 2019/20 | ACF Fiorentina   | Serie A         | 15         | 2          | 1     | 0     | 2      | 0      | 18     | 2      |
| 2020/21 | ACF Fiorentina   | Serie A         | 21         | 0          | 1     | 0     | 4      | 0      | 26     | 0      |
| 2022    | FC Rosengård     | Damallsvenskan  | 6          | 0          | 1     | 0     | 6      | 0      | 13     | 0      |
| 2022/23 | FC Inter Milaan  | Serie A         | 13         | 0          | 4     | 0     | 0      | 0      | 17     | 0      |
| 2023/24 | FC Inter Milaan  | Serie A         | 18         | 0          | 2     | 0     | 0      | 0      | 20     | 0      |
| 2024/25 | AS Roma          | Serie A         | 15         | 1          | 1     | 0     | 0      | 0      | 16     | 1      |
| Totaal  | Totaal           | Totaal          | 137        | 12         | 10    | 0     | 33     | 0      | 180    | 12     |

Bijgewerkt t/m 23 januari 2025.

## Interlandcarrière
Thøgersen maakte haar debuut voor het Deense nationale team op 5 maart 2014 in een 2-0 nederlaag tegen Zweden door in de 74ste minuut in te vallen.
In 2017 werd Thøgersen opgenomen in de selectie van Denemarken voor het EK 2017 in Nederland. Met Denemarken wist ze tot de finale te geraken die met 4-2 werd verloren van Nederland. Thøgersen kwam in vijf wedstrijden in actie.
In 2023 mocht Thøgersen aantreden op het WK 2023 in Australië en Nieuw-Zeeland. Op dit eindtoernooi was de achtste finale het eindstation voor Denemarken. Thøgersen kwam enkel in het tweede groepsduel tegen Engeland in actie.

title: Frederikke Thøgersen

wikitext:
{{Infobox voetballer
| spelernaam                  = Frederikke Thøgersen
| volledigenaam               =  Frederikke Skjødt Thøgersen
| bijnaam                     =
| afbeelding                  = 20170706 OEFB AUT-DEN Frederikke Skjødt Thøgersen DSC 8272.jpg
| onderschrift                =
| geboortedatum               = 24 juli 1995
| geboortestad                = [[Thisted (plaats)|Thisted]]
| geboorteland                = {{DK}}
| overlijddatum               =
| stadvanoverlijden           =
| landvanoverlijden           =
| nationaliteit               = {{DK-VLAG}} Denemarken
| lengte                      =
| been                        =
| positie                     = Middenvelder
| gestopt                     =
| huidigeclub                 = {{IT-VLAG}} [[AS Roma (vrouwenvoetbal)|AS Roma]]
| rugnummer                   = 23
| huidigeclubfunctie          =
| functie                     =
| contracttot                 =
| verhuurdtot                 =
| jeugdjaren                  =
| jeugdteams                  =
| seizoen                     =  2013
 2013–2019
 2019–2021
 2021–2022
 2023–2024
 2024–
| club                        =  {{DK-VLAG}} [[Thisted FC]]
 {{DK-VLAG}} [[Fortuna Hjørring]]
 {{IT-VLAG}} [[ACF Fiorentina (vrouwenvoetbal)|ACF Fiorentina]]
 {{SE-VLAG}} [[FC Rosengård]]
 {{IT-VLAG}} [[FC Inter Milaan (vrouwenvoetbal)|FC Inter Milaan]]
 {{IT-VLAG}} [[AS Roma (vrouwenvoetbal)|AS Roma]]
| wedstr(goals)               =
 69{{0}}(6)
 36{{0}}(2)
 6{{0}}(0)
 23{{0}}(0)
 15{{0}}(1)
| interlandjaren              = 2011–2013
 2011–2012
 2012–2014
 2016
 2014–
| interlandteam               = {{DK-VLAG}} [[Deens voetbalelftal onder 16 (vrouwen)|Denemarken -16]]
 {{DK-VLAG}} [[Deens voetbalelftal onder 17 (vrouwen)|Denemarken -17]]
 {{DK-VLAG}} [[Deens voetbalelftal onder 19 (vrouwen)|Denemarken -19]]
 {{DK-VLAG}} [[Deens voetbalelftal onder 23 (vrouwen)|Denemarken -23]]
 {{DK-VLAG}} [[Deens voetbalelftal (vrouwen)|Denemarken]]
| interlandwedstrijden(goals) = 6{{0}}(2)
 16{{0}}(1)
 23{{0}}(2)
 1{{0}}(1)
 74{{0}}(3)
| trainersjaren               =
| getraindeclubs              =
| erelijstjaren               =
| erelijst                    =
| medailles                   =
| clubupdate                  = 23 januari 2025
| landupdate                  = 23 januari 2025
}}
'''Frederikke Skjødt Thøgersen''' ([[Thisted (plaats)|Thisted]], [[24 juli]] [[1995]]) is een voetbalspeelster uit [[Denemarken]]. Ze speelt als [[Middenvelder (voetbal)|middenvelder]] voor [[AS Roma (vrouwenvoetbal)|AS Roma]] in de [[Serie A (vrouwenvoetbal Italië)|Serie A]].

== Clubcarrière ==
Thøgersen begon haar carrière bij [[Thisted FC]]. In 2013 stapte ze over naar Fortuna Hjørring waar ze zes seizoen voor speelde. Met de Deense topclub werd ze drie keer kampioen en won ze tweemaal de beker.

In 2019 maakte Thøgersen de overstap naar het [[Italië|Italiaanse]] [[ACF Fiorentina|Fiorentina]]. In [[Florence (stad)|Florence]] tekende ze een tweejarig contract.<ref>{{Citeer web|url=https://kvindesport.dk/frederikke-thoegersen-skifter-til-fiorentina/|titel=Frederikke Thøgersen skifter til Fiorentina|achternaam=Arndal|voornaam=Skrevet af: Peter|datum=2019-05-20|bezochtdatum=2024-03-28|website=kvindesport.dk|language=da-DK}}</ref><ref>{{citeer web |titel=ViolaChannel - Frederikke Skjødt Thøgersen è una giocatrice viola |url=http://it.violachannel.tv/fw-dettaglio-breaking/items/id-20-05-2019_15-38-14_frederikke-skjodt-thogersen-e-una-giocatr.html |website=it.violachannel.tv |taal=it}}</ref> Dit contract diende ze uit waarna ze vanaf 2021 voor het [[Zweden|Zweedse]] [[FC Rosengård]] uitkwam.

In 2023 keerde Thøgersen terug naar Italië om voor [[FC Inter Milaan (vrouwenvoetbal)|FC Inter Milaan]] te gaan spelen.<ref>{{Citeer web|url=https://www.inter.it/en/news/frederikke-thogersen-joins-inter|titel=Frederikke Thøgersen joins Inter|datum=2023-01-21|bezochtdatum=2024-03-28|werk=www.inter.it|taal=en}}</ref> Na een jaar in [[Milaan (stad)|Milaan]] te hebben gevoetbald, stapte Thøgersen voorafgaande aan het seizoen 2024/25 over naar competitiegenoot [[AS Roma (vrouwenvoetbal)|AS Roma]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.asroma.com/en/news/71379/frederikke-thogersen-joins-roma|titel=Frederikke Thogersen joins Roma|werk=[[AS Roma (vrouwenvoetbal)|AS Roma]]|datum=2024-07-11|bezochtdatum=2025-01-23}}</ref>

==Statistieken==
{| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 70%; text-align: center;"
! rowspan="2" width="5%" |Seizoen
! rowspan="2" width="20%" |Club
! rowspan="2" width="12%" |Competitie
! colspan="2" width="12%" |Competitie
! colspan="2" width="12%" |Beker
! colspan="2" width="12%" |Overig
! colspan="2" width="12%" |Totaal
|-
! width="6%" |Wed.
! width="6%" |Dlp.
! width="6%" |Wed.
! width="6%" |Dlp.
! width="6%" |Wed.
! width="6%" |Dlp.
! width="6%" |Wed.
! width="6%" |Dlp.
|-
|2027/18
| rowspan="2" |{{DK-VLAG}} [[Fortuna Hjørring]]
| rowspan="2" | [[Elitedivisionen]]
|21
|5
|0
|0
|2
|0
|'''23'''
|'''5'''
|-
|2018/19
|23
|4
|0
|0
|2
|0
|'''25'''
|'''4'''
|-
|2019/20
| rowspan="2" |{{IT-VLAG}} [[ACF Fiorentina]]
| rowspan="2" | [[Serie A (vrouwenvoetbal Italië)|Serie A]]
|15
|2
|1
|0
|2
|0
|'''18'''
|'''2'''
|-
|2020/21
|21
|0
|1
|0
|4
|0
|'''26'''
|'''0'''
|-
|2022
| rowspan="1" |{{SE-VLAG}} [[FC Rosengård]]
| rowspan="1" | [[Damallsvenskan]]
|6
|0
|1
|0
|6
|0
|'''13'''
|'''0'''
|-
|2022/23
| rowspan="2" |{{IT-VLAG}} [[Inter Milaan (vrouwenvoetbal)|FC Inter Milaan]]
| rowspan="3" | Serie A
|13
|0
|4
|0
|0
|0
|'''17'''
|'''0'''
|-
|2023/24
|18
|0
|2
|0
|0
|0
|'''20'''
|'''0'''
|-
|2024/25
| rowspan="1" |{{IT-VLAG}} [[AS Roma (vrouwenvoetbal)|AS Roma]]
|15
|1
|1
|0
|0
|0
|'''16'''
|'''1'''
|- bgcolor="E6E6FA"
| colspan="3" |'''Totaal'''
|'''137'''
|'''12'''
|'''10'''
|'''0'''
|'''33'''
|'''0'''
|'''180'''
|'''12'''
|}
Bijgewerkt t/m 23 januari 2025.<ref name="Soccerway">{{Citeer web |url=https://nl.soccerway.com/players/frederikke-thogersen/174701/|titel=Denemarken - F. Thøgersen - Profiel met nieuws, statistieken en geschiedenis - Soccerway |bezochtdatum=2025-01-23 |werk=nl.soccerway.com}}</ref>

==Interlandcarrière==
Thøgersen maakte haar debuut voor het [[Deens voetbalelftal (vrouwen)|Deense nationale team]] op 5 maart 2014 in een 2-0 nederlaag tegen [[Zweeds voetbalelftal (vrouwen)|Zweden]] door in de 74ste minuut in te vallen.<ref name="nordjyske_2014">{{citeer web|url=https://nordjyske.dk/nyheder/thoegersen-stolt-over-debut-og-startplads/3ae7bd32-c21c-44cd-b301-2d730de3b6cf/112/1513|titel=Thøgersen stolt over debut og startplads|achternaam=Estrup|voornaam=Rasmus Boye|datum=13 maart 2014|uitgever=Nordjyske.dk|taal=DE|bezochtdatum=28 maart 2024|archiefdatum=22 april 2017|archief-url=https://web.archive.org/web/20170422034334/https://nordjyske.dk/nyheder/thoegersen-stolt-over-debut-og-startplads/3ae7bd32-c21c-44cd-b301-2d730de3b6cf/112/1513|url-status=dead}}</ref>

In 2017 werd Thøgersen opgenomen in de selectie van Denemarken voor het [[Europees kampioenschap voetbal vrouwen 2017|EK 2017]] in [[Nederland]]. Met Denemarken wist ze tot de finale te geraken die met 4-2 werd verloren van [[Nederlands voetbalelftal (vrouwen)|Nederland]]. Thøgersen kwam in vijf wedstrijden in actie.

In 2023 mocht Thøgersen aantreden op het [[Wereldkampioenschap voetbal vrouwen 2023|WK 2023]] in [[Australië (land)|Australië]] en [[Nieuw-Zeeland]]. Op dit eindtoernooi was de achtste finale het eindstation voor Denemarken. Thøgersen kwam enkel in het tweede groepsduel tegen [[Engels voetbalelftal (vrouwen)|Engeland]] in actie.

{{Appendix|2={{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel= Frederikke Thøgersen |oldid=1267495350|datum=20250123}}
{{References}}}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Thøgersen, Frederikke}}
[[Categorie:Deens voetballer]]

title: Persoonlijke informatie

Volledige naam: Frederikke Skjødt Thøgersen

Geboorteplaats: Thisted, Denemarken

Nationaliteit: Denemarken

Positie: Middenvelder

title: Clubinformatie

Huidige club: AS Roma

title: Senioren *

Seizoen: Club · W 0(G)

Thisted FC · Fortuna Hjørring · ACF Fiorentina · FC Rosengård · FC Inter Milaan · AS Roma · · 690(6) · 360(2) · 60(0) · 230(0) · 150(1)

title: Interlands **

Denemarken -16 · Denemarken -17 · Denemarken -19 · Denemarken -23 · Denemarken · 60(2) · 160(1) · 230(2) · 10(1) · 740(3)

Interlands **:
* Bijgewerkt op 23 januari 2025
** Bijgewerkt op 23 januari 2025

Portaal: Voetbal


text:
# Itokawa
(25143) Itokawa (of 1998 SF36) is een aardscheerder, een planetoïde in een baan dicht bij de Aarde.
Itokawa is aardappelvormig en is ongeveer 549 meter lang en 180 meter breed. De massa wordt geschat op 4 × 1010 kg. De zwaartekracht op het oppervlak bedraagt, afhankelijk van de locatie, ongeveer 6 × 10−10g. Aan de zonzijde is dit bij een klein voorwerp (met een relatief kleine massa ten opzichte van het oppervlak), zoals de ruimtesonde Hayabusa, kleiner dan de stralingsdruk van de Zon, dus wordt de versnelling als zo'n voorwerp naar het oppervlak valt, en ook het schijnbare gewicht op het oppervlak, voornamelijk door het laatste bepaald.
De planetoïde is in 2005 door de Japanse sonde Hayabusa bezocht. Deze ruimtesonde had een kleine robot aan boord die op de planetoïde zou landen - dit is echter niet gelukt. Daarnaast zou door het afschieten van een kogel op de planetoïde wat stof worden verzameld. Waarschijnlijk is dat wel gelukt. De sonde zou oorspronkelijk in juni 2007 op Aarde arriveren. Wegens problemen met de besturing en de ionenmotor werd dat juni 2010.
De planetoïde is vernoemd naar Hideo Itokawa (1912-1999), een pionier van het Japanse ruimtevaartprogramma.

title: Itokawa

wikitext:
{{Infobox planetoïde
| naam                 =
| afbeelding           = Artist’s impression of asteroid (25143) Itokawa (eso1405b) (cropped).jpg
| onderschrift         = Itokawa, gebaseerd op foto's gemaakt door Hayabusa
| baan                 =
| as                   = 1,324
| periheliumafstand    = 0,953
| apheliumafstand      = 1,695
| baansnelheid         =
| periode              = 1,524
| glooiingshoek        = 1,621
| excentriciteit       = 0,280
| familie              =
| diameter             = 0,33
| massa                =
| zwaartekracht        =
| temperatuur          =
| dichtheid            =
| rotatieperiode       = 12,132
| ontsnappingssnelheid =
| spectraalklasse      = S(IV)
| magnitude            = 19,26
| albedo               =
| ontdekker            = [[LINEAR]]
| ontdekkingsjaar      = 1998
}}
'''(25143) Itokawa''' (of '''1998 SF36''') is een [[aardscheerder]], een [[planetoïde]] in een baan dicht bij de Aarde.
Itokawa is aardappelvormig en is ongeveer 549 meter lang en 180 meter breed. De massa wordt geschat op 4 × 1010 kg. De [[zwaartekracht]] op het oppervlak bedraagt, afhankelijk van de locatie, ongeveer 6 × 10−10''g''. Aan de zonzijde is dit bij een klein voorwerp (met een relatief kleine massa ten opzichte van het oppervlak), zoals de [[ruimtesonde]] [[Hayabusa (sonde)|Hayabusa]], kleiner dan de [[stralingsdruk]] van de Zon, dus wordt de versnelling als zo'n voorwerp naar het oppervlak valt, en ook het schijnbare gewicht op het oppervlak, voornamelijk door het laatste bepaald.<ref>https://www.isas.jaxa.jp/e/forefront/2006/yoshikawa. [https://web.archive.org/web/20230809194545/https://www.isas.jaxa.jp/e/forefront/2006/yoshikawa/ Gearchiveerd] op 9 augustus 2023.</ref>

De planetoïde is in 2005 door de Japanse sonde Hayabusa bezocht. Deze ruimtesonde had een kleine robot aan boord die op de planetoïde zou landen - dit is echter niet gelukt. Daarnaast zou door het afschieten van een kogel op de planetoïde wat stof worden verzameld. Waarschijnlijk is dat wel gelukt. De sonde zou oorspronkelijk in juni 2007 op Aarde arriveren. Wegens problemen met de besturing en de [[ionenmotor]] werd dat juni 2010.<ref>[https://www.nu.nl/wetenschap/2127903/japanse-ruimtesonde-weer-even-gered.html Japanse ruimtesonde weer even gered] ''Nu.nl'' 21 november 2009. [https://web.archive.org/web/20180613234518/https://www.nu.nl/wetenschap/2127903/japanse-ruimtesonde-weer-even-gered.html Gearchiveerd] op 13 juni 2018.</ref>

De planetoïde is vernoemd naar [[Hideo Itokawa]] (1912-1999), een pionier van het Japanse ruimtevaartprogramma.

== Externe links ==
* {{Link JPL SBDB|id=Itokawa}}
* [https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=25143 (25143) Itokawa (Minor Planet Center)]

{{Appendix}}

[[Categorie:Aardscheerder]]

title: Baankarakteristieken

title: Fysische karakteristieken

Spectraalklasse: S(IV)

title: Geschiedenis

Ontdekker: LINEAR

Portaal: Astronomie


text:
# Utica glabra
Utica glabra is een krabbensoort uit de familie van de Varunidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1873 voor het eerst geldig gepubliceerd door Alphonse Milne-Edwards.

title: Utica glabra

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Utica glabra''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Decapoda]]
| familie = [[Varunidae]]
| geslacht = ''[[Utica (geslacht)|Utica]]''
| w-naam = ''Utica glabra''
| auteur = A. Milne-Edwards
| datum = 1873
| haakjes =
| worms = 444829
}}
'''''Utica glabra''''' is een [[krabben]]soort uit de familie van de [[Varunidae]].<ref>Davie, P. (2012). ''Utica glabra'' A. Milne-Edwards, 1873. Geraadpleegd via: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=444829</ref> De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1873 voor het eerst geldig gepubliceerd door [[Alphonse Milne-Edwards]].

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|21}}
[[Categorie:Varunidae]]

title: Utica glabra

Klasse: Malacostraca

Orde: Decapoda

Familie: Varunidae

Geslacht: Utica

title: Soort


text:
# Restauratie van orgels
Onder de restauratie van orgels wordt verstaan: de werkzaamheden die het normale onderhoud te boven gaan en noodzakelijk zijn voor het herstel of de conservering van een monumentaal pijporgel. Restauratie in het algemeen is het geheel van handelingen aan een beschadigd of gedeeltelijk verloren gegaan voorwerp met het doel dit terug te brengen in een van tevoren gedefinieerde toestand en zo te behouden voor toekomstige generaties.
Een goed gebouwd pijporgel kan honderden jaren meegaan maar is slijtage- en storingsgevoelig. Als een orgel niet meer goed functioneert, bijvoorbeeld doordat er steeds meer problemen ontstaan in de speel- en registermechanieken, er stemproblemen zijn bij het pijpwerk of lekkages in de windvoorziening kan op een gegeven moment gekozen worden voor restauratie.
Het grote aantal historische orgels met monumentale status dat Nederland rijk is wordt gerekend tot klinkend erfgoed. De monumentale status betekent dat de orgels van Rijkswege beschermd zijn, en dat voor restauratie een vergunning nodig is.

## Geschiedenis
In Nederland ontstaat in de tweede helft van de 20ste eeuw meer en meer het besef dat erover nagedacht moet worden hoe men om wil gaan met de vele historische kerkorgels die het land rijk is. Veel instrumenten zijn in matige staat van onderhoud en er is niet altijd een visie op hoe er omgegaan dient te worden met reparaties of verbeteringen. Ingrepen uit het begin van de 20ste eeuw, zoals pijpwerk van lood en tin vervangen in toentertijd goedkoper materiaal als zink of de elektrificatie van speel- en registermechanieken worden als niet langer gewenst beschouwd.
Onder invloed van de Orgelbeweging en de Oude Muziek-beweging, die de historische uitvoeringspraktijk nastreeft en 17e- en 18e-eeuwse instrumenten bestudeert, restaureert en nabouwt, ontstaat ook de wens om orgels op deze wijze te restaureren of te reconstrueren. Dit leidt er toe dat verschillende restauraties van grote orgels tamelijk nietsontziend plaatsvinden, waarbij veel materiaal dat in later eeuwen werd toegevoegd aan het oorspronkelijke instrument eenvoudigweg wordt verwijderd en vervangen door nagemaakt (dus nieuw) materiaal. Zo wordt in 1992 bij de restauratie van het Amsterdamse Duyschotorgel in de Westerkerk 80 % van het instrument gereconstrueerd om terug te kunnen keren naar de situatie van 1726. Ook worden er soms ingrepen gedaan die onomkeerbaar zijn, zoals het inkorten van pijpen om een (vermeend) oorspronkelijk hogere toonhoogte te realiseren.
Begin 21ste eeuw komt in Nederland een omslag in het denken over het restaureren van orgels. Meer en meer wordt gekozen voor de vorm waarin latere ingrepen behouden blijven, mits kwalitatief hoogstaand en kenmerkend voor het instrument. Ook mogen de ingrepen die tijdens de restauratie worden gedaan niet onherstelbaar zijn. Deze visie leidt ertoe dat verschillende restauraties van grote instrumenten opnieuw gedaan worden, zoals bij orgels in Alkmaar (Van Hagerbeer-Schnitgerorgel, restauratie 1982 en 2015), Haarlem (Müllerorgel, restauratie 1961 en 2000) en Zwolle (Schnitgerorgel, restauratie 1956 en vanaf 2018).
Tegelijkertijd is er steeds meer discussie onder kenners, eigenaars en gebruikers van de instrumenten over kwesties als het herstellen van historische stemmingen (niet altijd geschikt om gemeentezang te begeleiden of geschikt voor elk repertoire) of andere restauratieve ingrepen die men als te grote veranderingen van de karakteristiek van het instrument ziet. In sommige gevallen leidde dit tot decennialang durende conflicten alvorens men tot restauratie kon overgaan, zoals bij het Vater-Müllerorgel van de Oude Kerk in Amsterdam, waarvan de eerste plannen dateerden uit de jaren 60 van de 20ste eeuw, maar de restauratie pas in 2014 startte. De verschuivende inzichten en voortdurende discussies in Nederland over de doelstellingen en de gewenste uitkomsten daarvan zijn exemplarisch voor het denken over orgelrestauratie dat ook in andere landen dan Nederland niet stilstaat.
Om in Nederland te komen tot een eensluidende kwaliteitsstandaard en op den duur ook certificering is in 2016 door het Centraal College van Deskundigen Restauratiekwaliteit van de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg een richtlijn vastgesteld: de Uitvoeringsrichtlijn Historische orgels: Onderhoud en restauratie van historische pijporgels. Hierin wordt op zeer gedetailleerde wijze beschreven hoe de restauratie van een orgel dient te verlopen. De richtlijn is in samenwerking met de verschillende betrokkenen (adviseurs, bouwers, monumentenwacht, Rijksdienst) opgesteld en omvat tientallen eisen aan het proces, de materialen en de kennis en ervaring van alle betrokkenen.

## Restauratieproces

### Voorbereiding
Voorafgaand aan de restauratie wordt het instrument onderzocht en in kaart gebracht door een orgeladviseur. Hij doet dit door archiefonderzoek (documenten uit de tijd van ontstaan zoals bestekken van orgelbouwers of keuringsrapporten bij oplevering) en door onderzoek (observatie en meting) van alle onderdelen. De volgende vragen zijn daarbij aan de orde:
- Wat is de cultuurhistorische waarde van het orgel als geheel, van bepaalde onderdelen of van specifieke kenmerken?
- Wat is de geschiedenis van het instrument? Heeft het altijd in deze ruimte gestaan, is het voor deze ruimte ontworpen? Wat is er in de tussentijd aan de ruimte veranderd (zoals bijvoorbeeld het ontpleisteren van muren, dat de akoestiek beïnvloedt)?
- Welke orgelbouwers hebben er door de eeuwen aan gewerkt en het instrument veranderd? Hoe ingrijpend waren deze veranderingen?
- Welke onderdelen (zoals pijpwerk, balgen, mechaniek) zijn origineel en welke van later datum? Staat het nog op de oorspronkelijke plek, of zijn bijvoorbeeld pijpen opgeschoven naar een hoger of lager octaaf? Wat is de mensuur van de pijpen?
- Hoe is het huidige klankbeeld? Wat is de huidige toonhoogte en stemming van het orgel, en is dit origineel of later aangepast?
- Wat is de staat van het materiaal? Zijn de pijpen of conducten (windgeleiders) aangetast door tinpest?[7][8] Is het leer (dat lekkage van de windvoorziening moet voorkomen en onderdeel is van de balgen) uitgedroogd? Zitten er scheuren of andere aantastingen in de houten onderdelen?
- Wat is de staat van de directe omgeving? Hoe stabiel is het orgelbalkon, zijn er vochtige muren of tochtige kieren in muren en hoe is het binnenklimaat van het gebouw (te vochtig of te droog)?

### Werkzaamheden
Na het opstellen van een restauratierapport maakt de adviseur, in Nederland samen met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als het gaat om een monumentaal orgel, de afweging op welke wijze gerestaureerd gaat worden. De keuze voor de orgelbouwer die het werk gaat verrichten is afhankelijk van de ervaring van de bouwer met een dergelijk type instrument, maar de opdracht dient ook aanbesteed te worden.
Tijdens de restauratie wordt het orgel gedemonteerd, dat wil zeggen dat alle onderdelen (behalve de kast) naar de werkplaats van de orgelbouwer worden gebracht voor nader onderzoek en werkzaamheden. Kleine orgels kunnen inclusief kast worden gedemonteerd. Als het orgel beschilderde luiken heeft, kunnen ook deze gedemonteerd worden en naar het atelier van een schilderrestaurateur gaan. Vaak vindt ook onderzoek plaats naar eventuele eerdere verflagen of verdwenen afbeeldingen. Ook de kleur waarin de orgelkas geschilderd is wordt onderzocht om na te gaan of er oudere, afwijkende kleurlagen onder zitten.

Als er veel oorspronkelijk materiaal aanwezig is kan men kiezen voor een restauratie naar, en deels reconstructie van het oorspronkelijke instrument. Als er in later eeuwen ingrepen van hoogstaande kwaliteit zijn gedaan in het orgel (als bijvoorbeeld de klank van de pijpen is aangepast aan de smaak van die tijd), kan er voor een hybride model gekozen worden, waarbij ook deze aanpassingen behouden blijven. In de 21ste eeuw heeft deze praktijk de voorkeur van de Nederlandse Rijksdienst, omdat daarmee geen of weinig oud materiaal verloren gaat. Een enkele keer is alleen de orgelkas nog origineel. Als de inhoud uit latere eeuwen van inferieure kwaliteit is, kan gekozen worden voor een algehele reconstructie van het oorspronkelijke orgel, of voor een nieuw instrument met een modern klankbeeld in de oude kast.
Ingrepen uit de 20ste eeuw zoals het elektrificeren van de speelmechanieken worden bij orgels van voor 1900 altijd ongedaan gemaakt. De elektrische windvoorziening (een windmotor die de blaasbalgen vult en op druk houdt) zal echter in de meeste gevallen gehandhaafd worden, omdat terugkeer naar de oorspronkelijke vorm van door mensen getreden balgen niet praktisch is. In sommige gevallen is zowel elektrische als menselijk aangedreven wind mogelijk.
Als er grote ingrepen in oud pijpwerk zijn gedaan (zoals het inkorten van de bekers of het plaatsen van kernsteken) wordt soms gekozen voor restauratie (zoals het verlengen van bekers), soms voor het handhaven van de ontstane situatie. Een enkele keer worden afgekeurde registers, die bij de restauratie uit een orgel verwijderd zijn omdat ze van later datum waren, opgeslagen bij de orgelbouwer om later hergebruikt te worden bij de restauratie van een ander orgel uit de tijd van dat register.
Restauratie kan ook de aanleiding zijn voor een al van oudsher gewenste verbetering die niet teruggaat op de werkelijke historie van het orgel, maar tegelijk de cultuurhistorische waarde ongerept laat. In sommige gevallen gaat het om gereserveerde ruimte voor registers die nooit geplaatst zijn of een extra manuaal waarvoor ruimte gereserveerd was maar dat nooit geplaatst is, meestal wegens geldgebrek. Om dezelfde reden kregen sommige orgels een aangehangen pedaal in plaats van een zelfstandig pedaal. Bij de restauratie kan besloten worden alsnog de oorspronkelijk plannen uit te voeren en/of het orgel uit te breiden met nieuw materiaal in de stijl passend bij het instrument. Zo werd bij de restauratie in 2016-2017 van het Hinsz-orgel uit 1744 in de Nicolaïkerk te Appingedam door de orgelfirma Reil het aangehangen pedaal vervangen door een zelfstandig pedaal met nieuwe registers in een bij het orgel passende stijl. Hierdoor kreeg de klank meer diepte en werden de repertoiremogelijkheden sterk vergroot. De ruimte voor de pedaalkas met extra registers werd gevonden achter het orgel, zodat het historische (visuele) beeld door de uitbreiding niet is verstoord. De aanvulling op het orgel is omkeerbaar: mochten latere generaties oordelen dat deze verbetering niet paste bij dit monumentale orgel, dan kan de vorige situatie hersteld worden.

### Voorwaarden
Volgens de bovengenoemde Uitvoeringsrichtlijn is elke ingreep in meer of mindere mate een aantasting van de cultuurhistorische waarde. De richtlijn noemt de volgende eisen voor ingrepen:
- Beperk de omvang van de ingreep tot zo veel als noodzakelijk is en zo weinig als mogelijk is.
- Voer de ingreep degelijk uit, om (opnieuw) ingrijpen zo veel mogelijk te voorkomen of zo lang mogelijk uit te stellen.
- De ingreep moet passend zijn binnen de gegeven situatie (invloed op chemische, mechanische of op fysische processen mag niet tot schade leiden, reparaties moeten zwakker zijn dan het origineel).
- Vervang bij voorkeur met hetzelfde materiaal (of een ander materiaal met dezelfde eigenschappen) en/of dezelfde techniek.

Samenvattend: een ingreep mag geen schade toebrengen, moet opnieuw uitgevoerd kunnen worden als de kwaliteit ervan onvoldoende was, en dient omkeerbaar te zijn. Om dit te kunnen beoordelen heeft men een restauratieladder opgesteld, waarin de hiërarchie van ingrepen zichtbaar wordt:
1. Conserveren/onderhoud
2. Repareren
3. Vernieuwen door middel van:
  1. Kopiëren
  2. Imiteren
  3. Verbeteren

Dat betekent dat conserveren gaat boven repareren of vernieuwen, en dat bij vernieuwen kopiëren gaat boven imiteren of verbeteren. Wel zal van geval tot geval bekeken moeten worden welke keuzes men maakt: elk historisch orgel is uniek en heeft zijn eigen geschiedenis van aanpassingen en verbeteringen, en elke keuze voor een bepaalde ingreep kan consequenties voor andere keuzes hebben.
Een orgel is bovendien een gebruiksinstrument, meestal in de eerste plaats bedoeld voor de begeleiding van de gemeentezang en in de tweede plaats om concerten te geven. Anders dan bij de restauratie van een kunstobject zoals bijvoorbeeld een schilderij speelt dus het functioneren van het instrument na de restauratie een rol bij de beslissingen die genomen worden.

### Doel
Uiteraard wil men ervoor zorgen dat het orgel technisch weer optimaal functioneert, maar daarnaast is het doel van de restauratie dat er een samenhangend klankbeeld uitkomt dat karakteristiek is voor de orgelbouwer die het orgel oorspronkelijk ontworpen heeft, en eventueel de bouwers die het later veranderd hebben. Nederlandse voorbeelden van dergelijke restauraties zijn o.a. het Van Hagerbeer-Schnitgerorgel (Alkmaar) uit de 17e en 18e eeuw (waarbij het ook weer mogelijk is de wind door balgentreders te laten voortbrengen) en het Vater-Müllerorgel (Oude Kerk Amsterdam). Dit orgel stamt uit de 18e eeuw, maar de invloeden van de 19e-eeuwse bouwer Witte van de firma Bätz zijn ook bewaard gebleven.

### Kosten
De restauratie van een monumentaal orgel kan meerdere jaren duren. Vanwege het hoge aantal arbeidsuren kunnen de kosten bij grote restauraties in de honderdduizenden euro's lopen, die in Nederland voor een groot deel door de overheid worden betaald.
Eigenaren van gerestaureerde monumenten, veelal kerkelijke gemeenten/parochies, beheer-stichtingen of de plaatselijke overheid hebben een onderhoudsplicht, waarvoor deels overheidssubsidie beschikbaar is.

title: Restauratie van orgels

wikitext:
[[Bestand:RM7258-VanHagerbeer-SchnitgerOrgel.JPG|miniatuur|In het Van Hagerbeer-Schnitgerorgel in de [[Grote of Sint-Laurenskerk (Alkmaar)|Grote of Sint Laurenskerk]] te Alkmaar is nog zo'n 90% van het oorspronkelijke materiaal uit de 17e en 18e eeuw aanwezig.]]
Onder de '''restauratie van orgels''' wordt verstaan: de werkzaamheden die het normale onderhoud te boven gaan en noodzakelijk zijn voor het herstel of de [[Conserveringstechniek (objecten en organismen)|conservering]] van een [[Monument (erfgoed)|monumentaal]] [[pijporgel]].<ref name=":3">{{Citeer web|url=https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Orgels_in_Nederland|titel=Orgels in Nederland {{!}} Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|bezochtdatum=2021-12-09|werk=kennis.cultureelerfgoed.nl}}</ref> [[Restauratie (object)|Restauratie]] in het algemeen is het geheel van handelingen aan een beschadigd of gedeeltelijk verloren gegaan voorwerp met het doel dit terug te brengen in een van tevoren gedefinieerde toestand en zo te behouden voor toekomstige generaties.

Een goed gebouwd pijporgel kan honderden jaren meegaan maar is slijtage- en storingsgevoelig.<ref name=":3" /> Als een orgel niet meer goed functioneert, bijvoorbeeld doordat er steeds meer problemen ontstaan in de speel- en [[Register (orgel)|register]]<nowiki/>mechanieken, er [[Stemmen (muziek)|stem]]<nowiki/>problemen zijn bij het [[Orgelpijp (orgel)|pijpwerk]] of lekkages in de [[Windvoorziening (orgel)|windvoorziening]] kan op een gegeven moment gekozen worden voor restauratie.

Het grote aantal historische orgels met monumentale status dat Nederland rijk is<ref>{{Citeer web|url=https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2019/01/01/orgellijst|titel=Lijst van orgels met monumentale waarde - Publicatie - Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed|bezochtdatum=2021-12-06|auteur=Cultuur en Wetenschap Ministerie van Onderwijs|datum=2021-10-20|werk=www.cultureelerfgoed.nl|taal=|archiefdatum=2021-12-06|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211206152526/https://www.cultureelerfgoed.nl/publicaties/publicaties/2019/01/01/orgellijst|dodeurl=no}}</ref> wordt gerekend tot klinkend [[erfgoed]]. De monumentale status betekent dat de orgels van Rijkswege beschermd zijn, en dat voor restauratie een vergunning nodig is.<ref name=":2" />

== Geschiedenis ==
In Nederland ontstaat in de tweede helft van de 20ste eeuw meer en meer het besef dat erover nagedacht moet worden hoe men om wil gaan met de vele historische [[kerkorgel]]s<ref>Voor [[concertorgel]]s geldt in principe hetzelfde, maar die zijn veel geringer in aantal en bovendien van latere datum (vanaf eind 19e eeuw).</ref> die het land rijk is. Veel instrumenten zijn in matige staat van onderhoud en er is niet altijd een visie op hoe er omgegaan dient te worden met reparaties of verbeteringen. Ingrepen uit het begin van de 20ste eeuw, zoals pijpwerk van [[Lood (element)|lood]] en [[Tin (element)|tin]] vervangen in toentertijd goedkoper materiaal als [[Zink (element)|zink]] of de [[elektrificatie]] van speel- en registermechanieken worden als niet langer gewenst beschouwd.

Onder invloed van de [[Orgelbeweging]] en de [[Oude Muziek]]-beweging, die de [[Authentieke uitvoeringspraktijk|historische uitvoeringspraktijk]] nastreeft en 17e- en 18e-eeuwse instrumenten bestudeert, restaureert en nabouwt, ontstaat ook de wens om orgels op deze wijze te restaureren of te [[Reconstructie (onderzoek)|reconstrueren]]. Dit leidt er toe dat verschillende restauraties van grote orgels tamelijk nietsontziend plaatsvinden, waarbij veel materiaal dat in later eeuwen werd toegevoegd aan het oorspronkelijke instrument eenvoudigweg wordt verwijderd en vervangen door nagemaakt (dus nieuw) materiaal. Zo wordt in 1992 bij de restauratie van het Amsterdamse [[Johannes Duyschot|Duyschot]][[Orgels van de Westerkerk in Amsterdam|orgel]] in de [[Westerkerk (Amsterdam)|Westerkerk]] 80 % van het instrument gereconstrueerd om terug te kunnen keren naar de situatie van 1726.<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://www.trouw.nl/gs-b15d6f6f|titel=Oorlog in orgelland|bezochtdatum=2021-12-06|auteur=Christo Lelie|datum=2001-02-14|werk=Trouw|taal=|archiefdatum=2021-12-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211209155759/https://myprivacy.dpgmedia.nl/consent?siteKey=w38GrtRHtDg4T8xq&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.trouw.nl%2fprivacy-wall%2faccept%3fredirectUri%3d%252fgs-b15d6f6f|dodeurl=no}}</ref> Ook worden er soms ingrepen gedaan die onomkeerbaar zijn, zoals het inkorten van pijpen om een (vermeend) oorspronkelijk hogere [[Stemtoon|toonhoogte]] te realiseren.
[[Bestand:Orgelluiken(b) na restauratie - Amsterdam - 20013146 - RCE.jpg|miniatuur|De gerestaureerde luiken van het [[Orgels van de Nieuwe Kerk (Amsterdam)|hoofdorgel van de Nieuwe Kerk]] in Amsterdam, beschilderd door [[Jan Gerritsz. van Bronckhorst]], worden teruggeplaatst (1978)]]
Begin 21ste eeuw komt in Nederland een omslag in het denken over het restaureren van orgels. Meer en meer wordt gekozen voor de vorm waarin latere ingrepen behouden blijven, mits kwalitatief hoogstaand en kenmerkend voor het instrument. Ook mogen de ingrepen die tijdens de restauratie worden gedaan niet onherstelbaar zijn. Deze visie leidt ertoe dat verschillende restauraties van grote instrumenten opnieuw gedaan worden, zoals bij orgels in [[Grote of Sint-Laurenskerk (Alkmaar)|Alkmaar]] ([[Van Hagerbeer]]-[[Franz Caspar Schnitger|Schnitger]]orgel, restauratie 1982 en 2015), [[Grote of St.-Bavokerk|Haarlem]] ([[Hoofdorgel van de Grote of Sint-Bavokerk in Haarlem|Müllerorgel]], restauratie 1961 en 2000) en [[Grote of Sint-Michaëlskerk (Zwolle)|Zwolle]] ([[Arp Schnitger|Schnitger]]<nowiki/>orgel, restauratie 1956 en vanaf 2018).

Tegelijkertijd is er steeds meer discussie onder kenners, eigenaars en gebruikers van de instrumenten over kwesties als het herstellen van historische [[Stemming (muziek)|stemmingen]] (niet altijd geschikt om gemeentezang te begeleiden of geschikt voor elk repertoire) of andere restauratieve ingrepen die men als te grote veranderingen van de karakteristiek van het instrument ziet.<ref name=":0" /> In sommige gevallen leidde dit tot decennialang durende conflicten alvorens men tot restauratie kon overgaan, zoals bij het [[Hoofdorgel van de Oude Kerk in Amsterdam|Vater-Müllerorgel]] van de Oude Kerk in Amsterdam, waarvan de eerste plannen dateerden uit de jaren 60 van de 20ste eeuw, maar de restauratie pas in 2014 startte.<ref>{{Citeer web|url=https://www.orgelnieuws.nl/restauratie-voltooid-orgel-oude-kerk-amsterdam-toont-zich-weer-in-volle-glorie/|titel=Restauratie voltooid: orgel Oude Kerk Amsterdam toont zich weer in volle glorie|bezochtdatum=2021-12-06|auteur=Redactie|datum=2019-05-21|6=taal|archiefdatum=2021-04-20|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210420050444/http://www.orgelnieuws.nl/restauratie-voltooid-orgel-oude-kerk-amsterdam-toont-zich-weer-in-volle-glorie/|dodeurl=no}}</ref> De verschuivende inzichten en voortdurende discussies in Nederland over de doelstellingen en de gewenste uitkomsten daarvan zijn exemplarisch voor het denken over orgelrestauratie dat ook in andere landen dan Nederland niet stilstaat.

Om in Nederland te komen tot een eensluidende kwaliteitsstandaard en op den duur ook [[Certificaat (verklaring)|certificering]] is in 2016 door het [[Centraal College van Deskundigen Restauratiekwaliteit]] van de [[Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg]] een richtlijn vastgesteld: de ''Uitvoeringsrichtlijn Historische orgels: Onderhoud en restauratie van historische pijporgels''.<ref name=":2">{{Citeer web|url=https://www.stichtingerm.nl/doc/P032%20URL%20Historische%20orgels%20160617%20(incl%20jur%20toets%20160928%20gew%20161227).pdf|titel=Uitvoeringsrichtlijn Historische orgels: Onderhoud en restauratie van historische pijporgels (URL 7010)|bezochtdatum=2021-12-09|datum=2016-06-17|uitgever=Centraal College van Deskundigen Restauratiekwaliteit|archiefdatum=2021-05-16|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210516130358/https://www.stichtingerm.nl/doc/P032%20URL%20Historische%20orgels%20160617%20(incl%20jur%20toets%20160928%20gew%20161227).pdf|dodeurl=no}}</ref> Hierin wordt op zeer gedetailleerde wijze beschreven hoe de restauratie van een orgel dient te verlopen. De richtlijn is in samenwerking met de verschillende betrokkenen (adviseurs, bouwers, monumentenwacht, Rijksdienst) opgesteld en omvat tientallen eisen aan het proces, de materialen en de kennis en ervaring van alle betrokkenen.

== Restauratieproces ==
[[Bestand:Pipe organ tracker action.jpg|miniatuur|Speelmechaniek (het wellenbord van het [[Pedaal (muziek)|pedaal]]) van een orgel]]
=== Voorbereiding ===
Voorafgaand aan de restauratie wordt het instrument onderzocht en in kaart gebracht door een [[orgeladviseur]]. Hij doet dit door archiefonderzoek (documenten uit de tijd van ontstaan zoals [[Bestek (bouwkunde)|bestekken]] van [[orgelbouwer]]s of keuringsrapporten bij [[oplevering]]) en door onderzoek (observatie en meting) van alle onderdelen. De volgende vragen zijn daarbij aan de orde:

* Wat is de [[Materieel (cultureel) erfgoed|cultuurhistorische]] waarde van het orgel als geheel, van bepaalde onderdelen of van specifieke kenmerken?
*Wat is de geschiedenis van het instrument? Heeft het altijd in deze ruimte gestaan, is het voor deze ruimte ontworpen? Wat is er in de tussentijd aan de ruimte veranderd (zoals bijvoorbeeld het [[Pleister (bouw)|ontpleisteren]] van muren, dat de [[akoestiek]] beïnvloedt)?
* Welke orgelbouwers hebben er door de eeuwen aan gewerkt en het instrument veranderd? Hoe ingrijpend waren deze veranderingen?
* Welke onderdelen (zoals pijpwerk, [[Blaasbalg|balgen]], mechaniek) zijn origineel en welke van later datum? Staat het nog op de oorspronkelijke plek, of zijn bijvoorbeeld pijpen opgeschoven naar een hoger of lager [[Octaaf (muziek)|octaaf]]? Wat is de [[Mensuur (blaasinstrument)|mensuur]] van de pijpen?
* Hoe is het huidige klankbeeld? Wat is de huidige toonhoogte en stemming van het orgel, en is dit origineel of later aangepast?
* Wat is de staat van het materiaal? Zijn de pijpen of [[Conduct (orgel)|conducten]] (windgeleiders) aangetast door [[tinpest]]?<ref>{{Citeer web|url=https://www.orgelonderhoud.nl/nieuws/loodcorrosie-orgelmetaal-ernstig-aantasten/|titel=Loodcorrosie kan orgelmetaal ernstig aantasten|bezochtdatum=2021-12-06|datum=2018-02-12|werk=J.W. Grisnich Orgelonderhoud|taal=|archiefdatum=2021-12-06|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211206132332/https://www.orgelonderhoud.nl/nieuws/loodcorrosie-orgelmetaal-ernstig-aantasten/|dodeurl=no}}</ref><ref>Tinpest wordt onterecht soms aangeduid als loodcorrosie; het is geen roest, maar een verandering in de [[kristalstructuur]] van het materiaal.
{{Citeer web|url=https://www.ensie.nl/antiek-encyclopedie/tinpest|titel=Tinpest - de betekenis volgens Antiek encyclopedie|bezochtdatum=2021-12-09|datum=2020-12-02|werk=[[ENSIE]]|uitgever=Stichting Ensie Encyclopedie|archiefdatum=2021-12-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211209155800/https://www.ensie.nl/antiek-encyclopedie/tinpest|dodeurl=no}}</ref> Is het leer (dat lekkage van de windvoorziening moet voorkomen en onderdeel is van de balgen) uitgedroogd? Zitten er scheuren of andere aantastingen in de houten onderdelen?
*Wat is de staat van de directe omgeving? Hoe stabiel is het orgelbalkon, zijn er vochtige muren of tochtige kieren in muren en hoe is het binnenklimaat van het gebouw (te vochtig of te droog)?

=== Werkzaamheden ===
[[Bestand:Grote kerk interieur orgel detail tijdens restauratie Tussen ongeveer de jaren 1960 en 1990 heeft de - RAA-DMGA-01969 - RAA Elsinga.jpg|thumb|Tijdens de restauratie van het hoofdorgel van de Grote of Sint-Laurenskerk (Alkmaar) in 1987 worden de conducten geïnspecteerd.]]
Na het opstellen van een restauratierapport maakt de adviseur, in Nederland samen met de [[Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed]] als het gaat om een [[Monument (erfgoed)|monumentaal]] orgel, de afweging op welke wijze gerestaureerd gaat worden. De keuze voor de orgelbouwer die het werk gaat verrichten is afhankelijk van de ervaring van de bouwer met een dergelijk type instrument, maar de opdracht dient ook [[Aanbesteding|aanbesteed]] te worden.

Tijdens de restauratie wordt het orgel gedemonteerd, dat wil zeggen dat alle onderdelen (behalve de kast) naar de werkplaats van de orgelbouwer worden gebracht voor nader onderzoek en werkzaamheden. Kleine orgels kunnen inclusief kast worden gedemonteerd. Als het orgel beschilderde luiken heeft, kunnen ook deze gedemonteerd worden en naar het atelier van een schilderrestaurateur gaan. Vaak vindt ook onderzoek plaats naar eventuele eerdere verflagen of verdwenen afbeeldingen. Ook de kleur waarin de orgelkas geschilderd is wordt onderzocht om na te gaan of er oudere, afwijkende kleurlagen onder zitten.

Als er veel oorspronkelijk materiaal aanwezig is kan men kiezen voor een restauratie naar, en deels reconstructie van het oorspronkelijke instrument. Als er in later eeuwen ingrepen van hoogstaande kwaliteit zijn gedaan in het orgel (als bijvoorbeeld de klank van de pijpen is aangepast aan de smaak van die tijd), kan er voor een hybride model gekozen worden, waarbij ook deze aanpassingen behouden blijven. In de 21ste eeuw heeft deze praktijk de voorkeur van de Nederlandse Rijksdienst, omdat daarmee geen of weinig oud materiaal verloren gaat.<ref name=":3" /> Een enkele keer is alleen de [[Orgelkast|orgelkas]] nog origineel. Als de inhoud uit latere eeuwen van inferieure kwaliteit is, kan gekozen worden voor een algehele reconstructie van het oorspronkelijke orgel, of voor een nieuw instrument met een modern klankbeeld in de oude kast.[[Bestand:OrganumFollis.jpg|miniatuur|Orgeltrapper aan het werk]]Ingrepen uit de 20ste eeuw zoals het elektrificeren van de speelmechanieken worden bij orgels van voor 1900 altijd ongedaan gemaakt. De elektrische windvoorziening (een [[Ventilator|windmotor]] die de blaasbalgen vult en op druk houdt) zal echter in de meeste gevallen gehandhaafd worden, omdat terugkeer naar de oorspronkelijke vorm van door mensen getreden balgen niet praktisch is. In sommige gevallen is zowel elektrische als menselijk aangedreven wind mogelijk.

Als er grote ingrepen in oud pijpwerk zijn gedaan (zoals het inkorten van de bekers of het plaatsen van [[Kernsteek|kernsteken]]) wordt soms gekozen voor restauratie (zoals het verlengen van bekers), soms voor het handhaven van de ontstane situatie. Een enkele keer worden afgekeurde [[Register (orgel)|registers]], die bij de restauratie uit een orgel verwijderd zijn omdat ze van later datum waren, opgeslagen bij de orgelbouwer om later hergebruikt te worden bij de restauratie van een ander orgel uit de tijd van dat register.

Restauratie kan ook de aanleiding zijn voor een al van oudsher gewenste verbetering die niet teruggaat op de werkelijke historie van het orgel, maar tegelijk de cultuurhistorische waarde ongerept laat. In sommige gevallen gaat het om gereserveerde ruimte voor registers die nooit geplaatst zijn of een extra manuaal waarvoor ruimte gereserveerd was maar dat nooit geplaatst is, meestal wegens geldgebrek. Om dezelfde reden kregen sommige orgels een [[Pedaal (muziek)#Aangehangen pedaal|aangehangen pedaal]] in plaats van een [[Pedaal (muziek)#Vrij pedaal|zelfstandig pedaal]]. Bij de restauratie kan besloten worden alsnog de oorspronkelijk plannen uit te voeren en/of het orgel uit te breiden met nieuw materiaal in de stijl passend bij het instrument. Zo werd bij de restauratie in 2016-2017 van het [[Albertus Antoni Hinsz|Hinsz]]-orgel uit 1744 in de [[Nicolaïkerk (Appingedam)|Nicolaïkerk]] te [[Appingedam]] door de orgelfirma [[Reil (orgelmakerij)|Reil]] het aangehangen pedaal vervangen door een zelfstandig pedaal met nieuwe registers in een bij het orgel passende stijl. Hierdoor kreeg de klank meer diepte en werden de repertoiremogelijkheden sterk vergroot. De ruimte voor de pedaalkas met extra registers werd gevonden achter het orgel, zodat het historische (visuele) beeld door de uitbreiding niet is verstoord.<ref>{{Citeer web|url=http://www.orgelnieuws.nl/orgel-nicolaikerk-appingedam-gerestaureerd-en-uitgebreid-dorpsstatus-naar-kleine-stad/|titel=Orgel Nicolaïkerk Appingedam gerestaureerd en uitgebreid: van ‘dorpsstatus‘ naar ‘kleine stad’|bezochtdatum=2021-12-09|auteur=Stef Tuinstra|datum=2017-09-23|taal=|archiefdatum=2021-12-02|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211202163618/http://www.orgelnieuws.nl/orgel-nicolaikerk-appingedam-gerestaureerd-en-uitgebreid-dorpsstatus-naar-kleine-stad/|dodeurl=no}}</ref> De aanvulling op het orgel is omkeerbaar: mochten latere generaties oordelen dat deze verbetering niet paste bij dit monumentale orgel, dan kan de vorige situatie hersteld worden.

=== Voorwaarden ===
[[Bestand:INTERIEUR, OVERZICHT ORGEL (TIJDENS RESTAURATIE) - Cuijk - 20281926 - RCE.jpg|miniatuur|Het gedemonteerde orgel van de [[Sint-Martinuskerk (Cuijk)|St Martinuskerk]] in Cuijk tijdens de restauratie in de werkplaats van orgelbouwer [[Verschueren (orgelbouwers)|Verschueren]] (1989), met op de voorgrond houten pijpen.]]
Volgens de bovengenoemde Uitvoeringsrichtlijn is elke ingreep in meer of mindere mate een aantasting van de cultuurhistorische waarde. De richtlijn noemt de volgende eisen voor ingrepen:<ref name=":2" />
* Beperk de omvang van de ingreep tot zo veel als noodzakelijk is en zo weinig als mogelijk is.
* Voer de ingreep degelijk uit, om (opnieuw) ingrijpen zo veel mogelijk te voorkomen of zo lang mogelijk uit te stellen.
* De ingreep moet passend zijn binnen de gegeven situatie (invloed op chemische, mechanische of op fysische processen mag niet tot schade leiden, reparaties moeten zwakker zijn dan het origineel).
* Vervang bij voorkeur met hetzelfde materiaal (of een ander materiaal met dezelfde eigenschappen) en/of dezelfde techniek.
Samenvattend: een ingreep mag geen schade toebrengen, moet opnieuw uitgevoerd kunnen worden als de kwaliteit ervan onvoldoende was, en dient omkeerbaar te zijn. Om dit te kunnen beoordelen heeft men een restauratieladder opgesteld, waarin de hiërarchie van ingrepen zichtbaar wordt:
# Conserveren/onderhoud
# Repareren
# Vernieuwen door middel van:
## Kopiëren
## Imiteren
## Verbeteren
Dat betekent dat conserveren gaat boven repareren of vernieuwen, en dat bij vernieuwen kopiëren gaat boven imiteren of verbeteren. Wel zal van geval tot geval bekeken moeten worden welke keuzes men maakt: elk historisch orgel is uniek en heeft zijn eigen geschiedenis van aanpassingen en verbeteringen, en elke keuze voor een bepaalde ingreep kan consequenties voor andere keuzes hebben.

Een orgel is bovendien een gebruiksinstrument, meestal in de eerste plaats bedoeld voor de begeleiding van de gemeentezang en in de tweede plaats om concerten te geven. Anders dan bij de [[Restauratie (kunst)|restauratie van een kunstobject]] zoals bijvoorbeeld een schilderij speelt dus het functioneren van het instrument na de restauratie een rol bij de beslissingen die genomen worden.

=== Doel ===
[[Bestand:Amsterdam Oude kerk Orgel (2).jpg|miniatuur|Het Vater-Müllerorgel van de Oude Kerk te Amsterdam]]
Uiteraard wil men ervoor zorgen dat het orgel technisch weer optimaal functioneert, maar daarnaast is het doel van de restauratie dat er een samenhangend klankbeeld uitkomt dat karakteristiek is voor de orgelbouwer die het orgel oorspronkelijk ontworpen heeft, en eventueel de bouwers die het later veranderd hebben. Nederlandse voorbeelden van dergelijke restauraties zijn o.a. het Van Hagerbeer-Schnitgerorgel (Alkmaar) uit de 17e en 18e eeuw (waarbij het ook weer mogelijk is de wind door [[Orgeltrapper|balgentreders]] te laten voortbrengen) en het [[Hoofdorgel van de Oude Kerk in Amsterdam|Vater-Müllerorgel]] (Oude Kerk Amsterdam). Dit orgel stamt uit de 18e eeuw, maar de invloeden van de 19e-eeuwse bouwer [[Christian Gottlieb Friedrich Witte|Witte]] van de firma [[Johann Bätz|Bätz]] zijn ook bewaard gebleven.

=== Kosten ===
De restauratie van een monumentaal orgel kan meerdere jaren duren. Vanwege het hoge aantal arbeidsuren kunnen de kosten bij grote restauraties in de honderdduizenden euro's lopen, die in Nederland voor een groot deel door de overheid worden betaald.

Eigenaren van gerestaureerde monumenten, veelal [[Gemeente (kerk)|kerkelijke gemeenten]]/[[Parochie (kerkelijke gemeente)|parochies]], beheer[[Stichting|-stichtingen]] of de plaatselijke overheid hebben een onderhoudsplicht, waarvoor deels overheidssubsidie beschikbaar is.<ref>{{Citeer web|url=https://wetten.overheid.nl/BWBR0032036/2013-01-01|titel=Besluit rijkssubsidiëring instandhouding monumenten 2013|bezochtdatum=2021-12-06|auteur=Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties|werk=wetten.overheid.nl|6=taal|archiefdatum=2021-12-06|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211206142828/https://wetten.overheid.nl/BWBR0032036/2013-01-01|dodeurl=no}}</ref>

== Externe links ==
* {{Citeer web|url=https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php/Orgels_in_Nederland|titel=Orgels in Nederland {{!}}|bezochtdatum=|datum=2021-02-08|werk=|uitgever=Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed}}
* {{Citeer web|url=https://oar.onroerenderfgoed.be/publicaties/OAOE/88/OAOE088-001.pdf|titel=Historische orgels : Een waarderende studie van het Orgelpatrimonium in Vlaanderen|bezochtdatum=|achternaam=|voornaam=|datum=2017|uitgever=}}
* {{Citeer web|url=https://organhistoricalsociety.org/historic-organs/conservation-and-restoration/|titel=Conservation & Restoration|bezochtdatum=|datum=2016-08-03|werk=The OHS|taal=en-US}}
* {{Cite AV media|people=|title=NH Leeft: Restauratie kerkorgel St Laurenskerk Alkmaar.|accessdate=|date=|time=|url=https://www.youtube.com/watch?v=1DH-5_MHiU4}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/channel/UCUgoNB3Fs_mKfBYze0YOldQ|title=Lebuinuskerk {{!}} Restauratie Holtgräveorgel Deventer|accessdate=|auteur=|datum=2018|werk=3 video's over de restauratie|uitgever=[[YouTube]]}}
* Orgelnieuws.nl:
**{{Cite AV media|people=Orgelnieuws.nl|title=Restauratie Hinsz-orgel Leens vlog #2|date=2020-07-15|time=|url=https://www.youtube.com/watch?v=yjOSJGZrb74&list=PLfUFRCrwN9x-G_2z5cAV5QhXvRKOITEV6}}
**{{Cite AV media|people=Orgelnieuws.nl|title=Restauratie orgel Oude Kerk Amsterdam|accessdate=|date=2016-04-04|time=|url=https://www.youtube.com/watch?v=aEry_IsFNV8&list=PLfUFRCrwN9x__ydJTicCjOhq0bP4xv2V9}}

{{Appendix}}

[[Categorie:Orgel]]
[[Categorie:Restauratie (kunst)]]
[[Categorie:Restauratie (onroerend goed)]]