text:
# R.S. Mangalam
R.S. Mangalam (voluit: Raja Singa Mangalam) is een panchayatdorp in het district Ramanathapuram van de Indiase staat Tamil Nadu.

## Demografie
Volgens de Indiase volkstelling van 2001 wonen er 11.044 mensen in R.S. Mangalam, waarvan 49% mannelijk en 51% vrouwelijk is. De plaats heeft een alfabetiseringsgraad van 67%.

wikiname: nlwiki

title: R.S. Mangalam

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox plaats in India
| naam = R.S. Mangalam
| wapen =
| kaart =
| deelstaat = [[Tamil Nadu]]
| district = [[Ramanathapuram (district)|Ramanathapuram]]
| jaar = 2001
| inwoners = 11.044
| km2 =
| hoogte =
| lat_deg =
| lat_min =
| lon_deg =
| lon_min =
| netnummer =
| image=
| caption=
| alfabetisme = 67%
| mannen = 5.400
| vrouwen = 5.644
| kinderen = 1.327
}}
'''R.S. Mangalam''' (voluit: ''Raja Singa Mangalam'') is een [[panchayatdorp]] in het district [[Ramanathapuram (district)|Ramanathapuram]] van de [[India]]se [[Lijst van staten en territoria van India|staat]] [[Tamil Nadu]].

== Demografie ==
Volgens de Indiase [[volkstelling]] van 2001<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=16 juni 2004|title=Volkstelling van India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns  (Provisional)|accessdate=20 februari 2013|work=|publisher=Census Commission of India|deadurl=yes}}</ref> wonen er 11.044 mensen in R.S. Mangalam, waarvan 49% mannelijk en 51% vrouwelijk is. De plaats heeft een [[alfabetiseringsgraad]] van 67%.

{{Appendix}}

[[Categorie:Plaats in Ramanathapuram]]

title: Situering

Staat: Tamil Nadu

District: Ramanathapuram

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: India


text:
# Julien d'Andrimont
Henri Julien d'Andrimont, ook genaamd d'Andrimont de Mélotte (Luik, 27 oktober 1834 - 21 juli 1891), was een Belgisch volksvertegenwoordiger, senator en burgemeester.

## Levensloop
D'Andrimont was een zoon van Joseph-Julien d'Andrimont (ook Dandrimont geschreven) en van Louise Demet. Joseph-Julie was medestichter van de Charbonnages du Hasard en voorzitter van de Union des Charbonnages, Mines et Usines métallurgiques de Liège. Hij was ook gemeenteraadslid van Luik.
Julien trouwde met Louise Sidonie de Mélotte de Lamalle. Ze kregen vier zoons en een dochter. Hij was de broer van volksvertegenwoordiger en senator Léon d'Andrimont.
Hij promoveerde tot mijningenieur en burgerlijk ingenieur aan de Universiteit Luik (1856). Hij doorliep een loopbaan als industrieel:
- voorzitter van de NV Charbonnages du Hasard in Micheroux (van 1858 tot aan zijn dood),
- afgevaardigde bestuurder van de n.v. Chemins de Fer Hesbaye-Condroz,
- bestuurder van de Forges et Laminoirs de Regissa, Hoei,
- bestuurder van de Compagnie générale des chemins de fer secondaires,
- bestuurder van de Crédit Général de Belgique,
- beheerder van de Tramways à vapeur de la province de Brescia,
- beheerder van Phosphates de chaux du Sud de Mons,
- beheerder van Usines et Fonderies de Baume & Marpent,
- beheerder van Société Belgo-Allemande des Phosphates de la Lahn,
- beheerder van nv Saint-Léonard pour la fabrication du fer et de l'acier.

## Politiek
Daarnaast had hij ook heel wat politieke activiteiten.
Van 1864 tot 1870 was hij provincieraadslid voor de provincie Luik.
In 1860 werd hij verkozen tot gemeenteraadslid van Luik en bleef dit tot aan zijn dood. Hij was burgemeester van 1867 tot 1870 en van 1886 tot aan zijn dood. Als burgemeester genoot hij van een grote populariteit, onder meer omdat hij met eigen centen bijdroeg tot de luister van de stad.
In 1870 volgde hij Charles Lesoinne op als liberaal volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Luik en vervulde dit mandaat tot hij in februari 1878 verkozen werd tot senator ter vervanging van de overleden Charles Grandgagnage. Hij bleef dit tot aan zijn dood.
Hij was ook voorzitter of vicevoorzitter van de raad van bestuur van:
- het Koninklijk Conservatorium van Luik,
- de Nijverheidsschool van Luik,
- de Berg van Barmhartigheid van Luik.

Hij steunde de Société liégeoise de littérature wallonne. Tegenstander van de taalwetten die het Nederlands wilden beschermen, behoorde hij tot de parlementsleden die in de Senaat in het Waals het woord namen. Hij sloot zich aan bij het Congrès wallon van 1890.
Edouard Remouchamps droeg een van zijn geschriften aan hem op met de woorden:
À Monsieur d’Andrimont / (…)
Qui a pris noss disfinse
Li disfinse dès Wallon…
Bij zijn uitvaart zongen de Luikenaars een lied van Sylvain Hertog: Adieu au Père des Wallons!

title: Julien d'Andrimont

wikitext:
'''Henri ''Julien'' d'Andrimont''', ook genaamd '''d'Andrimont de Mélotte''' ([[Luik (stad)|Luik]], [[27 oktober]] [[1834]] - [[21 juli]] [[1891]]), was een [[België|Belgisch]] [[Kamer van volksvertegenwoordigers|volksvertegenwoordiger]], [[Senaat (België)|senator]] en [[burgemeester]].

==Levensloop==
D'Andrimont was een zoon van Joseph-Julien d'Andrimont (ook Dandrimont geschreven) en van Louise Demet. Joseph-Julie was medestichter van de ''Charbonnages du Hasard'' en voorzitter van de ''Union des Charbonnages, Mines et Usines métallurgiques de Liège''. Hij was ook gemeenteraadslid van Luik.

Julien trouwde met Louise Sidonie de Mélotte de Lamalle. Ze kregen vier zoons en een dochter. Hij was de broer van volksvertegenwoordiger en senator [[Léon d'Andrimont]].

Hij promoveerde tot mijningenieur en burgerlijk ingenieur aan de [[Universiteit Luik]] (1856). Hij doorliep een loopbaan als industrieel:
* voorzitter van de NV Charbonnages du Hasard in [[Micheroux]] (van 1858 tot aan zijn dood),
* afgevaardigde bestuurder van de n.v. Chemins de Fer Hesbaye-Condroz,
* bestuurder van de Forges et Laminoirs de Regissa, [[Hoei]],
* bestuurder van de Compagnie générale des chemins de fer secondaires,
* bestuurder van de Crédit Général de Belgique,
* beheerder van de Tramways à vapeur de la province de [[Brescia (provincie)|Brescia]],
* beheerder van Phosphates de chaux du Sud de Mons,
* beheerder van [[Baume & Marpent|Usines et Fonderies de Baume & Marpent]],
* beheerder van Société Belgo-Allemande des Phosphates de la Lahn,
* beheerder van nv Saint-Léonard pour la fabrication du fer et de l'acier.

==Politiek==
Daarnaast had hij ook heel wat politieke activiteiten.

Van 1864 tot 1870 was hij provincieraadslid voor de provincie [[Luik (provincie)|Luik]].

In 1860 werd hij verkozen tot gemeenteraadslid van Luik en bleef dit tot aan zijn dood. Hij was burgemeester van 1867 tot 1870 en van 1886 tot aan zijn dood. Als burgemeester genoot hij van een grote populariteit, onder meer omdat hij met eigen centen bijdroeg tot de luister van de stad.

In 1870 volgde hij [[Charles Lesoinne]] op als liberaal volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Luik en vervulde dit mandaat tot hij in februari 1878 verkozen werd tot senator ter vervanging van de overleden [[Charles Grandgagnage]]. Hij bleef dit tot aan zijn dood.

Hij was ook voorzitter of vicevoorzitter van de raad van bestuur van:
* het Koninklijk Conservatorium van Luik,
* de Nijverheidsschool van Luik,
* de Berg van Barmhartigheid van Luik.

Hij steunde de ''Société liégeoise de littérature wallonne''. Tegenstander van de taalwetten die het Nederlands wilden beschermen, behoorde hij tot de parlementsleden die in de Senaat in het [[Waals]] het woord namen. Hij sloot zich aan bij het ''Congrès wallon'' van 1890.

[[Edouard Remouchamps]] droeg een van zijn geschriften aan hem op met de woorden:
:: À Monsieur d’Andrimont / (…)
:: Qui a pris noss disfinse
:: Li disfinse dès Wallon…

Bij zijn uitvaart zongen de Luikenaars een lied van Sylvain Hertog: ''Adieu au Père des Wallons!''

==Literatuur==
* Louis HYMANS, ''Histoire parlementaire'', Brussel, 1869-1913
* M. YANS, ''Henri Julien D'Andrimont'', in: Biographie nationale de Belgique, T. XXIX, Brussel, 1957.
* M. YANS, ''Marie Joseph Julien d'Andrimont'', in: Biographie nationale de Belgique, T. XXXI, Brussel, 1962
* P. HANQUET, ''Une lignée industrielle, de Mollin, d'Andrimont, Godin'', in: Familles Verviétoises, T. VI, 1957.
* Jean-Luc DE PAEPE & Christiane RAINDORF-GERARD (red.), ''Le Parlement belge, 1831-1894. Données biographiques'', Brussel, 1996.

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = Burgemeester van [[Luik (stad)|Luik]]
1867-1870
| vorige = [[Ferdinand Piercot]]
| volgende = [[Ferdinand Piercot]]
}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = Burgemeester van [[Luik (stad)|Luik]]
1885-1891
| vorige = [[Julien Warnant]]
| volgende = [[Léon Gérard]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{DEFAULTSORT:DAndrimont, Jul}}
[[Categorie:Belgisch industrieel]]
[[Categorie:Burgemeester van Luik]]
[[Categorie:Belgisch volksvertegenwoordiger]]
[[Categorie:Belgisch senator]]
[[Categorie:Luiks provincieraadslid]]


text:
# Stalacris
Stalacris is een geslacht van rechtvleugeligen uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2013 door Desutter-Grandcolas.

## Soorten
Het geslacht Stalacris  is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
- Stalacris meridionalis (Desutter-Grandcolas, 2013)

title: Stalacris

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Stalacris''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Krekels|Gryllidae]] (Krekels)
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Stalacris''
| auteur = Desutter-Grandcolas
| datum = 2013
| species =
| commons =
}}
'''''Stalacris''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[rechtvleugeligen]] uit de familie [[krekels]] (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2013 door Desutter-Grandcolas.

== Soorten ==
Het geslacht ''Stalacris''  is [[monotypisch]] en omvat slechts de volgende soort:
*''[[Stalacris meridionalis]]'' <small>(Desutter-Grandcolas, 2013)</small>

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}

[[Categorie:Krekels]]

title: Stalacris

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Gryllidae (Krekels)

title: Geslacht

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Stomatosema
Stomatosema is een muggengeslacht uit de familie van de galmuggen (Cecidomyiidae).

## Soorten
- S. brevicorne (Mamaev, 1967)
- S. kamali (Grover, 1961)
- S. nemorum Kieffer, 1904
- S. obscura (Mamaev, 1967)
- S. obscurum (Mamaev, 1967)
- S. robusta (Felt, 1920)
- S. spinellosum Mamaev & Zaitzev, 1998

title: Stomatosema

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam            = ''Stomatosema''
| titelweergave   = cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| orde            = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde       = [[Muggen|Nematocera]] (Muggen)
| familie         = [[Galmuggen|Cecidomyiidae]] (Galmuggen)
| taxon           = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur          =
| datum           =
}}

'''''Stomatosema''''' is een muggengeslacht uit de familie van de [[galmuggen]] (Cecidomyiidae).

== Soorten ==
*''[[Stomatosema brevicorne|S. brevicorne]]'' (Mamaev, 1967)
*''[[Stomatosema kamali|S. kamali]]'' (Grover, 1961)
*''[[Stomatosema nemorum|S. nemorum]]'' Kieffer, 1904
*''[[Stomatosema obscura|S. obscura]]'' (Mamaev, 1967)
*''[[Stomatosema obscurum|S. obscurum]]'' (Mamaev, 1967)
*''[[Stomatosema robusta|S. robusta]]'' (Felt, 1920)
*''[[Stomatosema spinellosum|S. spinellosum]]'' Mamaev & Zaitzev, 1998

[[Categorie:Galmuggen]]

title: Stomatosema

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Cecidomyiidae (Galmuggen)

title: Geslacht


text:
# Euphyto nomiivora
Euphyto nomiivora is een vliegensoort uit de familie van de dambordvliegen (Sarcophagidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door James.

title: Euphyto nomiivora

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Euphyto nomiivora''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Dambordvliegen|Sarcophagidae]] (Dambordvliegen)
| geslacht = ''[[Euphyto]]''
| w-naam = ''Euphyto nomiivora''
| auteur = James
| datum = 1955
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Euphyto nomiivora''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Dambordvliegen|dambordvliegen (Sarcophagidae)]].<ref>Pape, 1996, Catalogue of the Sarcophagidae of the World, p. 88.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door James.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|17}}

[[Categorie:Dambordvliegen]]

title: Euphyto nomiivora

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Sarcophagidae (Dambordvliegen)

Geslacht: Euphyto

title: Soort


text:
# Eerste Germaanse klankverschuiving
De eerste Germaanse klankverschuiving of Wet van Grimm is een onderscheid tussen de Germaanse talen en het Proto-Indo-Europees (PIE, de gezamenlijke voorouder van alle Indo-Europese talen). Deze klankverschuiving werd rond 1822 definitief uitgewerkt door Jacob Grimm.
De wet van Grimm is een klankwet die een serie overeenkomsten tussen sommige plofklanken en wrijfklanken van de Germaanse talen en plofklanken van andere Indo-Europese talen (Grimm gebruikte vooral het Latijn en Grieks als referentie) beschrijft. Tegenwoordig wordt de wet van Grimm omschreven als de lenitie van plofklanken vanuit het Proto-Indo-Europees naar het Proto-Germaans (PGm, de gezamenlijke voorouder van alle Germaanse talen). De verschuiving bestaat uit drie afzonderlijke stadia die elkaar in de tijd hebben opgevolgd, waarbij elk stadium het 'gat' in de klankinventaris opvulde dat door het voorgaande werd achtergelaten. De drie stadia waren als volgt, met de klanken weergegeven in het Internationaal Fonetisch Alfabet:
- Proto-Indo-Europese stemloze plofklanken veranderen in stemloze wrijfklanken:
  - *p > *ɸ
  - *t > *θ
  - *k > *x
  - *kʷ > *xʷ
- Proto-Indo-Europese stemhebbende plofklanken worden stemloos:
  - *b > *p
  - *d > *t
  - *g > *k
  - *gʷ > *kʷ
- Proto-Indo-Europese stemhebbende geaspireerde plofklanken blijven stemhebbend maar verliezen hun aspiratie en worden meestal wrijfklanken:
  - *bʰ > *b, *β
  - *dʰ > *d, *ð
  - *gʰ > *g, *ɣ
  - *gʷʰ > *gʷ, *ɣʷ

De klanken ɸ, θ, x, xʷ worden in de Germaanse taalkunde meestal aangeduid als respectievelijk f, þ, h en hw. De twee verschillende uitkomsten van het derde stadium waren allofonisch verdeeld en in schrift wordt hier geen onderscheid gemaakt tussen de twee allofonen, de letters b, d, g, gw worden gebruikt voor beide. In alle gevallen blijft de plaats van articulatie (de plaats waar de klank gevormd wordt) steeds hetzelfde; de bilabiale plofklank *p wordt dus een bilabiale wrijfklank *ɸ, enzovoorts.
De klank *ɣʷ is in het Germaans door latere veranderingen verloren gegaan; in de meeste gevallen werd deze *w, in enkele gevallen *ɣ. De klank *gʷ bleef enkel behouden in de combinatie *ngʷ.

## Voorbeelden
| Indo-Europees    | Onverschoven voorbeelden                                          | Germaans           | Verschoven voorbeelden                                            |
| ---------------- | ----------------------------------------------------------------- | ------------------ | ----------------------------------------------------------------- |
| *péth₂r̥          | Oudgrieks pterón, Sanskriet pátra-, Hittitisch pattar             | *feþrō             | Nederlands veder, Engels feather, Oudnoords fjǫðr                 |
| *ténh₂us         | Latijn tenuis, Iers tanaí, Litouws tęnvas                         | *þunnī             | Nederlands dun, Engels thin, Oudnoords þunnr                      |
| *h₁ed-           | Latijn edēre, Oudgrieks édein, Litouws édmi                       | *etaną             | Nederlands eten, Engels eat, Oudnoords eta, Gotisch itan          |
| *sed-            | Latin sedēre, Oudiers saidid, Litouws sėdė́ti                      | *sitjaną, *satjaną | Nederlands zitten, zetten, Engels sit, set, Gotisch sitan, satjan |
| *wódr, *wédns    | Oudgrieks húdōr, Sanskriet udán-, Hittitisch wātar (gen. wetenas) | *watar-, *wat(i)n- | Nederlands water, Oudnoords vatn, Gotisch watō, gen. watins       |
| *medʰu-          | Oudgrieks méthy, Oudkerkslavisch medǔ, Sanskriet mádhu            | *meduz             | Nederlands mede, Engels mead, Oudnoords mjǫðr                     |
| *bʰer-           | Latijn ferre, Armeens berem, Sanskriet bhárati                    | *beraną            | Nederlands baren, Engels bear, Gotisch bairan                     |
| *ǵews-           | Latijn gustus, Oudgrieks geúesthai, Sanskriet juṣáte              | *keusaną           | Nederlands kiezen, Engels choose, Oudnoords kjósa, Gotisch kiusan |
| *gʰortós         | Latijn hortus, Iers gort, Oudgrieks chórtos                       | *gardaz            | Nederlands gaard, Engels yard, Oudnoords garðr, Gotisch gards     |
| *legʰ-, logʰéye- | Oudiers laigid, do·luget, Oudkerkslavisch ležati, ložiti          | *ligjaną, *lagjaną | Nederlands liggen, leggen, Engels lie, lay, Gotisch ligan, lagjan |

Deze Germaanse klankwetten, gecombineerd met klankverschuivingen die ontdekt zijn voor andere Indo-Europese talen, maken het mogelijk om de verwachte overeenkomende klank te definiëren tussen verschillende Indo-Europese talen.
De Germaanse *b- aan het begin van een woord komt bijvoorbeeld meestal overeen met de Latijnse *f-, de Griekse pʰ-, de Sanskritische bʰ-, de Slavische, Baltische of Keltische b-, enzovoort, terwijl de Germaanse *f- meestal correspondeert met de Latijnse, Griekse, Sanskritse, Slavische en Baltische p- en met niets (geen beginnende medeklinker) in Keltisch. De eerste set overeenkomsten komt overeen met het Proto-Indo-Europese *bʰ- en de laatste set met het Proto-Indo-Europese *p- (verschoven in de Germaanse talen, verdwenen in de Keltische talen en behouden in de andere groepen hier genoemd).

## Uitzonderingen
Er zijn enkele uitzonderingen op de wet van Grimm die in bovenstaande voorbeelden buiten beschouwing zijn gelaten die door Grimm al waren beschreven en later door andere taalkundigen werden uitgewerkt.

### Clusters van obstruenten
Indien twee verschillende obstruenten na elkaar komen, verschuift de eerste waar mogelijk wel en de tweede niet. Dit heeft tot gevolg dat de stemloze plofklanken onveranderd blijven als ze voorafgegaan worden door *s (de enige wrijfklank die het Indo-Europees bezat):
- *sp > *sp
- *st > *st
- *sk > *sk
- *skʷ > *skʷ

In combinatie met het fenomeen van de Indo-Europese mobiele s, waarbij twee verschillende bijvormen van een stam bestaan, met of zonder voorafgaande *s-, geeft dit enkele markante situaties. De vorm mét mobiele s blijft namelijk onverschoven, terwijl de s-loze nevenvorm wel verschuift. Soms zijn beide bijvormen overgeleverd in het Germaans, zoals Nederlands stier (met mobiele s en dus onverschoven *t) naast Limburgs deur, duur, Oudnoords þjórr, Zweeds tjur (s-loos en dus met de verschuiving *t > *þ [θ]) en daarnaast buiten het Germaans nog het Latijnse taurus. Op dezelfde manier zijn het Zweedse spink ‘mus’ en het s-loze Nederlandse vink met elkaar verwant, de ene vorm zonder verschuiving en de andere met.
Als de eerste obstruent zelf een plofklank is, verschuift deze maar wordt de tweede obstruent (bijna altijd *t of *s) niet verschoven. Daarbij worden labiovelaren gedelabialiseerd en vindt assimilatie plaats van stemhebbende aan stemloze klanken. Het geminaat *tt werd al eerder *ss indien ze tot twee verschillende morfemen behoorden, wat ook in het Latijn en andere talen gebeurde en dus niet deel uitmaakt van de Germaanse klankverschuiving. De geminaten *pp, *tt (indien binnen hetzelfde morfeem) en *kk blijven onverschoven.
- *bʰt, *bt, *pt > *ɸt
- *dʰt, *dt, *tt > *ts > *ss
- *gʰt, *gt, *kt > *xt
- *gʷʰt, *gʷt, *kʷt > *xt

Indien de tweede obstruent een *s is, werkt de verschuiving als hierboven, maar *s wordt natuurlijk door de verschuiving zelf niet aangetast:
- *bʰs, *bs, *ps > *ɸs
- *dʰs, *ds, *ts > *ss
- *gʰs, *gs, *ks > *xs
- *gʷʰs, *gʷs, *kʷs > *xs

### De wet van Verner
De meest in het oog springende uitzonderingen op de wet van Grimm kregen een verklaring van de Deense taalkundige Karl Verner. De wet die deze uitzonderingen beschrijft staat bekend als de wet van Verner (1875).
Volgens de wet van Grimm zouden de Proto-Indo-Europese stemloze plofklanken *p, *t, *k en *kʷ overeen moeten komen met de Proto-Germaanse wrijfklanken *f [ɸ], *þ [θ], *x en *xʷ. In de meeste gevallen klopte dit met de praktijk, maar in sommige specifieke gevallen bleek dat de Proto-Indo-Europese *p, *t of *k overeenkwamen met een stemhebbende variant van die klanken (*b, *d, *g en *gʷ) in het Germaans. Verner kwam erachter dat, als de Proto-Germaanse stemloze wrijfklanken die resulteerden uit de wet van Grimm onmiddellijk vooraf werden gegaan door een accentloze lettergreep, ze stemhebbend werden. Verner onderzocht of dit fenomeen vaker voorkwam en kwam erachter dat hetzelfde gold voor de *s, die verschoof naar *z. Verner merkte hierbij wel op dat het accent dat van betekenis was voor deze verandering het oorspronkelijke variabele accent uit het Indo-Europees was, en niet het latere Germaanse accent dat altijd vastlag op de eerste lettergreep. Zodoende leverde dit een manier op om via de Germaanse uitkomst van een klank te bepalen waar het accent in het Indo-Europees zou moeten hebben gelegen.
Een klassiek voorbeeld van PIE *t > PGm *d is het woord voor ‘vader’. Proto-Indo-Europees geeft *ph₂tḗr (waarbij h₂ staat voor een soort a) wat daarna in het Germaans verschoof tot *fadēr (in het Oudengels fæder), in plaats van het door de wet van Grimm verwachte **faþēr. Het woord voor ‘broer’ daarentegen gaf wel de verwachte uitkomst, omdat daar het accent op de eerste lettergreep lag: Indo-Europees *bʰréh₂tēr gaf het Germaanse *brōþēr (in het Oudengels brōþor).

title: Eerste Germaanse klankverschuiving

wikitext:
{{Zijbalk klankverschuivingen Germaans}}
De '''eerste Germaanse klankverschuiving''' of '''Wet van Grimm''' is een onderscheid tussen de [[Germaanse talen]] en het [[Proto-Indo-Europees]] (''PIE'', de gezamenlijke voorouder van alle [[Indo-Europese talen]]). Deze [[klankverschuiving]] werd rond [[1822]] definitief uitgewerkt door [[Jacob Grimm]].

De wet van Grimm is een [[klankwet]] die een serie overeenkomsten tussen sommige [[plosief|plofklanken]] en [[fricatief|wrijfklanken]] van de Germaanse talen en plofklanken van andere Indo-Europese talen (Grimm gebruikte vooral het [[Latijn]] en [[Grieks]] als referentie) beschrijft. Tegenwoordig wordt de wet van Grimm omschreven als de [[lenitie]] van plofklanken vanuit het Proto-Indo-Europees naar het [[Proto-Germaans]] (''PGm'', de gezamenlijke voorouder van alle Germaanse talen). De verschuiving bestaat uit drie afzonderlijke stadia die elkaar in de tijd hebben opgevolgd, waarbij elk stadium het 'gat' in de klankinventaris opvulde dat door het voorgaande werd achtergelaten. De drie stadia waren als volgt, met de klanken weergegeven in het [[Internationaal Fonetisch Alfabet]]:

* Proto-Indo-Europese [[stemloos|stemloze]] plofklanken veranderen in stemloze wrijfklanken:
** *p > *ɸ
** *t > *θ
** *k > *x
** *kʷ > *xʷ
* Proto-Indo-Europese stemhebbende plofklanken worden stemloos:
** *b > *p
** *d > *t
** *g > *k
** *gʷ > *kʷ
* Proto-Indo-Europese stemhebbende [[aspiratie (taalkunde)|geaspireerde]] plofklanken blijven stemhebbend maar verliezen hun aspiratie en worden meestal wrijfklanken:
** *bʰ > *b, *β
** *dʰ > *d, *ð
** *gʰ > *g, *ɣ
** *gʷʰ > *gʷ, *ɣʷ

De klanken ɸ, θ, x, xʷ worden in de Germaanse taalkunde meestal aangeduid als respectievelijk f, þ, h en hw. De twee verschillende uitkomsten van het derde stadium waren [[Allofoon|allofonisch]] verdeeld en in schrift wordt hier geen onderscheid gemaakt tussen de twee allofonen, de letters b, d, g, gw worden gebruikt voor beide. In alle gevallen blijft de plaats van [[articulatie (spraak)|articulatie]] (de plaats waar de klank gevormd wordt) steeds hetzelfde; de [[bilabiaal|bilabiale]] plofklank *p wordt dus een bilabiale wrijfklank *ɸ, enzovoorts.

De klank *ɣʷ is in het Germaans door latere veranderingen verloren gegaan; in de meeste gevallen werd deze *w, in enkele gevallen *ɣ. De klank *gʷ bleef enkel behouden in de combinatie *ngʷ.

==Voorbeelden==

{| class="wikitable"
|-
!Indo-Europees
!Onverschoven voorbeelden
!Germaans
!Verschoven voorbeelden
|-
| *péth₂r̥
| Oudgrieks ''pterón'', Sanskriet ''pátra-'', Hittitisch ''pattar''
| *feþrō
| Nederlands ''veder'', Engels ''feather'', Oudnoords ''fjǫðr''
|-
| *ténh₂us
| Latijn ''tenuis'', Iers ''tanaí'', Litouws ''tęnvas''
| *þunnī
| Nederlands ''dun'', Engels ''thin'', Oudnoords ''þunnr''
|-
| *h₁ed-
| Latijn ''edēre'', Oudgrieks ''édein'', Litouws ''édmi''
| *etaną
| Nederlands ''eten'', Engels ''eat'', Oudnoords ''eta'', Gotisch ''itan''
|-
| *sed-
| Latin ''sedēre'', Oudiers ''saidid'', Litouws ''sėdė́ti''
| *sitjaną, *satjaną
| Nederlands ''zitten'', ''zetten'', Engels ''sit'', ''set'', Gotisch ''sitan'', ''satjan''
|-
| *wódr, *wédns
| Oudgrieks ''húdōr'', Sanskriet ''udán-'', Hittitisch ''wātar'' ([[Genitief|gen.]] ''wetenas'')
| *watar-, *wat(i)n-
| Nederlands ''water'', Oudnoords ''vatn'', Gotisch ''watō'', gen. ''watins''
|-
| *medʰu-
| Oudgrieks ''méthy'', Oudkerkslavisch ''medǔ'', Sanskriet ''mádhu''
| *meduz
| Nederlands ''mede'', Engels ''mead'', Oudnoords ''mjǫðr''
|-
| *bʰer-
| Latijn ''ferre'', Armeens ''berem'', Sanskriet ''bhárati''
| *beraną
| Nederlands ''baren'', Engels ''bear'', Gotisch ''bairan''
|-
| *ǵews-
| Latijn ''gustus'', Oudgrieks ''geúesthai'', Sanskriet ''juṣáte''
| *keusaną
| Nederlands ''kiezen'', Engels ''choose'', Oudnoords ''kjósa'', Gotisch ''kiusan''
|-
| *gʰortós
| Latijn ''hortus'', Iers ''gort'', Oudgrieks ''chórtos''
| *gardaz
| Nederlands ''gaard'', Engels ''yard'', Oudnoords ''garðr'', Gotisch ''gards''
|-
| *legʰ-, logʰéye-
| Oudiers ''laigid'', do·''luget'', Oudkerkslavisch ''ležati'', ''ložiti''
| *ligjaną, *lagjaną
| Nederlands ''liggen'', ''leggen'', Engels ''lie'', ''lay'', Gotisch ''ligan'', ''lagjan''
|}

Deze Germaanse [[klankwet]]ten, gecombineerd met klankverschuivingen die ontdekt zijn voor andere Indo-Europese talen, maken het mogelijk om de verwachte overeenkomende klank te definiëren tussen verschillende Indo-Europese talen.

De Germaanse *''b''- aan het begin van een woord komt bijvoorbeeld meestal overeen met de [[Latijn]]se *''f''-, de [[Grieks]]e ''pʰ-'', de [[Sanskriet|Sanskritische]] ''bʰ-'', de [[Slavisch talen|Slavische]], [[Baltische talen|Baltische]] of [[Keltische talen|Keltische]] ''b-'', enzovoort, terwijl de Germaanse *''f''- meestal correspondeert met de Latijnse, Griekse, Sanskritse, Slavische en Baltische ''p-'' en met niets (geen beginnende medeklinker) in Keltisch. De eerste set overeenkomsten komt overeen met het Proto-Indo-Europese *''bʰ''- en de laatste set met het Proto-Indo-Europese *''p''- (verschoven in de Germaanse talen, verdwenen in de Keltische talen en behouden in de andere groepen hier genoemd).

==Uitzonderingen==
Er zijn enkele uitzonderingen op de wet van Grimm die in bovenstaande voorbeelden buiten beschouwing zijn gelaten die door Grimm al waren beschreven en later door andere [[taalkunde|taalkundigen]] werden uitgewerkt.

===Clusters van obstruenten===
Indien twee verschillende [[obstruent]]en na elkaar komen, verschuift de eerste waar mogelijk wel en de tweede niet. Dit heeft tot gevolg dat de stemloze plofklanken onveranderd blijven als ze voorafgegaan worden door *s (de enige wrijfklank die het Indo-Europees bezat):

* *sp > *sp
* *st > *st
* *sk > *sk
* *skʷ > *skʷ

In combinatie met het fenomeen van de Indo-Europese mobiele ''s'', waarbij twee verschillende bijvormen van een stam bestaan, met of zonder voorafgaande *''s''-, geeft dit enkele markante situaties. De vorm mét mobiele ''s'' blijft namelijk onverschoven, terwijl de ''s''-loze nevenvorm wel verschuift. Soms zijn beide bijvormen overgeleverd in het Germaans, zoals Nederlands ''stier'' (met mobiele ''s'' en dus onverschoven *''t'') naast Limburgs ''deur'', ''duur'', Oudnoords ''þjórr'', Zweeds ''tjur'' (''s''-loos en dus met de verschuiving *''t'' > *''þ'' [θ]) en daarnaast buiten het Germaans nog het Latijnse ''taurus''. Op dezelfde manier zijn het Zweedse ''spink'' ‘mus’ en het ''s''-loze Nederlandse ''vink'' met elkaar verwant, de ene vorm zonder verschuiving en de andere met.

Als de eerste obstruent zelf een plofklank is, verschuift deze maar wordt de tweede obstruent (bijna altijd *t of *s) niet verschoven. Daarbij worden labiovelaren gedelabialiseerd en vindt assimilatie plaats van stemhebbende aan stemloze klanken. Het [[Geminatie|geminaat]] *tt werd al eerder *ss indien ze tot twee verschillende morfemen behoorden, wat ook in het Latijn en andere talen gebeurde en dus niet deel uitmaakt van de Germaanse klankverschuiving. De geminaten *pp, *tt (indien binnen hetzelfde morfeem) en *kk blijven onverschoven.

* *bʰt, *bt, *pt > *ɸt
* *dʰt, *dt, *tt > *ts > *ss
* *gʰt, *gt, *kt > *xt
* *gʷʰt, *gʷt, *kʷt > *xt

Indien de tweede obstruent een *s is, werkt de verschuiving als hierboven, maar *s wordt natuurlijk door de verschuiving zelf niet aangetast:

* *bʰs, *bs, *ps > *ɸs
* *dʰs, *ds, *ts > *ss
* *gʰs, *gs, *ks > *xs
* *gʷʰs, *gʷs, *kʷs > *xs

===De wet van Verner===
{{Zie hoofdartikel|Wet van Verner}}
De meest in het oog springende uitzonderingen op de wet van Grimm kregen een verklaring van de [[Denemarken|Deense]] taalkundige [[Karl Adolf Verner|Karl Verner]]. De wet die deze uitzonderingen beschrijft staat bekend als de ''[[wet van Verner]]'' ([[1875]]).

Volgens de wet van Grimm zouden de [[Indo-Europese talen|Proto-Indo-Europese]] stemloze plofklanken *''p'', *''t'', *''k'' en *''kʷ'' overeen moeten komen met de Proto-Germaanse wrijfklanken *''f'' [ɸ], *''þ'' [θ], *''x'' en *''xʷ''. In de meeste gevallen klopte dit met de praktijk, maar in sommige specifieke gevallen bleek dat de Proto-Indo-Europese *''p'', *''t'' of *''k'' overeenkwamen met een stemhebbende variant van die klanken (*''b'', *''d'', *''g'' en *''gʷ'') in het Germaans. Verner kwam erachter dat, als de Proto-Germaanse stemloze wrijfklanken die resulteerden uit de wet van Grimm onmiddellijk vooraf werden gegaan door een accentloze lettergreep, ze stemhebbend werden. Verner onderzocht of dit fenomeen vaker voorkwam en kwam erachter dat hetzelfde gold voor de *''s'', die verschoof naar *''z''. Verner merkte hierbij wel op dat het accent dat van betekenis was voor deze verandering het oorspronkelijke variabele accent uit het Indo-Europees was, en niet het latere Germaanse accent dat altijd vastlag op de eerste lettergreep. Zodoende leverde dit een manier op om via de Germaanse uitkomst van een klank te bepalen waar het accent in het Indo-Europees zou moeten hebben gelegen.

Een klassiek voorbeeld van PIE *''t'' > PGm *''d'' is het woord voor ‘vader’. Proto-Indo-Europees geeft *''ph₂tḗr'' (waarbij ''h₂'' staat voor een soort ''a'') wat daarna in het Germaans verschoof tot *''fadēr'' (in het Oudengels ''fæder''), in plaats van het door de wet van Grimm verwachte **''faþēr''. Het woord voor ‘broer’ daarentegen gaf wel de verwachte uitkomst, omdat daar het accent op de eerste lettergreep lag: Indo-Europees *''bʰréh₂tēr'' gaf het Germaanse *''brōþēr'' (in het Oudengels ''brōþor'').

== Zie ook ==
* [[Klankwet]]
* [[Klankverschuivingen in de Germaanse talen]]
* [[Consonantmutatie]]

{{DEFAULTSORT:Germaanse klankverschuiving 1}}
[[Categorie:Fonologie van het Duits]]
[[Categorie:Germaanse taal]]
[[Categorie:Geschiedenis van het Duits]]
[[Categorie:Geschiedenis van het Engels]]
[[Categorie:Geschiedenis van het Nederlands]]


text:
# Artritis
Artritis is een ontsteking van de gewrichten die veroorzaakt kan worden door reumatische aandoeningen (bijvoorbeeld reumatische artritis), verwondingen of bacteriële infectie (septische artritis). Als er één gewricht is aangedaan dan wordt gesproken over monoartritis, als er 2-4 gewrichten zijn ontstoken dan heeft men het over oligoartritis, en als er 5 of meer gewrichten ontstoken zijn dan gebruikt men de term polyartritis.
Artritis wordt onderscheiden van artrose: pijnlijke gewrichten door slijtage, zonder dat daarbij sprake is van een ontsteking. Verwarrend is dat deze laatste aandoening in het Engels osteoarthritis genoemd wordt.

## Symptomen
De verschijnselen zijn hevige pijn bij drukking en beweging van het aangedane gewricht, koorts, roodheid van de huid. Er wordt ontstekingsvocht in plaats van gewrichtsvocht gevormd, waardoor de smering en de voeding van het gewrichtskraakbeen verstoord raakt.

## Oorzaken

### Aspecifieke oorzaken
- infectie
- allergie
- vreemd-lichaam-reactie

### Specifieke oorzaken
- kristalartritis: ten gevolge van kristallisatie van bijvoorbeeld uraat (jicht), calciumpyrofosfaat, hydroxyapatiet of oxalaat. Deze kristallen zetten zich af, waarna een reactie volgt vanuit het gewricht, met als gevolg een ontsteking.
- reactieve artritis: een steriele gewrichtsontsteking als complicatie van een infectie elders in het lichaam, bijvoorbeeld in tractus digestivus: acuut reuma of colitis ulcerosa, ziekte van Crohn of in tractus urogenitalis.

Het gevolg van een gewrichtsontsteking is beschadiging van het kraakbeen. Kraakbeen geneest slecht omdat er geen bloedvaten in lopen. Duurt een gewrichtsontsteking te lang, dan leidt dit tot een gewrichtsdestructie.

## Behandeling
- zo snel mogelijk de oorzaak bestrijden.
- ontstekingsremmende maatregelen nemen.
- het ontstoken gewricht ontzien: gewrichtbescherming.

## Verdere aanleiding
- Ischias

title: Artritis

wikitext:
{{Disclaimer medisch lemma}}
{{Infobox aandoening
| naam           = Artritis
| latijn         =
| Latijn1        = Arthritis<ref name="Pinkhof2012" />
| Oudgrieks1     =
| Nederlands1    =
| DiseasesDB     = 15237
| ICD10          = {{ICD10|M|00||m|00}}-{{ICD10|M|25||m|20}}
| ICD9           = {{ICD9|710}}-{{ICD9|719}}
| eMedicineSubj  = search
| eMedicineTopic = arthritis
| MeshID         = D001168
}}
'''Artritis'''<ref name="Pinkhof2012">Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). ''Pinkhof Geneeskundig woordenboek'' (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.</ref> is een [[ontsteking (geneeskunde)|ontsteking]] van de [[gewricht]]en die veroorzaakt kan worden door reumatische aandoeningen (bijvoorbeeld [[Reumatoïde artritis|reumatische artritis]]), verwondingen of bacteriële [[infectieziekte|infectie]] (septische artritis). Als er één gewricht is aangedaan dan wordt gesproken over ''monoartritis'', als er 2-4 gewrichten zijn ontstoken dan heeft men het over ''oligoartritis'', en als er 5 of meer gewrichten ontstoken zijn dan gebruikt men de term ''polyartritis''.

Artritis wordt onderscheiden van [[artrose]]: pijnlijke gewrichten door slijtage, zonder dat daarbij sprake is van een ontsteking. Verwarrend is dat deze laatste aandoening in het Engels ''osteoarthritis'' genoemd wordt.

== Symptomen ==
De verschijnselen zijn hevige [[pijn]] bij drukking en beweging van het aangedane gewricht, [[koorts]], roodheid van de huid. Er wordt ontstekingsvocht in plaats van gewrichtsvocht gevormd, waardoor de smering en de voeding van het gewrichtskraakbeen verstoord raakt.

==Oorzaken==
=== Aspecifieke oorzaken ===
* [[infectie]]
* [[allergie]]
* vreemd-lichaam-reactie

=== Specifieke oorzaken ===
* [[kristalartritis]]: ten gevolge van [[kristallisatie]] van bijvoorbeeld [[uraat]] ([[jicht]]), [[calciumpyrofosfaat]], [[Apatiet|hydroxyapatiet]] of [[oxalaat]]. Deze kristallen zetten zich af, waarna een reactie volgt vanuit het gewricht, met als gevolg een ontsteking.
* [[Syndroom van Reiter|reactieve artritis]]: een [[Steriliseren (micro-organismen)|steriele]] gewrichtsontsteking als complicatie van een infectie elders in het lichaam, bijvoorbeeld in [[Maag-darmstelsel|tractus digestivus]]: [[acuut reuma]] of [[colitis ulcerosa]], [[ziekte van Crohn]] of in [[tractus urogenitalis]].

Het gevolg van een gewrichtsontsteking is beschadiging van het [[kraakbeen]]. Kraakbeen geneest slecht omdat er geen [[bloedvat]]en in lopen. Duurt een gewrichtsontsteking te lang, dan leidt dit tot een gewrichtsdestructie.

==Behandeling==
* zo snel mogelijk de oorzaak bestrijden.
* ontstekingsremmende maatregelen nemen.
* het ontstoken gewricht ontzien: gewrichtbescherming.

==Verdere aanleiding==
* [[Ischias]]

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Bot- of gewrichtsaandoening]]

title: Synoniemen

Latijn: Arthritis

title: Coderingen

eMedicine: onderwerpenlijst

Portaal: Geneeskunde


text:
# Cynorta discreta
Cynorta discreta is een hooiwagen uit de familie Cosmetidae.

title: Cynorta discreta

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Cynorta discreta''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Spinachtigen|Arachnida]] (Spinachtigen)
| orde = [[Hooiwagens|Opiliones]] (Hooiwagens)
| familie = [[Cosmetidae]]
| onderfamilie = [[Cosmetinae]]
| geslacht = ''[[Cynorta]]''
| w-naam = ''Cynorta discreta''
| auteur = Chamberlin
| datum = 1925
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Cynorta discreta''''' is een [[hooiwagens|hooiwagen]] uit de familie [[Cosmetidae]].<ref>{{Aut|Hallan J.}} (2005) [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Cosmetidae.txt Cosmetidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Opiliones1.htm SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD]</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2012|07|13}}

[[Categorie:Cynorta|discreta]]

title: Cynorta discreta

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Opiliones (Hooiwagens)

Familie: Cosmetidae

Onderfamilie: Cosmetinae

Geslacht: Cynorta

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# The Conversation (single)
The Conversation is een nummer van de Schotse band Texas uit 2013. Het is de eerste single van hun gelijknamige achtste studioalbum.
"The Conversation" betekende de comeback van Texas na een pauze van zeven jaar. Het nummer, dat gaat over een relatie die niet werkt, flopte in thuisland het Verenigd Koninkrijk met een 73e positie. In Franstalig Europa werd de plaat wel een hit. Ook in Vlaanderen kende plaat enig succes met een 3e positie in de Tipparade, maar in Nederland wist het niet tot de hitlijsten door te dringen.

## Tracklijst
Cd-single
1. "The Conversation" - 2:46
2. "The Conversation" (instrumentaal) - 2:46

title: The Conversation (single)

wikitext:
{{Infobox single
| Titel = The Conversation
| Artiest = [[Texas (band)|Texas]]
| van Album = The Conversation
| B-kant = instrumentale versie
| Releasedatum = [[25 maart]] [[2013]]
| Drager = [[Single (muziek)|Cd-single]]
| Opname = 2012-2013
| Genre = [[Rockmuziek|Rock]]
| Duur = 2:46
| Label = [[PIAS Recordings]]
| Schrijver = Sharleen Spiteri, Johnny McElhone, Amanda Ghost, Ian Denc
| Producer = Johnny McElhone
| Status =
| Hitlijsten =
*tip3 ([[Vlaamse Ultratop 50]])<ref>[https://www.ultratop.be/nl/song/da0da/Texas-The-Conversation Vlaamse Ultratop 50]</ref>
*73 (Verenigd Koninkrijk)<ref>[https://www.officialcharts.com/artist/30464/Texas/ Verenigd Koninkrijk]</ref>
*14 (Zwitserland,<ref>[http://swisscharts.com/song/Texas/The-Conversation-893146 Zwitserland]</ref> Wallonië)<ref>[https://www.ultratop.be/fr/song/da0da/Texas-The-Conversation Wallonië]</ref>
*22 (Frankrijk)<ref>[https://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Texas&titel=The+Conversation&cat=s Frankrijk]</ref>
| Vorige = ''[[Sleep (Texas)|Sleep]]''
(2013)
| Huidige = '''The Conversation'''
(2013)
| Volgende = ''[[Detroit City (Texas)|Detroit City]]''
(2013)
}}
'''The Conversation''' is een nummer van de Schotse band [[Texas (band)|Texas]] uit 2013. Het is de eerste single van hun gelijknamige achtste studioalbum.

"The Conversation" betekende de comeback van Texas na een pauze van zeven jaar. Het nummer, dat gaat over een relatie die niet werkt, flopte in thuisland het Verenigd Koninkrijk met een 73e positie. In Franstalig Europa werd de plaat wel een hit. Ook in Vlaanderen kende plaat enig succes met een 3e positie in de [[Tipparade]], maar in Nederland wist het niet tot de hitlijsten door te dringen.

==Tracklijst==
'''Cd-single'''
# "The Conversation" - 2:46
# "The Conversation" (instrumentaal) - 2:46

{{appendix}}
{{DEFAULTSORT:Conversation, The}}
[[Categorie:Nummer van Texas]]
[[Categorie:Single uit 2013]]

title: The Conversation

B-kant(en): instrumentale versie

Soort drager: Cd-single

Genre: Rock

Label: PIAS Recordings

Producent(en): Johnny McElhone

title: Hoogste positie(s) in de hitlijsten

Hoogste positie(s) in de hitlijsten: - tip3 (Vlaamse Ultratop 50) - 73 (Verenigd Koninkrijk) - 14 (Zwitserland, Wallonië) - 22 (Frankrijk)

title: Texas

Sleep · (2013): The Conversation · (2013) · Detroit City · (2013)

Portaal: Muziek


text:
# Bharatiya Antariksh Station
Bharatiya Antariksha Station (letterlijk vertaald: Indiaas ruimtestation), is een gepland modulair ruimtestation gebouwd door India en uitgebaat door het  Indian Space Research Organisation (ISRO).

## Planning en bouw
Oorspronkelijk gepland om voltooid te zijn tegen 2030, werd dit bijgesteld naar 2035 door technische problemen met de Gaganyaan bemande vluchten en COVID-19 in India. Per december 2023, werd de lancering van de eerste module verwacht in 2028 met een LVM3-raket, om tegen  2035 de resterende modules met de Next Generation Launch Vehicle (Soorya) te lanceren.

title: Bharatiya Antariksh Station

wikitext:
{{infobox ruimtestation|status=in voorbereiding}}
'''Bharatiya Antariksha Station''' (letterlijk vertaald: Indiaas ruimtestation),<ref name="pib-20231017">{{Cite press release |date=17 oktober 2023|title=Prime Minister reviews readiness of Gaganyaan Mission |url=https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1968368 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205180147/https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1968368 |archive-date=5 December 2023 |bezochtdatum=31 december 2024|taal=en|publisher=[[Press Information Bureau]] }}</ref> is een gepland modulair [[ruimtestation]] gebouwd door [[India]] en uitgebaat door het  [[ISRO|Indian Space Research Organisation]] (ISRO).

== Planning en bouw ==
Oorspronkelijk gepland om voltooid te zijn tegen 2030, werd dit bijgesteld naar 2035 door technische problemen met de [[Gaganyaan]] bemande vluchten en [[COVID-19]] in India.<ref>{{citeer nieuws|taal=en|last=Sunilkumar |first=Singh Rahul |titel=ISRO to develop reusable rockets, aims to set up space station by 2035: Report |url=https://www.hindustantimes.com/science/isro-to-develop-reusable-rockets-aims-to-set-up-space-station-by-2035-report-101667130787541.html |bezochtdatum=2024-12-31|werk=[[Hindustan Times]]|datum=2022-10-30}}</ref> Per december 2023, werd de lancering van de eerste module verwacht in 2028 met een [[LVM3]]-raket, om tegen  2035 de resterende modules met de [[Next Generation Launch Vehicle]] (Soorya) te lanceren.<ref name="ie-20231223">{{Citeer nieuws |datum=2023-12-23|taal=en|titel=First module of Indian space station to launch by 2028: ISRO chief |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/isro-space-station-first-module-launch-s-somanath-lvm-9079597/ |url-status=live |archiefurl=https://web.archive.org/web/20240102145006/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/isro-space-station-first-module-launch-s-somanath-lvm-9079597/ |archiefdatum=2024-01-02| bezochtdatum=2024-12-31|werk=[[The Indian Express]]}}</ref>

{{appendix|1=alles|2=
'''Voetnoten'''
{{References}}
'''Bronnen'''
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel= Bharatiya Antariksha Station}}}}{{Bibliografische informatie}}

{{Commonscat|Bharatiya Antariksha Station}}

[[Categorie:Ruimtestation]]
[[Categorie:Indiase ruimtevaart]]

title: Bharatiya Antariksh Station

Capaciteit: 4 passagier(s)

Ontwikkelaar: Indian Space Research Organisation

title: Fysische gegevens

Massa: 52 ton

title: Baangegevens

Type: lage baan om de Aarde

title: Missie Status

Status: in voorbereiding

Portaal: Ruimtevaart


text:
# Yama (yoga)
Yama (Sanskriet: यम, yama, onthouding, verbod) vormt de eerste stap op het achtvoudige yogapad (ashtanga yoga) uit Patanjali's Yogasoetra's. Samen met niyama vormt het de onontbeerlijke, disciplinaire grondslag waarop de hogere stadia van het achtvoudige pad beoefend kunnen worden. Yama is in de vedische mythologie ook de naam van de god van de dood en heer van alle mensen.
Er zijn vijf yama's, geloften of geboden van zelfonthouding, die van onthouding van geweld, van leugen en bedrog, van diefstal, van onkuisheid en van bezitzucht. Samen vormen ze de Grote Gelofte.

30. Yama omvat vijf geloften: (a) ahimsā (geweldloosheid), (b) satya (waarheid), (c) āsthēya (niet stelen), (d) brahmachārya (kuisheid) en (e) aparigraha (niet bezitzuchtig zijn).

31. Dit zijn machtige, algemene geloftes, die niet worden beperkt door jāti (klasse of rang), plaats of tijd.

(...)

33. Om de schadelijke, instinctieve neigingen te overwinnen moet men de tegenovergestelde krachten (vertegenwoordigd door yama en niyama) cultiveren.

34. Schadelijke instinctieve neigingen – hetzij direct of indirect zelf veroorzaakt, hetzij via anderen tot stand gebracht - leiden tot himsā (geweld). Geweld komt voort uit een bepaalde mate van lōbha (hebzucht, begeerte), krōdha (toorn, woede) en mōha (begoocheling) met duhkha (lijden) en ajñāna (onwetendheid) als resultaat. Daarom is de cultivering van tegenovergestelde krachten nodig.

35. (a) Ahimsā leidt ertoe dat je eigen agressie verdwijnt en die van anderen tegenover jou.

36. (b) Satya zorgt ervoor dat je woorden daden worden.

37. (c) Āsthēya maakt dat kostbare schatten je toevallen.

38. (d) Brahmachārya geeft je ontembare energie.

39. (e) Aparigraha schenkt kennis van vorige en toekomstige levens.

De vijf yama's zijn:
- Ahimsā: geweldloosheid;
- Satya: waarheidslievendheid;
- Āsthēya: niet stelen;
- Brahmachārya: kuisheid en seksuele zelfbeheersing;
- Aparigraha: vrij zijn van bezitzucht.

Geweld, leugen, hebzucht, wereldse relaties en begeerte houden de mens vast in negatieve, lagere emoties die een samentrekkende en versluierende werking hebben. Zij verhinderen het zicht op zijn ware natuur, het eeuwige Zelf. Door zich van deze negatieve krachten bewust te worden en ze door een proces van sublimatie om te zetten in positieve energie zal hun overheersing teniet worden gedaan.
Emoties bepalen de relatie van de mens tot zijn medeschepselen en tot de wereld om hem heen. Er is daarbij sprake van een wederkerig en cyclisch proces, een rondzingen van emoties. Een emotie, positief of negatief, is altijd gekoppeld aan een bepaald object in de buitenwereld en nooit een opzichzelfstaand fenomeen. Als logisch gevolg van de wet van oorzaak en gevolg (karma), van actie en reactie, komt een bepaalde emotionele lading vroeg of laat steeds als een boemerang terug bij de oorspronkelijke zender. Zoals men zaait zal men oogsten.
De beoefening van yama, van de vijf positieve kwaliteiten, komt dus direct ten gunste van de beoefenaar en daarmee van de samenleving in het algemeen. Dezelfde energie die nodig was om geweld, leugen, hebzucht, wereldse relaties en begeerte in stand te houden, wordt nu, door de beoefening van de yama's, vrijgemaakt voor een hoger, nobeler doeleinde.
Bij de beoefening van de vijf yama's is het belangrijk dat het bewustzijn groeit van de spirituele kwaliteit die elk onderdeel vertegenwoordigt. Daarbij gaat het, zoals bij alle acht stappen van Patanjali's yoga, om een proces van zuivering dat ruimte schept, zodat de aspirant zich kan ontplooien en steeds dichter bij de ware Zelf komt. De beoefenaar van yama zal geleidelijk aan ontdekken dat steeds meer in het eeuwige nu te gaan leven, doordat zich uit de knellende greep van de lagere, negatieve emoties te bevrijden. Met het succesvol beoefenen van de volgende fasen van de yoga zal zo uiteindelijk tot Zelfverwerkelijking gekomen worden.
De andere zeven stappen uit het achtvoudige pad zijn: niyama, asana, pranayama, pratyahara, dharana, dhyana en samadhi.

title: Yama (yoga)

wikitext:
{{Link portaal|Yoga}}
'''''Yama''''' ([[Sanskriet]]: यम, ''yama'', onthouding, verbod) vormt de eerste stap op het achtvoudige yogapad (''ashtanga yoga'') uit [[Patanjali|Patanjali's]] [[Yogasoetra's]]. Samen met ''[[niyama]]'' vormt het de onontbeerlijke, disciplinaire grondslag waarop de hogere stadia van het achtvoudige pad beoefend kunnen worden. [[Yama (godheid)|Yama]] is in de vedische mythologie ook de naam van de god van de dood en heer van alle mensen.

Er zijn vijf yama's, geloften of geboden van zelfonthouding, die van onthouding van geweld, van leugen en bedrog, van diefstal, van onkuisheid en van bezitzucht. Samen vormen ze de Grote Gelofte.

{{Cquote|1=
30. ''Yama'' omvat vijf geloften: (a) ''ahimsā'' (geweldloosheid), (b) ''satya'' (waarheid), (c) ''āsthēya'' (niet stelen), (d) ''brahmachārya'' (kuisheid) en (e) ''aparigraha'' (niet bezitzuchtig zijn).

31. Dit zijn machtige, algemene geloftes, die niet worden beperkt door ''jāti'' (klasse of rang), plaats of tijd.

(...)

33. Om de schadelijke, instinctieve neigingen te overwinnen moet men de tegenovergestelde krachten (vertegenwoordigd door ''yama'' en ''niyama'') cultiveren.

34. Schadelijke instinctieve neigingen – hetzij direct of indirect zelf veroorzaakt, hetzij via anderen tot stand gebracht - leiden tot ''himsā'' (geweld). Geweld komt voort uit een bepaalde mate van ''lōbha'' (hebzucht, begeerte), ''krōdha'' (toorn, woede) en ''mōha'' (begoocheling) met ''duhkha'' (lijden) en ''ajñāna'' (onwetendheid) als resultaat. Daarom is de cultivering van tegenovergestelde krachten nodig.

35. (a) ''Ahimsā'' leidt ertoe dat je eigen agressie verdwijnt en die van anderen tegenover jou.

36. (b) ''Satya'' zorgt ervoor dat je woorden daden worden.

37. (c) ''Āsthēya'' maakt dat kostbare schatten je toevallen.

38. (d) ''Brahmachārya'' geeft je ontembare energie.

39. (e) ''Aparigraha'' schenkt kennis van vorige en toekomstige levens.}}
(Patanjali, ''Yogasoetra's'', II.30-39)

De vijf yama's zijn:
* [[Ahimsa|Ahimsā]]: geweldloosheid;
* [[Satya]]: waarheidslievendheid;
* [[Asteya|Āsthēya]]: niet stelen;
* [[Brahmacharya|Brahmachārya]]: kuisheid en seksuele zelfbeheersing;
* [[Aparigraha]]: vrij zijn van bezitzucht.

Geweld, leugen, hebzucht, wereldse relaties en begeerte houden de mens vast in negatieve, lagere emoties die een samentrekkende en versluierende werking hebben. Zij verhinderen het zicht op zijn ware natuur, het eeuwige Zelf. Door zich van deze negatieve krachten bewust te worden en ze door een proces van sublimatie om te zetten in positieve energie zal hun overheersing teniet worden gedaan.

Emoties bepalen de relatie van de mens tot zijn medeschepselen en tot de wereld om hem heen. Er is daarbij sprake van een wederkerig en cyclisch proces, een rondzingen van emoties. Een emotie, positief of negatief, is altijd gekoppeld aan een bepaald object in de buitenwereld en nooit een opzichzelfstaand fenomeen. Als logisch gevolg van de wet van oorzaak en gevolg ([[karma]]), van actie en reactie, komt een bepaalde emotionele lading vroeg of laat steeds als een boemerang terug bij de oorspronkelijke zender. Zoals men zaait zal men oogsten.

De beoefening van yama, van de vijf positieve kwaliteiten, komt dus direct ten gunste van de beoefenaar en daarmee van de samenleving in het algemeen. Dezelfde energie die nodig was om geweld, leugen, hebzucht, wereldse relaties en begeerte in stand te houden, wordt nu, door de beoefening van de yama's, vrijgemaakt voor een hoger, nobeler doeleinde.

Bij de beoefening van de vijf yama's is het belangrijk dat het bewustzijn groeit van de spirituele kwaliteit die elk onderdeel vertegenwoordigt. Daarbij gaat het, zoals bij alle acht stappen van Patanjali's yoga, om een proces van zuivering dat ruimte schept, zodat de aspirant zich kan ontplooien en steeds dichter bij de ware Zelf komt. De beoefenaar van yama zal geleidelijk aan ontdekken dat steeds meer in het eeuwige nu te gaan leven, doordat zich uit de knellende greep van de lagere, negatieve emoties te bevrijden. Met het succesvol beoefenen van de volgende fasen van de yoga zal zo uiteindelijk tot [[Zelfverwerkelijking]] gekomen worden.

De andere zeven stappen uit het achtvoudige pad zijn: [[niyama]], [[asana]], [[pranayama]], [[pratyahara]], [[dharana]], [[dhyana]] en [[samadhi (yoga)|samadhi]].

==Zie ook==
* [[Niyama]]
* [[Raja yoga]]
* [[Yogasoetra's]]

{{Wikisource|taal=en|Yoga Sutras}}
{{Commonscat|Yama}}

[[Categorie:Yoga]]
[[Categorie:Meditatie]]


text:
# Resolutie 1007 Veiligheidsraad Verenigde Naties
Resolutie 1007 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd unaniem door de VN-Veiligheidsraad aangenomen op 31 juli 1995, en verlengde de UNMIH-vredesmacht in Haïti met zeven maanden.

## Achtergrond
Na decennia onder dictatoriaal bewind won Jean-Bertrand Aristide in december 1990 de verkiezingen in Haïti. In september 1991 werd hij met een staatsgreep verdreven. Nieuwe verkiezingen werden door de internationale gemeenschap afgeblokt waarna het land in de chaos verzonk. Na Amerikaanse bemiddeling werd Aristide in 1994 in functie hersteld.

## Inhoud

### Waarnemingen
De Veiligheidsraad steunde de rol van UNMIH in het bijstaan van de overheid van Haïti om een veilige en stabiele omgeving te bewaren. Het was cruciaal dat in dat land vrije en eerlijke presidentsverkiezingen plaatsgrepen. Ook werden de inspanningen om een politiemacht op te richten, waarin UNMIH een belangrijke rol speelde, geprezen. De uitvoering van UNMIH's mandaat werd op de voet gevolgd.

### Handelingen
UNMIH en de burgermissie MICIVIH werden bedankt voor hun hulp bij de vreedzaam verlopen gemeenteraads- en parlementsverkiezingen van 25 juni. Doch was er ernstige bezorgdheid over onregelmatigheden. Dergelijke problemen mochten in het vervolg niet meer voorkomen. Ook werden de inspanning van president Jean-Bertrand Aristide voor verzoening verwelkomd. Het belang van een functionerende politie werd benadrukt. De Veiligheidsraad besloot UNMIH's mandaat te verlengen met zeven maanden. Tegen dan moest er een nieuwe regering zijn en kon de missie worden beëindigd. Landen en internationale instellingen werden opgeroepen Haïti te blijven steunen. Secretaris-generaal Boutros Boutros-Ghali werd gevraagd halverwege het nieuwe mandaat te rapporteren over de voltooiing ervan.

## Verwante resoluties
- Resolutie 964 Veiligheidsraad Verenigde Naties
- Resolutie 975 Veiligheidsraad Verenigde Naties
- Resolutie 1048 Veiligheidsraad Verenigde Naties (1996)
- Resolutie 1063 Veiligheidsraad Verenigde Naties (1996)

Lijst ·  970 ·  971 ·  972 ·  973 ·  974 ·  975 ·  976 ·  977 ·  978 ·  979 ·  980 ·  981 ·  982 ·  983 ·  984 ·  985 ·  986 ·  987 ·  988 ·  989 ·  990 ·  991 ·  992 ·  993 ·  994 ·  995 ·  996 ·  997 ·  998 ·  999 ·  1000 ·  1001 ·  1002 ·  1003 ·  1004 ·  1005 ·  1006 ·  1007 ·  1008 ·  1009 ·  1010 ·  1011 ·  1012 ·  1013 ·  1014 ·  1015 ·  1016 ·  1017 ·  1018 ·  1019 ·  1020 ·  1021 ·  1022 ·  1023 ·  1024 ·  1025 ·  1026 ·  1027 ·  1028 ·  1029 ·  1030 ·  1031 ·  1032 ·  1033 ·  1034 ·  1035

wikitext:
{{Infobox VN-resolutie
| nr    = 1007
| code  = S/RES/1007
| van   = VR
| verg  = 3559
| datum = 31 juli
| jaar  = 1995
| ond   = Instabiliteit van Haïti
| besl  = Verlengde de [[UNMIH]]-vredesmacht met 7 maanden.
| voor  = 15
| tegen = 0
| onth  = 0
| afbeelding = Haiti elections 2006.jpg
| onderschrift = Verkiezingen in Haïti (foto: 2006).
}}
'''Resolutie 1007 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties''' werd [[Unanimiteit|unaniem]] door de [[Veiligheidsraad van de Verenigde Naties|VN-Veiligheidsraad]] aangenomen op 31 juli 1995, en verlengde de [[UNMIH]]-vredesmacht in [[Haïti]] met zeven maanden.

== Achtergrond ==
Na decennia onder [[Dictatuur (regeringsvorm)|dictatoriaal]] bewind won [[Jean-Bertrand Aristide]] in december 1990 de verkiezingen in Haïti. In september 1991 werd hij met een [[staatsgreep]] verdreven. Nieuwe verkiezingen werden door de [[internationale gemeenschap]] afgeblokt waarna het land in de chaos verzonk. Na [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] bemiddeling werd Aristide in 1994 in functie hersteld.

== Inhoud ==
=== Waarnemingen ===
De Veiligheidsraad steunde de rol van UNMIH in het bijstaan van de overheid van Haïti om een veilige en stabiele omgeving te bewaren. Het was cruciaal dat in dat land vrije en eerlijke presidentsverkiezingen plaatsgrepen. Ook werden de inspanningen om een politiemacht op te richten, waarin UNMIH een belangrijke rol speelde, geprezen. De uitvoering van UNMIH's [[mandaat]] werd op de voet gevolgd.

=== Handelingen ===
UNMIH en de burgermissie [[MICIVIH]] werden bedankt voor hun hulp bij de vreedzaam verlopen gemeenteraads- en parlementsverkiezingen van 25 juni. Doch was er ernstige bezorgdheid over onregelmatigheden. Dergelijke problemen mochten in het vervolg niet meer voorkomen. Ook werden de inspanning van president Jean-Bertrand Aristide voor verzoening verwelkomd. Het belang van een functionerende politie werd benadrukt. De Veiligheidsraad besloot UNMIH's mandaat te verlengen met zeven maanden. Tegen dan moest er een nieuwe regering zijn en kon de missie worden beëindigd. Landen en internationale instellingen werden opgeroepen Haïti te blijven steunen. Secretaris-generaal [[Boutros Boutros-Ghali]] werd gevraagd halverwege het nieuwe mandaat te rapporteren over de voltooiing ervan.

== Verwante resoluties ==
* [[Resolutie 964 Veiligheidsraad Verenigde Naties]]
* [[Resolutie 975 Veiligheidsraad Verenigde Naties]]
* [[Resolutie 1048 Veiligheidsraad Verenigde Naties]] (1996)
* [[Resolutie 1063 Veiligheidsraad Verenigde Naties]] (1996)

{{Navigatie VN-resoluties|VR|1995}}

[[Categorie:Resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties uit 1995| 1007]]
[[Categorie:VN-resolutie over UNMIH|VR1007]]

title: Resolutie 1007

Van de: Veiligheidsraad van de Verenigde Naties

Stemming: voor · 15onth. · 0tegen · 0

Onderwerp: Instabiliteit van Haïti

Beslissing: Verlengde de UNMIH-vredesmacht met 7 maanden.

title: Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 1995

Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 1995: China · Frankrijk · Rusland · Verenigd Koninkrijk · Verenigde Staten

Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 1995: Argentinië · Botswana · Tsjechië · Duitsland · Honduras · Indonesië · Italië · Nigeria · Oman · Rwanda


text:
# Calleida rufiventris
Calleida rufiventris is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1877 door Chaudoir.

title: Calleida rufiventris

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Calleida rufiventris''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Lebiinae]]
| geslacht = ''[[Calleida]]''
| w-naam = ''Calleida rufiventris''
| auteur = [[Maximilien de Chaudoir|Chaudoir]]
| datum = 1877
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Calleida rufiventris''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Calleida+rufiventris Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1877 door Chaudoir.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Calleida|rufiventris]]

title: Calleida rufiventris

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Lebiinae

Geslacht: Calleida

title: Soort


text:
# Pseudolophia uniformis
Pseudolophia uniformis is een keversoort uit de familie boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1938 door Breuning.

title: Pseudolophia uniformis

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pseudolophia uniformis''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| geslacht = ''[[Pseudolophia]]''
| w-naam = ''Pseudolophia uniformis''
| auteur = [[Stephan von Breuning|Breuning]]
| datum = 1938
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Pseudolophia uniformis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[boktorren]] (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1938 door Breuning.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Boktorren]]

title: Pseudolophia uniformis

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Geslacht: Pseudolophia

title: Soort


text:
# Mallosoma scutellare
Mallosoma scutellare is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door White.

title: Mallosoma scutellare

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Mallosoma scutellare''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Cerambycinae]]
| geslacht = ''[[Mallosoma]]''
| w-naam = ''Mallosoma scutellare''
| auteur = [[Adam White|White]]
| datum = 1853
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Mallosoma scutellare''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door White.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|18}}

[[Categorie:Boktorren]]

title: Mallosoma scutellare

Onderfamilie: Cerambycinae

Geslacht: Mallosoma

title: Soort


text:
# Argyroploce microlychna
Argyroploce microlychna is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Turner.

title: Argyroploce microlychna

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Argyroploce microlychna''
| afbeelding =
| familie = [[Bladrollers|Tortricidae]] (Bladrollers)
| onderfamilie = [[Olethreutinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Argyroploce]]''
| w-naam = ''Argyroploce microlychna''
| auteur = Turner
| datum = 1933
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Argyroploce microlychna''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Bladrollers|bladrollers (Tortricidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Turner.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Argyroploce|microlychna]]

title: Argyroploce microlychna

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Tortricidae (Bladrollers)

Onderfamilie: Olethreutinae

Geslacht: Argyroploce

title: Soort


text:
# Tinissa dohertyi
Tinissa dohertyi is een vlinder uit de familie van de echte motten (Tineidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door G.S. Robinson. De soort werd ontdekt op het eiland Ambon in de Molukken en is genoemd naar de ontdekker ervan, Doherty.

title: Tinissa dohertyi

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Tinissa dohertyi''
| afbeelding =
| familie = [[Echte motten|Tineidae]] (Echte motten)
| onderfamilie = [[Scardiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Tinissa]]''
| w-naam = ''Tinissa dohertyi''
| auteur = Robinson
| datum = 1976
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Tinissa dohertyi''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Echte motten|echte motten (Tineidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door G.S. Robinson.<ref>[http://www.biodiversitylibrary.org/part/78344#/summary {{aut|G.S. Robinson.}} "A taxonomic revision of the Tinissinae of the world (Lepidoptera: Tineidae)." ''Bulletin of The British Museum (Natural History) Entomology'' (1976), vol. 32, blz. 255-300.]</ref> De soort werd ontdekt op het eiland [[Ambon (eiland)|Ambon]] in de [[Molukken]] en is genoemd naar de ontdekker ervan, Doherty.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|10}}

[[Categorie:Tinissa|dohertyi]]

title: Tinissa dohertyi

Familie: Tineidae (Echte motten)

Onderfamilie: Scardiinae

Geslacht: Tinissa

title: Soort


text:
# Malbrans
Malbrans is een gemeente in het Franse departement Doubs (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 102 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Besançon.

## Geografie
De oppervlakte van Malbrans bedraagt 8,6 km², de bevolkingsdichtheid is 11,9 inwoners per km².

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Malbrans

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Malbrans
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Bourgogne-Franche-Comté]]
| departement = [[Doubs (departement)|Doubs]] (25)
| depnr = 25
| arrondissement = [[Arrondissement Besançon|Besançon]]
| kanton = [[Kanton Ornans|Ornans]]
| jaar = 1999
| inwoners = 102
| dichtheid = 11,9
| oppervlakte = 8,6
| water =
| latitudeGraden = 47
| latitudeMinuten = 7
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 6
| longitudeMinuten = 5
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 25360
| postcode = 25620
| netnummer =
| hoogteligging = 380 - 624
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image1 = Malbrans.jpg
| caption1 = Gezicht op Malbrans
| image2 = Malbrans, mairie - img 42597.jpg
| caption2 = Gemeentehuis
}}
'''Malbrans''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Doubs (departement)|Doubs]] (regio [[Bourgogne-Franche-Comté]]) en telt 102 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Besançon|Besançon]].

== Geografie ==
De oppervlakte van Malbrans bedraagt 8,6 km², de bevolkingsdichtheid is 11,9 inwoners per km².
[[Bestand:25360-Malbrans-Sols.png|thumb |left |400px |Kaart van de gemeente met de belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten]]
{{Clearleft}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=25360}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* {{Link INSEE|id=25360}}

{{Commonscat}}
{{Coor title dms|47|7|0|N|6|5|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Doubs]]

title: Situering

Regio: Bourgogne-Franche-Comté

Departement: Doubs (25)

Arrondissement: Besançon

Kanton: Ornans

Coördinaten: 47° 7′ NB, 6° 5′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Doubs

title: Foto's

Foto's:
Gezicht op Malbrans
Gemeentehuis

Portaal: Frankrijk


text:
# Binodella
Binodella is een geslacht van uitgestorven kreeftachtigen uit de klasse van de Ostracoda (mosselkreeftjes).

## Soorten
- Binodella binoda Bradfield, 1935 †
- Binodella gracila Guan, 1978 †
- Binodella pulchra Sun (Quan-Ying), 1984 †
- Binodella simplex Sun, 1978 †
- Binodella ziguiensis Sun (Quan-Ying), 1984 †

title: Binodella

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Binodella''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| onderstam = [[Kreeftachtigen|Crustacea]] (Kreeftachtigen)
| superklasse = [[Oligostraca]]
| klasse = [[Mosselkreeftjes|Ostracoda]] (Mosselkreeftjes)
| onderklasse = [[Palaeocopa]]
| orde = [[Palaeocopida]]
| onderorde = [[Palaeocopina]]
| superfamilie = [[Nodelloidea]]
| familie = [[Nodellidae]]
| taxon = [[geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Binodella''
| auteur = Bradfield
| datum = 1935
| commons =
| species =
| worms = 770982
}}
'''''Binodella''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van [[Uitsterven|uitgestorven]] [[kreeftachtigen]] uit de [[klasse (biologie)|klasse]] van de [[Mosselkreeftjes|Ostracoda]] (mosselkreeftjes).

== Soorten ==
* ''[[Binodella binoda]]'' Bradfield, 1935 †
* ''[[Binodella gracila]]'' Guan, 1978 †
* ''[[Binodella pulchra]]'' Sun (Quan-Ying), 1984 †
* ''[[Binodella simplex]]'' Sun, 1978 †
* ''[[Binodella ziguiensis]]'' Sun (Quan-Ying), 1984 †

[[Categorie:Uitgestorven kreeftachtigen]]
[[Categorie:Mosselkreeftjes]]

title: Binodella

Onderstam: Crustacea (Kreeftachtigen)

Superklasse: Oligostraca

Klasse: Ostracoda (Mosselkreeftjes)

Onderklasse: Palaeocopa

Orde: Palaeocopida

Onderorde: Palaeocopina

Superfamilie: Nodelloidea

Familie: Nodellidae

title: Geslacht


text:
# NGC 3240
NGC 3240 is een spiraalvormig sterrenstelsel in het sterrenbeeld Waterslang. Het hemelobject werd op 20 maart 1835 ontdekt door de Engelse astronoom John Herschel.

## Synoniemen
- ESO 568-3
- MCG -4-25-7
- IRAS10221-2132
- PGC 30515

title: NGC 3240

wikitext:
{{Infobox DeepSpaceObject
| naam=NGC 3240
| afbeelding = NGC_3240_DSS.jpg
| sterrenbeeld=[[Waterslang]]
| type= [[Spiraalvormig sterrenstelsel]] (Sc)
| messiernaam=
| ngcnaam= NGC 3240
| RK= 10u24m30,9s
| DEC= -21° 47' 29"
| magnitude= 13,2 [[magnitude|mag]]
| afstand=
| afmeting = 1,1' × 1,0'
| diameter =
| massa =
| roodverschuiving = 0,011877
| radiëlesnelheid = 3539,4
}}
'''[[New General Catalogue|NGC]] 3240''' is een [[spiraalvormig sterrenstelsel]] in het [[sterrenbeeld]] [[Waterslang]]. Het hemelobject werd op [[20 maart]] [[1835]] ontdekt door de Engelse astronoom [[John Herschel]].

==Synoniemen==
* [[Europese Zuidelijke Sterrenwacht|ESO]] 568-3
* [[Morphological Catalogue of Galaxies|MCG]] -4-25-7
* [[IRAS (satelliet)|IRAS]]10221-2132
* [[Principal Galaxies Catalogue|PGC]] 30515

== Zie ook ==
*[[Lijst van NGC-objecten]]

== Externe links ==
* {{en}} [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+3240 NASA/IPAC Extragalactic Database]
* {{en}} [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=NGC+3240 SIMBAD Astronomical Database]
* {{en}} [http://spider.seds.org/ngc/ngc.cgi?NGC3240 SEDS]

{{Navigatie NGC-objecten 3201-3400}}

{{DEFAULTSORT:NGC 3240}}
[[Categorie:NGC-object in Waterslang]]
[[Categorie:Sterrenstelsel in Waterslang]]

title: Sterrenbeeld Waterslang

Type: Spiraalvormig sterrenstelsel (Sc)

Portaal: Astronomie


text:
# Per capita
Per capita is een Latijnse uitdrukking, die betekent per hoofd (eigenlijk per hoofden, immers capita is het meervoud van caput).
Wordt meestal gebruikt om het gemiddelde per persoon aan te geven van iets. Veel gebruikt in de economie, bnp of inkomen per hoofd is een betere statistiek dan absoluut bnp of inkomen, omdat die geen rekening houden met de omvang van een land.

## Voorbeelden
- Lijst van landen naar bbp per hoofd van de bevolking
- Lijst van landen naar kkp per capita

title: Per capita

wikitext:
'''Per capita''' is een [[Latijn|Latijnse]] uitdrukking, die betekent ''per hoofd'' (eigenlijk per hoofden, immers capita is het meervoud van caput).
Wordt meestal gebruikt om het [[gemiddelde]] per persoon aan te geven van iets. Veel gebruikt in de economie, [[bruto nationaal product|bnp]] of [[inkomen]] per hoofd is een betere statistiek dan absoluut bnp of inkomen, omdat die geen rekening houden met de omvang van een land.
== Voorbeelden ==
* [[Lijst van landen naar bbp per hoofd van de bevolking]]
* [[Lijst van landen naar kkp per capita]]

[[Categorie:Economische terminologie]]
[[Categorie:Econometrie]]
[[Categorie:Latijnse uitdrukking]]


text:
# Maxime Stroobant
Maxime Stroobant (Vilvoorde, 13 augustus 1936) is een Belgisch voormalig senator.

## Levensloop
Stroobant behaalde het diploma van doctor in de rechten aan de ULB en dat van bijzonder licentiaat in het sociaal recht aan de VUB. Hij begon zijn professionele loopbaan bij een interprofessionele vakbondsorganisatie en zetelde van 1970 tot 1976 in het Arbeidshof in Brussel. Tevens was hij van 1976 tot 2007 de voorzitter van het beheerscomité van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening.
Daarnaast werd hij hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel en was hij eveneens docent aan de Universiteit van Antwerpen. Stroobant doceerde over Belgisch arbeidsrecht, Europees en internationaal sociaal recht en verrichtte wetenschappelijk onderzoek naar medezeggenschap van werknemers, gendergelijkheid in arbeidsverhoudingen, stakingsrecht, het sociaal overleg in België en de Europese Unie, het sociaal beleid van de EU, telewerk en tewerkstellingsbeleid. In 2007 ging hij met emeritaat.
Hij werd politiek actief voor de BSP en was voor deze partij van 1976 tot 2000 gemeenteraadslid van Vilvoorde, waar hij van 1976 tot 1982 schepen was.
Van 1987 tot 1995 zetelde hij eveneens in de Belgische Senaat: van 1987 tot 1991 als provinciaal senator voor de provincie Brabant en van 1991 tot 1995 als gecoöpteerd senator. Als senator was hij initiatiefnemer van een voorstel tot opname van sociale grondrechten in de Belgische Grondwet en speelde hij een belangrijke rol bij de totstandkoming van het Charter voor gelijkheid van mannen en vrouwen in de vakbonden. Hij nam eveneens actief deel aan de verbetering van de wetgeving ter bescherming van personeelsafgevaardigden in ondernemingen.

## Bron
- Laurys, V., Van den Wijngaert, M., De geschiedenis van de Belgische Senaat 1831-1995, Lannoo, 1999.

title: Maxime Stroobant

wikitext:
'''Maxime Stroobant''' ([[Vilvoorde]], [[13 augustus]] [[1936]]) is een [[België (hoofdbetekenis)|Belgisch]] voormalig [[Senaat (België)|senator]].

==Levensloop==
Stroobant behaalde het diploma van doctor in de rechten aan de [[Université Libre de Bruxelles|ULB]] en dat van bijzonder licentiaat in het sociaal recht aan de [[Vrije Universiteit Brussel|VUB]]. Hij begon zijn professionele loopbaan bij een interprofessionele vakbondsorganisatie en zetelde van 1970 tot 1976 in het [[Arbeidshof]] in [[Brussel (stad)|Brussel]]. Tevens was hij van 1976 tot 2007 de voorzitter van het beheerscomité van de [[Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening]].

Daarnaast werd hij hoogleraar aan de [[Vrije Universiteit Brussel]] en was hij eveneens docent aan de [[Universiteit van Antwerpen]]. Stroobant doceerde over Belgisch arbeidsrecht, Europees en internationaal sociaal recht en verrichtte wetenschappelijk onderzoek naar medezeggenschap van werknemers, gendergelijkheid in arbeidsverhoudingen, stakingsrecht, het sociaal overleg in België en de [[Europese Unie]], het sociaal beleid van de EU, telewerk en tewerkstellingsbeleid. In 2007 ging hij met [[emeritaat]].

Hij werd politiek actief voor de [[Belgische Socialistische Partij|BSP]] en was voor deze partij van 1976 tot 2000 gemeenteraadslid van [[Vilvoorde]], waar hij van 1976 tot 1982 schepen was.

Van 1987 tot 1995 zetelde hij eveneens in de [[Senaat (België)|Belgische Senaat]]: van 1987 tot 1991 als provinciaal senator voor de provincie [[Brabant (provincie)|Brabant]] en van 1991 tot 1995 als gecoöpteerd senator. Als senator was hij initiatiefnemer van een voorstel tot opname van sociale grondrechten in de Belgische Grondwet en speelde hij een belangrijke rol bij de totstandkoming van het Charter voor gelijkheid van mannen en vrouwen in de vakbonden. Hij nam eveneens actief deel aan de verbetering van de wetgeving ter bescherming van personeelsafgevaardigden in ondernemingen.<ref>[https://intersentia.be/nl/author/index/view/id/1407/ Biografische schets Maxime Stroobant], intersentia.be. [https://web.archive.org/web/20221126161505/https://intersentia.be/nl/author/index/view/id/1407/ Gearchiveerd] op 26 november 2022.</ref>

==Bron==
* Laurys, V., Van den Wijngaert, M., De geschiedenis van de Belgische Senaat 1831-1995, Lannoo, 1999.

{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Stroobant, Maxime}}
[[Categorie:Sp.a-politicus]]
[[Categorie:Belgisch senator]]
[[Categorie:Hoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel]]
[[Categorie:Schepen van Vilvoorde]]
[[Categorie:Belgisch raadsheer in het arbeidshof]]


text:
# Frank Hahn
Frank Horace Hahn (Berlijn, 1925 – Cambridge, 29 januari 2013) was een Brits econoom wiens werk zich met name heeft gericht op de algemene evenwichtstheorie, de monetaire economie, de Keynesiaanse economie en het monetarisme. Een bekend probleem uit de economische theorie, de voorwaarden waaronder in een algemeen evenwicht geld (dat intrinsiek waardeloos is) toch een positieve waarde kan hebben, noemt men naar hem het "probleem van Hahn".

## Biografie
Frank Hahn werd in 1925 geboren in een intellectuele familie. Zijn vader was scheikundige en schrijver. Het gezin verhuisde in 1931 naar Praag. In 1938 verhuisde het gezin naar Engeland.
Hij was 66 jaar getrouwd met Dorothy tot hij in 2013 stierf.
- Bibsys: 90068851
- Biblioteca Nacional de España: XX963388
- Bibliothèque nationale de France: cb12277852c (data)
- Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058594734306706
- CiNii: DA00213726
- Gemeinsame Normdatei: 124104231
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 2143 3428
- Library of Congress Control Number: n50032764
- Nationale Bibliotheek van Letland: 000159735
- Mathematics Genealogy Project: 202477
- Bibliotheek van het Japanse parlement: 00442156
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: mub2014834307
- Nationale bibliotheek van Australië: 36523329
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007270703205171
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 158986148
- Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A003340600
- Système universitaire de documentation: 031593860
- Trove: 1271412
- Virtual International Authority File: 90720045
- WorldCat: E39PBJfMkhC6rkpdxCQhtqr8YP

title: Frank Hahn

wikitext:
[[Bestand:Frank Hahn.jpg|thumb|200px|Frank Hahn]]
'''Frank Horace Hahn''' ([[Berlijn]], [[1925]] – [[Cambridge (Engeland)|Cambridge]], [[29 januari]] [[2013]]) was een [[Verenigd Koninkrijk|Brits]] [[econoom]] wiens werk zich met name heeft gericht op de [[algemene evenwichtstheorie]], de [[monetaire economie]], de [[Keynesiaanse economie]] en het [[monetarisme]]. Een bekend probleem uit de economische theorie, de voorwaarden waaronder in een algemeen evenwicht [[geld]] (dat intrinsiek waardeloos is) toch een positieve waarde kan hebben, noemt men naar hem het "[[probleem van Hahn]]".

==Biografie==
Frank Hahn werd in 1925 geboren in een intellectuele familie. Zijn vader was scheikundige en schrijver. Het gezin verhuisde in 1931 naar [[Praag]]. In 1938 verhuisde het gezin naar Engeland.
Hij was 66 jaar getrouwd met Dorothy tot hij in 2013 stierf.[https://web.archive.org/web/20131016005634/http://www.chu.cam.ac.uk/about/news/278-professor-frank-hahn-1925-2013]

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Hahn, Frank}}
[[Categorie:Brits econoom]]
[[Categorie:Wiskundig econoom]]
[[Categorie:Monetair econoom]]


text:
# Callionymus annulatus
Callionymus annulatus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van pitvissen (Callionymidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Weber.

title: Callionymus annulatus

wikitext:
{{Taxobox straalvinnige
| titelweergave = cursief
| naam = ''Callionymus annulatus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Baarsachtigen|Perciformes]] (Baarsachtigen)
| familie = [[Callionymidae]] (Pitvissen)
| geslacht = ''[[Callionymus]]''
| auteur = Weber
| datum = 1913
| haakjes =
| synoniem = * ''Repomucenus annulatus'' (Weber, 1913)
* ''Callionymus bali'' Suwardji, 1965
| worms = 273162
}}
'''''Callionymus annulatus''''' is een [[straalvinnigen|straalvinnige]] [[vissen (dieren)|vissensoort]] uit de familie van [[Callionymidae|pitvissen]] (Callionymidae).<ref>{{Link FishBase species|genus=Callionymus|species=annulatus|month=10|year=2011}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1913 door Weber.

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|22}}

[[Categorie:Callionymidae]]

title: Callionymus annulatus

Stam: Chordata (Chordadieren)

Superklasse: Osteichthyes (Beenvisachtigen)

Klasse: Actinopterygii (Straalvinnigen)

Orde: Perciformes (Baarsachtigen)

Familie: Callionymidae (Pitvissen)

Geslacht: Callionymus

title: Synoniemen

Portaal: Biologie · Vissen


text:
# Haplopeza
Haplopeza is een geslacht van kevers uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1848 door Carl Henrik Boheman.

## Soorten
Het geslacht Haplopeza omvat de volgende soorten:
- Haplopeza bicolor Burgeon, 1937
- Haplopeza umtalia Barker, 1919
- Haplopeza violacea Boheman, 1848

title: Haplopeza

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Haplopeza''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Platyninae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Haplopeza''
| auteur = [[Carl Henrik Boheman|Boheman]]
| datum = 1848
| species =
| commons =
}}
'''''Haplopeza''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[kevers]] uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): Carabidae of the World. [http://carabidae.org/carabidae/search?rank=4&text=Haplopeza&title=1&cmd=Search www.carabidae.org]  (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1848 door [[Carl Henrik Boheman]].

== Soorten ==
Het geslacht ''Haplopeza'' omvat de volgende soorten:
* ''[[Haplopeza bicolor]]'' Burgeon, 1937
* ''[[Haplopeza umtalia]]'' Barker, 1919
* ''[[Haplopeza violacea]]'' Boheman, 1848

{{Appendix}}

[[Categorie:Loopkevers]]

title: Haplopeza

Onderfamilie: Platyninae

title: Geslacht


text:
# Camel (sigarettenmerk)
Camel is een sigarettenmerk in de Verenigde Staten dat door het bedrijf R.J. Reynolds Tobacco in 1913 op de markt werd gebracht. Sinds ca. 1992 behoort Camel, buiten Amerika, toe aan het bedrijf Japan Tobacco.
Camel staat bekend om het feit dat het als een van de weinige sigarettenmerken een mengsel van zowel Turkse als Amerikaanse tabakken bevat. Net als vele andere sigarettenfabrikanten begon Camel eerst met het maken van sigaretten zonder filter. Na ca. 1970 bracht Camel meerdere varianten uit (lights, 100s enz.).

## Kameel of dromedaris?
Verwarring over de naam van het dier op het plaatje kan ontstaan doordat in het Nederlands, anders dan in het Engels, in het spraakgebruik een strikt onderscheid wordt gemaakt tussen de eenbultige en de tweebultige soort. In het Nederlands heeft een dromedaris één bult en een kameel twee bulten. In de Engelse taal kunnen beide een camel worden genoemd.

title: Camel (sigarettenmerk)

wikitext:
[[Bestand:Logo Camel limited edition additive free.jpg|thumb|Camel limited edition additive free]]
[[Bestand:New York, New York. Camel cigarette advertisement at Times Square8d14368u original.jpg|250px|thumb|Camel-reclame (1943)]]
'''Camel''' is een sigarettenmerk in de [[Verenigde Staten]] dat door het bedrijf [[R.J. Reynolds Tobacco]] in 1913 op de markt werd gebracht. Sinds ca. 1992 behoort Camel, buiten Amerika, toe aan het bedrijf [[Japan Tobacco]].

Camel staat bekend om het feit dat het als een van de weinige sigarettenmerken een mengsel van zowel Turkse als Amerikaanse tabakken bevat. Net als vele andere sigarettenfabrikanten begon Camel eerst met het maken van sigaretten zonder [[Sigarettenfilter|filter]]. Na ca. 1970 bracht Camel meerdere varianten uit (lights, 100s enz.).

== Kameel of dromedaris? ==
Verwarring over de naam van het dier op het plaatje kan ontstaan doordat in het Nederlands, anders dan in het Engels, in het spraakgebruik een strikt onderscheid wordt gemaakt tussen de eenbultige en de tweebultige soort. In het Nederlands heeft een [[dromedaris]] één bult en een [[kameel]]<ref>[https://www.vandale.nl/gratis-woordenboek/nederlands/betekenis/kameel Kameel] in Van Dale</ref> twee bulten. In de Engelse taal kunnen beide een ''camel''<ref>{{en}} [https://www.collinsdictionary.com/us/dictionary/english/camel Camel] in de Collins</ref><ref>{{en}} [https://www.merriam-webster.com/dictionary/camel Camel] in de Merriam-Webster. [https://web.archive.org/web/20221203065615/https://www.merriam-webster.com/dictionary/camel Gearchiveerd] op 3 december 2022.</ref> worden genoemd.

{{Appendix}}
{{Commonscat|Camel (cigarette)}}

[[Categorie:Tabaksmerk]]


text:
# Rhûn
Rhûn is een locatie in Midden-aarde in de fictieve geschiedenis van de wereld in de boeken van J.R.R. Tolkien. Het is een gebied noordoostelijk van Mordor rond de binnenzee van Rhûn, waar het zijn naam aan te danken heeft. In elfentaal betekent Rhûn "oost".

## Geografie
Weinig is bekend over de gebieden. De tovenaar Gandalf is er nooit geweest en hoewel Aragorn er wel heeft gereisd, wordt daar verder geen verslag van gedaan. Wel is bekend dat het gebied werd bevolkt door de Oosterlingen, die er verschillende rijken, provincies en steden stichtten. Het bekendste was het rijk Dorwinion aan de noordwestelijke oevers van de binnenzee. De Boselfen van het Demsterwold waren dol op de wijnen uit deze streek, die volgens de overlevering zo sterk waren dat de elfen na één slok al dronken werden.
De rivier de Running werd gebruikt om handel te drijven met Dorwinion. Zuidelijk van de binnenzee liep de weg die zich vanuit Ithilien naar het noorden slingerde langs de Morannon en dan door Rhûn naar de wereld oostelijk van Mordor. Centraal in het gebied ligt de Zee van Rhûn, in het westen door een bergketen beschermd tegen Rhovanion en in het noordoosten grenzend aan een groot woud. Ten oosten van de Zee van Rhûn liggen de eigenlijke landen van de Oosterlingen, waarvan slechts de volgende steden en vestingen bekend zijn: Mistrand, Szerelkein en Khurvasagh.
Ver achter de Zee van Rhûn lag weer een andere binnenzee: de Zee van Helcar. Daarachter lagen de Rode Bergen, aan de voet waarvan ooit de elfen ontwaakten (Cuiviénen). Vier huizen van de Dwergen leefden in de Rode Bergen.

## De inwoners
De inwoners van Rhûn waren, in tegenstelling tot de mensen van Gondor en Rohan, niet vredelievend. Zij werden in de Eerste Era door Morgoth verleid, en trokken onder de banier van Ulfang ten strijde tegen de elfen van Beleriand. In de Derde Era vochten zij aan de zijde van Sauron in de Oorlog om de Ring. Nadat zij door Gondor waren verslagen stonden zij de Bruine Landen aan hen af. Dit gebied was in het begin van de Derde Era door de Wagenrijders, een van de clans van de Oosterlingen, van Gondor ontnomen.
Rhûn werd twee maal door Gondor veroverd onder heerschappij van de koningen Rómendacil I en Rómendacil II, maar de Númenóreanen kregen nooit de volledige controle over het gebied. Rhûn werd uiteindelijk onderworpen door koning Elessar en zijn zoon Eldarion samen met bondgenoot Rohan.
Aman · Belegaer · Beleriand · Cuiviénen · Eriador · Forod · Gondor · Harad · Hildórien · Mordor · Númenor · Rhovanion · Rhûn

title: Rhûn

wikitext:
'''Rhûn''' is een locatie in [[Midden-aarde]] in de fictieve geschiedenis van de wereld in de boeken van [[J.R.R. Tolkien]]. Het is een gebied noordoostelijk van [[Mordor]] rond de binnenzee van Rhûn, waar het zijn naam aan te danken heeft. In elfentaal betekent Rhûn "oost".

==Geografie==
Weinig is bekend over de gebieden. De tovenaar [[Gandalf (tovenaar)|Gandalf]] is er nooit geweest en hoewel [[Aragorn]] er wel heeft gereisd, wordt daar verder geen verslag van gedaan. Wel is bekend dat het gebied werd bevolkt door de Oosterlingen, die er verschillende rijken, provincies en steden stichtten. Het bekendste was het rijk [[Dorwinion]] aan de noordwestelijke oevers van de binnenzee. De [[Boselfen]] van het [[Demsterwold]] waren dol op de wijnen uit deze streek, die volgens de overlevering zo sterk waren dat de [[Elf (Tolkien)|elfen]] na één slok al dronken werden.

[[Bestand:Heavy cavalry of Rhun.jpg|thumb|een soldaat uit Rhûn]]
De rivier de [[Running]] werd gebruikt om handel te drijven met Dorwinion. Zuidelijk van de binnenzee liep de weg die zich vanuit [[Ithilien]] naar het noorden slingerde langs de [[Morannon]] en dan door Rhûn naar de wereld oostelijk van Mordor. Centraal in het gebied ligt de '''Zee van Rhûn''', in het westen door een bergketen beschermd tegen [[Rhovanion]] en in het noordoosten grenzend aan een groot woud. Ten oosten van de Zee van Rhûn liggen de eigenlijke landen van de Oosterlingen, waarvan slechts de volgende steden en vestingen bekend zijn: [[Mistrand]], [[Szerelkein]] en [[Khurvasagh]].
Ver achter de Zee van Rhûn lag weer een andere binnenzee: de [[Zee van Helcar]]. Daarachter lagen de [[Orocarni|Rode Bergen]], aan de voet waarvan ooit de elfen ontwaakten ([[Cuiviénen]]). Vier huizen van de Dwergen leefden in de Rode Bergen.

==De inwoners==
De inwoners van Rhûn waren, in tegenstelling tot de mensen van Gondor en Rohan, niet vredelievend. Zij werden in de [[Eerste Era]] door [[Morgoth]] verleid, en trokken onder de banier van Ulfang ten strijde tegen de elfen van [[Beleriand]]. In de [[Derde Era]] vochten zij aan de zijde van [[Sauron (Tolkien)|Sauron]] in de [[Oorlog om de Ring]]. Nadat zij door [[Gondor]] waren verslagen stonden zij de [[Bruine Landen]] aan hen af. Dit gebied was in het begin van de Derde Era door de Wagenrijders, een van de clans van de Oosterlingen, van Gondor ontnomen.

Rhûn werd twee maal door Gondor veroverd onder heerschappij van de koningen Rómendacil I en Rómendacil II, maar de Númenóreanen kregen nooit de volledige controle over het gebied. Rhûn werd uiteindelijk onderworpen door koning [[Aragorn II|Elessar]] en zijn zoon [[Eldarion]] samen met bondgenoot [[Rohan (Midden-aarde)|Rohan]].

{{Navigatie geografie Arda}}
{{Navigatie geografie Midden-aarde}}

{{DEFAULTSORT:Rhun}}
[[Categorie:Land in werk van Tolkien]]


text:
# Protoliet
Een protoliet is een begrip uit de geologie en petrologie, dat bij het bestuderen van metamorf gesteente wordt gebruikt. De protoliet is de veronderstelde lithologie van het gesteente voordat er metamorfose of rekristallisatie heeft plaatsgevonden. Protolieten kunnen, afhankelijk van het gesteente, bijna alle soorten lithologieën hebben.

## Voorbeelden
- Bij een kwartsiet, een metamorf gesteente met een hoog gehalte aan kwarts, kan bijvoorbeeld worden verondersteld dat de protoliet een schone zandsteen is geweest.
- Pelieten hebben als protolieten meer kleiige sedimenten.
- Marmer heeft als protoliet meestal een sedimentaire kalksteen.
- De protoliet van een gneis dat een veldspaat en een kwarts is, van een kwartsoveldspatische gneiss, kan zowel een graniet zijn, het is dan een magmatische protoliet, als een zandig sediment. Het is dan een sedimentaire protoliet.

title: Protoliet

wikitext:
Een '''protoliet''' is een begrip uit de [[geologie]] en [[petrologie]], dat bij het bestuderen van [[metamorf gesteente]] wordt gebruikt. De protoliet is de veronderstelde [[lithologie]] van het gesteente voordat er [[Metamorfose (geologie)|metamorfose]] of [[Rekristallisatie (materiaalkunde)|rekristallisatie]] heeft plaatsgevonden. Protolieten kunnen, afhankelijk van het gesteente, bijna alle soorten lithologieën hebben.

== Voorbeelden ==
* Bij een [[kwartsiet]], een metamorf gesteente met een hoog gehalte aan [[kwarts]], kan bijvoorbeeld worden verondersteld dat de protoliet een schone [[zandsteen]] is geweest.
* [[Peliet]]en hebben als protolieten meer [[klei]]ige sedimenten.
* [[Marmer]] heeft als protoliet meestal een sedimentaire [[kalksteen]].
* De protoliet van een [[gneis]] dat een [[veldspaat]] en een [[kwarts]] is, van een kwartsoveldspatische gneiss, kan zowel een [[graniet]] zijn, het is dan een [[Dieptegesteente|magmatische]] protoliet, als een [[zand]]ig sediment. Het is dan een sedimentaire protoliet.

[[Categorie:Metamorf gesteente]]
[[Categorie:Petrologie]]


text:
# Sint-Hubertuskerk (Ramsel)
De Sint-Hubertuskerk is de parochiekerk van de tot de Antwerpse gemeente Herselt behorende plaats Ramsel, gelegen aan de G. Vandenheuvelstraat 2.

## Geschiedenis
Ramsel behoorde aanvankelijk tot de Sint-Lambertusparochie van Westerlo. In 1541 werd voor het eerst melding gemaakt van een kapel met de status van quarta capella. In 1788 werd deze kapel gesloopt en 1789-1791 werd een nieuwe, grotere, kapel gebouwd.
In 1842 werd de kapel verheven tot parochiekerk. In 1887 werd de kerk vergroot naar ontwerp van Pieter Jozef Taeymans. Er was in een transept en een nieuw koor voorzien, maar een brand in schip en toren maakte ook de gedeeltelijke wederopbouw van deze onderdelen noodzakelijk. In 1889 waren de werken gereed, maar inwijding vond pas plaats in 1891.

## Gebouw
Het betreft een eenbeukige bakstenen kerk met transept, driezijdig afgesloten koor en ingebouwde westtoren. De toren heeft drie geledingen en een ingesnoerde naaldspits. De onderbouw is 16e eeuw en heeft banden van ijzerzandsteen. Het gebouw heeft rondbogige vensters en is eclectisch van stijl.

## Interieur
Het interieur wordt overkluisd door een gedrukt tongewelf.
De kerk bezit twee 18e-eeuwse schilderijen en wel een Marteldood van Sint-Sebastiaan en een Tenhemelopneming van Maria. Een beeld in gepolychromeerd hout van Sint-Antonius abt is 16e-eeuws of ouder.
Het hoofdaltaar is uit het midden van de 19e eeuw in neorenaissancestijl. De zijaltaren zijn 17e-eeuws en in barokstijl. Ze werden na de brand van 1887 geschonken door de abdij van Tongerlo en zijn afkomstig uit de kerk van Westerlo. Het noordelijke zijaltaar is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, het zuidelijke aan Sint-Sebastiaan. Ander meubilair is hoofdzakelijk 19e-eeuws.

title: Sint-Hubertuskerk (Ramsel)

wikitext:
[[Bestand:Ramsel - Sint-Hubertuskerk.jpg|miniatuur|Sint-Hubertuskerk]]
De '''Sint-Hubertuskerk''' is de parochiekerk van de tot de Antwerpse gemeente [[Herselt]] behorende plaats [[Ramsel]], gelegen aan de ''G. Vandenheuvelstraat'' 2.

==Geschiedenis==
Ramsel behoorde aanvankelijk tot de [[Sint-Lambertuskerk (Westerlo)|Sint-Lambertusparochie]] van [[Westerlo (België)|Westerlo]]. In 1541 werd voor het eerst melding gemaakt van een kapel met de status van [[quarta capella]]. In 1788 werd deze kapel gesloopt en 1789-1791 werd een nieuwe, grotere, kapel gebouwd.

In 1842 werd de kapel verheven tot parochiekerk. In 1887 werd de kerk vergroot naar ontwerp van [[Pieter Jozef Taeymans]]. Er was in een transept en een nieuw koor voorzien, maar een brand in schip en toren maakte ook de gedeeltelijke wederopbouw van deze onderdelen noodzakelijk. In 1889 waren de werken gereed, maar inwijding vond pas plaats in 1891.

==Gebouw==
Het betreft een eenbeukige bakstenen kerk met transept, driezijdig afgesloten koor en ingebouwde westtoren. De toren heeft drie geledingen en een [[ingesnoerde naaldspits]]. De onderbouw is 16e eeuw en heeft banden van [[ijzerzandsteen]]. Het gebouw heeft rondbogige vensters en is eclectisch van stijl.

==Interieur==
Het interieur wordt overkluisd door een gedrukt [[tongewelf]].

De kerk bezit twee 18e-eeuwse schilderijen en wel een ''Marteldood van Sint-Sebastiaan'' en een ''Tenhemelopneming van Maria''. Een beeld in gepolychromeerd hout van Sint-Antonius abt is 16e-eeuws of ouder.

Het hoofdaltaar is uit het midden van de 19e eeuw in neorenaissancestijl. De zijaltaren zijn 17e-eeuws en in barokstijl. Ze werden na de brand van 1887 geschonken door de [[abdij van Tongerlo]] en zijn afkomstig uit de kerk van Westerlo. Het noordelijke zijaltaar is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, het zuidelijke aan Sint-Sebastiaan. Ander meubilair is hoofdzakelijk 19e-eeuws.

{{Appendix|2=
* [https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/41181 Inventaris Onroerend Erfgoed]
{{References}}
}}
{{Commonscat|Sint-Hubertuskerk (Ramsel)}}
{{Coor title dms|51|1|56.26|N|4|49|59.15|E|type:landmark_scale:1563}}

[[Categorie:Kerkgebouw in Antwerpen (provincie)|Hubertuskerk]]
[[Categorie:Onroerend erfgoed in Herselt]]


text:
# Euthalia aristides
Euthalia aristides is een vlinder uit de onderfamilie Limenitidinae van de familie Nymphalidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Charles Oberthür.

title: Euthalia aristides

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Euthalia aristides''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| familie = [[Nymphalidae]]
| onderfamilie = [[Limenitidinae]]
| geslacht = ''[[Euthalia]]''
| w-naam = ''Euthalia aristides''
| auteur = Oberthür
| datum = 1907
| haakjes =
| origineel = ''Euthalia aristides''
| commons =
| species =
}}

'''''Euthalia aristides''''' is een [[Vlinders|vlinder]] uit de onderfamilie [[Limenitidinae]] van de familie [[Nymphalidae]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door [[Charles Oberthür]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|01}}

[[Categorie:Euthalia|aristides]]

title: Euthalia aristides

Familie: Nymphalidae

Onderfamilie: Limenitidinae

Geslacht: Euthalia

title: Soort