text:
# Jazze Pha
Jazze Pha, ook bekend als Jazze Phizzle, geboren als Phalon Alexander (Memphis (Tennessee)) is een Amerikaanse hiphop producer en een rapper/zanger.
Hij heeft geproduceerd voor Nelly, Ludacris, Trick Daddy, T.I., Lil Wayne en nog veel meer bekende hiphop- en R&B-artiesten.
Jazze Pha is de producer van de R&B-zangeres Ciara. Hij heeft haar solo-album Goodies en haar single 1,2 Step, een duet met Missy Elliott, geproduceerd.

## Discografie
Ciara - Goodies
- 02. 1,2 Step - Producer
- 03. Thug Style - Producer
- 04. Hotline - Producer

David Banner - Certified
- 06. Fucking (Touching) - Guest Appearance and Producer
- 13. Take Your - Guest Appearance and Producer

T.I. - Urban Legend
- 07. Get Loose (ft. Nelly) - Producer

T.I. - Trap Muzik
- 06. Let's Get Away - Guest Appearance and Producer
- 13. Bezzle - Guest Appearance and Producer

2Pac - Better Dayz
- 10. Fair Exchange - Producer

Nelly - Suit
- 02. Pretty Toes - Guest Appearance and Producer

Nelly - Sweat
- 02. Na-Nana-Na - Guest Appearance and Producer

NBA Live 2005 - Soundtrack
- 00. It's In The Game (Murphy Lee ft. Jazze Pha & Jody Breeze) - Guest Appearance and Producer

## Singles
| Jaar | Titel                                                         | Hitparada      | Album |
| Jaar | Titel                                                         | US R&B/Hip-Hop | Album |
| ---- | ------------------------------------------------------------- | -------------- | ----- |
| 2005 | "Happy Hour" (met Cee Lo Green)                               | #63            | ??    |
| 2005 | "Happy Hour (clean mix)" (met Snoop Dogg & Bun B & Tone-Tone) | ??             | ??    |

title: Jazze Pha

wikitext:
{{Infobox artiest
| naam                 = Jazze Pha
| afbeelding           =
| onderschrift         =
| volledige naam       =
| alias                =
| bijnaam              =
| bijnamen             =
| geboren              =
| overleden            =
| land                 = {{US}}
| jaren-actief         =
| genre                =
| beroep               =
| instrument           =
| zangstem             =
| invloed              =
| label                =
| acts                 =
| gerelateerd          =
| bekende instrumenten =
| portaal              =
| website              =
| imdb                 =
| allmusic             =
| myspace              =
| lastfm               =
}}
'''Jazze Pha''', ook bekend als ''Jazze Phizzle'', geboren als ''Phalon Alexander'' ([[Memphis (Tennessee)]]) is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[hiphop]] producer en een [[rapper]]/[[zanger]].

Hij heeft geproduceerd voor [[Nelly (rapper)|Nelly]], [[Ludacris]], [[Trick Daddy]], [[T.I.]], [[Lil Wayne]] en nog veel meer bekende [[hiphop]]- en [[moderne r&b|R&B]]-artiesten.

Jazze Pha is de producer van de [[moderne r&b|R&B]]-zangeres [[Ciara]]. Hij heeft haar solo-album ''[[Goodies (album)|Goodies]]'' en haar single [[1,2 Step]], een duet met [[Missy Elliott]], geproduceerd.

==Discografie==
[[Ciara]] - ''Goodies''
* 02. 1,2 Step - Producer
* 03. Thug Style - Producer
* 04. Hotline - Producer

[[David Banner]] - ''Certified''
* 06. Fucking (Touching) - Guest Appearance and Producer
* 13. Take Your - Guest Appearance and Producer

[[T.I.]] - ''Urban Legend''
* 07. Get Loose (ft. [[Nelly (rapper)|Nelly]]) - Producer

[[T.I.]] - ''Trap Muzik''
* 06. Let's Get Away - Guest Appearance and Producer
* 13. Bezzle - Guest Appearance and Producer

[[2Pac]] - ''Better Dayz''
* 10. Fair Exchange - Producer

[[Nelly (rapper)|Nelly]] - ''Suit''
* 02. Pretty Toes - Guest Appearance and Producer

[[Nelly (rapper)|Nelly]] - ''Sweat''
* 02. Na-Nana-Na - Guest Appearance and Producer

[[NBA Live 2005]] - ''Soundtrack''
* 00. It's In The Game (Murphy Lee ft. Jazze Pha & Jody Breeze) - Guest Appearance and Producer

==Singles==
{| class="wikitable" style="margin:auto;"
! width="28" rowspan="2"| Jaar
! width="343" rowspan="2"| Titel
! colspan="1"| Hitparada
! width="343" rowspan="2"| Album
|-

! width="86"| <small>[[R&B/Hip-Hop Tracks chart|US R&B/Hip-Hop]]</small>
|-
| [[2005 in muziek|2005]]
| "[[Happy Hour (Jazze Pha)|Happy Hour]]" (met [[Cee Lo Green]])
! #63
| ??
|-
| [[2005 in muziek|2005]]
| "Happy Hour (clean mix)" (met [[Snoop Dogg]] & [[Bun B]] & [[Tone-Tone]])
! ??
| ??
|}

==Externe links==
* [https://web.archive.org/web/20051128022431/http://www.jazzephaandceelo.com/ Officiële website]

{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Amerikaans muziekproducent|Pha, Jazze]]
[[Categorie:Amerikaans rapper|Pja, Jazze]]
[[Categorie:Pseudoniem|Pha, Jazze]]

title: Algemene informatie

Geboorteplaats: Memphis

Land: Verenigde Staten


text:
# Kameroen op de Olympische Zomerspelen 2012
Kameroen nam deel aan de Olympische Zomerspelen 2012 in Londen, Verenigd Koninkrijk.

## Deelnemers en resultaten
(m) = mannen, (v) = vrouwen

### Atletiek
| Olympiër          | Onderdeel | Resultaat | Prestatie                                          |
| ----------------- | --------- | --------- | -------------------------------------------------- |
| Idrissa Adam      | 100m (m)  | DNF       | serie 4: niet gefinisht                            |
|                   |           |           |                                                    |
| Delphine Atangana | 100m (v)  | 49e       | serie 2: 1ste in 11,71 kwartfinale 7: 7de in 11,82 |

### Boksen
| Olympiër                    | Onderdeel  | Resultaat | Prestatie                                                             |
| --------------------------- | ---------- | --------- | --------------------------------------------------------------------- |
| Thomas Essomba              | -49kg (m)  | 9e        | 1ste ronde: W van MAR Daraa: 13-10 2de ronde: V van IRL Barnes: 10-15 |
| Yhyacinthe Mewoli Abdon     | -60kg (m)  | 17e       | 1ste ronde: V van UZB Gaibnazarov: 6-11                               |
| Serge Ambomo                | -64kg (m)  | 17e       | 1ste ronde: V van TUR Şener: 10-19                                    |
| Christian Donfack Adjoufack | -81kg (m)  | 17e       | 1ste ronde: V van GER Kolling: 6-15                                   |
| Blaise Yepmou Mendouo       | +91kkg (m) | 9e        | 1ste ronde: V van MAR Arjaoui: 6-15                                   |

### Gewichtheffen
| Olympiër               | Onderdeel  | Resultaat | Prestatie                                                    |
| ---------------------- | ---------- | --------- | ------------------------------------------------------------ |
| Frederic Fokejou Tefot | +105kg (m) | 17e       | trekken: 17de met 160kg stoten: 16de met 202kg totaal: 362kg |
|                        |            |           |                                                              |
| Madias Nzesso          | -75kg (v)  | 6e        | trekken: 3de met 115kg stoten: 3de met 131kg totaal: 246kg   |

### Judo
| Olympiër           | Onderdeel | Resultaat | Prestatie                                    |
| ------------------ | --------- | --------- | -------------------------------------------- |
| Dieudonne Dolassem | -90kg (m) | 17e       | 1ste ronde: V van GEO Liparteliani: waza-ari |

### Roeien
| Olympiër          | Onderdeel | Resultaat | Prestatie                                                                                |
| ----------------- | --------- | --------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Paul Etia Ndoumbe | skiff (m) | 32e       | serie 3: 6de in 7.29,77 herkansingen: 5de in 7.24,15 halve finale E/F: 5de in 7.58,48 finale F: 2de in 7.46,23 |

### Tafeltennis
| Olympiër      | Onderdeel     | Resultaat | Prestatie                                                                                |
| ------------- | ------------- | --------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| Sarah Hanffou | enkelspel (v) | 49e       | voorronde: W van LIB Moumjoghlian: 4-0 (11-6, 11-4, 11-6, 11-2) 1ste ronde: V van FRA Xian: 1-4 (11-8, 7-11, 7-11, 3-11, 6-11) |

### Voetbal
| Olympiër                                                                                | Onderdeel | Resultaat | Prestatie                                                                             |
| ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | --------- | --------- | ------------------------------------------------------------------------------------- |
| Françoise Bella Bébéy Beyene Augustine Ejangue Gaëlle Enganamouit Raissa Feudjio Adrienne Iven Yvonne Leuko Christine Manie Bibi Medoua Claudine Meffometou Annette Ngo Ndom Madeleine Ngono Manie Ajara Nchout Gabrielle Onguéné Ysis Sonkeng Jeannette Yango Francine Zouga | vrouwen   | 9e        | groep E: 4de V van Brazilië: 0-5 V van Groot-Brittannië: 0-3 V van Nieuw-Zeeland: 0-1 |

| Groep C |               |             |             |             |             |            |            |            |        |
| #       | Land          | Wedstrijden | Wedstrijden | Wedstrijden | Wedstrijden | Doelpunten | Doelpunten | Doelpunten | Punten |
| #       | Land          | G           | W           | G           | V           | V          | T          | Saldo      | Punten |
| 1       | Brazilië      | 3           | 3           | 0           | 0           | 9          | 3          | +6         | 9      |
| 2       | Egypte        | 3           | 1           | 1           | 1           | 6          | 5          | +1         | 4      |
| 3       | Wit-Rusland   | 3           | 1           | 0           | 2           | 3          | 6          | -3         | 3      |
| 4       | Nieuw-Zeeland | 3           | 0           | 1           | 2           | 1          | 5          | -4         | 1      |

| Ronde      | Datum    | Plaats           | Land | Score    | Land |
| ---------- | -------- | ---------------- | ---- | -------- | ---- |
| Groepsfase |          |                  |      |          |      |
| 25 juli    | Cardiff  | Kameroen         | 0-5  | Brazilië |      |
| 28 juli    | Cardiff  | Groot-Brittannië | 3-0  | Kameroen |      |
| 31 juli    | Coventry | Nieuw-Zeeland    | 3-1  | Kameroen |      |

### Worstelen
| Olympiër      | Onderdeel   | Resultaat   | Prestatie                                                                                |
| Vrije stijl   | Vrije stijl | Vrije stijl | Vrije stijl                                                                                |
| ------------- | ----------- | ----------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Annabelle Ali | -72kg (v)   | 7e          | kwalificatie: vrij 1ste ronde: W van MAD Soloniaina: 5-0 kwartfinale: V van BUL Zlateva: 0-3 herkansingen: V van BLR Marzaliuk: 0-3 |

### Zwemmen
| Olympiër           | Onderdeel          | Resultaat | Prestatie             |
| ------------------ | ------------------ | --------- | --------------------- |
| Paul Edingue Ekane | 50m vrije slag (m) | 54e       | serie 2: 6de in 27,87 |
|                    |                    |           |                       |
| Antoinette Guedia  | 50m vrije slag (v) | 53e       | serie 4: 6de in 29,28 |

Afghanistan · Albanië · Algerije · Amerikaanse Maagdeneilanden · Amerikaans-Samoa · Andorra · Angola · Antigua en Barbuda · Argentinië · Armenië · Aruba · Australië · Azerbeidzjan · Bahama's · Bahrein · Bangladesh · Barbados · België · Belize · Benin · Bermuda · Bhutan · Bolivia · Bosnië en Herzegovina · Botswana · Brazilië · Britse Maagdeneilanden · Brunei · Bulgarije · Burkina Faso · Burundi · Cambodja · Canada · Centraal-Afrikaanse Republiek · Chili · China · Chinees Taipei · Colombia · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Cookeilanden · Costa Rica · Cuba · Cyprus · Denemarken · Djibouti · Dominica · Dominicaanse Republiek · Duitsland · Ecuador · Egypte · El Salvador · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Estland · Ethiopië · Fiji · Filipijnen · Finland · Frankrijk · Gabon · Gambia · Georgië · Ghana · Grenada · Griekenland · Groot-Brittannië · Guam · Guatemala · Guinee · Guinee‑Bissau · Guyana · Haïti · Honduras · Hongarije · Hongkong · Ierland · IJsland · India · Indonesië · Irak · Iran · Israël · Italië · Ivoorkust · Jamaica · Japan · Jemen · Jordanië · Kaaimaneilanden · Kaapverdië · Kameroen · Kazachstan · Kenia · Kirgizië · Kiribati · Koeweit · Kroatië · Laos · Lesotho · Letland · Libanon · Liberia · Libië · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Madagaskar · Malawi · Maldiven · Maleisië · Mali · Malta · Marshalleilanden · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mexico · Micronesië · Moldavië · Monaco · Mongolië · Montenegro · Mozambique · Myanmar · Namibië · Nauru · Nederland · Nepal · Nicaragua · Nieuw-Zeeland · Niger · Nigeria · Noord-Korea · Noorwegen · Oeganda · Oekraïne · Oezbekistan · Oman · Oostenrijk · Oost-Timor · Pakistan · Palau · Palestina · Panama · Papoea-Nieuw-Guinea · Paraguay · Peru · Polen · Portugal · Puerto Rico · Qatar · Roemenië · Rusland · Rwanda · Saint Kitts en Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent en Grenadines · Salomonseilanden · Samoa · San Marino · Sao Tomé en Principe · Saoedi-Arabië · Senegal · Servië · Seychellen · Sierra Leone · Singapore · Slovenië · Slowakije · Soedan · Somalië · Spanje · Sri Lanka · Suriname · Swaziland · Syrië · Tadzjikistan · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad en Tobago · Tsjaad · Tsjechië · Tunesië · Turkije · Turkmenistan · Tuvalu · Uruguay · Vanuatu · Venezuela · Verenigde Arabische Emiraten · Verenigde Staten · Vietnam · Wit-Rusland · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika · Zuid-Korea · Zweden · Zwitserland · Onafhankelijke atleten

wikiname: nlwiki

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox Kameroen op Olympische Spelen
| spelen    = Zomerspelen 2012
| deelnemers  = 32
| sporten    = 9
| vlaggendrager = [[Annabelle Ali]]
| officials   =
}}
'''[[Kameroen]]''' nam deel aan de '''[[Olympische Zomerspelen 2012]]''' in [[Londen]], [[Verenigd Koninkrijk]].

== Deelnemers en resultaten ==
(m) = mannen, (v) = vrouwen

===[[Bestand:Athletics pictogram.svg|20px]] Atletiek ===
{{Zie hoofdartikel|Atletiek op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Idrissa Adam]] || [[Atletiek op de Olympische Zomerspelen 2012 – 100 meter mannen|100m (m)]] || align="center" |DNF || '''serie 4:''' niet gefinisht
|-
| colspan="4" |
|-
| [[Delphine Atangana]] || [[Atletiek op de Olympische Zomerspelen 2012 – 100 meter vrouwen|100m (v)]] || align="center" |49e || '''serie 2:''' 1ste in 11,71
 '''kwartfinale 7:''' 7de in 11,82
|}

===[[Bestand:Boxing pictogram.svg|20px]] Boksen ===
{{Zie hoofdartikel|Boksen op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Thomas Essomba]] || [[Boksen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Licht vlieggewicht mannen|-49kg (m)]] || align="center" |9e || '''1ste ronde:''' '''W''' van {{MARos|2012}} [[Abdelali Daraa|Daraa]]: 13-10
 '''2de ronde:''' '''V''' van {{IRLos|2012}} [[Paddy Barnes|Barnes]]: 10-15
|-
| [[Yhyacinthe Mewoli Abdon]] || [[Boksen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Lichtgewicht mannen|-60kg (m)]] || align="center" |17e || '''1ste ronde:''' '''V''' van {{UZBos|2012}} [[Fazliddin Gaibnazarov|Gaibnazarov]]: 6-11
|-
| [[Serge Ambomo]] || [[Boksen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Halfweltergewicht mannen|-64kg (m)]] || align="center" |17e || '''1ste ronde:''' '''V''' van {{TURos|2012}} [[Yakup Şener|Şener]]: 10-19
|-
| [[Christian Donfack Adjoufack]] || [[Boksen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Halfzwaargewicht mannen|-81kg (m)]] || align="center" |17e || '''1ste ronde:''' '''V''' van {{GERos|2012}} [[Enrico Kolling|Kolling]]: 6-15
|-
| [[Blaise Yepmou Mendouo]] || [[Boksen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Superzwaargewicht mannen|+91kkg (m)]] || align="center" |9e || '''1ste ronde:''' '''V''' van {{MARos|2012}} [[Mohammed Arjaoui|Arjaoui]]: 6-15
|}

===[[Bestand:Weightlifting pictogram.svg|20px]] Gewichtheffen ===
{{Zie hoofdartikel|Gewichtheffen op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Frederic Fokejou Tefot]] || [[Gewichtheffen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Klasse boven 105 kilogram mannen|+105kg (m)]] || align="center" | 17e || '''trekken:''' 17de met 160kg
 '''stoten:''' 16de met 202kg
 '''totaal:''' 362kg
|-
| colspan="4" |
|-
| [[Madias Nzesso]] || [[Gewichtheffen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Klasse tot 75 kilogram vrouwen|-75kg (v)]] || align="center" | 6e || '''trekken:''' 3de met 115kg
 '''stoten:''' 3de met 131kg
 '''totaal:''' 246kg
|}

===[[Bestand:Judo pictogram.svg|20px]] Judo ===
{{Zie hoofdartikel|Judo op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
|[[Dieudonne Dolassem]] || [[Judo op de Olympische Zomerspelen 2012 – Klasse tot 90 kilogram mannen|-90kg (m)]] || align="center" |17e || '''1ste ronde:''' '''V''' van {{GEOos|2012}} [[Varlam Liparteliani|Liparteliani]]: waza-ari
|}

===[[Bestand:Rowing pictogram.svg|20px]] Roeien ===
{{Zie hoofdartikel|Roeien op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Paul Etia Ndoumbe]] || [[Roeien op de Olympische Zomerspelen 2012 – Skiff mannen|skiff (m)]] || align="center" | 32e || '''serie 3:''' 6de in 7.29,77
 '''herkansingen:''' 5de in 7.24,15
 '''halve finale E/F:''' 5de in 7.58,48
 '''finale F:''' 2de in 7.46,23
|}

===[[Bestand:Table tennis pictogram.svg|20px]] Tafeltennis ===
{{Zie hoofdartikel|Tafeltennis op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Sarah Hanffou]] || [[Tafeltennis op de Olympische Zomerspelen 2012 – Vrouwen enkelspel|enkelspel (v)]] || align="center" |49e || '''voorronde:''' '''W''' van {{LIBos|2012}} [[Tvin Carole Moumjoghlian|Moumjoghlian]]: 4-0 (11-6, 11-4, 11-6, 11-2)
 '''1ste ronde:''' '''V''' van {{FRAos|2012}} [[Yifang Xian|Xian]]: 1-4 (11-8, 7-11, 7-11, 3-11, 6-11)
|}

===[[Bestand:Football pictogram.svg|20px]] Voetbal ===
{{Zie hoofdartikel|Voetbal op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Françoise Bella]]
 [[Bébéy Beyene]]
 [[Augustine Ejangue]]
 [[Gaëlle Enganamouit]]
 [[Raissa Feudjio]]
 [[Adrienne Iven]]
 [[Yvonne Leuko]]
 [[Christine Manie]]
 [[Bibi Medoua]]
 [[Claudine Meffometou]]
 [[Annette Ngo Ndom]]
 [[Madeleine Ngono Manie]]
 [[Ajara Nchout]]
 [[Gabrielle Onguéné]]
 [[Ysis Sonkeng]]
 [[Jeannette Yango]]
 [[Francine Zouga]] || [[Voetbal op de Olympische Zomerspelen 2012 – Vrouwen|vrouwen]] || 9e ||'''groep E:''' 4de
 '''V''' van {{BRos|2012}}: 0-5
 '''V''' van {{GBos|2012}}: 0-3
 '''V''' van {{NZos|2012}}: 0-1
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center;"
| colspan="10" style="text-align:center; background-color:#CADCFB;" | '''Groep C'''
|-style="background-color:#B0E0E6;"
!rowspan="2"| #
!rowspan="2" width="150"| Land
! colspan="4" style="text-align:center;" | Wedstrijden
! colspan="3" style="text-align:center;" | Doelpunten
! rowspan="2"| Punten
|- valign="top" style="text-align:center; background-color:#dcdcdc;"
|'''G''' || '''W''' || '''G''' || '''V'''
|'''V''' || '''T''' || '''Saldo'''
|- bgcolor=#ccffcc
| 1 ||style="text-align:left;"| {{BRos|2012}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 9 || 3 || +6 || '''9'''
|- bgcolor=#ccffcc
| 2 ||style="text-align:left;"| {{EGos|2012}} || 3 || 1 || 1 || 1 || 6 || 5 || +1 || '''4'''
|-
| 3 ||style="text-align:left;"| {{BYos|2012}} || 3 || 1 || 0 || 2 || 3 || 6 || -3 || '''3'''
|-
| 4 ||style="text-align:left;"| {{NZos|2012}} || 3 || 0 || 1 || 2 || 1 || 5 || -4 || '''1'''
|}

{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!style="text-align:center;"| Ronde
!style="text-align:center;"| Datum
!style="text-align:center;"| Plaats
!width="165" style="text-align:center;"| Land
!width="75" style="text-align:center;"| Score
!width="165" style="text-align:center;"| Land
|-
| rowspan="4"| Groepsfase
|-
| 25 juli || [[Cardiff]] ||style="text-align:right;"| '''{{CMos|2012}}''' || 0-'''5''' || style="text-align:left;"| {{BRos|2012}}
|-
| 28 juli || [[Cardiff]] ||style="text-align:right;"| {{GBos|2012}} || '''3'''-0 || style="text-align:left;"| '''{{CMos|2012}}'''
|-
| 31 juli || [[Coventry]] ||style="text-align:right;"| {{NZos|2012}} || '''3'''-1 || style="text-align:left;"| '''{{CMos|2012}}'''
|}

===[[Bestand:Wrestling pictogram.svg|20px]] Worstelen ===
{{Zie hoofdartikel|Worstelen op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
! colspan="4" |Vrije stijl
|-
| [[Annabelle Ali]] || [[Worstelen op de Olympische Zomerspelen 2012 – Klasse tot 72 kilogram vrije stijl vrouwen|-72kg (v)]] || align="center" | 7e || '''kwalificatie:''' vrij
 '''1ste ronde:''' '''W''' van {{MADos|2012}} [[Josiane Soloniaina|Soloniaina]]: 5-0
 '''kwartfinale:''' '''V''' van {{BULos|2012}} [[Stanka Zlateva|Zlateva]]: 0-3
 '''herkansingen:''' '''V''' van {{BLRos|2012}} [[Vasilisa Marzaliuk|Marzaliuk]]: 0-3
|}

===[[Bestand:Swimming pictogram.svg|20px]] Zwemmen ===
{{Zie hoofdartikel|Zwemmen op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{| class="wikitable"
! Olympiër || Onderdeel || Resultaat || Prestatie
|-
| [[Paul Edingue Ekane]] || [[Zwemmen op de Olympische Zomerspelen 2012 – 50 meter vrije slag mannen|50m vrije slag (m)]] || align="center" |54e || '''serie 2:''' 6de in 27,87
|-
| colspan="4" |
|-
| [[Antoinette Guedia]] || [[Zwemmen op de Olympische Zomerspelen 2012 – 50 meter vrije slag vrouwen|50m vrije slag (v)]] || align="center" |53e || '''serie 4:''' 6de in 29,28
|}

{{Navigatie landen op de Olympische Zomerspelen 2012}}
{{Appendix|2=
* [http://www.london2012.com/ Officiële website van de Olympische Zomerspelen 2012]
* [https://www.sports-reference.com/olympics/countries/CMR/summer/2012/ Kameroen 2012 op sports-reference]
{{References}}
}}

[[Categorie:Land op de Olympische Zomerspelen 2012]]
[[Categorie:Kameroen op de Olympische Spelen|2012]]

title: Kameroen op de Olympische Spelen

Land: Kameroen

IOC-landcode: CMR

NOC: Comité National Olympique et Sportif du Cameroun

title: Olympische Zomerspelen 2012 in Londen

Vlaggendrager: Annabelle Ali

Medailles: goud · 0 · zilver · 0 · brons · 0 · totaal · 0

title: Kameroen op de Zomerspelen

title: Kameroen op de Winterspelen

Portaal: Olympische Spelen


text:
# Koolstofmonoxide
Koolstofmonoxide, koolstofmono-oxide of koolmonoxide, vroeger ook wel kolendamp genoemd, is een polaire anorganische verbinding van koolstof en zuurstof, met als brutoformule CO. In de volksmond wordt het vaak gewoonweg CO genoemd. Het is een kleurloos gas dat onder meer ontstaat door onvolledige verbranding van koolstof, fossiele brandstoffen of andere brandbare koolstofverbindingen (de meeste organische verbindingen). Het is een vrij belangrijke stof in de chemische industrie. Koolstofmonoxide is giftig, kleurloos en reukloos. Bovendien is het brandbaar, en in verhoudingen van 12.5 tot 74% met lucht explosief. Hierdoor is het erg gevaarlijk. Het gas is fractioneel lichter dan lucht. Koolmonoxide en koolstofdioxide zijn  de bekendste verbindingen van koolstof en zuurstof, maar is een veel grotere groep koolstof-zuurstof-verbindingen bekend en/of theoretisch onderzocht.

## Voorkomen
Koolstofmonoxide is een van de schadelijke stoffen in de uitlaatgassen van auto's en tabaksrook  (rokers hebben een meetbaar percentage koolstofmonoxide in hun bloed). Omdat koolstof vroeger in de vorm van steenkool een belangrijke brandstof was voor het verwarmen van huizen, waarbij weleens ongelukken voorkwamen bij slecht onderhouden schoorstenen en kachels, staat koolstofmonoxide ook wel bekend als kolendamp. Berucht is het ontstaan van koolstofmonoxide bij verbranding van aardgas in kachels en geisers in slecht geventileerde ruimtes. Daarbij kan koolstofmonoxidevergiftiging optreden.
Koolstofmonoxide komt van nature in het milieu voor ten gevolge van vulkaanuitbarstingen (samen met onder andere zwaveldioxide, koolstofdioxide, waterstofsulfide en koolstofdisulfide), ontgassing van moerassen (samen met methaan) en bosbranden. Ook bij tal van industriële activiteiten (olieraffinaderijen en verbrandingsovens) komt het gas vrij.

## Synthese
Koolstofmonoxide ontstaat onder andere bij onvolledige verbranding van koolstof:
{\displaystyle {\ce {2C + O2 -> 2CO}}}
De verbinding kan echter ook gevormd worden bij ontleding van andere verbindingen bij verhitting, bijvoorbeeld van oxalaten:
{\displaystyle {\ce {CaC2O4 -> CaCO3 + CO}}}
Op kleine schaal (laboratoriumschaal) kan het ook gesynthetiseerd worden uitgaande van een aantal specifieke precursoren:
- Reactie tussen chloroform en cesiumhydroxide
- Reactie tussen triethylamine, mierenzuur en methaansulfonylchloride
- Reactie tussen methyldifenylsilacarbonzuur en kaliumfluoride
- Reactie tussen tetrafenyldimethyldisilaan en cesiumfluoride

## Structuur en eigenschappen
De structuur van de molecule is per definitie lineair (koolstofmonoxide is immers diatomisch) en wordt het beste beschreven met behulp van de molecuulorbitaaltheorie. De lengte van de binding (111 pm) duidt erop dat er partieel drievoudige bindingskarakter aanwezig is. Koolstofmonoxide bezit een klein dipoolmoment.

### Klassieke chemische beschrijving
In de geschiedenis van de beschrijving van de chemische binding heeft koolstofmonoxide vaak voor problemen gezorgd. In de Lewistheorie ging men uit van het idee dat er een neiging bestond een octet te willen vormen en dat bindingen voortkwamen uit de noodzaak elektronenparen te delen tussen atomen om aan deze octetregel te voldoen. In koolstofmonoxide zijn in totaal 10 valentie-elektronen aanwezig (4 van koolstof en 6 van zuurstof). Het aantal gewenste elektronen (om 2 octetten te vormen) bedraagt echter 16, dus er zullen formele ladingen optreden in de molecule. In 1919 stelde Irving Langmuir een structuurformule voor met een drievoudige binding tussen koolstof en zuurstof. Ieder element draagt daarbij 1 vrij elektronenpaar:
{\displaystyle ^{-}|\mathrm {C} \equiv \mathrm {O} |^{+}}
Het probleem met deze structuur is dat de formele lading van koolstof hier −1 en van zuurstof +1 bedraagt. Deze formele ladingen zijn echter het omgekeerde van wat men op grond van de elektronegativiteit zou verwachten: koolstof is elektropositiever dan zuurstof en verdraagt gemakkelijker een positieve dan een negatieve lading. Het omgekeerde geldt voor zuurstof.
Dit bracht Linus Pauling ertoe de moleculen weer te geven met 3 resonantiestructuren:
De eerste structuur is de door Langmuir voorgestelde. De middelste structuur bezit geen formele ladingen en ziet er dus een stuk aannemelijker uit, maar het koolstofatoom heeft geen octet meer. Bovendien is de gemeten bindingsafstand in koolstofmonoxide korter dan wat voor een dubbele binding verwacht kan worden. Voor de derde structuur is de formele lading in overeenstemming met de elektronegativiteit van ieder atoom, maar het koolstofatoom heeft nog slechts vier elektronen rond zich en is dus absoluut niet stabiel.

### Kwantumchemische beschrijving
Het feit dat geen van de drie voorgestelde resonantiestructuren voldoet aan de klassieke chemische beschrijving van de binding, bewijst de fundamentele tekortkomingen ervan. De kwantummechanica en theoretische chemie brachten daarin verandering. Een beschrijving met moleculaire orbitalen laat zien dat er drie bindingen en partiële ladingen aanwezig zijn. Beide conclusies zijn in overeenstemming met experimenteel vastgestelde waarden wat betreft de bindingslengte en de elektronegativiteit.
In de kwantumchemische beschrijving zijn er elektronenparen in orbitalen die zich over de gehele molecule uitstrekken: ze zijn dus niet gelokaliseerd op 1 atoom. Twee elektronen bevinden zich elk in het bindende σ- en antibindende σ*-orbitaal. Zij zijn opgebouwd uit de 2s-orbitalen (atomaire orbitalen) van de beide atomen. Gezamenlijk dragen zij niet tot binding bij omdat de bindende eigenschappen van het σ-moleculair orbitaal opgeheven worden door die van het antibindende. Er worden echter drie elektronenparen in de σ- en π-orbitalen gevormd door de orbitaaloverlap van 2p-orbitalen van beide atomen. De antibindende σ*- en π*-moleculaire orbitalen zijn niet bezet: dit geeft aanleiding tot een drievoudige binding. Door opmenging van de σ(2s)- en σ(2p)-orbitalen komt het σ(2p)-orbitaal iets hoger te liggen dan het π(2p)-orbitaal. De HOMO (het hoogst bezette moleculaire orbitaal) is dus het σ(2p)-orbitaal en het laagste onbezette (de LUMO) is het π*(2p)-orbitaal.
De gevulde σ(2p)- en π(2p)-orbitalen bezitten ten gevolge van het elektronegativiteitsverschil van de atomen iets meer of minder zuurstof- dan wel koolstofkarakter. Dit geeft zuurstof een partiële negatieve lading (δ−) en koolstof een partieel positieve (δ+). Het eindresultaat is dus wellicht het best samen te vatten als volgende structuur:
{\displaystyle ^{\delta ^{+}}|\mathrm {C} \equiv \mathrm {O} |^{\delta ^{-}}}
De negatieve lading ligt hierbij dus, in tegenstelling tot wat bij de Lewis-structuur het geval was, op het meest elektronegatieve atoom.

## Coördinatiechemie
Koolstofmonoxide kan sterke interacties aangaan met een groot aantal metalen en metaalionen, vooral van de overgangsmetalen. De resulterende verbindingen worden carbonylcomplexen genoemd. De symmetrie (de vorm) van de HOMO en de LUMO zijn daar grotendeels verantwoordelijk voor. Het gevulde σ(2p)-orbitaal (de HOMO) bezit een grote coëfficiënt (een grote atomaire bijdrage) aan de kant van het koolstofatoom en kan elektronendichtheid doneren aan een metaalatoom, bijvoorbeeld door een σ-binding aan te gaan met de dx2-y2-orbitalen. Het lege π*(2p)-orbitaal (de LUMO) kan via een π-interactie elektronendichtheid van het metaalion terug accepteren, op voorwaarde dat deze gevulde orbitalen van geschikte symmetrie (zoals het dxz-orbitaal) bezit. Deze vorm van wederzijdse wisselwerking wordt ook wel pi-backbonding (terugbinding via het π-moleculaire orbitaal) genoemd. Koolstofmonoxide is aldus een pi-acceptorligand en vormt gemakkelijk low-spin-complexen (het genereert een sterk ligandveld). De pi-backbonding verklaart de stabiliteit van een aantal carbonylcomplexen zoals chroomhexacarbonyl, molybdeenhexacarbonyl, wolfraamhexacarbonyl, ijzerpentacarbonyl en nikkeltetracarbonyl. Deze laatste verbinding wordt zelfs gevormd wanneer nikkel gewoon wordt blootgesteld aan koolstofmonoxide.

## Reacties met niet-metalen
Het oxidatiegetal van koolstof in koolstofmonoxide is +II, in plaats van het gebruikelijke +IV. Het kan daarom verder geoxideerd worden tot koolstofdioxide en is daarom brandbaar:
{\displaystyle {\ce {2CO + O2 -> 2CO2}}}
Koolstofmonoxide kan onder invloed van licht directe reacties ondergaan met de halogenen. Met chloorgas wordt bijvoorbeeld fosgeen gevormd:
{\displaystyle {\ce {CO + Cl2 -> COCl2}}}
Zwavel reageert bij hogere temperaturen tot carbonylsulfide:
{\displaystyle {\ce {CO + S -> COS}}}

## Toxicologie en veiligheid
Koolstofmonoxide is een giftig gas. In het bloed hecht het zich aan het zuurstoftransport-eiwit hemoglobine in rode bloedcellen, waarbij het zuurstofgas (O2) verdringt. Dit is te wijten aan de sterke coördinatiebinding (pi-backbonding) met het ijzer in hemoglobine. Het vermogen van koolstofmonoxide om zich vast te hechten op dit eiwit is circa 240 keer zo groot als dat van zuurstof. Dat betekent dat zelfs bij een geringe concentratie van koolstofmonoxide in de lucht relatief veel koolstofmonoxide in het bloed terecht kan komen en er vergiftigingsverschijnselen kunnen optreden. De symptomen van koolstofmonoxidevergiftiging zijn hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en vermoeidheid. Bij langere blootstelling wordt dit gevolgd door bewusteloosheid en ten slotte de dood door zuurstofgebrek in de hersenen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd koolstofmonoxide onder andere gebruikt in de gaskamers van de vernietigingskampen Majdanek, Sobibór, Bełżec en Treblinka. Ook maakte men gebruik van zogenaamde gaswagens. Dit waren gesloten vrachtwagens die gevangenen konden vervoeren (ze gingen zogenaamd op transport). De chauffeur kon via een eenvoudig mechanisme de uitlaatgassen (die koolstofmonoxide bevatten) de laadruimte inleiden, terwijl de wagen naar een massabegraafplaats of crematorium reed.
Soms wordt zelfmoord gepleegd door het inademen van de koolstofmonoxide bevattende uitlaatgassen van verbrandingsmotoren.

## Stadsgas
Voordat in de jaren 60 van de 20e eeuw aardgas in gebruik werd genomen, werd stadsgas gebruikt (ook wel kolengas genoemd), een gas dat hoofdzakelijk uit koolstofmonoxide, methaan en waterstof bestond. Dit gas werd vooral gebruikt voor verlichting en om op te koken. Het werd uit steenkool gemaakt in gasfabrieken. Het stadsgas was beschikbaar in iedere woning en werd soms gebruikt om zelfmoord te plegen. De persoon ging dan met het hoofd in de oven liggen en raakte snel buiten bewustzijn. Ter voorkoming van accidentele vergiftiging en vanwege explosiegevaar werd aan het stadsgas een sterke kunstmatige gaslucht (een thiol) toegevoegd opdat gaslekken snel zouden opvallen.

title: Koolstofmonoxide

wikitext:
{{Infobox chemische stof
| Naam = Koolstofmonoxide
| afbeelding1 = Carbon monoxide 2D comma.svg
| afbeeldingbreedte1 = 150
| onderschrift1 = [[Structuurformule]] van koolstofmonoxide
| afbeelding2 =
| onderschrift2 =
| afbeelding3 =
| onderschrift3 =
| afbeelding4 =
| onderschrift4 =
| Formule = CO
| Molgewicht = 28,0101
| SMILES = [O+]#[C-]
| InChI = 1/CO/c1-2
| IUPAC = koolstofmonoxide
| AndereNamen = koolstof(II)oxide, koolmonoxide, carbonyl
| CAS = 630-08-0
| EINECS = 211-128-3
| PubChem = 281
| EG = 006-001-00-2
| VN = 1016
| RTECS = FG3500000
| Beschrijving = Kleurloos en reukloos verstikkend gas
| Vergelijkbaar = [[koolstofdioxide]], [[methaan]]
| AfbWaarsch = {{Pictogram GHS|F|D|T|G}}
| TekstWaarsch = Gevaar
| Carcinogeen =
| Hygroscopisch =
| Rzinnen = {{H220}} - {{H280}} - {{H331}} - {{H360d}} - {{H372}}
| EUHzinnen = ''geen''
| Szinnen = {{P201}} - {{P210}} - {{P261}} - {{P311}} - {{P410+P403}}
| Omgang = Niet inademen, contact en blootstelling vermijden
| Opslag = Indien bewaard in gasfles, temperatuur niet boven 50 °C laten uitkomen; stevig gesloten houden verwijderd van direct zonlicht, hitte, vonken en open vlammen vanwege ontvlambaarheid
| ADR =
| MAC = 29 mg/m³
| LethaalRat =
| LethaalKonijn =
| MSDS =
| Aggregatie= gasvormig
| Kleur = kleurloos
| Dichtheid = (bij 0°C) 0,00125
| Smeltpunt = −205,06
| Kookpunt = −191,47
| Vlampunt =
| Zelfontbranding =
| Dampdruk =
| Oplosbaarheid =
| GoedOplIn = methanol, ethanol
| SlechtOplIn =
| OnoplIn =
| Dipoolmoment =
| Viscositeit =
| Kristalstructuur =
| fG0g =
| fG0l =
| fG0s =
| fH0g = −110,5
| fH0l =
| fH0s =
| S0g = 197,7
| S0l =
| S0s =
| Cpm0 =
| Evenwicht =
| KlassiekeAnalyse =
| Spectra =
}}
'''Koolstofmonoxide''', '''koolstofmono-oxide''' of '''koolmonoxide''', vroeger ook wel '''kolendamp''' genoemd, is een [[Polaire verbinding|polaire]] [[anorganische verbinding]] van [[koolstof]] en [[Zuurstof (element)|zuurstof]], met als [[brutoformule]] CO. In de volksmond wordt het vaak gewoonweg '''CO''' genoemd. Het is een kleurloos [[Gas (aggregatietoestand)|gas]] dat onder meer ontstaat door onvolledige verbranding van [[koolstof]], [[fossiele brandstof]]fen of andere brandbare koolstofverbindingen (de meeste [[organische verbinding]]en). Het is een vrij belangrijke stof in de chemische industrie. Koolstofmonoxide is giftig, kleurloos en reukloos. Bovendien is het brandbaar, en in verhoudingen van 12.5 tot 74% met lucht explosief. Hierdoor is het erg gevaarlijk. Het gas is fractioneel lichter dan [[Lucht#Dichtheid|lucht]]. Koolmonoxide en [[koolstofdioxide]] zijn  de bekendste verbindingen van [[koolstof]] en [[Zuurstof (element)|zuurstof]], maar is een veel grotere groep [[Koolstofoxide (stofgroep)|koolstof-zuurstof-verbindingen]] bekend en/of theoretisch onderzocht.

== Voorkomen ==
Koolstofmonoxide is een van de schadelijke stoffen in de [[uitlaatgas]]sen van auto's en [[tabaksrook]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.rivm.nl/tabak/wat-zit-er-in-rook/stoffen-in-tabaksrook |titel=9 schadelijke stoffen in tabaksrook (WHO) |bezochtdatum=2024-03-05 |werk=[[Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu|RIVM]]}}</ref>  ([[Roken (tabak)|rokers]] hebben een meetbaar percentage koolstofmonoxide in hun bloed). Omdat koolstof vroeger in de vorm van [[steenkool]] een belangrijke [[brandstof]] was voor het verwarmen van huizen, waarbij weleens ongelukken voorkwamen bij slecht onderhouden schoorstenen en kachels, staat koolstofmonoxide ook wel bekend als kolendamp. Berucht is het ontstaan van koolstofmonoxide bij verbranding van aardgas in kachels en [[Geiser (apparaat)|geisers]] in slecht geventileerde ruimtes. Daarbij kan koolstofmonoxidevergiftiging optreden.

Koolstofmonoxide komt van nature in het milieu voor ten gevolge van [[Eruptie|vulkaanuitbarstingen]] (samen met onder andere [[zwaveldioxide]], koolstofdioxide, [[waterstofsulfide]] en [[koolstofdisulfide]]), ontgassing van [[moeras]]sen (samen met [[methaan]]) en bosbranden. Ook bij tal van industriële activiteiten ([[Aardolieraffinage|olieraffinaderij]]en en [[Afvalverbrandingsinstallatie|verbrandingsovens]]) komt het gas vrij.

== Synthese ==
Koolstofmonoxide ontstaat onder andere bij onvolledige verbranding van koolstof:

:<chem>2C + O2 -> 2CO</chem>

De verbinding kan echter ook gevormd worden bij ontleding van andere verbindingen bij verhitting, bijvoorbeeld van [[Oxalaat|oxalaten]]:

:<chem>CaC2O4 -> CaCO3 + CO</chem>

Op kleine schaal (laboratoriumschaal) kan het ook gesynthetiseerd worden uitgaande van een aantal specifieke precursoren:
* Reactie tussen [[chloroform]] en [[cesiumhydroxide]]
* Reactie tussen [[triethylamine]], [[mierenzuur]] en [[methaansulfonylchloride]]
* Reactie tussen [[methyldifenylsilacarbonzuur]] en [[kaliumfluoride]]
* Reactie tussen [[tetrafenyldimethyldisilaan]] en [[cesiumfluoride]]

== Structuur en eigenschappen ==
De structuur van de molecule is per definitie [[Lineaire moleculaire geometrie|lineair]] (koolstofmonoxide is immers [[Diatomisch molecuul|diatomisch]]) en wordt het beste beschreven met behulp van de [[molecuulorbitaaltheorie]]. De lengte van de binding (111 [[Picometer|pm]]) duidt erop dat er partieel [[drievoudige binding]]skarakter aanwezig is. Koolstofmonoxide bezit een klein [[dipoolmoment]].

=== Klassieke chemische beschrijving ===
In de geschiedenis van de beschrijving van de chemische binding heeft koolstofmonoxide vaak voor problemen gezorgd. In de [[Lewistheorie]] ging men uit van het idee dat er een neiging bestond een [[Octetregel|octet]] te willen vormen en dat bindingen voortkwamen uit de noodzaak elektronenparen te delen tussen atomen om aan deze octetregel te voldoen. In koolstofmonoxide zijn in totaal 10 [[valentie-elektron]]en aanwezig (4 van koolstof en 6 van zuurstof). Het aantal gewenste elektronen (om 2 octetten te vormen) bedraagt echter 16, dus er zullen [[formele lading]]en optreden in de molecule. In [[1919]] stelde [[Irving Langmuir]] een structuurformule voor met een drievoudige binding tussen koolstof en zuurstof. Ieder element draagt daarbij 1 [[vrij elektronenpaar]]:

::<math>^{-}|\mathrm{C} \equiv \mathrm{O}|^{+}</math>

Het probleem met deze structuur is dat de formele lading van koolstof hier −1 en van zuurstof +1 bedraagt. Deze formele ladingen zijn echter het omgekeerde van wat men op grond van de [[elektronegativiteit]] zou verwachten: koolstof is elektropositiever dan zuurstof en verdraagt gemakkelijker een positieve dan een negatieve lading. Het omgekeerde geldt voor zuurstof.

Dit bracht [[Linus Pauling]] ertoe de moleculen weer te geven met 3 [[Resonantie (scheikunde)|resonantiestructuren]]:

:[[Bestand:Carbon monoxide mesomeric.svg|left|400px|Resonantie naar Pauling]]
{{Clearleft}}
De eerste structuur is de door Langmuir voorgestelde. De middelste structuur bezit geen formele ladingen en ziet er dus een stuk aannemelijker uit, maar het koolstofatoom heeft geen octet meer. Bovendien is de gemeten bindingsafstand in koolstofmonoxide korter dan wat voor een [[Dubbele binding (scheikunde)|dubbele binding]] verwacht kan worden. Voor de derde structuur is de formele lading in overeenstemming met de elektronegativiteit van ieder [[atoom]], maar het koolstofatoom heeft nog slechts vier elektronen rond zich en is dus absoluut niet stabiel.

=== Kwantumchemische beschrijving ===
Het feit dat geen van de drie voorgestelde resonantiestructuren voldoet aan de klassieke chemische beschrijving van de binding, bewijst de fundamentele tekortkomingen ervan. De [[kwantummechanica]] en [[theoretische chemie]] brachten daarin verandering. Een beschrijving met [[Moleculair orbitaal|moleculaire orbitalen]] laat zien dat er drie bindingen en [[partiële lading]]en aanwezig zijn. Beide conclusies zijn in overeenstemming met experimenteel vastgestelde waarden wat betreft de bindingslengte en de elektronegativiteit.

[[Bestand:MOdiagramCOsig.png|center|450px|Het molecuulorbitaaldiagram van koolstofmonoxide]]

In de kwantumchemische beschrijving zijn er elektronenparen in orbitalen die zich over de gehele molecule uitstrekken: ze zijn dus niet gelokaliseerd op 1 atoom. Twee elektronen bevinden zich elk in het bindende σ- en antibindende σ*-orbitaal. Zij zijn opgebouwd uit de 2s-orbitalen (atomaire orbitalen) van de beide atomen. Gezamenlijk dragen zij niet tot binding bij omdat de bindende eigenschappen van het σ-moleculair orbitaal opgeheven worden door die van het antibindende. Er worden echter drie elektronenparen in de σ- en π-orbitalen gevormd door de [[orbitaaloverlap]] van 2p-orbitalen van beide atomen. De antibindende σ*- en π*-moleculaire orbitalen zijn niet bezet: dit geeft aanleiding tot een drievoudige binding. Door opmenging van de σ(2s)- en σ(2p)-orbitalen komt het σ(2p)-orbitaal iets hoger te liggen dan het π(2p)-orbitaal. De [[Moleculair orbitaal#HOMO en LUMO|HOMO]] (het hoogst bezette moleculaire orbitaal) is dus het σ(2p)-orbitaal en het laagste onbezette (de [[Moleculair orbitaal#HOMO en LUMO|LUMO]]) is het π*(2p)-orbitaal.

De gevulde σ(2p)- en π(2p)-orbitalen bezitten ten gevolge van het elektronegativiteitsverschil van de atomen iets meer of minder zuurstof- dan wel koolstofkarakter. Dit geeft zuurstof een partiële negatieve lading (δ−) en koolstof een partieel positieve (δ+). Het eindresultaat is dus wellicht het best samen te vatten als volgende structuur:

::<math>^{\delta ^+}|\mathrm{C} \equiv \mathrm{O}|^{\delta ^-}</math>

De negatieve lading ligt hierbij dus, in tegenstelling tot wat bij de Lewis-structuur het geval was, op het meest elektronegatieve atoom.

== Coördinatiechemie ==
{{Zie hoofdartikel|Carbonylcomplex}}
Koolstofmonoxide kan sterke interacties aangaan met een groot aantal [[metaal|metalen en metaalionen]], vooral van de [[Overgangsmetaal|overgangsmetalen]]. De resulterende verbindingen worden [[carbonylcomplex]]en genoemd. De symmetrie (de vorm) van de HOMO en de LUMO zijn daar grotendeels verantwoordelijk voor. Het gevulde σ(2p)-orbitaal (de HOMO) bezit een grote coëfficiënt (een grote atomaire bijdrage) aan de kant van het koolstofatoom en kan elektronendichtheid doneren aan een metaalatoom, bijvoorbeeld door een σ-binding aan te gaan met de ''d''x2-y2-orbitalen. Het lege π*(2p)-orbitaal (de LUMO) kan via een π-interactie elektronendichtheid van het metaalion terug accepteren, op voorwaarde dat deze gevulde orbitalen van geschikte symmetrie (zoals het ''d''xz-orbitaal) bezit. Deze vorm van wederzijdse wisselwerking wordt ook wel ''[[pi-backbonding]]'' (terugbinding via het π-moleculaire orbitaal) genoemd. Koolstofmonoxide is aldus een pi-acceptorligand en vormt gemakkelijk ''low-spin''-complexen (het genereert een [[Ligandveldtheorie|sterk ligandveld]]). De pi-backbonding verklaart de stabiliteit van een aantal carbonylcomplexen zoals [[chroomhexacarbonyl]], [[molybdeenhexacarbonyl]], [[wolfraamhexacarbonyl]], [[IJzerpentacarbonyl|ijzerpentacarbonyl]] en [[nikkeltetracarbonyl]]. Deze laatste verbinding wordt zelfs gevormd wanneer nikkel gewoon wordt blootgesteld aan koolstofmonoxide.

== Reacties met niet-metalen ==
Het oxidatiegetal van koolstof in koolstofmonoxide is +II, in plaats van het gebruikelijke +IV. Het kan daarom verder geoxideerd worden tot [[koolstofdioxide]] en is daarom brandbaar:

:<chem>2CO + O2 -> 2CO2</chem>

Koolstofmonoxide kan onder invloed van licht directe reacties ondergaan met de halogenen. Met [[Dichloor|chloorgas]] wordt bijvoorbeeld [[fosgeen]] gevormd:

:<chem>CO + Cl2 -> COCl2</chem>

Zwavel reageert bij hogere temperaturen tot [[carbonylsulfide]]:

:<chem>CO + S -> COS</chem>

== Toxicologie en veiligheid ==
{{Zie hoofdartikel|Koolstofmonoxidevergiftiging}}
Koolstofmonoxide is een giftig gas. In het [[bloed]] hecht het zich aan het zuurstoftransport-eiwit [[hemoglobine]] in [[rode bloedcel]]len, waarbij het [[Dizuurstof|zuurstofgas]] (O2) verdringt. Dit is te wijten aan de sterke [[Coördinatieverbinding|coördinatiebinding]] (pi-backbonding) met het [[IJzer (element)|ijzer]] in hemoglobine. Het vermogen van koolstofmonoxide om zich vast te hechten op dit eiwit is circa 240 keer zo groot als dat van zuurstof. Dat betekent dat zelfs bij een geringe concentratie van koolstofmonoxide in de [[lucht]] relatief veel koolstofmonoxide in het bloed terecht kan komen en er vergiftigingsverschijnselen kunnen optreden. De symptomen van koolstofmonoxidevergiftiging zijn [[hoofdpijn]], [[misselijkheid]], [[duizeligheid]] en [[vermoeidheid]]. Bij langere blootstelling wordt dit gevolgd door [[bewusteloosheid]] en ten slotte de [[dood]] door zuurstofgebrek in de [[hersenen]].

Tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] werd koolstofmonoxide onder andere gebruikt in de [[gaskamer]]s van de [[vernietigingskamp]]en [[Majdanek]], [[Sobibór (vernietigingskamp)|Sobibór]], [[Bełżec (vernietigingskamp)|Bełżec]] en [[Treblinka (vernietigingskamp)|Treblinka]]. Ook maakte men gebruik van zogenaamde [[gaswagen]]s. Dit waren gesloten vrachtwagens die gevangenen konden vervoeren (ze gingen zogenaamd op transport). De chauffeur kon via een eenvoudig mechanisme de uitlaatgassen (die koolstofmonoxide bevatten) de laadruimte inleiden, terwijl de wagen naar een [[Massagraf|massabegraafplaats]] of [[crematorium]] reed.

Soms wordt [[zelfdoding|zelfmoord]] gepleegd door het inademen van de koolstofmonoxide bevattende uitlaatgassen van [[verbrandingsmotor]]en.

== Stadsgas ==
Voordat in de jaren 60 van de 20e eeuw [[aardgas]] in gebruik werd genomen, werd [[stadsgas]] gebruikt (ook wel ''kolengas'' genoemd), een gas dat hoofdzakelijk uit koolstofmonoxide, [[methaan]] en [[Diwaterstof|waterstof]] bestond. Dit gas werd vooral gebruikt voor [[verlichtingstechniek|verlichting]] en om op te koken. Het werd uit [[steenkool]] gemaakt in [[gasfabriek]]en. Het stadsgas was beschikbaar in iedere woning en werd soms gebruikt om zelfmoord te plegen. De persoon ging dan met het hoofd in de oven liggen en raakte snel buiten bewustzijn. Ter voorkoming van accidentele vergiftiging en vanwege explosiegevaar werd aan het stadsgas een sterke kunstmatige gaslucht (een [[thiol]]) toegevoegd opdat gaslekken snel zouden opvallen.

== Zie ook ==
* [[Carbonylering]]
* [[Lijst van toxische gassen]]

== Externe link ==
* {{Link International Chemical Safety Card|id=0023}}
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20111203174723/http://airgas.com/documents/pdf/001014.pdf MSDS van koolstofmonoxide]

{{Appendix|2=
* [[CRC Handbook of Chemistry and Physics]], 2006, CRC Press LLC Headquarters te Boca Raton
}}
{{Navigatie chemische wapens}}
{{Commonscat|Carbon monoxide}}

[[Categorie:Anorganische verbinding van koolstof]]
[[Categorie:Koolstofoxide]]
[[Categorie:Neurotransmitter]]
[[Categorie:Ontvlambare stof]]
[[Categorie:Toxische stof]]

title: Structuurformule en molecuulmodel

Structuurformule en molecuulmodel: Structuurformule van koolstofmonoxide

title: Algemeen

Molecuulformule: CO

IUPAC-naam: koolstofmonoxide

Beschrijving: Kleurloos en reukloos verstikkend gas

Vergelijkbaar met: koolstofdioxide, methaan

title: Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen

Ontvlambaar: Drukhouder · Toxisch · Schadelijk voor de gezondheid

EUH-zinnen: geen

MAC-waarde: 29 mg/m³

title: Fysische eigenschappen

Aggregatietoestand: gasvormig

Kleur: kleurloos

Goed oplosbaar in: methanol, ethanol

title: Thermodynamische eigenschappen

ΔfHog: −110,5 kJ/mol

Sog, 1 bar: 197,7 J/mol·K

title: Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).

Portaal: Scheikunde


text:
# Kvelde
Kvelde is een plaats in de Noorse gemeente Larvik, provincie Vestfold. Kvelde telt 855 inwoners (2007) en heeft een oppervlakte van 0,74 km².

## Bezienswaardigheden
- Kerk van Kvelde, houten kerk van 1871.

title: Kvelde

wikitext:
{{Infobox plaats in Noorwegen
| land = Noorwegen
| naam = Kvelde
| area= <!--link naar streek/district-->
| subarea = [[Vestfold]]
| gemeente=[[Larvik (gemeente)|Larvik]]
| inwoners = 855<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Noorwegen/2007}}</ref>
| census = 2007
| km2 = 0,74
| dichtheid=1155
| hoogte =
| netnummer =
| postcode =
| lat_deg = 59
| lat_min = 11
| lat_dir = N
| lon_deg = 9
| lon_min = 59
| lon_dir = E
| image = Kvelde.JPG
| caption = Kerk van Kvelde
}}
'''Kvelde''' is een [[Nederzetting|plaats]] in de [[Noorwegen|Noorse]] gemeente [[Larvik (gemeente)|Larvik]], [[Provincies van Noorwegen|provincie]] [[Vestfold]]. Kvelde telt 855 inwoners (2007) en heeft een [[oppervlakte]] van 0,74 km².

==Bezienswaardigheden==
*''Kerk van Kvelde'', houten kerk van 1871.

{{Appendix}}
{{Coor title dms|59|11|27|N|9|56|8|E|type:city_scale:50000_region:NO}}

[[Categorie:Larvik]]
[[Categorie:Plaats in Vestfold]]

title: Situering

Provincie (fylker): Vestfold

Gemeente: Larvik

Coördinaten: 59° 11′ NB, 9° 59′ OL

title: Algemeen

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Vestfold

title: Foto's

Foto's: Kerk van Kvelde

Portaal: Noorwegen


text:
# Louise van Saksen-Gotha-Altenburg (1756-1808)
Louise van Saksen-Gotha-Altenburg (Roda, 9 maart 1756 – Ludwigslust, 1 januari 1808) was van 1785 tot aan haar dood hertogin-gemalin van Mecklenburg-Schwerin. Ze behoorde tot de Ernestijnse tak van het huis Wettin.

## Levensloop
Louise was het vierde en jongste kind van prins Johan August van Saksen-Gotha-Altenburg uit diens huwelijk met Louise, dochter van graaf Hendrik I van Reuss-Schleiz. Na de dood van haar moeder in 1773 erfde ze samen met haar zus Augusta de titel van co-gravin van Limpurg-Gaildorf, als een van de vele erfgenamen van de in 1690 overleden Willem Hendrik Schenk van Limpurg-Gaildorf. In 1780 verkochten beide zussen hun erfdeel van dit graafschap aan hertog Karel Eugenius van Württemberg.
Op 31 mei 1775 huwde ze op Slot Friedenstein in Gotha met Frederik Frans I (1755-1837), vanaf 1785 hertog van Mecklenburg-Schwerin. Het huwelijk werd als gelukkig omschreven.
Louise van Saksen-Gotha-Altenburg overleed op nieuwjaarsdag 1808, 51 jaar oud. Ze werd bijgezet in het voor haar gebouwde Louise-mausoleum achter het Slot van Ludwigslust.

## Nakomelingen
Louise en haar echtgenoot Frederik Frans I kregen zes kinderen:
- Frederik Lodewijk (1778-1819), erfprins van Mecklenburg-Schwerin.
- Louise Charlotte (1779-1801), huwde in 1797 met hertog August van Saksen-Gotha-Altenburg.
- Gustaaf Willem (1781-1851), majoor in het Pruisische leger.
- Karel (1782-1833), luitenant-generaal in het Russische leger.
- Charlotte Frederika (1784-1840), huwde in 1806 met de latere koning Christiaan VIII van Denemarken, van wie ze in 1810 scheidde.
- Adolf (1785-1821), generaal in het leger van Mecklenburg-Schwerin.

wikitext:
[[File:Luisesagoaltroda.jpg|thumb|Louise van Saksen-Gotha-Altenburg]]
'''Louise van Saksen-Gotha-Altenburg''' ([[Stadtroda|Roda]], [[9 maart]] [[1756]] – [[Ludwigslust (stad)|Ludwigslust]], [[1 januari]] [[1808]]) was van 1785 tot aan haar dood hertogin-gemalin van [[Hertogdom Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]]. Ze behoorde tot de Ernestijnse tak van het [[huis Wettin]].

==Levensloop==
Louise was het vierde en jongste kind van prins [[Johan August van Saksen-Gotha-Altenburg]] uit diens huwelijk met Louise, dochter van graaf Hendrik I van Reuss-Schleiz. Na de dood van haar moeder in 1773 erfde ze samen met haar zus Augusta de titel van co-gravin van Limpurg-Gaildorf, als een van de vele erfgenamen van de in 1690 overleden Willem Hendrik Schenk van Limpurg-Gaildorf. In 1780 verkochten beide zussen hun erfdeel van dit graafschap aan hertog [[Karel Eugenius van Württemberg]].

Op 31 mei 1775 huwde ze op Slot Friedenstein in [[Gotha (stad)|Gotha]] met [[Frederik Frans I van Mecklenburg-Schwerin|Frederik Frans I]] (1755-1837), vanaf 1785 hertog van Mecklenburg-Schwerin. Het huwelijk werd als gelukkig omschreven.

Louise van Saksen-Gotha-Altenburg overleed op nieuwjaarsdag 1808, 51 jaar oud. Ze werd bijgezet in het voor haar gebouwde Louise-mausoleum achter het Slot van Ludwigslust.

==Nakomelingen==
Louise en haar echtgenoot Frederik Frans I kregen zes kinderen:
* [[Frederik Lodewijk van Mecklenburg-Schwerin|Frederik Lodewijk]] (1778-1819), erfprins van Mecklenburg-Schwerin.
* [[Louise Charlotte van Mecklenburg-Schwerin|Louise Charlotte]] (1779-1801), huwde in 1797 met hertog [[August van Saksen-Gotha-Altenburg]].
* Gustaaf Willem (1781-1851), majoor in het [[Koninkrijk Pruisen|Pruisische]] leger.
* Karel (1782-1833), luitenant-generaal in het [[Tsaardom Rusland|Russische]] leger.
* [[Charlotte Frederika van Mecklenburg-Schwerin|Charlotte Frederika]] (1784-1840), huwde in 1806 met de latere koning [[Christiaan VIII van Denemarken]], van wie ze in 1810 scheidde.
* Adolf (1785-1821), generaal in het leger van Mecklenburg-Schwerin.

{{Appendix|2=
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Luise von Sachsen-Gotha-Altenburg (1756–1808)|oldid=179159254|datum=20191224}}
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Princess Louise of Saxe-Gotha-Altenburg (1756–1808)|oldid=928611321|datum=20191224}}
}}

[[Categorie:Huis Wettin]]
[[Categorie:Persoon in de 18e eeuw|Saksen, L]]


text:
# Emanuel Pastreich
Emanuel Pastreich (Nashville, Tennessee, 16 oktober 1964) is een Amerikaans academicus, die voornamelijk actief is in Zuid-Korea.
Pastreich is verbonden als professor aan de faculteit van Kyung Hee Universiteit en is tevens directeur van The Asia Institute. Emanuel Pastreich schrijft boeken over de Oost-Aziatisch klassieke literatuur alsmede essays over hedendaagse onderwerpen zoals Internationale Relaties en Technologie.

## Biografie
Emanuel Pastreich behaalde zijn diploma in 1983 aan de Lowell High School in San Francisco. Vervolgens studeerde hij af in 1987 met een BA in Chinese Taal & Letterkunde te Yale-universiteit. Tijdens deze studie heeft hij ook gestudeerd aan de Nationale Universiteit van Taiwan. In 1991 volbracht Emanuel een studie MA in vergelijkende literatuur aan de Universiteit van Tokyo waar hij zijn dissertatie geheel in Japans schreef, genaamd; Edo koki bunjin Tanomura Chikuden: Muyo no shiga (The late Edo Literatus Tanomura Chikuden: The Uselessness of Painting and Poetry). Hierna keerde hij terug naar USA and ontving in 1998 zijn PhD aan de faculteit van Oost-Aziatische Studies van de Harvard-universiteit. Hierna vervolgde hij zijn carrière als assistent-professor aan de Universiteit van Illinois (Urbana-Champaign), George Washington Universiteit, en aan Solbridge International School of Business (Z-Korea). Op dit moment doseert Emanuel als professor aan de faculteit College of International Studies, Kyung Hee Universiteit.

## Diensten aan de Koreaanse overheid
Emanuel Pastreich heeft als International Relations Advisor gediend aan de gouverneur van Chungnam Provincie (Z-Korea). Daarnaast is hij ook als externe adviseur verbonden geweest met Daedeok Innopolis Research Cluster. In 2010 en 2012 ontving hij een aanstelling om toe te treden in een comité City Administration & Foreign Investment voor de stad Daejeon.

## Werkzaamheden
Emanuel Pastreich is directeur van The Asia Institute, een denktank dat onderzoek doet naar verbindingen in internationale relaties, de algemene leefomgeving en de technologie in Oost-Azië. Daarvoor werkte hij als adviseur International Relations & Foreign Investment voor de gouverneur van de Chungnam Provincie (2007-2008). Hiervoor heeft Emanuel de functie bekleed als directeur van KORUS House (2005-2007), een denktank voor internationale relaties die gehuisvest was in de Koreaanse Ambassade in Washington D.C. Daarnaast bekleedde hij de functie als hoofdredacteur van Dynamic Korea, een uitgave van de Koreaanse Buitenlandse Ministerie dat Koreaanse Taal & Cultuur verspreid en stimuleert.
Emanuel Pastreich schreef boeken zoals: The Novels of Park Jiwon: Translations of Overlooked Worlds, een collectie van verhalen van een Koreaans pre-modern auteur, The Visible Vernacular: Chinese and the Emergence of a Literary Discourse on Populair Narrative in Edo Japan, Life is a Matter of Direction, not Speed: A Robinson Crusoe in Korea, een beschrijving van zijn ervaringen over zijn leven in Zuid-Korea en Scholars of the World Speak out About Korea's Future, een interviewserie over het hedendaagse Korea met geleerden zoals Francis Fukuyama, Larry Wilkerson and Noam Chomsky.

title: Emanuel Pastreich

wikitext:
{{Infobox wetenschapper
| naam           = Emanuel Pastreich
| afbeelding     = Emanuelpastreich.jpg
| onderschrift   = Emanuel Pastreich
| geboortedatum  = [[16 oktober]] [[1964]]
| geboorteplaats = [[Nashville (Tennessee)|Nashville]], [[Tennessee]] ([[Verenigde Staten]])
| website        = http://circlesandsquares.asia Circles and Squares
}}
'''Emanuel Pastreich''' ([[Nashville (Tennessee)|Nashville]], [[Tennessee]], [[16 oktober]] [[1964]]) is een Amerikaans academicus, die voornamelijk actief is in [[Zuid-Korea]].

Pastreich is verbonden als professor aan de faculteit van [[Kyung Hee Universiteit]]<ref name="kyungheebio1">{{cite web |url=http://kic.khu.ac.kr/faculty/faculty_experience.asp?pEmployeeNo=95&pPageNo=3&pListSize= |title=Faculty & Staff Homepage, College of International Studies, Kyung Hee University |publisher=Kyung Hee University |date= |accessdate=April 11, 2013}}</ref><ref name="kyungheebio2">{{cite web |url=http://kic.khu.ac.kr/files/board/[1]CV_PASTREICH.pdf |title=Kyung Hee PDF CV of Emanuel Pastreich |publisher=Kyung Hee University |date= |accessdate=April 11, 2013 |archiefdatum=januari 7, 2017 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20170107005839/http://kic.khu.ac.kr/files/board/[1]CV_PASTREICH.pdf |dodeurl=ja }}</ref> en is tevens [[directeur]] van The Asia Institute. Emanuel Pastreich schrijft boeken over de [[Oost-Aziatisch]] klassieke literatuur<ref>{{cite web |url=https://www.princeton.edu/eap/events_archive/viewevent.xml?id=150 |title=The Reception of Chinese Vernacular Narrative in Korea and Japan, Emanuel Pastreich, Kyung Hee University |publisher=Princeton University East Asian Studies Program |date=October 1, 2012 |accessdate=November 30, 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eastasianstudies.research.yale.edu/events.php?timestamp=2012-10-3 |title=East Asia Colloquium Series: The Observable Mundane: The Reception of Chinese Vernacular Narrative in Korea and Japan |publisher=Yale University, The Council on East Asian Studies |date=October 3, 2012 |accessdate=November 30, 2012}}</ref><ref>{{cite web |first=Woo-young |last=Lee |url=http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110626000290 |title=U.S. scholar explores Asian literature |publisher=Korea Herald |date=July 26, 2011 |accessdate=November 1, 2012 |archiefdatum=5 oktober 2013 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20131005023157/http://nwww.koreaherald.com/view.php?ud=20110626000290 |dodeurl=ja }}</ref><ref>{{cite journal |author=Emanuel Pastreich |year=1999 |title=An alien vernacular: Okajima Kanzan’s popularization of the Chinese vernacular novel in eighteenth-century Japan |journal=SJS |volume=11 |issue=2 |pages=39–49 |publisher= |doi= |pmid= |pmc= |url=http://www.chinajapan.org/articles/11.2/11.2pastreich39-49.pdf |accessdate=November 3, 2012}}</ref> alsmede essays over hedendaagse onderwerpen zoals Internationale Relaties en [[Technologie]].<ref name="asiatimesonline">{{cite web |url=https://www.atimes.com/atimes/Korea/NL01Dg01.html |title=A new kind of scholar breaks ground in Korea |last=Arvind |first=Subadra |date=1 December 2012 |publisher=Asia Times Online |accessdate=2 December 2012 |archive-date=25 maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160325132727/https://www.atimes.com/atimes/Korea/NL01Dg01.html |dodelink=ja }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.futureconference.or.kr/bs/content.php?co_id=KeynoteSpeech |title=Research, Innovation, Start-up and Employment (RISE) Keynote Speakers |publisher=Korean Ministry of Science, ICT, and Future Planning |date=21-22 May 2013 |accessdate=7 May 2013 |archiefdatum=2 september 2013 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20130902014426/http://www.futureconference.or.kr/bs/content.php?co_id=KeynoteSpeech |dodeurl=ja }}</ref>

==Biografie==
Emanuel Pastreich behaalde zijn diploma in 1983 aan de Lowell High School in [[San Francisco]]. Vervolgens studeerde hij af in 1987 met een [[Bachelor|BA]] in [[Chinese talen|Chinese Taal]] & [[Chinese literatuur|Letterkunde]] te [[Yale-universiteit]].<ref>{{Citeer web |url=https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/yale-diploma.jpg |titel=B.A. degree at Yale taken from Circles and Squares blog run by Emanuel Pastreich (13 November 2012). |bezochtdatum=2023-06-27 |archiefdatum=2016-03-09 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20160309234323/https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/yale-diploma.jpg |dodeurl=ja }}</ref> Tijdens deze studie heeft hij ook gestudeerd aan de [[Nationale Universiteit van Taiwan]].<ref>[https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/taida-id.jpg Study abroat at National Taiwan University taken from Circles and Squares blog run by Emanuel Pastreich (15 November 2012).]</ref> In 1991 volbracht Emanuel een studie [[Master of Arts|MA]] in vergelijkende literatuur aan de [[Universiteit van Tokyo]]<ref>{{Citeer web |url=https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/tokyo-diploma.jpg |titel=M.A. degree at Tokyo taken from Circles and Squares blog run by Emanuel Pastreich (13 November 2012). |bezochtdatum=2023-06-27 |archiefdatum=2016-03-05 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20160305210255/https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/tokyo-diploma.jpg |dodeurl=ja }}</ref> waar hij zijn dissertatie geheel in Japans schreef, genaamd; ''Edo koki bunjin Tanomura Chikuden: Muyo no shiga'' (The late Edo Literatus Tanomura Chikuden: The Uselessness of Painting and Poetry). Hierna keerde hij terug naar USA and ontving in 1998 zijn [[Doctor of Philosophy|PhD]] aan de faculteit van Oost-Aziatische Studies van de [[Harvard-universiteit]].<ref>{{cite book |last1=Shin |first1=Gi-wook |last2=Robinson |first2=Michael |year=2001 |title=Colonial Modernity in Korea |url=http://books.google.co.kr/books?id=JMVgNnkZXAQC&pg=PA441&lpg=PA441&dq=%22emanuel+pastreich%22+Harvard&source=bl&ots=7gyCZ0pWK1&sig=FseWYkTmkpE_8ZYHdlKh7Ow9PLo&hl=en&sa=X&ei=26OcUPq2MayaiQfD44GYAg&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |accessdate=November 9, 2012 |page=441 |quote=See Emanuel Pastreich, "The Reception of Chinese Vernacular Narrative in Korea and Japan" (PhD diss., Harvard University, 1997), pp. 49-52 |ISBN=0674005945}}</ref> Hierna vervolgde hij zijn carrière als assistent-professor aan de [[Universiteit van Illinois]] (Urbana-Champaign),<ref name="dailyillini">{{cite web |url=https://www.dailyillini.com/news/article_78f008f8-cebe-5d98-b018-61f826d74ab2.html |title=Debate about North Korea reaches students, faculty |last=Mellen |first=Brian |date=17 July 2006 |publisher=Daily Illini |accessdate=13 November 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://acdis.illinois.edu/aboutacdis/profile.html%26pid%3D115 |title=Contact Information: Emanuel Pastreich |publisher=ACDIS, University of Illinois |accessdate=13 November 2012 |archiefdatum=11 maart 2012 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20120311073134/http://acdis.illinois.edu/aboutacdis/profile.html%26pid%3D115 |dodeurl=ja }}</ref> [[George Washington Universiteit]],<ref name="dailyillini" /> en aan [[Solbridge International School of Business]] (Z-Korea).<ref name="Yalejournal">{{cite journal |last=Simon |first=Ian D. |year=2011 |title=Plans of Mice and Men: From Bench Science to Science Policy |journal=Yale J. Biol. Med. |volume=84 |issue=3 |pages=237–242 |publisher=Yale University |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3178853/ |accessdate=14 November 2012}}</ref> Op dit moment doseert Emanuel als professor aan de faculteit College of International Studies, Kyung Hee Universiteit.<ref name="kyungheebio1" /><ref name="kyungheebio2" />

==Diensten aan de Koreaanse overheid==
Emanuel Pastreich heeft als International Relations Advisor gediend aan de gouverneur van [[Chungnam Provincie]] (Z-Korea).<ref>{{cite web |url=http://www.dtnews24.com/news/articleView.html?idxno=55551 |title={{lang|ko|[출범 1년 충남지사 정책특보단 '허 와 실':일부 특보에 성과 편중돼 연장 운영 재고 여론.."점검 우선"}} |last=Ji |first=Sang-hyun |date=9 June 2008 |publisher=DT News |accessdate=13 November 2012}}</ref> Daarnaast is hij ook als externe adviseur verbonden geweest met Daedeok Innopolis Research Cluster.<ref>{{cite web |url=https://www.etnews.com/news/nationland/2249034_1495.html |title={{lang|ko|IASP 세계사이언스파크총회 D-4 대덕특구, 최종 준비 구슬땀}} |date=19 May 2010 |publisher=ETN News |accessdate=13 November 2012 |quote={{lang|ko|솔브리지 국제대학 엠마뉴엘 페스트라이쉬 교수, TP협의회 이진옥 회장, 충남TP 김학민 원장, 전경련 장국현 고문 등이다...}}}}</ref> In 2010 en 2012 ontving hij een aanstelling om toe te treden in een comité City Administration & Foreign Investment voor de stad [[Daejeon]].<ref>[https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/daejeon-city-advisor-2010.jpg 2010.10.07 Appointment to Committee on City Administration for Daejeon Metropolitan City from Circles and Squares blog run by Emanuel Pastreich (13 November 2012).]</ref><ref>[https://pastreich.files.wordpress.com/2012/11/daejeon-on-foreign-investment2012.jpg 2012.12.11 Appointment to Committee on Foreign Investment for Daejeon Metropolitan City taken from Circles and Squares blog run by Emanuel Pastreich (13 November 2012).]</ref>

==Werkzaamheden==
Emanuel Pastreich is directeur van The Asia Institute, een denktank dat onderzoek doet naar verbindingen in internationale relaties, de algemene [[Natuurlijke omgeving|leefomgeving]]<ref>{{cite web |first=Emanuel |last=Pastreich |url=http://truth-out.org/opinion/item/14901-leading-climate-fight-defense-could-preserve-and-protect-rather-than-kill-and-destroy |title=On Climate, Defense Could Preserve and Protect, Rather Than Kill and Destroy |publisher=Truthout |date=7 March 2013 |accessdate=8 March 2013}}</ref> en de technologie in Oost-Azië.<ref name="asiatimesonline" /> Daarvoor werkte hij als adviseur International Relations & Foreign Investment voor de gouverneur van de Chungnam Provincie (2007-2008).<ref>{{cite web |first=Matthew |last=Weigand |url=http://www.koreaittimes.com/story/12924/american-daejeon |title=An American in Daejeon: How a Literature Professor Ended Up Deep in Korean Policy and Business |publisher=Korea IT Times |date=February 7, 2011 |accessdate=October 21, 2012}}</ref> Hiervoor heeft Emanuel de functie bekleed als directeur van KORUS House (2005-2007), een denktank voor internationale relaties die gehuisvest was in de Koreaanse Ambassade in Washington D.C. Daarnaast bekleedde hij de functie als hoofdredacteur van ''Dynamic Korea'',<ref>{{cite book |type=Ph.D. |first=Susan I. |last=Kim |title=Changes and Continuities in Second-generation Korean American Families |publisher=City University of New York; Ph.D. thesis |year=2007 |page=39 |url=http://books.google.co.kr/books?id=dAJlH4oIn8IC&pg=PA39&lpg=PA39&dq=%22emanuel+pastreich%22+editor-in-chief&source=bl&ots=3U1WB38uOy&sig=KuJmpKx3AYiN1hWMdiVwxR7mQXw&hl=en&sa=X&ei=30arUPHXJaf8iQLZ7YGIAQ&redir_esc=y#v=onepage&q=%22emanuel%20pastreich%22%20editor-in-chief&f=false |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131005002027/http://books.google.co.kr/books?id=dAJlH4oIn8IC&pg=PA39&lpg=PA39&dq=%22emanuel+pastreich%22+editor-in-chief&source=bl&ots=3U1WB38uOy&sig=KuJmpKx3AYiN1hWMdiVwxR7mQXw&hl=en&sa=X&ei=30arUPHXJaf8iQLZ7YGIAQ&redir_esc=y#v=onepage&q=%22emanuel%20pastreich%22%20editor-in-chief&f=false |archivedate=2013-10-05 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.koreasociety.org/policy/policy/from_hermit_kingdom_to_global_hub_seoul_reinvents_its_cultural_identity.html |title=From Hermit Kingdom to Global Hub: Seoul Reinvents its Cultural Identity |publisher=The Korea Society |date=March 29, 2006 |accessdate=November 20, 2012 |archiefdatum=15 april 2013 |archiefurl=https://archive.today/20130415054240/http://www.koreasociety.org/policy/policy/from_hermit_kingdom_to_global_hub_seoul_reinvents_its_cultural_identity.html |dodeurl=ja }}</ref> een uitgave van de Koreaanse Buitenlandse Ministerie dat Koreaanse Taal & Cultuur verspreid en stimuleert.

Emanuel Pastreich schreef boeken zoals: ''The Novels of Park Jiwon: Translations of Overlooked Worlds'', een collectie van verhalen van een Koreaans pre-modern auteur, ''The Visible Vernacular: Chinese and the Emergence of a Literary Discourse on Populair Narrative in Edo Japan'', ''Life is a Matter of Direction, not Speed: A Robinson Crusoe in Korea'', een beschrijving van zijn ervaringen over zijn leven in Zuid-Korea en ''Scholars of the World Speak out About Korea's Future'',<ref>{{cite web |url=http://www.munhwa.com/news/view.html?no=2012112301032903001001 |title={{lang|ko|한국, 춘추전국 周 닮아… 주변국에 `영감' 주는 나라 될 것}} |first=Jinsu |last=Ye |publisher=Munhwa Ilbo |date=November 23, 2012 |accessdate=November 28, 2012}}</ref> een interviewserie over het hedendaagse Korea met geleerden zoals [[Francis Fukuyama]], [[Larry Wilkerson]] and [[Noam Chomsky]].<ref name="asiatimesonline" />

==Bibliografie==
* ''The Novels of Park Jiwon: Translations of Overlooked Worlds'' (2011). Seoul: Seoul National University Press. {{ISBN|8952111761}}.
* ''The Visible Mundane: Vernacular Chinese and the Emergence of a Literary Discourse on Popular Narrative in Edo Japan'' (2011). Seoul: Seoul National University Press. {{ISBN|895211177X}}.
* ''Insaeng eun sokudo anira banghyang ida: Habodeu baksa eui hanguk pyoryugi'' (''Life is a Matter of Direction, Not of Speed: Records of a Robinson Crusoe in Korea'') (2011). London: Nomad Books. {{ISBN|978-89-91794-56-6}}.
* ''Segye seokhak hanguk mirae reul mal hada'' (''Scholars of the World Speak Out About Korea’s Future'') (2012). Seoul: Dasan Books. {{ISBN|978-89-6370-072-4}}.
* ''Han'gukin man moreu neun dareun daehan min'guk'' (''A Different Republic of Korea—About Which Only Koreans are Ignorant'') (2013). Seoul: 21 Segi Books. {{ISBN|978-89-509-5108-5}}.

==Externe links==
* [https://circlesandsquares.asia/bio/ Circles and Squares biografie]
* [https://web.archive.org/web/20190922061026/http://www.asia-institute.org/ The Asia Institute homepage]

{{Appendix|2=
{{References}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Emanuel Pastreich|oldid=553920572|datum=20130507}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Pastreich, Emanuel}}
[[Categorie:Amerikaans hoogleraar]]
[[Categorie:Amerikaans schrijver]]

title: Persoonlijke gegevens

Geboortedatum: 16 oktober 1964

Geboorteplaats: Nashville, Tennessee (Verenigde Staten)

title: Academische achtergrond

Alma mater: Yale-universiteit · Universiteit van Tokio · Harvard-universiteit


text:
# Bisten-en-Lorraine
Bisten-en-Lorraine (Duits: Bisten im Loch ) is een gemeente in het Franse departement Moselle (regio Grand Est) en telt 255 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Boulay-Moselle.

## Geografie
De oppervlakte van Bisten-en-Lorraine bedraagt 4,5 km², de bevolkingsdichtheid is 56,7 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Bisten-en-Lorraine met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Bisten-en-Lorraine

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Bisten-en-Lorraine
| altnaam = Bisten im Loch
| wapen = [[Bestand:Blason_de_la_ville_de_Bisten-en-Lorraine_(Moselle).svg|90px]]
| kaart =
| regio = [[Grand Est]]
| departement = [[Moselle (departement)|Moselle]] (57)
| depnr = 57
| arrondissement = [[Arrondissement Forbach-Boulay-Moselle|Forbach-Boulay-Moselle]]
| kanton = [[Kanton Boulay-Moselle|Boulay-Moselle]]
| jaar = 1999
| inwoners = 255
| dichtheid = 56,7
| oppervlakte = 4,5
| water =
| latitudeGraden = 49
| latitudeMinuten = 10
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 6
| longitudeMinuten = 36
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 57087
| postcode = 57220
| netnummer =
| hoogteligging = 235 - 390
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Bisten depuis chemin varsberg.JPG
| caption = Gezicht op Bisten-en-Lorraine
}}
'''Bisten-en-Lorraine''' ([[Duits]]: ''Bisten im Loch'' ) is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Moselle (departement)|Moselle]] (regio [[Grand Est]]) en telt 255 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Boulay-Moselle|Boulay-Moselle]].

==Geografie==
De oppervlakte van Bisten-en-Lorraine bedraagt 4,5 km², de bevolkingsdichtheid is 56,7 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=57087}}

==Demografie==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=57087}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

==Externe links==
* {{Link INSEE|id=57087}}

{{Navigatie kanton Boulay-Moselle}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|49|10|0|N|6|36|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Moselle]]

title: Situering

Regio: Grand Est

Departement: Moselle (57)

Arrondissement: Forbach-Boulay-Moselle

Kanton: Boulay-Moselle

Coördinaten: 49° 10′ NB, 6° 36′ OL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Moselle

title: Foto's

Foto's: Gezicht op Bisten-en-Lorraine

Portaal: Frankrijk


text:
# Zinder (Tiel)
Zinder is een cultuurcentrum in de gemeente Tiel. Het huisvest de openbare bibliotheek Rivierenland, het centrum voor de kunsten, de kunstuitleen en -expositieruimte, het poppodium, het toeristisch informatiepunt, het servicepunt amateurkunst en een café. De ondergrondse parkeergarage heeft ruimte voor bijna zeshonderd auto's. Samen met schouwburg en filmtheater Agnietenhof vormt het het "Cultuurbedrijf Tiel".

## Geschiedenis
De bouw van Zinder is gestart in januari 2014 en op 28 augustus 2017 opende het zijn deuren. Zinder is een onderdeel van het project Westluidense Poort. Met dit project wil de gemeente de ligging van Tiel aan de Waal beter benutten. De Westluidense Poort was in de middeleeuwen een stadspoort aan de zuidkant van de oude binnenstad van Tiel. Westluiden wil zeggen westelijke 'leede' of afwatering: de stadsgracht waterde hier via een sluis af op de Waal. De oude wijk Westluiden heet tegenwoordig Hertogenwijk.
Het project ligt op de locatie van het gebouw van de Maatschappij tot Gasvoorziening Gelders Rivierengebied (GGR-gas) dat in 2014 werd gesloopt. Aanvankelijk zou het ook een aantal appartementen en stadswoningen bevatten, maar door gebrek aan kopers is dit onderdeel niet gerealiseerd. Het gehele project was begroot op 43 miljoen euro, waarvan de provincie Gelderland 5 miljoen voor haar rekening nam in het kader van het Gelders Stedelijk Ontwikkelingsbeleid. Doordat de grond vervuild was, vielen de kosten echter aanzienlijk hoger uit en claimde bouwer Volker Stevin een miljoenenstrop. In november 2019 heeft de Raad van Arbitrage voor de bouw de vorderingen afgewezen.
Prinses Beatrix heeft het gebouw op 26 oktober 2017 officieel geopend.
In 2019 won Zinder de Steden in Beweging Award.
In 2020 hebben vrijwilligers op de plaats van het grote grasveld naast Zinder vlindertuin De Zindering aangelegd.

## Wetenswaardigheid
In de grond die vrijkwam bij de aanleg van de parkeergarage zijn vele historische voorwerpen gevonden, waaronder twaalf 10de-eeuwse zilveren munten, sieraden van Vikingen en mantelspelden.

title: Zinder (Tiel)

wikitext:
{{Infobox gebouw
| naam          = Zinder
| afbeelding    = Zinder Tiel 03.jpg
| onderschrift  =
| locatie       = Rechtbankstraat 1, Westluidense Poort, Tiel
| oorspronkelijke functie =
| gebruik       = Cultuurcentrum
| start         = 2013
| gereed        =
| opening       = 26 oktober 2017
| sluiting      =
| verbouwing    =
| sloopjaar     =
| status        =
| bouwstijl     =
| monumentstatus=
| monumentnummer=
| architect     = De Zwarte Hond
| eigenaar      = gemeente Tiel
| lijst         =
| mapname       =
| lat_deg       =
| lat_min       =
| lat_sec       =
| lat_dir       = N
| lon_deg       =
| lon_min       =
| lon_sec       =
| lon_dir       = E
}}
'''Zinder''' is een [[Cultureel centrum|cultuurcentrum]] in de gemeente [[Tiel]]. Het huisvest de openbare [[Bibliotheek (algemeen)|bibliotheek]] Rivierenland, het centrum voor de kunsten, de [[Kunstuitleen en Kunst in Huis|kunstuitleen]] en [[Tentoonstelling|-expositie]]ruimte, het [[poppodium]], het [[Toeristisch Informatie Punt|toeristisch informatiepunt]], het servicepunt [[amateur]]kunst en een [[café]]. De ondergrondse [[parkeergarage]] heeft ruimte voor bijna zeshonderd auto's. Samen met [[Agnietenhof (Tiel)|schouwburg en filmtheater Agnietenhof]] vormt het het "Cultuurbedrijf Tiel".

== Geschiedenis ==
De bouw van Zinder is gestart in januari 2014 en op 28 augustus 2017 opende het zijn deuren. Zinder is een onderdeel van het project Westluidense Poort. Met dit project wil de gemeente de ligging van Tiel aan de [[Waal (rivier)|Waal]] beter benutten. De [[Westluidense Poort]] was in de [[middeleeuwen]] een [[stadspoort]] aan de zuidkant van de oude [[binnenstad]] van Tiel. Westluiden wil zeggen westelijke 'leede' of [[afwatering]]: de stads[[gracht]] waterde hier via een [[Sluis (waterbouwkunde)|sluis]] af op de [[Waal (rivier)|Waal]]. De oude wijk Westluiden heet tegenwoordig [[Hertogenwijk]].

Het project ligt op de locatie van het gebouw van de Maatschappij tot Gasvoorziening Gelders Rivierengebied (GGR-gas) dat in 2014 werd gesloopt. Aanvankelijk zou het ook een aantal [[appartement]]en en stadswoningen bevatten, maar door gebrek aan kopers is dit onderdeel niet gerealiseerd. Het gehele project was begroot op 43 miljoen euro, waarvan de [[provincie Gelderland]] 5 miljoen voor haar rekening nam in het kader van het Gelders Stedelijk Ontwikkelingsbeleid. Doordat de grond [[Bodemverontreiniging|vervuild]] was, vielen de kosten echter aanzienlijk hoger uit en claimde bouwer [[Koninklijke Volker Stevin|Volker Stevin]] een miljoenenstrop.<ref>[http://www.gelderlander.nl/home/bouwer-nog-in-gesprek-over-meerkosten-westluidense-poort~a2aae90d De Gelderlander 11 november 2016: ''Bouwer nog in gesprek over meerkosten Westluidense Poort'']</ref><ref>[http://detielenaar.nl/openbare-ruimte/westluidense-poort De Tielenaar 23 juni 2015: ''Westluidense Poort'']</ref> In november 2019 heeft de Raad van Arbitrage voor de bouw de vorderingen afgewezen.<ref>{{Citeer web |url=https://detielenaar.nl/nieuws/2019/11/tiel-heeft-financiele-zorg-minder-vordering-van-35-miljoen-van-bouwer-cultuurcentrum-en-parkeergarage-afgewezen/ |titel=Tiel heeft financiële zorg minder: Vordering van 3,5 miljoen van bouwer Cultuurcentrum en parkeergarage afgewezen |werk=De Tielenaar |auteur=Bert Leenders |datum=15 november 2019 |bezochtdatum=19 november 2019}}</ref>

[[Beatrix der Nederlanden|Prinses Beatrix]] heeft het gebouw op 26 oktober 2017 officieel geopend.<ref>[https://www.gelderlander.nl/rivierenland/prinses-beatrix-opent-zinder-in-tiel~va0d13858/ De Gelderlander 27 oktober 2017: ''Prinses Beatrix opent Zinder in Tie'']</ref>

In 2019 won Zinder de ''Steden in Beweging Award''.

In 2020 hebben vrijwilligers op de plaats van het grote grasveld naast Zinder [[vlindertuin]] [[De Zindering]] aangelegd.

== Wetenswaardigheid ==
In de grond die vrijkwam bij de aanleg van de parkeergarage zijn vele historische voorwerpen gevonden, waaronder twaalf 10de-eeuwse zilveren [[Munt (betaalmiddel)|munten]], sieraden van [[Vikingen]] en [[Fibula (voorwerp)|mantelspelden]].<ref>[http://www.ad.nl/wetenschap/tielse-grond-geeft-vikingvondst-prijs~a0327bad Algemeen Dagblad 5 januari 2016: ''Tielse grond geeft vikingvondst prijs'']</ref>

{{Appendix|2=
'''Websites'''
* [http://zinder.nl Officiële website]
* [https://www.tiel.nl/inwoners/westluidense-poort_3874 Gemeente Tiel: Westluidense Poort]
'''Boeken'''
* Bert Leenders, Pierre van der Schaaf, Peter Schipper, Wim Veerman e.a. (2017) ''Zinderend Bleekveld'', Vereniging Oudheidkamer voor Tiel en Omstreken en emjee uitgevers, {{ISBN|9789490329365}}
----
'''Referenties'''
{{References}}}}
{{Commonscat|Cultural center Zinder}}
{{Coor title dms|51|53|4.27|N|5|26|12.19|E|scale:12500}}
[[Categorie:Bouwwerk in Tiel]]
[[Categorie:Cultuur in Tiel]]

title: Locatie

Adres: Rechtbankstraat 1

Coördinaten: 51° 53′ NB, 5° 26′ OL

title: Status en tijdlijn

Huidig gebruik: Cultuurcentrum

Opening: 26 oktober 2017

title: Bouwinfo

Architect: De Zwarte Hond

Eigenaar: gemeente Tiel


text:
# Tân Định (Tân Uyên)
Tân Định is een xã in huyện Tân Uyên, een district in de Vietnamese provincie Bình Dương.
Tân Định ligt op de zuidelijke oever van de Sông Bé. De Mã Đà stroomt in Tân Định in de Sông Bé.

title: Tân Định (Tân Uyên)

wikitext:
{{Infobox plaats in land
| land = Vietnam
| soort = [[Xã]]
| district = [[Huyện]] [[Tân Uyên (Bình Dương)|Tân Uyên]]
| naam = Tân Định
| provincie = [[Bình Dương (provincie)|Bình Dương]]
| inwoners = 4495
| census = 2009
| km2 = 85,44
| lat_deg  =
| lat_min  =
| lat_sec  =
| lat_dir  =N
| lon_deg  =
| lon_min  =
| lon_sec  =
| lon_dir= E
| image =
| onderschrift =
}}
'''Tân Định''' is een [[xã]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120820161058/http://gis.chinhphu.vn/ Ministry of Public Information in Vietnam]</ref> in [[districten in Vietnam|huyện]] [[Tân Uyên (Bình Dương)|Tân Uyên]], een district in de [[Vietnam]]ese [[provincies van Vietnam|provincie]] [[Bình Dương (provincie)|Bình Dương]].

Tân Định ligt op de zuidelijke oever van de [[Sông Bé (rivier)|Sông Bé]]. De [[Mã Đà (rivier)|Mã Đà]] stroomt in Tân Định in de Sông Bé.
== Zie ook ==
* [[Lijst van administratieve eenheden in Bình Dương]]

{{Beginnetje|landen & volken|land=Vietnam|2012|06|16}}
{{appendix}}

{{DEFAULTSORT:Tan Dinh}}
[[Categorie:Bình Dương]]
[[Categorie:Xã in Vietnam]]

title: Situering

Provincie: Bình Dương

District: Huyện Tân Uyên

title: Algemeen

Portaal: Vietnam


text:
# Furesø (gletsjermeer)
De Furesø is een gletsjermeer in Nationaal park Noordoost-Groenland in het oosten van Groenland.

## Geografie
Het meer is ontstaan als gevolg van een ijsdam van de Spærregletsjer die het (verlengde van het) Alpefjord afsnijdt. Het meer is west-oost georiënteerd en heeft een lengte van meer dan 20 kilometer. Het wordt gevoed door het smeltwater van meerdere gletsjers en in het oosten stroomt een riviertje langs de blokkerende gletsjertong en mondt in het Alpefjord uit.
Het grootste deel van het gletsjermeer ligt in Nathorstland. In het oosten ligt vanaf de Prinsessegletsjer het meer op de grens van Nathorstland en de Stauningalpen (Scoresbyland).

### Gletsjers
Het meertje wordt gevoed door verschillende gletsjers en hun smeltwaterrivieren, waaronder de volgende (van west naar oost):
- Violingletsjer
- Toscanogletsjer (rechteroever)
- Sydgletsjer (rechteroever)
- Prinsessegletsjer (rechteroever)
- Spærregletsjer (rechteroever)

title: Furesø (gletsjermeer)

wikitext:
{{Infobox meer
| naam                  = Furesø
| locatieafbeelding     =
| onderschriftlocatieafbeelding =
| instroom              =
| uitstroom             = [[Alpefjord]]
| stroomgebied          =
| stroomgebiedslanden   = [[Groenland]]
| locatie               = [[Nationaal park Noordoost-Groenland]]
| soortmeer             = [[gletsjermeer]]
| oppervlakte           =
| maxlengte             =
| maxbreedte            =
| gemdiepte             =
| maxdiepte             =
| hoogte                =
| volume                =
| kustlengte            =
| plaatsen              =
| eilanden              =
| mapname               = Groenland
| lat_deg               = 72
| lat_min               = 0
| lat_sec               = 48
| lat_dir               = N
| lon_deg               = 26
| lon_min               = 0
| lon_sec               = 0
| lon_dir               = W
| detailkaart           =
| detailkaartbijschrift =
| afbeelding            =
| onderschrift          =
| afbeelding1           =
| onderschrift1         =
}}
De '''Furesø''' is een [[gletsjermeer]] in [[Nationaal park Noordoost-Groenland]] in het oosten van [[Groenland]].

== Geografie ==
Het meer is ontstaan als gevolg van een [[IJsdam|ijsdam]] van de [[Spærregletsjer]] die het (verlengde van het) [[Alpefjord]] afsnijdt. Het meer is west-oost georiënteerd en heeft een lengte van meer dan 20 kilometer. Het wordt gevoed door het smeltwater van meerdere gletsjers en in het oosten stroomt een riviertje langs de blokkerende [[gletsjertong]] en mondt in het Alpefjord uit.

Het grootste deel van het gletsjermeer ligt in [[Nathorstland (Groenland)|Nathorstland]]. In het oosten ligt vanaf de [[Prinsessegletsjer]] het meer op de grens van Nathorstland en de [[Stauningalpen]] ([[Scoresbyland]]).

=== Gletsjers ===
Het meertje wordt gevoed door verschillende gletsjers en hun smeltwaterrivieren, waaronder de volgende (van west naar oost):
* [[Violingletsjer]]
* [[Toscanogletsjer]] (rechteroever)
* [[Sydgletsjer (Furesø)|Sydgletsjer]] (rechteroever)
* [[Prinsessegletsjer]] (rechteroever)
* [[Spærregletsjer]] (rechteroever)

{{Appendix|2=
* [http://geuskort.geus.dk/stednavnedb/#zoom=6.426486425588962&lat=7995708.025&lon=326785.585&filter=Fures%C3%B8 Place names of northern East Greenland: Furesø]
}}
{{Coor title dms|72|0|48|N|26|0|0|W|type:waterbody}}

[[Categorie:Oppervlaktewater in Groenland]]

title: Situering

Stroomgebiedslanden: Groenland

Locatie: Nationaal park Noordoost-Groenland

Coördinaten: 72° 1′ NB, 26° 0′ WL

title: Basisgegevens

Soort water: gletsjermeer

title: Overig

Belangrijkste uitlopen: Alpefjord

Portaal: Geografie


text:
# Acalyptris limonii
Acalyptris limonii is een vlinder van de familie van de dwergmineermotten (Nepticulidae), van de onderfamilie van de Nepticulinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door Aleš Laštůvka en Zdenĕk Laštůvka in een publicatie uit 1998.
De spanwijdte bedraagt bij het mannetje 4,1 tot 4,6 millimeter en bij het vrouwtje 4,8 tot 5,0 millimeter.

## Voorkomen
De soort komt voor in de kustgebieden van Kroatië en Griekenland.

## Biologie
De rups leeft op Limonium vulgare L.. Het ei kan zowel op de bovenkant als de onderkant van het blad worden afgezet. De rups leeft in en van het blad en vormt zo een vraatspoor in de vorm van een gangetje dat een gangmijn wordt genoemd. De uitgang van de mijn zit aan de bovenkant van het blad. De verpopping vindt plaats in een witte cocon, meestal gesponnen aan de onderzijde van het blad, tegen een nerf.

title: Acalyptris limonii

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Acalyptris limonii''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| superfamilie = [[Nepticuloidea]]
| familie = [[Dwergmineermotten|Nepticulidae]] (Dwergmineermotten)
| onderfamilie = [[Nepticulinae]]
| tribus = [[Trifurculini]]
| geslacht = ''[[Acalyptris]]''
| w-naam = ''Acalyptris limonii''
| auteur = Z & A Laštůvka
| datum = 1998
}}
'''''Acalyptris limonii''''' is een [[Vlinders|vlinder]] van de familie van de [[dwergmineermotten]] (Nepticulidae), van de onderfamilie van de [[Nepticulinae]]. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door [[Aleš Laštůvka]] en [[Zdenĕk Laštůvka]] in een publicatie uit 1998.

De spanwijdte bedraagt bij het mannetje 4,1 tot 4,6 millimeter en bij het vrouwtje 4,8 tot 5,0 millimeter.

== Voorkomen ==
De soort komt voor in de kustgebieden van [[Kroatië]] en [[Griekenland]].

==Biologie==
De rups leeft op ''[[Limonium vulgare]]'' L.. Het ei kan zowel op de bovenkant als de onderkant van het blad worden afgezet. De rups leeft in en van het blad en vormt zo een vraatspoor in de vorm van een gangetje dat een gangmijn wordt genoemd. De uitgang van de mijn zit aan de bovenkant van het blad. De verpopping vindt plaats in een witte cocon, meestal gesponnen aan de onderzijde van het blad, tegen een nerf.

{{Appendix|2=
*{{en}}{{Aut|van Nieukerken, E. J.}} (2007).[https://repository.naturalis.nl/pub/227769/175Nieukerken2007Zootaxa.pdf ''Acalyptris'' Meyrick: revision of the platani and staticis groups in Europe and the Mediterranean (Lepidoptera: Nepticulidae)]. — Zootaxa '''1436''': 1-48.
*{{nl}}{{Aut|Willem N. Ellis}} (2001-2024). [https://bladmineerders.nl/parasites/animalia/arthropoda/insecta/lepidoptera/monotrysia/nepticuloidea/nepticulidae/acalyptris/acalyptris-limonii/?lang=nl ''Acalyptris limonii'' Z & A Laštuvka, 1998] Plantparasieten van Europa - bladmineerders, gallen en schimmels.
*{{de}}{{Aut|Laštůvka, Z. & A. Laštůvka}} (1998). [https://www.zobodat.at/pdf/STAPFIA_0055_0313-0326.pdf Beitrag zur Kenntnis der Nepticulidenfauna Griechenlands (Lepidoptera, Nepticulidae)]. — Stapfia '''55''': 313-326.
}}

[[Categorie:Acalyptris|limonii]]
[[Categorie:Dier uit het Palearctisch gebied]]

title: Acalyptris limonii

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Superfamilie: Nepticuloidea

Familie: Nepticulidae (Dwergmineermotten)

Onderfamilie: Nepticulinae

Geslachtengroep: Trifurculini

Geslacht: Acalyptris

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten