text:
# BC Apollo Amsterdam
BC Apollo Amsterdam is een basketbalclub uit Amsterdam. De club speelt haar thuiswedstrijden in de Apollohal en komt uit in de Promotiedivisie. De clubkleuren zijn zwart en wit, zwart voor in de thuiswedstrijden en wit tijdens de uitwedstrijden.

## Geschiedenis
BC Apollo is in 2011 ontstaan uit een fusie tussen BV Lely en Mosquitos, beiden uit Amsterdam. Apollo had op dat moment als doel om de plek van ABC Amsterdam op te volgen op het hoogste niveau in de DBL. Dit wilde Apollo binnen drie jaar realiseren, maar speelde in seizoen 2011-2012 eerst in de Promotiedivisie.

### Promotiedivisie (2011-2012)
Het team in seizoen 2011-2012 bestond uit een aantal oud-ABC Amsterdam spelers zoals Jirian Roodheuvel, Ramon Siljade, Julian Jaring en Maurits Pieper. Daarbij kwamen nog Aron Royé van Donar Groningen, Ibrahim Mohamed, Jonah Kremer, Mattijs Hak, Joël Brandt, Ares Katsanis, Hans Logtenberg en Jesse Markusse. Dit team werd gecoacht door Tyrone Marioneaux. Het doel was om in de promotiedivisie kampioen te worden en gelijk door te 'promoveren' naar de DBL. Apollo eindigde op de tweede plaats, wat hen toegang gaf tot de Final Four in Topsportcentrum Almere. In de finale van de Final Four wachtte de nummer één: Binnenland uit Barendrecht. Dankzij een 52-64 overwinning voor Apollo werd het kampioenschap in de promotiedivisie officieel een feit.

### DBL, BC Apollo (2012-2014)
In het seizoen 2012–13 trad BC Apollo toe tot de Eredivisie. In het eerste seizoen in de Dutch Basketball League bleven vanuit de promotiedivisie Jirian Roodheuvel, Aron Royé, Jesse Markusse, Maurits Pieper en Joēl Brandt. Terug naar de hoofdstad kwamen Jeremy Ormskerk, Pascal Balm, Harvey van Stein en Berend Weijs. Vanuit Donar kwam Jos van der Laan en van EiffelTowers Den Bosch kwam halverwege het seizoen Matthew van Tongeren. In de eerste vijf wedstrijden speelde de toen 39-jarige Patrick Faijdherbe nog enkele wedstrijden mee. Dit alles onder leiding van coach Tyrone Marioneaux. Op 17 november 2012 kwam de eerste overwinning in de DBL tot stand in en tegen Rotterdam met 79-86. Rotterdam werd daarna nog twee keer verslagen en er kwam nog een spectaculaire overwinning op landskampioen ZZ Leiden. Met vrijwel alleen maar Nederlandse spelers eindigde Apollo op de negende plaats, wat niet voldoende was voor een plek in de play-offs.
Tijdens het tweede seizoen had de club als doel om de play-offs te halen. Ze haalde daarvoor coach Hakim Salem en van het team dat vorig seizoen speelde bleven Jirian Roodheuvel, Jos van der Laan, Aron Royé, Berend Weijs, Harvey van Stein en Joël Brandt. Het team werd verder met Gian Slagter, Lucas Steijn, Andrew Dawson en Mark Ridderhof aangevuld. Na twee overwinningen tegen Weert hield Apollo koers op de play-offs. Halverwege het seizoen werd bekend dat de club aan de financiële afgrond stond, maar dat het seizoen wel afgemaakt kon worden. Op 14 januari 2014 werd een nieuw bestuur aangesteld met daarin oud-spelers die ooit voor Amsterdam uitkwamen. De strijd om de play-offs duurde voort. Lang bleven Rotterdam en Apollo in de race voor de laatste ticket. Doordat Apollo naast Rotterdam en Weert ook een keer in Leeuwarden won kon Apollo de play-offs bijna voelen. De laatste wedstrijd gaf de doorslag. Rotterdam won niet van Weert waardoor de achtste plek voor Apollo werd. Tegen Donar moest Apollo zich met 2-0 gewonnen geven. Nadat Apollo in het seizoen 2013–14 voor het eerst de Play-offs bereikte, duurde het na het seizoen lange tijd voordat bekend werd of Apollo weer in de DBL zou meedoen. Omdat het gat in de begroting uiteindelijk werd gedicht, deed Apollo gewoon mee.

### Nieuwe gedaante (2014-2019)
Zoals gezegd, op 14 januari 2014 werd een nieuw bestuur aangesteld met daarin oud-spelers die ooit voor Amsterdam uitkwamen. Het seizoen 2014–15 van BC Apollo was het 4e seizoen van de club en het 3e in de DBL. Dit was het seizoen onder de Estse coach Jaanus Liivak. Het team werd pas eind september bij elkaar gebracht, waardoor er van een voorbereiding geen sprake was. Apollo zag Aron Royé en Mark Ridderhof naar respectievelijk Den Helder Kings en Donar Groningen vertrekken, en ook Berend Weijs en Joël Brandt verlieten de hoofdstad om in de promotiedivisie bij Landslake Lions te kunnen spelen. Dimeo van der Horst keerde na drie jaar weer terug naar de hoofdstad, vergezeld met Gian Slagter, Harvey van Stein, Max van Schaik, Jos van der Laan, Rani Chaoui, Stefan Mulder en Oscar Candiff. Dit resulteerde in een moeizaam begin voor Apollo. Pas op 3 december 2014 kwam de eerste overwinning van het seizoen in en tegen Aris Leeuwarden tot stand. Inmiddels was Amerikaan Reggie Keely aangeschoven, die het tot februari 2015 volhield. In de winterstop keerde Aron Royé weer terug naar Apollo na het faillissement van Den Helder Kings. Ook Sergio de Randamie keerde na drie jaar terug in de Apollohal. Met hen kwamen Hicham Kherrazi en Jesse Markusse (overgekomen van Aris Leeuwarden) terug, waardoor Apollo gaandeweg iets meer vorm kreeg. Winstkansen werden groter, al zou enkel tegen Weert, Leeuwarden en Rotterdam gewonnen worden dat seizoen. In de één-na-laatste speelronde kreeg Apollo nog kans om de play-offs te bereiken, maar redde het uiteindelijk niet en eindigden ze op de voorlaatste plaats.
Tijdens het 4e seizoen in de DBL werd Patrick Faijdherbe de hoofdcoach van de Amsterdamse hoofdmacht. In dat seizoen zou de professionele tak van Apollo (samen met de Dutch Talent League afdeling) niet langer BC Apollo heten, maar Apollo Amsterdam. De kern van vorig seizoen bleef en Nikki Hulzebos kwam samen met (tijdelijk) Gerald Robinson de Amsterdamse ploeg versterken. In dat seizoen stond Apollo bekend als reuzendoder, getuige meerdere overwinningen op kampioenskandidaten als Donar Groningen, SPM Shoeters Den Bosch en Landstede Basketbal. In de NBB beker werd in de achtste finale van Donar gewonnen in de MartiniPlaza waardoor een plek in de kwartfinale een feit werd. Hierin moest Apollo zich gewonnen geven tegen Landstede Zwolle. De strijd om een plek in de play-offs duurde voort, en werd uiteindelijk een vijfde plek behaald. In de play-offs was Den Bosch in de kwartfinale te sterk.
Het seizoen daarna breidde Apollo de selectie uit en bleef op koers om voor de play-offs te strijden. De selectie werd met Sergio de Randamie en Hicham Kherrazi verder uitgebreid. Een zegereeks van vier overwinningen werd begin dat seizoen een feit, al werd het gaandeweg het seizoen moeilijker om de play-offs te halen. Dat lukte uiteindelijk toch met een zesde plek en kwam er zelfs een overwinning in Leiden tot stand in de kwartfinale van de play-offs. Toch was het Leiden die de halve finale bereikte.
Zomer 2017 was een roerige zomer voor Apollo. Lang bleef onduidelijk of en hoe Apollo deel zou nemen in de DBL. Vast stond wel dat sterspeler Aron Royé naar landskampioen Donar Groningen vertrok, waarna even later Sergio de Randamie naar Leiden vertrok. Ook zou bekend worden dat Gian Slagter, Stefan Mulder en Hicham Kherrazi niet terug zouden keren. Pas eind augustus werden de eerste contracten getekend, waaronder: Coach Patrick Faijdherbe, Dimeo van der Horst, Akeel Eduardo (BAL Limburg), Max van Schaik, Rens van Ravensteijn (BAL Limburg), Jesse Markusse en Mack Bruining. De rest van het team werd aangevuld met de teruggekeerde Berend Weijs en verschillende jeugdspelers, waaronder het veelbelovende talent Tristan Enaruna. Enaruna zou even later vertrekken naar Amerika om daar op college niveau te spelen. Wel kwam de Syrische routinier Michael Madanly de hoofdstedelingen tijdelijk versterken, en niet onverdienstelijk. Heel lang stond hij bovenaan de topscoorderslijst met gemiddeld 22 punten per wedstrijd, maar zou uiteindelijk naar Forward Lease Rotterdam vertrekken in december.
Het werd roerig seizoen waarin mooie overwinningen en krachtsverschil elkaar afwisselden. Wel kwam in januari 2018 Aron Royé terug vanuit Groningen. De inmiddels in Amsterdam bekende point guard zag zijn veel beloofde minuten bij Groningen inkrimpen en besloot terug te keren naar waar hij zijn carrière bij de jeugd is begonnen. Dit leidde tot een aantal overwinningen tegen Rotterdam, Weert, Leeuwarden en de teruggekeerde Den Helder Suns. Maar Apollo bereikte de play-offs niet met een zevende plek.
Per 10 april 2018 is bekend geworden dat RAI Amsterdam nieuwe shirtsponsor van Apollo Amsterdam is geworden. Er werd een sponsorcontract ondertekend voor 2,5 jaar.
Met blijvers als Aron royé, Dimeo van der Horst, Berend Weijs, Jesse Markusse, Mack Bruining en het talent Malevy Leons (die zich afgelopen seizoen goed in de kijker heeft gespeeld versterkte Apollo zich nog met Matthew van Tongeren (BAL Limburg), Lenno Witteveen (Landstede Basketbal) en Dexter Hope (Rasta Vechta). Met dat, en met een nieuwe shirtsponsor, leek Apollo vrij verwachtingsvol naar een mooi seizoen 2018-2019 af te stevenen. Gemakkelijk ging het niet, want bijna de gehele oefencampagne moesten Aron Royé en Dimeo van der Horst al op voor hun 3x3 toernooien, waardoor er in de voorbereiding niet volledig getraind en gespeeld kon worden. Na de eerste gewonnen competitiewedstrijd tegen BAL Limburg kreeg de ploeg het zwaar. Jesse Markusse brak in de tweede wedstrijd zijn enkel, en zou pas in maart 2019 in actie komen. Ook Aron Royé werd een tijdje gemist met hartklachten. Een moeilijke periode ging Apollo tegemoet, waarbij rond de jaarwisseling enkel nog werd gewonnen van Aris, BAL en Feyenoord Basketbal Rotterdam. Na de jaarwisseling kwam Max van Schaik terug naar de hoofdstad, en won Apollo zowaar drie keer oprij. BAL werd eerst aan de kant gezet, vervolgens Aris, en later zelfs nog New Heroes Den Bosch. De kans om de play-offs te halen kwam dichterbij. Door het wegvallen van nieuwkomer Dordrecht ontstonden er verschuivingen in de resultaten van diverse teams, waardoor de play-offs definitief niet meer in gevaar kwam met een zesde plek. In de eerste ronde kon Apollo het niet waarmaken tegen New Heroes Den Bosch, waardoor het einde van het seizoen in zicht was.
Op 3 juli 2019 werd officieel bekendgemaakt dat Paul Meijering Stainless Steel voor twee seizoenen de hoofdsponsor is geworden van Apollo. Dat betekent dat de Amsterdamse club nu met de RAI en met Paul Meijering Stainless Steel op de tenues zal spelen.

### Bestuursverandering (2019-nu)
Op 20 september is officieel naar buiten gekomen dat Apollo Amsterdam door een geheel nieuw bestuur zal worden gerund. Dat betekent dat na 5 jaar het voorzitterschap van Ramon Siljade werd overgedragen aan de nieuwe voorzitter: Mark van Meggelen. Center Berend Weijs was evenals Dexter Hope gebleven, evenals talent spelers als Lucas Faijdherbe, Kenyuoe Ondaan, Siem Uijtendaal en Keyshawn Bottelier. Daarnaast kwam het Israëlisch talent Noam Hasson over en waren de ervaren Serviër Mladen Vitkovic en Amerikaanse guard Xavier Cannefax voor dat seizoen gecontracteerd. Tot maart 2020 kon het seizoen gespeeld worden, waarna de hele profcompetitie werd stilgelegd vanwege de coronacrisis. Het gevolg was dat er geen landskampioen gepresenteerd werd, maar ook dat er spelers vroegtijdig vertrokken. Apollo had voor seizoen 2020-2021 nieuwe impulsen nodig om weer in de Dutch Basketball League te kunnen spelen. Dat lukte de Amsterdammers, en met dit nieuwe initiatief zijn ze in seizoen 2021-2022 nog steeds te bewonderen op het hoogste niveau van Nederland. Vanaf dat seizoen is de competitie de BNXT League geworden, een competitie waarin de Nederlandse ploegen later in het seizoen gaan strijden tegen de Belgische ploegen.

## Resultaten

### Eindklasseringen
- 2012 1e
Promotiedivisie
- 2013 9e
Dutch Basketball League
- 2014 8e
Dutch Basketball League
- 2015 7e
Dutch Basketball League
- 2016 5e
Dutch Basketball League
- 2017 5e
Dutch Basketball League
- 2018 7e
Dutch Basketball League
- 2019 6e
Dutch Basketball League
- 2020 9e
Dutch Basketball League
- 2021 9e
Dutch Basketball League
- 2022 9e
BNXT League

- BNXT League
- Dutch Basketball League
- Promotiedivisie

### Seizoensoverzichten
| Seizoen | Niv. | Comp.           | Pos. | Play-offs           | NBB-Beker  |
| ------- | ---- | --------------- | ---- | ------------------- | ---------- |
| 2011/12 | II   | Promotiedivisie | 2    | Promotie (Kampioen) | –          |
| 2012/13 | I    | DBL             | 9    | –                   | Laatste 16 |
| 2013/14 | I    | DBL             | 8    | Kwartfinale         | Laatste 16 |
| 2014/15 | I    | DBL             | 7    | –                   | Laatste 16 |
| 2015/16 | I    | DBL             | 5    | Kwartfinale         | Laatste 8  |
| 2016/17 | I    | DBL             | 6    | Kwartfinale         | Laatste 4  |
| 2017/18 | I    | DBL             | 7    | –                   | Laatste 16 |
| 2018/19 | I    | DBL             | 6    | Kwartfinale         | Laatste 8  |

## Erelijst
- 1x Promotiedivisie (2e niveau)
  - 2012

## Coaches
| Tyrone Marioneaux  | 2012–2013 |
| Hakim Salem        | 2013–2014 |
| Jaanus Liivak      | 2014–2015 |
| Patrick Faijdherbe | 2015–nu   |
| / Dino Bergens     | rond 2022 |

## Bekende spelers
| Aron Royé           | 2012–2014; 2014–2017; 2018-2019 |
| Berend Weijs        | 2012–2014, 2017-nu              |
| Sergio de Randamie  | 2014–2015; 2016-2017            |
| Dimeo van der Horst | 2014–2019                       |
| Nikki Hulzebos      | 2015–2016                       |
| Gerald Robinson     | 2015                            |
| Reggie Keely        | 2014–2015                       |

Aalst · Antwerpen · Bemmel · Bergen · Brussel · Charleroi · Den Bosch · Den Helder · Groningen · Hasselt · Kortrijk · Leeuwarden · Leiden · Leuven · Mechelen · Oostende · Rotterdam · Weert · Zwolle

title: BC Apollo Amsterdam

wikitext:
{{Infobox basketbalclub
| naam                 = BC Apollo Amsterdam
| afbeelding           = Apollo Amsterdam logo.png|150px
| onderschrift         =
| volledigenaam        =
| vroegere namen       =
| oprichting           = 2011
| opgeheven            =
| plaatsnaam           = {{NL-vlag|Amsterdam}}
| hal                  = [[Apollohal]]
| capaciteit           = 1.500
| leden                =
| kleuren              =  Zwart, Wit
 {{kleurvierkant|black}} {{Kleurvierkant|white}}
| voorzitter           = {{NL-VLAG}} [[Mark van Meggelen]]
| trainer              =
| coach                = {{NL-VLAG}} [[Wierd Goedee]]
| begroting            =
| sponsor              = Paul Meijering Stainless Steel, [[RAI Amsterdam]]
| prijzen              = [[Promotiedivisie]] 2012
| competitie           = [[Promotiedivisie]]
| homepage             =  [http://www.apollobasketball.nl apollobasketball.nl]
| huidigseizoen        = [[BC Apollo in het seizoen 2022-23]]
| geldig               = 2022/23
| pattern_b1           = _whitesides
| body1                = 000000
| shorts1              = 000000
| pattern_s1           = _whitebottom
| pattern_b2           = _blacksides
| body2                = FFFFFF
| shorts2              = FFFFFF
| pattern_s2           = _blackbottom
}}
'''BC Apollo Amsterdam''' is een [[basketbal]]club uit [[Amsterdam]]. De club speelt haar thuiswedstrijden in de [[Apollohal]] en komt uit in de [[Promotiedivisie]]. De clubkleuren zijn zwart en wit, zwart voor in de thuiswedstrijden en wit tijdens de uitwedstrijden.

== Geschiedenis ==
[[Bestand:BC Apollo - GasTerra Flames in de Apollohal 2012-10-14.jpg|250px|miniatuur|rechts|De eerste thuiswedstrijd van Apollo in de [[DBL]]]]
BC Apollo is in 2011 ontstaan uit een fusie tussen BV Lely en Mosquitos, beiden uit Amsterdam. Apollo had op dat moment als doel om de plek van [[ABC Amsterdam]] op te volgen op het hoogste niveau in de DBL<ref>{{cite web | url = https://www.volkskrant.nl/sport/apollo-wil-abc-amsterdam-opvolgen~a3179760/ | title = Apollo wil ABC Amsterdam opvolgen | date = 14 februari 2012 | accessdate = 14 april 2018 | publisher = de Volkskrant |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180414234409/https://www.volkskrant.nl/sport/apollo-wil-abc-amsterdam-opvolgen~a3179760/|archiefdatum=2018-04-14}}</ref>. Dit wilde Apollo binnen drie jaar realiseren, maar speelde in seizoen 2011-2012 eerst in de [[Promotiedivisie]].

=== Promotiedivisie (2011-2012) ===
[[Bestand:BC Apollo kampioen 2011-2012.jpg|200px|miniatuur|links|Apollo viert de Promotiedivisie titel in 2012]]
Het team in seizoen 2011-2012 bestond uit een aantal oud-ABC Amsterdam spelers zoals Jirian Roodheuvel, Ramon Siljade, Julian Jaring en Maurits Pieper. Daarbij kwamen nog [[Aron Royé]] van [[Donar Groningen]], Ibrahim Mohamed, Jonah Kremer, Mattijs Hak, Joël Brandt, Ares Katsanis, Hans Logtenberg en Jesse Markusse. Dit team werd gecoacht door Tyrone Marioneaux. Het doel was om in de promotiedivisie kampioen te worden en gelijk door te 'promoveren' naar de DBL. Apollo eindigde op de tweede plaats, wat hen toegang gaf tot de Final Four in [[Topsportcentrum Almere]]. In de finale van de Final Four wachtte de nummer één: Binnenland uit [[Barendrecht]]. Dankzij een 52-64 overwinning voor Apollo werd het kampioenschap in de promotiedivisie officieel een feit.<ref>{{Cite news | url = http://www.basketball.nl/algemeen/nieuws/nieuws/!/1850/bcapollogrijpttitelinmannenpromotiedivisie | accessdate = 27 januari 2014 | title = BC Apollo grijpt titel in mannen Promotiedivisie | publisher = nbb.nl | archiefurl = https://web.archive.org/web/20140107173252/http://www.basketball.nl/algemeen/nieuws/nieuws/!/1850/bcapollogrijpttitelinmannenpromotiedivisie | archiefdatum = 7 januari 2014 | dodeurl = ja }}</ref>

=== DBL, BC Apollo (2012-2014) ===
In het [[Dutch Basketball League 2012-13|seizoen 2012–13]] trad BC Apollo toe tot de Eredivisie.<ref>{{cite news | url = https://nos.nl/artikel/390753-amsterdam-terug-in-eredivisie.html? | title = Amsterdam terug in eredivisie | date = 2 juli 2012 | publisher = NOS.nl | accessdate = 14 april 2018 }}</ref> In het eerste seizoen in de Dutch Basketball League bleven vanuit de promotiedivisie Jirian Roodheuvel, [[Aron Royé]], Jesse Markusse, Maurits Pieper en Joēl Brandt. Terug naar de hoofdstad kwamen [[Jeremy Ormskerk]], Pascal Balm, Harvey van Stein en [[Berend Weijs]]. Vanuit [[Donar Groningen|Donar]] kwam Jos van der Laan en van [[EiffelTowers Den Bosch]] kwam halverwege het seizoen Matthew van Tongeren. In de eerste vijf wedstrijden speelde de toen 39-jarige [[Patrick Faijdherbe]] nog enkele wedstrijden mee. Dit alles onder leiding van coach Tyrone Marioneaux. Op 17 november 2012 kwam de eerste overwinning in de DBL tot stand in en tegen [[Rotterdam Basketbal|Rotterdam]] met 79-86. Rotterdam werd daarna nog twee keer verslagen en er kwam nog een spectaculaire overwinning op landskampioen [[ZZ Leiden]]. Met vrijwel alleen maar Nederlandse spelers eindigde Apollo op de negende plaats, wat niet voldoende was voor een plek in de play-offs.

Tijdens het tweede seizoen had de club als doel om de play-offs te halen. Ze haalde daarvoor coach [[Hakim Salem]] en van het team dat vorig seizoen speelde bleven Jirian Roodheuvel, Jos van der Laan, Aron Royé, Berend Weijs, Harvey van Stein en Joël Brandt. Het team werd verder met Gian Slagter, Lucas Steijn, Andrew Dawson en [[Mark Ridderhof]] aangevuld. Na twee overwinningen tegen Weert hield Apollo koers op de play-offs. Halverwege het seizoen werd bekend dat de club aan de financiële afgrond stond,<ref>{{cite news | url = https://www.at5.nl/artikelen/118122/basketballers-apollo-aan-financiele-afgrond | title = Basketballers Apollo aan financiële afgrond | publisher = AT5.nl | accessdate = 27 februari 2014 }}</ref> maar dat het seizoen wel afgemaakt kon worden.<ref>{{cite news | url = http://www.rtvnh.nl/sport/128743/Hakim+Salem%3A+BC+Apollo+maakt+seizoen+in+de+eredivisie+af | title = Hakim Salem: 'BC Apollo maakt seizoen in de Eredivisie af' | accessdate = 27 februari 2014 | publisher = RTV Noord-Holland | deadurl = yes | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140107171516/http://www.rtvnh.nl/sport/128743/Hakim+Salem%3A+BC+Apollo+maakt+seizoen+in+de+eredivisie+af | archivedate = 7 januari 2014 }}</ref> Op 14 januari 2014 werd een nieuw bestuur aangesteld met daarin oud-spelers die ooit voor Amsterdam uitkwamen.<ref>{{cite news | url = http://worldbasketballnews.nl/oud-spelers-nieuw-bestuur-bc-apollo/   | title = Oud-spelers in nieuw bestuur BC Apollo | date = 14 januari 2014 | accessdate = 14 januari 2014 | publisher = Word Basketball News }}</ref> De strijd om de play-offs duurde voort. Lang bleven Rotterdam en Apollo in de race voor de laatste ticket. Doordat Apollo naast Rotterdam en Weert ook een keer in Leeuwarden won kon Apollo de play-offs bijna voelen. De laatste wedstrijd gaf de doorslag. Rotterdam won niet van Weert waardoor de achtste plek voor Apollo werd. Tegen Donar moest Apollo zich met 2-0 gewonnen geven. Nadat Apollo in het seizoen [[DBL 2013-14|2013–14]] voor het eerst de [[DBL Playoffs|Play-offs]] bereikte, duurde het na het seizoen lange tijd voordat bekend werd of Apollo weer in de DBL zou meedoen. Omdat het gat in de begroting uiteindelijk werd gedicht, deed Apollo gewoon mee.<ref>[https://www.basketballleague.nl/nieuws/949 BC Apollo Amsterdam blijft in DBL]</ref>

=== Nieuwe gedaante (2014-2019) ===
Zoals gezegd, op 14 januari 2014 werd een nieuw bestuur aangesteld met daarin oud-spelers die ooit voor Amsterdam uitkwamen. Het seizoen 2014–15 van BC Apollo was het 4e seizoen van de club en het 3e in de DBL. Dit was het seizoen onder de Estse coach Jaanus Liivak. Het team werd pas eind september bij elkaar gebracht, waardoor er van een voorbereiding geen sprake was. Apollo zag Aron Royé en Mark Ridderhof naar respectievelijk Den Helder Kings en Donar Groningen vertrekken, en ook Berend Weijs en Joël Brandt verlieten de hoofdstad om in de promotiedivisie bij Landslake Lions te kunnen spelen. [[Dimeo van der Horst]] keerde na drie jaar weer terug naar de hoofdstad, vergezeld met Gian Slagter, Harvey van Stein, Max van Schaik, Jos van der Laan, Rani Chaoui, Stefan Mulder en Oscar Candiff. Dit resulteerde in een moeizaam begin voor Apollo. Pas op 3 december 2014 kwam de eerste overwinning van het seizoen in en tegen Aris Leeuwarden tot stand. Inmiddels was Amerikaan Reggie Keely aangeschoven, die het tot februari 2015 volhield. In de winterstop keerde Aron Royé weer terug naar Apollo na het faillissement van Den Helder Kings. Ook [[Sergio de Randamie]] keerde na drie jaar terug in de Apollohal. Met hen kwamen Hicham Kherrazi en Jesse Markusse (overgekomen van Aris Leeuwarden) terug, waardoor Apollo gaandeweg iets meer vorm kreeg. Winstkansen werden groter, al zou enkel tegen Weert, Leeuwarden en Rotterdam gewonnen worden dat seizoen. In de één-na-laatste speelronde kreeg Apollo nog kans om de play-offs te bereiken, maar redde het uiteindelijk niet en eindigden ze op de voorlaatste plaats.

Tijdens het 4e seizoen in de DBL werd [[Patrick Faijdherbe]] de hoofdcoach van de Amsterdamse hoofdmacht. In dat seizoen zou de professionele tak van Apollo (samen met de Dutch Talent League afdeling) niet langer BC Apollo heten, maar Apollo Amsterdam. De kern van vorig seizoen bleef en [[Nikki Hulzebos]] kwam samen met (tijdelijk) [[Gerald Robinson]] de Amsterdamse ploeg versterken. In dat seizoen stond Apollo bekend als reuzendoder, getuige meerdere overwinningen op kampioenskandidaten als Donar Groningen, SPM Shoeters Den Bosch en Landstede Basketbal. In de NBB beker werd in de achtste finale van Donar gewonnen in de MartiniPlaza waardoor een plek in de kwartfinale een feit werd. Hierin moest Apollo zich gewonnen geven tegen Landstede Zwolle. De strijd om een plek in de play-offs duurde voort, en werd uiteindelijk een vijfde plek behaald. In de play-offs was Den Bosch in de kwartfinale te sterk.

Het seizoen daarna breidde Apollo de selectie uit en bleef op koers om voor de play-offs te strijden. De selectie werd met Sergio de Randamie en Hicham Kherrazi verder uitgebreid. Een zegereeks van vier overwinningen werd begin dat seizoen een feit, al werd het gaandeweg het seizoen moeilijker om de play-offs te halen. Dat lukte uiteindelijk toch met een zesde plek en kwam er zelfs een overwinning in Leiden tot stand in de kwartfinale van de play-offs. Toch was het Leiden die de halve finale bereikte.

Zomer 2017 was een roerige zomer voor Apollo. Lang bleef onduidelijk of en hoe Apollo deel zou nemen in de DBL. Vast stond wel dat sterspeler Aron Royé naar landskampioen [[Donar Groningen]] vertrok, waarna even later Sergio de Randamie naar Leiden vertrok. Ook zou bekend worden dat Gian Slagter, Stefan Mulder en Hicham Kherrazi niet terug zouden keren. Pas eind augustus werden de eerste contracten getekend, waaronder: Coach Patrick Faijdherbe, Dimeo van der Horst, Akeel Eduardo (BAL Limburg), Max van Schaik, Rens van Ravensteijn (BAL Limburg), Jesse Markusse en Mack Bruining. De rest van het team werd aangevuld met de teruggekeerde Berend Weijs en verschillende jeugdspelers, waaronder het veelbelovende talent Tristan Enaruna. Enaruna zou even later vertrekken naar Amerika om daar op college niveau te spelen. Wel kwam de Syrische routinier Michael Madanly de hoofdstedelingen tijdelijk versterken, en niet onverdienstelijk. Heel lang stond hij bovenaan de topscoorderslijst met gemiddeld 22 punten per wedstrijd, maar zou uiteindelijk naar Forward Lease Rotterdam vertrekken in december.
Het werd roerig seizoen waarin mooie overwinningen en krachtsverschil elkaar afwisselden. Wel kwam in januari 2018 Aron Royé terug vanuit Groningen. De inmiddels in Amsterdam bekende point guard zag zijn veel beloofde minuten bij Groningen inkrimpen en besloot terug te keren naar waar hij zijn carrière bij de jeugd is begonnen. Dit leidde tot een aantal overwinningen tegen Rotterdam, Weert, Leeuwarden en de teruggekeerde Den Helder Suns. Maar Apollo bereikte de play-offs niet met een zevende plek.

Per 10 april 2018 is bekend geworden dat [[RAI Amsterdam]] nieuwe shirtsponsor van Apollo Amsterdam is geworden. Er werd een sponsorcontract ondertekend voor 2,5 jaar.<ref>{{cite news | url = http://www.apollobasketball.nl/rai-nieuwe-sponsor-apollo-amsterdam/ | title = RAI nieuwe sponsor Apollo Amsterdam | publisher = apollobasketball.nl | accessdate = 13 april 2018 | archive-date = 14 april 2018 | archive-url = https://web.archive.org/web/20180414012104/http://www.apollobasketball.nl/rai-nieuwe-sponsor-apollo-amsterdam/ | dodelink = ja | archiefdatum = 14 april 2018 | archiefurl = https://web.archive.org/web/20180414012104/http://www.apollobasketball.nl/rai-nieuwe-sponsor-apollo-amsterdam/ | dodeurl = ja }}</ref>
Met blijvers als Aron royé, Dimeo van der Horst, Berend Weijs, Jesse Markusse, Mack Bruining en het talent Malevy Leons (die zich afgelopen seizoen goed in de kijker heeft gespeeld versterkte Apollo zich nog met Matthew van Tongeren (BAL Limburg), Lenno Witteveen (Landstede Basketbal) en Dexter Hope (Rasta Vechta). Met dat, en met een nieuwe shirtsponsor, leek Apollo vrij verwachtingsvol naar een mooi seizoen 2018-2019 af te stevenen. Gemakkelijk ging het niet, want bijna de gehele oefencampagne moesten Aron Royé en Dimeo van der Horst al op voor hun 3x3 toernooien, waardoor er in de voorbereiding niet volledig getraind en gespeeld kon worden. Na de eerste gewonnen competitiewedstrijd tegen BAL Limburg kreeg de ploeg het zwaar. Jesse Markusse brak in de tweede wedstrijd zijn enkel, en zou pas in maart 2019 in actie komen. Ook Aron Royé werd een tijdje gemist met hartklachten. Een moeilijke periode ging Apollo tegemoet, waarbij rond de jaarwisseling enkel nog werd gewonnen van Aris, BAL en Feyenoord Basketbal Rotterdam. Na de jaarwisseling kwam Max van Schaik terug naar de hoofdstad, en won Apollo zowaar drie keer oprij. BAL werd eerst aan de kant gezet, vervolgens Aris, en later zelfs nog New Heroes Den Bosch. De kans om de play-offs te halen kwam dichterbij. Door het wegvallen van nieuwkomer Dordrecht ontstonden er verschuivingen in de resultaten van diverse teams, waardoor de play-offs definitief niet meer in gevaar kwam met een zesde plek. In de eerste ronde kon Apollo het niet waarmaken tegen New Heroes Den Bosch, waardoor het einde van het seizoen in zicht was.

Op 3 juli 2019 werd officieel bekendgemaakt dat Paul Meijering Stainless Steel voor twee seizoenen de hoofdsponsor is geworden van Apollo. Dat betekent dat de Amsterdamse club nu met de RAI en met Paul Meijering Stainless Steel op de tenues zal spelen.<ref>{{cite news | url = http://www.apollobasketball.nl/paul-meijering-stainless-steel-hoofdsponsor-apollo-amsterdam/ | title = Paul Meijering Stainless Steel Hoofdsponsor Apollo Amsterdam | publisher = apollobasketball.nl | accessdate = 3 juli 2019 | archive-date = 4 juli 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190704195043/http://www.apollobasketball.nl/paul-meijering-stainless-steel-hoofdsponsor-apollo-amsterdam/ | dodelink = ja | archiefdatum = 4 juli 2019 | archiefurl = https://web.archive.org/web/20190704195043/http://www.apollobasketball.nl/paul-meijering-stainless-steel-hoofdsponsor-apollo-amsterdam/ | dodeurl = ja }}</ref>

=== Bestuursverandering (2019-nu) ===
Op 20 september is officieel naar buiten gekomen dat Apollo Amsterdam door een geheel nieuw bestuur zal worden gerund. Dat betekent dat na 5 jaar het voorzitterschap van Ramon Siljade werd overgedragen aan de nieuwe voorzitter: Mark van Meggelen.<ref>{{cite news | url = http://www.apollobasketball.nl/een-nieuw-seizoen-en-een-nieuw-bestuur-voor-apollo/ | title = Een nieuw seizoen en een Nieuw bestuur voor apollo | publisher = apollobasketball.nl | accessdate = 20 september 2019 | archive-date = 17 oktober 2019 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191017190442/http://www.apollobasketball.nl/een-nieuw-seizoen-en-een-nieuw-bestuur-voor-apollo/ | dodelink = ja | archiefdatum = 17 oktober 2019 | archiefurl = https://web.archive.org/web/20191017190442/http://www.apollobasketball.nl/een-nieuw-seizoen-en-een-nieuw-bestuur-voor-apollo/ | dodeurl = ja }}</ref> Center Berend Weijs was evenals Dexter Hope gebleven, evenals talent spelers als Lucas Faijdherbe, Kenyuoe Ondaan, Siem Uijtendaal en Keyshawn Bottelier. Daarnaast kwam het Israëlisch talent [[Noam Hasson]] over en waren de ervaren Serviër [[Mladen Vitkovic]] en Amerikaanse guard [[Xavier Cannefax]] voor dat seizoen gecontracteerd. Tot maart 2020 kon het seizoen gespeeld worden, waarna de hele profcompetitie werd stilgelegd vanwege de [[coronacrisis]]. Het gevolg was dat er geen landskampioen gepresenteerd werd, maar ook dat er spelers vroegtijdig vertrokken. Apollo had voor seizoen 2020-2021 nieuwe impulsen nodig om weer in de Dutch Basketball League te kunnen spelen. Dat lukte de Amsterdammers, en met dit nieuwe initiatief zijn ze in seizoen 2021-2022 nog steeds te bewonderen op het hoogste niveau van Nederland. Vanaf dat seizoen is de competitie de BNXT League geworden, een competitie waarin de Nederlandse ploegen later in het seizoen gaan strijden tegen de Belgische ploegen.

== Resultaten ==
=== Eindklasseringen ===
{{Eindstanden basketbalclub Nederland
| {{Seizoen|2012|1|pro}}
| {{Seizoen|2013|9|dbl}}
| {{Seizoen|2014|8|dbl}}
| {{Seizoen|2015|7|dbl}}
| {{Seizoen|2016|5|dbl}}
| {{Seizoen|2017|5|dbl}}
| {{Seizoen|2018|7|dbl}}
| {{Seizoen|2019|6|dbl}}
| {{Seizoen|2020|9|dbl}}
| {{Seizoen|2021|9|dbl}}
| {{Seizoen|2022|9|bnxt}}
}}

=== Seizoensoverzichten ===
{|  class="wikitable" style="font-size:90%"
|- bgcolor=
! width=60 | Seizoen
! {{afkorting|Niv.|Niveau}}
! {{afkorting|Comp.|Competitie}}
! {{afkorting|Pos.|Positie aan het einde van het reguliere seizoen}}
! Play-offs
! [[NBB-Beker (heren)|NBB-Beker]]
|-
|style="background:#efefef;"| 2011/12
| align=center | II
| [[Promotiedivisie]]
| align=center | 2
|style="background:#E0F0FF;"| Promotie (Kampioen)
|style="background: ;"| –
|-
|style="background:#efefef;"| [[Dutch Basketball League 2012-13|2012/13]]
| align=center | I
| [[Dutch Basketball League|DBL]]
| align=center | 9
|style="background: ;"| –
|style="background: ;"| [[NBB beker 2012/13 (mannen)|Laatste 16]]
|-
|style="background:#efefef;"| [[Dutch Basketball League 2013-14|2013/14]]
| align=center | I
| DBL
| align=center | 8
| style="background:#D0F0C0"| Kwartfinale
|style="background: ;"| [[NBB beker 2013/14 (mannen)|Laatste 16]]
|-
|style="background:#efefef;"| [[DBL 2014-15|2014/15]]
| align=center | I
| DBL
| align=center | 7
| –
| [[NBB-Beker 2014/15 (mannen)|Laatste 16]]
|-
|style="background:#efefef;"| [[DBL 2015-16|2015/16]]
| align=center | I
| DBL
| align=center | 5
| style="background:#D0F0C0"| Kwartfinale
| Laatste 8
|-
|style="background:#efefef;"| [[DBL 2016-17|2016/17]]
| align=center | I
| DBL
| align=center | 6
| style="background:#D0F0C0"| Kwartfinale
| Laatste 4
|-
|style="background:#efefef;"| [[DBL 2017-18|2017/18]]
| align=center | I
| DBL
| align=center | 7
| –
| [[NBB beker 2017/18|Laatste 16]]
|-
|style="background:#efefef;"| [[DBL 2018-19|2018/19]]
| align=center | I
| DBL
| align=center | 6
| style="background:#D0F0C0"| Kwartfinale
| [[NBB beker 2018/19|Laatste 8]]
|-
|}

==Erelijst==
*1x '''[[Promotiedivisie]]''' (2e niveau)
**2012

==Coaches==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
|-
| {{US-VLAG}} [[Tyrone Marioneaux]] || 2012–2013
|-
| {{NL-VLAG}} [[Hakim Salem]] || 2013–2014
|-
| {{EE-VLAG}} [[Jaanus Liivak]] || 2014–2015
|-
| {{NL-VLAG}} [[Patrick Faijdherbe]] || 2015–nu
|-
| {{SR-VLAG}}/{{NL-VLAG}} [[Dino Bergens]] || rond 2022
|}

==Bekende spelers==
{| class="wikitable sortable" style="font-size:95%;"
|-
| {{NL-VLAG}} [[Aron Royé]] || 2012–2014; 2014–2017; 2018-2019
|-
| {{NL-VLAG}} [[Berend Weijs]] || 2012–2014, 2017-nu
|-
| {{SR-VLAG}} [[Sergio de Randamie]] || 2014–2015; 2016-2017
|-
| {{NL-VLAG}} [[Dimeo van der Horst]] || 2014–2019
|-
| {{NL-VLAG}} [[Nikki Hulzebos]] || 2015–2016
|-
| {{US-VLAG}} [[Gerald Robinson]] || 2015
|-
| {{US-VLAG}} [[Reggie Keely]] || 2014–2015
|}

{{Appendix}}
{{Navigatie basketbal BNXT League}}

[[Categorie:Nederlandse basketbalclub|Amsterdam]]
[[Categorie:Sportvereniging in Amsterdam]]

title: BC Apollo Amsterdam

Plaats: Amsterdam

Hal: Apollohal

Kleuren: Zwart, Wit ·

Voorzitter: Mark van Meggelen

Coach: Wierd Goedee

Prijzen: Promotiedivisie 2012

Sponsor: Paul Meijering Stainless Steel, RAI Amsterdam

Competitie: Promotiedivisie

Thuiskleuren: Uitkleuren

Portaal: Sport · Basketbal


text:
# Longwy
Longwy (Luxemburgs: Lonkech, Duits: Langich) is een gemeente in het Franse departement Meurthe-et-Moselle (regio Grand Est). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Briey. De gemeente had in 2020 15.117 inwoners.
De vestingwerken van de stad zijn onderdeel van de Werelderfgoedlijst Vestingwerken van Vauban. Verder is de gemeente bekend als (voormalig) centrum van de staalindustrie.

## Geschiedenis

### Etymologie
De naam Longwy is afkomstig van de Latijnse woorden 'longus' (lang) en 'vicus' (dorp, wijk) omdat de oorspronkelijke nederzetting zich ontwikkelde op een langgerekte rotsachtige uitloper (huidige site van het oude kasteel).

### Ontwikkeling
In de middeleeuwen heeft Longwy eeuwenlang deel uitgemaakt van het hertogdom Bar en in kortere periodes ook van het graafschap Chiny. De plaats ontwikkelde zich eerst bij het oude kasteel, maar vanaf de 13e eeuw ontwikkelde zich ook Longwy-Bas aan de oever van de Chiers. In 1276 kreeg Longwy stadsrechten. Het kasteel van Longwy was in de 15e eeuw een van de belangrijkste burchten van Lotharingen.

### Oorlog
De Fransen namen de stad in tijdens de Dertigjarige Oorlog en opnieuw in 1670. In 1678, bij de vrede van Nijmegen, kwam Longwy definitief bij Frankrijk. De Franse vestingingenieur Vauban voorzag de stad toen van sterke vestingwerken. Hiervoor werden het kasteel en de bovenstad afgebroken. De stad werd belegerd in 1815 en gebombardeerd in 1870 tijdens de Frans-Duitse Oorlog.
Tijdens de Slag om Longwy, bij het begin van de  Eerste Wereldoorlog, werd de vesting verdedigd door 3500 soldaten onder leiding van commandant Darche. Na een beleg van 24 dagen door het 5e Duitse Leger (getalsterkte 200.000 soldaten) capituleerde de vesting op 27 augustus 1914. Voor deze uitzonderlijke prestatie werd de stad gedecoreerd met het Croix de guerre met palm en het Légion d'honneur.

### Industrie
In de 19e eeuw kreeg Longwy bekendheid door zijn faience en glazuur. Toen Frankrijk in 1871 Elzas-Lotharingen aan Duitsland moest afstaan, bleef Longwy bij Frankrijk. Toen de Engelse ingenieur Gilchrist Thomas een procedé ontdekte waarmee ook uit fosforhoudende ertsen goed staal kon worden bereid, nam het belang van het Luxemburgs-Lotharingse ijzerertsgebied sterk toe. Longwy was in de periode 1870-1918 het Franse centrum van de zich hier stormachtig ontwikkelende staalindustrie. Vanaf 1910 werd ook een poging ondernomen om Longwy te ontwikkelen als kuuroord met thermen, maar deze plannen werden gefnuikt door de Eerste Wereldoorlog.
Ook na de oorlog bleef Longwy een centrum van de staalindustrie. De bevolking groeide explosief tot bijna 25.000. Immigranten kwamen voornamelijk uit Polen en Italië. Toen de staalindustrie aan het eind van de jaren 1960 in moeilijkheden geraakte en bij de herstructurering het grootste deel van de staalarbeiders moest afvloeien, is Longwy in verval geraakt, aangezien er in deze stad onvoldoende vervangende werkgelegenheid werd gecreëerd. Ongeveer de helft van de beroepsbevolking werkt als grensarbeider in het Groothertogdom Luxemburg.

## Geografie
De oppervlakte van Longwy bedroeg op 1 januari 2022 5,34 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 2.901,1 inwoners per km².
Longwy ligt aan de rivier de Chiers, een zijrivier van de Maas vlak bij het drielandenpunt bij Aubange in België en Rodange in Luxemburg. De plaats ligt aan de E44.
De onderstaande kaart toont de ligging van Longwy met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
De figuur rechts toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

## Bezienswaardigheden
De vestingwerken van Vauban zijn bijzonder omdat deze van de weinige zijn die volledig naar ontwerp van deze Franse fortenbouwer zijn gebouwd. In de meeste plaatsen bouwde Vauban namelijk voort op reeds aanwezige vestingwerken. De vestingwerken zijn onderdeel van de Werelderfgoedlijst Vestingwerken van Vauban. Het vroegere kasteel van Longwy werd afgebroken om plaats te maken voor deze vestingwerken. In de plaats kwam een park met arboretum. De kerk Saint-Dagobert werd vanaf 1680 gebouwd in de nieuwe Ville-Haute, binnen de vestingmuren. De kerk werd in 1933 beschermd als historisch monument.
Het Musée des Émaux et Faïences is een gemeentelijk museum dat de geschiedenis van de stad vertelt. Bijzondere aandacht is er voor de faience, die vanaf 1798 in Longwy werd geproduceerd, en de glazuur (vanaf 1870). Maar het museum bezit ook werk van lokale kunstenaars zoals Jean-Paul Aubé en Paul Georges Klein.

## Sport
Longwy was vier keer de plaats van vertrek in de wielerwedstrijd Tour de France. Zeven keer was Longwy de aankomstplaats in de Tour; de laatste keer in 2022. De eerste vier aankomsten waren voor de Eerste Wereldoorlog met twee overwinningen van de Luxemburger François Faber. In 1982 won de Belg Daniel Willems, in 2017 de Slowaak Peter Sagan en in 2022 de Sloveen Tadej Pogačar.

## Geboren
- Jean-Baptiste Fresez (1800-1867), Luxemburgs schilder
- Jean-Paul Aubé (1837-1916), beeldhouwer
- Lily Unden (1908-1989), Luxemburgs schilder en dichter
- Paul Georges Klein (1909-1994), kunstschilder

wikiname: nlwiki

title: Longwy

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| soort = Stad
| plaatsnaam = Longwy
| wapen = [[Bestand:Blason Longwy 54.svg|90px|Wapen van Longwy]]
| kaart =
| regio = {{FR-wapen|Grand Est}}
| departement={{FR-wapen|54}}
| arrondissement=[[Arrondissement Briey|Briey]]
| kanton=[[Kanton Longwy|Longwy]]
| jaar= 2020
| inwoners= 15.117
| oppervlakte= 5,3
| water=
| latitudeGraden= 49
| latitudeMinuten= 31
| latitudeSeconden= 0
| longitudeGraden= 5
| longitudeMinuten= 46
| longitudeSeconden= 0
| E of W=E |ol of wl=O.L.
| code = 54323
| postcode= 54400
| netnummer=
| hoogteligging= 250 - 396
| aangrenzende gemeenten=
| burgemeester=
| website= https://www.mairie-longwy.fr/
| image1 = Belvédère, Longwy.JPG
| caption1 = Gezicht op Longwy
| image2 = Citadelle de Longwy-br ---small-ouvrage fortifie, enceinte, bastion, courtine, porte--sm 2012-09-16 17-36-30.jpg
| caption2 = Citadel
}}

'''Longwy''' ([[Luxemburgs]]: ''Lonkech'', [[Duits]]: ''Langich'') is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Meurthe-et-Moselle]] (regio [[Grand Est]]). De plaats maakt deel uit van het [[arrondissement Briey]]. De gemeente had in 2020 15.117 inwoners.<ref>{{Citeer web |url = https://www.insee.fr/fr/statistiques/6676182?geo=COM-54323 |titel = Populations légales 2020 |bezochtdatum = 29-02-2023 |datum = 29-12-2022 |uitgever = [[INSEE]] |taal = fr |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230423223425/https://www.insee.fr/fr/statistiques/6676182?geo=COM-54323 |archiefdatum=2023-04-23}}</ref>

De vestingwerken van de stad zijn onderdeel van de [[Werelderfgoedlijst]] [[Vestingwerken van Vauban]]. Verder is de gemeente bekend als (voormalig) centrum van de staalindustrie.

== Geschiedenis ==

=== Etymologie ===
De naam Longwy is afkomstig van de Latijnse woorden 'longus' (lang) en 'vicus' (dorp, wijk) omdat de oorspronkelijke nederzetting zich ontwikkelde op een langgerekte rotsachtige uitloper (huidige site van het oude kasteel).[[Bestand:Longwy_Porte_de_France.JPG|thumb|left|Deel van een oude vestingmuur]]

=== Ontwikkeling ===
In de middeleeuwen heeft Longwy eeuwenlang deel uitgemaakt van het [[hertogdom Bar]] en in kortere periodes ook van het [[graafschap Chiny]]. De plaats ontwikkelde zich eerst bij het oude kasteel, maar vanaf de 13e eeuw ontwikkelde zich ook Longwy-Bas aan de oever van de Chiers. In 1276 kreeg Longwy stadsrechten. Het kasteel van Longwy was in de 15e eeuw een van de belangrijkste burchten van [[Hertogdom Lotharingen|Lotharingen]].

=== Oorlog ===
De Fransen namen de stad in tijdens de [[Dertigjarige Oorlog]] en opnieuw in 1670. In 1678, bij de [[vrede van Nijmegen]], kwam Longwy definitief bij [[Frankrijk]]. De Franse vestingingenieur [[Sébastien Le Prestre de Vauban|Vauban]] voorzag de stad toen van sterke vestingwerken. Hiervoor werden het kasteel en de bovenstad afgebroken. De stad werd belegerd in 1815 en gebombardeerd in 1870 tijdens de Frans-Duitse Oorlog.

Tijdens de [[Slag om Longwy (1914) |Slag om Longwy]], bij het begin van de  [[Eerste Wereldoorlog]], werd de vesting verdedigd door 3500 soldaten onder leiding van commandant [[Natalis Constant Darche|Darche]]. Na een beleg van 24 dagen door het [[5e Duitse Leger]] (getalsterkte 200.000 soldaten)<ref> niet alle troepen namen deel aan het beleg</ref> [[Capitulatie (overgave)|capituleerde]] de vesting op 27 augustus 1914. Voor deze uitzonderlijke prestatie werd de stad gedecoreerd met het [[Oorlogskruis (Frankrijk)|Croix de guerre met palm]] en het [[Légion d'honneur]].<ref>{{Citeer web |url=http://www.france-phaleristique.com/legion_honneur_villes_decorees.htm |titel=Ordre de la Légion d'honneur - Villes décorées |achternaam=Champenois |voornaam=Marc |datum=17-05-2021 |bezochtdatum=06-08-2022 |uitgever=france-phaleristique.com |taal=fr}}</ref>

=== Industrie ===
[[Bestand:P347 - établissements métallurgiques de longwy - Liv4-Ch09.png|miniatuur|links|Staalindustrie in Longwy]]
In de 19e eeuw kreeg Longwy bekendheid door zijn [[Faience (aardewerk)|faience]] en [[Glazuur (aardewerk)|glazuur]]. Toen Frankrijk in 1871 [[Elzas-Lotharingen]] aan Duitsland moest afstaan, bleef Longwy bij Frankrijk. Toen de Engelse ingenieur [[Gilchrist Thomas]] een [[Gilchrist-Thomas-converter|procedé]] ontdekte waarmee ook uit [[fosfor]]houdende ertsen goed [[Staal (legering)|staal]] kon worden bereid, nam het belang van het Luxemburgs-Lotharingse ijzerertsgebied sterk toe. Longwy was in de periode 1870-1918 het Franse centrum van de zich hier stormachtig ontwikkelende staalindustrie. Vanaf 1910 werd ook een poging ondernomen om Longwy te ontwikkelen als kuuroord met thermen, maar deze plannen werden gefnuikt door de Eerste Wereldoorlog.

Ook na de oorlog bleef Longwy een centrum van de staalindustrie. De bevolking groeide explosief tot bijna 25.000. Immigranten kwamen voornamelijk uit Polen en Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://www.mairie-longwy.fr/decouvrir/histoire-patrimoine/lhistoire-de-longwy/ |titel=L'histoire de Longwy |bezochtdatum=2023-11-24 |uitgever=mairie-longwy.fr |taal=fr |archiefurl=https://web.archive.org/web/20231124180512/https://www.mairie-longwy.fr/decouvrir/histoire-patrimoine/lhistoire-de-longwy/ |archiefdatum=2023-11-24}}</ref> Toen de staalindustrie aan het eind van de jaren 1960 in moeilijkheden geraakte en bij de herstructurering het grootste deel van de staalarbeiders moest afvloeien, is Longwy in verval geraakt, aangezien er in deze stad onvoldoende vervangende werkgelegenheid werd gecreëerd. Ongeveer de helft van de beroepsbevolking werkt als [[grensarbeider]] in het Groothertogdom Luxemburg.

== Geografie ==
De oppervlakte van Longwy bedroeg op {{Inwonertal|soort=datum}} {{inwonertal|soort=oppervlakte}}; de [[bevolkingsdichtheid]] was toen {{inwonertal|soort=dichtheid}} inwoners per km².

Longwy ligt aan de rivier de [[Chiers]], een zijrivier van de [[Maas]] vlak bij het drielandenpunt bij [[Aubange]] in [[België]] en [[Rodange]] in [[Luxemburg (land)|Luxemburg]]. De plaats ligt aan de [[Europese weg 44|E44]].

<!-- {{Detailkaart Franse gemeente|id=54323}} -->
De onderstaande kaart toont de ligging van Longwy met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

[[Bestand:54323-Longwy-Sols.png|miniatuur|left|350px]]{{Clearleft}}

== Demografie ==
De figuur rechts toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=54323}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Bezienswaardigheden ==
[[Bestand:Eglise Saint-Dagobert de Longwy 02.jpg|miniatuur|Kerk Saint-Dagobert]]
De vestingwerken van Vauban zijn bijzonder omdat deze van de weinige zijn die volledig naar ontwerp van deze Franse fortenbouwer zijn gebouwd. In de meeste plaatsen bouwde Vauban namelijk voort op reeds aanwezige vestingwerken. De vestingwerken zijn onderdeel van de [[Werelderfgoedlijst]] [[Vestingwerken van Vauban]]. Het vroegere kasteel van Longwy werd afgebroken om plaats te maken voor deze vestingwerken. In de plaats kwam een park met arboretum. De kerk Saint-Dagobert werd vanaf 1680 gebouwd in de nieuwe ''Ville-Haute'', binnen de vestingmuren. De kerk werd in 1933 beschermd als [[Monument historique|historisch monument]].

Het ''Musée des Émaux et Faïences'' is een gemeentelijk museum dat de geschiedenis van de stad vertelt. Bijzondere aandacht is er voor de faience, die vanaf 1798 in Longwy werd geproduceerd, en de glazuur (vanaf 1870). Maar het museum bezit ook werk van lokale kunstenaars zoals [[Jean-Paul Aubé]] en Paul Georges Klein.

==Sport==
Longwy was vier keer de plaats van vertrek in de wielerwedstrijd [[Tour de France]]. Zeven keer was Longwy de aankomstplaats in de Tour; de laatste keer in 2022. De eerste vier aankomsten waren voor de [[Eerste Wereldoorlog]] met twee overwinningen van de Luxemburger [[François Faber]]. In 1982 won de Belg [[Daniel Willems]], in 2017 de Slowaak [[Peter Sagan]] en in 2022 de Sloveen [[Tadej Pogačar]].

== Geboren ==
* [[Jean-Baptiste Fresez]] (1800-1867), Luxemburgs schilder
* [[Jean-Paul Aubé]] (1837-1916), beeldhouwer
* [[Lily Unden]] (1908-1989), Luxemburgs schilder en dichter
* [[Paul Georges Klein]] (1909-1994), kunstschilder

== Externe link ==
* {{Link INSEE|id=54323}}

{{Appendix}}

{{Navigatie kanton Longwy}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|49|31|0|N|5|46|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Longwy| ]]

title: Situering

Regio: Grand Est

Departement: Meurthe-et-Moselle (54)

Arrondissement: Briey

Kanton: Longwy

Coördinaten: 49° 31′ NB, 5° 46′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Foto's

Foto's:
Gezicht op Longwy
Citadel

Portaal: Frankrijk


text:
# Cyrtogrammus lateripictus
Cyrtogrammus lateripictus is een keversoort uit de familie boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Gressitt.

title: Cyrtogrammus lateripictus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Cyrtogrammus lateripictus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| geslacht = ''[[Cyrtogrammus]]''
| w-naam = ''Cyrtogrammus lateripictus''
| auteur = [[Judson Linsley Gressitt|Gressitt]]
| datum = 1939
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Cyrtogrammus lateripictus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[boktorren]] (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door Gressitt.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Boktorren]]

title: Cyrtogrammus lateripictus

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Geslacht: Cyrtogrammus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Alexander von Benckendorff (diplomaat)
Alexander Konstantinovitsj graaf von Benckendorff (Russisch: граф Александр Константинович Бенкендорф) (Berlijn, 1 augustus 1849 - Londen, 11 januari 1917) was een Russische graaf en diplomaat.

## Achtergrond, opleiding en vroege carrière
Graaf Alexander Konstantinovitsj Benckendorff was de zoon van graaf Konstantin Konstantinovitsj Benckendorff (1816-1858) en gravin Luise Benckendorff, geb. prinses Von Croÿ (1825-1890).
Alexander Benckendorff was van Baltisch-Duitse afkomst, uit een Duits adellijk geslacht. Zijn voorouders kwamen uit Lijfland en bezaten uitgebreide landerijen en een van hen was burgemeester van Riga geweest. Zijn oudoom was generaal Alexander von Benckendorff (1783-1844), hoofd van de Russische geheime politie, die van tsaar Alexander I van Rusland de graventitel verkreeg. De kinderloze graaf vererfde zijn landerijen aan de vader van Alexander Benckendorff.
Alexander Benckendorff volgde onderwijs aan een privéschool in Parijs en trad in 1869 in Russische staatsdienst. Hij was attaché, eerst in Florence, en daarna in Rome. In 1876 nam hij ontslag en hij woonde gedurende tien jaar op zijn landgoederen in Rusland en in het buitenland. Op 16 oktober 1879 trouwde hij te Sint-Petersburg met gravin Sofia Sjoevalova (16 oktober 1857 - 28 mei 1928).

## Ambassadeur
In 1886 werd hij ambassade-secretaris in Wenen en diende onder de ambassadeurs prins Aleksej Lobanov-Rostovski en diens opvolger, graaf Pjotr Kapnist. In 1897 volgde zijn benoeming tot ambassadeur te Kopenhagen. Er bestonden warme relaties tussen Rusland en Denemarken, daar de moeder van de tsaar, een Deense was. Hij bleef Russisch ambassadeur in Kopenhagen tot 1903, toen hij werd benoemd tot ambassadeur in Londen.
De eerste jaren van zijn ambassadeurschap in Londen (1903-1905) waren er spanningen tussen Rusland en het Verenigd Koninkrijk, de bondgenoot van Japan, het land waarmee Rusland in oorlog was. De verslechterde verhoudingen tussen Engeland en Rusland werden uitgebuit door de Duitse keizer Wilhelm II, die tsaar Nicolaas II van Rusland verleidde tot het sluiten van een geheim militair verdrag tussen Rusland en Duitsland (Verdrag van Björkö), een verdrag dat nooit in werking trad, vanwege de Frans-Russische Alliantie. Mede dankzij graaf Benckendorff, die naar Kopenhagen ging om de moeder van de tsaar te bewegen om haar zoon te wijzen op de Russische verplichtingen jegens Frankrijk Kort hierna verbeterden de betrekkingen tussen Rusland en Engeland en kwam er in 1907 zelfs het Verdrag van Sint-Petersburg tot stand. Graaf Benckendorff was aanwezig bij de ondertekening van dit verdrag in Londen. In een later stadium kwam de Triple Entente tussen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland tot stand.
De gematigd liberale en pro-Entente graaf Benckendorff was een graag geziene gast in de Londense society die geen gelegenheid voor bij liet gaan om de Russische trouw aan de Triple Entente te benadrukken.
Tijdens de juli-crisis van 1914 wees Benckendorff de plannen van de Britse minister van Buitenlandse Zaken Sir Edward Grey en de Duitse ambassadeur in Londen,  Karl Max von Lichnowsky, om het conflict tussen Oostenrijk-Hongarije en Servië te lokaliseren. Benckendorff wees Engeland op zijn verplichtingen om de Russische bondgenoot Servië te hulp te schieten tijdens een oorlog met Oostenrijk-Hongarije.
Alexander graaf von Benckendorff overleed begin 1917 op 67-jarige leeftijd te Londen. Als ambassadeur werd hij opgevolgd door Sergej Sazonov, die echter als gevolg van de Februarirevolutie nooit naar zijn post in Londen is vertrokken.

## Nakomelingen en familie
Alexander graaf von Benckendorff en gravin Sofia Sjoevalova hadden twee zoons en een dochter.
Zijn jongere broer Paul graaf von Benckendorff (1853-1921) was een generaal en hofmaarschalk van tsaar Nicolaas II van Rusland.

title: Alexander von Benckendorff (diplomaat)

wikitext:
[[Bestand:Alexander Konstantinovich Benckendorff.jpg|thumb|rechts|Alexander von Benckendorff]]

'''Alexander Konstantinovitsj graaf von Benckendorff''' ([[Russisch]]: граф Александр Константинович Бенкендорф) ([[Berlijn]], [[1 augustus]] [[1849]] - [[Londen]], [[11 januari]] [[1917]]) was een [[Rusland|Russische]] [[graaf (titel)|graaf]] en [[diplomatie|diplomaat]].

==Achtergrond, opleiding en vroege carrière==
Graaf Alexander Konstantinovitsj Benckendorff was de zoon van graaf Konstantin Konstantinovitsj Benckendorff ([[1816]]-[[1858]]) en gravin Luise Benckendorff, geb. prinses [[Croÿ|Von Croÿ]] ([[1825]]-[[1890]])<ref>[http://www.thepeerage.com/p9760.htm thePeerage.com - Person Page 9760]. [https://web.archive.org/web/20210505210935/http://thepeerage.com/p9760.htm Gearchiveerd] op 5 mei 2021.</ref>.

Alexander Benckendorff was van [[Baltische Duitsers|Baltisch-Duitse]] afkomst, uit een Duits adellijk geslacht. Zijn voorouders kwamen uit [[Lijfland]] en bezaten uitgebreide landerijen en een van hen was [[burgemeester]] van [[Riga]] geweest.<ref name="eb1911">[https://www.theodora.com/encyclopedia/b/alexander_count_benckendorff.html Alexander, Count Benckendorff - 1911 Encyclopædia Britannica]. [https://web.archive.org/web/20160304192100/http://www.theodora.com/encyclopedia/b/alexander_count_benckendorff.html Gearchiveerd] op 4 maart 2016.</ref> Zijn oudoom was [[generaal]] [[Alexander von Benckendorff (generaal)|Alexander von Benckendorff]] ([[1783]]-[[1844]]), hoofd van de [[Rusland|Russische]] geheime politie, die van [[tsaar]] [[Alexander I van Rusland]] de [[graaf (titel)|graventitel]] verkreeg.<ref name="eb1911" /> De kinderloze graaf vererfde zijn landerijen aan de vader van Alexander Benckendorff.

Alexander Benckendorff volgde [[onderwijs]] aan een privéschool in [[Parijs]] en trad in [[1869]] in Russische staatsdienst. Hij was [[attaché]], eerst in [[Florence (stad)|Florence]], en daarna in [[Rome (stad)|Rome]]. In [[1876]] nam hij ontslag en hij woonde gedurende tien jaar op zijn landgoederen in Rusland en in het buitenland. Op [[16 oktober]] [[1879]] trouwde hij te [[Sint-Petersburg]] met gravin Sofia Sjoevalova ([[16 oktober]] [[1857]] - [[28 mei]] [[1928]]).

==Ambassadeur==
In [[1886]] werd hij ambassade-secretaris in [[Wenen]] en diende onder de [[ambassadeur]]s prins [[Aleksej Lobanov-Rostovski]] en diens opvolger, graaf [[Pjotr Kapnist]]. In [[1897]] volgde zijn benoeming tot [[ambassadeur]] te [[Kopenhagen]]. Er bestonden warme relaties tussen Rusland en [[Denemarken]], daar de moeder van de tsaar, een [[Denemarken|Deense]] was. Hij bleef Russisch ambassadeur in Kopenhagen tot [[1903]], toen hij werd benoemd tot ambassadeur in [[Londen]].

De eerste jaren van zijn ambassadeurschap in Londen ([[1903]]-[[1905]]) waren er spanningen tussen Rusland en het [[Verenigd Koninkrijk]], de bondgenoot van [[Japan]], het land waarmee [[Russisch-Japanse Oorlog|Rusland in oorlog was]]. De verslechterde verhoudingen tussen Engeland en Rusland werden uitgebuit door de [[Duitsland|Duitse]] [[keizer]] [[Wilhelm II van Duitsland|Wilhelm II]], die [[tsaar]] [[Nicolaas II van Rusland]] verleidde tot het sluiten van een geheim militair verdrag tussen Rusland en Duitsland ([[Verdrag van Björkö]]), een verdrag dat nooit in werking trad, vanwege de [[Frans-Russische Alliantie]]. Mede dankzij graaf Benckendorff, die naar Kopenhagen ging om de moeder van de tsaar te bewegen om haar zoon te wijzen op de Russische verplichtingen jegens Frankrijk<ref>Frankrijk was op zijn beurt een bondgenoot van Engeland, zie ook [[Entente Cordiale]]</ref> Kort hierna verbeterden de betrekkingen tussen Rusland en Engeland en kwam er in [[1907]] zelfs het [[Verdrag van Sint-Petersburg (1907)|Verdrag van Sint-Petersburg]] tot stand. Graaf Benckendorff was aanwezig bij de ondertekening van dit verdrag in [[Londen]]. In een later stadium kwam de [[Entente|Triple Entente]] tussen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Rusland tot stand.

De gematigd [[liberalisme|liberale]] en pro-Entente graaf Benckendorff was een graag geziene gast in de [[Londen]]se ''society'' die geen gelegenheid voor bij liet gaan om de Russische trouw aan de Triple Entente te benadrukken.

Tijdens de juli-crisis van [[1914]] wees Benckendorff de plannen van de Britse minister van Buitenlandse Zaken [[Edward Grey|Sir Edward Grey]] en de Duitse ambassadeur in Londen,  [[Karl Max von Lichnowsky]], om het conflict tussen [[Oostenrijk-Hongarije]] en [[Koninkrijk Servië (1882-1918)|Servië]] te lokaliseren. Benckendorff wees Engeland op zijn verplichtingen om de Russische bondgenoot Servië te hulp te schieten tijdens een oorlog met Oostenrijk-Hongarije.<ref>''14-18: De Eerste Wereldoorlog'', door: Dr. R.L. Schuursma, band 1, blz. 161</ref>

Alexander graaf von Benckendorff overleed begin 1917 op 67-jarige leeftijd te Londen. Als ambassadeur werd hij opgevolgd door [[Sergej Sazonov]], die echter als gevolg van de [[Februarirevolutie (1917)|Februarirevolutie]] nooit naar zijn post in Londen is vertrokken.

==Nakomelingen en familie==
Alexander graaf von Benckendorff en gravin Sofia Sjoevalova hadden twee zoons en een dochter.<ref>[http://www.thepeerage.com/p9760.htm#i97593 www.thepeerage.com]</ref>

Zijn jongere broer [[Paul von Benckendorff|Paul graaf von Benckendorff]] ([[1853]]-[[1921]]) was een [[generaal]] en [[hofmaarschalk]] van tsaar [[Nicolaas II van Rusland]].

== Externe link ==
*{{en}} [https://www.theodora.com/encyclopedia/b/alexander_count_benckendorff.html LovToKnow] - Encyclopædia Britannica (1911)

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding Encyclopædia Britannica 1911}}
----
{{references}}
}}

{{DEFAULTSORT:Benckendorff, Alexander von (diplomaat)}}
[[Categorie:Baltische Duitser]]
[[Categorie:Duitse adel]]
[[Categorie:Diplomaat van het keizerrijk Rusland]]
[[Categorie:Russisch persoon in de Eerste Wereldoorlog]]
[[Categorie:Adel in het keizerrijk Rusland]]


text:
# Izernore
Izernore is een gemeente in het Franse departement Ain (regio Auvergne-Rhône-Alpes). Izernore telde op 1 januari 2022 2.262 inwoners.

## Geschiedenis
Isarnodurum was vanaf de tweede eeuw v.Chr. een nederzetting van de Gallische stam der Sequani. De plaats groeide na de komst van de Romeinen en kreeg een tempel en thermen. Rond het centrum met straten en winkels lagen villa's. Gezien de omvang van de nederzetting had deze waarschijnlijk de status van een vicus. Isarnodurum overleefde de val van het West-Romeinse Rijk. Tegen de zesde eeuw lag de nederzetting voor een deel in puin. In de middeleeuwen was Izernore nog maar een klein dorp.
Vanaf de jaren 1920 kwam er enige industrie in de gemeente. In de jaren 1970 verhuisde een deel van de plasticindustrie van Oyonnax naar de omringende gemeenten en ook naar Izernore. Dit zorgde voor een sterke groei.

## Geografie
De oppervlakte van Izernore bedroeg op 1 januari 2022 20,86 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 108,4 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Izernore met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwoneraantal van Izernore vanaf 1962. De cijfers zijn afkomstig van het Frans bureau voor statistiek en bevatten geen dubbel getelde personen (volgens de gehanteerde definitie population sans doubles comptes).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.

## Geboren in Izernore
- Eugendus van Condat (450-510), heilige, abt van de abdij van Condat, later abdij van Saint-Claude genoemd.

title: Izernore

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Izernore
| wapen = [[Bestand:Heraldique blason ville fr Izernore (Ain).svg|90px]]
| kaart =
| regio = [[Auvergne-Rhône-Alpes]]
| departement = [[Ain (departement)|Ain]] (01)
| depnr = 01
| arrondissement = [[Arrondissement Nantua|Nantua]]
| kanton = [[Kanton Pont-d'Ain|Pont-d'Ain]]
| jaar = 1999
| inwoners = 1656
| dichtheid = 79,2
| oppervlakte = 20,9
| water =
| latitudeGraden = 46
| latitudeMinuten = 13
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 5
| longitudeMinuten = 33
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 01192
| postcode = 01580
| netnummer =
| hoogteligging = 377 - 822
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image1 = Mairie izernore - ain.JPG
| caption1 = Gemeentehuis
| image2 = Grande-rue Izernore.jpg
| caption2 = Centrum
}}

'''Izernore''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Ain (departement)|Ain]] (regio [[Auvergne-Rhône-Alpes]]). Izernore telde op {{Inwonertal|soort=datum}} {{Inwonertal}} inwoners.

== Geschiedenis ==
''Isarnodurum'' was vanaf de tweede eeuw v.Chr. een nederzetting van de [[Gallië|Gallische]] stam der [[Sequani]]. De plaats groeide na de komst van de Romeinen en kreeg een tempel en thermen. Rond het centrum met straten en winkels lagen [[Romeinse villa|villa's]]. Gezien de omvang van de nederzetting had deze waarschijnlijk de status van een [[vicus]]. Isarnodurum overleefde de val van het West-Romeinse Rijk. Tegen de zesde eeuw lag de nederzetting voor een deel in puin.<ref>{{Citeer web |url=https://patrimoines.ain.fr/n/vestiges-romains-d-izernore/n:322 |titel=Vestiges romains d'Izernore |bezochtdatum=2024-07-22 |werk=Patrimoine(s) de l'Ain |uitgever=Département de l'Ain |taal=fr}}</ref> In de middeleeuwen was Izernore nog maar een klein dorp.

Vanaf de jaren 1920 kwam er enige industrie in de gemeente. In de jaren 1970 verhuisde een deel van de plasticindustrie van [[Oyonnax]] naar de omringende gemeenten en ook naar Izernore. Dit zorgde voor een sterke groei.<ref>{{Citeer web |url=https://www.izernore.fr/index.php?idPage=98&idRubrique=27 |titel=Historique |bezochtdatum=2024-07-22 |uitgever=Gemeente Izernore |taal=fr}}</ref>

==Geografie==
De oppervlakte van Izernore bedroeg op {{Inwonertal|soort=datum}} {{inwonertal|soort=oppervlakte}}; de [[bevolkingsdichtheid]] was toen {{inwonertal|soort=dichtheid}} inwoners per km².
<!-- {{Detailkaart Franse gemeente|id=01192}} -->

De onderstaande kaart toont de ligging van Izernore met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

[[Bestand:01192-Izernore-Sols.png|miniatuur|left|350px]]{{Clearleft}}

==Demografie==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwoneraantal van Izernore vanaf 1962. De cijfers zijn afkomstig van het [[INSEE|Frans bureau voor statistiek]] en bevatten geen dubbel getelde personen (volgens de gehanteerde definitie ''population sans doubles comptes'').
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=01192}}

== Geboren in Izernore ==
* [[Eugendus van Condat]] (450-510), heilige, abt van de abdij van Condat, later abdij van [[Saint-Claude (Jura)|Saint-Claude]] genoemd.

{{Appendix}}
{{Commonscat|Izernore}}

[[Categorie:Gemeente in Ain]]

title: Situering

Regio: Auvergne-Rhône-Alpes

Arrondissement: Nantua

Kanton: Pont-d'Ain

Coördinaten: 46° 13′ NB, 5° 33′ OL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Ain

title: Foto's

Foto's: Gemeentehuis Centrum


text:
# Flober Peña
José Flober Peña Peña (Tuta, 7 februari 1974) is een Colombiaans wielrenner. Samen met Daniel Bernal is hij recordhouder van het aantal eindoverwinningen in de Ronde van Guadeloupe: beide renners wonnen de koers viermaal.

## Overwinningen
2004
Proloog, 6e en 9e etappe deel B Ronde van Guadeloupe
Eindklassement Ronde van Guadeloupe
8e etappe Ronde van Guatemala
2005
Proloog, 2e etappe deel B en 5e etappe Ronde van Guadeloupe
Eindklassement Ronde van Guadeloupe
2006
5e etappe Ronde van Guadeloupe
2007
2e etappe deel A, deel B en 8e etappe deel B Ronde van Guadeloupe
Eindklassement Ronde van Guadeloupe
2008
4e, 5e en 6e etappe Ronde van Guadeloupe
Eindklassement Ronde van Guadeloupe
2016
4e etappe Ronde van Guadeloupe

title: Flober Peña

wikitext:
{{Infobox wielrenner
| naam          = Flober Peña
| volledigenaam = José Flober Peña Peña
| afbeelding    = Jose flober peña.jpg
| onderschrift  =
| bijnaam       =
| geboortedatum = [[7 februari]] [[1974]]
| geboortestad  = [[Tuta (Boyacá)|Tuta]]
| geboorteland  = [[Colombia]]
| sterfdatum    =
| sterfstad     =
| sterfland     =
| nationaliteit =
| lengte        =
| ploeg         =
| discipline    = [[Wegwielrennen|Weg]]
| specialisatie =
| jaren         =
| ploegen       =
}}
'''José Flober Peña Peña''' ([[Tuta (Boyacá)|Tuta]], [[7 februari]] [[1974]]) is een [[Colombia]]ans [[Wegwielrennen|wielrenner]]. Samen met [[Daniel Bernal]] is hij recordhouder van het aantal eindoverwinningen in de [[Ronde van Guadeloupe]]: beide renners wonnen de koers viermaal.

== Overwinningen ==
{{palmares start|1}}
;2004
:Proloog, 6e en 9e etappe deel B [[Ronde van Guadeloupe]]
:Eindklassement Ronde van Guadeloupe
:8e etappe [[Ronde van Guatemala (mannen)|Ronde van Guatemala]]
;2005
:Proloog, 2e etappe deel B en 5e etappe [[Ronde van Guadeloupe]]
:Eindklassement Ronde van Guadeloupe
;2006
:5e etappe [[Ronde van Guadeloupe]]
;2007
:2e etappe deel A, deel B en 8e etappe deel B [[Ronde van Guadeloupe]]
:Eindklassement Ronde van Guadeloupe
;2008
:4e, 5e en 6e etappe [[Ronde van Guadeloupe]]
:Eindklassement Ronde van Guadeloupe
;2016
:4e etappe [[Ronde van Guadeloupe]]
{{palmares eind}}

{{Appendix|2=
* {{en}} [http://www.procyclingstats.com/rider/Jose_Flober_Pena Profiel op ProCyclingStats]
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Pena, Flober}}
[[Categorie:Colombiaans wielrenner]]

title: Persoonlijke informatie

Volledige naam: José Flober Peña Peña

Geboortedatum: 7 februari 1974

Geboorteplaats: Tuta, Colombia

title: Sportieve informatie

Discipline(s): Weg

Portaal: Wielersport


text:
# Uscana senex
Uscana senex is een vliesvleugelig insect uit de familie Trichogrammatidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1923 door Grese.

title: Uscana senex

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Uscana senex''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Trichogrammatidae]]
| geslacht = ''[[Uscana]]''
| w-naam = ''Uscana senex''
| auteur = Grese
| datum = 1923
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Uscana senex''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Trichogrammatidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1923 door Grese.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Uscana&Speciesqtype=equals&Species=senex {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Uscana|senex]]

title: Uscana senex

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Trichogrammatidae

Geslacht: Uscana

title: Soort


text:
# Project 1258
Project 1258 Koroend (Russisch: Тральщики проекта 1258 Корунд) (NAVO-codenaam: Yevgenya-klasse) is een klasse mijnenvegers die tussen 1967 en 1980 voor de marine van de Sovjet-Unie en exportklanten werd gebouwd.

## Ontwerp
De project 1258-serie is een klasse van kleine mijnenvegers gebouwd voor operaties in de binnenwateren. De scheepsromp is gemaakt van glasvezelversterkte kunststof. De schepen hebben een standaard waterverplaatsing van 89,9 ton en 93,0 ton bij volledige belading. De afmetingen van de scheepsklasse zijn 26,13 meter in lengte (24,16 meter bij de waterlijn) en 5,9 meter in breedte (5,4 meter bij de waterlijn). De vaartuigen hebben een standaard-diepgang van 1,35 meter, 1,38 meter bij volledige belading.
De schepen hebben een 14,5mm-machinegeweersysteem. Verder zijn ze uitgerust met MT-34-, AT-2-, SEMT-3-, Neva- en GKT-3-mijnenveegsystemen. Ze hebben een operationele bemanning van tien leden.

## Schepen
De volgende landen hebben Project 1258-mijnenvegers gebruikt:
- Angola - 2
- Rusland - ongeveer 45 in dienst in 1995
- Azerbeidzjan - 5 schepen
- Bulgarije - 4 schepen
- Cuba - 11 schepen overgedragen
- India - 6 schepen overgedragen (allen traden sinds 2006 buiten dienst)
- Irak - 3 schepen (overgedragen in 1975)
- Mozambique - 2 schepen overgedragen
- Nicaragua - 4 schepen (voormalig Cubaans)
- Syrië - 5 schepen overgedragen
- Vietnam - 2 schepen
- Jemen - 2 schepen overgedragen

title: Project 1258

wikitext:
{{Infobox marineschip
| afbeelding = Caspian boat 207.jpg
| onderschrift =  Yevgenya-klasse mijnveger ''RT-71'' van de Russische marine
| landvlagmarine = Sovjet-Unie
| type = Mijnenveger
| klasse =  Yevgenya
| naam = Project 1258
| waterverplaatsing = 89,9 ton
| lengte = 26,13 m
| breedte = 5,9 m
| diepgang = 1,35 m
| snelheid = 12 knopen
| bemanning = 10
| bewapening = 2 × 14,5mm-machinegeweren
| sensors = MG-7 [[sonar]]
}}
'''Project 1258 ''Koroend''''' ([[Russisch]]: Тральщики проекта 1258 Корунд) ([[NAVO-codenaam]]: '''Yevgenya-klasse''') is een klasse [[Mijnenveger (vaartuig)|mijnenvegers]] die tussen 1967 en 1980 voor de [[marine van de Sovjet-Unie]] en exportklanten werd gebouwd.

== Ontwerp ==
De project 1258-serie is een klasse van kleine mijnenvegers gebouwd voor operaties in de [[Binnenwater|binnenwateren]]. De [[scheepsromp]] is gemaakt van [[glasvezelversterkte kunststof]]. De schepen hebben een standaard [[waterverplaatsing]] van 89,9 [[Ton (massa)|ton]] en 93,0 ton bij volledige belading. De afmetingen van de scheepsklasse zijn 26,13 meter in lengte (24,16 meter bij de [[waterlijn]]) en 5,9 meter in breedte (5,4 meter bij de waterlijn). De vaartuigen hebben een standaard-[[diepgang]] van 1,35 meter, 1,38 meter bij volledige belading.<ref name=Conway>{{en}}{{Citeer boek |titel=Conway's all the world's fighting ships, 1947-1995 |url=https://archive.org/details/conwaysallworlds0000unse_i1t7 |uitgever=Naval Institute Press |plaats=Annapolis, Md |datum=1995 |isbn=978-1-55750-132-5}}</ref>

De schepen hebben een 14,5mm-machinegeweersysteem. Verder zijn ze uitgerust met MT-34-, AT-2-, SEMT-3-, Neva- en GKT-3-[[Mijnenveger (vaartuig)|mijnenveegsystemen]]. Ze hebben een operationele bemanning van tien leden.<ref name=Conway/>

== Schepen ==
De volgende landen hebben Project 1258-mijnenvegers gebruikt:<ref name=Conway/>
* {{AO}} - 2
* {{RU}} - ongeveer 45 in dienst in 1995
* {{AZ}} - 5 schepen
* {{BG}} - 4 schepen
* {{CU}} - 11 schepen overgedragen
* {{IN}} - 6 schepen overgedragen (allen traden sinds 2006 buiten dienst)
* {{IQ}} - 3 schepen (overgedragen in 1975)
* {{MZ}} - 2 schepen overgedragen
* {{NI}} - 4 schepen (voormalig Cubaans)
* {{SY}} - 5 schepen overgedragen
* {{VN}} - 2 schepen
* {{YE}} - 2 schepen overgedragen

{{Appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Yevgenya-class minesweeper|oldid=|datum=20230526}}
-----
{{References}}
}}

[[Categorie:Schip gebouwd in de Sovjet-Unie]]

title: Overzicht

Type: Mijnenveger

Klasse: Yevgenya

title: Algemene kenmerken

title: Techniek en uitrusting

Snelheid: 12 knopen

Sensors: MG-7 sonar

Bewapening: 2 × 14,5mm-machinegeweren

Portaal: Marine


text:
# Dennis Marshall
Dennis Marshall (Limón, 9 augustus 1985 – San José, 23 juni 2011) was een Costa Ricaans voetballer die tot voor zijn dood voor het Deense Aalborg BK speelde.

## International
Marshall speelde 19 interlands voor Costa Rica. Hij debuteerde op 6 juni 2009 tegen Trinidad en Tobago. Zijn enige interlanddoelpunt scoorde hij 5 dagen voor zijn dood, op 18 juni 2011, tegen Honduras in de Gold Cup.

## Overlijden
Marshall kwam op 23 juni 2011 om het leven bij een auto-ongeluk in de buurt van San José. Hij botste met zijn auto tegen een vrachtwagen. Hierbij kwam ook zijn vriendin om het leven.

title: Dennis Marshall

wikitext:
{{Infobox voetballer
| spelernaam                  = Dennis Marshall
| volledigenaam               = Dennis Marshall Maxwell
| afbeelding                  =
| onderschrift                =
| geboortedatum               = [[9 augustus]] [[1985]]
| geboortestad                = [[Puerto Limón|Limón]]
| geboorteland                = [[Costa Rica]]
| overlijddatum               = [[23 juni]] [[2011]]
| stadvanoverlijden           = [[San José (Costa Rica)|San José]]
| landvanoverlijden           = [[Costa Rica]]
| lengte                      = 186
| gewicht                     =
| been                        =
| huidigeclub                 =
| rugnummer                   =
| positie                     = Verdediger
| functie                     =
| huidigeclubfunctie          =
| contracttot                 =
| vorigeclubs                 =
| jeugdjaren                  = 2006–2007
| jeugdteams                  = {{CR-VLAG}} AD Limonese
| seizoen                     = 2007–2009
 2009
 2009–2011
| club                        = {{CR-VLAG}} [[Puntarenas FC]]
 {{CR-VLAG}}→ [[Club Sport Herediano|CS Herediano]]
 {{DK-VLAG}} [[Aalborg BK]]
| wedstr(goals)               = 30{{0|00}}(3)
 18{{0|00}}(0)
 22{{0|00}}(2)
| interlandjaren              = 2009–2011
| interlandteam               = {{CRCf}}
| interlandwedstrijden(goals) = 19{{0|00}}(1)
| trainersjaren               =
| getraindeclubs              =
| erelijstjaren               =
| erelijst                    =
| clubupdate                  =
| landupdate                  =
}}

'''Dennis Marshall''' ([[Puerto Limón|Limón]], [[9 augustus]] [[1985]] – [[San José (Costa Rica)|San José]], [[23 juni]] [[2011]]) was een [[Costa Rica]]ans voetballer die tot voor zijn dood voor het [[Denemarken|Deense]] [[Aalborg BK]] speelde.

==International==
Marshall speelde 19 interlands voor [[Costa Ricaans voetbalelftal (mannen)|Costa Rica]]. Hij debuteerde op [[6 juni]] [[2009]] tegen [[Voetbalelftal van Trinidad en Tobago (mannen)|Trinidad en Tobago]]. Zijn enige interlanddoelpunt scoorde hij 5 dagen voor zijn dood, op [[18 juni]] [[2011]], tegen [[Hondurees voetbalelftal (mannen)|Honduras]] in de [[CONCACAF Gold Cup 2011|Gold Cup]].

==Overlijden==
Marshall kwam op [[23 juni]] [[2011]] om het leven bij een auto-ongeluk in de buurt van [[San José (Costa Rica)|San José]]. Hij botste met zijn auto tegen een vrachtwagen. Hierbij kwam ook zijn vriendin om het leven.

==Zie ook==
*[[Lijst van spelers van Aalborg BK]]

{{Appendix|2=
*{{Link nationalfootballteams.com|id=33871}}
}}

{{DEFAULTSORT:Marshall, Dennis}}
[[Categorie:Costa Ricaans voetballer]]

title: Persoonlijke informatie

Volledige naam: Dennis Marshall Maxwell

Geboortedatum: 9 augustus 1985

Geboorteplaats: Limón, Costa Rica

Overlijdensplaats: San José, Costa Rica

Positie: Verdediger

title: Jeugd

AD Limonese

title: Senioren

Seizoen: Club · W 0(G)

Puntarenas FC · → CS Herediano · Aalborg BK · 3000(3) · 1800(0) · 2200(2)

title: Interlands

Costa Rica · 1900(1)

Portaal: Voetbal


text:
# James Cagney
James Francis Cagney (New York, 17 juli 1899 - Stanfordville (New York), 30 maart 1986) was een Amerikaans filmacteur. Zijn ouders waren van Ierse en Noorse afkomst. Hij had één zus,  de actrice Jeanne Cagney, en drie broers, onder wie de acteur en filmproducent William Cagney.
Hij werkte in vaudeville en in het theater op Broadway, en toen Warner Bros. Pictures de filmrechten kocht voor het stuk Penny Arcade waar hij in speelde, namen ze Cagney en zijn collega Joan Blondell mee vanuit het theater naar het witte doek in Sinner's Holiday (1930).
Cagney speelde daarna in veel films, en kreeg de bijnaam de harde jongen te zijn door een serie misdaadfilms zoals
The Public Enemy (1931), Blonde Crazy (1931) en Hard to Handle (1933). Hij speelde ook een aantal "zachtere" rollen, waaronder Angels with Dirty Faces (1938), een Oscar-winnende rol als George M. Cohan in Yankee Doodle Dandy (1942, met Jeanne Cagney), White Heat (1949) ("Made it, Ma! Top of the world!"), en Mister Roberts (1955). Hij was een van de oprichters van het Screen Actors Guild en was voorzitter van 1942-1944.
Cagneys laatste filmrol was in de film Ragtime in 1981, het einde van een carrière die meer dan 70 films omvatte, alhoewel de laatste voor Ragtime al in 1961 was geweest, in Billy Wilders One, Two, Three. Tijdens zijn afwezigheid wees Cagney alle rollen af om tijd te kunnen spenderen aan het leren schilderen (waarin hij erg goed werd) en het onderhouden van zijn boerderij in Stanfordville in New York.
In 1974 ontving hij een Lifetime Achievement Award van het Amerikaanse filminstituut, en hij kreeg in 1984 de Presidential Medal of Freedom van zijn vriend Ronald Reagan.
Na 1979 ging zijn gezondheid snel achteruit, en hij leed aan diabetes. Hij overleed op 86-jarige leeftijd aan een hartaanval. Hij ligt begraven in Hawthorne in New York.
Hij trouwde in 1922 met de danseres Frances Wilhard "Billie" Vernon (1899-1994), zij bleven 64 jaar bij elkaar. Zij adopteerden een zoon, James Cagney Jr., en een dochter, Cathleen "Casey" Cagney.

## Trivia
- Cagney wordt vaak geciteerd met de catchphrase “You dirty rat”. Hij heeft dit echter nooit in een film gezegd. Wel zei hij in de film Taxi! uit 1932 "Come out and take it, you dirty yellow-bellied rat, or I'll give it to you through the door“.

## Filmografie
- Sinners' Holiday (1930)
- The Doorway to Hell (1930)
- Other Men's Women (1931)
- The Public Enemy (1931)
- The Millionaire (1931)
- Smart Money (1931)
- Blonde Crazy (1931)
- How I Play Golf, by Bobby Jones No. 11: 'Practice Shots' (1931) (short subject)
- Taxi! (1932)
- The Crowd Roars (1932)
- Winner Take All (1932)
- Hard to Handle (1933)
- Picture Snatcher (1933)
- The Mayor of Hell (1933)
- Footlight Parade (1933)
- Lady Killer (1933)
- Jimmy the Gent (1934)
- He Was Her Man (1934)
- Here Comes the Navy (1934)
- The Hollywood Gad-About (1934) (short subject)
- The St. Louis Kid (1934)
- A Dream Comes True (1935) (short subject)
- A Trip Thru a Hollywood Studio (1935) (short subject)
- Devil Dogs of the Air (1935)
- 'G' Men (1935)
- The Irish in Us (1935)
- A Midsummer Night's Dream (1935)
- Mutiny on the Bounty (1935) (appears as extra)
- Frisco Kid (1935)
- Ceiling Zero (1935)
- Great Guy (1936)
- Something to Sing About (1937)
- For Auld Lang Syne (1938) (short subject)
- Boy Meets Girl (1938)
- Angels with Dirty Faces (1938)
- The Oklahoma Kid (1939)
- Hollywood Hobbies (1939) (short subject)
- Each Dawn I Die (1939)
- The Roaring Twenties (1939)
- The Fighting 69th (1940)
- Torrid Zone (1940)
- City for Conquest (1940)
- The Strawberry Blonde (1941)
- The Bride Came C.O.D. (1941)
- Captains of the Clouds (1942)
- Yankee Doodle Dandy (1942)
- You, John Jones (1943) (short subject)
- Johnny Come Lately (1943)
- Battle Stations (1944) (short subject) (Verteller)
- Blood on the Sun (1945)
- 13 Rue Madeleine (1947)
- The Time of Your Life (1948)
- White Heat (1949)
- Kiss Tomorrow Goodbye (1950)
- The West Point Story (1950)
- Come Fill the Cup (1951)
- Starlift (1951) (Cameo)
- What Price Glory (1952)
- A Lion Is in the Streets (1953)
- Run for Cover (1955)
- Love Me or Leave Me (1955)
- The Seven Little Foys (1955)
- Mister Roberts (1955)
- Tribute to a Bad Man (1956)
- These Wilder Years (1956)
- Man of a Thousand Faces (1957)
- Short-Cut to Hell (1957) (in pre-credits sequence) (tevens director)
- Never Steal Anything Small (1959)
- Shake Hands with the Devil (1959)
- The Gallant Hours (1960) (tevens producer)
- One, Two, Three (1961)
- Arizona Bushwhackers (1968) (Verteller)
- Ragtime (1981)

title: James Cagney

wikitext:
{{Infobox acteur
| naam              = James Cagney
| afbeelding        = James cagney promo photo (cropped, centered).jpg
| onderschrift      = James Cagney
(1930s), publiciteitsfoto [[Warner Bros.]]
| volledige naam    = James Francis Cagney
| geboren           = 17 juli 1899
| overleden         = 30 maart 1986
| land              = Verenigde Staten
| jaren-actief      = 1930 - 1981
| beroep            =
| website           =
| imdb              = 0000010
}}
'''James Francis Cagney''' ([[New York (stad)|New York]], [[17 juli]] [[1899]] - [[Stanfordville (New York)|Stanfordville]] ([[New York (staat)|New York]]), [[30 maart]] [[1986]]) was een [[Verenigde Staten|Amerikaans]] [[film (cinematografie)|film]][[acteur]]. Zijn ouders waren van [[Ierland (land)|Ierse]] en [[Noorwegen|Noorse]] afkomst. Hij had één zus,  de actrice [[Jeanne Cagney]], en drie broers, onder wie de acteur en [[filmproducent]] [[William Cagney]].

Hij werkte in [[vaudeville (theatervorm)|vaudeville]] en in het theater op [[Broadway theatre|Broadway]], en toen [[Warner Bros. Pictures]] de filmrechten kocht voor het stuk ''Penny Arcade'' waar hij in speelde, namen ze Cagney en zijn collega [[Joan Blondell]] mee vanuit het theater naar het witte doek in ''Sinner's Holiday'' (1930).

Cagney speelde daarna in veel films, en kreeg de bijnaam de ''harde jongen'' te zijn door een serie misdaadfilms zoals
''The Public Enemy'' (1931), ''Blonde Crazy'' (1931) en ''Hard to Handle'' (1933). Hij speelde ook een aantal "zachtere" rollen, waaronder ''Angels with Dirty Faces'' (1938), een [[Academy Award|Oscar]]-winnende rol als [[George M. Cohan]] in ''Yankee Doodle Dandy'' (1942, met [[Jeanne Cagney]]), ''White Heat'' (1949) ("Made it, Ma! Top of the world!"), en ''Mister Roberts'' (1955). Hij was een van de oprichters van het [[Screen Actors Guild]] en was voorzitter van 1942-1944.

Cagneys laatste filmrol was in de film ''Ragtime'' in 1981, het einde van een carrière die meer dan 70 films omvatte, alhoewel de laatste voor ''Ragtime'' al in 1961 was geweest, in [[Billy Wilder]]s ''One, Two, Three''. Tijdens zijn afwezigheid wees Cagney alle rollen af om tijd te kunnen spenderen aan het leren schilderen (waarin hij erg goed werd) en het onderhouden van zijn boerderij in Stanfordville in [[New York (staat)|New York]].

In 1974 ontving hij een ''Lifetime Achievement Award'' van het Amerikaanse filminstituut, en hij kreeg in 1984 de ''[[Presidential Medal of Freedom]]'' van zijn vriend [[Ronald Reagan]].

Na 1979 ging zijn gezondheid snel achteruit, en hij leed aan [[Diabetes mellitus|diabetes]]. Hij overleed op 86-jarige leeftijd aan een hartaanval. Hij ligt begraven in [[Hawthorne (New York)|Hawthorne]] in New York.

Hij trouwde in 1922 met de danseres Frances Wilhard "Billie" Vernon (1899-1994), zij bleven 64 jaar bij elkaar. Zij adopteerden een zoon, James Cagney Jr., en een dochter, Cathleen "Casey" Cagney.

== Trivia ==
* Cagney wordt vaak geciteerd met de catchphrase “You dirty rat”. Hij heeft dit echter nooit in een film gezegd. Wel zei hij in de film ''Taxi!'' uit 1932 "Come out and take it, you dirty yellow-bellied rat, or I'll give it to you through the door“.

== Filmografie ==
[[Bestand:James Cagney in Love Me or Leave Me trailer.jpg|thumb|right|260px|James Cagney in de [[filmtrailer]] van ''[[Love Me or Leave Me]]'' (1955)]]
* ''[[Sinners' Holiday]]'' ([[1930]])
* ''[[The Doorway to Hell]]'' ([[1930]])
* ''[[Other Men's Women]]'' ([[1931]])
* ''[[The Public Enemy]]'' ([[1931]])
* ''[[The Millionaire (1931)|The Millionaire]]'' ([[1931]])
* ''[[Smart Money (1931)|Smart Money]]'' ([[1931]])
* ''[[Blonde Crazy]]'' ([[1931]])
* ''[[How I Play Golf, by Bobby Jones No. 11: 'Practice Shots']]'' ([[1931]]) (short subject)
* ''[[Taxi!]]'' ([[1932]])
* ''[[The Crowd Roars]]'' ([[1932]])
* ''[[Winner Take All (1932)|Winner Take All]]'' ([[1932]])
* ''[[Hard to Handle (film)|Hard to Handle]]'' ([[1933]])
* ''[[Picture Snatcher]]'' ([[1933]])
* ''[[The Mayor of Hell]]'' ([[1933]])
* ''[[Footlight Parade]]'' ([[1933]])
* ''[[Lady Killer (1933)|Lady Killer]]'' ([[1933]])
* ''[[Jimmy the Gent]]'' ([[1934]])
* ''[[He Was Her Man]]'' ([[1934]])
* ''[[Here Comes the Navy]]'' ([[1934]])
* ''[[The Hollywood Gad-About]]'' ([[1934]]) (short subject)
* ''[[The St. Louis Kid]]'' ([[1934]])
* ''[[A Dream Comes True]]'' ([[1935]]) (short subject)
* ''[[A Trip Thru a Hollywood Studio]]'' ([[1935]]) (short subject)
* ''[[Devil Dogs of the Air]]'' ([[1935]])
* ''[['G' Men]]'' ([[1935]])
* ''[[The Irish in Us]]'' ([[1935]])
* ''[[A Midsummer Night's Dream (1935)|A Midsummer Night's Dream]]'' ([[1935]])
* ''[[Mutiny on the Bounty (1935)|Mutiny on the Bounty]]'' ([[1935]]) (appears as extra)
* ''[[Frisco Kid]]'' ([[1935]])
* ''[[Ceiling Zero]]'' ([[1935]])
* ''[[Great Guy]]'' ([[1936]])
* ''[[Something to Sing About (1937)|Something to Sing About]]'' ([[1937]])
* ''[[For Auld Lang Syne]]'' ([[1938]]) (short subject)
* ''[[Boy Meets Girl (1938)|Boy Meets Girl]]'' ([[1938]])
* ''[[Angels with Dirty Faces]]'' ([[1938]])
* ''[[The Oklahoma Kid]]'' ([[1939]])
* ''[[Hollywood Hobbies]]'' ([[1939]]) (short subject)
* ''[[Each Dawn I Die]]'' ([[1939]])
* ''[[The Roaring Twenties]]'' ([[1939]])
* ''[[The Fighting 69th]]'' ([[1940]])
* ''[[Torrid Zone]]'' ([[1940]])
* ''[[City for Conquest]]'' ([[1940]])
* ''[[The Strawberry Blonde]]'' ([[1941]])
* ''[[The Bride Came C.O.D.]]'' ([[1941]])
* ''[[Captains of the Clouds]]'' ([[1942]])
* ''[[Yankee Doodle Dandy]]'' ([[1942]])
* ''[[You, John Jones]]'' ([[1943]]) (short subject)
* ''[[Johnny Come Lately]]'' ([[1943]])
* ''[[Battle Stations]]'' ([[1944]]) (short subject) (Verteller)
* ''[[Blood on the Sun]]'' ([[1945]])
* ''[[13 Rue Madeleine]]'' ([[1947]])
* ''[[The Time of Your Life]]'' ([[1948]])
* ''[[White Heat]]'' ([[1949]])
* ''[[Kiss Tomorrow Goodbye]]'' ([[1950]])
* ''[[The West Point Story]]'' ([[1950]])
* ''[[Come Fill the Cup]]'' ([[1951]])
* ''[[Starlift (film)|Starlift]]'' ([[1951]]) (Cameo)
* ''[[What Price Glory? (1952)|What Price Glory]]'' ([[1952]])
* ''[[A Lion Is in the Streets]]'' ([[1953]])
* ''[[Run for Cover (film)|Run for Cover]]'' ([[1955]])
* ''[[Love Me or Leave Me]]'' ([[1955]])
* ''[[The Seven Little Foys]]'' ([[1955]])
* ''[[Mister Roberts]]'' ([[1955]])
* ''[[Tribute to a Bad Man]]'' ([[1956]])
* ''[[These Wilder Years]]'' ([[1956]])
* ''[[Man of a Thousand Faces]]'' ([[1957]])
* ''[[Short-Cut to Hell]]'' ([[1957]]) (in pre-credits sequence) (tevens director)
* ''[[Never Steal Anything Small]]'' ([[1959]])
* ''[[Shake Hands with the Devil]]'' ([[1959]])
* ''[[The Gallant Hours]]'' ([[1960]]) (tevens producer)
* ''[[One, Two, Three]]'' ([[1961]])
* ''[[Arizona Bushwhackers]]'' ([[1968]]) (Verteller)
* ''[[Ragtime (film)|Ragtime]]'' ([[1981]])

== Externe link ==
* {{Link IMDb naam|id=0000010}}
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20051208113013/http://www.thegoldenyears.org/cagney.html Classic Movies (1939 - 1969): James Cagney] (archive)

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Academy Award voor Beste Acteur]]
1942
voor [[Yankee Doodle Dandy]]
| vorige = [[Gary Cooper (acteur)|Gary Cooper]]
voor [[Sergeant York]]
| volgende = [[Paul Lukas]]
voor [[Watch on the Rhine]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{Commonscat|James Cagney}}

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Cagney, James}}
[[Categorie:Amerikaans acteur]]
[[Categorie:Amerikaans filmacteur]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: James Francis Cagney

Land: Verenigde Staten

title: Werk


text:
# Chortodes
Chortodes is een geslacht van nachtvlinders uit de familie Noctuidae.

## Soorten
- Chortodes extremus  (Hübner, [1809])
- Chortodes fluxus (Hübner, [1809])
- Chortodes mabillei (D. Lucas, 1907)
- Chortodes morrisii (Dale, 1837)
- Chortodes pygminus (Haworth, 1809)

title: Chortodes

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Chortodes''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Chortodes fluxus.jpg
| afbeeldingtekst = ''[[Chortodes fluxus]]''
| familie = [[Uilen (vlinders)|Noctuidae]] (Uilen)
| taxon = Geslacht
| w-naam = ''Chortodes''
| auteur = Tutt, 1897
}}
'''''Chortodes''''' is een geslacht van [[vlinders|nachtvlinders]] uit de familie [[Noctuidae]].

==Soorten==
* ''[[Chortodes extremus]]''  ([[Jacob Hübner|Hübner]], [1809])
* ''[[Chortodes fluxus]]'' ([[Jacob Hübner|Hübner]], [1809])
* ''[[Chortodes mabillei]]'' (D. Lucas, 1907)
* ''[[Chortodes morrisii]]'' (Dale, 1837)
* ''[[Chortodes pygminus]]'' (Haworth, 1809)

==Referenties==
* [http://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/noctuoidea/noctuidae/xyleninae/chortodes/index.html ''Chortodes'' at funet.fi]
* [https://www.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/butmoth/GenusList3.dsml?searchPageURL=index.dsml&SUPERFAMIL=&FAMILYqtype=starts+with&FAMILY=noctuidae&SUBFAMILYqtype=starts+with&SUBFAMILY=&TRIBEqtype=starts+with&TRIBE=&SUBTRIBEqtype=starts+with&SUBTRIBE=&GENUSqtype=starts+with&GENUS=&AUTHORqtype=starts+with&AUTHOR=&YEARqtype=equals&YEAR=&sort=GENUS Natural History Museum Lepidoptera genus database]

[[Categorie:Uilen (vlinders)]]

title: Chortodes

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Noctuidae (Uilen)

title: Geslacht


text:
# Parasa ebenaui
Parasa ebenaui is een vlinder uit de familie slakrupsvlinders (Limacodidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1878 door Saalmüller.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Parasa ebenaui

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Parasa ebenaui''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Slakrupsvlinders|Limacodidae]] (Slakrupsvlinders)
| geslacht = ''[[Parasa]]''
| w-naam = ''Parasa ebenaui''
| auteur = Saalmüller
| datum = 1878
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Parasa ebenaui''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[slakrupsvlinders]] (Limacodidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1878 door Saalmüller.

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 04-04-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|04}}

[[Categorie:Parasa|ebenaui]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Parasa ebenaui

Familie: Limacodidae (Slakrupsvlinders)

Geslacht: Parasa

title: Soort


text:
# Lijmklem
Een lijmklem, ook lijmtang of serre-joint (uitspraak meestal als: sergeant), is een stuk gereedschap dat gebruikt wordt om onderdelen die aan elkaar gelijmd moeten worden, tijdelijk te klemmen, totdat de lijm droog is.
Vroeger was de lijmklem van hout gemaakt, later van metaal.
De meeste lijmklemmen bestaan uit een platte geleider met aan het eind haaks daarop een breder metalen houder. Over de geleider kan een andere houder worden geschoven, hierin zit een schroefas met een handvat. Tussen de vaste houder en de losse houder kan een werkstuk worden geklemd door de schroef met het handvat vast te draaien.

## Lijmknecht
Voor heel grote werkstukken wordt wel een lijmknecht gebruikt. Het principe is hetzelfde als bij de lijmklem. Het uiterlijk verschilt: de lijmknecht is zwaarder uitgevoerd en bestaat uit een lange stalen geleider, waar aan de ene kant een gietijzeren kop zit, waarin de schroefas is bevestigd. Deze kan via een klemplaatje via een hendel aangedraaid worden. In de lange geleider zitten op gelijke afstand van elkaar gaten, bij deze gaten kan de losse geleider worden vastgezet met een pen. Tussen de vaste en losse klem kan het werkstuk worden vastgezet.
Een lijmknecht (in het bijzonder een lange lijmklem) wordt ook wel sergeant genoemd. Dat woord is een verbastering van het Franse "serre-joint". De militaire rang sergeant komt van "serre-gens".

## Nieuwer type
Een nieuw type lijmklem bestaat, net als de gebruikelijke typen uit een soort u-vorm, waarbij echter het spannen gebeurt door middel van een handeltje dat stapsgewijs, onder druk van een veer, het werkstuk klemt. Met een ander handeltje wordt de zaak weer ontspannen en kan het werkstuk eruit worden gehaald.

## Verstek
Er bestaan speciale lijmklemmen voor het klemmen van verstek gezaagde delen, zoals schilderijlijstjes. Deze kunnen de twee delen van het gezaagde hout onder exact 90° tegen elkaar klemmen.
Belangrijk voor een goed resultaat is dat de tegenoverstaande zijden van de lijst exact even lang zijn. Bij voorkeur worden hierbij vier lijmklemmen tegelijk gebruikt.

title: Lijmklem

wikitext:
[[Bestand:Lijmklem.jpg|miniatuur|Metalen lijmklem]]
[[Bestand:Lijmtang van hout.jpg|miniatuur|Houten lijmklem]]

Een '''lijmklem''', ook '''lijmtang''' of '''serre-joint''' (uitspraak meestal als: ''sergeant''), is een stuk [[gereedschap]] dat gebruikt wordt om onderdelen die aan elkaar gelijmd moeten worden, tijdelijk te klemmen, totdat de [[lijm]] droog is.
Vroeger was de lijmklem van hout gemaakt, later van metaal.

De meeste lijmklemmen bestaan uit een platte geleider met aan het eind haaks daarop een breder metalen houder. Over de geleider kan een andere houder worden geschoven, hierin zit een schroefas met een handvat. Tussen de vaste houder en de losse houder kan een werkstuk worden geklemd door de schroef met het handvat vast te draaien.

== Lijmknecht ==
Voor heel grote werkstukken wordt wel een ''lijmknecht'' gebruikt. Het principe is hetzelfde als bij de lijmklem. Het uiterlijk verschilt: de lijmknecht is zwaarder uitgevoerd en bestaat uit een lange stalen geleider, waar aan de ene kant een gietijzeren kop zit, waarin de schroefas is bevestigd. Deze kan via een klemplaatje via een [[hendel]] aangedraaid worden. In de lange geleider zitten op gelijke afstand van elkaar gaten, bij deze gaten kan de losse geleider worden vastgezet met een pen. Tussen de vaste en losse klem kan het werkstuk worden vastgezet.

Een lijmknecht (in het bijzonder een lange lijmklem) wordt ook wel ''sergeant'' genoemd. Dat woord is een verbastering van het Franse "serre-joint". De militaire rang sergeant komt van "serre-gens".

== Nieuwer type ==
Een nieuw type lijmklem bestaat, net als de gebruikelijke typen uit een soort u-vorm, waarbij echter het spannen gebeurt door middel van een handeltje dat stapsgewijs, onder druk van een veer, het werkstuk klemt. Met een ander handeltje wordt de zaak weer ontspannen en kan het werkstuk eruit worden gehaald.

== Verstek ==
[[Bestand:Miter clamp.jpg|thumb|Lijmklem om verstek te lijmen]]
Er bestaan speciale lijmklemmen voor het klemmen van [[verstek (hoek)|verstek]] gezaagde delen, zoals schilderijlijstjes. Deze kunnen de twee delen van het gezaagde hout onder exact 90° tegen elkaar klemmen.
Belangrijk voor een goed resultaat is dat de tegenoverstaande zijden van de lijst exact even lang zijn. Bij voorkeur worden hierbij vier lijmklemmen tegelijk gebruikt.

{{Commonscat}}
{{Wikibooks|Klassieke Mechanica/Wrijving#Voorbeeld 4: lijmklem|werking lijmtang}}

[[Categorie:Gereedschap]]


text:
# Luperodes parilis
Luperodes parilis is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1923 gepubliceerd door Julius Weise.

title: Luperodes parilis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Luperodes parilis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladkevers|Chrysomelidae]] (Bladkevers)
| geslacht = ''[[Luperodes]]''
| w-naam = ''Luperodes parilis''
| auteur = [[Julius Weise|Weise]]
| datum = 1923
| haakjes = ja
| origineel =
}}

'''''Luperodes parilis''''' is een [[kevers]]oort uit de familie [[bladkevers]] (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1923 gepubliceerd door [[Julius Weise]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130927083459/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in Synopsis of the described Coleoptera of the World, 13 december 2008. Gearchiveerd op 27 september 2013.</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Luperodes|parilis]]

title: Luperodes parilis

Familie: Chrysomelidae (Bladkevers)

Geslacht: Luperodes

title: Soort


text:
# Stilapex ophiuraphila
Stilapex ophiuraphila is een slakkensoort uit de familie van de Eulimidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door Habe.

title: Stilapex ophiuraphila

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Stilapex ophiuraphila''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Caenogastropoda]]
| familie = [[Glanshorens|Eulimidae]] (Glanshorens)
| geslacht = ''[[Stilapex]]''
| w-naam = ''Stilapex ophiuraphila''
| auteur = Habe
| datum = 1976
| haakjes = ja
| worms = 566240
| orde = [[Littorinimorpha]]
| origineel = ''Stylifer ophiuraphila''
}}
'''''Stilapex ophiuraphila''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Eulimidae]].<ref>Bouchet, P. (2013). <i>Stilapex ophiuraphila</i> (Habe, 1976). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=566240</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door Habe.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Eulimidae]]

title: Stilapex ophiuraphila

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Clade: Caenogastropoda

Orde: Littorinimorpha

Familie: Eulimidae (Glanshorens)

Geslacht: Stilapex

title: Soort

Portaal: Biologie