text:
# Avebrevicauda
De Avebrevicauda zijn een groep vogels.
De klade werd voor het eerst gedefinieerd door Gregory S. Paul in zijn boek Dinosaurs of the Air van 2002 als: alle Aves die tien of minder beweeglijke staartwervels hebben of afstammen van dergelijke vormen en die behoren tot dezelfde klade als de Neornithes.
In de loop van de evolutie vergroeiden bij vele vogelgroepen de staartwervels; de klade gebruikt als kwalificatie de apomorfie (nieuwe eigenschap) dat het aantal nog beweegbare staartwervels tot minsten tien is gereduceerd. Dit soort op eigenschappen, in plaats van strikt op afstamming, gebaseerde definities is ongebruikelijk aan het worden in de kladistiek; Paul Sereno wijst het concept af als onnuttig. De naam verwijst naar de apomorfie: cauda brevis betekent "korte staart" in het Latijn.
Tot deze klade behoren alle moderne vogels; de klade vormt een relatief vroege afsplitsing binnen Aves. Het definitieonderdeel "die behoren tot dezelfde klade als de Neornithes" is een vergissing; bedoeld wordt: "en tot welke klade ook de Neornithes behoren". Het eerste is vermoedelijk het geval voor alle levende wezens; het tweede sluit die groepen uit die onafhankelijk van de voorouders van Neornithes deze eigenschap ontwikkeld zouden kunnen hebben.

title: Avebrevicauda

wikitext:
De '''Avebrevicauda''' zijn een groep [[vogels]].

De [[klade]] werd voor het eerst gedefinieerd door [[Gregory S. Paul]] in zijn boek ''Dinosaurs of the Air'' van 2002 als: alle Aves die tien of minder beweeglijke staartwervels hebben of afstammen van dergelijke vormen en die behoren tot dezelfde klade als de [[Neornithes]].

In de loop van de evolutie vergroeiden bij vele vogelgroepen de staartwervels; de klade gebruikt als kwalificatie de [[apomorfie]] (nieuwe eigenschap) dat het aantal nog beweegbare staartwervels tot minsten tien is gereduceerd. Dit soort op eigenschappen, in plaats van strikt op afstamming, gebaseerde definities is ongebruikelijk aan het worden in de [[kladistiek]]; [[Paul Sereno]] wijst het concept af als onnuttig. De naam verwijst naar de apomorfie: ''cauda brevis'' betekent "korte staart" in het [[Latijn]].

Tot deze klade behoren alle moderne vogels; de klade vormt een relatief vroege afsplitsing binnen Aves. Het definitieonderdeel "die behoren tot dezelfde klade als de Neornithes" is een vergissing; bedoeld wordt: "en tot welke klade ook de Neornithes behoren". Het eerste is vermoedelijk het geval voor alle levende wezens; het tweede sluit die groepen uit die onafhankelijk van de voorouders van Neornithes deze eigenschap ontwikkeld zouden kunnen hebben.

[[Categorie:Vogels]]


text:
# Triomfboog van het Jubelpark
De Triomfboog van het Jubelpark (Frans: Arcades du Cinquantenaire) is een monument dat in Brussel werd opgericht op initiatief van koning Leopold II ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid vóór 1880. De eerste reeks monumenten is een enkele boog.
Ter gelegenheid van de 75e verjaardag werd het complex aangepast, waarbij ruimte werd gelaten voor bepaalde actuele interpretaties over de financiering van de metamorfoses. De socialistische politicus Emile Vandervelde zou ze in het midden van de parlementszaal "de arcaden van de afgehakte handen" hebben genoemd, om de financiering van de werken met Congolees rubbergeld aan te klagen (zie het artikel over de Onafhankelijke Congostaat en ABIR).

## Geschiedenis van de bouw
Met het oog op de organisatie van de tentoonstelling en de festiviteiten ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van België in 1880 werd het voormalige militaire oefenterrein op het Linthoutplateau omgevormd tot een plaats voor handelsbeurzen en tentoonstellingen. Het zou bekend worden als het Jubelpark.
De plannen van architect Gédéon Bordiau voorzagen in de bouw van een tentoonstellingspaleis in het centrum. De symmetrische vleugels zouden met elkaar worden verbonden door een dubbele halfronde bogengalerij onderbroken door een monumentale boog. Pas vijfentwintig jaar later werden het paleis en het monument geleidelijk voltooid.
De werkzaamheden gingen door na het Jubileum, terwijl op het terrein in 1888 een "grote internationale wedstrijd van wetenschap en industrie" werd gehouden, en vervolgens de Wereldtentoonstelling van 1897. In die tijd werden alleen de verticale benen van de boog gebouwd. Omdat de tijd en vooral de financiële middelen opraakten, werd voor de gelegenheid een tijdelijke boog gebouwd, gemaakt van een mengsel van gips en plantaardige vezels op een houten constructie, die later weer werd afgebroken. Aan de achterkant van het paleis is een grote tentoonstellingshal met metalen onderdelen gebouwd.
Het stadsbestuur en de regering waren terughoudend met het toekennen van de nodige fondsen voor de voortzetting van het werk, dat door velen als faraonisch werd beschouwd. De koning, die zijn project wilde verwezenlijken voor de viering van de 75e verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid, besloot uiteindelijk het monument te financieren via de "Fondation de la Couronne" (Stichting van de Kroon), die gedeeltelijk putte uit de persoonlijke schatkist van de koning, uit beursbeleggingen en uit een fonds dat door de onafhankelijke staat Congo ter beschikking werd gesteld. Via een gezamenlijke brief aan de regering zegden 'milde schenkers', die ook wel als stromannen van Leopold II worden beschouwd, toe garant te staan voor de financiering van de voltooiing.
In 1904, nadat Bordiau was overleden, deed de koning een beroep op de Franse architect Charles Girault die de plannen wijzigde en een monumentale triomfboog met drie bogen ontwierp. De bouw werd in slechts acht maanden voltooid door 450 arbeiders, verdeeld over dag- en nachtdiensten. Voor het project van Girault moesten de funderingen van de boog van Bordiau en enkele overspanningen van de zuilengalerij met dynamiet worden afgebroken. De metalen hal werd achter de bogen gedeeltelijk ontmanteld, waardoor een uitgestrekte esplanade overbleef.
De inwijding van het gebouw, dat 7.500.000 gouden francs kostte, vond plaats op 27 september 1905.

## Beschrijving van het monument
De drievoudige arcade, 30 meter breed en 45 meter hoog, heeft drie traveeën van gelijke grootte. Het ensemble is gericht op de stad:
- aan de ene kant in de as van de Wetstraat die, de Leopoldwijk doorkruisend, naar de koninklijke wijk leidt, zetel van het parlement, de regering en het koninklijk paleis;

- aan de andere kant in de as van de Tervurenlaan die leidt naar het "Paleis der Koloniën", nu het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika.

De decoratie van het monument en de beeldhouwwerken die het sieren, werden toevertrouwd aan de meest vooraanstaande kunstenaars van die tijd in een geest van nationale verheerlijking. De bronzen quadriga die er bovenop staat en die "Brabant dat de nationale vlag hijst" voorstelt, evenals de beelden die het omringen, zijn het werk van Thomas Vinçotte en Jules Lagae; de acht andere provincies worden zittend aan de voeten van de zuilen voorgesteld: Oost- en West-Vlaanderen door Jef Lambeaux, Antwerpen en Luik door Charles Van der Stappen, Henegouwen en Limburg door Albert Desenfans en Namen en Luxemburg door Guillaume De Groot. De zuilengalerij, die oorspronkelijk open was, werd in 1905 aan de achterzijde afgesloten door een muur, die vervolgens werd versierd met een mozaïekfries van 360 vierkante meter met als thema "de verheerlijking van het vreedzame en heldhaftige België".
Een wenteltrap, nu geflankeerd door een lift, leidt naar de tentoonstellingsruimte onder de quadriga en naar de twee terrassen aan weerszijden daarvan.
Het plafond van de arcaden, waarvan de bogen halfrond zijn, bestaat uit stenen cassetten, waarvan de helft is versierd met een lauwerkrans en de rest met het monogram van de koning.

wikiname: nlwiki

title: Triomfboog van het Jubelpark

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox gebouw
| afbeelding              = Brussels Cinquantenaire R03.jpg
| plaatsnaam              = Brussel
| lat_deg                 = 50
| lat_min                 = 50
| lat_sec                 = 25
| lat_dir                 = N
| lon_deg                 = 4
| lon_min                 = 23
| lon_sec                 = 34
| lon_dir                 = E
}}

De '''Triomfboog van het Jubelpark''' (Frans: ''Arcades du Cinquantenaire'') is een monument dat in [[Brussel (stad)|Brussel]] werd opgericht op initiatief van koning [[Leopold II van België|Leopold II]] ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de [[België|Belgische]] onafhankelijkheid vóór [[1880]]. De eerste reeks monumenten is een enkele boog.

Ter gelegenheid van de 75e verjaardag werd het complex aangepast, waarbij ruimte werd gelaten voor bepaalde actuele interpretaties over de financiering van de metamorfoses. De socialistische politicus [[Emile Vandervelde]] zou ze in het midden van de parlementszaal "de arcaden van de afgehakte handen" hebben genoemd, om de financiering van de werken met Congolees rubbergeld aan te klagen (zie het artikel over de [[Onafhankelijke Congostaat]] en [[Anglo-Belgian India Rubber Company|ABIR]]).<ref>{{Citeer boek|titel=De l'honneur et des épices|auteur=Dominique Le Page|url=http://dx.doi.org/10.4000/books.pur.46314|uitgever=Presses universitaires de Rennes|pagina's=547|ISBN=978-2-7535-5128-2}}</ref>

== Geschiedenis van de bouw ==
Met het oog op de organisatie van de tentoonstelling en de festiviteiten ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van [[België]] in [[1880]] werd het voormalige militaire oefenterrein op het Linthoutplateau omgevormd tot een plaats voor handelsbeurzen en tentoonstellingen. Het zou bekend worden als het [[Jubelpark]].

De plannen van architect [[Gédéon Bordiau]] voorzagen in de bouw van een tentoonstellingspaleis in het centrum. De symmetrische vleugels zouden met elkaar worden verbonden door een dubbele halfronde [[Arcade (architectuur)|bogengalerij]] onderbroken door een monumentale boog. Pas vijfentwintig jaar later werden het paleis en het monument geleidelijk voltooid.

De werkzaamheden gingen door na het Jubileum, terwijl op het terrein in [[1888]] een "grote internationale wedstrijd van wetenschap en industrie" werd gehouden, en vervolgens de [[Wereldtentoonstelling van 1897]]. In die tijd werden alleen de verticale benen van de boog gebouwd. Omdat de tijd en vooral de financiële middelen opraakten, werd voor de gelegenheid een tijdelijke boog gebouwd, gemaakt van een mengsel van gips en plantaardige vezels op een houten constructie, die later weer werd afgebroken. Aan de achterkant van het paleis is een grote tentoonstellingshal met metalen onderdelen gebouwd.

Het stadsbestuur en de regering waren terughoudend met het toekennen van de nodige fondsen voor de voortzetting van het werk, dat door velen als faraonisch werd beschouwd. De koning, die zijn project wilde verwezenlijken voor de viering van de 75e verjaardag van de Belgische onafhankelijkheid, besloot uiteindelijk het monument te financieren via de "Fondation de la Couronne" (Stichting van de Kroon), die gedeeltelijk putte uit de persoonlijke schatkist van de koning, uit beursbeleggingen en uit een fonds dat door de [[Onafhankelijke Congostaat|onafhankelijke staat Congo]] ter beschikking werd gesteld. Via een gezamenlijke brief aan de regering zegden 'milde schenkers', die ook wel als [[stroman (politiek)|stromannen]] van Leopold II worden beschouwd, toe garant te staan voor de financiering van de voltooiing.<ref name="Heritage">Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Monumenten en Landschappen. [https://monument.heritage.brussels/nl/Brussel_Uitbreiding_Oost/Jubelpark/A016/18722 Inventaris van het erfgoed - Brussel Uitbreiding Oost - Triomfboog en halfcirkelvormige zuilengalerij, Jubelpark] op monument.heritage.brussels</ref>

In [[1904]], nadat Bordiau was overleden, deed de koning een beroep op de Franse architect [[Charles Girault]]<ref>{{Citeer web|url=https://www.retronews.fr/journal/le-petit-caporal/20-fevrier-1905/669/2682621/1|titel=Le Petit Caporal 20 février 1905 - (20-fevrier-1905)|bezochtdatum=2021-04-22|werk=RetroNews - Le site de presse de la BnF|taal=fr}}</ref> die de plannen wijzigde en een monumentale [[triomfboog]] met drie bogen ontwierp. De bouw werd in slechts acht maanden voltooid door 450 arbeiders, verdeeld over dag- en nachtdiensten. Voor het project van Girault moesten de funderingen van de boog van Bordiau en enkele overspanningen van de zuilengalerij met dynamiet worden afgebroken. De metalen hal werd achter de bogen gedeeltelijk ontmanteld, waardoor een uitgestrekte esplanade overbleef.

De inwijding van het gebouw, dat 7.500.000 gouden francs kostte, vond plaats op 27 september 1905.

== Beschrijving van het monument ==
[[Bestand:Triomfboog Jubelpark 4.JPG|thumb|De Brabantse [[quadriga]]]]

De drievoudige arcade, 30 meter breed en 45 meter hoog, heeft drie traveeën van gelijke grootte. Het ensemble is gericht op de stad:

* aan de ene kant in de as van de [[Wetstraat]] die, de [[Leopoldswijk|Leopoldwijk]] doorkruisend, naar de koninklijke wijk leidt, zetel van het parlement, de regering en het [[Koninklijk Paleis van Brussel|koninklijk paleis]];

* aan de andere kant in de as van de [[Tervurenlaan]] die leidt naar het "[[Paleis der Koloniën]]", nu het [[Koninklijk Museum voor Midden-Afrika]].

De decoratie van het monument en de beeldhouwwerken die het sieren, werden toevertrouwd aan de meest vooraanstaande kunstenaars van die tijd in een geest van nationale verheerlijking. De bronzen [[quadriga]] die er bovenop staat en die "Brabant dat de nationale vlag hijst" voorstelt, evenals de beelden die het omringen, zijn het werk van [[Thomas Vinçotte]] en [[Jules Lagae]]; de acht andere provincies worden zittend aan de voeten van de zuilen voorgesteld: Oost- en West-Vlaanderen door [[Jef Lambeaux]], Antwerpen en Luik door [[Charles Van der Stappen]], Henegouwen en Limburg door [[Albert Desenfans]] en Namen en Luxemburg door [[Guillaume De Groot]]. De zuilengalerij, die oorspronkelijk open was, werd in 1905 aan de achterzijde afgesloten door een muur, die vervolgens werd versierd met een mozaïek[[Fries (kunst)|fries]] van 360 vierkante meter met als thema "de verheerlijking van het vreedzame en heldhaftige België".

Een [[Wenteltrap (trap)|wenteltrap]], nu geflankeerd door een lift, leidt naar de tentoonstellingsruimte onder de quadriga en naar de twee terrassen aan weerszijden daarvan.

Het plafond van de arcaden, waarvan de [[Rondboog|bogen halfrond]] zijn, bestaat uit stenen [[Cassette (architectuur)|cassetten]], waarvan de helft is versierd met een lauwerkrans en de rest met het [[monogram]] van de koning.<ref name="Heritage"/>

== Bronnen ==
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=fr|titel=Arcades du Cinquantenaire|oldid=181716099}}

== Referenties ==
{{References}}

[[Categorie:Beschermd erfgoed in Brussel (stad)]]

title: Locatie

Locatie: Europese Wijk

Plaatsnaam: Brussel

Coördinaten: 50° 50′ NB, 4° 24′ OL

Bouw gereed: 27 september 1905

title: Architectuur

Bouwstijl: neoclassicisme

title: Bouwinfo

Architect: Gédéon Bordiau

Portaal: Civiele techniek en bouwkunde


text:
# Miota semirufa
Miota semirufa is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Diapriidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Kieffer.

title: Miota semirufa

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Miota semirufa''
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| onderorde =
| familie = [[Diapriidae]]
| geslacht = ''[[Miota]]''
| w-naam = ''Miota semirufa''
| auteur = Kieffer
| datum = 1910
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Miota semirufa''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie van de [[Diapriidae]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=157359|naam=''Miota semirufa''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Kieffer.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|07|06}}

[[Categorie:Miota|semirufa]]

title: Miota semirufa

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Diapriidae

Geslacht: Miota

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Kasteel Sint-Ulrich
Kasteel Sint-Ulrich (Frans: Château de Saint-Ulrich) is een van drie kastelen (met Girsberg en Haut-Ribeaupierre) die als hoogteburcht op de Franse gemeente van Ribeauvillé in de Elzas in Frankrijk neerkijkt. Het ligt op een hoogte van 528 meter. Het kasteel is sinds 1841 en 1930 een monument historique.
De naam van het kasteel is afkomstig van de kapel die er gevestigd is, genoemd naar de heilige Ulrich van Augsburg. In middeleeuwse teksten is nooit teruggevonden wat de oorspronkelijke naam van het kasteel was en werd het eerder met de familienaam Rappolstein of Ribeaupierre aangeduid.

## Geschiedenis
Van de 11e eeuw tot de 16e eeuw was het kasteel de hoofdresidentie van de heren van Ribeaupierre. Er was oorspronkelijk een eerste kasteel op dezelfde plek sinds 1114 voor de bisschoppen van Bazel. Daarna werd het ingenomen door militairen van keizer Hendrik V van het Roomse Rijk, die de versterking gebruikte in zijn oorlog met de Eguisheimers. Het werd daarna teruggegeven aan de bisschop van Bazel, die het weer in leen gaf aan de Ribeaupierres. Anselmus II de Ribeaupierre wist met succes zijn familie uit het kasteel te verjagen en doorstond daarna twee belegeringen, in 1287 door Rudolf IV van Habsburg en in 1293 door Adolf van Nassau.
In de 15e eeuw werd een in de streek beruchte vrouwelijke crimineel, genaamd Kunegonde von Hungerstein, opgesloten in de donjon en ze deed enkele pogingen om te ontsnappen met haar bewaker.
In de 16e eeuw verliet de familie Ribeaupierre haar kasteel in de heuvels voor een renaissancegebouw (de hedendaagse school van Ribeauvillé). Het kasteel werd deels verwoest en gesloopt tijdens de Dertigjarige Oorlog.

## Galerij
- Sint Ulrich in vogelvlucht
- Ingang Sint-Ulrich
- Affiche van Louis Tauzin
- Uitzicht op kasteel Sint-Ulrich

title: Kasteel Sint-Ulrich

wikitext:
{{Infobox kasteel
| naam              = Kasteel Sint-Ulrich
| plaats            = Ribeauville
| land              = Frankrijk
| afbeelding        = Fortress St. Ulrich.jpg
| afbeeldingbreedte = 300px
| kasteeltype       = Hoogteburcht
| bouwmateriaal     = steen o.a.|eigenaar
| huidigefunctie    = intact, deels ruïne
| bouwjaar          = ca. [[11e eeuw]]
| bouwer            = bisdom Bazel|bijzonder
| mapname = Frankrijk
| lat_deg        = 48
| lat_min        = 12
| lat_sec        = 10
| lat_dir        = N
| lon_deg        = 7
| lon_min        = 18
| lon_sec        = 19
| lon_dir        = E
}}
'''Kasteel Sint-Ulrich''' (Frans: ''Château de Saint-Ulrich'') is een van drie kastelen (met Girsberg en Haut-Ribeaupierre) die als hoogteburcht op de [[Franse gemeente]] van [[Ribeauvillé]] in de [[Elzas]] in Frankrijk neerkijkt. Het ligt op een hoogte van 528 meter. Het kasteel is sinds 1841 en 1930 een [[monument historique]].

De naam van het kasteel is afkomstig van de kapel die er gevestigd is, genoemd naar de heilige [[Ulrich van Augsburg]]. In middeleeuwse teksten is nooit teruggevonden wat de oorspronkelijke naam van het kasteel was en werd het eerder met de familienaam Rappolstein of Ribeaupierre aangeduid.

== Geschiedenis ==
Van de 11e eeuw tot de 16e eeuw was het kasteel de hoofdresidentie van de heren van Ribeaupierre. Er was oorspronkelijk een eerste kasteel op dezelfde plek sinds 1114 voor de bisschoppen van [[bisdom Bazel|Bazel]]. Daarna werd het ingenomen door militairen van [[keizer Hendrik V]] van het Roomse Rijk, die de versterking gebruikte in zijn oorlog met de [[Eguisheim]]ers. Het werd daarna teruggegeven aan de bisschop van Bazel, die het weer in leen gaf aan de Ribeaupierres. Anselmus II de Ribeaupierre wist met succes zijn familie uit het kasteel te verjagen en doorstond daarna twee belegeringen, in 1287 door [[Rudolf I (rooms-koning)|Rudolf IV van Habsburg]] en in 1293 door [[Adolf van Nassau (rooms-koning)|Adolf van Nassau]].

In de 15e eeuw werd een in de streek beruchte vrouwelijke crimineel, genaamd Kunegonde von Hungerstein, opgesloten in de donjon en ze deed enkele pogingen om te ontsnappen met haar bewaker.

In de 16e eeuw verliet de familie Ribeaupierre haar kasteel in de heuvels voor een [[renaissance]]gebouw (de hedendaagse school van Ribeauvillé). Het kasteel werd deels verwoest en gesloopt tijdens de [[Dertigjarige Oorlog]].
==Galerij==
<gallery widths="154px" heights="200px" perrow="8">
01 Ulrichsburg, Ribeauville.JPG|Sint Ulrich in vogelvlucht
Chateau Saint-Ulrich 4.jpg|Ingang Sint-Ulrich
Château de Saint-Ulrich-Louis Tauzin.jpg|Affiche van Louis Tauzin
Chemin Saint-Ulrich 2.jpg|Uitzicht op kasteel Sint-Ulrich
</gallery>

== Zie ook ==
* [[Lijst van kastelen in Frankrijk]]

== Externe link ==
* [http://jeanmarc.holl.free.fr/saint_ulrich.htm Saint-Ulrich] (in het Frans)
* [http://www.linternaute.com/sortir/chateau-france/saint-ulrich.shtml Saint-Ulich op linternaute] (in het Frans)

{{Coor title dms|48|12|10|N|7|18|19|E|type:landmark}}

[[Categorie:Kasteel in Frankrijk|Saint-Ulrich]]
[[Categorie:Historisch monument in Grand Est|Kasteel van Saint-U]]
[[Categorie:Bouwwerk in Haut-Rhin]]

title: Kasteel Sint-Ulrich

Locatie: Ribeauville, Frankrijk

Coördinaten: 48° 12′ NB, 7° 18′ OL

title: Algemeen

Kasteeltype: Hoogteburcht

Bouwmateriaal: steen o.a.

Huidige functie: intact, deels ruïne

Gebouwd in: ca. 11e eeuw

Gebouwd door: bisdom Bazel

title: Kaart

Kaart: Kasteel Sint-Ulrich (Frankrijk) · Kasteel Sint-Ulrich


text:
# Argiocnemis solitaria
Argiocnemis solitaria is een libellensoort uit de familie van de waterjuffers (Coenagrionidae), onderorde juffers (Zygoptera).
De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN als onzeker, beoordelingsjaar 2008.
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door Selys.

title: Argiocnemis solitaria

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Argiocnemis solitaria''
| titelweergave = cursief
| status = DD
| rl-id = 2094
| statusbron = 2008
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Libellen|Odonata]] (Libellen)
| onderorde = [[Juffers|Zygoptera]] (Juffers)
| familie = [[Waterjuffers (familie)|Coenagrionidae]] (Waterjuffers)
| geslacht = ''[[Argiocnemis]]''
| w-naam = ''Argiocnemis solitaria''
| auteur = [[Edmond de Sélys Longchamps|Selys]]
| datum = 1872
| haakjes = ja
| commons =
}}
'''''Argiocnemis solitaria''''' is een [[libellen]]soort uit de familie van de [[Waterjuffers (familie)|waterjuffers]] (Coenagrionidae), onderorde [[juffers]] (Zygoptera).<ref>{{en}} [https://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/ World Odonata List; 25-04-2011]. [https://web.archive.org/web/20130728190152/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/ Gearchiveerd] op 28 juli 2013.</ref>

De soort staat op de [[Rode Lijst van de IUCN]] als onzeker, beoordelingsjaar 2008.<ref name="IUCN"/>

De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door [[Edmond de Sélys Longchamps|Selys]].

{{appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|29}}

{{DEFAULTSORT:Argiocnemis solitaria}}
[[Categorie:Waterjuffers]]
[[Categorie:IUCN-status onzeker]]

title: Argiocnemis solitaria · IUCN-status: Onzeker (2008)

Orde: Odonata (Libellen)

Onderorde: Zygoptera (Juffers)

Familie: Coenagrionidae (Waterjuffers)

Geslacht: Argiocnemis

title: Soort


text:
# Kasteel van Lontzen
Het kasteel van Lontzen (Schloss Lontzen) is een kasteel in de Belgische plaats Lontzen, gelegen aan de Schlossstraße.

## Geschiedenis
Hoewel Lontzen tot het Hertogdom Limburg behoorde was de heerlijkheid Lontzen, waarvan het kasteel de zetel was, een leen van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Aken.
Het kasteel werd voor het eerst vermeld in 1275 en was toen in bezit van Conrad van Lontzen. Het kasteel, bewoond door diens zoon Hendrik, werd belegerd door de Geldersen tijdens de Limburgse Successieoorlog en hield veertig dagen stand, alvorens de Brabantse troepen arriveerden om Hendrik te ontzetten. Tijdens de Slag bij Woeringen (1288) werden Conrad en Henri gevangen genomen. Het kasteel werd verwoest door de Hertog van Brabant. In 1289 verkocht Conrad de ruïne en het landgoed aan graaf Gwijde van Dampierre, maar in 1293 kocht Hendrik het weer terug. In 1315 stierf hij. Daarna wisselde de heerlijkheid regelmatig van eigenaar.
In 1578 werd het kasteel belegerd door de Spaansgezinde troepen van Parma. Na drie dagen werd het ingenomen en tot 1584 bleven er Spaanse troepen gelegerd, waarna het werd teruggegeven aan Willem van Goltstein, die de toenmalige eigenaar was. In 1702 werd, tijdens de Spaanse Successieoorlog, de hoofdtoren opgeblazen door de graaf van Regnac, commandant van de Franse troepen in het Hertogdom Limburg. Ook de rest van het gebouw liep daarbij aanzienlijke schade op. De bouwval kwam in 1732 in bezit van graaf Jacques-Louis d'Harscamp, gehuwd met barones Marie-Elisabeth de Rolshausen. Zij bouwden in 1738 een voorportaal dat voorzien was van hun wapenschilden. Zij sloopten het oude kasteel en bouwden een nieuw, overeenkomend met het huidige nog bestaande kasteel.
In 1853 was het kasteel opnieuw in verwaarloosde staat, en werden restauratiewerkzaamheden uitgevoerd, door de toenmalige bezitter A. J. Jules de Grand'Ry. In 1972 brak er brand uit, maar in 1986 werd het kasteel door de toenmalige eigenaar hersteld.

## Gebouw
Het is een volledig omgracht pand met een enigszins vierkante plattegrond en gedekt door een mansardedak. Er is een park en tegenover het kasteel is een kasteelboerderij. Het woonhuis heeft twee korte vleugels en wordt bereikt via een stenen brug. Aan de westgevel is een moderne kapel gebouwd. Het kasteel heeft overblijfselen uit de 15e en 17e eeuw, is in wezen 18e-eeuws, maar vooral in de 19e eeuw is het sterk gewijzigd. Boven de toegangspoort is een halfcirkelvormig fronton aangebracht met het wapenschild van de Grand'Ry.
Van het oorspronkelijke militaire kasteel zijn slechts twee ronde torentjes van de buitenste ommuring overgebleven: één maakt deel uit van de kasteelboerderij, de andere ligt vlak bij de zuidelijke portaal van 1738.

title: Kasteel van Lontzen

wikitext:
[[Afbeelding:Lontzen - Schloss.jpg|miniatuur|Kasteel van Lontzen, met kasteelboerderij]]
Het '''kasteel van Lontzen''' (''Schloss Lontzen'') is een kasteel in de Belgische plaats [[Lontzen]], gelegen aan de ''Schlossstraße''.

==Geschiedenis==
Hoewel Lontzen tot het [[Hertogdom Limburg]] behoorde was de heerlijkheid Lontzen, waarvan het kasteel de zetel was, een leen van het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van [[Aken (stad)|Aken]].

Het kasteel werd voor het eerst vermeld in 1275 en was toen in bezit van Conrad van Lontzen. Het kasteel, bewoond door diens zoon Hendrik, werd belegerd door de [[Hertogdom Gelre|Geldersen]] tijdens de [[Limburgse Successieoorlog]] en hield veertig dagen stand, alvorens de [[Hertogdom Brabant|Brabantse]] troepen arriveerden om Hendrik te ontzetten. Tijdens de [[Slag bij Woeringen]] (1288) werden Conrad en Henri gevangen genomen. Het kasteel werd verwoest door de Hertog van Brabant. In 1289 verkocht Conrad de ruïne en het landgoed aan graaf [[Gwijde van Dampierre]], maar in 1293 kocht Hendrik het weer terug. In 1315 stierf hij. Daarna wisselde de heerlijkheid regelmatig van eigenaar.

In 1578 werd het kasteel belegerd door de Spaansgezinde troepen van [[Alexander Farnese|Parma]]. Na drie dagen werd het ingenomen en tot 1584 bleven er Spaanse troepen gelegerd, waarna het werd teruggegeven aan Willem van Goltstein, die de toenmalige eigenaar was. In 1702 werd, tijdens de [[Spaanse Successieoorlog]], de hoofdtoren opgeblazen door de graaf van Regnac, commandant van de Franse troepen in het Hertogdom Limburg. Ook de rest van het gebouw liep daarbij aanzienlijke schade op. De bouwval kwam in 1732 in bezit van graaf Jacques-Louis d'Harscamp, gehuwd met barones Marie-Elisabeth de Rolshausen. Zij bouwden in 1738 een voorportaal dat voorzien was van hun wapenschilden. Zij sloopten het oude kasteel en bouwden een nieuw, overeenkomend met het huidige nog bestaande kasteel.

In 1853 was het kasteel opnieuw in verwaarloosde staat, en werden restauratiewerkzaamheden uitgevoerd, door de toenmalige bezitter ''A. J. Jules de Grand'Ry''. In 1972 brak er brand uit, maar in 1986 werd het kasteel door de toenmalige eigenaar hersteld.

==Gebouw==
Het is een volledig omgracht pand met een enigszins vierkante plattegrond en gedekt door een mansardedak. Er is een park en tegenover het kasteel is een kasteelboerderij. Het woonhuis heeft twee korte vleugels en wordt bereikt via een stenen brug. Aan de westgevel is een moderne kapel gebouwd. Het kasteel heeft overblijfselen uit de 15e en 17e eeuw, is in wezen 18e-eeuws, maar vooral in de 19e eeuw is het sterk gewijzigd. Boven de toegangspoort is een halfcirkelvormig [[fronton (bouwkunde)|fronton]] aangebracht met het wapenschild van ''de Grand'Ry''.

Van het oorspronkelijke militaire kasteel zijn slechts twee ronde torentjes van de buitenste ommuring overgebleven: één maakt deel uit van de kasteelboerderij, de andere ligt vlak bij de zuidelijke portaal van 1738.

{{Navigatie kastelen Duitstalige Gemeenschap}}
{{Appendix|2=
*[http://www.trois-frontieres.be/F/chat_lontzen.php Kasteel van Lontzen]
}}
{{Commonscat|Schloss Lontzen}}
{{Coor title dms|50|40|47.75|N|6|0|44.41|E|scale:1563_region:BE}}

[[Categorie:Kasteel in Luik (provincie)|Lontzen]]
[[Categorie:Bouwwerk in Lontzen]]
[[Categorie:Beschermd erfgoed in de Duitstalige Gemeenschap]]


text:
# Lamath
Lamath is een gemeente in het Franse departement Meurthe-et-Moselle (regio Grand Est) en telt 200 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Lunéville.

## Geografie
De oppervlakte van Lamath bedraagt 5,6 km², de bevolkingsdichtheid is 35,7 inwoners per km².

## Verkeer en vervoer
In de gemeente ligt spoorwegstation Xermaménil - Lamath.
De onderstaande kaart toont de ligging van Lamath met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Lamath

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Lamath
| wapen = [[Bestand:Blason ville fr Lamath (Meurthe-et-Moselle).svg|90px]]
| kaart =
| regio = [[Grand Est]]
| departement = [[Meurthe-et-Moselle]] (54)
| depnr = 54
| arrondissement = [[Arrondissement Lunéville|Lunéville]]
| kanton = [[Kanton Lunéville-2|Lunéville-2]]
| jaar = 2005
| inwoners = 200
| dichtheid = 35,7
| oppervlakte = 5,6
| water =
| latitudeGraden = 48
| latitudeMinuten = 32
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 6
| longitudeMinuten = 27
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 54292
| postcode = 54300
| netnummer =
| hoogteligging = 220 - 280
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Lamath eglise.JPG
}}
'''Lamath''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Meurthe-et-Moselle]] (regio [[Grand Est]]) en telt 200 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Lunéville|Lunéville]].

== Geografie ==
De oppervlakte van Lamath bedraagt 5,6 km², de bevolkingsdichtheid is 35,7 inwoners per km².

== Verkeer en vervoer ==
In de gemeente ligt spoorwegstation [[Station Xermaménil - Lamath|Xermaménil - Lamath]].

{{Detailkaart Franse gemeente|id=54292}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=54292}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* {{Link INSEE|id=54292}}

{{Navigatie kanton Gerbéviller}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|48|32|0|N|6|27|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Lamath| ]]

title: Situering

Regio: Grand Est

Departement: Meurthe-et-Moselle (54)

Arrondissement: Lunéville

Coördinaten: 48° 32′ NB, 6° 27′ OL

title: Algemeen

Oppervlakte: 5,6 km²

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Meurthe-et-Moselle

title: Foto's

Portaal: Frankrijk


text:
# Saposhnikovia
Saposhnikovia is een geslacht uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). Het geslacht telt een soort die voorkomt van Centraal-Azië tot in het Russische Verre Oosten en Korea.

## Soorten
- Saposhnikovia divaricata (Turcz. ex Ledeb.) Schischk.

... ·
Aciphylla ·
Actinotus ·
Aegopodium ·
Aethusa ·
Ammi (Akkerscherm) ·
Anethum ·
Angelica (Engelwortel) ·
Anisotome ·
Anthriscus (Kervel) ·
Apium (Moerasscherm) ·
Artedia ·
Astrantia (Sterrenscherm) ·
Athamanta ·
Azorella ·
Berula ·
Bifora ·
Bunium ·
Bupleurum (Goudscherm) ·
Carum (Karwij) ·
Caucalis ·
Chaerophyllum (Ribzaad) ·
Cicuta ·
Conium ·
Conopodium ·
Coriandrum ·
Crithmum ·
Cuminum ·
Daucus ·
Eryngium (Kruisdistel) ·
Falcaria ·
Ferula ·
Foeniculum ·
Heracleum (Berenklauw) ·
Levisticum ·
Myrrhis ·
Oenanthe (Torkruid) ·
Orlaya ·
Pastinaca (Pastinaak) ·
Petroselinum (Peterselie) ·
Peucedanum (Varkenskervel) ·
Pimpinella (Bevernel) ·
Pycnocycla ·
Sanicula ·
Scandix ·
Selinum ·
Silaum ·
Sium ·
Smyrnium (Zwarte kervel) ·
Steganotaenia ·
Thapsia ·
Thaspium ·
Thecocarpus ·
Tiedemannia ·
Tilingia ·
Torilis (Doornzaad) ·
Xanthosia ·
...

title: Saposhnikovia

wikitext:
{{Taxobox
| type = plant
| titelweergave = cursief
| naam = ''Saposhnikovia''
| afbeelding = Saposhnikovia.jpg
| afbeeldingtekst = ''Saposhnikovia'' sp.
| rijk = [[Planten|''Plantae'']] (Planten)
| stam = ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
| klasse = ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1 = [[Bedektzadigen]]
| clade2 = [['nieuwe' Tweezaadlobbigen]]
| clade4 = [[Campanuliden]]
| orde = ''[[Apiales]]''
| familie = ''[[Apiaceae]]'' (Schermbloemenfamilie)
| onderfamilie = ''[[Apioideae]]''
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Saposhnikovia''
| auteur = [[Boris Konstantinovich Schischkin|Schischk.]]
| datum = 1951
}}
'''''Saposhnikovia''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] uit de [[schermbloemenfamilie]] (''Apiaceae''). Het geslacht telt een soort die voorkomt van [[Centraal-Azië]] tot in het [[Russische Verre Oosten]] en [[Korea]].<ref>{{en}} [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:40482-1 ''Saposhnikovia'' Schischk.] Royal Botanic Gardens, Kew</ref>

== Soorten ==
* ''[[Saposhnikovia divaricata]]'' <small>(Turcz. ex Ledeb.) Schischk.</small>

{{Appendix}}
{{Navigatie Apiaceae}}

[[Categorie:Schermbloemenfamilie]]

title: Saposhnikovia

Rijk: Plantae (Planten)

Stam: Embryophyta (Landplanten)

Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)

Clade:
Bedektzadigen
'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Campanuliden

Orde: Apiales

Familie: Apiaceae (Schermbloemenfamilie)

Onderfamilie: Apioideae

title: Geslacht

Portaal: Biologie


text:
# Mompha maniola
Mompha maniola is een vlinder uit de familie van de wilgenroosjesmotten (Momphidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Hodges.

title: Mompha maniola

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Mompha maniola''
| afbeelding =
| familie = [[Wilgenroosjesmotten|Momphidae]] (Wilgenroosjesmotten)
| onderfamilie =
| tribus =
| geslacht = ''[[Mompha]]''
| w-naam = ''Mompha maniola''
| auteur = Hodges
| datum = 1969
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Mompha maniola''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Wilgenroosjesmotten|wilgenroosjesmotten (Momphidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Hodges.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|08}}

[[Categorie:Wilgenroosjesmotten]]

title: Mompha maniola

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Momphidae (Wilgenroosjesmotten)

Geslacht: Mompha

title: Soort


text:
# Baai van Manilla
De Baai van Manilla is een baai aan de westkant van het Filipijnse eiland Luzon. Deze natuurlijke haven ten westen van Metro Manilla is maximaal 48 kilometer breed en heeft een 19 kilometer brede toegang. De baai van Manilla is het eindpunt van 17.000 km² aan stroomgebieden. De river Pampanga draagt daar met 49% het meeste aan bij. De baai heeft een gemiddelde diepte van 17 meter en totaal volume van naar schatting 28,9 miljoen kubieke meter.
In de toegang tot de baai liggen enkele eilanden. Het grootste daarvan is Corregidor, dat op ongeveer drie kilometer van Bataan ligt. Samen met het eiland Caballo scheidt het de toegang tot de baai in een noordelijk en een zuidelijk kanaal. In het zuidelijke kanaal ligt El Fraile Island en net buiten de baai ligt aan de zuidkant Carabao Island. Op El Fraile hebben de Amerikanen Fort Drum gebouwd ter verdediging van de zuidelijke ingang van de baai.
In de baai vond in 1898 de Slag in de Baai van Manilla plaats. Ook vond hier de belegering van de laatste Amerikaanse troepen op Corregidor plaats door de troepen van de Japanners in 1942.

title: Baai van Manilla

wikitext:
{{Infobox zee
| naam          =
| afbeelding    = Manila Bay Landsat 2000.jpg
| onderschrift  = Een Landsat satellietbeeld van de baai van Manilla
| locatie       =
| zee           =
| km2           =
| diepte        =
| dieptegem     =
| breedtemin    =
| breedtemax    =
| lengte        =
| mapname       = Filipijnen
| lat_deg       = 14
| lat_min       = 31
| lat_sec = 0
| lat_dir       = N
| lon_deg       = 120
| lon_min       = 46
| lon_sec = 0
| lon_dir       = E
| afbeelding2   =
| onderschrift2 =
| afbeelding3   =
| onderschrift3 =
}}
[[File:Aerial view of White Sand in MANILA BAY (Drone video).webm|thumb|Baai van Manilla]]
De '''Baai van Manilla''' is een baai aan de westkant van het [[Filipijnen|Filipijnse]] eiland [[Luzon (eiland)|Luzon]]. Deze natuurlijke haven ten westen van [[Metro Manilla]] is maximaal 48 kilometer breed en heeft een 19 kilometer brede toegang. De baai van Manilla is het eindpunt van 17.000 km² aan stroomgebieden. De river [[Pampanga (rivier)|Pampanga]] draagt daar met 49% het meeste aan bij. De baai heeft een gemiddelde diepte van 17 meter en totaal volume van naar schatting 28,9 miljoen kubieke meter.

In de toegang tot de baai liggen enkele eilanden. Het grootste daarvan is [[Corregidor]], dat op ongeveer drie kilometer van [[Bataan]] ligt. Samen met het eiland [[Caballo]] scheidt het de toegang tot de baai in een noordelijk en een zuidelijk kanaal. In het zuidelijke kanaal ligt ''El Fraile Island'' en net buiten de baai ligt aan de zuidkant Carabao Island. Op El Fraile hebben de Amerikanen [[Fort Drum (El Fraile)|Fort Drum]] gebouwd ter verdediging van de zuidelijke ingang van de baai.

In de baai vond in 1898 de [[Slag in de Baai van Manilla]] plaats. Ook vond hier de belegering van de laatste Amerikaanse troepen op Corregidor plaats door de troepen van de [[Japan]]ners in 1942.

== Zie ook ==
* [[Geografie van de Filipijnen]]
* [[Slag in de Baai van Manilla]]

{{Commonscat|Manila Bay}}
{{Coor title dms|14|31|0|N|120|46|0|E|region:PH_type:waterbody}}

[[Categorie:Baai in de Filipijnen|Manilla]]
[[Categorie:Geografie van Luzon]]
[[Categorie:Zuid-Chinese Zee]]
[[Categorie:Important Bird Area in de Filipijnen]]

title: Baai van Manilla

Portaal: Geografie


text:
# Q and Not U
Q and Not U was een Amerikaanse post-hardcore-band uit Washington D.C. De band werd in 1998 opgericht door John Davis, Harris Klahr, Christopher Richards en Matt Borlik. De groep leverde drie albums af - waarvan de laatste twee zonder Borlik - waarin de dance-punk en diverse andere muziekstijlen werden bestreken. In september 2005 hield Q and Not U op te bestaan.

## Geschiedenis
De band werd in de zomer van 1998 opgericht en begon vanaf november dat jaar te toeren in de omgeving van Washington D.C. Het eerste album, No Kill No Beep Beep, werd eind 2000 uitgebracht en werd gekenmerkt door sterk ritmische composities met dissonante gitaar- en basriffs met dansbare melodieën en beats, wat omschreven kan worden als "dance-punk".
Na tournees in 2000 en 2001 verliet bassist Borlik in november 2001 de band. Zonder diens aanwezigheid ontstond een lichtere sound, zoals te horen viel op Different Damage uit 2002, waarop gitarist Richards weliswaar af en toe de basgitaar voor zijn rekening nam, maar waarop een aantal songs geheel zonder bas werden uitgevoerd.
Op het album Power uit 2004 werd het instrumentarium uitgebreid met onder meer synthesizers en melodica's en waren de vocale arrangementen nog complexer.

## Discografie

### Studioalbums
- 2000 - No Kill No Beep Beep
- 2002 - Different Damage
- 2004 - Power

### Singles
- 2000 - Hot and Informed
- 2002 - On Play Patterns
- 2003 - X-Polynation/Book of Flags

### Ep's
- 2005 - Wonderful People (remix)

title: Q and Not U

wikitext:
{{Infobox band
| band_naam     = Q and Not U
| afbeelding    =
| onderschrift  =
| jaren_actief  = [[1998]]-[[2005]]
| muziek_genre  = [[Post-hardcore]], [[post-punk]], [[dance-punk]]
| record_label  = [[Dischord Records]]
| oorsprong     = [[Washington D.C.]], Verenigde Staten
| website       =
| allmusic      = mn0000860162
| myspace       = qandnotu
| lastfm        = Q+and+Not+U
| bezetting     =
| functie1      = Gitaar, zang, toetsen
| lid1          = Chris Richards
| functie2      = Gitaar, zang, toetsen
| lid2          = Harris Klahr
| functie3      = Drums, percussie, zang
| lid3          = John Davis
| functie4      = Bas, zang
| lid4          = Matt Borlik
| functie5      =
| lid5          =
| functie6      =
| lid6          =
| oudfunctie1   =
| oudlid1       =
}}

'''Q and Not U''' was een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[post-hardcore]]-band uit [[Washington D.C.]] De band werd in 1998 opgericht door John Davis, Harris Klahr, Christopher Richards en Matt Borlik. De groep leverde drie albums af - waarvan de laatste twee zonder Borlik - waarin de [[dance-punk]] en diverse andere muziekstijlen werden bestreken. In september 2005 hield Q and Not U op te bestaan.

==Geschiedenis ==
De band werd in de zomer van 1998 opgericht en begon vanaf november dat jaar te toeren in de omgeving van Washington D.C. Het eerste album, ''No Kill No Beep Beep'', werd eind 2000 uitgebracht en werd gekenmerkt door sterk ritmische composities met dissonante gitaar- en basriffs met dansbare melodieën en beats, wat omschreven kan worden als "[[dance-punk]]".

Na tournees in 2000 en 2001 verliet bassist Borlik in november 2001 de band. Zonder diens aanwezigheid ontstond een lichtere sound, zoals te horen viel op ''Different Damage'' uit 2002, waarop gitarist Richards weliswaar af en toe de basgitaar voor zijn rekening nam, maar waarop een aantal songs geheel zonder bas werden uitgevoerd.

Op het album ''Power'' uit 2004 werd het instrumentarium uitgebreid met onder meer [[synthesizers]] en [[melodica]]'s en waren de vocale arrangementen nog complexer.

== Discografie ==
=== Studioalbums ===
* 2000 - ''No Kill No Beep Beep''
* 2002 - ''Different Damage''
* 2004 - ''Power''

=== Singles ===
* 2000 - ''Hot and Informed''
* 2002 - ''On Play Patterns''
* 2003 - ''X-Polynation/Book of Flags''

=== Ep's ===
* 2005 - ''Wonderful People'' (remix)

==Externe links==
* [http://www.dischord.com/band/q-and-not-u Pagina van de band op Dischord Records ]
* [http://pitchfork.com/features/interviews/5942-q-and-not-u/ Interview met de band op Pitchfork Media (januari 2005)]

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Q and Not U|oldid=595499647|datum=20140214|sectie=}}
}}

{{DEFAULTSORT:Q And Not U}}

[[Categorie:Amerikaanse punkband]]
[[Categorie:Alternatieve rock]]
[[Categorie:Posthardcoreband]]

title: Achtergrondinformatie

Oorsprong: Washington D.C., Verenigde Staten

Genre(s): Post-hardcore, post-punk, dance-punk

Label(s): Dischord Records

title: Leden

Gitaar, zang, toetsen:
Chris Richards
Harris Klahr

Drums, percussie, zang: John Davis

Bas, zang: Matt Borlik


text:
# Abraxas tenuisuffusa
Abraxas tenuisuffusa is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Inoue.

title: Abraxas tenuisuffusa

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Abraxas tenuisuffusa''
| afbeelding = Abraxas tenuisuffusa (11560790504).jpg
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Ennominae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Abraxas (geslacht)|Abraxas]]''
| w-naam = ''Abraxas tenuisuffusa''
| auteur = Inoue
| datum = 1984
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Abraxas tenuisuffusa''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spanners|spanners (Geometridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1984 door Inoue.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|30}}

[[Categorie:Abraxas|tenuisuffusa]]

title: Abraxas tenuisuffusa

Familie: Geometridae (Spanners)

Onderfamilie: Ennominae

Geslacht: Abraxas

title: Soort


text:
# Sertularia flowersi
Sertularia flowersi is een hydroïdpoliep uit de familie Sertulariidae. De poliep komt uit het geslacht Sertularia. Sertularia flowersi werd in 1904 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Nutting.

title: Sertularia flowersi

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Sertularia flowersi''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam            = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse          = [[Hydroïdpoliepen|Hydrozoa]] (Hydroïdpoliepen)
| orde            = [[Leptothecata]]
| familie         = [[Sertulariidae]]
| geslacht        = ''[[Sertularia]]''
| auteur          = Nutting
| datum           = 1904
| haakjes         =
| worms           = 285598
| synoniem = * ''Tridentata flowersi'' (Nutting, 1904)
}}
'''''Sertularia flowersi''''' is een [[hydroïdpoliepen|hydroïdpoliep]] uit de familie [[Sertulariidae]]. De poliep komt uit het geslacht ''[[Sertularia]]''. ''Sertularia flowersi'' werd in 1904 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Nutting.

{{Appendix|2=
*Schuchert, P. (2011). ''Sertularia flowersi'' Nutting, 1904. In: Schuchert, P. World Hydrozoa database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=285598.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|11}}
{{DEFAULTSORT:Sertularia flowersi}}
[[Categorie:Sertulariidae]]

title: Sertularia flowersi

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Hydrozoa (Hydroïdpoliepen)

Orde: Leptothecata

Familie: Sertulariidae

Geslacht: Sertularia

title: Synoniemen


text:
# Rhynchina crassiquamata
Rhynchina crassiquamata is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Hampson.

title: Rhynchina crassiquamata

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Rhynchina crassiquamata''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Hypeninae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Rhynchina]]''
| w-naam = ''Rhynchina crassiquamata''
| auteur = Hampson
| datum = 1910
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Rhynchina crassiquamata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Hampson.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Rhynchina|crassiquamata]]

title: Rhynchina crassiquamata

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Hypeninae

Geslacht: Rhynchina

title: Soort


text:
# María Esther de Capovilla
María Esther Heredia de Capovilla (Guayaquil, 14 september 1889 – aldaar, 27 augustus 2006) werd op 9 december 2005 uitgeroepen tot oudste levende persoon op aarde door het Guinness Wereldrecordboek. Toen zij overleed op 27 augustus 2006, was ze 116 jaar en 347 dagen oud.
De Capovilla's bewering de oudste nog levende supereeuweling te zijn werd geverifieerd en ze verving daarmee de Nederlandse Henny van Andel-Schipper (oudste erkende mens tussen 29 mei 2004 en 30 augustus 2005) en de Amerikaanse Elizabeth Bolden (oudste erkende mens tussen 30 augustus 2005 en 9 december 2005).
De Capovilla is tot nu toe de enige volledig officieel gevalideerde supereeuweling  uit Ecuador. Guinness zei erbij dat María Esther de Capovilla met haar 116 jaar niet alleen de oudste persoon was, maar dat ze dat zonder probleem kon bewijzen, wat meestal niet het geval is voor dergelijke beweringen. Op het moment van haar overlijden was ze de op drie na oudste volledig gedocumenteerde en officieel erkende persoon die ooit geleefd heeft en de laatste erkende levende persoon geboren in de jaren 1880. Ondanks dat ze net niet de 117 jaar haalde, is ze wel de oudst geworden mens van de jaren 2000 gebleven.
De Capovilla werd opgevolgd door voornoemde Elizabeth Bolden uit de Verenigde Staten. Laatstgenoemde was tot haar eigen overlijden op 11 december 2006 officieel de oudste mens ter wereld.

title: María Esther de Capovilla

wikitext:
{{Infobox persoon
| naam           = María Esther de Capovilla
| afbeelding     = María Capovilla.JPG
| onderschrift   =
| volledigenaam  = María Esther Heredia de Capovilla
| bijnaam        =
| geboorteplaats = [[Guayaquil]]
| geboortedatum  = [[14 september]] [[1889]]
| sterfplaats    = Guayaquil
| sterfdatum     = [[27 augustus]] [[2006]]
| doodsoorzaak   = [[Longontsteking]]
| nationaliteit  = {{EC}}
| beroep         =
| partners       = Antonio Capovilla
| bekendvan      = [[Oudste mens|Oudste levende persoon]] van [[29 mei]] [[2004]] tot [[27 augustus]] [[2006]]
| religie        =
| politiek       =
| zieook         = [[Lijst van oudste mensen]]
| website        =
| handtekening   =
| portaal        =
}}
'''María Esther Heredia de Capovilla''' ([[Guayaquil]], [[14 september]] [[1889]] – aldaar, [[27 augustus]] [[2006]]) werd op [[9 december]] [[2005]] uitgeroepen tot [[oudste mens|oudste levende persoon]] op aarde door het [[Guinness Book of Records|Guinness Wereldrecordboek]]. Toen zij overleed op 27 augustus 2006, was ze 116 jaar en 347 dagen oud.

De Capovilla's bewering de oudste nog levende [[supereeuweling]] te zijn werd [[Controle|geverifieerd]] en ze verving daarmee de [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Henny van Andel-Schipper]] (oudste erkende mens tussen 29 mei 2004 en 30 augustus 2005) en de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Amerikaanse]] [[Elizabeth Bolden]] (oudste erkende mens tussen 30 augustus 2005 en 9 december 2005).

De Capovilla is tot nu toe de enige volledig officieel [[validatie|gevalideerde]] supereeuweling  uit [[Ecuador]]. Guinness zei erbij dat María Esther de Capovilla met haar 116 jaar niet alleen de oudste persoon was, maar dat ze dat zonder probleem kon bewijzen, wat meestal niet het geval is voor dergelijke beweringen. Op het moment van haar overlijden was ze de op drie na oudste volledig gedocumenteerde en officieel erkende persoon die ooit geleefd heeft en de laatste erkende levende persoon geboren in de [[1880-1889|jaren 1880]]. Ondanks dat ze net niet de 117 jaar haalde, is ze wel de oudst geworden mens van de [[2000-2009|jaren 2000]] gebleven.

De Capovilla werd opgevolgd door voornoemde Elizabeth Bolden uit de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]]. Laatstgenoemde was tot haar eigen overlijden op 11 december 2006 officieel de oudste mens ter wereld.

== Zie ook ==
* [[Lijst van oudste mensen]]

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = [[Oudste mens|Oudste erkende levende mens ter wereld]]<br>
'''29 mei 2004 – 27 augustus 2006
| vorige = [[Ramona Trinidad Iglesias-Jordan]]
| volgende = [[Elizabeth Bolden]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{DEFAULTSORT:Capovilla, Maria Esther De}}
[[Categorie:Ecuadoraans persoon]]
[[Categorie:Oudste mens]]
[[Categorie:Supereeuweling]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: María Esther Heredia de Capovilla

Geboren: 14 september 1889 · Guayaquil

Overleden: 27 augustus 2006 · Guayaquil

Doodsoorzaak: Longontsteking

Nationaliteit(en): Ecuador

Bekend van: Oudste levende persoon van 29 mei 2004 tot 27 augustus 2006

title: Familie

Partner(s): Antonio Capovilla


text:
# İnandık (Çankırı)
İnandık is een dorp in het Turkse district Çankırı en telt 420 inwoners (2000).
In deze plaats is er een archeologische site met een Hettitische tempel gebouwd onder Hattusili I. Hier werd de İnandıkvaas (16e eeuw v.C.) opgegraven.
Centrale districtsplaats (İlçe Merkezi): Çankırı
Gemeenten (Beldeler): Geen
Dorpen (Köyler):
Ağzıbüyük · Ahlatköy · Akçavakıf · Alaçat · Alanpınar · Alıca · Altınlı · Aşağıçavuş · Aşağıpelitözü · Aşağıyanlar · Ayan · Balıbağı · Başeğmez · Bayındır · Beşdut · Bozkır · Çağabey · Çatalelma · Çayırpınar · Çiviköy · Danabaşı · Dedeköy · Değim · Dereçatı · Doğantepe · Dutağaç · Germece · Hasakça · İçyenice · İnaç · İncik · İnandık · Karadayı · Konak · Kuzuköy · Küçüklü · Ovacık · Paşaköy · Pehlivanlı · Satıyüzü · Süleymanlı · Tuzlu · Tüney · Ünür · Yeşilyurt · Yukarıçavuş · Yukarıpelitözü

title: İnandık (Çankırı)

wikitext:
{{Infobox plaats in Turkije
| land = Turkije
| naam = İnandık
| area = [[İç Anadolu Bölgesi]]
| subarea = [[Çankırı (provincie)|Çankırı]]
| district = [[Çankırı (district)|Çankırı]]
| inwoners = 420
| census = 2000
| km2 =
| hoogte =
| image =
| caption =
| lat_deg = 40
| lat_min = 24
| lat_sec = 35
| lat_dir = N
| lon_deg = 33
| lon_min = 33
| lon_sec = 47
| lon_dir = E
}}
'''İnandık''' is een dorp in het [[Districten van Turkije|Turkse district]] [[Çankırı (district)|Çankırı]] en telt 420 inwoners {{Turk2000 Stat}}.

In deze plaats is er een archeologische site met een [[Hettieten|Hettitische]] tempel gebouwd onder [[Hattusili I]]. Hier werd de [[İnandıkvaas]] (16e eeuw v.C.) opgegraven.<ref>Asli Özyar, Cultusplaatsen, cultus en rituelen, in Anatolia, een verhaal van 12.000 jaar, Lannoo, ISBN 978 94 014 3002 9</ref>

{{Appendix}}
{{Navigatie district Çankırı}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Turkije|2=2008|3=12|4=10}}

[[Categorie:Plaats in Turkije]]
[[Categorie:Çankırı (district)]]

title: Situering

Regio: İç Anadolu Bölgesi

Provincie: Çankırı

District: Çankırı

title: Algemeen

Portaal: Turkije


text:
# Extensie (anatomie)
Extensie is de strekking van gewrichten. Het tegenovergestelde is flexie (buiging). Flexie en extensie vinden plaats in het ellebooggewricht en het kniegewricht als vanuit de neutrale uitgangshouding – de anatomische houding – de arm of knie wordt gebogen. Flexie en extensie worden ook gebruikt in het heupgewricht als synoniemen van anteflexie en retroflexie, in het enkelgewricht als synoniemen van dorsaalflexie en plantairflexie en het buigen en strekken van de wervelkolom.
Als een beweging verder gaat dan de normale bewegingsomvang, dan is er sprake van hyperextensie. De term kan ook worden gebruikt voor een stand die groter is dan de normale voorwaartse bocht. Hyperextensie kan uitlopen van licht tot extreem, zoals bij achterwaarts strekken van de wervelkolom.

title: Extensie (anatomie)

wikitext:
{{Zijbalk beweging}}
'''Extensie''' is de strekking van [[gewricht]]en. Het tegenovergestelde is [[flexie (anatomie)|flexie]] (buiging). Flexie en extensie vinden plaats in het [[ellebooggewricht]] en het [[Knie (anatomie)|kniegewricht]] als vanuit de neutrale uitgangshouding – de anatomische houding – de arm of knie wordt gebogen. Flexie en extensie worden ook gebruikt in het [[heupgewricht]] als synoniemen van [[anteflexie]] en [[retroflexie]], in het [[enkelgewricht]] als synoniemen van [[dorsaalflexie]] en [[plantairflexie]] en het buigen en strekken van de [[wervelkolom]].

Als een beweging verder gaat dan de normale bewegingsomvang, dan is er sprake van hyperextensie. De term kan ook worden gebruikt voor een stand die groter is dan de normale voorwaartse bocht. Hyperextensie kan uitlopen van licht tot extreem, zoals bij achterwaarts strekken van de wervelkolom.

[[Categorie:Anatomische terminologie]]

title: Frontaal vlak

Frontaal vlak: - abductie - adductie - lateroflexie

title: Sagittaal vlak

Sagittaal vlak: - flexie - extensie - anteflexie - retroflexie - plantairflexie / palmairflexie - dorsaalflexie

title: Transversaal vlak

Transversaal vlak: - endorotatie - exorotatie

title: Bewegingen van schoudergordel

Bewegingen van schoudergordel: - protractie - retractie - elevatie - depressie - laterorotatie - mediorotatie

title: Overig

Overig: - pronatie - supinatie - eversie · inversie - radiaalabductie - ulnairabductie - circumductie


text:
# Timocratica megaleuca
Timocratica megaleuca is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Meyrick.

title: Timocratica megaleuca

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Timocratica megaleuca''
| afbeelding =
| familie = [[Sikkelmotten|Oecophoridae]] (Sikkelmotten)
| onderfamilie = [[Stenomatinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Timocratica]]''
| w-naam = ''Timocratica megaleuca''
| auteur = Meyrick
| datum = 1912
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Timocratica megaleuca''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Sikkelmotten|sikkelmotten (Oecophoridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Meyrick.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|08}}

[[Categorie:Timocratica|megaleuca]]

title: Timocratica megaleuca

Familie: Oecophoridae (Sikkelmotten)

Onderfamilie: Stenomatinae

Geslacht: Timocratica

title: Soort


text:
# Arnold Escher von der Linth
Arnold Escher von der Linth (Zürich, 8 juni 1807 - aldaar, 12 juli 1872) was een Zwitsers geoloog, die bij zijn onderzoek van de geologie van de Alpen een van de eerste geologen was die dekbladen in een gebergte herkenden. Dekbladen zijn grote horizontale overschuivingen, waarvoor in die tijd nog geen verklaring was.

## Biografie
Escher was een zoon van de politicus en natuuronderzoeker Hans Conrad Escher von der Linth. Het achtervoegsel Von der Linth werd bij de dood van vader Escher in 1823 door de regering van Zürich als eerbetoon aan de familienaam toegevoegd. Van 1825 tot 1829 studeerde de zoon aan de militaire school te Thun, daarna aan de Universiteit van Genève en de universiteit van Berlijn. Aan de laatste universiteit kreeg hij les van de mineraloog Gustav Rose. In 1828 maakte hij een geologische onderzoeksreis door Duitsland, Oostenrijk en Noord-Italië. Van 1830 tot 1832 maakte hij een soortgelijke reis door Italië en Sicilië.
Escher von der Linth was ook een bekend bergbeklimmer, hij was deelnemer aan de eerste beklimming van de Lauteraarhorn.
Escher von der Linth habiliteerde in 1834 en werd in 1852 hoogleraar aan de Universiteit van Zürich. Van 1856 tot 1872 was hij hoogleraar aan het toen net opgerichte Federale Polytechnische Hogeschool van Zürich. In 1857 trouwde hij met Maria Barbara Ursula von Latour (1807-1863). Escher von der Linth ligt begraven op het kerkhof Hohe Promenade in Zürich.

## Werk
Samen met Bernhard Studer en Peter Merian maakte Escher von der Linth de eerste geologische overzichtskaart van Zwitserland. Hij onderzocht de geologie van de Albis en noemde de daar voorkomende conglomeraten Nagelflüh. Samen met de paleontoloog Oswald Heer organiseerde hij excursies in de Alpen.
Escher von der Linth is bekend om zijn onderzoek naar de Glarner overschuiving ten noorden van Glarus, een contact tussen (jongere) Tertiaire flysch en de (oudere) Triassische Verrucano-groep in de Helvetische Dekbladen. Het contact was in 1807 al door zijn vader Hans Conrad bestudeerd, deze had al geconstateerd dat de volgorde van gesteentelagen hier tegenovergesteld was aan wat verwacht mocht worden. In 1845 beschreef Arnold Escher von der Linth de Glarner overschuiving voor het eerst en constateerde dat oudere lagen hierbovenop jongere liggen. In zijn notities vermeldde hij dat het waarschijnlijk een grote overschuiving was. Op Eschers uitnodiging kwam de Britse geoloog Roderick Murchison in 1848 naar Zwitserland om het contact te bekijken. Murchison, die eerder grote overschuivingen in Schotland had gezien, kon zich in Eschers interpretatie vinden. Desondanks twijfelde Escher aan zijn eigen waarneming. De verplaatsing langs het contact moest vele kilometers zijn en de gesteentemassa die verplaatst was moest reusachtig zijn. Dit kon met de geologische kennis van die tijd niet verklaard worden. Bang dat hij voor gek versleten zou worden beschreef Escher de structuur daarom als een dubbele overkiepte syncline, een hypothese die zo absurd was dat hij zelf in zijn aantekeningen toegaf er niets van te geloven.
Eschers leerling en opvolger als hoogleraar in Zürich, Albert Heim (1849-1937), zou in eerste instantie de hypothese van de dubbele syncline blijven aanhangen. Later werd hij echter overtuigd en een van de belangrijkste voorstanders van dekbladen. Pas in de jaren 60 van de 20e eeuw, met de doorbraak van de theorie van platentektoniek, kon een verklaring voor het ontstaan van dekbladen gegeven worden.

title: Arnold Escher von der Linth

wikitext:
{{Infobox wetenschapper
| naam           = Arnold Escher von der Linth
| afbeelding     = ETH-BIB-Escher von der Linth, Arnold (1807-1872)-Portrait-Portr 16191-030-AL-FL.tif
| onderschrift   =
| volledigenaam  =
| geboortedatum  = [[8 juni]] [[1807]]
| geboorteplaats = [[Zürich (stad)|Zürich]]
| sterfdatum     = [[12 juli]] [[1872]]
| sterfplaats    = [[Zürich (stad)|Zürich]]
| nationaliteit  = {{CH}}
| vakgebied      = [[geologie]]
| onderzoek1     =
| onderzoek2     =
| publicaties    =
| bekendvan      =
| promotor       =
| opleiding      =
| almamater      =
| instituten     =
| prijzen        =
| afkorting      =
| religie        =
| hobby          =
| handtekening   =
| handtekeningpx =
| website        =
| portaal        =
| extra portaal  =
| extra portaal2 =
}}

'''Arnold Escher von der Linth''' ([[Zürich (stad)|Zürich]], [[8 juni]] [[1807]] - aldaar, [[12 juli]] [[1872]]) was een [[Zwitserland|Zwitsers]] [[geologie|geoloog]], die bij zijn onderzoek van de [[geologie van de Alpen]] een van de eerste geologen was die [[dekblad]]en in een [[gebergte (aardrijkskunde)|gebergte]] herkenden. Dekbladen zijn grote horizontale [[overschuiving]]en, waarvoor in die tijd nog geen verklaring was.

== Biografie ==
Escher was een zoon van de politicus en natuuronderzoeker [[Hans Conrad Escher von der Linth]]. Het achtervoegsel ''Von der Linth'' werd bij de dood van vader Escher in 1823 door de regering van Zürich als eerbetoon aan de familienaam toegevoegd. Van 1825 tot 1829 studeerde de zoon aan de militaire school te [[Thun (stad)|Thun]], daarna aan de [[Universiteit van Genève]] en de [[Humboldt Universiteit Berlijn|universiteit van Berlijn]]. Aan de laatste universiteit kreeg hij les van de [[mineralogie|mineraloog]] [[Gustav Rose]]. In 1828 maakte hij een geologische onderzoeksreis door Duitsland, Oostenrijk en Noord-Italië. Van 1830 tot 1832 maakte hij een soortgelijke reis door Italië en [[Sicilië]].

Escher von der Linth was ook een bekend [[bergklimmen|bergbeklimmer]], hij was deelnemer aan de eerste beklimming van de [[Lauteraarhorn]].

Escher von der Linth [[habilitatie|habiliteerde]] in 1834 en werd in 1852 [[hoogleraar]] aan de [[Universiteit Zürich|Universiteit van Zürich]]. Van 1856 tot 1872 was hij hoogleraar aan het toen net opgerichte [[Eidgenössische Technische Hochschule Zürich|Federale Polytechnische Hogeschool van Zürich]]. In 1857 trouwde hij met Maria Barbara Ursula von Latour (1807-1863). Escher von der Linth ligt begraven op het kerkhof ''Hohe Promenade'' in Zürich.

== Werk ==
Samen met [[Bernhard Studer]] en [[Peter Merian]] maakte Escher von der Linth de eerste [[geologische kaart|geologische overzichtskaart]] van Zwitserland. Hij onderzocht de geologie van de [[Albis]] en noemde de daar voorkomende [[conglomeraat (geologie)|conglomeraten]] ''Nagelflüh''. Samen met de [[paleontologie|paleontoloog]] [[Oswald Heer]] organiseerde hij excursies in de Alpen.

Escher von der Linth is bekend om zijn onderzoek naar de [[Glarner overschuiving]] ten noorden van [[Glarus (stad)|Glarus]], een contact tussen (jongere) [[Tertiair]]e [[flysch]] en de (oudere) [[Trias]]sische [[Verrucano-groep]] in de [[Helvetische Dekbladen]]. Het contact was in 1807 al door zijn vader Hans Conrad bestudeerd, deze had al geconstateerd dat de volgorde van gesteentelagen hier tegenovergesteld was aan wat verwacht mocht worden. In 1845 beschreef Arnold Escher von der Linth de Glarner overschuiving voor het eerst en constateerde dat oudere lagen hierbovenop jongere liggen. In zijn notities vermeldde hij dat het waarschijnlijk een grote overschuiving was. Op Eschers uitnodiging kwam de Britse geoloog [[Roderick Murchison]] in 1848 naar Zwitserland om het contact te bekijken. Murchison, die eerder grote overschuivingen in Schotland had gezien, kon zich in Eschers interpretatie vinden. Desondanks twijfelde Escher aan zijn eigen waarneming. De verplaatsing langs het contact moest vele kilometers zijn en de gesteentemassa die verplaatst was moest reusachtig zijn. Dit kon met de geologische kennis van die tijd niet verklaard worden. Bang dat hij voor gek versleten zou worden beschreef Escher de structuur daarom als een dubbele [[overkiept]]e [[syncline]], een hypothese die zo absurd was dat hij zelf in zijn aantekeningen toegaf er niets van te geloven.

Eschers leerling en opvolger als hoogleraar in Zürich, [[Albert Heim]] (1849-1937), zou in eerste instantie de hypothese van de dubbele syncline blijven aanhangen. Later werd hij echter overtuigd en een van de belangrijkste voorstanders van dekbladen. Pas in de jaren 60 van de 20e eeuw, met de doorbraak van de theorie van [[platentektoniek]], kon een verklaring voor het ontstaan van dekbladen gegeven worden.

{{Appendix|2=
* {{en}}{{aut|Franks, S. & Trümpy, R.}}; 2005: ''The Sixth International Geological Congress: Zürich, 1894'', Episodes '''28(3)''', p. 187-192.
}}

{{DEFAULTSORT:Escher von der Linth, Arnold}}
[[Categorie:19e-eeuws geoloog]]
[[Categorie:Zwitsers wetenschapper]]

title: Persoonlijke gegevens

Geboorteplaats: Zürich

Overlijdensplaats: Zürich

Nationaliteit: Zwitserland

title: Wetenschappelijk werk

Vakgebied: geologie


text:
# Nier (biologie)
De nieren zijn twee organen bij zoogdieren, waaronder de mens, in de buikholte achter het buikvlies of peritoneum, links en rechts van de wervelkolom. De nieren spelen een esentiële rol in de homeostase. Ze houden de samenstelling van het bloed constant, en verwijderen opgeloste ongewenste stoffen, zoals afvalstoffen van de stofwisseling, en via het voedsel opgenomen vergiften en geneesmiddelen. Dit gebeurt deels passief en deels actief (zie hieronder). In hetzelfde kader zorgen de nieren ook voor het handhaven van het zuur-base-evenwicht (bloed) op langere termijn, door het transport van waterstofcarbonaat en waterstofionen. Het product dat de nieren hierbij aanmaken is de urine, een oplossing van stoffen die het lichaam niet kan (her)gebruiken.
In het menselijk lichaam zijn de nieren enigszins boonvormig, met de holle kant naar het midden wijzend. Menselijke nieren zijn 10–13 cm lang, 5 cm dik en wegen ieder ca. 150 gram. Nieren hebben meestal één, maar soms twee, slagaders.

## Opbouw en werking
De nier is opgebouwd uit ongeveer 600.000 tot 1.000.000 nefronen, waarin de bloedzuivering plaatsvindt. Het proces kan grofweg in twee delen worden gesplitst, een passief proces en een actief proces.
In het passieve proces wordt water met opgeloste stoffen uit poreuze kluwens van haarvaten (zeeflichaampjes of glomeruli) geperst en opgevangen. Bloedcellen en grote eiwitten blijven in het bloed achter. Bij een volwassen mens levert dit dagelijks ongeveer 170 liter voorurine op. De voorurine bevat zowel afvalstoffen als stoffen die belangrijk zijn om te behouden. Een belangrijke afvalstof is ureum, dat door de lever is gemaakt om, uit de eiwitstofwisseling afkomstige, ammoniak onschadelijk te maken.
In het actieve proces worden waardevolle stoffen, zoals aminozuren, glucose, elektrolyten en water grotendeels of geheel teruggewonnen. Dit gebeurt in de verschillende onderdelen van de nierbuisjes: de proximale tubulus, de lis van Henle of lus van Henle de distale tubulus en de verzamelbuis. In het dalende been van de lis van Henle wordt alleen water teruggewonnen, dit wordt passief gedaan. De buis is daar gesloten voor zouttransport. In het dunne stijgende been van de lis van Henle wordt actief zout gereabsorbeerd en is daar gesloten voor het watertransport. In het dikke stijgende deel van de lis van Henle wordt er gebruikgemaakt van het tegenstroomprincipe om zonder water (wederom waterdicht) tegen een zeer grote osmotische gradiënt in te hoeven transporteren toch een hoge concentratie te kunnen bereiken. Bij woestijndieren is het nefron om deze reden verlengd. Daarnaast zijn er enkele stoffen die actief vanuit het bloed in de holte van de nierbuisjes worden uitgescheiden.
Uiteindelijk komt de van waardevolle bestanddelen ontdane en geconcentreerde vloeistof, die nu urine heet, via de nierkelken in het nierbekken, waarna hij door de urineleider naar de urineblaas wordt getransporteerd en uiteindelijk via de urinebuis wordt geloosd.
Elke nier wordt omsloten (van binnen naar buiten) door de volgende lagen:
- Eerst de niercapsule. Deze vormt een dikke fibreuze bindweefselcapsule.
- Perirenaal vet.
- Renale fascia (Gerota's fascia): Bevindt zich om de nier, ureter en renale vaten.
- Pararenaal vet: Dit is de buitenste laag, bevindt zich om de renale fascia.

Het nierbekken, de urineleider (ureter), de urineblaas en de urinebuis (urethra) zijn bekleed met overgangsepitheel (ofwel slijmvlies ofwel het 'urotheel').

## Ziekten en beschadigingen
Veel nierziekten hebben te maken met de toestand van het membraan van de zeeflichaampjes waardoor het bloedplasma wordt gefilterd. Ze laten niet genoeg meer door, of juist te veel, bijvoorbeeld eiwit of bloedcellen. Met name langdurig bestaande hoge bloeddruk en suikerziekte hebben een slechte invloed op de (bloedvaten in de) nier. Ook kunnen complete zeeflichaampjes verloren gaan. Is meer dan 90% van de functie van de nier verloren gegaan, dan ontstaat het beeld van terminaal nierfalen.
Verstoring van de werking van de nierbuisjes kan leiden tot een slechte opname van waardevolle stoffen. Zo veroorzaakt een verhoogde natriumopname een hoge bloeddruk en ontstaat diabetes insipidus door een tekort aan wateropname. Deze aandoeningen kunnen ook ontstaan door bijwerkingen van medicijngebruik.

## Kunstnieren
Het relatief eenvoudige ultrafiltratiemechanisme van de nier heeft het mogelijk gemaakt een groot deel van de functie van de nier door een kunstnier te vervangen. Ook niertransplantatie is tegenwoordig een gepraktiseerde optie. Niertransplantaties worden via de buik uitgevoerd.

## Regelsystemen
De nieren maken deel uit van een flink aantal hormonale regelkringen, die vooral betrekking hebben op de water- en zouthuishouding, de bloeddruk, de pH-regeling van het bloed, de osmotische waarde van het bloed, en de hoeveelheid rode bloedcellen. De nieren produceren het hormoon erytropoëtine om de aanmaak van rode bloedcellen te stimuleren. Het hormoon wordt, als geneesmiddel tegen bloedarmoede bij dialyse-patiënten, in laboratoria aangemaakt via chemische synthese. Dit geneesmiddel wordt daarnaast, bekend onder de naam 'epo', als doping misbruikt door sommige sporters.

title: Nier (biologie)

wikitext:
{{Infobox anatomie
| naam         = Nier
| latijn       = ''Ren''
| Latijn1      = ''Nephros''<ref name="FCAT">Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT) (1998). ''Terminologia Anatomica''. Stuttgart: Thieme</ref>

Rien<ref name="Lewis & Short">Lewis, C.T. & Short, C. (1879). ''A Latin dictionary founded on Andrews' edition of Freund's Latin dictionary.'' Oxford: Clarendon Press.</ref>

Nephrus<ref name="Dunglison1856">Dunglison, R. (1856). ''Medical lexicon. A dictionary of medical science.'' (13th edition).Philadelphia: Blanchard and Lea.</ref><ref name="Siebenhaar1850">Siebenhaar, F.J. (1850). ''Terminologisches Wörterbuch der medicinischen Wissenschaften.'' (Zweite Auflage). Leipzig: Arnoldische Buchhandlung.</ref>

| Oudgrieks1   = Νεφρός<ref name="Kraus1844">Kraus, L.A. (1844). ''Kritisch-etymologisches medicinisches Lexikon'' (Dritte Auflage). Göttingen: Verlag der Deuerlich- und Dieterichschen Buchhandlung.</ref><ref name="Liddell & Scott">Liddell, H.G. & Scott, R. (1940). ''A Greek-English Lexicon. revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones. with the assistance of. Roderick McKenzie.'' Oxford: Clarendon Press.</ref>
| Nederlands1  =
| GraySubject  = 253
| GrayPage     = 1215
| afbeelding   = Kidney section vertical.png
| onderschrift = Lengtedoorsnede nier
| afbeelding2  =
| onderschrift2=
| orgaansysteem= [[Urinewegstelsel]]
| MeshID   = D007668
| MeshName     = Kidney
| DorlandsPre  = k_03
| DorlandsSuf  = 12470097
| TA98         = [http://www.unifr.ch/ifaa/Public/EntryPage/TA98%20Tree/Entity%20TA98%20EN/08.1.01.001%20Entity%20TA98%20EN.htm 08.1.01.001]
}}
[[Bestand:KidneyStructures PioM.svg|thumb|class=notpageimage|Schematische voorstelling van de nier

1. Renale piramide,
2. [[arteriole]],
3. [[Nierslagader]],
4. [[Nierader]],
5. Renale hylum,
6. [[Nierbekken]],
7. [[Ureter]],
8. Minor calyx,
9. Niercapsule,
10. Onderste niercapsule,
11. Bovenste niercapsule,
12. Vena interlobularis
13. [[Nefron]]en,
14. [[kleine nierkelk]],
15. [[grote nierkelk]],
16. [[niermerg]],
17. Renale kolom]]
De '''nieren'''<ref name="Pinkhof2012">Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). ''Pinkhof Geneeskundig woordenboek'' (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.</ref> zijn twee [[orgaan|organen]] bij [[zoogdieren]], waaronder de mens, in de [[buikholte]] achter het [[buikvlies]] of ''peritoneum'', links en rechts van de [[wervelkolom]]. De nieren spelen een esentiële rol in de ''[[homeostase (fysiologie)|homeostase]]''. Ze houden de samenstelling van het [[bloed]] constant, en [[excretie|verwijderen]] [[waterige oplossing|opgeloste]] ongewenste stoffen, zoals afvalstoffen van de [[stofwisseling]], en via het voedsel opgenomen [[vergif]]ten en [[geneesmiddel]]en. Dit gebeurt deels passief en deels actief (zie hieronder). In hetzelfde kader zorgen de nieren ook voor het handhaven van het [[zuur-base-evenwicht (bloed)]] op langere termijn, door het transport van [[waterstofcarbonaat]] en waterstofionen. Het product dat de nieren hierbij aanmaken is de [[urine]], een [[waterige oplossing|oplossing]] van stoffen die het lichaam niet kan (her)gebruiken.

In het [[menselijk lichaam]] zijn de nieren enigszins boonvormig, met de holle kant naar het midden wijzend. Menselijke nieren zijn 10–13 cm lang, 5 cm dik en wegen ieder ca. 150 gram. Nieren hebben meestal één, maar soms twee, slagaders.

==Opbouw en werking==
{{Zie hoofdartikel|Nefron}}
De nier is opgebouwd uit ongeveer 600.000 tot 1.000.000 [[nefron]]en, waarin de bloedzuivering plaatsvindt. Het proces kan grofweg in twee delen worden gesplitst, een ''passief'' proces en een ''actief'' proces.

In het passieve proces wordt water met opgeloste stoffen uit poreuze kluwens van [[haarvat]]en (''zeeflichaampjes'' of ''glomeruli'') geperst en opgevangen. [[Bloedcel]]len en [[complementsysteem|grote eiwitten]] blijven in het bloed achter. Bij een volwassen mens levert dit dagelijks ongeveer 170 liter [[voorurine]] op. De voorurine bevat zowel afvalstoffen als stoffen die belangrijk zijn om te behouden. Een belangrijke afvalstof is [[ureum]], dat door de [[lever]] is gemaakt om, uit de [[eiwitstofwisseling]] afkomstige, [[ammoniak]] onschadelijk te maken.

In het actieve proces worden waardevolle stoffen, zoals [[aminozuren]], [[glucose]], [[elektrolyt#Fysiologie|elektrolyten]] en water grotendeels of geheel teruggewonnen. Dit gebeurt in de verschillende onderdelen van de nierbuisjes: de ''[[proximale tubulus]]'', de ''lis van Henle'' of ''lus van Henle'' de ''[[Distale tubulus contortus|distale tubulus]]'' en de verzamelbuis. In het dalende been van de ''lis van Henle'' wordt alleen water teruggewonnen, dit wordt passief gedaan. De buis is daar gesloten voor zouttransport. In het dunne stijgende been van de lis van Henle wordt actief zout gereabsorbeerd en is daar gesloten voor het watertransport. In het dikke stijgende deel van de lis van Henle wordt er gebruikgemaakt van het [[tegenstroomprincipe]] om zonder water (wederom waterdicht) tegen een zeer grote [[osmose|osmotische]] gradiënt in te hoeven transporteren toch een hoge concentratie te kunnen bereiken. Bij woestijndieren is het nefron om deze reden verlengd. Daarnaast zijn er enkele stoffen die actief vanuit het bloed in de holte van de nierbuisjes worden uitgescheiden.

Uiteindelijk komt de van waardevolle bestanddelen ontdane en geconcentreerde vloeistof, die nu [[urine]] heet, via de [[nierkelk]]en in het [[nierbekken]], waarna hij door de [[urineleider]] naar de [[urineblaas]] wordt getransporteerd en uiteindelijk via de [[urinebuis]] wordt geloosd.

Elke nier wordt omsloten (van binnen naar buiten) door de volgende lagen:
* Eerst de niercapsule. Deze vormt een dikke fibreuze bindweefselcapsule.
* Perirenaal vet.
* [[:en:Renal_fascia|Renale fascia]] (Gerota's fascia): Bevindt zich om de nier, ureter en renale vaten.
* Pararenaal vet: Dit is de buitenste laag, bevindt zich om de renale fascia.

Het [[nierbekken]], de [[urineleider]] (ureter), de [[urineblaas]] en de [[urinebuis]] (urethra) zijn bekleed met [[overgangsepitheel]] (ofwel slijmvlies ofwel het 'urotheel').<ref>{{Citeer web |url=https://www.vumc.nl/zorg/expertisecentra-en-specialismen/genitourinary-oncologisch-centrum-amsterdam-guoca/informatie-voor-patienten-guoca/hoge-urineweg-tumoren.htm |titel=Hoge Urineweg Tumoren |website=[[Amsterdam UMC]] |bezochtdatum=2024-08-09 |citaat=de urinewegen (plasbuis, blaas, urineleiders en nierbekken) zijn bedekt met een slijmvlieslaag, dit slijmvlies heet urotheel. Als het urotheel een kwaadaardige vergroeiing krijgt is dat urotheelcarcinoom (kanker uitgaande van het urotheel). |archiefurl=https://web.archive.org/web/20240415055136/https://www.vumc.nl/zorg/expertisecentra-en-specialismen/genitourinary-oncologisch-centrum-amsterdam-guoca/informatie-voor-patienten-guoca/hoge-urineweg-tumoren.htm |archiefdatum=2024-04-15 |dodeurl=nee}}</ref>

==Ziekten en beschadigingen==
Veel nierziekten hebben te maken met de toestand van het [[membraan]] van de zeeflichaampjes waardoor het [[bloedplasma]] wordt gefilterd. Ze laten niet genoeg meer door, of juist te veel, bijvoorbeeld eiwit of bloedcellen. Met name langdurig bestaande hoge [[bloeddruk]] en [[suikerziekte]] hebben een slechte invloed op de (bloedvaten in de) nier. Ook kunnen complete zeeflichaampjes verloren gaan. Is meer dan 90% van de functie van de nier verloren gegaan, dan ontstaat het beeld van terminaal [[nierfalen]].<ref>Dimke, H, Hoenderop, JG, Bindels, RJ (2009). "''Hereditary tubular transport disorders: implications for renal handling of Ca2+ and Mg2+.''" ''Clin Sci 118(1):1-18''.</ref>

Verstoring van de werking van de nierbuisjes kan leiden tot een slechte opname van waardevolle stoffen. Zo veroorzaakt een verhoogde [[natrium]]opname een hoge [[bloeddruk]] en ontstaat ''[[diabetes insipidus]]'' door een tekort aan wateropname. Deze aandoeningen kunnen ook ontstaan door bijwerkingen van medicijngebruik.

==Kunstnieren==
Het relatief eenvoudige [[ultrafiltratie]]mechanisme van de nier heeft het mogelijk gemaakt een groot deel van de functie van de nier door een [[kunstnier]] te vervangen. Ook [[niertransplantatie]] is tegenwoordig een gepraktiseerde optie. Niertransplantaties worden via de buik uitgevoerd.

==Regelsystemen==
De nieren maken deel uit van een flink aantal [[homeostase (fysiologie)|hormonale regelkringen]], die vooral betrekking hebben op de water- en zouthuishouding, de bloeddruk, de pH-regeling van het bloed, de [[Osmose|osmotische waarde]] van het bloed, en de hoeveelheid [[rode bloedcel]]len. De nieren produceren het hormoon [[erytropoëtine]] om de [[erytropoëse|aanmaak van rode bloedcellen]] te stimuleren. Het hormoon wordt, als geneesmiddel tegen [[bloedarmoede]] bij [[dialyse]]-patiënten, in laboratoria aangemaakt via [[chemische synthese]]. Dit geneesmiddel wordt daarnaast, bekend onder de naam 'epo', als [[doping]] misbruikt door sommige sporters.

== Zie ook ==

* [[OHVIRA-syndroom]], aangeboren afwijking waarbij in de embryo slechts één nier, maar twee baarmoeders en vagina's zijn ontstaan
* [[Renografie]], een techniek om de doorbloeding van de nier vast te stellen.

==Externe link==
*[http://www.bioplek.org/animaties/mens_overigen/nier.html Animatie werking van de nier op Bioplek.org]{{Dode link}}
{{Appendix}}
{{Navigatie hormonen}}
{{Navigatie urinair stelsel}}
{{Navigatie organen}}
{{woordenboek|nier}}
[[Categorie:Nier]]
[[Categorie:Fysiologie]]

title: Synoniemen

Latijn: Nephros · Rien · Nephrus

Oudgrieks: Νεφρός

title: Gegevens

Orgaanstelsel: Urinewegstelsel

title: Naslagwerken

Gray's Anatomy: p.1215 tekst foto

MeSH: D007668: Kidney


text:
# Tilly (België)
Tilly (Waals: Tiyî) is een plaats en deelgemeente van de gemeente Villers-la-Ville in de Belgische provincie Waals-Brabant. Tot 1 januari 1977 was het een zelfstandige gemeente. Eind 2010 telde Tilly 1707 inwoners.

## Bezienswaardigheden
- De Sint-Martinuskerk (Église Saint-Martin) is een bakstenen neoclassicistisch kerkgebouw van 1862.
- De Moulin de Gentissart, een watermolen op de Ri de Gentissart.

## Natuur en landschap
De hoogte aan de kerk is 151 meter.

## Demografische ontwikkeling
- Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december

## Bezienswaardigheden
- Tumulus van Tilly, Gallo-Romeinse grafheuvel

## Vervoer
- Station Tilly

## Geboren
- Johan t'Serclaes van Tilly (1559-1632), generaal

## Nabijgelegen kernen
Villers-la-Ville (België), Mellery, Marbais, Marbisoux
Deelgemeenten: Marbais · Mellery · Sart-Dames-Avelines · Piraumont · Tilly

Overige dorpen en gehuchten: Gentissart · Heuval · Marbisoux · Piraumont · Rigenée · Strichon

Belgische gemeenten · Arrondissement Nijvel · Waals-Brabant · Wallonië

title: Tilly (België)

wikitext:
{{Infobox plaats in België
| soort = Deelgemeente
| naam = Tilly
| provincie = Waals-Brabant
| gemeente = [[Villers-la-Ville (België)|Villers-la-Ville]]
| inwoners = 1.967
| datum = 1/1/2020
| km2 = 6,67
| dichtheid = 295
| hoogte =
| postcode = 1495
| nis= 25107
| nisletter= B
| lat_deg = 50
| lat_min = 33
| lat_sec = 40
| lon_deg = 4
| lon_min = 33
| lon_sec = 9
| image = Tilly kerk II.JPG
| caption = De kerk van Tilly
}}
'''Tilly''' ([[Waals]]: ''Tiyî'') is een plaats en [[deelgemeente (België)|deelgemeente]] van de gemeente [[Villers-la-Ville (België)|Villers-la-Ville]] in de [[België|Belgische]] provincie [[Waals-Brabant]]. Tot 1 januari 1977 was het een zelfstandige gemeente. Eind 2010 telde Tilly 1707 inwoners.

==Bezienswaardigheden==
* De [[Sint-Martinuskerk (Tilly)|Sint-Martinuskerk]] (''Église Saint-Martin'') is een bakstenen neoclassicistisch kerkgebouw van 1862.
* De [[Moulin de Gentissart]], een watermolen op de [[Ri de Gentissart]].

==Natuur en landschap==
De hoogte aan de kerk is 151 meter.

==Demografische ontwikkeling==

<timeline>
Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:550 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1400
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1976 text:1976

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 633
 bar:1846 from:0 till: 718
 bar:1856 from:0 till: 797
 bar:1866 from:0 till: 884
 bar:1880 from:0 till: 956
 bar:1890 from:0 till: 988
 bar:1900 from:0 till: 943
 bar:1910 from:0 till: 1037
 bar:1920 from:0 till: 1030
 bar:1930 from:0 till: 1058
 bar:1947 from:0 till: 1102
 bar:1961 from:0 till: 1067
 bar:1970 from:0 till: 1099
 bar:1976 from:0 till: 1227

PlotData=

 bar:1831 at: 633 fontsize:S text: 633 shift:(-10,5)
 bar:1846 at: 718 fontsize:S text: 718 shift:(-10,5)
 bar:1856 at: 797 fontsize:S text: 797 shift:(-10,5)
 bar:1866 at: 884 fontsize:S text: 884 shift:(-10,5)
 bar:1880 at: 956 fontsize:S text: 956 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 988 fontsize:S text: 988 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 943 fontsize:S text: 943 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 1037 fontsize:S text: 1.037 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 1030 fontsize:S text: 1.030 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 1058 fontsize:S text: 1.058 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 1102 fontsize:S text: 1.102 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1067 fontsize:S text: 1.067 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 1099 fontsize:S text: 1.099 shift:(-10,5)
 bar:1976 at: 1227 fontsize:S text: 1.227 shift:(-10,5)

</timeline>
{{Clearleft}}
*<small>Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen, 1976= inwonersaantal op 31 december</small>

== Bezienswaardigheden ==
* [[Tumulus van Tilly]], Gallo-Romeinse grafheuvel

== Vervoer ==
* [[Station Tilly]]

== Geboren ==
* [[Johan t'Serclaes van Tilly]] (1559-1632), generaal

==Nabijgelegen kernen==
[[Villers-la-Ville (België)]], [[Mellery (België)|Mellery]], [[Marbais]], [[Marbisoux]]

{{Navigatie gemeente Villers-la-Ville (België)}}
{{Commonscat|Tilly, Villers-la-Ville}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=België|2=2008|3=07|4=03}}
{{Coor title dms|50|33|40|N|4|33|9|E|type:city_scale:12500_region:BE}}

[[Categorie:Plaats in Waals-Brabant]]
[[Categorie:Villers-la-Ville]]

title: Situering

Gewest: Wallonië

Provincie: Waals-Brabant

Gemeente: Villers-la-Ville

Coördinaten: 50° 34′ NB, 4° 33′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Waals-Brabant

title: Foto's

Foto's: De kerk van Tilly

Portaal: België


text:
# Synolcus spinosus
Synolcus spinosus is een vliegensoort uit de familie van de roofvliegen (Asilidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Londt.

title: Synolcus spinosus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Synolcus spinosus''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Roofvliegen|Asilidae]] (Roofvliegen)
| geslacht = ''[[Synolcus]]''
| w-naam = ''Synolcus spinosus''
| auteur = Londt
| datum = 1980
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Synolcus spinosus''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Roofvliegen|roofvliegen (Asilidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Asilidae}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Londt.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|28}}

[[Categorie:Roofvliegen]]

title: Synolcus spinosus

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Asilidae (Roofvliegen)

Geslacht: Synolcus

title: Soort


text:
# Mesochorus pilicornis
Mesochorus pilicornis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cameron in 1907.

title: Mesochorus pilicornis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Mesochorus pilicornis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Mesochorus]]''
| w-naam = ''Mesochorus pilicornis''
| auteur = Cameron
| datum = 1907
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Mesochorus pilicornis''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cameron in 1907.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|24}}

[[Categorie:Mesochorus|pilicornis]]

title: Mesochorus pilicornis

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Mesochorus

title: Soort


text:
# Lijst van wijnstreken in Griekenland
In Griekenland treft men de volgende wijnstreken aan.

## Eilanden van de Egeïsche Zee
De eilanden in de Egeïsche Zee behoren tot verschillende eilandengroepen, maar wat indeling in wijnregio's betreft worden ze vaak tot een regio gerekend. Op diverse eilanden in de Egeïsche Zee wordt wijn geproduceerd. Vooral beroemd is de muscat, een zeer zoete witte wijnsoort die vergelijkbaar is met de Spaanse moscatel, en wel in het bijzonder die van het eiland Samos, maar ook bijvoorbeeld retsina wordt op de eilanden gemaakt. Al in de oudheid werd op de eilanden wijn geproduceerd.

## Ionische Eilanden
De Ionische Eilanden liggen voornamelijk ten noordwesten van het Griekse vasteland. Net als de cultuur en geschiedenis van dit deel van Griekenland, is ook de wijnbouw hier zeer anders dan die van de rest van het land. De Venetiaanse overheersing heeft ook op de wijnbouw haar stempel gedrukt.

## Centraal Griekenland
Vooral in het oostelijke gedeelte van Centraal Griekenland worden druiven geteeld voor de wijnbouw. Hiertoe hoort ook Euboea. In deze regio wordt vooral veel retsina geproduceerd, met name van de savatiano druivensoort.

## Epirus
Epirus is de regio in het noordwesten van Griekenland, net ten zuiden van Albanië. De regio is zeer bergachtig. Binnen Epirus is het vooral in Zitsa dat kwaliteitswijn wordt geproduceerd.

## Makedonia
Makedonia is de centrale noordelijke regio van Griekenland, grenzend aan Noord-Macedonië. De wijnbouw is continentaler dan elders in Griekenland. Belangrijke wijncentra bevinden zich bij Naousa, Amyndaio, Goumenissa, Giannitsa, Thessaloniki, Chalcidice, Drama en Kavála.

## Thessalia
Thessalia is de streek ten zuiden van Makedonia. Wijnproductie vindt voornamelijk plaats bij Rapsani, Tyrnavos, Larissa, Karditsa en Anhialos.

## Thraki
Thraki is de regio in het uiterste noordoosten, die tegen Turkije aanligt, en ten zuiden van Bulgarije. Hier komt geen officiële kwaliteitswijn vandaan, wat waarschijnlijk voornamelijk historisch is, en niet zozeer doordat hier een relatief groot deel van de bevolking islamitisch is.

## Peloponnesos
De Peloponnesos is het grote schiereiland in het zuiden van Griekenland. Ook hier wordt al duizenden jaren wijn verbouwd. De voornaamste wijncentra bevinden zich bij Nemea, Thanassis Papaioannou, Argolida, Mantinia, Eleia, Achaia, Egio, Lakonia en Messinia.

title: Lijst van wijnstreken in Griekenland

wikitext:
[[Bestand:achaia vat.jpg|thumb|Achaia wijnvaten]]

In '''[[Griekenland]]''' treft men de volgende '''[[wijnstreek|wijnstreken]]''' aan.

==Eilanden van de Egeïsche Zee==
[[Bestand:Aegean Sea map.png|thumb|Eilanden van de Egeïsche Zee]]
De eilanden in de [[Egeïsche Zee]] behoren tot verschillende eilandengroepen, maar wat indeling in wijnregio's betreft worden ze vaak tot een regio gerekend. Op diverse eilanden in de Egeïsche Zee wordt wijn geproduceerd. Vooral beroemd is de [[Muskaatdruif|muscat]], een zeer zoete witte wijnsoort die vergelijkbaar is met de Spaanse moscatel, en wel in het bijzonder die van het eiland [[Samos (eiland)|Samos]], maar ook bijvoorbeeld [[retsina]] wordt op de eilanden gemaakt. Al in de oudheid werd op de eilanden wijn geproduceerd.

==Ionische Eilanden==
[[Bestand:Ionian Islands Pos.png|thumb|left|De Ionische Eilanden]]
De [[Ionische Eilanden]] liggen voornamelijk ten noordwesten van het Griekse vasteland. Net als de cultuur en geschiedenis van dit deel van Griekenland, is ook de wijnbouw hier zeer anders dan die van de rest van het land. De [[Venetië (stad)|Venetiaanse]] overheersing heeft ook op de wijnbouw haar stempel gedrukt.

==Centraal Griekenland==
[[Bestand:GR Evia.png|thumb|Euboea]]
Vooral in het oostelijke gedeelte van Centraal Griekenland worden druiven geteeld voor de wijnbouw. Hiertoe hoort ook [[Euboea]]. In deze regio wordt vooral veel [[retsina]] geproduceerd, met name van de [[savatiano]] druivensoort.

==Epirus==
[[Bestand:Ipiros in Greece.svg|thumb|left|Epirus]]
[[Epirus (periferie)|Epirus]] is de regio in het noordwesten van Griekenland, net ten zuiden van [[Albanië]]. De regio is zeer bergachtig. Binnen Epirus is het vooral in [[Zitsa]] dat kwaliteitswijn wordt geproduceerd.

==Makedonia==
[[Bestand:Macedonia actualised overview.png|thumb|Makedonia]]
[[Macedonië (Griekenland)|Makedonia]] is de centrale noordelijke regio van Griekenland, grenzend aan [[Noord-Macedonië]]. De wijnbouw is continentaler dan elders in Griekenland. Belangrijke wijncentra bevinden zich bij [[Naousa]], [[Amyndaio]], [[Goumenissa]], [[Giannitsa]], [[Thessaloniki (departement)|Thessaloniki]], [[Chalcidice]], [[Drama (departement)|Drama]] en [[Kavála (departement)|Kavála]].

==Thessalia==
[[Bestand:Thessalia in Greece.svg|thumb|left|Thessalia]]
[[Thessalia]] is de streek ten zuiden van Makedonia. Wijnproductie vindt voornamelijk plaats bij [[Rapsani]], [[Tyrnavos]], [[Larissa (departement)|Larissa]], [[Karditsa (departement)|Karditsa]] en [[Anhialos]].

==Thraki==
[[Bestand:Thracia SPQR.png|thumb|Thraki]]
[[Thracië|Thraki]] is de regio in het uiterste noordoosten, die tegen [[Turkije]] aanligt, en ten zuiden van [[Bulgarije]]. Hier komt geen officiële kwaliteitswijn vandaan, wat waarschijnlijk voornamelijk historisch is, en niet zozeer doordat hier een relatief groot deel van de bevolking [[islam]]itisch is.{{Bron?||2014|07|13}}

==Peloponnesos==
[[Bestand:PosPeloponnisosGeo.png|thumb|left|De Peloponnesos]]
De [[Peloponnesos]] is het grote schiereiland in het zuiden van Griekenland. Ook hier wordt al duizenden jaren wijn verbouwd. De voornaamste wijncentra bevinden zich bij [[Nemea (Griekenland)|Nemea]], [[Thanassis Papaioannou]], [[Argolida]], [[Mantinia]], [[Eleia]], [[Achaea (landstreek)|Achaia]], [[Egio]], [[Lakonia]] en [[Messinia]].

==Zie ook==
* [[Griekenland (wijnbouwland)]]

==Externe links==
* https://web.archive.org/web/20080219074947/http://www.greekwinemakers.com/czone/regions/regions.shtml
* https://web.archive.org/web/20180810030525/http://grieksewijnen.nl/

{{Appendix|2=
* De voornaamste bron van informatie in de allereerste versie van dit artikel was http://www.greekwinemakers.com/czone/regions
}}

[[Categorie:Streek in Griekenland|Wijnstreken]]
[[Categorie:Wijnstreek|Griekenland]]
[[Categorie:Griekse wijn| 2]]