text:
# Lijst van kruisers bij de Amerikaanse marine
Deze lijst van kruisers bij de Amerikaanse marine bevat alle schepen die ooit onder de noemer "kruiser" vielen. Omdat er pas in een later stadium rompnummers werden toegewezen en er meerdere verwarrende omnummeringen hebben plaatsgevonden, kan het zijn dat sommige schepen vaker in de lijst voorkomen.
Een * (asterisk) betekent dat het schip niet is afgebouwd.
De zware kruisers CA-149 en CA-151 t/m CA-153, en de lichte kruisers CL-154 t/m CL-159 werden geannuleerd voordat ze een naam hadden ontvangen.
De ontbrekende nummers in de kruisraketkruiserserie, 43-46, werden niet gebruikt zodat de DDG-47 Ticonderoga en DDG-48 Yorktown geherdesigneerd konden worden zonder omnummering. Sommige bronnen beweren dat de DDG-993 Kidd-klasse, die in essentie gelijkbewapend waren als de Ticonderoga-klasse kruisers, zouden worden omgenummerd tot CG-43 tot -46. Op dezelfde manier werden CG-13,-14 en -15 overgeslagen, zodat de Leahy-klasse kon worden geherdesigneerd zonder hernummering.
CG-1 t/m CG-8 en CG-10 t/m CG-12 waren omgebouwde kruisers uit de Tweede Wereldoorlog. CAG-1 USS Boston en CAG-2 USS Canberra behielden het meeste van hun WO 2 bewapening en kregen later weer hun aanduidingen voor kanonkruiser, CA-69 en CA-70. Voor 30 juni 1975 hadden CG-16 USS Leahy t/m CGN-38 USS Virginia de aanduiding DLG of DLGN (kruisraket fregat (N= kernaangedreven)). De werden aangeduid als kruisers tijdens de herstructurering van de vloot in 1975. CGN-39 USS Texas en CGN-40 USS Mississippi waren neergelegd als DLGN's, maar nieuw aangeduid met CGN voor hun indienststelling. CG-47 Ticonderoga en CG-48 Yorktown waren besteld als kruisraket destroyers (DDG), maar kregen de aanduiding CG (kruisraketkruiser) voor de bouw. CGN-9 Long Beach, CGN-41 Arkansas en CG-49 t/m CG-74 werden besteld, neergelegd, en afgeleverd als kruisraketkruisers. Long Beach was de enige kruiser sinds de Tweede Wereldoorlog welke als echte kruiser ontworpen was en was voor meer dan tien jaar de enige nieuw gebouwde kruisraketkruiser in de vloot.

## Kruisers voor nummering
- Atlanta (1884)
- Boston (1884)
- Chicago (1885)
- Harvard (1888)
- Vesuvius (1888)
- Badger (1889)
- Panther (1889)
- Yale (1889)
- Prairie (1890)
- Buffalo (1892)
- Yankee (1892)
- Yosemite (1892)
- Dixie (1893)
- St. Louis (1894)
- St. Paul (1895)
- New Orleans (1896)
- Albany (1899)
- Frankfurt (1915)

## Gepantserde kruisers
- (ACR-1) Maine later geklasseerd als een tweede klasse slagschip
- (ACR-2) New York
- (ACR-3) Brooklyn
- (ACR-4) Pennsylvania
- (ACR-5) West Virginia
- (ACR-6) California
- (ACR-7) Colorado
- (ACR-8) Maryland
- (ACR-9) South Dakota
- (ACR-10) Tennessee
- (ACR-11) Washington
- (ACR-12) North Carolina
- (ACR-13) Montana

## Geplande slagkruisers
- (CC-1) Lexington
- (CC-2) Constellation
- (CC-3) Saratoga
- (CC-4) Ranger
- (CC-5) Constitution
- (CC-6) United States

## Pantserkruisers
- (C-1) Newark
- (C-2) Charleston
- (C-3) Baltimore
- (C-4) Philadelphia
- (C-5) San Francisco
- (C-6) Olympia
- (C-7) Cincinnati
- (C-8) Raleigh
- (C-9) Montgomery
- (C-10) Detroit
- (C-11) Marblehead
- (C-12) Columbia
- (C-13) Minneapolis
- (C-14) Denver
- (C-15) Des Moines
- (C-16) Chattanooga
- (C-17) Galveston
- (C-18) Tacoma
- (C-19) Cleveland
- (C-20) St. Louis
- (C-21) Milwaukee
- (C-22) Charleston

## Slagkruisers
- (CB-1) Alaska
- (CB-2) Guam
- (CB-3/CBC-1) Hawaii *
- (CB-4) Philippines *
- (CB-5) Puerto Rico *
- (CB-6) Samoa *

## Zware en Lichte kruisers
- (CA-2) Rochester
- (CA-3) Brooklyn
- (CA-4) Pittsburgh
- (CA-5) Huntington
- (CA-6) San Diego
- (CA-7) Pueblo
- (CA-8) Frederick
- (CA-9) Huron
- (CA-10) Memphis
- (CA-11) Seattle
- (CA-12) Charlotte
- (CA-13) Missoula
- (CA-14) Chicago
- (CA-15) Olympia
- (CA-16) Columbia
- (CA-17) Minneapolis
- (CA-18) St. Louis
- (CA-19) Charleston
- (CL-1) Chester
- (CL-2) Birmingham
- (CL-3) Salem

- (CL-4) Omaha (naamgever Omahaklasse, bestond uit CL-4 tot en met CL-13)
- (CL-5) Milwaukee
- (CL-6) Cincinnati
- (CL-7) Raleigh
- (CL-8) Detroit
- (CL-9) Richmond
- (CL-10) Concord
- (CL-11) Trenton
- (CL-12) Marblehead
- (CL-13) Memphis
- (CL-14) Chicago
- (CL-15) Olympia
- (CL-16) Denver
- (CL-17) Des Moines
- (CL-18) Chattanooga
- (CL-19) Galveston
- (CL-20) Tacoma
- (CL-21) Cleveland
- (CL-22) New Orleans
- (CL-23) Albany
- (CL/CA-24) Pensacola

- (CL/CA-25) Salt Lake City
- (CL/CA-26) Northampton
- (CL/CA-27) Chester
- (CL/CA-28) Louisville
- (CL/CA-29) Chicago
- (CL/CA-30) Houston
- (CL/CA-31) Augusta
- (CL/CA-32) New Orleans
- (CL/CA-33) Portland
- (CL/CA-34) Astoria
- (CL/CA-35) Indianapolis
- (CL/CA-36) Minneapolis
- (CA-37) Tuscaloosa
- (CA-38) San Francisco
- (CA-39) Quincy
- (CL-40) Brooklyn
- (CL-41) Philadelphia
- (CL-42) Savannah
- (CL-43) Nashville
- (CA-44) Vincennes
- (CA-45) Wichita
- (CL-46) Phoenix
- (CL-47) Boise
- (CL-48) Honolulu
- (CL-49) St. Louis
- (CL-50) Helena
- (CLAA-51) Atlanta
- (CLAA-52) Juneau
- (CL/CLAA-53) San Diego
- (CL/CLAA-54) San Juan

- (CL-55) Cleveland
- (CL-56) Columbia
- (CL-57) Montpelier
- (CL-58) Denver
- (CL-59) Amsterdam
- (CL-60) Santa Fe
- (CL-61) Tallahassee
- (CL-62) Birmingham
- (CL-63) Mobile
- (CL-64) Vincennes
- (CL-65) Pasadena
- (CL-66) Springfield
- (CL-67) Topeka
- (CA-68) Baltimore
- (CA-69) Boston
- (CA-70) Canberra
- (CA-71) Quincy
- (CA-72) Pittsburgh
- (CA-73) St. Paul
- (CA-74) Columbus
- (CA-75) Helena
- (CL-76) New Haven
- (CL-77) Huntington
- (CL-78) Dayton
- (CL-79) Wilmington
- (CL-80) Biloxi
- (CL-81) Houston
- (CL-82) Providence
- (CL-83) Manchester
- (CL-84) Buffalo geannuleerd 1940
- (CL-85) Fargo
- (CL-86) Vicksburg
- (CL-87) Duluth
- (CL-88) Newark geannuleerd 1940
- (CL-89) Miami
- (CL-90) Astoria

- (CL-91) Oklahoma City
- (CL-92) Little Rock
- (CL-93) Galveston
- (CL-94) Youngstown *
- (CL/CLAA-95) Oakland
- (CL/CLAA-96) Reno
- (CL/CLAA-97) Flint
- (CL/CLAA-98) Tucson
- (CL-99) Buffalo
- (CL-100) Newark
- (CL-101) Amsterdam
- (CL-102) Portsmouth
- (CL-103) Wilkes-Barre
- (CL-104) Atlanta
- (CL-105) Dayton
- (CL-106) Fargo
- (CL-107) Huntington
- (CL-108) Newark *
- (CL-109) New Haven *
- (CL-110) Buffalo *
- (CL-111) Wilmington *
- (CL-112) Vallejo *
- (CL-113) Helena *
- (CL-114) Roanoke *
- CL-115 geannuleerd
- (CL-116) Tallahassee *
- (CL-117) Cheyenne *
- (CL-118) Chattanooga *
- (CL/CLAA-119) Juneau
- (CL/CLAA-120) Spokane
- (CL/CLAA-121) Fresno
- (CA-122) Oregon City
- (CA-123) Albany
- (CA-124) Rochester
- (CA-125) Northampton *
- (CA-126) Cambridge *
- (CA-127) Bridgeport *
- (CA-128) Kansas City *
- (CA-129) Tulsa *
- (CA-130) Bremerton
- (CA-131) Fall River
- (CA-132) Macon
- (CA-133) Toledo
- (CA-134) Des Moines
- (CA-135) Los Angeles
- (CA-136) Chicago
- (CA-137) Norfolk *
- (CA-138) Scranton *
- (CA-139) Salem
- (CA-140) Dallas *
- CA-141 geannuleerd
- CA-142 geannuleerd
- CA-143 geannuleerd
- (CL-144) Worcester
- (CL-145) Roanoke
- (CL-146) Vallejo *
- (CL-147) Gary *
- (CA-148) Newport News
- (CA-150) Dallas *

## Commando Kruisers
- (CLC/CC-1) Northampton

## Kruisraketkruisers
- (CAG-1) Boston

- (CAG-2) Canberra
- (CLG-3) Galveston
- (CLG/CG-4) Little Rock
- (CLG/CG-5) Oklahoma City
- (CLG/CG-6) Providence
- (CLG/CG-7) Springfield
- (CLG-8) Topeka

- (CGN-9) Long Beach
- (CG-10) Albany
- (CG-11) Chicago
- (CG-12) Columbus
- CG-13 Oregon City ombouw geannuleerd
- CG-14 Fall River ombouw geannuleerd
- CG-15 overgeslagen voor herclassificering Leahy-klasse zonder hernummering

- (CG-16) Leahy
- (CG-17) Harry E. Yarnell
- (CG-18) Worden
- (CG-19) Dale
- (CG-20) Richmond K. Turner
- (CG-21) Gridley
- (CG-22) England
- (CG-23) Halsey
- (CG-24) Reeves
- (CGN-25) Bainbridge
- (CG-26) Belknap
- (CG-27) Josephus Daniels
- (CG-29) Jouett
- (CG-30) Horne

- (CG-31) Sterett
- (CG-32) William H. Standley
- (CG-33) Fox

- (CG-34) Biddle
- (CGN-35) Truxtun
- (CGN-36) California
- (CGN-37) South Carolina
- (CGN-38) Virginia
- (CGN-39) Texas
- (CGN-40) Mississippi
- (CGN-41) Arkansas
- CGN-42 ongenaamd geannuleerd
- CG-43 t/m CG-46 overgeslagen voor de herclassificering van DDG-47 Ticonderoga zonder hernummering
- (CG-47) Ticonderoga

- (CG-48) Yorktown
- (CG-49) Vincennes
- (CG-50) Valley Forge
- (CG-51) Thomas S. Gates
- (CG-52) Bunker Hill
- (CG-53) Mobile Bay
- (CG-54) Antietam
- (CG-55) Leyte Gulf
- (CG-56) San Jacinto
- (CG-57) Lake Champlain
- (CG-58) Philippine Sea
- (CG-59) Princeton
- (CG-60) Normandy
- (CG-61) Monterey
- (CG-62) Chancellorsville
- (CG-63) Cowpens
- (CG-64) Gettysburg
- (CG-65) Chosin

- (CG-66) Hue City
- (CG-67) Shiloh
- (CG-68) Anzio
- (CG-69) Vicksburg
- (CG-70) Lake Erie
- (CG-71) Cape St. George
- (CG-72) Vella Gulf
- (CG-73) Port Royal

wikitext:
Deze '''lijst van [[kruisers]] bij de [[United States Navy|Amerikaanse marine]]''' bevat alle schepen die ooit onder de noemer "kruiser" vielen. Omdat er pas in een later stadium rompnummers werden toegewezen en er meerdere verwarrende omnummeringen hebben plaatsgevonden, kan het zijn dat sommige schepen vaker in de lijst voorkomen.

Een * (asterisk) betekent dat het schip niet is afgebouwd.

De zware kruisers CA-149 en CA-151 t/m CA-153, en de lichte kruisers CL-154 t/m CL-159 werden geannuleerd voordat ze een naam hadden ontvangen.

De ontbrekende nummers in de kruisraketkruiserserie, 43-46, werden niet gebruikt zodat de DDG-47 ''Ticonderoga'' en DDG-48 ''Yorktown'' geherdesigneerd konden worden zonder omnummering. Sommige bronnen beweren dat de DDG-993 [[Kidd-klasse|''Kidd''-klasse]], die in essentie gelijkbewapend waren als de [[Ticonderogaklasse|''Ticonderoga''-klasse]] kruisers, zouden worden omgenummerd tot CG-43 tot -46. Op dezelfde manier werden CG-13,-14 en -15 overgeslagen, zodat de ''Leahy''-klasse kon worden geherdesigneerd zonder hernummering.

CG-1 t/m CG-8 en CG-10 t/m CG-12 waren omgebouwde kruisers uit de Tweede Wereldoorlog. CAG-1 USS ''Boston'' en CAG-2 USS ''Canberra'' behielden het meeste van hun WO 2 bewapening en kregen later weer hun aanduidingen voor kanonkruiser, CA-69 en CA-70. Voor [[30 juni]] [[1975]] hadden CG-16 USS ''Leahy'' t/m CGN-38 USS ''Virginia'' de aanduiding DLG of DLGN (kruisraket fregat (N= kernaangedreven)). De werden aangeduid als kruisers tijdens de herstructurering van de vloot in 1975. CGN-39 USS ''Texas'' en CGN-40 USS ''Mississippi'' waren neergelegd als DLGN's, maar nieuw aangeduid met CGN voor hun indienststelling. CG-47 ''Ticonderoga'' en CG-48 ''Yorktown'' waren besteld als kruisraket destroyers (DDG), maar kregen de aanduiding CG (kruisraketkruiser) voor de bouw. CGN-9 ''Long Beach'', CGN-41 ''Arkansas'' en CG-49 t/m CG-74 werden besteld, neergelegd, en afgeleverd als kruisraketkruisers. ''Long Beach'' was de enige kruiser sinds de [[Tweede Wereldoorlog]] welke als echte kruiser ontworpen was en was voor meer dan tien jaar de enige nieuw gebouwde kruisraketkruiser in de vloot.

== Kruisers voor nummering ==
[[Afbeelding:USS Atlanta 1884.jpg|thumb|USS ''Atlanta'']]
* [[USS Atlanta (1884)|''Atlanta'' (1884)]]
* [[USS Boston (1884)|''Boston'' (1884)]]
* [[USS Chicago (1885)|''Chicago'' (1885)]]
* [[USS Harvard (1888)|''Harvard'' (1888)]]
* [[USS Vesuvius (1888)|''Vesuvius'' (1888)]]
* [[USS Badger (1889)|''Badger'' (1889)]]
* [[USS Panther (1889)|''Panther'' (1889)]]
* [[USS Yale (1889)|''Yale'' (1889)]]
* [[USS Prairie (1890)|''Prairie'' (1890)]]
* [[USS Buffalo (1892)|''Buffalo'' (1892)]]
* [[USS Yankee (1892)|''Yankee'' (1892)]]
* [[USS Yosemite (1892)|''Yosemite'' (1892)]]
* [[USS Dixie (1893)|''Dixie'' (1893)]]
* [[USS St. Louis (1894)|''St. Louis'' (1894)]]
* [[USS St. Paul (1895)|''St. Paul'' (1895)]]
* [[USS New Orleans (1896)|''New Orleans'' (1896)]]
* [[USS Albany (1899)|''Albany'' (1899)]]
* [[USS Frankfurt (1915)|''Frankfurt'' (1915)]]

== Gepantserde kruisers ==
[[Afbeelding:USS Maine h60255a.jpg|thumb|USS ''Maine'' (ACR-1)]]
* [[USS Maine (ACR-1)|(ACR-1) ''Maine'']] later geklasseerd als een tweede klasse slagschip
* [[USS New York (ACR-2)|(ACR-2) ''New York'']]
* [[USS Brooklyn (ACR-3)|(ACR-3) ''Brooklyn'']]
* [[USS Pennsylvania (ACR-4)|(ACR-4) ''Pennsylvania'']]
* [[USS West Virginia (ACR-5)|(ACR-5) ''West Virginia'']]
* [[USS California (ACR-6)|(ACR-6) ''California'']]
* [[USS Colorado (ACR-7)|(ACR-7) ''Colorado'']]
* [[USS Maryland (ACR-8)|(ACR-8) ''Maryland'']]
* [[USS South Dakota (ACR-9)|(ACR-9) ''South Dakota'']]
* [[USS Tennessee (ACR-10)|(ACR-10) ''Tennessee'']]
* [[USS Washington (ACR-11)|(ACR-11) ''Washington'']]
* [[USS North Carolina (ACR-12)|(ACR-12) ''North Carolina'']]
* [[USS Montana (ACR-13)|(ACR-13) ''Montana'']]

== Geplande slagkruisers ==
* [[USS Lexington (CC-1)|(CC-1) ''Lexington'']]
* [[USS Constellation (CC-2)|(CC-2) ''Constellation'']]
* [[USS Saratoga (CC-3)|(CC-3) ''Saratoga'']]
* [[USS Ranger (CC-4)|(CC-4) ''Ranger'']]
* [[USS Constitution (CC-5)|(CC-5) ''Constitution'']]
* [[USS United States (CC-6)|(CC-6) ''United States'']]

== Pantserkruisers ==
[[Afbeelding:Uss newark cc-1.jpg|thumb|USS ''Newark'' (C-1)]]
* [[USS Newark (C-1)|(C-1) ''Newark'']]
* [[USS Charleston (C-2)|(C-2) ''Charleston'']]
* [[USS Baltimore (C-3)|(C-3) ''Baltimore'']]
* [[USS Philadelphia (C-4)|(C-4) ''Philadelphia'']]
* [[USS San Francisco (C-5)|(C-5) ''San Francisco'']]
* [[USS Olympia (C-6)|(C-6) ''Olympia'']]
* [[USS Cincinnati (C-7)|(C-7) ''Cincinnati'']]
* [[USS Raleigh (C-8)|(C-8) ''Raleigh'']]
* [[USS Montgomery (C-9)|(C-9) ''Montgomery'']]
* [[USS Detroit (C-10)|(C-10) ''Detroit'']]
* [[USS Marblehead (C-11)|(C-11) ''Marblehead'']]
* [[USS Columbia (C-12)|(C-12) ''Columbia'']]
* [[USS Minneapolis (C-13)|(C-13) ''Minneapolis'']]
* [[USS Denver (C-14)|(C-14) ''Denver'']]
* [[USS Des Moines (C-15)|(C-15) ''Des Moines'']]
* [[USS Chattanooga (C-16)|(C-16) ''Chattanooga'']]
* [[USS Galveston (C-17)|(C-17) ''Galveston'']]
* [[USS Tacoma (C-18)|(C-18) ''Tacoma'']]
* [[USS Cleveland (C-19)|(C-19) ''Cleveland'']]
* [[USS St. Louis (C-20)|(C-20) ''St. Louis'']]
* [[USS Milwaukee (C-21)|(C-21) ''Milwaukee'']]
* [[USS Charleston (C-22)|(C-22) ''Charleston'']]

== Slagkruisers ==
[[Afbeelding:USS Alaska (CB-1) off the Philadelphia Navy Yard on 30 July 1944.jpg|thumb|USS ''Alaska'']]
* [[USS Alaska (CB-1)|(CB-1) ''Alaska'']]
* [[USS Guam (CB-2)|(CB-2) ''Guam'']]
* [[USS Hawaii (CB-3)|(CB-3/CBC-1) ''Hawaii'']] *
* [[USS Philippines (CB-4)|(CB-4) ''Philippines'']] *
* [[USS Puerto Rico (CB-5)|(CB-5) ''Puerto Rico'']] *
* [[USS Samoa (CB-6)|(CB-6) ''Samoa'']] *

== Zware en Lichte kruisers ==
[[Afbeelding:USSBrooklynCA3.jpg|thumb|USS ''Brooklyn'']]
* [[USS Rochester (CA-2)|(CA-2) ''Rochester'']]
* [[USS Brooklyn (CA-3)|(CA-3) ''Brooklyn'']]
* [[USS Pittsburgh (CA-4)|(CA-4) ''Pittsburgh'']]
* [[USS Huntington (CA-5)|(CA-5) ''Huntington'']]
* [[USS San Diego (CA-6)|(CA-6) ''San Diego'']]
* [[USS Pueblo (CA-7)|(CA-7) ''Pueblo'']]
* [[USS Frederick (CA-8)|(CA-8) ''Frederick'']]
* [[USS Huron (CA-9)|(CA-9) ''Huron'']]
* [[USS Memphis (CA-10)|(CA-10) ''Memphis'']]
* [[USS Seattle (CA-11)|(CA-11) ''Seattle'']]
* [[USS Charlotte (CA-12)|(CA-12) ''Charlotte'']]
* [[USS Missoula (CA-13)|(CA-13) ''Missoula'']]
* [[USS Chicago (CA-14)|(CA-14) ''Chicago'']]
* [[USS Olympia (C-6)|(CA-15) ''Olympia'']]
* [[USS Columbia (CA-16)|(CA-16) ''Columbia'']]
* [[USS Minneapolis (CA-17)|(CA-17) ''Minneapolis'']]
* [[USS St. Louis (CA-18)|(CA-18) ''St. Louis'']]
* [[USS Charleston (CA-19)|(CA-19) ''Charleston'']]
* [[USS Chester (CL-1)|(CL-1) ''Chester'']]
* [[USS Birmingham (CL-2)|(CL-2) ''Birmingham'']]
* [[USS Salem (CL-3)|(CL-3) ''Salem'']]
[[bestand:USS Detroit (CL-8) at San Diego in 1935.jpg|thumb|USS ''Detroit'' (CL-8) van de [[Omahaklasse]]]]
* [[USS Omaha (CL-4)|(CL-4) ''Omaha'']] (naamgever [[Omahaklasse]], bestond uit CL-4 tot en met CL-13)
* [[USS Milwaukee (CL-5)|(CL-5) ''Milwaukee'']]
* [[USS Cincinnati (CL-6)|(CL-6) ''Cincinnati'']]
* [[USS Raleigh (CL-7)|(CL-7) ''Raleigh'']]
* [[USS Detroit (CL-8)|(CL-8) ''Detroit'']]
* [[USS Richmond (CL-9)|(CL-9) ''Richmond'']]
* [[USS Concord (CL-10)|(CL-10) ''Concord'']]
* [[USS Trenton (CL-11)|(CL-11) ''Trenton'']]
* [[USS Marblehead (CL-12)|(CL-12) ''Marblehead'']]
* [[USS Memphis (CL-13)|(CL-13) ''Memphis'']]
* [[USS Chicago (CL-14)|(CL-14) ''Chicago'']]
* [[USS Olympia (C-6)|(CL-15) ''Olympia'']]
* [[USS Denver (CL-16)|(CL-16) ''Denver'']]
* [[USS Des Moines (CL-17)|(CL-17) ''Des Moines'']]
* [[USS Chattanooga (CL-18)|(CL-18) ''Chattanooga'']]
* [[USS Galveston (CL-19)|(CL-19) ''Galveston'']]
* [[USS Tacoma (CL-20)|(CL-20) ''Tacoma'']]
* [[USS Cleveland (CL-21)|(CL-21) ''Cleveland'']]
* [[USS New Orleans (CL-22)|(CL-22) ''New Orleans'']]
* [[USS Albany (CL-23)|(CL-23) ''Albany'']]
* [[USS Pensacola (CA-24)|(CL/CA-24) ''Pensacola'']]
[[Afbeelding:USS Salt Lake City (CA-25) at Dutch Harbor on 29 March 1943 (80-G-299022).jpg|thumb|USS ''Salt Lake City'']]
* [[USS Salt Lake City (CA-25)|(CL/CA-25) ''Salt Lake City'']]
* [[USS Northampton (CL-26)|(CL/CA-26) ''Northampton'']]
* [[USS Chester (CA-27)|(CL/CA-27) ''Chester'']]
* [[USS Louisville (CA-28)|(CL/CA-28) ''Louisville'']]
* [[USS Chicago (CA-29)|(CL/CA-29) ''Chicago'']]
* [[USS Houston (CA-30)|(CL/CA-30) ''Houston'']]
* [[USS Augusta (CA-31)|(CL/CA-31) ''Augusta'']]
* [[USS New Orleans (CA-32)|(CL/CA-32) ''New Orleans'']]
* [[USS Portland (CA-33)|(CL/CA-33) ''Portland'']]
* [[USS Astoria (CA-34)|(CL/CA-34) ''Astoria'']]
* [[USS Indianapolis (CA-35)|(CL/CA-35) ''Indianapolis'']]
* [[USS Minneapolis (CA-36)|(CL/CA-36) ''Minneapolis'']]
* [[USS Tuscaloosa (CA-37)|(CA-37) ''Tuscaloosa'']]
* [[USS San Francisco (CA-38)|(CA-38) ''San Francisco'']]
* [[USS Quincy (CA-39)|(CA-39) ''Quincy'']]
* [[USS Brooklyn (CL-40)|(CL-40) ''Brooklyn'']]
* [[USS Philadelphia (CL-41)|(CL-41) ''Philadelphia'']]
* [[USS Savannah (CL-42)|(CL-42) ''Savannah'']]
* [[USS Nashville (CL-43)|(CL-43) ''Nashville'']]
* [[USS Vincennes (CA-44)|(CA-44) ''Vincennes'']]
* [[USS Wichita (CA-45)|(CA-45) ''Wichita'']]
* [[USS Phoenix (CL-46)|(CL-46) ''Phoenix'']]
* [[USS Boise (CL-47)|(CL-47) ''Boise'']]
* [[USS Honolulu (CL-48)|(CL-48) ''Honolulu'']]
* [[USS St. Louis (CL-49)|(CL-49) ''St. Louis'']]
* [[USS Helena (CL-50)|(CL-50) ''Helena'']]
* [[USS Atlanta (CL-51)|(CLAA-51) ''Atlanta'']]
* [[USS Juneau (CL-52)|(CLAA-52) ''Juneau'']]
* [[USS San Diego (CL-53)|(CL/CLAA-53) ''San Diego'']]
* [[USS San Juan (CL-54)|(CL/CLAA-54) ''San Juan'']]
[[Afbeelding:USS Cleveland (CL-55) underway at sea in late 1942 (NH 55173).jpg|thumb|USS ''Cleveland'' (CL-55)]]
* [[USS Cleveland (CL-55)|(CL-55) ''Cleveland'']]
* [[USS Columbia (CL-56)|(CL-56) ''Columbia'']]
* [[USS Montpelier (CL-57)|(CL-57) ''Montpelier'']]
* [[USS Denver (CL-58)|(CL-58) ''Denver'']]
* [[USS Amsterdam (CL-59)|(CL-59) ''Amsterdam'']]
* [[USS Santa Fe (CL-60)|(CL-60) ''Santa Fe'']]
* [[USS Tallahassee (CL-61)|(CL-61) ''Tallahassee'']]
* [[USS Birmingham (CL-62)|(CL-62) ''Birmingham'']]
* [[USS Mobile (CL-63)|(CL-63) ''Mobile'']]
* [[USS Vincennes (CL-64)|(CL-64) ''Vincennes'']]
* [[USS Pasadena (CL-65)|(CL-65) ''Pasadena'']]
* [[USS Springfield (CL-66)|(CL-66) ''Springfield'']]
* [[USS Topeka (CL-67)|(CL-67) ''Topeka'']]
* [[USS Baltimore (CA-68)|(CA-68) ''Baltimore'']]
* [[USS Boston (CA-69)|(CA-69) ''Boston'']]
* [[USS Canberra (CA-70)|(CA-70) ''Canberra'']]
* [[USS Quincy (CA-71)|(CA-71) ''Quincy'']]
* [[USS Pittsburgh (CA-72)|(CA-72) ''Pittsburgh'']]
* [[USS Saint Paul (CA-73)|(CA-73) ''St. Paul'']]
* [[USS Columbus (CA-74)|(CA-74) ''Columbus'']]
* [[USS Helena (CA-75)|(CA-75) ''Helena'']]
* [[USS New Haven (CL-76)|(CL-76) ''New Haven'']]
* [[USS Huntington (CL-77)|(CL-77) ''Huntington'']]
* [[USS Dayton (CL-78)|(CL-78) ''Dayton'']]
* [[USS Wilmington (CL-79)|(CL-79) ''Wilmington'']]
* [[USS Biloxi (CL-80)|(CL-80) ''Biloxi'']]
* [[USS Houston (CL-81)|(CL-81) ''Houston'']]
* [[USS Providence (CL-82)|(CL-82) ''Providence'']]
* [[USS Manchester (CL-83)|(CL-83) ''Manchester'']]
* (CL-84) ''Buffalo'' geannuleerd 1940
* [[USS Fargo (CL-85)|(CL-85) ''Fargo'']]
* [[USS Vicksburg (CL-86)|(CL-86) ''Vicksburg'']]
* [[USS Duluth (CL-87)|(CL-87) ''Duluth'']]
* (CL-88) ''Newark'' geannuleerd 1940
* [[USS Miami (CL-89)|(CL-89) ''Miami'']]
* [[USS Astoria (CL-90)|(CL-90) ''Astoria'']]

* [[USS Oklahoma City (CL-91)|(CL-91) ''Oklahoma City'']]
* [[USS Little Rock (CL-92)|(CL-92) ''Little Rock'']]
* [[USS Galveston (CL-93)|(CL-93) ''Galveston'']]
* [[USS Youngstown (CL-94)|(CL-94) ''Youngstown'']] *
* [[USS Oakland (CL-95)|(CL/CLAA-95) ''Oakland'']]
* [[USS Reno (CL-96)|(CL/CLAA-96) ''Reno'']]
* [[USS Flint (CL-97)|(CL/CLAA-97) ''Flint'']]
* [[USS Tucson (CL-98)|(CL/CLAA-98) ''Tucson'']]
* [[USS Buffalo (CL-99)|(CL-99) ''Buffalo'']]
* [[USS Newark (CL-100)|(CL-100) ''Newark'']]
* [[USS Amsterdam (CL-101)|(CL-101) ''Amsterdam'']]
* [[USS Portsmouth (CL-102)|(CL-102) ''Portsmouth'']]
* [[USS Wilkes-Barre (CL-103)|(CL-103) ''Wilkes-Barre'']]
* [[USS Atlanta (CL-104)|(CL-104) ''Atlanta'']]
* [[USS Dayton (CL-105)|(CL-105) ''Dayton'']]
* [[USS Fargo (CL-106)|(CL-106) ''Fargo'']]
* [[USS Huntington (CL-107)|(CL-107) ''Huntington'']]
* [[USS Newark (CL-108)|(CL-108) ''Newark'']] *
* [[USS New Haven (CL-109)|(CL-109) ''New Haven'']] *
* [[USS Buffalo (CL-110)|(CL-110) ''Buffalo'']] *
* [[USS Wilmington (CL-111)|(CL-111) ''Wilmington'']] *
* [[USS Vallejo (CL-112)|(CL-112) ''Vallejo'']] *
* [[USS Helena (CL-113)|(CL-113) ''Helena'']] *
* [[USS Roanoke (CL-114)|(CL-114) ''Roanoke'']] *
* CL-115 geannuleerd
* [[USS Tallahassee (CL-116)|(CL-116) ''Tallahassee'']] *
* [[USS Cheyenne (CL-117)|(CL-117) ''Cheyenne'']] *
* [[USS Chattanooga (CL-118)|(CL-118) ''Chattanooga'']] *
* [[USS Juneau (CL-119)|(CL/CLAA-119) ''Juneau'']]
* [[USS Spokane (CL-120)|(CL/CLAA-120) ''Spokane'']]
* [[USS Fresno (CL-121)|(CL/CLAA-121) ''Fresno'']]
* [[USS Oregon City (CA-122)|(CA-122) ''Oregon City'']]
* [[USS Albany (CA-123)|(CA-123) ''Albany'']]
* [[USS Rochester (CA-124)|(CA-124) ''Rochester'']]
* [[USS Northampton (CA-125)|(CA-125) ''Northampton'']] *
* [[USS Cambridge (CA-126)|(CA-126) ''Cambridge'']] *
* [[USS Bridgeport (CA-127)|(CA-127) ''Bridgeport'']] *
* [[USS Kansas City (CA-128)|(CA-128) ''Kansas City'']] *
* [[USS Tulsa (CA-129)|(CA-129) ''Tulsa'']] *
* [[USS Bremerton (CA-130)|(CA-130) ''Bremerton'']]
* [[USS Fall River (CA-131)|(CA-131) ''Fall River'']]
* [[USS Macon (CA-132)|(CA-132) ''Macon'']]
* [[USS Toledo (CA-133)|(CA-133) ''Toledo'']]
* [[USS Des Moines (CA-134)|(CA-134) ''Des Moines'']]
* [[USS Los Angeles (CA-135)|(CA-135) ''Los Angeles'']]
* [[USS Chicago (CA-136)|(CA-136) ''Chicago'']]
* [[USS Norfolk (CA-137)|(CA-137) ''Norfolk'']] *
* [[USS Scranton (CA-138)|(CA-138) ''Scranton'']] *
* [[USS Salem (CA-139)|(CA-139) ''Salem'']]
* [[USS Dallas (CA-140)|(CA-140) ''Dallas'']] *
* CA-141 geannuleerd
* CA-142 geannuleerd
* CA-143 geannuleerd
* [[USS Worcester (CL-144)|(CL-144) ''Worcester'']]
* [[USS Roanoke (CL-145)|(CL-145) ''Roanoke'']]
* [[USS Vallejo (CL-146)|(CL-146) ''Vallejo'']] *
* [[USS Gary (CL-147)|(CL-147) ''Gary'']] *
* [[USS Newport News (CA-148)|(CA-148) ''Newport News'']]
* [[USS Dallas (CA-150)|(CA-150) ''Dallas'']] *

== Commando Kruisers ==
* [[USS Northampton (CLC-1)|(CLC/CC-1) ''Northampton'']]

== Kruisraketkruisers ==
* [[USS Boston (CAG-1)|(CAG-1) ''Boston'']]
[[Afbeelding:USS Canberra (CAG-2) underway at sea on 9 January 1961 (KN-1526).jpg|thumb|USS ''Canberra'' (CAG-2)]]
* [[USS Canberra (CAG-2)|(CAG-2) ''Canberra'']]
* [[USS Galveston (CLG-3)|(CLG-3) ''Galveston'']]
* [[USS Little Rock (CG-4)|(CLG/CG-4) ''Little Rock'']]
* [[USS Oklahoma City (CLG-5)|(CLG/CG-5) ''Oklahoma City'']]
* [[USS Providence (CLG-6)|(CLG/CG-6) ''Providence'']]
* [[USS Springfield (CLG-7)|(CLG/CG-7) ''Springfield'']]
* [[USS Topeka (CLG-8)|(CLG-8) ''Topeka'']]
[[Afbeelding:USS Long Beach (CGN-9) underway at sea, circa in the 1960s.jpg|thumb|[[USS Long Beach|USS ''Long Beach'' (CGN-9)]]]]
* [[USS Long Beach|(CGN-9) ''Long Beach'']]
* [[USS Albany (CG-10)|(CG-10) ''Albany'']]
* [[USS Chicago (CG-11)|(CG-11) ''Chicago'']]
* [[USS Columbus (CG-12)|(CG-12) ''Columbus'']]
* CG-13 [[USS Oregon City (CA-122)|''Oregon City'']] ombouw geannuleerd
* CG-14 [[USS Fall River (CA-131)|''Fall River'']] ombouw geannuleerd
* CG-15 overgeslagen voor herclassificering ''Leahy''-klasse zonder hernummering
[[Afbeelding:USS Leahy (CG-16) at sea off San Diego, in May 1978.jpg|thumb|USS ''Leahy'' (CG-16)]]
* [[USS Leahy (CG-16)|(CG-16) ''Leahy'']]
* [[USS Harry E. Yarnell (CG-17)|(CG-17) ''Harry E. Yarnell'']]
* [[USS Worden (CG-18)|(CG-18) ''Worden'']]
* [[USS Dale (CG-19)|(CG-19) ''Dale'']]
* [[USS Richmond K. Turner (CG-20)|(CG-20) ''Richmond K. Turner'']]
* [[USS Gridley (CG-21)|(CG-21) ''Gridley'']]
* [[USS England (CG-22)|(CG-22) ''England'']]
* [[USS Halsey (CG-23)|(CG-23) ''Halsey'']]
* [[USS Reeves (CG-24)|(CG-24) ''Reeves'']]
* [[USS Bainbridge (CGN-25)|(CGN-25) ''Bainbridge'']]
* [[USS Belknap (CG-26)|(CG-26) ''Belknap'']]
* [[USS Josephus Daniels (CG-27)|(CG-27) ''Josephus Daniels'']]
* [[USS Jouett (CG-29)|(CG-29) ''Jouett'']]
* [[USS Horne (CG-30)|(CG-30) ''Horne'']]
[[Afbeelding:USS Sterett (CG-31) underway on 7 September 1990 (6452265).jpg|thumb|USS ''Sterett''(CG-31)]]
* [[USS Sterett (CG-31)|(CG-31) ''Sterett'']]
* [[USS William H. Standley (CG-32)|(CG-32) ''William H. Standley'']]
* [[USS Fox (CG-33)|(CG-33) ''Fox'']]
[[Afbeelding:Uss virginia cgn-38.jpg|thumb|USS ''Virginia'']]
* [[USS Biddle (CG-34)|(CG-34) ''Biddle'']]
* [[USS Truxtun (CGN-35)|(CGN-35) ''Truxtun'']]
* [[USS California (CGN-36)|(CGN-36) ''California'']]
* [[USS South Carolina (CGN-37)|(CGN-37) ''South Carolina'']]
* [[USS Virginia (CGN-38)|(CGN-38) ''Virginia'']]
* [[USS Texas (CGN-39)|(CGN-39) ''Texas'']]
* [[USS Mississippi (CGN-40)|(CGN-40) ''Mississippi'']]
* [[USS Arkansas (CGN-41)|(CGN-41) ''Arkansas'']]
* CGN-42 ongenaamd geannuleerd
* CG-43 t/m CG-46 overgeslagen voor de herclassificering van DDG-47 ''Ticonderoga'' zonder hernummering
* [[USS Ticonderoga (CG-47)|(CG-47) ''Ticonderoga'']]
[[Afbeelding:Starboard bow view of USS Yorktown (CG-48) underway in Caribbean c1985.jpg|thumb|USS ''Yorktown'' (CG-48)]]
* [[USS Yorktown (CG-48)|(CG-48) ''Yorktown'']]
* [[USS Vincennes (CG-49)|(CG-49) ''Vincennes'']]
* [[USS Valley Forge (CG-50)|(CG-50) ''Valley Forge'']]
* [[USS Thomas S. Gates (CG-51)|(CG-51) ''Thomas S. Gates'']]
* [[USS Bunker Hill (CG-52)|(CG-52) ''Bunker Hill'']]
* [[USS Mobile Bay (CG-53)|(CG-53) ''Mobile Bay'']]
* [[USS Antietam (CG-54)|(CG-54) ''Antietam'']]
* [[USS Leyte Gulf (CG-55)|(CG-55) ''Leyte Gulf'']]
* [[USS San Jacinto (CG-56)|(CG-56) ''San Jacinto'']]
* [[USS Lake Champlain (CG-57)|(CG-57) ''Lake Champlain'']]
* [[USS Philippine Sea (CG-58)|(CG-58) ''Philippine Sea'']]
* [[USS Princeton (CG-59)|(CG-59) ''Princeton'']]
* [[USS Normandy (CG-60)|(CG-60) ''Normandy'']]
* [[USS Monterey (CG-61)|(CG-61) ''Monterey'']]
* [[USS Chancellorsville (CG-62)|(CG-62) ''Chancellorsville'']]
* [[USS Cowpens (CG-63)|(CG-63) ''Cowpens'']]
* [[USS Gettysburg (CG-64)|(CG-64) ''Gettysburg'']]
* [[USS Chosin (CG-65)|(CG-65) ''Chosin'']]
[[Afbeelding:USS Lake Erie in port 04017003.jpg|thumb|USS ''Lake Erie'']]
* [[USS Hue City (CG-66)|(CG-66) ''Hue City'']]
* [[USS Shiloh (CG-67)|(CG-67) ''Shiloh'']]
* [[USS Anzio (CG-68)|(CG-68) ''Anzio'']]
* [[USS Vicksburg (CG-69)|(CG-69) ''Vicksburg'']]
* [[USS Lake Erie (CG-70)|(CG-70) ''Lake Erie'']]
* [[USS Cape St. George (CG-71)|(CG-71) ''Cape St. George'']]
* [[USS Vella Gulf (CG-72)|(CG-72) ''Vella Gulf'']]
* [[USS Port Royal (CG-73)|(CG-73) ''Port Royal'']]

== Zie ook ==
* [[United States Navy]]
* [[Lijst van schepen van de United States Navy]]

[[Categorie:Amerikaanse kruiser| ]]
[[Categorie:Lijsten van oorlogsschepen|Kruisers bij de Amerikaanse marine]]
[[Categorie:Lijsten van de Verenigde Staten|Kruisers]]


text:
# Ooencyrtus ypsilon
Ooencyrtus ypsilon is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2010 door Noyes.

wikiname: nlwiki

title: Ooencyrtus ypsilon

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Ooencyrtus ypsilon''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Encyrtidae]]
| geslacht = ''[[Ooencyrtus]]''
| w-naam = ''Ooencyrtus ypsilon''
| auteur = Noyes
| datum = 2010
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Ooencyrtus ypsilon''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Encyrtidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2010 door Noyes.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Ooencyrtus&Speciesqtype=equals&Species=ypsilon {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Ooencyrtus|ypsilon]]

title: Ooencyrtus ypsilon

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Encyrtidae

Geslacht: Ooencyrtus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Guadeloupe
Guadeloupe is een Frans overzees departement in de Caraïbische Zee, ten noorden van Dominica en ten zuidoosten van Montserrat. Het bestaat uit een archipel van eilanden die tot de Kleine Antillen worden gerekend, aan de noordkant van de Bovenwindse Eilanden. Met Guadeloupe wordt vaak het hoofdeiland bedoeld dat eigenlijk uit twee door een smalle zeestraat gescheiden eilanden bestaat: Basse-Terre en Grande-Terre.
Een kwart van Guadeloupe is beschermd natuurreservaat genaamd Nationaal Park Guadeloupe.
De belangrijkste luchthaven is Pointe-à-Pitre Le Raizet bij Pointe-à-Pitre op het eiland Grande-Terre.

## Geschiedenis
Guadeloupe werd aanvankelijk bewoond door de Caraïben-indianen die het eiland  Karukera noemden ('eiland van het mooie water').
Toen Columbus de eilanden in 1493 ontdekte, noemde hij ze Isla de Santa María de Guadalupe de Extremadura naar de Maagd van Guadalupe in het Spaanse Extremadura. De Spanjaarden hebben het eiland verschillende malen proberen te koloniseren maar werden verdreven door de Cariben.
In 1635 stichtten Léonard de l’Olive en Jean Duplessis d’Ossonville een kolonie op Basse-Terre. Vieux-Habitants werd als eerste nederzetting gesticht. In 1643 worden de eilanden Basse-Terre en Grande-Terre verkocht aan Charles Houël. De stad Basse-Terre werd gesticht als hoofdplaats van de kolonie. In 1644 werden plantages gesticht op het eiland, en werden slaven uit Afrika gehaald. Eerst waren er ook koffie, cocoa, en indigo-plantages, maar later werd suikerriet de basis van de economie.
In 1648 werden Marie-Galante en Terre-de-Haut gekoloniseerd. In 1653 werden de kolonisten op Marie-Galante door de Cariben vermoord als wraak voor een verkrachting door soldaten. De Cariben werd de oorlog verklaard, en in 1660 werd een vredesverdrag gesloten tussen de Cariben, Fransen en Britten, waarbij werd overeengekomen dat Guadeloupe gekoloniseerd kon worden. Aan de Cariben werd Dominica, en een onvruchtbaar gedeelte van Anse-Bertrand toegewezen.
In 1674 werd Guadeloupe een kroonkolonie. In 1682 werd Terre-de-Bas als laatste eiland gekoloniseerd. In 1759 werd Basse-Terre door het Verenigd Koninkrijk veroverd, maar in 1763 teruggegeven. Op 21 april 1794 werd het opnieuw door het Verenigd Koninkrijk veroverd, maar op 2 juni heroverd. In 1810 tijdens de Napoleontische oorlogen werd het opnieuw veroverd door de Britten. Op 3 maart 1813 werd het door de Britten aan Zweden gegeven. Het Zweedse bestuur was echter erg kort. Reeds bij de Eerste Vrede van Parijs in 1814 gaf Zweden Guadeloupe terug aan Frankrijk in ruil voor een financiële compensatie van 24 miljoen francs. In 1816 werd het definitief toegewezen aan Frankrijk.
Onder invloed van de idealen van de Franse revolutie (vrijheid, gelijkheid en broederschap) was slavernij in de Franse koloniën afgeschaft in 1794. Toen Napoleon Bonaparte eind 1799 aan de macht kwam, wilde hij de slavernij opnieuw invoeren (via de wet van 20 mei 1802: “Loi sur la traite des noirs et le régime des colonies du 20 mai 1802”). De slag van Matouba was gericht tegen het herinvoeren van de slavernij in Guadeloupe en de verzetsstrijdster Solitude (circa 1772-1802) werd een belangrijk symbool in de strijd tegen de slavernij.
In 1848 werd de slavernij opnieuw afgeschaft. In 1936 werd Félix Éboué als eerste persoon van Afrikaanse oorsprong tot gouverneur benoemd. In 1946 werd het een overzees departement. Het department bevatte ook Saint-Barthélemy (eiland) en Sint-Maarten In 1976 werden 72.000 mensen in het zuiden van Basse-Terre geëvacueerd vanwege een uitbarsting van La Grande Soufrière. De uitbarsting was minder dramatisch dan verwacht. In 2003 scheidden Saint-Barthélemy en Sint-Maarten zich af van Guadeloupe en werden overzeese gemeenschappen.

## Bevolking
Ongeveer 77% van de bevolking is Creool (gemengd Afrikaanse en Europese afkomst). 10% is Mestizo (gemengd Indiaans en Europese afkomst). 10% is van Afrikaanse afkomst en 2% van Europese afkomst.
In 2019 telde Basse-Terre 182.271 inwoners,
en Grande-Terre 187.456 inwoners. Op de overige eilanden wonen veel minder mensen; op Marie-Galante slechts 10.794.

### Religie
Van de bevolking is ongeveer 80% katholiek. Andere religies zijn protestantisme, hindoeïsme of een Afrikaanse natuurgodsdienst.

## Politiek
Guadeloupe is een Frans overzees departement (département d'outre mer). Het bestuur wordt geleid door Ary Chalus, president van de algemene raad, en Guy Losbar, president van de regionale raad. Guadeloupe heeft twee vertegenwoordigers in de Franse Senaat en vier vertegenwoordigers in het Franse parlement. Binnen de Europese Unie heeft Guadeloupe de status van ultraperifere regio. De eilandengroep valt echter niet onder de Schengenakkoorden. Andere Europese akkoorden, bijvoorbeeld gratis roaming, gelden wel in Guadeloupe.
Bij referendum op 7 december 2003 hebben de bevolkingen van Saint-Martin en Saint-Barthélemy gekozen voor zelfbestuur. In 2007 werden deze twee gebieden van het departement Guadeloupe afgescheiden.

## Geografie
Het departement Guadeloupe bestaat sinds 2003 uit zes gebieden:
- Basse-Terre
- Grande-Terre
- Marie-Galante
- La Désirade
- Îles des Saintes (dat uit negen kleine eilanden bestaat, waarvan er twee permanent bewoond zijn)
- Îles de la Petite Terre

### Algemene gegevens
- Laagste punt: Caraïbische Zee, 0 m NAP
- Hoogste punt: La Grande Soufrière, 1467 m NN
- Klimaat: tropisch, beïnvloed door de passaatwinden.
- Bodemgesteldheid: Basse-Terre is van vulkanische oorsprong, met landinwaarts bergen; Grande-Terre is vrij vlak en bestaat voornamelijk uit kalksteen. De overige eilanden zijn met uitzondering van Marie-Galante ook van vulkanische oorsprong.
- grondgebruik:
  - cultuurgrond: 14%
  - akkerbouw: 4%
  - weide: 14%
  - bos: 39%
- natuurgeweld: orkanen (van juni tot oktober); de Soufrière is een actieve vulkaan.

## Bestuurlijke indeling
Het departement is onderverdeeld in 2 arrondissementen, 21 kantons en 32 gemeenten.
De twee arrondissementen van Guadeloupe zijn:
- Arrondissement Basse-Terre
- Arrondissement Pointe-à-Pitre

Een overzicht van de kantons is te vinden op kantons van Guadeloupe.
De gemeenten van Guadeloupe zijn:
- Les Abymes
- Anse-Bertrand
- Baie-Mahault
- Baillif
- Basse-Terre
- Bouillante
- Capesterre-Belle-Eau
- Capesterre-de-Marie-Galante
- Deshaies
- La Désirade
- Le Gosier
- Gourbeyre
- Goyave
- Grand-Bourg
- Lamentin
- Morne-à-l'Eau

- Le Moule
- Petit-Bourg
- Petit-Canal
- Pointe-à-Pitre
- Pointe-Noire
- Port-Louis
- Saint-Claude
- Saint-François
- Saint-Louis
- Sainte-Anne
- Sainte-Rose
- Terre-de-Bas
- Terre-de-Haut
- Trois-Rivières
- Vieux-Fort
- Vieux-Habitants

## Bezienswaardigheden
- Chutes du Carbet, drie watervallen in Basse-Terre
- Fort Delgrès, een fort in Basse-Terre dat bekend is door het verzet van Louis Delgrès tegen de herinvoering van slavernij door Napoleon.[20]
- Grande Anse, het langste strand van Guadeloupe[21]
- Guelle Grand Gouffre, een 50 meter diepe kuil met natuurlijke brug in Marie-Galante
- Îlets Pigeon, een eiland voor de kust dat een populaire duikplek is en beschermd is als Réserve Cousteau.[22]
- La Grande Soufrière, de actieve vulkaan in Basse-Terre
- Mémorial ACTe, een museum over de slavernij in Grande-Terre
- Pain de Sucre, een vulkanische heuvel in Terre-de-Haut
- Plage de la Datcha, een lang witzandstrand met uitzicht op Îlet du Gosier in Grande-Terre
- Plage de Sainte-Anne, een lang witzandstrand in Grande-Terre
- Pointe de la Grande-Vigie, de meest noordelijk punt met hoge klippen[23]

## Economie
Omdat Guadeloupe een deel van Frankrijk is, wordt als betaalmiddel de euro gebruikt. Guadeloupe leeft van akkerbouw, toerisme, lichte industrie en dienstverlening. Het eiland is afhankelijk van Franse import. Het toerisme is een van de belangrijkste economische sectoren. De meeste toeristen komen van het Franse vasteland, gevolgd door Zwitserse toeristen; een toenemend aantal van hen bezoekt de archipel met een cruiseschip. Beoefenaars van de ornithologie en liefhebbers van ecotoerisme kunnen het Nationaal Park Guadeloupe bezoeken om endemische vogelsoorten als de guadeloupespecht te observeren. Ook de koraalriffen van Grand Cul-de-Sac Marin en Réserve Cousteau zijn beschermd in dit 380 vierkante kilometer grote reservaat dat door de Unesco werd erkend in 1992.
Traditionele landbouwproducten zoals suikerriet worden geleidelijk door andere producten vervangen, zoals bananen (die ongeveer 50% van de jaarlijkse export uitmaken), aubergines en bloemen. Andere groenten en knolgewassen worden voor de plaatselijke markt verbouwd. Niettemin is Guadeloupe afhankelijk van geïmporteerde voedingsmiddelen, voornamelijk uit Frankrijk. De lichte industrie wordt gekenmerkt door suiker- en rumfabricage. De meeste fabrieksmatig vervaardigde goederen worden geïmporteerd, evenals brandstof. Het werkloosheidscijfer is bijzonder hoog, vooral onder jonge bevolking. Orkanen die zo nu en dan passeren berokkenen de economie veel schade.
- Binnenlands product: 12000 euro netto per hoofd van de bevolking
- Arbeiders: ca. 130 000
- Werkloosheid: 16%
- Industrietakken: bouwnijverheid, cement-, rum- en suikerfabricage, toerisme
- Landbouwproducten: bananen, suikerriet, tropische vruchten en groenten, runderen, varkens, geiten
- Uitvoer: bananen, suiker, rum
- Exportlanden: Frankrijk 80%, Martinique 18%, Verenigde Staten 4%
- Import: voedingsmiddelen, brandstof, auto's en andere consumptiegoederen, grondstoffen voor bouwnijverheid
- Importlanden: Frankrijk 63%, Duitsland 4%, Verenigde Staten 3%, Japan 2%, Nederlandse Antillen 2%

## Keuken
De keuken van Guadeloupe heeft Afrikaanse, indiaanse en Europese invloeden maar is overwegend creools. Er zijn tal van scherpe gerechten en er wordt veel fruit in de keuken gebruikt. Dat komt mede omdat dat er in overvloed is op het eiland. In Guadeloupe is er zelfs één keer per jaar het feest van de koks. Op dat feest maakt iedere kok zijn beste recept en dat wordt aan het eind van de dag gepresenteerd.

## Fictie
Het eiland is ook bekend als het fictieve eiland Saint Marie uit Brits-Franse komische politieserie Death in Paradise. Een uit Londen gedropte inspecteur van politie raakt er verstrikt in locale intriges. De serie is ook te zien op de Belgische en Nederlandse televisie bij BBC NL.

## Galerij
- Standbeeld van Solitude in Les Abymes
- De haven van Terre-de-Haut
- Plage de Sainte-Anne
- La Grande Soufrière
- Wintercarnaval in Pointe-à-Pitre

- Biblioteca Nacional de España: XX451767
- Bibliothèque nationale de France: cb11864261n (data)
- Gemeinsame Normdatei: 4086841-2
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 2159 4723
- KulturNav: e8d059ee-4ec8-434d-b54f-1738edb2debd
- Library of Congress Control Number: n80131903
- MusicBrainz: 338346f8-4dc2-38e8-a009-5a3e1585348f
- National Archives and Records Administration: 10044851
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: ge134191
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007559618105171
- Système universitaire de documentation: 026384973
- Virtual International Authority File: 125492276
- WorldCat: E39PBJjtcvTQkFKcMTp4FRXw4q

Antigua en Barbuda · Bahama's · Barbados · Belize · Canada · Costa Rica · Cuba · Dominica · Dominicaanse Republiek · El Salvador · Grenada · Guatemala · Haïti · Honduras · Jamaica · Mexico · Nicaragua · Panama · Saint Kitts en Nevis · Saint Lucia · Saint Vincent en de Grenadines · Trinidad en Tobago · Verenigde Staten

Land van het Koninkrijk der Nederlanden: Aruba · Curaçao · Sint Maarten

Nederlands openbaar lichaam: Bonaire · Sint Eustatius · Saba

Frans overzees departement: Guadeloupe · Martinique

Overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk: Anguilla · Bermuda · Britse Maagdeneilanden · Kaaimaneilanden · Montserrat · Turks- en Caicoseilanden

Overige gebieden: Amerikaanse Maagdeneilanden · Clipperton · Groenland · Puerto Rico · Saint-Barthélemy · Saint-Martin · Saint-Pierre en Miquelon
01 Ain · 02 Aisne · 03 Allier · 04 Alpes-de-Haute-Provence · 05 Hautes-Alpes · 06 Alpes-Maritimes · 07 Ardèche · 08 Ardennes · 09 Ariège · 10 Aube · 11 Aude · 12 Aveyron · 13 Bouches-du-Rhône · 14 Calvados · 15 Cantal · 16 Charente · 17 Charente-Maritime · 18 Cher · 19 Corrèze · 2A Corse-du-Sud · 2B Haute-Corse · 21 Côte-d'Or · 22 Côtes-d'Armor · 23 Creuse · 24 Dordogne · 25 Doubs · 26 Drôme · 27 Eure · 28 Eure-et-Loir · 29 Finistère · 30 Gard · 31 Haute-Garonne · 32 Gers · 33 Gironde · 34 Hérault · 35 Ille-et-Vilaine · 36 Indre · 37 Indre-et-Loire · 38 Isère · 39 Jura · 40 Landes · 41 Loir-et-Cher · 42 Loire · 43 Haute-Loire · 44 Loire-Atlantique · 45 Loiret · 46 Lot · 47 Lot-et-Garonne · 48 Lozère · 49 Maine-et-Loire · 50 Manche · 51 Marne · 52 Haute-Marne · 53 Mayenne · 54 Meurthe-et-Moselle · 55 Meuse · 56 Morbihan · 57 Moselle · 58 Nièvre · 59 Noorderdepartement · 60 Oise · 61 Orne · 62 Pas-de-Calais · 63 Puy-de-Dôme · 64 Pyrénées-Atlantiques · 65 Hautes-Pyrénées · 66 Pyrénées-Orientales · 67 Bas-Rhin · 68 Haut-Rhin · 69D Rhône · 69M Métropole de Lyon · 70 Haute-Saône · 71 Saône-et-Loire · 72 Sarthe · 73 Savoie · 74 Haute-Savoie · 75 Parijs · 76 Seine-Maritime · 77 Seine-et-Marne · 78 Yvelines · 79 Deux-Sèvres · 80 Somme · 81 Tarn · 82 Tarn-et-Garonne · 83 Var · 84 Vaucluse · 85 Vendée · 86 Vienne · 87 Haute-Vienne · 88 Vosges · 89 Yonne · 90 Territoire de Belfort  · 91 Essonne · 92 Hauts-de-Seine · 93 Seine-Saint-Denis · 94 Val-de-Marne · 95 Val-d'Oise
Départements d'outre-mer: 971 Guadeloupe · 972 Martinique · 973 Guyane · 974 Réunion · 976 Mayotte

title: Guadeloupe

wikitext:
{{Zie artikel|Voor de gelijknamige plantage in Suriname, zie [[Guadeloupe (plantage)]]. Zie ook [[Guadalupe]].}}
{{Infobox land plus
| naaminlandstaal = Guadeloupe
| vlag            = [[Bestand:Flag of France.svg|125px|rand]]
| vlagartikel     = Vlag van Guadeloupe
| wapen           = [[Bestand:Coat of arms of Guadeloupe.svg|90px|Wapen van Guadeloupe]]
| wapenartikel    = Wapen van Guadeloupe
| locatiekaart    = Guadeloupe_in_France.svg
| staatshoofd     = [[Emmanuel Macron]]
| talen           = [[Frans]]
| hoofdstad       = [[Basse-Terre (gemeente)|Basse-Terre]]
| religie         = [[Rooms-katholiek]]
| regeringsvorm   = <small> Overzees departement van [[Frankrijk]] </small>
| handmatig-dichtheid = 235/km²
| munteenheid     = Euro
| valutacode      = EUR
| tijdzone        = [[UTC−4|−4]]
| volkslied       = [[Marseillaise]]
| feestdag        = [[14 juli]]
| tld             = gp
| landcode        = GLP
| tel             = +590
| CIAkaart        = Guadeloupe Places of interest map-fr.svg
}}
'''Guadeloupe''' is een [[Franse overzeese departementen en regio's|Frans overzees departement]] in de [[Caraïbische Zee]], ten noorden van [[Dominica]] en ten zuidoosten van [[Montserrat (eiland)|Montserrat]]. Het bestaat uit een [[archipel]] van [[eiland]]en die tot de [[Kleine Antillen]] worden gerekend, aan de noordkant van de [[Bovenwindse Eilanden (Kleine Antillen)|Bovenwindse Eilanden]]. Met Guadeloupe wordt vaak het hoofdeiland bedoeld dat eigenlijk uit twee door een smalle zeestraat gescheiden eilanden bestaat: [[Basse-Terre (eiland)|Basse-Terre]] en [[Grande-Terre]].
Een kwart van Guadeloupe is beschermd [[natuurreservaat]] genaamd [[Nationaal Park Guadeloupe]].

De belangrijkste luchthaven is [[Luchthaven Pointe-à-Pitre Le Raizet|Pointe-à-Pitre Le Raizet]] bij [[Pointe-à-Pitre]] op het eiland Grande-Terre.

== Geschiedenis ==
Guadeloupe werd aanvankelijk bewoond door de [[Cariben (volk)|Caraïben]]-[[indianen]] die het eiland '' Karukera'' noemden ('eiland van het mooie water').
Toen [[Christoffel Columbus|Columbus]] de eilanden in 1493 ontdekte, noemde hij ze ''Isla de Santa María de Guadalupe de Extremadura'' naar de Maagd van [[Guadalupe (Cáceres)|Guadalupe]] in het Spaanse [[Extremadura]].<ref name="worldstates">{{en}} World Statesmen, [https://www.worldstatesmen.org/Guadeloupe.html Guadeloupe]. [https://web.archive.org/web/20230602225604/https://www.worldstatesmen.org/Guadeloupe.html Gearchiveerd] op 2 juni 2023.</ref> De Spanjaarden hebben het eiland verschillende malen proberen te koloniseren maar werden verdreven door de Cariben.<ref name="brit"/>

In 1635 stichtten Léonard de l’Olive en Jean Duplessis d’Ossonville een kolonie op [[Basse-Terre (eiland)|Basse-Terre]].<ref name="brit"/> [[Vieux-Habitants]] werd als eerste nederzetting gesticht.<ref>{{fr}} Guadeloupe.net, [https://guadeloupe.net/vieux-habitants Vieux-Habitants]. [https://web.archive.org/web/20230405155958/https://guadeloupe.net/vieux-habitants Gearchiveerd] op 5 april 2023.</ref> In 1643 worden de eilanden Basse-Terre en [[Grande-Terre]] verkocht aan [[Charles Houël]].<ref name="war">{{en}} The World at War, [http://www.schudak.de/timelines/guadeloupe1493-1946.html Guadeloupe 1493 - 1946]. [https://web.archive.org/web/20221006011903/http://www.schudak.de/timelines/guadeloupe1493-1946.html Gearchiveerd] op 6 oktober 2022.</ref> De stad [[Basse-Terre (gemeente)|Basse-Terre]] werd gesticht als hoofdplaats van de kolonie. In 1644 werden plantages gesticht op het eiland, en werden [[slavernij|slaven]] uit Afrika gehaald. Eerst waren er ook koffie, cocoa, en [[Indigo (kleurstof)|indigo]]-plantages, maar later werd [[suikerriet]] de basis van de economie.<ref name="brit">{{en}} Encyclopaedia Britannica, [https://www.britannica.com/place/Guadeloupe Guadeloupe]. [https://web.archive.org/web/20230621121143/https://www.britannica.com/place/Guadeloupe Gearchiveerd] op 21 juni 2023.</ref>

In 1648 werden [[Marie-Galante]] en [[Terre-de-Haut]] gekoloniseerd.<ref name="ot"/><ref>{{fr}} Guadeloupe.net, [https://guadeloupe.net/terre-de-haut Terre-de-Haut]. [https://web.archive.org/web/20230405155958/https://guadeloupe.net/terre-de-haut Gearchiveerd] op 5 april 2023.</ref> In 1653 werden de kolonisten op Marie-Galante door de Cariben vermoord als wraak voor een verkrachting door soldaten.<ref name="ot">{{en}} Office du Tourisme Marie-Galante, [https://www.ot-mariegalante.com/en/history From the year 850 to the present day]. [https://web.archive.org/web/20220922012524/https://www.ot-mariegalante.com/en/history Gearchiveerd] op 22 september 2022.</ref> De Cariben werd de oorlog verklaard,<ref>{{en}} The New York Times, [https://www.nytimes.com/1992/11/01/travel/winter-in-the-sun-guadeloupe-s-sleepy-satellites.html WINTER IN THE SUN; Guadeloupe's Sleepy Satellites], 1 november 1992. [https://web.archive.org/web/20220922130617/https://www.nytimes.com/1992/11/01/travel/winter-in-the-sun-guadeloupe-s-sleepy-satellites.html Gearchiveerd] op 22 september 2022.</ref> en in 1660 werd een vredesverdrag gesloten tussen de Cariben, Fransen en Britten, waarbij werd overeengekomen dat Guadeloupe gekoloniseerd kon worden.<ref name="ot"/> Aan de Cariben werd [[Dominica]], en een onvruchtbaar gedeelte van [[Anse-Bertrand]] toegewezen.<ref name="pays">{{fr}} Pays Guadeloupe, [https://paysguadeloupe.com/anse-bertrand/ Anse-Bertrand]</ref><ref>{{en}} Carib Heritage, [https://www.caribheritage.org/discover-caribbean-heritage/dominica Dominica]. [https://web.archive.org/web/20221126185450/https://www.caribheritage.org/discover-caribbean-heritage/dominica Gearchiveerd] op 26 november 2022.</ref>

[[Bestand:The taking of Fort Louis, Guadaloupe.jpg|thumb|Verovering van [[Fort Delgrès|Fort Louis]] in 1759]]
In 1674 werd Guadeloupe een kroonkolonie.<ref name="brit"/> In 1682 werd [[Terre-de-Bas]] als laatste eiland gekoloniseerd.<ref>{{fr}} Gaudeloupe.fr, [https://guadeloupe.net/terre-de-bas Terre-de-Bas]. [https://web.archive.org/web/20230202141009/https://guadeloupe.net/terre-de-bas Gearchiveerd] op 2 februari 2023.</ref> In 1759 werd Basse-Terre door het [[Verenigd Koninkrijk]] veroverd, maar in 1763 teruggegeven. Op 21 april 1794 werd het opnieuw door het Verenigd Koninkrijk veroverd, maar op 2 juni heroverd. In 1810 tijdens de [[Napoleontische oorlogen]] werd het opnieuw veroverd door de Britten.<ref name="worldstates"/> Op 3 maart 1813 werd het door de Britten aan [[Zweden]] gegeven. Het Zweedse bestuur was echter erg kort. Reeds bij de [[Eerste Vrede van Parijs]] in 1814 gaf Zweden Guadeloupe terug aan Frankrijk in ruil voor een financiële compensatie van 24 miljoen francs. In 1816 werd het definitief toegewezen aan Frankrijk.<ref name="brit"/>

[[Bestand:Guerault richard.jpg|thumb|Druk verkeer tussen [[Gourbeyre]] en [[Trois-Rivières (Guadeloupe)|Trois-Rivières]] tijdens de verkiezingen van 1910]]
Onder invloed van de idealen van de [[Franse revolutie]] (vrijheid, gelijkheid en broederschap) was slavernij in de [[Franse koloniën]] afgeschaft in 1794. Toen [[Napoleon Bonaparte]] eind 1799 aan de macht kwam, wilde hij de slavernij opnieuw invoeren (via de wet van 20 mei 1802: “Loi sur la traite des noirs et le régime des colonies du 20 mai 1802”). De slag van Matouba was gericht tegen het herinvoeren van de slavernij in Guadeloupe en de verzetsstrijdster [[Solitude (vrijheidsstrijdster)|Solitude]] (circa 1772-1802) werd een belangrijk symbool in de strijd tegen de slavernij.

In 1848 werd de slavernij opnieuw afgeschaft.<ref name="brit"/> In 1936 werd [[Félix Éboué]] als eerste persoon van Afrikaanse oorsprong tot gouverneur benoemd.<ref>AZ Martinique, [https://azmartinique.com/fr/tout-savoir/personnages-celebres/felix-eboue Félix Éboué] {{fr}}. [https://web.archive.org/web/20230330183737/https://azmartinique.com/fr/tout-savoir/personnages-celebres/felix-eboue Gearchiveerd] op 30 maart 2023.</ref> In 1946 werd het een overzees departement. Het department bevatte ook [[Saint-Barthélemy (eiland)]] en [[Sint-Maarten (Franse Antillen)|Sint-Maarten]]<ref name="brit"/> In 1976 werden 72.000 mensen in het zuiden van Basse-Terre geëvacueerd vanwege een uitbarsting van [[La Grande Soufrière]]. De uitbarsting was minder dramatisch dan verwacht.<ref>{{en}} Global Volcanism Program, [https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.NSEB197607-360060 Report on Soufriere Guadeloupe (France) — July 1976], Natural Science Event Bulletin #1 (10). [https://web.archive.org/web/20220927030548/https://volcano.si.edu/showreport.cfm?doi=10.5479/si.GVP.NSEB197607-360060 Gearchiveerd] op 27 september 2022.</ref> In 2003 scheidden Saint-Barthélemy en Sint-Maarten zich af van Guadeloupe en werden [[overzeese gemeenschap]]pen.<ref name="worldstates"/>

== Bevolking ==
Ongeveer 77% van de bevolking is [[Creool (persoon)|Creool]] (gemengd Afrikaanse en Europese afkomst). 10% is ''[[Mesties|Mestizo]]'' (gemengd [[Indianen|Indiaans]] en Europese afkomst). 10% is van Afrikaanse afkomst en 2% van Europese afkomst.<ref name="people">{{en}} Encyclopaedia Britannica, [https://www.britannica.com/place/Guadeloupe/People People of Guadeloupe]. [https://web.archive.org/web/20230528174051/https://www.britannica.com/place/Guadeloupe/People Gearchiveerd] op 28 mei 2023.</ref>

In 2019 telde Basse-Terre 182.271 inwoners,<ref name="stat">{{fr}} INSEE, [https://www.insee.fr/fr/statistiques/6011070 Téléchargement du fichier d'ensemble des populations légales en 2019], december 2021. [https://web.archive.org/web/20230305215357/https://www.insee.fr/fr/statistiques/6011070 Gearchiveerd] op 5 maart 2023.</ref><ref>{{fr}} INSEE, [https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-97130 Populations légales 2019 Commune de Terre-de-Bas (97130)]. [https://web.archive.org/web/20220924163715/https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-97130 Gearchiveerd] op 24 september 2022.</ref><ref>{{fr}} INSEE, [https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-97131 Populations légales 2019 Commune de Terre-de-Haut (97131)]. [https://web.archive.org/web/20220924163718/https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-97131 Gearchiveerd] op 24 september 2022.</ref>{{efn|Inwoneraantal van Basse-Terre is berekend als Arrondissement Basse-Terre - Commune Terre-Bas - Commune Terre-Haut}}
en Grande-Terre 187.456 inwoners.<ref name="stat"/><ref>{{fr}} INSEE, [https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-97110 Populations légales 2019 Commune de la Désirade (97110)]. [https://web.archive.org/web/20220118175855/https://www.insee.fr/fr/statistiques/6005800?geo=COM-97110 Gearchiveerd] op 18 januari 2022.</ref>{{efn|Inwoneraantal van Grande-Terre is berekend als Arrondissement Pointe-à-Pitre - Kanton Marie-Galante - Commune La Désirade}} Op de overige eilanden wonen veel minder mensen; op [[Marie-Galante]] slechts 10.794.<ref name="stat"/>

===Religie===
Van de bevolking is ongeveer 80% [[Katholieke Kerk in Guadeloupe|katholiek]].<ref name="people"/> Andere religies zijn [[protestantisme]], [[hindoeïsme]] of een Afrikaanse [[natuurgodsdienst]].

== Politiek ==
Guadeloupe is een Frans overzees [[departement (Frankrijk)|departement]] (''département d'outre mer''). Het bestuur wordt geleid door [[Ary Chalus]], president van de algemene raad, en [[Josette Borel-Lincertin|Guy Losbar]], president van de regionale raad. Guadeloupe heeft twee vertegenwoordigers in de Franse Senaat en vier vertegenwoordigers in het Franse [[parlement]]. Binnen de [[Europese Unie]] heeft Guadeloupe de status van [[ultraperifere regio]]. De eilandengroep valt echter niet onder de [[Schengenakkoorden]]. Andere Europese akkoorden, bijvoorbeeld gratis [[roaming]], gelden wel in Guadeloupe.

Bij [[Volksraadpleging|referendum]] op 7 december 2003 hebben de bevolkingen van [[Sint-Maarten (Franse Antillen)|Saint-Martin]] en [[Saint-Barthélemy (eiland)|Saint-Barthélemy]] gekozen voor zelfbestuur. In 2007 werden deze twee gebieden van het departement Guadeloupe afgescheiden.

[[Bestand:Guadeloupe2007.png|thumb|Kaart met in groen (en rode legenda) de eilanden van Guadeloupe]]

== Geografie ==
Het departement Guadeloupe bestaat sinds 2003 uit zes gebieden:
* [[Basse-Terre (eiland)|Basse-Terre]]
* [[Grande-Terre]]
* [[Marie-Galante]]
* [[La Désirade]]
* [[Îles des Saintes]] (dat uit negen kleine eilanden bestaat, waarvan er twee permanent bewoond zijn)
* [[Îles de la Petite Terre]]

=== Algemene gegevens ===
* Laagste punt: [[Caribische Zee|Caraïbische Zee]], 0 m NAP
* Hoogste punt: [[La Grande Soufrière]], 1467 m NN
* Klimaat: [[tropisch]], beïnvloed door de passaatwinden.
* Bodemgesteldheid: [[Basse-Terre (eiland)|Basse-Terre]] is van [[vulkaan|vulkanische]] oorsprong, met landinwaarts bergen; [[Grande-Terre]] is vrij vlak en bestaat voornamelijk uit [[kalksteen]]. De overige eilanden zijn met uitzondering van [[Marie-Galante]] ook van vulkanische oorsprong.
* grondgebruik:
** cultuurgrond: 14%
** akkerbouw: 4%
** weide: 14%
** bos: 39%
* natuurgeweld: [[orkaan|orkanen]] (van juni tot oktober); de [[Soufrière (Guadeloupe)|Soufrière]] is een actieve [[vulkaan]].

== Bestuurlijke indeling ==
Het departement is onderverdeeld in 2 [[Arrondissement (Frankrijk)|arrondissementen]], 21 [[Kanton (Frankrijk)|kantons]] en 32 [[gemeente (Frankrijk)|gemeenten]].

De twee arrondissementen van Guadeloupe zijn:
* [[Arrondissement Basse-Terre]]
* [[Arrondissement Pointe-à-Pitre]]

Een overzicht van de kantons is te vinden op [[kantons van Guadeloupe]].

De gemeenten van Guadeloupe zijn:
{{Kolommen
| Kolom1=
* [[Les Abymes]]
* [[Anse-Bertrand]]
* [[Baie-Mahault]]
* [[Baillif]]
* [[Basse-Terre (gemeente)|Basse-Terre]]
* [[Bouillante]]
* [[Capesterre-Belle-Eau]]
* [[Capesterre-de-Marie-Galante]]
* [[Deshaies]]
* [[La Désirade]]
* [[Le Gosier]]
* [[Gourbeyre]]
* [[Goyave]]
* [[Grand-Bourg]]
* [[Lamentin]]
* [[Morne-à-l'Eau]]
| Kolom2=
* [[Le Moule]]
* [[Petit-Bourg]]
* [[Petit-Canal]]
* [[Pointe-à-Pitre]]
* [[Pointe-Noire (Guadeloupe)|Pointe-Noire]]
* [[Port-Louis (Guadeloupe)|Port-Louis]]
* [[Saint-Claude (Guadeloupe)|Saint-Claude]]
* [[Saint-François]]
* [[Saint-Louis (Guadeloupe)|Saint-Louis]]
* [[Sainte-Anne (Guadeloupe)|Sainte-Anne]]
* [[Sainte-Rose (Guadeloupe)|Sainte-Rose]]
* [[Terre-de-Bas]]
* [[Terre-de-Haut]]
* [[Trois-Rivières (Guadeloupe)|Trois-Rivières]]
* [[Vieux-Fort (Guadeloupe)|Vieux-Fort]]
* [[Vieux-Habitants]]
}}

== Bezienswaardigheden ==
[[Bestand:Plage du Gosier.JPG|thumb|Plage de la Datcha]]
* [[Chutes du Carbet]], drie watervallen in Basse-Terre
* [[Fort Delgrès]], een fort in Basse-Terre dat bekend is door het verzet van Louis Delgrès tegen de herinvoering van slavernij door Napoleon.<ref>{{en}} Star Forts, [http://starforts.com/delgres.html Fort Delgrès]. [https://web.archive.org/web/20230324220919/http://starforts.com/delgres.html Gearchiveerd] op 24 maart 2023.</ref>
* [[Grande Anse (Basse-Terre)|Grande Anse]], het langste strand van Guadeloupe<ref>{{en}} Trip Savvy, [https://www.tripsavvy.com/beaches-of-guadeloupe-1488151 The Best Beaches of Guadeloupe]</ref>
* [[Guelle Grand Gouffre]], een 50 meter diepe kuil met natuurlijke brug in [[Marie-Galante]]
* [[Îlets Pigeon]], een eiland voor de kust dat een populaire duikplek is en beschermd is als Réserve Cousteau.<ref>{{en}} Uncommon Caribbean, [https://www.uncommoncaribbean.com/guadeloupe-islands/sunset-plage-malendure/ Plage-de-Malendure, Guadeloupe: Sunsets Here Last Forever]. [https://web.archive.org/web/20230201192349/https://www.uncommoncaribbean.com/guadeloupe-islands/sunset-plage-malendure/ Gearchiveerd] op 1 februari 2023.</ref>
* [[La Grande Soufrière]], de actieve vulkaan in Basse-Terre
* [[Mémorial ACTe]], een museum over de slavernij in Grande-Terre
* [[Pain de Sucre (Guadeloupe)|Pain de Sucre]], een vulkanische heuvel in [[Terre-de-Haut]]
* [[Plage de la Datcha]], een lang witzandstrand met uitzicht op [[Îlet du Gosier]] in Grande-Terre
* [[Plage de Sainte-Anne]], een lang witzandstrand in Grande-Terre
* [[Pointe de la Grande-Vigie]], de meest noordelijk punt met hoge klippen<ref>{{fr}} Petit Futé, [http://dev.www.petitfute.com/v36573-anse-bertrand-97121/c1173-visites-points-d-interet/c976-archeologie-artisanat-science-et-technique/c981-nature/567664-pointe-de-la-grande-vigie.html POINTE DE LA GRANDE-VIGIE]. [https://web.archive.org/web/20220928041403/http://dev.www.petitfute.com/v36573-anse-bertrand-97121/c1173-visites-points-d-interet/c976-archeologie-artisanat-science-et-technique/c981-nature/567664-pointe-de-la-grande-vigie.html Gearchiveerd] op 28 september 2022.</ref>

== Economie ==
Omdat Guadeloupe een deel van Frankrijk is, wordt als betaalmiddel de euro gebruikt. Guadeloupe leeft van akkerbouw, toerisme, [[lichte industrie]] en [[dienstverlening]]. Het eiland is afhankelijk van Franse import. Het toerisme is een van de belangrijkste economische sectoren. De meeste toeristen komen van het Franse vasteland, gevolgd door [[Zwitserland|Zwitserse]] toeristen; een toenemend aantal van hen bezoekt de archipel met een [[cruiseschip]]. Beoefenaars van de [[ornithologie]] en liefhebbers van [[ecotoerisme]] kunnen het [[Nationaal Park Guadeloupe]] bezoeken om [[Endemie (biogeografie)|endemische]] vogelsoorten als de [[guadeloupespecht]] te observeren. Ook de [[koraalrif]]fen van [[Grand Cul-de-Sac Marin]] en [[Réserve Cousteau]] zijn beschermd in dit 380 vierkante kilometer grote reservaat dat door de [[Unesco]] werd erkend in 1992.

[[Bestand:Regimedebanane.jpg|thumb|Banaanplantage op Basse-Terre]]
Traditionele landbouwproducten zoals [[suikerriet]] worden geleidelijk door andere producten vervangen, zoals bananen (die ongeveer 50% van de jaarlijkse export uitmaken), [[Aubergine (plant)|aubergine]]s en bloemen. Andere groenten en [[knolgewas]]sen worden voor de plaatselijke markt verbouwd. Niettemin is Guadeloupe afhankelijk van geïmporteerde voedingsmiddelen, voornamelijk uit Frankrijk. De lichte industrie wordt gekenmerkt door suiker- en [[rum (drank)|rumfabricage]]. De meeste fabrieksmatig vervaardigde goederen worden geïmporteerd, evenals brandstof. Het werkloosheidscijfer is bijzonder hoog, vooral onder jonge bevolking. Orkanen die zo nu en dan passeren berokkenen de economie veel schade.

* Binnenlands product: 12000 euro netto per hoofd van de bevolking
* Arbeiders: ca. 130 000
* Werkloosheid: 16%
* Industrietakken: [[bouwnijverheid]], [[Cement (bouwmateriaal)|cement]]-, rum- en suikerfabricage, toerisme
* Landbouwproducten: bananen, suikerriet, tropische vruchten en groenten, runderen, varkens, geiten
* Uitvoer: bananen, suiker, rum
* Exportlanden: Frankrijk 80%, [[Martinique]] 18%, Verenigde Staten 4%
* Import: voedingsmiddelen, brandstof, auto's en andere consumptiegoederen, grondstoffen voor bouwnijverheid
* Importlanden: Frankrijk 63%, [[Duitsland]] 4%, [[Verenigde Staten]] 3%, [[Japan]] 2%, [[Nederlandse Antillen]] 2%

== Keuken ==
[[Bestand:Colombo de poisson.jpg|thumb|Colombo (Antiliaanse curry) met vis]]
De keuken van Guadeloupe heeft Afrikaanse, indiaanse en Europese invloeden maar is overwegend creools. Er zijn tal van scherpe gerechten en er wordt veel fruit in de keuken gebruikt. Dat komt mede omdat dat er in overvloed is op het eiland. In Guadeloupe is er zelfs één keer per jaar het feest van de koks. Op dat feest maakt iedere kok zijn beste recept en dat wordt aan het eind van de dag gepresenteerd.
== Fictie ==
Het eiland is ook bekend als het fictieve eiland Saint Marie uit Brits-Franse komische politieserie [[Death in Paradise]]. Een uit Londen gedropte inspecteur van politie raakt er verstrikt in locale intriges. De serie is ook te zien op de Belgische en Nederlandse televisie bij [[BBC NL]].

== Galerij ==
<gallery>
File:Close-up of the Statue of Solitude, Les Abymes, Guadeloupe.jpg|Standbeeld van [[Solitude (vrijheidsstrijdster)|Solitude]] in Les Abymes
File:Les Saintes - Le Marigot harbor - panoramio.jpg|De haven van [[Terre-de-Haut]]
File:Beach in Sainte-Anne, Guadeloupe.jpg|[[Plage de Sainte-Anne]]
File:La Soufriere - vue du bas.JPG|[[La Grande Soufrière]]
File:Guadeloupe winter carnival, Pointe-à-Pitre parade. A young woman, performer wearing traditional carnival outfit (waist up outdoor portrait)-3.jpg|Wintercarnaval in [[Pointe-à-Pitre]]
</gallery>

{{Commonscat|Guadeloupe}}
{{Appendix|2=
;Noten
{{Notelist}}

;Referenties
{{Referenties}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Navigatie landen Noord-Amerika}}
{{Navigatie departementen Frankrijk}}
{{Navigatie overzeese gebiedsdelen Frankrijk}}
{{Navigatie ultraperifere regio's van de Europese Unie}}
{{Coor title dms|16|15|0|N|61|35|0|W|type:isle_region:GP}}

[[Categorie:Guadeloupe| ]]

title: Basisgegevens

Officiële taal: Frans

Hoofdstad: Basse-Terre

Regeringsvorm: Overzees departement van Frankrijk

Staatshoofd: Emmanuel Macron

Religie: Rooms-katholiek

title: Overige

Volkslied: Marseillaise

Munteenheid: Euro (EUR)

UTC: −4

Nationale feestdag: 14 juli

title: Detailkaart

Detailkaart:
Kaart van Guadeloupe
Portaal Landen & Volken


text:
# Nydyse luddermannia
Nydyse luddermannia is een steenvlieg uit de familie Gripopterygidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Navás.

title: Nydyse luddermannia

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Nydyse luddermannia''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Steenvliegen|Plecoptera]] (Steenvliegen)
| familie = [[Gripopterygidae]]
| geslacht = ''[[Nydyse]]''
| w-naam = ''Nydyse luddermannia''
| auteur = Navás
| datum = 1933
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Nydyse luddermannia''''' is een [[steenvliegen|steenvlieg]] uit de familie [[Gripopterygidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1933 door Navás.

{{Appendix|2=
*[http://plecoptera.speciesfile.org/Common/editTaxon/SearchForTaxon.aspx {{Aut|DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber}} (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1.] Bezocht: 4-3-2013.

}}

[[Categorie:Gripopterygidae]]

title: Nydyse luddermannia

Orde: Plecoptera (Steenvliegen)

Familie: Gripopterygidae

Geslacht: Nydyse

title: Soort


text:
# Wim Daems
Wim Daems (5 februari 1948 - 22 november 2009) was een wetenschapsjournalist en Vlaams jeugdauteur. In de jaren 1970 was hij werkzaam bij het weekblad De Spectator; nadien bij EOS. Daems overleed in 2009 op 61-jarige leeftijd als gevolg van longkanker.

## Beeld van een meisje
Zijn boek Beeld van een meisje (1994) ontving stevige kritiek. In het boek ontmoet het meisje van de titel een Duitse neonazistische vrachtwagenbestuurder die het bestaan van de gaskamers ontkent, waardoor het meisje haar twijfels krijgt. Het boek zou de lezer aan het denken moeten zetten. Maar doordat de argumenten geen echt weerwerk krijgen, zou het de lezer aan zijn lot overlaten. Volgens Etienne Vermeersch werkte de wijze waarop de auteur zowel het thema van adolescentie en seksualiteit als de revisionistische passages kritiekloos aanbrengt averechts. Na berichten hierover in de krant 'De Morgen', zagen uitgever Davidsfonds en de auteur zich gedwongen het boek uit de handel te nemen. Daems ontving de "SKEPPtische Put" van SKEPP voor het schrijven van dit boek.

## Prijzen
- Met zijn boek "Het Koopkind" won Wim Daems de Prijs Knokke-Heist Beste Jeugdboek 1988: de jury prees eensgezind dit werk omwille van o.m. "de originele benadering van een hedendaagse thematiek, de boeiende en aangrijpende plot, de prachtige beschrijving van de Afrikaanse leefgewoonten, de treffende typering van de personages en de genuanceerde visie op het conflict tussen regering en guerrilla"
- In 1997 kreeg Wim Daems als eerste de "SKEPPtische Put" van SKEPP voor het schrijven van zijn boek Beeld van een meisje.[1]
- In 2000 kreeg Wim Daems de Zesde Vijs voor z'n kritisch-wetenschappelijke artikels.[2]

## Werken
- De tunnel, geïll. door Kris Nauwelaerts. - Leuven: Infodok, 1987 (terrorisme)
- Het koopkind, Leuven: Davidsfonds, 1988 (Afrika)
- Drie enkel naar het paradijs, Leuven: Infodok, 1989 (bedreigde stam in Mindanao)
- Als de slangen dansen, Leuven: Infodok, 1990 (propaganda- en maffiapraktijken)
- De horizonjagers, Leuven: Davidsfonds/Infodok, 1991 (Columbus)
- Musca Domestica, Leuven: Davidsfonds, 1993 (discriminatie van  migranten)
- Beeld van een meisje, Leuven: Davidsfonds, cop. 1994 (adolescentie en seksualiteit)

Onder het pseudoniem Pim Pernel werkte hij in 1976 bij Brukselbinnenstebuiten in Brussel mee aan de redactie van de 'Brukselkrant aug.76'.
- Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: daem011
- Gemeinsame Normdatei: 143451871
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 1504 9489
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 07373571X
- Virtual International Authority File: 167642936
- WorldCat: E39PBJckTFCpKCx8djJdvxMF8C

title: Wim Daems

wikitext:
{{Infobox auteur
| naam           = Wim Daems
| afbeelding     =
| onderschrift   =
| citaat         =
| volledige naam = Wim Daems
| pseudoniem     =
| beter-bekend-als =
| bijnaam        =
| genoemd        =
| geboren        = [[5 februari]] [[1948]]
| geboorteplaats =
| overleden      = [[22 november]] [[2009]]
| overlijdensplaats =
| land           = {{BE}}
| beroep         =
| jaren-actief   =
| genre          =
| stroming       =
| invloeden      =
| bekende-werken =
| uitgeverij     =
| onderscheiding =
| dbnl           = daem011
| handtekening   =
| website        =
| lijst          =
| ander portaal  =
| portaal2       =
| portaal3       =
}}
'''Wim Daems''' ([[5 februari]] [[1948]] - [[22 november]] [[2009]]) was een wetenschapsjournalist en [[Vlaanderen|Vlaams]] jeugdauteur. In de jaren 1970 was hij werkzaam bij het weekblad De Spectator; nadien bij EOS. Daems overleed in 2009 op 61-jarige leeftijd als gevolg van [[longkanker]].

== ''Beeld van een meisje'' ==
Zijn boek ''Beeld van een meisje'' (1994) ontving stevige kritiek. In het boek ontmoet het meisje van de titel een Duitse neonazistische vrachtwagenbestuurder die het bestaan van de gaskamers ontkent, waardoor het meisje haar twijfels krijgt. Het boek zou de lezer aan het denken moeten zetten. Maar doordat de argumenten geen echt weerwerk krijgen, zou het de lezer aan zijn lot overlaten. Volgens [[Etienne Vermeersch]] werkte de wijze waarop de auteur zowel het thema van [[adolescentie]] en [[seksualiteit]] als de [[Holocaustontkenning|revisionistische]] passages kritiekloos aanbrengt averechts.<ref name="sp">{{Citeer web|url=http://skepp.be/nl/wim-daems-0|titel=Skeptische Put: De Winnaars|bezochtdatum=27 april 2015|uitgever=[[SKEPP]]|archiefdatum=2015-05-18|archiefurl=https://web.archive.org/web/20150518161815/http://skepp.be/nl/wim-daems-0|dodeurl=ja}}</ref> Na berichten hierover in de krant 'De Morgen', zagen uitgever [[Davidsfonds]] en de auteur zich gedwongen het boek uit de handel te nemen. Daems ontving de "[[Skeptische Put|SKEPPtische Put]]" van [[SKEPP]] voor het schrijven van dit boek.<ref name="sp"/>

== Prijzen ==
* Met zijn boek "Het Koopkind" won Wim Daems de [[Prijs Knokke-Heist Beste Jeugdboek]] 1988: de jury prees eensgezind dit werk omwille van o.m. "de originele benadering van een hedendaagse thematiek, de boeiende en aangrijpende plot, de prachtige beschrijving van de Afrikaanse leefgewoonten, de treffende typering van de personages en de genuanceerde visie op het conflict tussen regering en guerrilla"
* In 1997 kreeg Wim Daems als eerste de "[[Skeptische Put|SKEPPtische Put]]" van [[SKEPP]] voor het schrijven van zijn boek ''Beeld van een meisje''.<ref name="sp"/>
*In 2000 kreeg Wim Daems de ''[[Zesde Vijs]]'' voor z'n kritisch-wetenschappelijke artikels.<ref>{{Citeer web|url=http://skepp.be/nl/levensbeschouwing-evolutie/skeptisch-kritisch-denken/10-jaar-skepp-november-2000|titel=10 jaar SKEPP in november 2000|datum=1 november 2000|bezochtdatum=27 april 2015|uitgever=[[SKEPP]]|archiefdatum=2016-08-20|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160820032114/http://skepp.be/nl/levensbeschouwing-evolutie/skeptisch-kritisch-denken/10-jaar-skepp-november-2000|dodeurl=ja}}</ref>

==Werken==
* ''De tunnel'', geïll. door Kris Nauwelaerts. - Leuven: Infodok, 1987 ([[terrorisme]])
* ''Het koopkind'', Leuven: Davidsfonds, 1988 ([[Afrika]])
* ''Drie enkel naar het paradijs'', Leuven: Infodok, 1989 (bedreigde stam in [[Mindanao]])
* ''Als de slangen dansen'', Leuven: Infodok, 1990 (propaganda- en [[maffia]]praktijken)
* ''De horizonjagers'', Leuven: Davidsfonds/Infodok, 1991 ([[Christoffel Columbus|Columbus]])
* ''Musca Domestica'', Leuven: Davidsfonds, 1993 ([[discriminatie]] van [[migrant (mens)| migranten]])
* ''Beeld van een meisje'', Leuven: Davidsfonds, cop. 1994 ([[adolescentie]] en [[seksualiteit]])

Onder het pseudoniem Pim Pernel werkte hij in 1976 bij Brukselbinnenstebuiten in Brussel mee aan de redactie van de 'Brukselkrant aug.76'.{{Bron?||2019|02|07}}

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Daems, Wim}}
[[Categorie:Vlaams schrijver]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: Wim Daems

Geboren: 5 februari 1948

Overleden: 22 november 2009

Geboorteland: België


text:
# Conférence Imagée
De Conférence Imagée, wat letterlijk betekent uitgebeelde voordracht, werd ontwikkeld door de Belgische theosofe Serge Brisy. Het is een techniek om lezingen te geven.
Terwijl de spreker zijn tekst voorleest, komen opeenvolgend personages of groepen personages op het toneel, die telkens op allegorische of gewoon beeldende manier uitbeelden wat de spreker vertelt.
Tegenwoordig is deze functie deels overgenomen door presentaties met dia- of powerpointprojecties, hoewel die natuurlijk minder sfeervol zijn.

title: Conférence Imagée

wikitext:
De '''Conférence Imagée''', wat letterlijk betekent ''uitgebeelde voordracht'', werd ontwikkeld door de Belgische [[Theosofie|theosofe]] [[Serge Brisy]]. Het is een techniek om [[lezing (voordracht)|lezingen]] te geven.

Terwijl de spreker zijn tekst voorleest, komen opeenvolgend personages of groepen personages op het toneel, die telkens op allegorische of gewoon beeldende manier uitbeelden wat de spreker vertelt.

Tegenwoordig is deze functie deels overgenomen door presentaties met [[Dia (fotografie)|dia]]- of [[Microsoft PowerPoint|powerpoint]]projecties, hoewel die natuurlijk minder sfeervol zijn.

[[Categorie:Theatertechniek]]


text:
# Synanthedon geranii
Synanthedon geranii is een vlinder uit de familie wespvlinders (Sesiidae), onderfamilie Sesiinae.
Synanthedon geranii is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Kallies in 1997. De soort komt voor in het Palearctisch gebied.

title: Synanthedon geranii

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Synanthedon geranii''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Wespvlinders|Sesiidae]] (Wespvlinders)
| onderfamilie = [[Sesiinae]]
| tribus = [[Synanthedonini]]
| geslacht = ''[[Synanthedon]]''
| ondergeslacht =
| w-naam = ''Synanthedon geranii''
| auteur = Kallies
| datum = 1997
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Synanthedon geranii''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[wespvlinders]] (Sesiidae), onderfamilie [[Sesiinae]].

''Synanthedon geranii'' is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Kallies in 1997. De soort komt voor in het [[Palearctisch gebied]].<ref>[http://www.sesiidae.net/Checklst.htm {{Aut|Franz Pühringer & Axel Kallies}}: Checklist of the Sesiidae of the world (Lepidoptera: Ditrysia) -- Last modified: 23-Dec-2011]. <small>Bezocht op 8 februari 2012.</small></ref>

{{Appendix}}

[[Categorie:Synanthedon|geranii]]
[[Categorie:Dier uit het Palearctisch gebied]]

title: Synanthedon geranii

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Sesiidae (Wespvlinders)

Onderfamilie: Sesiinae

Geslachtengroep: Synanthedonini

Geslacht: Synanthedon

title: Soort


text:
# Mors (Frans automerk)
Mors is een voormalig Frans automerk.
La Société d'électricité et d'automobiles Mors werd in 1895 in Parijs opgericht door de broers Émile (1859-1952) en Louis Mors (1855-1917). Het bedrijf was rond 1900 een succesvol deelnemer aan races.
In 1896 verscheen de eerste auto, een vis-à-vis met een viercilindermotor in V-configuratie. De productie handhaafde zich tot 1913, op welk moment de auto's enkel met de Knight-schuivenmotor van het Belgische Minerva werden uitgerust.
In december 1907 kampte het bedrijf met grote financiële problemen. André Citroën werd aangetrokken en hij werd op 24 februari 1908 benoemd tot bestuurder. Hij reorganiseerde het bedrijf, moderniseerde de productie en introduceerde nieuwe modellen. Zijn veranderingen hadden succes en de productie verdubbelde in 10 jaar tijd. In 1909 produceerde Mors zo’n 2000 auto's.
De onderneming ging in 1919 op in de vennootschap Citroën. De eerste naoorlogse Mors verscheen pas in 1921 en in 1926 verscheen het laatste automobiel met de naam Mors op de markt.
Dit betekende niet helemaal het einde van de Mors merknaam. Tussen 1951 en 1955 distribueerde en produceerde Mors scooters onder de naam Mors Speed.

## Palmares
- Parijs - Saint-Malo (1899)
- Bordeaux - Biarritz (1899)
- Bordeaux - Parijs - Bordeaux (1900)
- Parijs - Toulouse - Parijs (1900)
- Parijs - Berlijn (1901)
- Parijs - Bordeaux (1901)

Een Mors, bestuurd door M. Augières, behaalde in 1902 het Wereldsnelheidsrecord op land met een topsnelheid van 124,138 km/h.

title: Mors (Frans automerk)

wikitext:
[[Bestand:Mors Tonneau Ferme Typ N.JPG|miniatuur|Mors Tonneau Ferme Type N, viercilinder, 1809 cc, 60 km/h (1910)]]
[[Bestand:MorsTorpédoRX.JPG|miniatuur|Mors Torpédo RX (1913)]]
[[Bestand:Georges Gaudy - Mors.jpg|miniatuur|Affiche voor Voitures Mors]]
'''Mors''' is een voormalig [[Frankrijk|Frans]] [[Lijst van automerken naar land|automerk]].

''La Société d'électricité et d'automobiles Mors'' werd in 1895 in [[Parijs]] opgericht door de broers [[Émile Mors|Émile]] (1859-1952) en [[Louis Mors]] (1855-1917). Het bedrijf was rond 1900 een succesvol deelnemer aan races.

In 1896 verscheen de eerste auto, een [[vis-à-vis]] met een viercilindermotor in [[V-motor|V-configuratie]]. De productie handhaafde zich tot 1913, op welk moment de auto's enkel met de [[Knight (motorfabrikant)|Knight]]-[[schuivenmotor]] van het Belgische [[Minerva (Belgisch bedrijf)|Minerva]] werden uitgerust.

In december 1907 kampte het bedrijf met grote financiële problemen. [[André Citroën]] werd aangetrokken en hij werd op 24 februari 1908 benoemd tot bestuurder. Hij reorganiseerde het bedrijf, moderniseerde de productie en introduceerde nieuwe modellen. Zijn veranderingen hadden succes en de productie verdubbelde in 10 jaar tijd. In 1909 produceerde Mors zo’n 2000 auto's.

De onderneming ging in 1919 op in de vennootschap [[Citroën]]. De eerste naoorlogse Mors verscheen pas in 1921 en in 1926 verscheen het laatste automobiel met de naam Mors op de markt.

Dit betekende niet helemaal het einde van de Mors merknaam. Tussen 1951 en 1955 distribueerde en produceerde Mors scooters onder de naam Mors Speed.

== Palmares ==
* [[Parijs - Saint-Malo]] (1899)
* [[Bordeaux - Biarritz]] (1899)
* [[Bordeaux - Parijs - Bordeaux]] (1900)
* [[Parijs - Toulouse - Parijs]] (1900)
* [[Parijs - Berlijn]] (1901)
* [[Parijs - Bordeaux]] (1901)

Een Mors, bestuurd door M. Augières, behaalde in 1902 het [[Wereldsnelheidsrecord op land]] met een topsnelheid van 124,138 km/h.

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=fr|titel=Mors (constructeur)|oldid=193170043|datum=20220820}}
{{References}}
}}
{{Commonscat}}

[[Categorie:Frans automerk]]
[[Categorie:Citroën]]


text:
# Triogma
Triogma is een muggengeslacht uit de familie van de buismuggen (Cylindrotomidae).

## Soorten
- T. exsculpta Osten Sacken, 1865
- T. kuwanai (Alexander, 1913)
- T. nimbipennis Alexander, 1941
- T. trisulcata (Schummel, 1829)

title: Triogma

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam            = ''Triogma''
| titelweergave   = cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| orde            = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde       = [[Muggen|Nematocera]] (Muggen)
| familie         = [[Buismuggen|Cylindrotomidae]] (Buismuggen)
| taxon           = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur          =
| datum           =
}}

'''''Triogma''''' is een muggengeslacht uit de familie van de [[buismuggen]] (Cylindrotomidae).

== Soorten ==
*''[[Triogma exsculpta|T. exsculpta]]'' Osten Sacken, 1865
*''[[Triogma kuwanai|T. kuwanai]]'' (Alexander, 1913)
*''[[Triogma nimbipennis|T. nimbipennis]]'' Alexander, 1941
*''[[Triogma trisulcata|T. trisulcata]]'' ([[Theodor Emil Schummel|Schummel]], 1829)

[[Categorie:Buismuggen]]

title: Triogma

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Cylindrotomidae (Buismuggen)

title: Geslacht


text:
# Manon Meeuwis
Manon Meeuwis (Utrecht, 3 februari 1978), meisjesnaam Meijers, is een Nederlandse styliste en televisiepresentatrice. Als styliste van bekende Nederlanders verwierf ze bekendheid achter de schermen, maar als presentatrice van Modepolitie 2.0 samen met Thijs Willekes op RTL 5 werd ze ook landelijk bekend. Tevens was ze te zien als metamorfosecoach in het RTL 4-programma Hotter Than My Daughter.

## Biografie
Meeuwis volgde een opleiding tot stylist aan de Academie Artemis in Amsterdam. Na verschillende banen in de mode, richtte ze in 2007 haar eigen bedrijf gericht op styling op. Samen met haar team verzorgt Meeuwis de styling voor verschillende bekende Nederlanders. In 2013 lanceerde ze het online platform MonStyle, waar stylingtips en adviezen over mode, beauty en lifestyle worden gegeven. Ook is Meeuwis columnist voor Wendy, het tijdschrift van presentatrice Wendy van Dijk. In 2020 verscheen haar eerste boek Kleed jezelf gelukkig, dat drie weken op rij in de bestseller top 60 stond. Voor het blad Linda schrijft ze een column waarin zij lezers op stijlgebied adviseert.
Op 2 juli 2022 trouwde zij met Guus Meeuwis.

### Bestseller 60
| Boeken met noteringen in de Nederlandse Bestseller 60 | Jaar van verschijnen | Datum van binnenkomst | Hoogste positie | Aantal weken | Opmerkingen |
| ----------------------------------------------------- | -------------------- | --------------------- | --------------- | ------------ | ----------- |
| Kleed jezelf gelukkig                                 | 2020                 | 14-10-2020            | 3               | 3            |             |

title: Manon Meeuwis

wikitext:
{{Infobox presentator
| naam              = Manon Meeuwis
| geboren           = [[3 februari]] [[1978]]
| geboorteplaats    = [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
| beroep            = [[Visagie|visagist]], [[schrijver]], televisie[[presentator]]
| bekend van        = ''De Modepolitie''<br />''[[Hotter Than My Daughter]]''
| land              = {{NL}}
| portaal2          = Mode
| volledige naam    =
}}
'''Manon Meeuwis''' ([[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[3 februari]] [[1978]]), meisjesnaam '''Meijers''', is een [[Nederland]]se [[stylist]]e en [[Presentator|televisiepresentatrice]]. Als styliste van bekende Nederlanders verwierf ze bekendheid achter de schermen, maar als presentatrice van ''[[Modepolitie 2.0]]'' samen met [[Thijs Willekes]] op [[RTL 5]] werd ze ook landelijk bekend.<ref>{{citeer web |url=https://www.nu.nl/lifestyle/2879211/thijs-willekes-en-manon-meijers-in-nieuwe-modepolitie.html |titel=Thijs Willekes en Manon Meijers in nieuwe Modepolitie |uitgever=nu.nl |datum=8 augustus 2012 |bezochtdatum=1 december 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211201133240/https://www.nu.nl/lifestyle/2879211/thijs-willekes-en-manon-meijers-in-nieuwe-modepolitie.html|archiefdatum=2021-12-01}}</ref> Tevens was ze te zien als metamorfosecoach in het RTL 4-programma ''[[Hotter Than My Daughter]]''.<ref>{{citeer web |url=https://www.televizier.nl/overig-tv-nieuws/interview-styliste-manon-meijers-over-hotter-than |titel=Styliste Manon Meijers over Hotter Than My Daughter |uitgever=Televizier|datum=10 mei 2012 |bezochtdatum=1 december 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211201133441/https://www.televizier.nl/overig-tv-nieuws/interview-styliste-manon-meijers-over-hotter-than|archiefdatum=2021-12-01}}</ref>

== Biografie ==
Meeuwis volgde een opleiding tot stylist aan de Academie Artemis in Amsterdam. Na verschillende banen in de mode, richtte ze in 2007 haar eigen bedrijf gericht op styling op. Samen met haar team verzorgt Meeuwis de styling voor verschillende bekende Nederlanders. In 2013 lanceerde ze het online platform ''MonStyle'', waar stylingtips en adviezen over mode, beauty en lifestyle worden gegeven. Ook is Meeuwis columnist voor ''Wendy'', het tijdschrift van presentatrice [[Wendy van Dijk]]. In 2020 verscheen haar eerste boek ''Kleed jezelf gelukkig'',<ref>{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/cultuur-overig/6082810/manon-meijers-ik-leg-heus-niet-elke-ochtend-een-setje-klaar-voor-guus.html|titel=Manon Meijers: 'Ik leg heus niet elke ochtend een setje klaar voor Guus'|bezochtdatum=1-12-2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211201194221/https://www.nu.nl/cultuur-overig/6082810/manon-meijers-ik-leg-heus-niet-elke-ochtend-een-setje-klaar-voor-guus.html|archiefdatum=2021-12-01}}</ref> dat drie weken op rij in de bestseller top 60 stond.<ref>{{Citeer web|url=https://indebuurt.nl/tilburg/doen/manon-meijers-gaat-live-op-dit-instagramaccount~97492/|titel=Manon Meijers geeft een coronaproof lezing voor Tilburgers en iedereen kan erbij zijn|bezochtdatum=1-12-2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211201194225/https://indebuurt.nl/tilburg/doen/manon-meijers-gaat-live-op-dit-instagramaccount~97492/|archiefdatum=2021-12-01}}</ref> Voor het blad ''[[LINDA.|Linda]]'' schrijft ze een column waarin zij lezers op stijlgebied adviseert.<ref>{{Citeer web|url=https://www.linda.nl/lifestyle/mode/manon-meijers-column-faux-pas-kledingadvies-kant-knellend/|titel=Manon ‘The Style Shrink’ Meijers adviseert lezers op stijlgebied in deze rubriek. Heb je zelf een vraag? Kom maar door.|bezochtdatum=1-12-2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211201200754/https://www.linda.nl/lifestyle/mode/manon-meijers-column-faux-pas-kledingadvies-kant-knellend/|archiefdatum=2021-12-01}}</ref>

Op 2 juli 2022 trouwde zij met [[Guus Meeuwis]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.story.nl/artikel/showbizz/guus-en-manon-meeuwis-maken-het-insta-official-ontmoet-mr-mrs-meeuwbips |titel=Guus en Manon Meeuwis maken het Insta-official: 'Ontmoet Mr. & Mrs. Meeuwbips' |bezochtdatum=2022-10-23 |datum=2022-10-21 |werk=Story|archiefurl=https://web.archive.org/web/20221024092124/https://www.story.nl/artikel/showbizz/guus-en-manon-meeuwis-maken-het-insta-official-ontmoet-mr-mrs-meeuwbips|archiefdatum=2022-10-24}}</ref>

== Bibliografie ==
*2020: ''Kleed jezelf gelukkig'', [[Kosmos Uitgevers]] Utrecht, {{ISBN|9789021578026}}

=== Bestseller 60 ===
{{Tabelkop Bestseller 60|naam=Manon Meijer|datum=2020|bezochtdatum=2024-06-20}}
|-
| align="left" |''Kleed jezelf gelukkig''||2020||14-10-2020|| 3|| 3||
|}

== Externe link ==
*{{Link IMDb titel|id=6027616|label=Manon Meeuwis}}

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Meeuwis, Manon}}
[[Categorie:Stilist]]
[[Categorie:Nederlands televisiepresentator]]

title: Manon Meeuwis

Geboren: 3 februari 1978

Geboorteplaats: Utrecht

Land: Nederland

Bekend van: De Modepolitie · Hotter Than My Daughter


text:
# Siriella wadai
Siriella wadai is een aasgarnalensoort uit de familie van de Mysidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1964 door Ii.

title: Siriella wadai

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Siriella wadai''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Mysida]]
| familie = [[Mysidae]]
| geslacht = ''[[Siriella]]''
| w-naam = ''Siriella wadai''
| auteur = Ii
| datum = 1964
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 227082
}}
'''''Siriella wadai''''' is een [[Aasgarnalen (orde)|aasgarnalensoort]] uit de familie van de [[Mysidae]].<ref>Mees, J. (2012). <i>Siriella wadai</i> Ii, 1964. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=227082</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1964 door Ii.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|22}}

[[Categorie:Siriella|wadai]]

title: Siriella wadai

Klasse: Malacostraca

Orde: Mysida

Familie: Mysidae

Geslacht: Siriella

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Neococcidencyrtus assamensis
Neococcidencyrtus assamensis is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2008 door Singh.

title: Neococcidencyrtus assamensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Neococcidencyrtus assamensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Encyrtidae]]
| geslacht = ''[[Neococcidencyrtus]]''
| w-naam = ''Neococcidencyrtus assamensis''
| auteur = Singh
| datum = 2008
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Neococcidencyrtus assamensis''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Encyrtidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2008 door Singh.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Neococcidencyrtus&Speciesqtype=equals&Species=assamensis {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Neococcidencyrtus|assamensis]]

title: Neococcidencyrtus assamensis

Geslacht: Neococcidencyrtus

title: Soort


text:
# Liotachys antennatus
Liotachys antennatus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1871 door Bates.

title: Liotachys antennatus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Liotachys antennatus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Trechinae]]
| geslacht = ''[[Liotachys]]''
| w-naam = ''Liotachys antennatus''
| auteur = [[Henry Walter Bates|Bates]]
| datum = 1871
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Liotachys antennatus''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Liotachys+antennatus Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1871 door Bates.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Loopkevers]]

title: Liotachys antennatus

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Trechinae

Geslacht: Liotachys

title: Soort


text:
# Phialella falklandica
Phialella falklandica is een hydroïdpoliep uit de familie Phialellidae. De poliep komt uit het geslacht Phialella. Phialella falklandica werd in 1902 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Browne.

title: Phialella falklandica

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Phialella falklandica''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam            = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse          = [[Hydroïdpoliepen|Hydrozoa]] (Hydroïdpoliepen)
| orde            = [[Leptothecata]]
| familie         = [[Phialellidae]]
| geslacht        = ''[[Phialella]]''
| auteur          = Browne
| datum           = 1902
| haakjes         =
| worms           = 221221
}}
'''''Phialella falklandica''''' is een [[hydroïdpoliepen|hydroïdpoliep]] uit de familie [[Phialellidae]]. De poliep komt uit het geslacht ''[[Phialella]]''. ''Phialella falklandica'' werd in 1902 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Browne.

{{Appendix|2=
*Schuchert, P. (2011). ''Phialella falklandica'' Browne, 1902. In: Schuchert, P. World Hydrozoa database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=221221.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|11}}
{{DEFAULTSORT:Phialella falklandica}}
[[Categorie:Phialellidae]]

title: Phialella falklandica

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Hydrozoa (Hydroïdpoliepen)

Orde: Leptothecata

Familie: Phialellidae

Geslacht: Phialella

title: Soort