text:
# Arichanna luciguttata
Arichanna luciguttata is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1893 door Warren.

title: Arichanna luciguttata

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Arichanna luciguttata''
| afbeelding =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Ennominae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Arichanna]]''
| w-naam = ''Arichanna luciguttata''
| auteur = Warren
| datum = 1893
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Arichanna luciguttata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spanners|spanners (Geometridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1893 door Warren.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|30}}

[[Categorie:Arichanna|luciguttata]]

title: Arichanna luciguttata

Geslacht: Arichanna

title: Soort


text:
# Edebessa
Edebessa is een geslacht van vlinders van de familie Megalopygidae.

## Soorten
- E. placida Jones, 1912
- E. purens Walker, 1855

wikiname: nlwiki

title: Edebessa

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam            = ''Edebessa''
| titelweergave   = cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| onderorde       =
| superfamilie    = [[Zygaenoidea]]
| familie         = [[Megalopygidae]]
| onderfamilie    =
| tribus          =
| taxon           = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur          =
| datum           =
}}

'''''Edebessa''''' is een geslacht van [[vlinders]] van de familie [[Megalopygidae]].

== Soorten ==
*''[[Edebessa placida|E. placida]]'' Jones, 1912
*''[[Edebessa purens|E. purens]]'' Walker, 1855

[[Categorie:Megalopygidae]]

title: Edebessa

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Superfamilie: Zygaenoidea

Familie: Megalopygidae

title: Geslacht

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Zdeněk Koubek
Zdeněk Koubek, geboren als Zdena (Zdeňka) Koubková (Paskov, 8 december 1913 - Praag, 12 juni 1986) was een atleet uit Tsjecho-Slowakije. Hij won twee medailles op de Wereldspelen voor vrouwen in 1934 en verschillende nationale titels op de 100-800 meter hardlopen, verspringen en hoogspringen. Ook vestigde hij enkele wereldrecords bij het hardlopen die later werden ingetrokken. Koubek werd opgevoed als een vrouw, maar ging vanaf 1935 als man door het leven. Later had hij ook een genderbevestigende operatie: hij was een van de eerste internationaal bekende sporters die een gendertransitie onderging.

## Biografie

### Jeugd
Koubek kwam uit een gezin met acht kinderen. Zijn geregistreerde geboortegeslacht was vrouw en hij werd opgevoed als meisje. Koubek werd geboren in Paskov, maar verhuisde niet lang na zijn geboorte met zijn familie naar de grotere stad Brno. Als tiener startte hij met atletiek bij een vrouwenatletiekclub, waar hij al snel opviel door zijn uitzonderlijke prestaties. In 1932 werd hij tweede bij de nationale kampioenschappen op de 800 meter en in het hoogspringen. Na dit onverwachtse succes kreeg hij een uitnodiging om deel te nemen aan een team in Praag. Hij verhuisde naar deze stad en werd assistent van een professor. Op de universiteit ontmoette hij de studente Jarmila Žáková, met wie hij uitging en over wie hij schreef hoe mooi ze was. Ook steunde zij hem toen hij zijn haar kort knipte. De aard van hun relatie is echter nooit bekend geworden.

### Sportcarrière
In 1934 won Koubek vijf nationale titels bij de vrouwen: op de 100 meter, 200 meter en 800 meter hardlopen, evenals in het hoogspringen en verspringen. Op 14 juni van dat jaar vestigde hij zijn eerste wereldrecord, met een tijd van 2.16,4 op de 800 meter. Zijn volgende wereldrecord volgde in de estafette over een combinatie van afstanden (2×100 meter, 200 meter en 800 meter) met een tijd van 3.14,4. In augustus van datzelfde jaar won Koubek de 800 meter op de Wereldspelen voor vrouwen, in een wereldrecordtijd van 2.12,4. Ook werd hij derde bij het verspringen met een nationale recordafstand van 5,70 meter. Zijn atletische prestaties kregen veel internationale aandacht.

### Transitie en reacties
Volgens zijn dagboek begon Koubek, ondanks dat hij als vrouw was opgevoed, zich steeds meer man te voelen. In 1935 beëindigde hij zijn sportcarrière en kondigde hij aan als man te willen leven. Volgens sommige bronnen zou Koubek medische onderzoeken hebben ondergaan en intersekse zijn, maar daar is volgens andere bronnen onvoldoende bewijs voor. Koubek schreef en sprak uitgebreid over zijn ervaringen, maar deed dat in een tijdperk voordat mensen een psychologische en sociale gendercategorie herkenden die los stond van het biologische geslacht. Het is hierdoor moeilijk om hem een modern label te geven. Op een gegeven moment vertelde hij de pers dat zijn "ziel" "altijd meer gericht was op het man-zijn", een idee dat veel weg heeft van de moderne transgenderervaring. "Zie mij als een burger," smeekte hij de lezers van een Tsjechisch tijdschrift, "die na een korte, onaangename vertraging op het juiste spoor wil komen en uiteindelijk de beoogde bestemming wil bereiken." In 1936 onderging hij een  genderbevestigende operatie, zodat hij openlijk kon leven als man. Hij liet hij zijn naam officieel wijzigen naar Zdeněk Koubek, nam afscheid van de atletiekwereld en van een mogelijke loopbaan als trainer.
Koubeks records in de vrouwenatletiek werden geschrapt en hij gaf zijn medailles en onderscheidingen terug. Alice Milliat, hoofd van de Wereldspelen voor vrouwen, reageerde bij zijn afscheid op de vraag of Koubeks gouden medaille ingetrokken moest worden: "Als bewezen is dat [Koubek] een man is geworden, is het logisch te veronderstellen dat hij voorheen een vrouw was." Avery Brundage, voorzitter van het Amerikaans Olympisch Comité, uitte zijn zorgen over atleten die hij “hermafrodieten” noemde en pleitte bij internationale sportorganisaties voor verplichte medische keuringen voorafgaand aan deelname aan de Olympische Spelen. Naar aanleiding van de publieke aandacht voor Koubeks transitie pleitte Wilhelm Knoll — Nazi-arts en hoofd van de Internationale Federatie voor Sportgeneeskunde (FIMS) — voor verplichte medische controles van vrouwelijke atleten. Kort daarop voerde de internationale atletiekfederatie een regel in die fysieke onderzoeken mogelijk maakte bij twijfel over iemands geslacht, voorafgaand aan de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn. Het was het begin van een langdurige, controversiële geschiedenis van seksescreening in de topsport.

### Verdere leven
Koubek reisde naar New York en Parijs, waar hij vertelde over zijn leven en atletiekdemonstraties gaf in cabarets. Daarna keerde hij terug naar Tsjecho-Slowakije, waar hij in februari 1938 een rijbewijs wist te bemachtigen waarin zijn mannelijke identiteit erkend werd. Tijdens de Duitse bezetting van Tsjecho-Slowakije wist hij hierdoor onder de radar van het naziregime te blijven. In 1940 trouwde hij zelfs met zijn partner Uršulou Škrobačovou. Na de oorlog keerde hij kort terug in de sport als speler van de rugbyclub van zijn broer Jaroslav. Hij werkte als kantoormedewerker bij Škoda Works en bracht zijn latere jaren door met zijn vrouw in Praag, waar hij in 1986 op 72-jarige leeftijd overleed.

## In de media
Koubeks verhaal is herontdekt als onderdeel van de vroege geschiedenis van genderdiversiteit in de sport. Een roman uit 1935, Zdenin světový rekord (Zdena’s wereldrecord), geschreven door Lída Merlínová, is gebaseerd op zijn vroege leven en sportcarrière. Het boek The Other Olympians: Fascism, Queerness, and the Making of Modern Sports (2024), geschreven door journalist Michael Waters en uitgegeven door Macmillan, gaat dieper in op het levensverhaal van Koubek en andere transgender, intersekse en genderdiverse sporters in de aanloop naar de Olympische Spelen van 1936 en de opkomst van genderregulering binnen de sportwereld.

title: Zdeněk Koubek

wikitext:
{{Infobox atletiek
| kopnaam           =
| afbeelding        = Zdenka Koubkova 1936.jpg
| onderschrift      = Zdeněk Koubek in 1936
| naam              = Zdeněk Koubek
| bijnaam           =
| geboortedatum     = 8 december 1913
| geboorteplaats    = [[Paskov]]
| overlijdensdatum  = 12 juni 1986
| overlijdensplaats = [[Praag]]
| nationaliteit     = {{CSHH}}
| lengte            =
| gewicht           =
| discipline        = [[100 meter (atletiek)|100 meter]]
[[200 meter (atletiek)|200 meter]]
[[800 meter (atletiek)|800 meter]]
[[verspringen]]
[[hoogspringen]]
| trainer           =
| club              = VS Brno
VS Praha
| 1etitel           =
| OS                =
| extra             =
| website           =
| medailleoverzicht = {{Medaillecompetitie|[[Wereldspelen voor vrouwen]]}}
{{MedailleGoud|[[Wereldspelen voor vrouwen 1934|Londen 1934]]| 800 m}}
{{MedailleBrons|[[Wereldspelen voor vrouwen 1934|Londen 1934]]| verspringen}}
| medailles         =
}}
'''Zdeněk Koubek''', geboren als '''Zdena (Zdeňka) Koubková''' ([[Paskov]], [[8 december]] [[1913]] - [[Praag]], [[12 juni]] [[1986]]) was een atleet uit [[Tsjecho-Slowakije]]. Hij won twee medailles op de [[Wereldspelen voor vrouwen]] in 1934 en verschillende nationale titels op de 100-800 meter [[hardlopen]], [[verspringen]] en [[hoogspringen]]. Ook vestigde hij enkele wereldrecords bij het hardlopen die later werden ingetrokken. Koubek werd opgevoed als een vrouw, maar ging vanaf 1935 als man door het leven. Later had hij ook een [[genderbevestigende operatie]]: hij was een van de eerste internationaal bekende sporters die een [[Transgender|gendertransitie]] onderging.

== Biografie ==

=== Jeugd ===
Koubek kwam uit een gezin met acht kinderen. Zijn geregistreerde [[geboortegeslacht]] was [[vrouw]] en hij werd opgevoed als meisje. Koubek werd geboren in [[Paskov]], maar verhuisde niet lang na zijn geboorte met zijn familie naar de grotere stad [[Brno]]. Als tiener startte hij met [[atletiek]] bij een vrouwenatletiekclub, waar hij al snel opviel door zijn uitzonderlijke prestaties. In 1932 werd hij tweede bij de nationale kampioenschappen op de 800 meter en in het hoogspringen. Na dit onverwachtse succes kreeg hij een uitnodiging om deel te nemen aan een team in [[Praag]]. Hij verhuisde naar deze stad en werd assistent van een professor. Op de universiteit ontmoette hij de studente Jarmila Žáková, met wie hij uitging en over wie hij schreef hoe mooi ze was. Ook steunde zij hem toen hij zijn haar kort knipte. De aard van hun relatie is echter nooit bekend geworden.<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.newyorker.com/sports/sporting-scene/a-forgotten-athlete-a-nazi-official-and-the-origins-of-sex-testing-at-the-olympics |titel=A Forgotten Athlete, a Nazi Official, and the Origins of Sex Testing at the Olympics |achternaam=Waters |voornaam=Michael |datum=2024-06-01 |bezochtdatum=2025-04-25 |werk=The New Yorker |taal=en-US}}</ref>

=== Sportcarrière ===
In 1934 won Koubek vijf nationale titels bij de vrouwen: op de [[100 meter (atletiek)|100 meter]], [[200 meter (atletiek)|200 meter]] en [[800 meter (atletiek)|800 meter]] hardlopen, evenals in het hoogspringen en verspringen. Op 14 juni van dat jaar vestigde hij zijn eerste wereldrecord, met een tijd van 2.16,4 op de 800 meter. Zijn volgende wereldrecord volgde in de [[estafette]] over een combinatie van afstanden (2×100 meter, 200 meter en 800 meter) met een tijd van 3.14,4. In augustus van datzelfde jaar won Koubek de 800 meter op de [[Wereldspelen voor vrouwen]], in een wereldrecordtijd van 2.12,4. Ook werd hij derde bij het verspringen met een nationale recordafstand van 5,70 meter. Zijn atletische prestaties kregen veel internationale aandacht.

=== Transitie en reacties ===
Volgens zijn dagboek begon Koubek, ondanks dat hij als vrouw was opgevoed, zich steeds meer man te voelen. In 1935 beëindigde hij zijn sportcarrière en kondigde hij aan als man te willen leven. Volgens sommige bronnen zou Koubek medische onderzoeken hebben ondergaan en [[intersekse]] zijn<ref>{{Citeer web |url=https://www.eoswetenschap.eu/geschiedenis/intersekse-atleten-halen-zelden-de-meet |titel=Intersekse atleten halen zelden de finishlijn |achternaam=Van Bavel |voornaam=Marjolein |bezochtdatum=2025-04-25 |werk=EOS Wetenschap |taal=nl}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://english.radio.cz/zdena-zdenek-interwar-czech-champion-who-changed-genders-8720071 |titel=Zdena / Zdeněk: the interwar Czech champion who changed genders |achternaam=Kenety |voornaam=Brian |datum=2021-06-11 |bezochtdatum=2025-04-25 |werk=Radio Prague International |taal=en}}</ref>, maar daar is volgens andere bronnen onvoldoende bewijs voor.<ref name=":0" /> Koubek schreef en sprak uitgebreid over zijn ervaringen, maar deed dat in een tijdperk voordat mensen een psychologische en sociale gendercategorie herkenden die los stond van het [[Sekse|biologische geslacht]]. Het is hierdoor moeilijk om hem een modern label te geven. Op een gegeven moment vertelde hij de pers dat zijn "ziel" "altijd meer gericht was op het man-zijn", een idee dat veel weg heeft van de moderne [[Transgender|transgenderervaring]]. "Zie mij als een burger," smeekte hij de lezers van een Tsjechisch tijdschrift, "die na een korte, onaangename vertraging op het juiste spoor wil komen en uiteindelijk de beoogde bestemming wil bereiken."<ref name=":0" /> In 1936 onderging hij een  [[genderbevestigende operatie]], zodat hij openlijk kon leven als man. Hij liet hij zijn naam officieel wijzigen naar Zdeněk Koubek, nam afscheid van de atletiekwereld en van een mogelijke loopbaan als trainer.

Koubeks records in de vrouwenatletiek werden geschrapt en hij gaf zijn medailles en onderscheidingen terug. [[Alice Milliat]], hoofd van de Wereldspelen voor vrouwen, reageerde bij zijn afscheid op de vraag of Koubeks gouden medaille ingetrokken moest worden: "Als bewezen is dat [Koubek] een man is geworden, is het logisch te veronderstellen dat hij voorheen een vrouw was." [[Avery Brundage]], voorzitter van het [[United States Olympic Committee|Amerikaans Olympisch Comité]], uitte zijn zorgen over atleten die hij “[[Tweeslachtigheid|hermafrodieten]]” noemde en pleitte bij internationale sportorganisaties voor verplichte medische keuringen voorafgaand aan deelname aan de [[Olympische Spelen]]. Naar aanleiding van de publieke aandacht voor Koubeks transitie pleitte [[Wilhelm Knoll]] — [[Nazi]]-arts en hoofd van de [[Internationale Federatie voor Sportgeneeskunde]] (FIMS) — voor verplichte medische controles van vrouwelijke atleten. Kort daarop voerde de internationale atletiekfederatie een regel in die fysieke onderzoeken mogelijk maakte bij twijfel over iemands [[Sekse|geslacht]], voorafgaand aan de [[Olympische Zomerspelen 1936|Olympische Spelen van 1936]] in [[Berlijn]]. Het was het begin van een langdurige, controversiële geschiedenis van seksescreening in de [[topsport]].<ref name=":0" />

=== Verdere leven ===
Koubek reisde naar [[New York (stad)|New York]] en [[Parijs]], waar hij vertelde over zijn leven en atletiekdemonstraties gaf in [[Cabaret (kleinkunst)|cabarets]]. Daarna keerde hij terug naar [[Tsjecho-Slowakije]], waar hij in februari 1938 een rijbewijs wist te bemachtigen waarin zijn mannelijke identiteit erkend werd. Tijdens de [[Duitse bezetting van Tsjecho-Slowakije]] wist hij hierdoor onder de radar van het [[Nazi-Duitsland|naziregime]] te blijven. In 1940 trouwde hij zelfs met zijn partner Uršulou Škrobačovou. Na de oorlog keerde hij kort terug in de sport als speler van de [[Rugby (balspel)|rugbyclub]] van zijn broer Jaroslav. Hij werkte als kantoormedewerker bij [[Škoda Holding|Škoda Works]] en bracht zijn latere jaren door met zijn vrouw in Praag, waar hij in 1986 op 72-jarige leeftijd overleed.

== In de media ==
Koubeks verhaal is herontdekt als onderdeel van de vroege geschiedenis van genderdiversiteit in de sport. Een roman uit 1935, ''Zdenin světový rekord'' (''Zdena’s wereldrecord''), geschreven door [[Lída Merlínová]], is gebaseerd op zijn vroege leven en sportcarrière. Het boek ''The Other Olympians: Fascism, Queerness, and the Making of Modern Sports'' (2024), geschreven door journalist Michael Waters en uitgegeven door [[Macmillan Publishers|Macmillan]], gaat dieper in op het levensverhaal van Koubek en andere transgender, intersekse en genderdiverse sporters in de aanloop naar de Olympische Spelen van 1936 en de opkomst van genderregulering binnen de sportwereld.

== Referenties ==
{{Appendix|2={{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Zdeněk Koubek|oldid=1283109174|datum=20250425}}
----
{{references}}}}

{{DEFAULTSORT:Koubek, Zdeněk}}
[[Categorie:Historische lhbti'er]]
[[Categorie:Transgender]]
[[Categorie:Tsjecho-Slowaaks atleet]]

title: Zdeněk Koubek

Volledige naam: Zdeněk Koubek

Geboortedatum: 8 december 1913

Geboorteplaats: Paskov

Overlijdensplaats: Praag

Nationaliteit: Tsjecho-Slowakije

title: Sportieve informatie

Discipline: 100 meter · 200 meter · 800 meter · verspringen · hoogspringen

Club: VS Brno · VS Praha

title: Medailleoverzicht

Goud: Londen 1934 · 800 m

Brons: Londen 1934 · verspringen

Portaal: Atletiek


text:
# Paul McNamee
Paul McNamee (Melbourne, 12 november 1954) is een voormalig Australisch tennisser en prominent sportbestuurder. McNamee was vooral sterk in het dubbelspel waarin hij 24 titels veroverde waaronder vier grandslamtoernooien. In het enkelspel won hij 2 toernooien, in Palm Harbor (1980) en Baltimore (1982).
Als sportbestuurder speelde hij een belangrijke rol bij het opzetten van de Hopman Cup in 1988; tot 2006 bleef hij toernooidirecteur.

## Prestatietabel
| Legenda | Legenda                          |
| ------- | -------------------------------- |
| g.t.    | geen toernooi gehouden           |
| l.c.    | lagere categorie                 |
| –       | niet deelgenomen                 |
| G       | uitgeschakeld in de groepsfase   |
| 1R      | uitgeschakeld in de eerste ronde |
| 2R      | uitgeschakeld in de tweede ronde |
| 3R      | uitgeschakeld in de derde ronde  |
| 4R      | uitgeschakeld in de vierde ronde |
| KF      | uitgeschakeld in de kwartfinale  |
| HF      | uitgeschakeld in de halve finale |
| F       | de finale verloren               |
| W       | het toernooi gewonnen            |
| w-v     | winst/verlies-balans             |

### Prestatietabel grand slam, enkelspel
| Toernooi        | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 |
| --------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| Australian Open | –    | –    | –    | 1R   | 1R   | –    | 1R   | 3R   | KF   | –    | HF   | 4R   | 1R   | –    | –    | 1R   | 3R   |
| Roland Garros   | –    | –    | –    | –    | 3R   | 3R   | 3R   | –    | 4R   | 1R   | –    | 2R   | 3R   | 3R   | 2R   | 2R   | –    |
| Wimbledon       | 1R   | –    | –    | 1R   | –    | –    | 1R   | –    | 3R   | 3R   | 4R   | 2R   | 1R   | 3R   | 3R   | 2R   | –    |
| US Open         | –    | –    | –    | –    | 1R   | 1R   | –    | 2R   | 1R   | –    | –    | 2R   | 2R   | 1R   | 2R   | 1R   | –    |

### Prestatietabel grand slam, dubbelspel
| Toernooi        | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 |
| --------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| Australian Open | –    | 2R   | 2R   | 1R   | –    | –    | 1R   | W    | F    | –    | –    | W    | 1R   | –    | –    | 2R   |
| Roland Garros   | –    | –    | –    | –    | 1R   | 1R   | 2R   | –    | 3R   | KF   | –    | 3R   | 1R   | 2R   | HF   | 1R   |
| Wimbledon       | 1R   | –    | –    | –    | –    | –    | 1R   | –    | W    | HF   | W    | KF   | F    | HF   | 3R   | 1R   |
| US Open         | –    | –    | –    | –    | 2R   | 2R   | –    | 2R   | HF   | –    | 1R   | 2R   | 1R   | 3R   | 1R   | 2R   |

title: Paul McNamee

wikitext:
{{Infobox tennisspeler
| naam                 =
| afbeelding           = Paul McNamee.jpg
| onderschrift         =
| bijnaam              =
| geboortedatum        = [[12 november]] [[1954]]
| geboorteplaats       = [[Melbourne]]
| overleden            =
| plaatsvanoverlijden  =
| nationaliteit        = {{AU-VLAG}}
| lengte               = 1,78m
| gewicht              =
| profdebuut           = 1972
| met pensioen         = 1988
| slaghand             = rechts backhand tweehandig
| prijzengeld          = <!-- zie wikidata -->
| coach                =
| ATP-id               =
| WTA-id               =
| Enkelrecord          = <!-- zie wikidata -->
| Enkeloverwinningen   = 2
| Enkelhoogstepositie  = 24 (12 mei 1986)
| AustralianOpen       = halve finale (1982)
| Roland Garros        = 4e ronde (1980)
| Wimbledon            = 4e ronde (1982)
| USOpen               = 2e ronde (1979, 1983, 1984, 1986)
| Dubbelrecord         = <!-- zie wikidata -->
| Dubbeloverwinningen  = 23
| Dubbelhoogstepositie = 1e (8 juni 1980)
| ATP-Masters_dubbel    =finale (1980)
| AustralianOpen_dubbel= '''winst''' (1979, 1983)
| Roland Garros_dubbel = halve finale (1986)
| Wimbledon_dubbel     = '''winst''' (1980, 1982)
| USOpen_dubbel        = halve finale (1980)
| Gemengd_Dubbelrecord         = 11-5
| Gemengd_Dubbeloverwinningen  = 1
| AustralianOpen_gemengddubbel =
| Roland Garros_gemengddubbel  = halve finale (1978)
| Wimbledon_gemengddubbel      = '''winst''' (1985)
| USOpen_gemengddubbel         =
| updated                      =
}}
'''Paul McNamee''' ([[Melbourne]], [[12 november]] [[1954]]) is een voormalig [[Australië (land)|Australisch]] [[tennis]]ser en prominent sportbestuurder. McNamee was vooral sterk in het [[Dubbelspel (tennis)|dubbelspel]] waarin hij 24 titels veroverde waaronder vier [[grandslamtoernooi]]en. In het enkelspel won hij 2 toernooien, in Palm Harbor (1980) en Baltimore (1982).

Als sportbestuurder speelde hij een belangrijke rol bij het opzetten van de [[Hopman Cup]] in 1988; tot 2006 bleef hij toernooidirecteur.

== Prestatietabel ==
{{Tabel legenda resultaten grandslamtoernooien}}
=== Prestatietabel grand slam, enkelspel ===
{| class="wikitable"
! Toernooi !! [[ATP-seizoen 1973|1973]] !! [[ATP-seizoen 1974|1974]] !! [[ATP-seizoen 1975|1975]] !! [[ATP-seizoen 1976|1976]]
! colspan="2" | [[ATP-seizoen 1977|1977]] !! [[ATP-seizoen 1978|1978]] !! [[ATP-seizoen 1979|1979]] !! [[ATP-seizoen 1980|1980]] !! [[ATP-seizoen 1981|1981]] !! [[ATP-seizoen 1982|1982]] !! [[ATP-seizoen 1983|1983]] !! [[ATP-seizoen 1984|1984]] !! [[ATP-seizoen 1985|1985]] !! [[ATP-seizoen 1986|1986]] !! [[ATP-seizoen 1987|1987]] !! [[ATP-seizoen 1988|1988]]
|-
| {{AU-VLAG}} [[Australian Open (tennis)|Australian Open]]<ref name="AOpen">{{Citeer web|url=http://www.australianopen.com/en_AU/event_guide/history/players/14670.html|titel=Paul McNamee - Results Archive - Australian Open Tennis 2011|uitgever=australianopen.com|taal=en|bezochtdatum=27 juli 2011}}</ref>
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1973 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1974 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1975 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1976 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open januari 1977 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open december 1977 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1978 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Australian Open 1979 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|KF|Australian Open 1980 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1981 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|HF|Australian Open 1982 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|4R|Australian Open 1983 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1984 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1985 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1986 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1987 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Australian Open 1988 (mannen)}}
|-
| {{FR-VLAG}} [[Roland Garros (tennistoernooi)|Roland Garros]]
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1973 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1974 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1975 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1976 (mannen)}}
| colspan="2" {{Tabelcel tennis|3R|Roland Garros 1977 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Roland Garros 1978 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1979 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|4R|Roland Garros 1980 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Roland Garros 1981 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1982 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Roland Garros 1983 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Roland Garros 1984 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Roland Garros 1985 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Roland Garros 1986 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Roland Garros 1987 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1988 (mannen)}}
|-
| {{GB-VLAG}} [[Wimbledon (tennistoernooi)|Wimbledon]]
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1973 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1974 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1975 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1976 (mannen)}}
| colspan="2" {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1977 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1978 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1979 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Wimbledon 1980 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Wimbledon 1981 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|4R|Wimbledon 1982 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Wimbledon 1983 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1984 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Wimbledon 1985 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Wimbledon 1986 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Wimbledon 1987 (mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1988 (mannen)}}
|-
| {{US-VLAG}} [[US Open (tennis)|US Open]]
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1973 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1974 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1975 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1976 (tennis, mannen)}}
| colspan="2" {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1977 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1978 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1979 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1980 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1981 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1982 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1983 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1984 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1985 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1986 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1987 (tennis, mannen)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1988 (tennis, mannen)}}
|}

=== Prestatietabel grand slam, dubbelspel ===
{| class="wikitable"
! Toernooi !! [[ATP-seizoen 1973|1973]] !! [[ATP-seizoen 1974|1974]] !! [[ATP-seizoen 1975|1975]] !! [[ATP-seizoen 1976|1976]]
! colspan="2" | [[ATP-seizoen 1977|1977]] !! [[ATP-seizoen 1978|1978]] !! [[ATP-seizoen 1979|1979]] !! [[ATP-seizoen 1980|1980]] !! [[ATP-seizoen 1981|1981]] !! [[ATP-seizoen 1982|1982]] !! [[ATP-seizoen 1983|1983]] !! [[ATP-seizoen 1984|1984]] !! [[ATP-seizoen 1985|1985]] !! [[ATP-seizoen 1986|1986]] !! [[ATP-seizoen 1987|1987]]
|-
| {{AU-VLAG}} [[Australian Open (tennis)|Australian Open]]<ref name="AOpen"/>
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1973 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Australian Open 1974 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Australian Open 1975 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1976 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open januari 1977 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open december 1977 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1978 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|W|Australian Open 1979 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|F|Australian Open 1980 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1981 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1982 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|W|Australian Open 1983 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Australian Open 1984 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1985 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Australian Open 1986 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Australian Open 1987 (mannendubbel)}}
|-
| {{FR-VLAG}} [[Roland Garros (tennistoernooi)|Roland Garros]]
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1973 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1974 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1975 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1976 (mannendubbel)}}
| colspan="2" {{Tabelcel tennis|1R|Roland Garros 1977 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Roland Garros 1978 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1979 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Roland Garros 1980 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|KF|Roland Garros 1981 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Roland Garros 1982 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Roland Garros 1983 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Roland Garros 1984 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|Roland Garros 1985 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|HF|Roland Garros 1986 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Roland Garros 1987 (mannendubbel)}}
|-
| {{GB-VLAG}} [[Wimbledon (tennistoernooi)|Wimbledon]]
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1973 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1974 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1975 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1976 (mannendubbel)}}
| colspan="2" {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1977 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1978 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|Wimbledon 1979 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|W|Wimbledon 1980 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|HF|Wimbledon 1981 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|W|Wimbledon 1982 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|KF|Wimbledon 1983 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|F|Wimbledon 1984 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|HF|Wimbledon 1985 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|Wimbledon 1986 (mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|Wimbledon 1987 (mannendubbel)}}
|-
| {{US-VLAG}} [[US Open (tennis)|US Open]]
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1973 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1974 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1975 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1976 (tennis, mannendubbel)}}
| colspan="2" {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1977 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1978 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1979 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|HF|US Open 1980 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|-|US Open 1981 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1982 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1983 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1984 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|3R|US Open 1985 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|1R|US Open 1986 (tennis, mannendubbel)}}
| {{Tabelcel tennis|2R|US Open 1987 (tennis, mannendubbel)}}
|}

== Externe links ==
{{Standaardlinks tennisser}}

{{Appendix}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:McNamee, Paul}}
[[Categorie:Australisch tennisser]]

title: Persoonlijke informatie

Nationaliteit: Vlag van Australië

Geboorteplaats: Melbourne

Geboortedatum: 12 november 1954

Slaghand: rechts backhand tweehandig

Profiel: (en) ATP-site

title: Enkelspel

Enkelspel: Grandslamresultaten

Australian Open: halve finale (1982)

title: Dubbelspel

ATP Finals: finale (1980)

Dubbelspel: Grandslamresultaten

Roland Garros: halve finale (1986)

US Open: halve finale (1980)

title: Gemengd dubbelspel

Gemengd dubbelspel: Grandslamresultaten

Roland Garros: halve finale (1978)

Portaal: Tennis


text:
# San Bernardinotunnel
De San Bernardinotunnel is een tunnel in het oosten van het Zwitserse kanton Graubünden, die de noordkant van de Alpen met de zuidkant verbindt. De tunnel is 6,6 kilometer lang en maakt onderdeel uit van de A13. Het is na de Gotthardtunnel de belangrijkste Alpenovergang van Zwitserland.
Ten tijde van de planning waren de huidige verkeersintensiteiten nog niet te voorzien. De tunnel is door de jaren heen dan ook onvoorzien een alternatieve route geworden voor het transitverkeer dat de A2 wil vermijden, in het bijzonder na de tijdelijke sluiting van de Gotthardtunnel in 2001. Hierdoor werd het noodzakelijk om de tunnel te vernieuwen, aangezien de rijbaanbreedte en de luchtafvoersystemen niet meer aan de eisen voldeden. In 1991 werd er begonnen aan de vernieuwing van de tunnel, die in 2006 succesvol werd afgerond. Er werden bovendien ook compleet nieuwe vlucht- en reddingsbuizen aangelegd. De huidige maximumsnelheid in de tunnel bedraagt 80 km/u.
De kosten voor de complete sanering bedroegen rond de 236 miljoen CHF, wat destijds uitkwam op circa 148 miljoen euro.
Over de berg loopt de San Bernardinopas, die uitsluitend gedurende de zomermaanden voor het verkeer is opengesteld.

title: San Bernardinotunnel

wikitext:
{{Infobox tunnel
| naam           = San Bernardinotunnel
| afbeelding     = San Bernardino Tunneleinfahrt.jpg
| onderschrift   =
| plaats         = [[Hinterrhein (gemeente)|Hinterrhein]] / [[San Bernardino (Zwitserland)|San Bernardino]]
| lengte         = 6600 m
| lengtegesloten =
| breedte        =
| rijstroken     = enkelbaans
| bouwstartjaar  =
| bouwjaar       = [[1967]]
| weg            = {{Pictogram weg Zwitserland A-weg|13}}{{Pictogram weg Europa E-weg|43}}
| tol            = [[Zwitsers snelwegvignet]]
| spoorlijn      =
| waterweg       =
| intensiteit    = ca. 6.500 mvt/etmaal
| bijzonderheden =
| mapname        =
| lat_deg        = 46
| lat_min        = 29
| lat_sec        = 49.20
| lat_dir        = N
| lon_deg        = 9
| lon_min        = 10
| lon_sec        = 19.20
| lon_dir        = E
| detailkaart    =
| detailkaartbijschrift=
}}
De '''San Bernardinotunnel''' is een [[tunnel]] in het oosten van het [[Zwitserland|Zwitserse]] kanton [[Graubünden]], die de noordkant van de [[Alpen]] met de zuidkant verbindt. De tunnel is 6,6 kilometer lang en maakt onderdeel uit van de [[A13 (Zwitserland)|A13]]. Het is na de [[Gotthard-wegtunnel|Gotthardtunnel]] de belangrijkste Alpenovergang van Zwitserland.

Ten tijde van de planning waren de huidige [[Intensiteit (verkeerskunde)|verkeersintensiteiten]] nog niet te voorzien. De tunnel is door de jaren heen dan ook onvoorzien een alternatieve route geworden voor het transitverkeer dat de [[A2 (Zwitserland)|A2]] wil vermijden, in het bijzonder na de tijdelijke sluiting van de Gotthardtunnel in [[2001]]. Hierdoor werd het noodzakelijk om de tunnel te vernieuwen, aangezien de rijbaanbreedte en de luchtafvoersystemen niet meer aan de eisen voldeden. In [[1991]] werd er begonnen aan de vernieuwing van de tunnel, die in [[2006]] succesvol werd afgerond. Er werden bovendien ook compleet nieuwe vlucht- en reddingsbuizen aangelegd. De huidige maximumsnelheid in de tunnel bedraagt 80 km/u.

De kosten voor de complete sanering bedroegen rond de 236 miljoen [[Zwitserse frank|CHF]], wat destijds uitkwam op circa 148 miljoen euro.

Over de berg loopt de [[San Bernardinopas]], die uitsluitend gedurende de zomermaanden voor het verkeer is opengesteld.

{{Coor title dms|46|29|49.20|N|9|10|19.20|E|type:landmark}}

[[Categorie:Tunnel in Zwitserland]]
[[Categorie:Bouwwerk in Graubünden]]

title: Algemene gegevens

Locatie: Hinterrhein / San Bernardino

Coördinaten: 46° 30′ NB, 9° 10′ OL

Rijstroken: enkelbaans

title: Bouw

title: Gebruik

Tol: Zwitsers snelwegvignet

Verkeersintensiteit: ca. 6.500 mvt/etmaal

Portaal: Verkeer & Vervoer


text:
# Patricia De Martelaere
Patricia De Martelaere (Zottegem, 16 april 1957 – Wezemaal, 4 maart 2009), voluit Patricia Marie Madeleine Godelieve De Martelaere, was een Belgische filosofe, hoogleraar, auteur en essayist.

## Loopbaan
De Martelaere studeerde wijsbegeerte aan de Katholieke Universiteit Leuven, waar zij in 1984 promoveerde tot doctor in de wijsbegeerte op een proefschrift over het scepticisme van David Hume. Zij doceerde als hoogleraar aan de KU Leuven, waar zij aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte onder meer de vakken Hedendaagse Wijsbegeerte, Taalfilosofie en Taoïsme onderwees.
De Martelaere publiceerde onder meer over Hume, Schopenhauer, Nietzsche, Freud, Wittgenstein, Derrida, Lao Zi en Zhuang Zi. Zij was tot het academiejaar 2007/2008 ook verbonden aan de Katholieke Universiteit Brussel als hoogleraar. Op 29 januari 2009 werd tijdens de 20ste Dies Natalis van de Universiteit voor Humanistiek een eredoctoraat aan haar uitgereikt voor haar gehele werk. De Universiteit voor Humanistiek bevindt zich in Utrecht.
Zij overleed op 51-jarige leeftijd aan een hersentumor.

## Auteur
Naast haar wetenschappelijke activiteiten was De Martelaere bekend als auteur van romans en essays. Ze debuteerde reeds op veertienjarige leeftijd met een jeugdroman, Koning der Wildernis. Haar prozadebuut voor volwassenen, de novelle Nachtboek van een Slapeloze werd in België in 1988 onderscheiden met de Prijs voor het Beste Debuut. In 2005 werd haar roman  Het onverwachte antwoord  genomineerd voor zowel de AKO en Libris Literatuurprijs als De Gouden Uil. Het boek won bij de Gouden Uil de publieksprijs.
De Martelaere was terughoudend met publiciteit en wilde dat haar werk voor zichzelf zou spreken. Ze gaf zelden interviews, maar gaf de voorkeur aan het schrijven van essays en het geven van lezingen om haar ideeën over te brengen.

## Thematiek
Haar thematiek was het lucide observeren van de wereld van leven, dood en verandering vanuit een filosofische thematiek. Dit kwam zowel in haar wetenschappelijk als literair werk naar voren. Daarvoor waren metaforen weliswaar nodig. Zij beschreef in een interview deze werkwijze als het “plegen van plagiaat op de werkelijkheid”.

## Filosofische werken
- 1984 - Hume, de wetenschap en het gewone denken. - proefschrift.
- 1987 - Hume's "gematigd" scepticisme: futiel of fataal? - Paleis der Academiën, Brussel, 130 p. - proefschrift uitgegeven onder nieuwe titel.
- 1996 - De voorbeeldige schrijver - Tilburg University Press, 28 p.
- 1996 - (red.), Het dubieuze denken - Geschiedenis en vormen van wijsgerig scepticisme, Kok Agora/ Pelckmans, Kampen/Kapellen, 231 p.
- 1998 - Een koude kunst - Studium Generale Maastricht.
- 1998 - Passies. Tussen extase en discipline - (redactie + eigen bijdrage), uitgeverij Gooi en Sticht, Baarn.
- 1998 - Brussels lof - (eredoctoraat Cornelis Verhoeven), uitgeverij Damon.
- 1999 - Iets binnenin, Nijmegen University Press, Nijmegen, 1999,16 p.
- 2000 - Wereldvreemdheid, Essays - Meulenhoff, Amsterdam, 159 p : De Martelaere P., Iets binnenin, Nijmegen 1999.
- 2001 - David Hume - met W. Lemmens, Pelckmans, Kapellen, 192 p.
- 2001 - Wie is er bang voor de dood? - Valkhof Pers/Titus Brandsma Instituut, Nijmegen, 24 p.
- 2001 - Hume - (Monografieën), red. P. de Martelaere en W. Lemmens, Pelckmans/Agora, 192 p.
- 2002 - Wat blijft - Stichting Maand van de Filosofie, 61 p.
- 2004 - De uitgelezen Hume, Bloemlezing van teksten van Hume met inleiding en commentaar - (redactie, inleiding en toelichting), Lannoo/Tielt en Boom/Amsterdam, 392 p.
- 2006 - Taoïsme - De weg om niet te volgen - Ambo, Amsterdam, 175 p.
- 2007 - Wat blijft - Essay, Em.Querido's uitgeverij, Amsterdam-Antwerpen, 67 p.

## Literaire werken: fictie en essays
- 1971 - Koning der wildernis - jeugdboek, Gakko, 117 p.
- 1988 - Nachtboek van een slapeloze - De Clauwaert/ den Gulden Engel, 1988, 133 p. (Prijs voor het beste debuut); Querido, 2006
- 1989 - De schilder en zijn model - Meulenhoff, Amsterdam, 124 p.
- 1990 - Littekens - Meulenhoff/Kritak, Amsterdam/Leuven, 163 p.
- 1992 - De staart - Meulenhoff, Amsterdam, 140 p.
- 1993 - Een verlangen naar ontroostbaarheid, over leven, kunst en dood Essays - Meulenhoff, Amsterdam.
- 1997 - Verrassingen: Essays - Meulenhoff, Amsterdam, 189 p., Staatsprijs voor essay en kritiek.
- 2002 - Niets dat zegt - Poëzie, Meulenhoff.
- 2004 - Het onverwachte antwoord - Meulenhoff, Amsterdam, 2004, 256 p., 2007, 288 p., winnaar Gouden Uil 2005, nominatie voor de Ako en Libris Literatuurprijs.
- 2009 - Lieve God - co-auteur Jan Lauwereyns, inleiding tot de bijdragen onder de titel Lieve God, Dietsche Warande & Belfort nr.1 februari 2009 154e jaargang, p. 11;
- 2009 - Bestaat U?, bijdrage onder de titel Lieve God, Ibid., p. 12 - 17.

## Onderscheidingen
- Aanmoedigingsprijs provincie Brabant voor de novelle Geen schip aan de horizon, 1974
- Prijs voor het beste debuut voor Nachtboek van een slapeloze, 1988
- 1994 - Jan Greshoffprijs voor Een verlangen naar ontroostbaarheid, 1993
- 2000 - Vlaamse Cultuurprijs voor essay en kritiek (periode 1997-1999) voor Verrassingen, 1997
- 2005 - De Gouden Uil Literatuurprijs, Prijs van de Lezer, voor Het onverwachte antwoord, 2004
- 2009 - Eredoctoraat Universiteit voor Humanistiek in Utrecht
- 2009 - Beste tijdschriftartikel 2009 voor Bestaat U?, prijs georganiseerd door CelT vzw, koepelorganisatie van de Vlaamse Culturele en literaire Tijdschriften, in samenwerking met Knack.

## Nominaties
- NCR Literatuurprijs voor Nachtboek van een slapeloze, 1988
- AKO Literatuurprijs voor Littekens, 1990
- 2005 - De Gouden Uil Literatuurprijs voor Het onverwachte antwoord, 2004
- 2005 - Libris Literatuur Prijs voor Het onverwachte antwoord, 2004
- 2005 - AKO Literatuurprijs voor Het onverwachte antwoord, 2004
- 2006 - Vijfjaarlijkse prijs voor proza van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde voor Het onverwachte antwoord, 2004

- Bibsys: 90764940
- Bibliothèque nationale de France: cb12360053s (data)
- Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: mart003
- Gemeinsame Normdatei: 119304996
- International Standard Name Identifier: 0000 0000 6133 4937
- Library of Congress Control Number: n88003536
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 071139907
- Système universitaire de documentation: 032602022
- Virtual International Authority File: 66542972
- WorldCat: E39PBJqKdJDhgfVFRdQyw8WkXd

title: Patricia De Martelaere

wikitext:
{{Infobox persoon Wikidata}}'''Patricia De Martelaere''' ([[Zottegem]], [[16 april]] [[1957]] – [[Wezemaal]], [[4 maart]] [[2009]]), voluit Patricia Marie Madeleine Godelieve De Martelaere, was een [[België (hoofdbetekenis)|Belgische]] [[filosoof|filosofe]], [[hoogleraar]], [[auteur]] en [[essay]]ist.

== Loopbaan ==
De Martelaere studeerde [[Filosofie|wijsbegeerte]] aan de [[Katholieke Universiteit Leuven]], waar zij in [[1984]] promoveerde tot doctor in de wijsbegeerte op een [[proefschrift]] over het [[scepticisme]] van [[David Hume]]. Zij doceerde als [[hoogleraar]] aan de KU Leuven, waar zij aan het [[Hoger Instituut voor Wijsbegeerte]] onder meer de vakken Hedendaagse Wijsbegeerte, Taalfilosofie en Taoïsme onderwees.

De Martelaere publiceerde onder meer over Hume, [[Arthur Schopenhauer|Schopenhauer]], [[Friedrich Nietzsche|Nietzsche]], [[Sigmund Freud|Freud]], [[Ludwig Wittgenstein|Wittgenstein]], [[Jacques Derrida|Derrida]], [[Lao Zi]] en [[Zhuang Zi]]. Zij was tot het academiejaar 2007/2008 ook verbonden aan de [[Katholieke Universiteit Brussel]] als hoogleraar. Op 29 januari 2009 werd tijdens de 20ste Dies Natalis van de [[Universiteit voor Humanistiek]] een eredoctoraat aan haar uitgereikt voor haar gehele werk. De Universiteit voor Humanistiek bevindt zich in [[Utrecht (stad)|Utrecht]].

Zij overleed op 51-jarige leeftijd aan een [[hersentumor]].

== Auteur ==
Naast haar wetenschappelijke activiteiten was De Martelaere bekend als auteur van romans en essays. Ze debuteerde reeds op veertienjarige leeftijd met een jeugdroman, ''Koning der Wildernis''. Haar prozadebuut voor volwassenen, de novelle ''Nachtboek van een Slapeloze'' werd in België in 1988 onderscheiden met de Prijs voor het Beste Debuut. In 2005 werd haar roman '' Het onverwachte antwoord '' genomineerd voor zowel de AKO en Libris Literatuurprijs als De Gouden Uil. Het boek won bij de Gouden Uil de publieksprijs.

De Martelaere was terughoudend met publiciteit en wilde dat haar werk voor zichzelf zou spreken. Ze gaf zelden interviews, maar gaf de voorkeur aan het schrijven van essays en het geven van lezingen om haar ideeën over te brengen.

== Thematiek ==
Haar thematiek was het lucide observeren van de wereld van leven, dood en verandering vanuit een filosofische thematiek. Dit kwam zowel in haar wetenschappelijk als literair werk naar voren. Daarvoor waren metaforen weliswaar nodig. Zij beschreef in een interview deze werkwijze als het “plegen van plagiaat op de werkelijkheid”.

== Filosofische werken ==
* 1984 - ''Hume, de wetenschap en het gewone denken''. - proefschrift.
* 1987 - ''Hume's "gematigd" scepticisme: futiel of fataal?'' - Paleis der Academiën, Brussel, 130 p. - proefschrift uitgegeven onder nieuwe titel.
* 1996 - ''De voorbeeldige schrijver'' - Tilburg University Press, 28 p.
* 1996 - (red.), ''Het dubieuze denken'' - Geschiedenis en vormen van wijsgerig scepticisme, Kok Agora/ Pelckmans, Kampen/Kapellen, 231 p.
* 1998 - ''Een koude kunst'' - Studium Generale Maastricht.
* 1998 - ''Passies. Tussen extase en discipline'' - (redactie + eigen bijdrage), uitgeverij Gooi en Sticht, Baarn.
* 1998 - ''Brussels lof'' - (eredoctoraat [[Cornelis Verhoeven]]), uitgeverij Damon.
* 1999 - ''Iets binnenin'', Nijmegen University Press, Nijmegen, 1999,16 p.
* 2000 - ''Wereldvreemdheid, Essays'' - Meulenhoff, Amsterdam, 159 p : De Martelaere P., ''Iets binnenin'', Nijmegen 1999.
* 2001 - ''David Hume'' - met W. Lemmens, Pelckmans, Kapellen, 192 p.
* 2001 - ''Wie is er bang voor de dood?'' - Valkhof Pers/Titus Brandsma Instituut, Nijmegen, 24 p.
* 2001 - ''Hume'' - (Monografieën), red. P. de Martelaere en W. Lemmens, Pelckmans/Agora, 192 p.
* 2002 - ''Wat blijft'' - Stichting Maand van de Filosofie, 61 p.
* 2004 - ''De uitgelezen Hume, Bloemlezing van teksten van Hume met inleiding en commentaar'' - (redactie, inleiding en toelichting), Lannoo/Tielt en Boom/Amsterdam, 392 p.
* 2006 - ''Taoïsme - De weg om niet te volgen'' - Ambo, Amsterdam, 175 p.
* 2007 - ''Wat blijft'' - Essay, Em.Querido's uitgeverij, Amsterdam-Antwerpen, 67 p.

== Literaire werken: fictie en essays ==
* 1971 - ''Koning der wildernis'' - jeugdboek, Gakko, 117 p.
* 1988 - ''Nachtboek van een slapeloze'' - De Clauwaert/ den Gulden Engel, 1988, 133 p. (Prijs voor het beste debuut); Querido, 2006
* 1989 - ''De schilder en zijn model'' - Meulenhoff, Amsterdam, 124 p.
* 1990 - ''Littekens'' - Meulenhoff/Kritak, Amsterdam/Leuven, 163 p.
* 1992 - ''De staart'' - Meulenhoff, Amsterdam, 140 p.
* 1993 - ''Een verlangen naar ontroostbaarheid, over leven, kunst en dood'' Essays - Meulenhoff, Amsterdam.
* 1997 - ''Verrassingen: Essays'' - Meulenhoff, Amsterdam, 189 p., Staatsprijs voor essay en kritiek.
* 2002 - ''Niets dat zegt'' - Poëzie, Meulenhoff.
* 2004 - ''Het onverwachte antwoord'' - Meulenhoff, Amsterdam, 2004, 256 p., 2007, 288 p., winnaar Gouden Uil 2005, nominatie voor de Ako en Libris Literatuurprijs.
* 2009 - ''Lieve God'' - co-auteur [[Jan Lauwereyns]], inleiding tot de bijdragen onder de titel ''Lieve God'', Dietsche Warande & Belfort nr.1 februari 2009 154e jaargang, p. 11;
* 2009 - ''Bestaat U?'', bijdrage onder de titel ''Lieve God'', [[Ibid.]], p. 12 - 17.

== Onderscheidingen ==
* Aanmoedigingsprijs [[provincie Brabant]] voor de novelle ''Geen schip aan de horizon'', 1974
* Prijs voor het beste debuut voor ''Nachtboek van een slapeloze'', 1988
* 1994 - [[J. Greshoff-prijs|Jan Greshoffprijs]] voor ''Een verlangen naar ontroostbaarheid'', 1993
* 2000 - [[CultuurPrijzen Vlaanderen|Vlaamse Cultuurprijs voor essay en kritiek]] (periode 1997-1999) voor ''Verrassingen'', 1997
* 2005 - [[De Gouden Uil Literatuurprijs]], Prijs van de Lezer, voor ''Het onverwachte antwoord'', 2004
* 2009 - [[Eredoctoraat]] [[Universiteit voor Humanistiek]] in [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
* 2009 - Beste tijdschriftartikel 2009 voor ''Bestaat U?'', prijs georganiseerd door CelT vzw, koepelorganisatie van de Vlaamse Culturele en literaire Tijdschriften, in samenwerking met [[Knack (magazine)|Knack]].

== Nominaties ==
* NCR Literatuurprijs voor ''Nachtboek van een slapeloze'', 1988
* [[AKO Literatuurprijs]] voor ''Littekens'', 1990
* 2005 - [[De Gouden Uil Literatuurprijs]] voor ''Het onverwachte antwoord'', 2004
* 2005 - [[Libris Literatuur Prijs]] voor ''Het onverwachte antwoord'', 2004
* 2005 - [[AKO Literatuurprijs]] voor ''Het onverwachte antwoord'', 2004
* 2006 - Vijfjaarlijkse prijs voor proza van de [[Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde]] voor ''Het onverwachte antwoord'', 2004

{{Appendix|1=|2=
== Literatuur ==
* Pruis, Marja, ''[http://www.radio1.be/programmas/joos/als-je-weg-bent Als je weg bent]. Over Patricia De Martelaere'', Amsterdam (Prometheus) 2013, {{ISBN|9789044618211}}, Radio 1, 12 februari 2013
== Externe links ==
* {{Link dbnl auteur|id=mart003|label=Profiel}}
* [https://web.archive.org/web/20070227075624/http://www.observant.unimaas.nl/jrg19/obs8/art12.htm Interview met De Martelaere] in [[Observant (Universiteit Maastricht)|Observant]]
;In memoriams:
* [https://archive.today/20121127225441/http://literatuurinamsterdam.blogspot.de/2009/03/opgelost-en-ontladen-patricia-de.html Michiel van Kempen op ''De Amsterdamse Lezing'' ''(archief)'']
* [https://web.archive.org/web/20090312034629/http://www.groene.nl/commentaar/2009-03-07/Patricia_de_Martelaere_%2816_april_1957-_6_maart_2009%29 Marja Pruis in ''De Groene Amsterdammer'' ''(archief)'']
* [http://www.doorsofperception.com/archives/2009/03/patricia_de_mar.php John Thackara op "Doors of Perception" ''(archief)'']
* [https://web.archive.org/web/20090402082642/http://www.filosofie.be/artikel/memoriam-patricia-de-martelaere/ Toon Vandevelde op filosofie.be ''(archief)'']
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Demartelaere, Patricia}}
[[Categorie:Vlaams essayist]]
[[Categorie:Belgisch filosoof]]
[[Categorie:Vlaams kinderboekenschrijver]]
[[Categorie:Hoogleraar aan de Katholieke Universiteit Leuven]]

title: Algemene informatie

Land: België

Geboorteplaats: Zottegem

Overlijdensdatum: 4 maart 2009

Overlijdensplaats: Rotselaar

Doodsoorzaak: hersenkanker

Wijze van overlijden: natuurlijke dood

title: Werk

Beroep: schrijver, filosoof, academisch docent, vertaler

Werkgever(s): Katholieke Universiteit Leuven

title: Studie

School/universiteit: Katholieke Universiteit Leuven

title: Persoonlijk

Talen: Nederlands

Moedertaal: Nederlands

title: Diversen

Prijzen en onderscheidingen: J. Greshoff-prijs (1994), Gouden Uil (2005)


text:
# Boris sans Béatrice
Boris sans Béatrice is een Canadese film uit 2016, geschreven en geregisseerd door Denis Côté. De film ging op 12 februari in première op het Internationaal filmfestival van Berlijn.

## Verhaal
Boris is een succesvol en arrogant man in het huidige Quebec, net zoals zijn vrouw Béatrice, een minister in het Canadees parlement. Alles verandert wanneer zijn vrouw door een zware depressie gekluisterd geraakt aan het bed en voor verdere verzorging haar tijd doorbrengt in hun afgelegen buitenverblijf. Ondertussen heeft Boris enkele buitenechtelijke relaties met zijn collega Helga en het jonge dienstmeisje Klara. Op een dag ontvangt Boris een briefje van een mysterieuze man die vraagt hem te ontmoeten in een bos midden in de nacht. Daar wordt Boris geconfronteerd met een aantal vragen die hij liever niet hoorde. Boris probeert zijn leven een andere weg op te leiden maar krijgt meer en meer de indruk dat hij heimelijk in de gaten gehouden wordt.

## Rolverdeling
| Acteur                  | Personage           |
| ----------------------- | ------------------- |
| James Hyndman           | Boris Malinovsky    |
| Simone-Élise Girard     | Béatrice Malinovsky |
| Denis Lavant            | Onbekende man       |
| Isolda Dychauk          | Klara               |
| Dounia Sichov           | Helga               |
| Laetitia Isambert-Denis | Justin Malinovsky   |
| Bruce La Bruce          | Canadees premier    |
| Louise Laprade          | Pauline Malinovsky  |

title: Boris sans Béatrice

wikitext:
{{Infobox film
| titel              = Boris sans Béatrice
| afbeelding         = Affiche 161 Boris sans Béatrice Fr.jpg
| onderschrift       =
| poster-op-enwp     =
| tagline            =
| alternatieve titel =
| regie              = [[Denis Côté]]
| producer           = Sylvain Corbeil
Nancy Grant
| prodmaatschappij   = Metafilms
| schrijver          = Denis Côté
| voice-over         =
| spelers            =
| muziek             = Ghislain Poirier
| montage            = Nicolas Roy
| cinematografie     = Jessica Lee Gagné
| distributeur       =
| première           = 12 februari 2016 ''(Filmfestival van Berlijn)''
| genre              = Thriller
| lengte             = 93 minuten
| taal               = Frans, Russisch, Engels
| land               = {{CA}}
| budget             =
| locatie            =
| bezoekers          =
| opbrengst          =
| nominaties         =
| prijzen            =
| voorloper          =
| vervolg            =
| remake             =
| website            =
| imdb               =
| moviemeter         =
| tmdb               =
| allmovie           =
| kijkwijzer         =
| kijkwijzer_inhoud  =
| extra portaal      = Canada
}}
'''''Boris sans Béatrice''''' is een [[Canada|Canadese]] film uit [[Film in 2016|2016]], geschreven en geregisseerd door [[Denis Côté]]. De film ging op 12 februari in première op het [[Internationaal filmfestival van Berlijn 2016|Internationaal filmfestival van Berlijn]].<ref>[https://www.berlinale.de/en/programm/berlinale_programm/datenblatt.php?film_id=201607356 ''Boris sans Béatrice'', Filmfestival van Berlijn 2016]</ref>

== Verhaal ==
{{Leeswaarschuwing}}
Boris is een succesvol en arrogant man in het huidige [[Quebec (stad)|Quebec]], net zoals zijn vrouw Béatrice, een minister in het Canadees parlement. Alles verandert wanneer zijn vrouw door een zware depressie gekluisterd geraakt aan het bed en voor verdere verzorging haar tijd doorbrengt in hun afgelegen buitenverblijf. Ondertussen heeft Boris enkele buitenechtelijke relaties met zijn collega Helga en het jonge dienstmeisje Klara. Op een dag ontvangt Boris een briefje van een mysterieuze man die vraagt hem te ontmoeten in een bos midden in de nacht. Daar wordt Boris geconfronteerd met een aantal vragen die hij liever niet hoorde. Boris probeert zijn leven een andere weg op te leiden maar krijgt meer en meer de indruk dat hij heimelijk in de gaten gehouden wordt.

== Rolverdeling ==
{{Tabel cast}}
|-
| [[James Hyndman]] || Boris Malinovsky
|-
| [[Simone-Élise Girard]] || Béatrice Malinovsky
|-
| [[Denis Lavant]] || Onbekende man
|-
| [[Isolda Dychauk]] || Klara
|-
| [[Dounia Sichov]] || Helga
|-
| [[Laetitia Isambert-Denis]] || Justin Malinovsky
|-
| [[Bruce La Bruce]] || Canadees premier
|-
| [[Louise Laprade]] || Pauline Malinovsky
|}

== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}

{{Appendix}}

[[Categorie:Film uit 2016]]
[[Categorie:Canadese film]]
[[Categorie:Thriller (film)]]

title: Boris sans Béatrice

Regie: Denis Côté

Producent: Sylvain Corbeil · Nancy Grant

Scenario: Denis Côté

Muziek: Ghislain Poirier

Montage: Nicolas Roy

Cinematografie: Jessica Lee Gagné

Productiebedrijf: Metafilms

Première: 12 februari 2016 (Filmfestival van Berlijn)

Genre: Thriller

Speelduur: 93 minuten

Taal: Frans, Russisch, Engels

Land: Canada


text:
# Tivela byronensis
Tivela byronensis is een tweekleppigensoort uit de familie van de Veneridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Gray.

title: Tivela byronensis

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Tivela byronensis''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Tweekleppigen|Bivalvia]] (Tweekleppigen)
| orde = [[Venerida]]
| familie = [[Venusschelpen|Veneridae]] (Venusschelpen)
| geslacht = ''[[Tivela]]''
| w-naam = ''Tivela byronensis''
| auteur = Gray
| datum = 1838
| haakjes = ja
| worms = 507955
| synoniem = * ''Tivela (Tivela) byronensis''  (Gray, 1838)
}}
'''''Tivela byronensis''''' is een [[tweekleppigen|tweekleppigensoort]] uit de familie van de [[Veneridae]].<ref>Huber, M. (2012). <i>Tivela byronensis</i> (Gray, 1838). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=507955</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Gray.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Veneridae]]

title: Tivela byronensis

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Bivalvia (Tweekleppigen)

Orde: Venerida

Familie: Veneridae (Venusschelpen)

Geslacht: Tivela

title: Synoniemen

Portaal: Biologie


text:
# Peloriolus pilosellus
Peloriolus pilosellus is een keversoort uit de familie beekkevers (Elmidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1966 gepubliceerd door Joseph Delève.

title: Peloriolus pilosellus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Peloriolus pilosellus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Beekkevers|Elmidae]] (Beekkevers)
| geslacht = ''[[Peloriolus]]''
| w-naam = ''Peloriolus pilosellus''
| auteur = [[Joseph Delève|Delève]]
| datum = 1966
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Peloriolus pilosellus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[beekkevers]] (Elmidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1966 gepubliceerd door [[Joseph Delève]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|07}}

[[Categorie:Beekkevers]]

title: Peloriolus pilosellus

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Elmidae (Beekkevers)

Geslacht: Peloriolus

title: Soort


text:
# Lijst van nummer 1-hits in de UK Singles Chart in 1969
Deze hits stonden in 1969 op nummer 1 in de UK Singles Chart:
| Datum        | Artiest                        | Titel                                    |
| ------------ | ------------------------------ | ---------------------------------------- |
| 4 januari    | Marmalade                      | Ob-la-di, ob-la-da                       |
| 11 januari   | The Scaffold                   | Lily the Pink                            |
| 18 januari   | Marmalade                      | Ob-la-di, ob-la-da                       |
| 25 januari   | Marmalade                      | Ob-la-di, ob-la-da                       |
| 1 februari   | Fleetwood Mac                  | Albatross                                |
| 8 februari   | The Move                       | Blackberry way                           |
| 15 februari  | Amen Corner                    | (If paradise is) Half as nice            |
| 22 februari  | Amen Corner                    | (If paradise is) Half as nice            |
| 1 maart      | Peter Sarstedt                 | Where do you go to (my lovely)           |
| 8 maart      | Peter Sarstedt                 | Where do you go to (my lovely)           |
| 15 maart     | Peter Sarstedt                 | Where do you go to (my lovely)           |
| 22 maart     | Peter Sarstedt                 | Where do you go to (my lovely)           |
| 29 maart     | Marvin Gaye                    | I heard it through the grapevine         |
| 5 april      | Marvin Gaye                    | I heard it through the grapevine         |
| 12 april     | Marvin Gaye                    | I heard it through the grapevine         |
| 19 april     | Desmond Dekker & the Aces      | The Israelites                           |
| 26 april     | The Beatles & Billy Preston    | Get back                                 |
| 3 mei        | The Beatles & Billy Preston    | Get back                                 |
| 10 mei       | The Beatles & Billy Preston    | Get back                                 |
| 17 mei       | The Beatles & Billy Preston    | Get back                                 |
| 24 mei       | The Beatles & Billy Preston    | Get back                                 |
| 31 mei       | The Beatles & Billy Preston    | Get back                                 |
| 7 juni       | Tommy Roe                      | Dizzy                                    |
| 14 juni      | The Beatles                    | The ballad of John and Yoko              |
| 21 juni      | The Beatles                    | The ballad of John and Yoko              |
| 28 juni      | The Beatles                    | The ballad of John and Yoko              |
| 5 juli       | Thunderclap Newman             | Something in the air                     |
| 12 juli      | Thunderclap Newman             | Something in the air                     |
| 19 juli      | Thunderclap Newman             | Something in the air                     |
| 26 juli      | The Rolling Stones             | Honky tonk women                         |
| 2 augustus   | The Rolling Stones             | Honky tonk women                         |
| 9 augustus   | The Rolling Stones             | Honky tonk women                         |
| 16 augustus  | The Rolling Stones             | Honky tonk women                         |
| 23 augustus  | The Rolling Stones             | Honky tonk women                         |
| 30 augustus  | Zager & Evans                  | In the year 2525 (Exordium and terminus) |
| 6 september  | Zager & Evans                  | In the year 2525 (Exordium and terminus) |
| 13 september | Zager & Evans                  | In the year 2525 (Exordium and terminus) |
| 20 september | Creedence Clearwater Revival   | Bad moon rising                          |
| 27 september | Creedence Clearwater Revival   | Bad moon rising                          |
| 4 oktober    | Creedence Clearwater Revival   | Bad moon rising                          |
| 11 oktober   | Jane Birkin & Serge Gainsbourg | Je t'aime... moi non plus                |
| 18 oktober   | Bobbie Gentry                  | I'll never fall in love again            |
| 25 oktober   | The Archies                    | Sugar, Sugar                             |
| 1 november   | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 8 november   | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 15 november  | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 22 november  | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 29 november  | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 6 december   | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 13 december  | The Archies                    | Sugar, sugar                             |
| 20 december  | Rolf Harris                    | Two little boys                          |
| 27 december  | Rolf Harris                    | Two little boys                          |

1952 ·
1953 ·
1954 ·
1955 ·
1956 ·
1957 ·
1958 ·
1959 ·
1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 ·
1965 ·
1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
2020 ·
2021
- Nederland (Top 40)
- Nederland (Single Top 100)
- Duitsland
- Verenigd Koninkrijk
- Verenigde Staten (Hot 100)

wikitext:
Deze [[hit (muziek)|hits]] stonden in [[1969]] op nummer 1 in de [[UK Singles Chart]]:

{| class="wikitable"
! Datum !! Artiest !! Titel
|-
| [[4 januari]] || {{XS-VLAG}} [[The Marmalade|Marmalade]] || ''[[Ob-La-Di, Ob-La-Da|Ob-la-di, ob-la-da]]''
|-
| [[11 januari]] || {{EN-VLAG}} [[The Scaffold]] || ''Lily the Pink''
|-
| [[18 januari]] || {{XS-VLAG}} Marmalade || ''Ob-la-di, ob-la-da''
|-
| [[25 januari]] || {{XS-VLAG}} Marmalade || ''Ob-la-di, ob-la-da''
|-
| [[1 februari]] || {{EN-VLAG}} [[Fleetwood Mac]] || ''[[Albatross (compositie)|Albatross]]''
|-
| [[8 februari]] || {{EN-VLAG}} [[The Move]] || ''Blackberry way''
|-
| [[15 februari]] || {{WL-VLAG}} [[Amen Corner]] || ''[[(If Paradise Is) Half As Nice|(If paradise is) Half as nice]]''
|-
| [[22 februari]] || {{WL-VLAG}} Amen Corner || ''(If paradise is) Half as nice''
|-
| [[1 maart]] || {{EN-VLAG}} [[Peter Sarstedt]] || ''[[Where Do You Go To (My Lovely)?|Where do you go to (my lovely)]]''
|-
| [[8 maart]] || {{EN-VLAG}} Peter Sarstedt || ''Where do you go to (my lovely)''
|-
| [[15 maart]] || {{EN-VLAG}} Peter Sarstedt || ''Where do you go to (my lovely)''
|-
| [[22 maart]] || {{EN-VLAG}} Peter Sarstedt || ''Where do you go to (my lovely)''
|-
| [[29 maart]] || {{US-VLAG}}  [[Marvin Gaye (zanger)|Marvin Gaye]] || ''[[I Heard It through the Grapevine|I heard it through the grapevine]]''
|-
| [[5 april]] || {{US-VLAG}} Marvin Gaye || ''I heard it through the grapevine''
|-
| [[12 april]] || {{US-VLAG}} Marvin Gaye || ''I heard it through the grapevine''
|-
| [[19 april]] || {{JM-VLAG}} [[Desmond Dekker|Desmond Dekker & the Aces]] || ''The Israelites''
|-
| [[26 april]] || {{EN-VLAG}} {{US-VLAG}} [[The Beatles]] & [[Billy Preston]] || ''[[Get Back|Get back]]''
|-
| [[3 mei]] || {{EN-VLAG}} {{US-VLAG}} The Beatles & Billy Preston || ''Get back''
|-
| [[10 mei]] || {{EN-VLAG}} {{US-VLAG}} The Beatles & Billy Preston || ''Get back''
|-
| [[17 mei]] || {{EN-VLAG}} {{US-VLAG}} The Beatles & Billy Preston || ''Get back''
|-
| [[24 mei]] || {{EN-VLAG}} {{US-VLAG}} The Beatles & Billy Preston || ''Get back''
|-
| [[31 mei]] || {{EN-VLAG}} {{US-VLAG}} The Beatles & Billy Preston || ''Get back''
|-
| [[7 juni]] || {{US-VLAG}} [[Tommy Roe]] || ''Dizzy''
|-
| [[14 juni]] || {{EN-VLAG}} The Beatles || ''[[The Ballad of John and Yoko|The ballad of John and Yoko]]''
|-
| [[21 juni]] || {{EN-VLAG}} The Beatles || ''The ballad of John and Yoko''
|-
| [[28 juni]] || {{EN-VLAG}} The Beatles || ''The ballad of John and Yoko''
|-
| [[5 juli]] || {{EN-VLAG}} [[Thunderclap Newman]] || ''[[Something in the Air (Thunderclap Newman)|Something in the air]]''
|-
| [[12 juli]] || {{EN-VLAG}} Thunderclap Newman || ''Something in the air''
|-
| [[19 juli]] || {{EN-VLAG}} Thunderclap Newman || ''Something in the air''
|-
| [[26 juli]] || {{EN-VLAG}} [[The Rolling Stones]] || ''[[Honky Tonk Women|Honky tonk women]]''
|-
| [[2 augustus]] || {{EN-VLAG}} The Rolling Stones || ''Honky tonk women''
|-
| [[9 augustus]] || {{EN-VLAG}} The Rolling Stones || ''Honky tonk women''
|-
| [[16 augustus]] || {{EN-VLAG}} The Rolling Stones || ''Honky tonk women''
|-
| [[23 augustus]] || {{EN-VLAG}} The Rolling Stones || ''Honky tonk women''
|-
| [[30 augustus]] || {{US-VLAG}} [[Zager & Evans]] || ''[[In the Year 2525|In the year 2525 (Exordium and terminus)]]''
|-
| [[6 september]] || {{US-VLAG}} Zager & Evans || ''In the year 2525 (Exordium and terminus)''
|-
| [[13 september]] || {{US-VLAG}} Zager & Evans || ''In the year 2525 (Exordium and terminus)''
|-
| [[20 september]] || {{US-VLAG}} [[Creedence Clearwater Revival]] || ''[[Bad Moon Rising (lied)|Bad moon rising]]''
|-
| [[27 september]] || {{US-VLAG}} Creedence Clearwater Revival || ''Bad moon rising''
|-
| [[4 oktober]] || {{US-VLAG}} Creedence Clearwater Revival || ''Bad moon rising''
|-
| [[11 oktober]] || {{EN-VLAG}} {{FR-VLAG}} [[Jane Birkin]] & [[Serge Gainsbourg]] || ''[[Je t'aime... moi non plus]]''
|-
| [[18 oktober]] || {{US-VLAG}} [[Bobbie Gentry]] || ''I'll never fall in love again''
|-
| [[25 oktober]] || {{US-VLAG}} [[The Archies]] || ''[[Sugar, Sugar]]''
|-
| [[1 november]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[8 november]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[15 november]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[22 november]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[29 november]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[6 december]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[13 december]] || {{US-VLAG}} The Archies || ''Sugar, sugar''
|-
| [[20 december]] || {{AU-VLAG}} [[Rolf Harris]] || ''Two little boys''
|-
| [[27 december]] || {{AU-VLAG}} Rolf Harris || ''Two little boys''
|}

{{Navigatie nummer 1-hits in de UK Singles Chart}}
{{Navigatie nummer 1-hits naar jaar|1969}}

[[Categorie:Muziek in 1969]]
[[Categorie:Lijsten van nummer 1-hits in het Verenigd Koninkrijk|UK Singles Chart]]


text:
# Dieudonné Raick
Dieudonné Raick (gedoopt, Luik, 1 maart 1703 – Antwerpen, 30 november 1764) was een componist en organist uit de Zuidelijke Nederlanden.
Zoals destijds gebruikelijk was begon hij als koorknaap, geboren in Luik, maar dan al in Antwerpen. Vanuit het zingen in de kathedraal van Antwerpen, werd hij daar tevens organist, opvolger van Jacques la Fosse. In diezelfde omgeving had hij lessen op het klavecimbel. In 1726 werd hij tot priester gewijd en begon na ruzie te Antwerpen te werken in de Sint- Pieterskerk te Leuven. Hij ging daar ook rechten (Burgerlijk recht en canoniek recht) studeren aan de Universiteit van Leuven en behaalde daarin de doctorstitel. In 1741 was hij in Zinnik te vinden; hij was er zonder vaste aanstelling organist van de Sint-Vincentiuskerk. Niet veel later werd hij organist van de Sint-Baafskathedraal te Gent, maar eindigde zijn loopbaan als organist via een aanstelling in 1757 als organist van de kathedraal van Antwerpen.
Hoewel dus organist, schreef hij geen werken voor dat instrument. Van zijn hand kwamen suites, sonates etc. voor klavecimbel. Een deel daarvan werd in het midden van 20e eeuw nog afgedrukt in de Monumenta Musicae Belgicae van S. Clercx en Jos Watelet.

title: Dieudonné Raick

wikitext:
'''Dieudonné Raick''' (gedoopt, [[Luik (stad)|Luik]], 1 maart [[1703]] – [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]], 30 november [[1764]]) was een [[componist]] en [[organist]] uit de [[Zuidelijke Nederlanden]].<ref>Er kwamen tal van varianten op zijn achternaam Rijke, De Rijck, Rhijck, De Raick etc.</ref>

Zoals destijds gebruikelijk was begon hij als koorknaap, geboren in Luik, maar dan al in Antwerpen. Vanuit het zingen in de [[Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Antwerpen)|kathedraal van Antwerpen]], werd hij daar tevens organist, opvolger van [[Jacques la Fosse]]. In diezelfde omgeving had hij lessen op het [[klavecimbel]]. In 1726 werd hij tot priester gewijd en begon na ruzie te Antwerpen te werken in de [[Sint-Pieterskerk (Leuven)|Sint- Pieterskerk]] te [[Leuven]]. Hij ging daar ook rechten (Burgerlijk recht en canoniek recht) studeren aan de [[Universiteit Leuven (1425-1797)|Universiteit van Leuven]] en behaalde daarin de doctorstitel. In 1741 was hij in [[Zinnik]] te vinden; hij was er zonder vaste aanstelling organist van de [[Sint-Vincentiuskerk (Zinnik)|Sint-Vincentiuskerk]]. Niet veel later werd hij organist van de [[Sint-Baafskathedraal]] te [[Gent]], maar eindigde zijn loopbaan als organist via een aanstelling in 1757 als organist van de kathedraal van Antwerpen.

Hoewel dus organist, schreef hij geen werken voor dat instrument. Van zijn hand kwamen suites, sonates etc. voor klavecimbel. Een deel daarvan werd in het midden van 20e eeuw nog afgedrukt in de ''Monumenta Musicae Belgicae'' van S. Clercx en [[Jos Watelet]].

{{Appendix|2=
* [[Henri Viotta]], ''Lexicon der Toonkunst'', deel III, 1883, pagina 189, noemt hem Dieudonné Raik, geboren begin 18e eeuw
* {{Citeer Algemene muziek encyclopedie|8|238}}
* {{Citeer web | auteur= Oliva Wahnon de Oliveira | titel= Dieudonné Raick| werk=MGG | datum= 2005| bezochtdatum = 2022-04-12| url= https://www.mgg-online.com/article?id=mgg10552&v=1.0&rs=mgg10552| via= mgg-online.com}}
* [https://imslp.org/wiki/Category:Raick,_Dieudonn%C3%A9 Dieudonné Raick op IMSLP]
* [https://www.muziekweb.nl/Link/M00000239072/CLASSICAL/Dieudonn%C3%A9-Raick Dieudonné Raick op Muziekweb, muziekbibliotheek van Nederland]
----
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Raick}}
[[Categorie:Zuid-Nederlands componist (voor 1830)]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands organist (voor 1830)]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands geestelijke (voor 1830)]]


text:
# Ditylus caeruleus
Ditylus caeruleus is een keversoort uit de familie schijnboktorren (Oedemeridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Randall.

title: Ditylus caeruleus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ditylus caeruleus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Schijnboktorren|Oedemeridae]] (Schijnboktorren)
| geslacht = ''[[Ditylus]]''
| w-naam = ''Ditylus caeruleus''
| auteur = Randall
| datum = 1838
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Ditylus caeruleus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[schijnboktorren]] (Oedemeridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Randall.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Schijnboktorren]]

title: Ditylus caeruleus

Familie: Oedemeridae (Schijnboktorren)

Geslacht: Ditylus

title: Soort


text:
# Promeca pulcherrima
Promeca pulcherrima is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door de Jong.

title: Promeca pulcherrima

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Promeca pulcherrima''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Sabelsprinkhanen|Tettigoniidae]] (Sabelsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Promeca]]''
| w-naam = ''Promeca pulcherrima''
| auteur = de Jong
| datum = 1939
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Promeca pulcherrima''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[sabelsprinkhanen]] (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1939 door de Jong.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|18}}

[[Categorie:Sabelsprinkhanen]]

title: Promeca pulcherrima

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)

Geslacht: Promeca

title: Soort


text:
# Zorochros assamensis
Zorochros assamensis is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2002 door Dolin.

title: Zorochros assamensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Zorochros assamensis''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Kniptorren|Elateridae]] (Kniptorren)
| geslacht = ''[[Zorochros]]''
| w-naam = ''Zorochros assamensis''
| auteur = Dolin
| datum = 2002
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Zorochros assamensis''''' is een [[kevers]]oort uit de familie [[kniptorren]] (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2002 door Dolin.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Elateridae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010]. [https://web.archive.org/web/20141203145937/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Gearchiveerd] op 3 december 2014.</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Zorochros|assamensis]]

title: Zorochros assamensis

Familie: Elateridae (Kniptorren)

Geslacht: Zorochros

title: Soort


text:
# Eurodicautom
Eurodicautom  was de baanbrekende terminologie database van de Europese Commissie, gelanceerd in 1975 om vertalers en medewerkers te ondersteunen bij het beheren van meertalige terminologie. Het systeem, voortgekomen uit onderzoek naar computationele taalkunde aan de Université libre de Bruxelles, groeide uit tot een van de eerste grootschalige digitale terminologiesystemen. Aanvankelijk omvatte het zes talen, maar breidde het uit naar elf talen (plus Latijn voor wetenschappelijke namen) naarmate de Europese Gemeenschap groeide. Tegen 1980 was het online toegankelijk binnen de Commissie en later werd het ook opengesteld voor het publiek, wat een invloed had op moderne vertaaltechnologieën zoals IATE.

## Geschiedenis en ontwikkeling

### Oorsprong met DICAUTOM
Eurodicautom is voortgekomen uit DICAUTOM (Dictionnaire Automatique), een project voor geautomatiseerd woordenboekbeheer dat tussen 1961 en 1963 werd ontwikkeld door de Groupe de Linguistique Automatique van de Université libre de Bruxelles (ULB) onder Euratom-contract nr. 018615 CETB. Dit project betrok onderzoekers zoals J.A. Bachrach, J. Blois, P. Decresy, F. Defijn, L. Hirschberg en J. Mommens. DICAUTOM was bedoeld om menselijke vertalers te ondersteunen door woordenboekopzoekingen te automatiseren, met behulp van een morfologisch analysesysteem ontwikkeld door Jacques Blois en lexicale keuzes gebaseerd op hoogenergetische fysica van L. Hirschberg, geïmplementeerd op vroege computers zoals de IBM 7090 en IBM 1620. Het werd geïnspireerd door onderzoek naar machinale vertaling aan de Georgetown University.
In juni 1963 was DICAUTOM voltooid, met een morfologisch analysesysteem ontwikkeld door Blois dat ambiguïteit verminderde door nauwkeurige, eenduidige vertalingen te bieden, waardoor tijdrovende contextuele opzoekingen overbodig werden. Dit werk werd erkend in het rapport van de National Science Foundation uit 1962, waarin de bijdrage aan automatische vertaling en linguïstische gegevensverwerking werd benadrukt. Een belangrijk onderdeel van dit systeem werd beschreven in Blois' werk uit 1962, Morphologie du français pour la traduction automatique, gepubliceerd onder Euratom, dat automatische Franse synthese mogelijk maakte en werd getest op de IBM 1620.

### De derde versie van DICAUTOM en de impact ervan
Een belangrijke evolutie van DICAUTOM vond plaats met de derde versie, gepresenteerd op COLING 1967 in Grenoble. Deze versie introduceerde verbeteringen in contextuele analyse en was geoptimaliseerd voor het Duits, wat een belangrijke mijlpaal markeerde in het beheer van meertalige terminologie. In tegenstelling tot de oorspronkelijke versie, die werkte op de IBM 1620 en IBM 7090, werd deze iteratie getest op de **IBM System/360 Model 40**, waardoor snellere woordenboekopzoekingen en efficiëntere morfologische analyse mogelijk waren.
Deze derde versie werd ontwikkeld als antwoord op de groeiende behoeften van vertalers binnen de Europese Gemeenschap, met de nadruk op automatische ophaling van meertalige terminologie terwijl ambiguïteit werd geminimaliseerd. De innovaties die in DICAUTOM III werden geïntroduceerd, hadden direct invloed op de ontwikkeling van Eurodicautom, dat in 1975 werd gelanceerd als een volwaardige operationele terminologiedatabase.
De successen van DICAUTOM werden opgemerkt in het ALPAC-rapport van 1966, dat de stand van het onderzoek naar machinale vertaling evalueerde en DICAUTOM erkende als een waardevol hulpmiddel voor vertalers, in tegenstelling tot volledig geautomatiseerde vertaalsystemen, die destijds nog met grote uitdagingen kampten. Het systeem werd ook genoemd in Victor H. Yngve’s artikel uit 1964 in Science, waarin de rol ervan in de evolutie van automatische informatieverwerking in Europa werd benadrukt.
De overgang van DICAUTOM naar Eurodicautom werd mogelijk gemaakt door het vermogen om op te schalen, waarbij een toenemend aantal talen en terminologische domeinen werd behandeld. Terwijl DICAUTOM zich richtte op **technische terminologie voor wetenschappelijke vertaling**, breidde Eurodicautom uit om juridische, economische en administratieve terminologie te dekken, waardoor het een hoeksteen werd van meertalige communicatie binnen de Europese Commissie.
Eurodicautom, officieel gelanceerd in 1975, erfde veel van de kerninnovaties van DICAUTOM, met name het morfologische analysesysteem, en werd progressief verbeterd om een groeiend aantal officiële Europese talen te ondersteunen.

### Uitbreiding en implementatie
Eurodicautom werd in 1975 geïntroduceerd om te voldoen aan de groeiende behoefte aan consistente terminologie binnen de Europese Economische Gemeenschap (EEG). Het evolueerde van een papieren systeem naar een digitale database. Tegen 1980 was het online toegankelijk binnen de Commissie, waarmee het een pionier werd in computerondersteunde vertaling (CAT). Naarmate de EEG uitbreidde, groeide het van zes naar elf talen, waaronder Deens, Nederlands, Engels, Frans, Duits, Grieks, Italiaans, Portugees, Spaans, Fins en Zweeds, met Latijn toegevoegd voor wetenschappelijke nomenclatuur in disciplines zoals botanie en zoölogie.
In de late jaren 1990 werden openbare gebruikersinterfaces toegevoegd, waardoor Eurodicautom gratis toegankelijk werd en een waardevolle bron werd voor vertalers, academici en professionals wereldwijd. Het bood meertalige dekking, domeinspecifieke terminologie (recht, economie, landbouw, wetenschap, technologie), contextuele informatie (definities, gebruiksnotities) en krachtige zoekfunctionaliteit, regelmatig bijgewerkt door experts van de Commissie.

## Impact en nalatenschap
Eurodicautom had een aanzienlijke invloed op de standaardisatie van terminologie binnen Europese instellingen, door juridische, technische en wetenschappelijke vertalingen in de lidstaten te stroomlijnen. Studenten van instellingen zoals Rennes University UFR2 (LEA-afdeling) droegen bij aan de ontwikkeling ervan, door de invoer te verbeteren terwijl ze praktische ervaring opdeden in vertaling en terminologiebeheer. De bijdragen van Jacques Blois en het DICAUTOM-project kregen internationale erkenning, met name in een artikel uit 1964 van Victor H. Yngve in Science, dat de morfologische analyse ervan noemde als onderdeel van de vooruitgang in automatische informatieverwerking in West-Europa.
In 2007 werd Eurodicautom geïntegreerd in IATE, dat werd uitgebreid naar alle 24 officiële EU-talen met verbeterde functies. Hoewel het niet langer in gebruik is, blijven de methodologieën van Eurodicautom—geworteld in de innovaties van DICAUTOM—moderne vertaal- en terminologiesystemen vormgeven. Het ontstond te midden van de golf van onderzoek naar machinale vertaling in de jaren 1950-1960 en illustreerde het potentieel van computationele hulpmiddelen om meertalige communicatie te ondersteunen, waarmee het een blijvende erfenis naliet in de toewijding van de EU aan taalkundige diversiteit.

title: Eurodicautom

wikitext:
[[Bestand:Eurodicautom-Logo.png|miniatuur|Eurodicautom]]
'''Eurodicautom''' <ref>{{Citeer web |url=http://europa.eu.int/eurodicautom/Controller?ACTION=about |titel=EuroDicAutom - About Eurodicautom |datum=2005-02-07 |bezochtdatum=2025-03-13 |werk=web.archive.org |archiefdatum=2005-02-07 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20050207084637/http://europa.eu.int/eurodicautom/Controller?ACTION=about |dodeurl=unfit }}</ref> was de baanbrekende [[terminologie]] [[database]] van de [[Europese Commissie]], gelanceerd in 1975 om vertalers en medewerkers te ondersteunen bij het beheren van meertalige terminologie. Het systeem, voortgekomen uit onderzoek naar computationele taalkunde aan de [[Université libre de Bruxelles]], groeide uit tot een van de eerste grootschalige digitale terminologiesystemen. Aanvankelijk omvatte het zes talen, maar breidde het uit naar elf talen (plus Latijn voor wetenschappelijke namen) naarmate de [[Europese Economische Gemeenschap|Europese Gemeenschap]] groeide. Tegen 1980 was het online toegankelijk binnen de Commissie en later werd het ook opengesteld voor het publiek, wat een invloed had op moderne vertaaltechnologieën zoals [[Interactive Terminology for Europe|IATE]]. <ref name="IATE">{{cite web |title=IATE - European Terminology Database |url=https://iate.europa.eu/ |publisher=European Union |access-date=6 november 2023}}</ref>

== Geschiedenis en ontwikkeling ==
=== Oorsprong met DICAUTOM ===
Eurodicautom is voortgekomen uit DICAUTOM (Dictionnaire Automatique), een project voor geautomatiseerd woordenboekbeheer dat tussen 1961 en 1963 werd ontwikkeld door de Groupe de Linguistique Automatique van de [[Université libre de Bruxelles]] (ULB) onder [[Euratom]]-contract nr. 018615 CETB.<ref name="ULB1963">{{cite web |title=UNIVERSITÉ LIBRE DE BRUXELLES Institut de Statistique. BILAN DE 2 ANS D'ACTIVITÉ |url=https://dipot.ulb.ac.be/dspace/bitstream/2013/295942/4/69de2e8c-31d6-4a1f-81cf-7237e2424f10.txt |publisher=[[Université libre de Bruxelles]] |date=1963 |access-date=6 november 2023}}</ref> Dit project betrok onderzoekers zoals J.A. Bachrach, J. Blois, P. Decresy, F. Defijn, L. Hirschberg en J. Mommens. DICAUTOM was bedoeld om menselijke vertalers te ondersteunen door woordenboekopzoekingen te automatiseren, met behulp van een morfologisch analysesysteem ontwikkeld door Jacques Blois en lexicale keuzes gebaseerd op hoogenergetische fysica van L. Hirschberg, geïmplementeerd op vroege computers zoals de [[IBM 7090]] en [[IBM 1620]].<ref name="ULB1963"/> Het werd geïnspireerd door onderzoek naar machinale vertaling aan de [[Georgetown University]].<ref name="EHNE2010">{{cite web |author=Gwénaël Glâtre |title=Le traducteur et l’ingénieur « Eurodicautom », années 1960 |website=Encyclopédie d'histoire numérique de l'Europe |issn=2677-6588 |date=23 juni 2010 |access-date=6 november 2023 |url=https://ehne.fr/fr/encyclopedie/th%C3%A9matiques/civilisation-mat%C3%A9rielle/expertise-et-savoirs/le-traducteur-et-l%E2%80%99ing%C3%A9nieur-%C2%AB%C2%A0eurodicautom%C2%A0%C2%BB-ann%C3%A9es-1960}}</ref>

In juni 1963 was DICAUTOM voltooid, met een morfologisch analysesysteem ontwikkeld door Blois dat ambiguïteit verminderde door nauwkeurige, eenduidige vertalingen te bieden, waardoor tijdrovende contextuele opzoekingen overbodig werden.<ref name="ULB1963"/> Dit werk werd erkend in het rapport van de [[National Science Foundation]] uit 1962, waarin de bijdrage aan automatische vertaling en linguïstische gegevensverwerking werd benadrukt.<ref name="NSF1962">{{cite book |author=National Science Foundation, Office of Science Information Service |title=Current Research and Development in Scientific Documentation, No. 11 |year=1962 |url=https://books.google.fr/books?id=jqIyAAAAIAAJ&pg=PA216 |page=216 |access-date=6 november 2023}}</ref> Een belangrijk onderdeel van dit systeem werd beschreven in Blois' werk uit 1962, ''Morphologie du français pour la traduction automatique'', gepubliceerd onder [[Euratom]], dat automatische Franse synthese mogelijk maakte en werd getest op de IBM 1620.<ref name="EURATOM1962">{{cite web |title=Morphologie du français pour la traduction automatique |url=https://op.europa.eu/de/publication-detail/-/publication/d7de5e99-e7a3-487e-8775-526524c1333e/language-fr |publisher=Publications Office of the European Union |date=1962 |access-date=6 november 2023}}</ref>

=== De derde versie van DICAUTOM en de impact ervan ===
Een belangrijke evolutie van DICAUTOM vond plaats met de derde versie, gepresenteerd op COLING 1967 in Grenoble. Deze versie introduceerde verbeteringen in contextuele analyse en was geoptimaliseerd voor het Duits, wat een belangrijke mijlpaal markeerde in het beheer van meertalige terminologie. In tegenstelling tot de oorspronkelijke versie, die werkte op de [[IBM 1620]] en [[IBM 7090]], werd deze iteratie getest op de **IBM System/360 Model 40**, waardoor snellere woordenboekopzoekingen en efficiëntere morfologische analyse mogelijk waren.<ref name="DICAUTOM1967">{{cite book |author=J.A. Bachrach |title=Une troisième version du DICAUTOM |booktitle=Proceedings of the 1967 International Conference on Computational Linguistics (COLING 1967) |date=1967 |location=Grenoble, France |url=https://aclanthology.org/C67-1022/ |access-date=6 november 2023}}</ref>

Deze derde versie werd ontwikkeld als antwoord op de groeiende behoeften van vertalers binnen de Europese Gemeenschap, met de nadruk op automatische ophaling van meertalige terminologie terwijl ambiguïteit werd geminimaliseerd. De innovaties die in ''DICAUTOM III'' werden geïntroduceerd, hadden direct invloed op de ontwikkeling van ''Eurodicautom'', dat in 1975 werd gelanceerd als een volwaardige operationele terminologiedatabase.

De successen van DICAUTOM werden opgemerkt in het ALPAC-rapport van 1966, dat de stand van het onderzoek naar machinale vertaling evalueerde en DICAUTOM erkende als een waardevol hulpmiddel voor vertalers, in tegenstelling tot volledig geautomatiseerde vertaalsystemen, die destijds nog met grote uitdagingen kampten.<ref name="Hutchins1986">{{cite book |author=John Hutchins |title=Machine Translation: Past, Present, Future |year=1986 |publisher=Ellis Horwood |chapter=Chapter 2: The precursors and the pioneers |pages=37–38 |bibcode=1986mtpp.book.....H |url=https://web.mit.edu/skendig/Public/Classes/Classes/STS.035/w12-hutchins.pdf |via=MIT (Massachusetts Institute of Technology) publications |access-date=6 november 2023}}</ref> Het systeem werd ook genoemd in Victor H. Yngve’s artikel uit 1964 in ''Science'', waarin de rol ervan in de evolutie van automatische informatieverwerking in Europa werd benadrukt.<ref name="Science1964">{{cite journal |author=Victor H. Yngve |title=Automatic Information Processing in Western Europe |journal=Science |volume=144 |issue=3619 |pages=626–632 |date=8 May 1964 |doi=10.1126/science.144.3619.626 |pmid=17806984 |bibcode=1964Sci...144..626S |url=https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.144.3619.626 |access-date=6 november 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241015123503/https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.144.3619.626 |archive-date=15 October 2024}}</ref>

De overgang van DICAUTOM naar Eurodicautom werd mogelijk gemaakt door het vermogen om op te schalen, waarbij een toenemend aantal talen en terminologische domeinen werd behandeld. Terwijl DICAUTOM zich richtte op **technische terminologie voor wetenschappelijke vertaling**, breidde Eurodicautom uit om juridische, economische en administratieve terminologie te dekken, waardoor het een hoeksteen werd van meertalige communicatie binnen de [[Europese Commissie]].

Eurodicautom, officieel gelanceerd in 1975, erfde veel van de kerninnovaties van DICAUTOM, met name het morfologische analysesysteem, en werd progressief verbeterd om een groeiend aantal officiële Europese talen te ondersteunen.<ref name="DICAUTOM1967" />

=== Uitbreiding en implementatie ===
Eurodicautom werd in 1975 geïntroduceerd om te voldoen aan de groeiende behoefte aan consistente terminologie binnen de Europese Economische Gemeenschap (EEG). Het evolueerde van een papieren systeem naar een digitale database. Tegen 1980 was het online toegankelijk binnen de Commissie, waarmee het een pionier werd in computerondersteunde vertaling (CAT). Naarmate de EEG uitbreidde, groeide het van zes naar elf talen, waaronder Deens, Nederlands, Engels, Frans, Duits, Grieks, Italiaans, Portugees, Spaans, Fins en Zweeds, met Latijn toegevoegd voor wetenschappelijke nomenclatuur in disciplines zoals botanie en zoölogie.

In de late jaren 1990 werden openbare gebruikersinterfaces toegevoegd, waardoor Eurodicautom gratis toegankelijk werd en een waardevolle bron werd voor vertalers, academici en professionals wereldwijd. Het bood meertalige dekking, domeinspecifieke terminologie (recht, economie, landbouw, wetenschap, technologie), contextuele informatie (definities, gebruiksnotities) en krachtige zoekfunctionaliteit, regelmatig bijgewerkt door experts van de Commissie.

== Impact en nalatenschap ==
Eurodicautom had een aanzienlijke invloed op de standaardisatie van terminologie binnen Europese instellingen, door juridische, technische en wetenschappelijke vertalingen in de lidstaten te stroomlijnen. Studenten van instellingen zoals [[Rennes University]] UFR2 (LEA-afdeling) droegen bij aan de ontwikkeling ervan, door de invoer te verbeteren terwijl ze praktische ervaring opdeden in vertaling en terminologiebeheer. De bijdragen van Jacques Blois en het DICAUTOM-project kregen internationale erkenning, met name in een artikel uit 1964 van Victor H. Yngve in ''Science'', dat de morfologische analyse ervan noemde als onderdeel van de vooruitgang in automatische informatieverwerking in West-Europa.<ref name="Science1964" />

In 2007 werd Eurodicautom geïntegreerd in [[Interactive Terminology for Europe|IATE]], dat werd uitgebreid naar alle 24 officiële EU-talen met verbeterde functies. Hoewel het niet langer in gebruik is, blijven de methodologieën van Eurodicautom—geworteld in de innovaties van DICAUTOM—moderne vertaal- en terminologiesystemen vormgeven.<ref name="EHNE2010" /> Het ontstond te midden van de golf van onderzoek naar machinale vertaling in de jaren 1950-1960 en illustreerde het potentieel van computationele hulpmiddelen om meertalige communicatie te ondersteunen, waarmee het een blijvende erfenis naliet in de toewijding van de EU aan taalkundige diversiteit.

== Referenties ==
{{Reflist}}

== Externe links ==
* [https://iate.europa.eu/ IATE - Europese Terminologiedatabase]

[[Categorie:Europese Unie]]
[[Categorie:Database]]


text:
# Anaplectus granulosus
Anaplectus granulosus is een rondwormensoort uit de familie van de Plectidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1865 door Bastian.

title: Anaplectus granulosus

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Anaplectus granulosus''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Rondwormen|Nematoda]] ([[Rondwormen]])
| klasse = [[Chromadorea]]
| orde = [[Chromadorida]]
| familie = [[Plectidae]]
| geslacht = ''[[Anaplectus]]''
| w-naam = ''Anaplectus granulosus''
| auteur = Bastian
| datum = 1865
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 229320
}}
'''''Anaplectus granulosus''''' is een [[rondwormen]]soort uit de familie van de [[Plectidae]].<ref>Vanaverbeke, J. (2012). <i>Anaplectus granulosus</i>. In: Deprez, T. et al. (2005). NeMys. World list of free-living nematodes. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=229320</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1865 door Bastian.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|14}}

[[Categorie:Chromadorida]]

title: Anaplectus granulosus

Stam: Nematoda (Rondwormen)

Klasse: Chromadorea

Orde: Chromadorida

Familie: Plectidae

Geslacht: Anaplectus

title: Soort