text:
# Kölner Haie
De Kölner Haie is een professioneel ijshockeyteam gevestigd in Keulen, Duitsland. De club is opgericht in 1972, nadat het zich afgesplitst had van Kölner Eis-Klub, en speelt in de Deutsche Eishockey Liga (DEL), het hoogste niveau in het professionele Duitse ijshockey. De Kölner Haie zijn tevens een van de oprichters van deze competitie sinds de start in 1994. De Haie spelen sinds 1973 in de hoogste Duitse ijshockeycompetities en werden in totaal acht keer nationaal kampioen.
De Kölner Haie spelen hun thuiswedstrijden in de DEL en de Duitse beker (DEB-Pokal) in de in 1998 geopende Lanxess Arena in de Keulse wijk Deutz. Met plaats voor 18.500 toeschouwers is de Lanxess Arena een van de grootste multifunctionele arena's in Europa, en de Kölner Haie hebben de op een na hoogste gemiddelde toeschouwersaantal in het Europese ijshockey (na het Zwitserse team SC Bern). Er bestaat een sterke lokale rivaliteit tussen de Kölner Haie en de Düsseldorfer EG van het naburige Düsseldorf.

## Historie

### 1972 - 1976: Oprichting en beginjaren
In de zomer van 1972 scheidde de ijshockeyafdeling van de Kölner EK, die sinds 1936 in verschillende lagere divisies speelde, zich af van de moederclub. De leden waren van mening dat ze als zelfstandige club succesvoller ijshockey konden spelen, omdat er meer keuzevrijheid en betere financiële mogelijkheden waren. Op 10 augustus 1972 werd de onafhankelijkheid van de ijshockeyafdeling beslist en werd Peter Rentergent aangesteld als voorzitter. Omdat de Kölner Eishockey Klub (KEC) aanvankelijk als een onafhankelijke afdeling aan de oude club verbonden bleef - aanvankelijk heette de ijshockeyafdeling Kölner EC in Kölner EK - mocht het team direct starten in de Oberliga. De KEK was namelijk een lid van de Duitse ijshockey federatie (Deutschen Eishockey-Bund) en had dus het recht om in deze divisie te starten.
De nieuwe club zou oorspronkelijk Kölner EC heten, maar dit werd door de bond niet toegelaten vanwege de gelijkenis met Kölner EK. Daarom werd later de toevoeging "Die Haie" aan de clubnaam toegevoegd. De haai was ook afgebeeld in het eerste logo ontworpen door de toenmalige doelman en kunstenaar Dieter Horký. Tegenwoordig is de haai het onmiskenbare kenmerk van de club en maakt deze officieel deel uit van de naam sinds 1995.
In hun allereerste seizoen in 1972-73 in de Oberliga wisten de Haie te promoveren naar de Eishockey-Bundesliga. Het team, dat bestond uit sterke West-Duitse spelers, overklaste de tegenstanders in de Oberliga soms met dubbele cijfers. In haar eerste jaar in de Bundesliga waren er altijd problemen in en rond het team. Niet alleen waren verschillende belangrijke spelers lang geblesseerd, maar ze raakten ook de algemeen directeur (en tevens speler) Günter Peters kwijt toen die vluchtte uit Keulen na financiële problemen met zijn bandenhandel. Desalniettemin wisten ze uiteindelijk nipt in de hoogste divisie te blijven.
De problemen binnen de club hielden aan in het seizoen 1975-76. Nadat er intern een ruzie was ontstaan over vermeende betalingen aan de speler, die officieel nog als amateur werden beschouwd, trad clubpresident Rentergent begin 1976 af. Door de slechte prestaties en de onrust in de club - midden in het seizoen werd ook coach Bendík ontslagen wegens aanhoudend gebrek aan succes - liep het aantal kijkers sterk terug, wat leidde tot een financieel tekort aan het einde van het seizoen.

### 1976 - 1983: Eerste succes ondanks geldzorgen
Ondanks de aanhoudende geldproblemen trokken de Haie de aandacht van het publiek dankzij verschillende, grote transfers. De spectaculairste aankoop was de overname van Erich Kühnhackl van EV Landshut voor de toenmalige recordtransfersom van ruim 600.000 Duitse mark. Net toen de Kölner Haie zich met de aanwinsten hadden gevestigd in de top van competitie, bleek dat er meer dan twee miljoen Duitse mark aan achterstallige belastingen en schulden waren verborgen.
De club kon het faillissement alleen afwenden en actief blijven in de Bundesliga door onmiddellijk consolidatiemaatregelen te nemen. Door dit te doen lukte het de Haie om het seizoen uit te kunnen spelen, en slaagden ze er zelfs in om hun eerste kampioenschap te winnen in maart 1977 toen ze de voormalige seriekampioenen uit Berlijn en hun Rijnlandse rivalen uit Düsseldorf en Krefeld versloegen in de nieuw geïntroduceerde kampioensronde.
Nadat het in het daaropvolgende seizoen niet gelukt was om de titel met succes te verdedigen, werden er opnieuw veel nieuwe spelers aangetrokken. Onder meer Miroslav Sikora kwam naar Keulen, die de daaropvolgende 20 jaar zowel als speler en als trainer aan de Haie verbonden bleef. Gerhard Kießling, de kampioenscoach uit 1977, keerde ook terug naar de Haie nadat hij verrassend genoeg onmiddellijk na het eerste kampioenschap was ontslagen. Met de ombouw van het team wisten de Haie in het seizoen 1978-79 hun tweede titel binnen te halen.
De volgende seizoenen werden gekenmerkt door sportief teleurstellende resultaten en de financiële consolidatie van de club. In het seizoen 1980-81 bereikten de Haie de play-off kwalificatie, maar het team was betrokken bij een schandaal van paspoortvervalsing (dat gebruikt werd om Canadezen of Amerikanen zonder Duits staatsburgerschap als Duitse spelers in te schrijven) en werd als straf teruggezet naar de degradatieronde. Ondanks alle perikelen naast het speelveld hadden de Kölner Haie tegen 1983 een sterk blok gevormd met een mix van jonge, getalenteerde nieuwkomers en ervaren spelers.

### 1983 - 1988: Vier landstitels in vijf jaar
Met Jozef Golonka werd aan het begin van het seizoen 1983-84 een ervaren coach aangetrokken, die het team naar de finale van de playoff-ronde leidde. Hier kwamen ze EV Landshut tegen, die ze met 5-0 in de vijfde en beslissende wedstrijd versloegen en daarmee voor de derde keer Duits landskampioen werden.
Door tal van blessures moesten de Haie het jaar erop genoegen nemen met de derde plaats. Het seizoen 1985/86, het eerste seizoen waarin voormalig Haie-speler Hardy Nilsson als trainer was aangesteld, was een van de meest succesvolle in de geschiedenis van de club. Vanaf het begin domineerde het team de competitie en ging als koploper de play-offs in. Ze verloren daar slechts één wedstrijd en wonnen de finalereeks tegen Düsseldorfer EG (DEG) met 3-0. Eerder dat seizoen waren ze ook al verliezend finalist in de Europa Cup. Maar tijdens het succesvolle seizoen was er ook een trieste gebeurtenis dat voor opschudding zorgde bij de Haie. De 19-jarige Ralf Philipp, neef van oud-KEC-spits Rainer Philipp en jong talent in het team, stierf bij een auto-ongeluk. Sindsdien speelt er niemand meer bij de club met het rugnummer 8, dat het aanstormende talent "geërfd" had van zijn oom.
In het seizoen 1986-87 werden de Haie het eerste team (sinds de introductie van de play-offs) dat hun titel met succes verdedigde in twee opeenvolgende seizoenen. In de play-offs, die ze als tweede ingingen, verloren de Haie geen wedstrijd en versloeg Schwenningen, DEG en Mannheim elk in drie wedstrijden. Een jaar later maakten de Haie de titel-hattrick perfect toen ze de vijfde cruciale wedstrijd met 4-1 wonnen in de finale van de play-offs tegen Rosenheim. Aan het begin van de play-offs vestigde de KEC een record dat tot op de dag van vandaag niet is geëvenaard: inclusief de drie overwinningen tegen Frankfurt en Mannheim won het team 20 play-off-wedstrijden op rij.

### 1988 - 1994: Rivaliteit aan de Rijn
Na de drie opeenvolgende titels werden de Haie als favorieten gezien in het seizoen 1988-89, maar de club moest in de halve finales van de play-offs het onderspit delven tegen streekgenoot en de nieuwe schaduwfavoriet Düsseldorfer EG. Ook in het seizoen 1989-90 leek het weer uit te lopen op een duel tussen de beide Rijnlandse rivalen, nadat de Haie als tweede eindigden in de reguliere competitie achter de DEG. Tot een ontmoeting in de play-off finale kwam het dat jaar niet, omdat de Haie in de halve finales verloren van Rosenheim.
Ook in twee volgende seizoenen liep het voor de Haie niet zoals men gewend was. In 1990-91 kampte het team met veel blessures, maar ze wisten zich toch te kwalificeren voor de play-offs. Daar zorgde het team, door overwinningen tegen Hedos München en BSC Preussen, eindelijk voor de langverwachte finale tegen Düsseldorfer EG. Nadat de Haie een 0-2 achterstand in de finalewedstrijden hadden rechtgetrokken tot 2-2, werd de club uit Keulen toch verslagen in de beslissende vijfde wedstrijd en won de rivaal haar tweede opeenvolgende landstitel. In de daaropvolgende jaren waren er opnieuw interne problemen binnen de ijshockeyclub en bleef het spel op het ijs ondermaats.

### 1994 - 2001: Nieuwe competitie, nieuw stadion
Na de oprichting van de Deutsche Eishockey Liga (DEL), waarin voor het eerst verenigingen zich ook als GmbH konden verenigen, werd de term "Haie" officieel toegevoegd aan de clubnaam. Door uitgebreide consolidatiemaatregelen en verschillende inzamelacties van fans slaagde de club erin om enkele grote spelers naar Keulen te krijgen. Na een relatief teleurstellende kwalificatieronde, waarin de Haie op de zesde plaats eindigde, steeg het team in de play-offs boven zichzelf uit en wist zowel Kaufbeurer Adler, Mannheim en  BSC Preussen uit te schakelen. In de finale wisten ze in vijf wedstrijden ook van EV Landshut te winnen en werd de club de eerste DEL-kampioen.
In het seizoen 1995-96 bereikte de vereniging opnieuw de play-off finale waar rivaal Düsseldorfer EG wachtte. Ondanks een overwinning in de eerste wedstrijd, verloor KEC de overige wedstrijd en moest genoegen nemen met ht vice-kampioenschap. In dat jaar behaalde de Haie ook de finale van de Europacup, maar ook daar verloor het van het Finse Jokerit Helsinki.
In 1996 werd het team sterk veranderd door het Bosman-arrest, maar de Haie wisten dat seizoen zowel nationaal als internationaal geen potten te breken. Ook de volgende seizoenen, met een verhuizing van de club in oktober 1998 naar de net voltooide Lanxess Arena (tot 2008 "Kölnarena"), waren er veel problemen bij de KEC en werd de club steeds in het begin van de play-offs uitgeschakeld. Rond de eeuwwisseling had het team opnieuw een sterk team opgebouwd, maar vertaalde dit zich niet in resultaten op het ijs.

### 2001 - 2006: Nieuwe successen
Net als in de jaren ervoor maakten de Haie ook in het seizoen 2001-02 een zwakke indruk in de reguliere competitie. Uitgerekend in het jaar van het 30-jarig verenigingsjubileum werd pas één wedstrijd voor het einde de play-offs gehaald. Vanaf dat moment begonnen de Haie aan het overwinningsreeks en troffen ze Adler Mannheim in de finale. Na vier wedstrijden en een gelijke stand, wisten de Kölner Haie de beslissende vijfde wedstrijd naar zich toe te trekken en hun jubileumjaar extra glans te geven met hun achtste landstitel. Als regerend kampioen speelden de Haie onder hun nieuwe trainer Hans Zach ook in het seizoen 2002-03 overtuigend ijshockey, maar moesten ze dat jaar in de play-off finale hun meerdere erkennen in Krefeld Pinguine. Het seizoen eindigde met nog een domper, nadat ook de finale van de nieuwe Deutscher Eishockey-Pokal werd verloren tegen Adler Mannheim.
Het was duidelijk dat de Kölner Haie ook in 2003-04 weer als grote favoriet begonnen aan het seizoen, maar het team kon de hoge verwachtingen niet inlossen en kon enkel een klein succes boeken door dat seizoen wel de nationale beker te winnen. Ondanks de tegenvallende resultaten behaalde de Haie dat seizoen een verenigingsrecord met 6.500 verkochte seizoenskaarten. Ook in 2004-05 kampte het team met veel blessures en werd de tegenstand versterkt door de NHL-lockout.
In het seizoen 2005-06 kwam het na tien jaar eindelijk weer tot een derby tegen de DEG in de play-offs. Nadat de Haie op plaats 5 geëindigd waren in de competitie en in de kwartfinale de Nürnberg Ice Tigers werden verslagen, volgde de halve finales tegen de DEG. Het kwam aan op een beslissende, vijfde wedstrijd, waarin de Haie met 3-5 ten onder gingen.

### 2006 - heden: Van topper naar middenmoot
Sinds 2006 behaalde de Kölner Haie vaker wel dan niet de play-offs, maar tot echte successen kwam het niet meer. Inmiddels zijn er andere grootmachten in het Duitse ijshockey opgestaan (zoals EHC Red Bull München en Eisbären Berlin), waardoor de Haie moeite hebben om grote succesen te boeken. Driemaal (2008, 2013 en 2014) wisten ze wel nog de play-off finale te halen, maar ze verloren elk van deze finales.
Door een slechte boekhouding raakten de Haie in 2010 opnieuw in financiële problemen, nadat de grootste aandeelhouder Heinz Hermann Göttsch was opgestapt. In de 17 jaar dat hij aan het roer stond had hij 30 miljoen euro in de vereniging gepompt. Vrijwel dagelijks waren er geruchten in de pers over een aanstaande "weg naar de rechtbank" voor de Haie of mislukte onderhandelingen met potentiële nieuwe sponsors. Nadat de eigenaar van de Lanxess Arena de Keulse club tegemoet was gekomen met een nieuw huurcontract, kon voorzitter Thomas Eichin op 31 mei 2010 bekendmaken dat men de benodigde vergunningaanvraag tijdig bij de DEL heeft ingediend. Er was echter wel nog een gat in de begroting van ongeveer een miljoen euro, wat gedicht moest worden binnen de vijfdaagse verlenging die door de DEL was verleend. Op 8 juni 2010 kwam eindelijk de bekendmaking: "Zukunft der Haie gesichert!" Het management van de club was erin geslaagd om een groep particuliere investeerders binnen te halen en de voortgang van de club in de DEL zeker te stellen.
In de recente jaren (sinds 2020) lukt het de Haie niet meer om de play-offs van het Duits kampioenschap te behalen. In 2023 viert de club haar vijftigjarig bestaan in de hoogste Duitse divisie.

## Stadion

### Eis- und Schwimmstadion Köln
Het ijs- en zwemstadion in Keulen, dat vanwege de ligging aan de Lentstrasse ook wel bekend stond als de Eisstadion an der Lentstraße, was al sinds de tijden als Kölner EK de thuishaven van de ijshockeyafdeling. Het stadion werd gebouwd in 1936 en was in 1955 gastheer van het wereldkampioenschap ijshockey. Hoewel het stadion sinds de bouw een paar keer is gerestaureerd (meest recentelijk in 1975) en het met 7.200 zitplaatsen een van de grotere stadions in de DEL was, werd er in Keulen gesproken over de bouw van een nieuw stadion.
In maart 2007 werd de ijsbaan wegens acuut instortingsgevaar gesloten en in de zomer van 2008 werd begonnen met de sloop van het gebouw. Op de plek werd een nieuwe combinatie van ijs- en zwemstadion gebouwd, het Keulse Lentpark.

### Lanxess Arena
Sinds het seizoen 1998-99 spelen de Kölner Haie hun wedstrijden in de Lanxess Arena (voorheen bekend als Kölnarena), een multifunctionele zaal met 18.500 zitplaatsen in het district Deutz op de rechteroever van de Rijn. In 2000 werd in de buurt van de Kölnarena een modern ijshockey-trainingscentrum gebouwd, waar het profteam van Haie traint en waar de junior- en amateurteams kunnen trainen en hun wedstrijden spelen. Deze hal is ook de trainings- en wedstrijdlocatie voor het damesijshockeyteam van Keulen, de Cologne Brownies.
In 2000 brak de club het vorige Europese record door hun stadion uit te verkopen en 18.500 toeschouwers hun thuiswedstrijd te laten bezoeken. Door de grote capaciteit van het stadion zijn de Haie uitgegroeid tot het team met het grootste aantal toeschouwers in de DEL. In een Europa-brede vergelijking van toeschouwersaantallen in het seizoen 2005-06 stonden de Haie op de tweede plaats achter SC Bern, en wisten de Haie gemiddeld 12.453 bezoekers per wedstrijd te trekken. De Haie vierden hun grootste overwinning in de arena tot nu toe in het seizoen 2006-07, toen ze de toenmalige competitieleider ERC Ingolstadt met 10-0 versloegen.

## Prijzen

### Nationaal
Deutsche Eishockey Liga
- Winnaar: 1995, 2002
- Runner-up: 1996, 2000, 2003, 2008, 2013, 2014

Deutscher Eishockey-Pokal
- Winnaar: 2004
- Runner-up: 2003

#### Eishockey-Bundesliga
- Winnaar: 1977, 1979, 1984, 1986, 1987, 1988
- Runner-up: 1991, 1993

### Internationaal
Europa Cup
- Runner-up: 1985, 1996
- 3e plaats: 1989

### Voorseizoen
Spengler Cup
- Winnaar: 1999

Tatra Cup
- Winnaar: 2011

## Spelers

### Huidige selectie
Bijgewerkt tot 16 maart 2023
| No. | Nat                       | Speler              | Pos | S/G | Leeftijd | Geboorteplaats                        |
| --- | ------------------------- | ------------------- | --- | --- | -------- | ------------------------------------- |
| 15  | Vlag van Canada           | Louis-Marc Aubry    | C   | L   | 31       | Trois-Rivières, Quebec, Canada        |
| 57  | Vlag van Canada           | Brady Austin        | D   | L   | 29       | Bobcaygeon, Ontario, Canada           |
| 7   | Vlag van Verenigde Staten | Nick Bailen         | D   | R   | 33       | Fredonia, New York, Verenigde Staten  |
| 13  | Vlag van Canada           | Nicholas Baptiste   | RW  | R   | 27       | Ottawa, Ontario, Canada               |
| 16  | Vlag van Canada           | Jason Bast          | C   | L   | 33       | Regina, Saskatchewan, Canada          |
| 40  | Vlag van Duitsland        | Julian Chrobot      | F   | L   | 22       | Augsburg, Duitsland                   |
| 67  | Vlag van Tsjechië         | Stanislav Dietz     | D   | L   | 32       | Pisek, Tsjechië                       |
| 37  | Vlag van Verenigde Staten | Jack Dougherty      | D   | R   | 26       | St. Paul, Minnesota, Verenigde Staten |
| 39  | Vlag van Canada           | Landon Ferraro      | C   | R   | 31       | Trail, British Columbia, Canada       |
| 22  | Vlag van Duitsland        | Maximilian Glötzl   | D   | L   | 21       | Schongau, Duitsland                   |
| 65  | Vlag van Duitsland        | Leo Hafenrichter    | D   | R   | 18       | Neurenberg, Duitsland                 |
| 9   | Vlag van Duitsland        | Maximilian Kammerer | C   | L   | 26       | Düsseldorf, Duitsland                 |
| 10  | Vlag van Canada           | Jon Matsumoto       | C   | L   | 36       | Ottawa, Ontario, Canada               |
| 26  | Vlag van Canada           | David McIntyre      | C   | L   | 36       | Oakville, Ontario, Canada             |
| 91  | Vlag van Duitsland        | Moritz Müller (C)   | D   | L   | 36       | Frankfurt, Duitsland                  |
| 50  | Vlag van Duitsland        | Alexander Oblinger  | RW  | R   | 34       | Augsburg, Duitsland                   |
| 21  | Vlag van Canada           | Mark Olver          | C   | L   | 35       | Burnaby, British Columbia, Canada     |
| 30  | Vlag van Duitsland        | Mirko Pantkowski    | G   | L   | 24       | Kassel, Duitsland                     |
| 55  | Vlag van Canada           | Carter Proft        | C   | L   | 28       | Spruce Grove, Alberta, Canada         |
| 44  | Vlag van Duitsland        | Alex Roach          | D   | L   | 30       | Schongau, Duitsland                   |
| 17  | Vlag van Duitsland        | Jan Luca Sennhenn   | D   | L   | 22       | Kassel, Duitsland                     |
| 74  | Vlag van Rusland          | Oleg Shilin         | G   | L   | 31       | Omsk, Rusland                         |
| 24  | Vlag van Canada           | Zach Sill           | C   | L   | 34       | Truro, Nova Scotia, Canada            |
| 18  | Vlag van Canada           | Ryan Stanton        | D   | L   | 33       | St. Albert, Alberta, Canada           |
| 43  | Vlag van Duitsland        | Pascal Steck        | F   | L   | 19       | Landshut, Duitsland                   |
| 36  | Vlag van Zweden           | Andreas Thuresson   | LW  | R   | 35       | Kristianstad, Zweden                  |
| 42  | Vlag van Duitsland        | Luis Üffing         | F   | L   | 22       | Peißenberg, Duitsland                 |
| 5   | Vlag van Duitsland        | Robin Van Calster   | C   | L   | 20       | Bonheiden, België                     |

### Geëerde oud-spelers
Acht shirtnummers worden niet langer meer gebruikt door de Kölner Haie.
- #1 Josef Heiss –  Speler van de Kölner Haie tussen 1988 en 2001.
- #4 Udo Kießling –  Speler van de Kölner Haie en lid van de International Ice Hockey Federation Hall of Fame.
- #6 Jörg Mayr –  Speler van de Kölner Haie gedurende zijn gehele carrière (1989 - 2002).
- #8 Rainer en Ralph Philipp –  Spelers van de Kölner Haie; shirtnummer niet meer gebruikt sinds overlijden van Ralph Philip.
- #11 Miroslav Sikora –  Speler en coach van de Kölner Haie gedurende 16 jaar.
- #12 Mirko Lüdemann –  Speler van de Kölner Haie tussen 1993 en 2016.
- #14 Detlef Langemann –  Speler en aanvoerder van het eerste kampioensteam in 1977.
- #80 Robert Müller –  Speler van de Kölner Haie; shirtnummer niet meer gebruikt sinds overlijden op 21 mei 2009.

title: Kölner Haie

wikitext:
{{Infobox ijshockeyclub
| teamnaam = Kölner Haie
| bg_color = background:#FFFFFF; border-top:#000080 5px solid; border-bottom:#DD2200 5px solid;
| text_color = black
| stichtingsnaam = Eishockeyclub HC München 1998
| logo_image = Keoln_Maerz_2009_PD_20090327_066.JPG
| opgericht = 1972
| ijshal = [[Lanxess Arena]]
| plaats =
| capaciteit = 18.500
| sponsor = RheinEnergie
| voorzitter =
| Algemeen directeur = {{DE-VLAG}} Philipp Walter
| coach = {{DE-VLAG}} Uwe Krupp
| captain = {{DE-VLAG}} Moritz Müller
| competitie = [[Deutsche Eishockey Liga|DEL]]
| kleuren = {{kleurvierkant|red}} {{kleurvierkant|white}} {{kleurvierkant|black}}
| kampioen = '''Bundesliga''': 1977, 1979, 1984, 1986, 1987, 1988
'''DEL''': 1995, 2002

| beker = 2004
| website = [https://www.haie.de/ haie.de]
| leftarm1 = FF0000
| body1 = FF0000
| rightarm1 = FF0000
| shorts1 = 000000
| pattern_la1 = _red_hoops
| pattern_b1 = _whitesholders
| pattern_ra1 = _red_hoops
| titel1 = Thuisshirt
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = 000000
| pattern_la2 =
| pattern_b2 =
| pattern_ra2 =
| titel2 = Uitshirt
}}
De '''Kölner Haie''' is een professioneel [[IJshockey|ijshockeyteam]] gevestigd in [[Keulen (stad)|Keulen, Duitsland]]. De club is opgericht in 1972, nadat het zich afgesplitst had van ''Kölner Eis-Klub'', en speelt in de [[Deutsche Eishockey Liga|Deutsche Eishockey Liga (DEL)]], het hoogste niveau in het professionele Duitse ijshockey. De Kölner Haie zijn tevens een van de oprichters van deze competitie sinds de start in 1994. De Haie spelen sinds 1973 in de hoogste Duitse ijshockeycompetities en werden in totaal acht keer nationaal kampioen.

De Kölner Haie spelen hun thuiswedstrijden in de DEL en de Duitse beker (DEB-Pokal) in de in 1998 geopende [[Lanxess Arena]] in de Keulse wijk Deutz. Met plaats voor 18.500 toeschouwers is de Lanxess Arena een van de grootste multifunctionele arena's in Europa, en de Kölner Haie hebben de op een na hoogste gemiddelde toeschouwersaantal in het Europese ijshockey (na het Zwitserse team SC Bern). Er bestaat een sterke lokale rivaliteit tussen de Kölner Haie en de [[Düsseldorfer EG]] van het naburige Düsseldorf.

== Historie ==

=== 1972 - 1976: Oprichting en beginjaren ===
In de zomer van 1972 scheidde de ijshockeyafdeling van de Kölner EK, die sinds 1936 in verschillende lagere divisies speelde, zich af van de moederclub. De leden waren van mening dat ze als zelfstandige club succesvoller ijshockey konden spelen, omdat er meer keuzevrijheid en betere financiële mogelijkheden waren. Op 10 augustus 1972 werd de onafhankelijkheid van de ijshockeyafdeling beslist en werd Peter Rentergent aangesteld als voorzitter. Omdat de ''Kölner Eishockey Klub (KEC)'' aanvankelijk als een onafhankelijke afdeling aan de oude club verbonden bleef - aanvankelijk heette de ijshockeyafdeling ''Kölner EC in Kölner EK'' - mocht het team direct starten in de Oberliga. De KEK was namelijk een lid van de Duitse ijshockey federatie (Deutschen Eishockey-Bund) en had dus het recht om in deze divisie te starten.

De nieuwe club zou oorspronkelijk Kölner EC heten, maar dit werd door de bond niet toegelaten vanwege de gelijkenis met Kölner EK. Daarom werd later de toevoeging ''"Die Haie"'' aan de clubnaam toegevoegd. De haai was ook afgebeeld in het eerste logo ontworpen door de toenmalige doelman en kunstenaar Dieter Horký. Tegenwoordig is de haai het onmiskenbare kenmerk van de club en maakt deze officieel deel uit van de naam sinds 1995.

In hun allereerste seizoen in 1972-73 in de Oberliga wisten de Haie te promoveren naar de Eishockey-Bundesliga. Het team, dat bestond uit sterke West-Duitse spelers, overklaste de tegenstanders in de Oberliga soms met dubbele cijfers. In haar eerste jaar in de Bundesliga waren er altijd problemen in en rond het team. Niet alleen waren verschillende belangrijke spelers lang geblesseerd, maar ze raakten ook de algemeen directeur (en tevens speler) Günter Peters kwijt toen die vluchtte uit Keulen na financiële problemen met zijn bandenhandel. Desalniettemin wisten ze uiteindelijk nipt in de hoogste divisie te blijven.

De problemen binnen de club hielden aan in het seizoen 1975-76. Nadat er intern een ruzie was ontstaan over vermeende betalingen aan de speler, die officieel nog als amateur werden beschouwd, trad clubpresident Rentergent begin 1976 af. Door de slechte prestaties en de onrust in de club - midden in het seizoen werd ook coach Bendík ontslagen wegens aanhoudend gebrek aan succes - liep het aantal kijkers sterk terug, wat leidde tot een financieel tekort aan het einde van het seizoen.

=== 1976 - 1983: Eerste succes ondanks geldzorgen ===
Ondanks de aanhoudende geldproblemen trokken de Haie de aandacht van het publiek dankzij verschillende, grote transfers. De spectaculairste aankoop was de overname van Erich Kühnhackl van EV Landshut voor de toenmalige recordtransfersom van ruim 600.000 [[Duitse mark]]. Net toen de Kölner Haie zich met de aanwinsten hadden gevestigd in de top van competitie, bleek dat er meer dan twee miljoen Duitse mark aan achterstallige belastingen en schulden waren verborgen.

De club kon het faillissement alleen afwenden en actief blijven in de Bundesliga door onmiddellijk [[Consolidatie (boekhouding)|consolidatiemaatregelen]] te nemen. Door dit te doen lukte het de Haie om het seizoen uit te kunnen spelen, en slaagden ze er zelfs in om hun eerste kampioenschap te winnen in maart 1977 toen ze de voormalige seriekampioenen uit [[Berlijn]] en hun Rijnlandse rivalen uit Düsseldorf en Krefeld versloegen in de nieuw geïntroduceerde kampioensronde.

Nadat het in het daaropvolgende seizoen niet gelukt was om de titel met succes te verdedigen, werden er opnieuw veel nieuwe spelers aangetrokken. Onder meer Miroslav Sikora kwam naar Keulen, die de daaropvolgende 20 jaar zowel als speler en als trainer aan de Haie verbonden bleef. Gerhard Kießling, de kampioenscoach uit 1977, keerde ook terug naar de Haie nadat hij verrassend genoeg onmiddellijk na het eerste kampioenschap was ontslagen. Met de ombouw van het team wisten de Haie in het seizoen 1978-79 hun tweede titel binnen te halen.

De volgende seizoenen werden gekenmerkt door sportief teleurstellende resultaten en de financiële consolidatie van de club. In het seizoen 1980-81 bereikten de Haie de play-off kwalificatie, maar het team was betrokken bij een schandaal van paspoortvervalsing (dat gebruikt werd om Canadezen of Amerikanen zonder Duits staatsburgerschap als Duitse spelers in te schrijven) en werd als straf teruggezet naar de degradatieronde. Ondanks alle perikelen naast het speelveld hadden de Kölner Haie tegen 1983 een sterk blok gevormd met een mix van jonge, getalenteerde nieuwkomers en ervaren spelers.

=== 1983 - 1988: Vier landstitels in vijf jaar ===
Met Jozef Golonka werd aan het begin van het seizoen 1983-84 een ervaren coach aangetrokken, die het team naar de finale van de playoff-ronde leidde. Hier kwamen ze EV Landshut tegen, die ze met 5-0 in de vijfde en beslissende wedstrijd versloegen en daarmee voor de derde keer Duits landskampioen werden.

Door tal van blessures moesten de Haie het jaar erop genoegen nemen met de derde plaats. Het seizoen 1985/86, het eerste seizoen waarin voormalig Haie-speler Hardy Nilsson als trainer was aangesteld, was een van de meest succesvolle in de geschiedenis van de club. Vanaf het begin domineerde het team de competitie en ging als koploper de play-offs in. Ze verloren daar slechts één wedstrijd en wonnen de finalereeks tegen Düsseldorfer EG (DEG) met 3-0. Eerder dat seizoen waren ze ook al verliezend finalist in de Europa Cup. Maar tijdens het succesvolle seizoen was er ook een trieste gebeurtenis dat voor opschudding zorgde bij de Haie. De 19-jarige Ralf Philipp, neef van oud-KEC-spits Rainer Philipp en jong talent in het team, stierf bij een auto-ongeluk. Sindsdien speelt er niemand meer bij de club met het rugnummer 8, dat het aanstormende talent "geërfd" had van zijn oom.

In het seizoen 1986-87 werden de Haie het eerste team (sinds de introductie van de play-offs) dat hun titel met succes verdedigde in twee opeenvolgende seizoenen. In de play-offs, die ze als tweede ingingen, verloren de Haie geen wedstrijd en versloeg [[Schwenninger Wild Wings|Schwenningen]], DEG en [[Adler Mannheim|Mannheim]] elk in drie wedstrijden. Een jaar later maakten de Haie de titel-hattrick perfect toen ze de vijfde cruciale wedstrijd met 4-1 wonnen in de finale van de play-offs tegen Rosenheim. Aan het begin van de play-offs vestigde de KEC een record dat tot op de dag van vandaag niet is geëvenaard: inclusief de drie overwinningen tegen Frankfurt en Mannheim won het team 20 play-off-wedstrijden op rij.

=== 1988 - 1994: Rivaliteit aan de Rijn ===
Na de drie opeenvolgende titels werden de Haie als favorieten gezien in het seizoen 1988-89, maar de club moest in de halve finales van de play-offs het onderspit delven tegen streekgenoot en de nieuwe schaduwfavoriet Düsseldorfer EG. Ook in het seizoen 1989-90 leek het weer uit te lopen op een duel tussen de beide Rijnlandse rivalen, nadat de Haie als tweede eindigden in de reguliere competitie achter de DEG. Tot een ontmoeting in de play-off finale kwam het dat jaar niet, omdat de Haie in de halve finales verloren van Rosenheim.

Ook in twee volgende seizoenen liep het voor de Haie niet zoals men gewend was. In 1990-91 kampte het team met veel blessures, maar ze wisten zich toch te kwalificeren voor de play-offs. Daar zorgde het team, door overwinningen tegen Hedos München en BSC Preussen, eindelijk voor de langverwachte finale tegen Düsseldorfer EG. Nadat de Haie een 0-2 achterstand in de finalewedstrijden hadden rechtgetrokken tot 2-2, werd de club uit Keulen toch verslagen in de beslissende vijfde wedstrijd en won de rivaal haar tweede opeenvolgende landstitel. In de daaropvolgende jaren waren er opnieuw interne problemen binnen de ijshockeyclub en bleef het spel op het ijs ondermaats.

=== 1994 - 2001: Nieuwe competitie, nieuw stadion ===
Na de oprichting van de Deutsche Eishockey Liga (DEL), waarin voor het eerst verenigingen zich ook als GmbH konden verenigen, werd de term "Haie" officieel toegevoegd aan de clubnaam. Door uitgebreide consolidatiemaatregelen en verschillende inzamelacties van fans slaagde de club erin om enkele grote spelers naar Keulen te krijgen. Na een relatief teleurstellende kwalificatieronde, waarin de Haie op de zesde plaats eindigde, steeg het team in de play-offs boven zichzelf uit en wist zowel Kaufbeurer Adler, Mannheim en  BSC Preussen uit te schakelen. In de finale wisten ze in vijf wedstrijden ook van EV Landshut te winnen en werd de club de eerste DEL-kampioen.

In het seizoen 1995-96 bereikte de vereniging opnieuw de play-off finale waar rivaal Düsseldorfer EG wachtte. Ondanks een overwinning in de eerste wedstrijd, verloor KEC de overige wedstrijd en moest genoegen nemen met ht vice-kampioenschap. In dat jaar behaalde de Haie ook de finale van de Europacup, maar ook daar verloor het van het Finse Jokerit Helsinki.

In 1996 werd het team sterk veranderd door het [[Bosman-arrest]], maar de Haie wisten dat seizoen zowel nationaal als internationaal geen potten te breken. Ook de volgende seizoenen, met een verhuizing van de club in oktober 1998 naar de net voltooide Lanxess Arena (tot 2008 ''"Kölnarena"''), waren er veel problemen bij de KEC en werd de club steeds in het begin van de play-offs uitgeschakeld. Rond de eeuwwisseling had het team opnieuw een sterk team opgebouwd, maar vertaalde dit zich niet in resultaten op het ijs.

=== 2001 - 2006: Nieuwe successen ===
Net als in de jaren ervoor maakten de Haie ook in het seizoen 2001-02 een zwakke indruk in de reguliere competitie. Uitgerekend in het jaar van het 30-jarig verenigingsjubileum werd pas één wedstrijd voor het einde de play-offs gehaald. Vanaf dat moment begonnen de Haie aan het overwinningsreeks en troffen ze Adler Mannheim in de finale. Na vier wedstrijden en een gelijke stand, wisten de Kölner Haie de beslissende vijfde wedstrijd naar zich toe te trekken en hun jubileumjaar extra glans te geven met hun achtste landstitel. Als regerend kampioen speelden de Haie onder hun nieuwe trainer Hans Zach ook in het seizoen 2002-03 overtuigend ijshockey, maar moesten ze dat jaar in de play-off finale hun meerdere erkennen in [[Krefeld Pinguine]]. Het seizoen eindigde met nog een domper, nadat ook de finale van de nieuwe Deutscher Eishockey-Pokal werd verloren tegen Adler Mannheim.

Het was duidelijk dat de Kölner Haie ook in 2003-04 weer als grote favoriet begonnen aan het seizoen, maar het team kon de hoge verwachtingen niet inlossen en kon enkel een klein succes boeken door dat seizoen wel de nationale beker te winnen. Ondanks de tegenvallende resultaten behaalde de Haie dat seizoen een verenigingsrecord met 6.500 verkochte seizoenskaarten. Ook in 2004-05 kampte het team met veel blessures en werd de tegenstand versterkt door de NHL-lockout.

In het seizoen 2005-06 kwam het na tien jaar eindelijk weer tot een derby tegen de DEG in de play-offs. Nadat de Haie op plaats 5 geëindigd waren in de competitie en in de kwartfinale de Nürnberg Ice Tigers werden verslagen, volgde de halve finales tegen de DEG. Het kwam aan op een beslissende, vijfde wedstrijd, waarin de Haie met 3-5 ten onder gingen.

=== 2006 - heden: Van topper naar middenmoot ===
Sinds 2006 behaalde de Kölner Haie vaker wel dan niet de play-offs, maar tot echte successen kwam het niet meer. Inmiddels zijn er andere grootmachten in het Duitse ijshockey opgestaan (zoals [[EHC Red Bull München]] en [[Eisbären Berlin]]), waardoor de Haie moeite hebben om grote succesen te boeken. Driemaal (2008, 2013 en 2014) wisten ze wel nog de play-off finale te halen, maar ze verloren elk van deze finales.

Door een slechte boekhouding raakten de Haie in 2010 opnieuw in financiële problemen, nadat de grootste aandeelhouder [[Heinz Hermann]] Göttsch was opgestapt. In de 17 jaar dat hij aan het roer stond had hij 30 miljoen euro in de vereniging gepompt. Vrijwel dagelijks waren er geruchten in de pers over een aanstaande "weg naar de rechtbank" voor de Haie of mislukte onderhandelingen met potentiële nieuwe sponsors. Nadat de eigenaar van de Lanxess Arena de Keulse club tegemoet was gekomen met een nieuw huurcontract, kon voorzitter Thomas Eichin op 31 mei 2010 bekendmaken dat men de benodigde vergunningaanvraag tijdig bij de DEL heeft ingediend. Er was echter wel nog een gat in de begroting van ongeveer een miljoen euro, wat gedicht moest worden binnen de vijfdaagse verlenging die door de DEL was verleend. Op 8 juni 2010 kwam eindelijk de bekendmaking: "Zukunft der Haie gesichert!" Het management van de club was erin geslaagd om een groep particuliere investeerders binnen te halen en de voortgang van de club in de DEL zeker te stellen.

In de recente jaren (sinds 2020) lukt het de Haie niet meer om de play-offs van het Duits kampioenschap te behalen. In 2023 viert de club haar vijftigjarig bestaan in de hoogste Duitse divisie.

== Stadion ==

=== Eis- und Schwimmstadion Köln ===
[[Bestand:Köln deutz kölnarena.jpg|thumb|''De Lanxess Arena in Keulen'']]Het ijs- en zwemstadion in Keulen, dat vanwege de ligging aan de Lentstrasse ook wel bekend stond als de ''Eisstadion an der Lentstraße'', was al sinds de tijden als Kölner EK de thuishaven van de ijshockeyafdeling. Het stadion werd gebouwd in 1936 en was in 1955 gastheer van het [[Wereldkampioenschap ijshockey mannen 2010|wereldkampioenschap ijshockey]]. Hoewel het stadion sinds de bouw een paar keer is gerestaureerd (meest recentelijk in 1975) en het met 7.200 zitplaatsen een van de grotere stadions in de DEL was, werd er in Keulen gesproken over de bouw van een nieuw stadion.

In maart 2007 werd de ijsbaan wegens acuut instortingsgevaar gesloten en in de zomer van 2008 werd begonnen met de sloop van het gebouw. Op de plek werd een nieuwe combinatie van ijs- en zwemstadion gebouwd, het Keulse ''Lentpark''.

=== Lanxess Arena ===
Sinds het seizoen 1998-99 spelen de Kölner Haie hun wedstrijden in de Lanxess Arena (voorheen bekend als Kölnarena), een multifunctionele zaal met 18.500 zitplaatsen in het district Deutz op de rechteroever van de Rijn. In 2000 werd in de buurt van de Kölnarena een modern ijshockey-trainingscentrum gebouwd, waar het profteam van Haie traint en waar de junior- en amateurteams kunnen trainen en hun wedstrijden spelen. Deze hal is ook de trainings- en wedstrijdlocatie voor het damesijshockeyteam van Keulen, de ''Cologne Brownies.''

In 2000 brak de club het vorige Europese record door hun stadion uit te verkopen en 18.500 toeschouwers hun thuiswedstrijd te laten bezoeken. Door de grote capaciteit van het stadion zijn de Haie uitgegroeid tot het team met het grootste aantal toeschouwers in de DEL. In een Europa-brede vergelijking van toeschouwersaantallen in het seizoen 2005-06 stonden de Haie op de tweede plaats achter SC Bern, en wisten de Haie gemiddeld 12.453 bezoekers per wedstrijd te trekken. De Haie vierden hun grootste overwinning in de arena tot nu toe in het seizoen 2006-07, toen ze de toenmalige competitieleider [[ERC Ingolstadt]] met 10-0 versloegen.

== Prijzen ==

=== Nationaal ===
'''[[Deutsche Eishockey Liga]]'''

* Winnaar: 1995, 2002
* Runner-up: 1996, 2000, 2003, 2008, 2013, 2014

'''Deutscher Eishockey-Pokal'''

* Winnaar: 2004
* Runner-up: 2003

==== Eishockey-Bundesliga ====

* Winnaar: 1977, 1979, 1984, 1986, 1987, 1988
* Runner-up: 1991, 1993

=== Internationaal ===
'''[[IIHF Europa Cup|Europa Cup]]'''

* Runner-up: 1985, 1996
* 3e plaats: 1989

=== Voorseizoen ===
'''[[Spengler Cup]]'''

* Winnaar: 1999

'''Tatra Cup'''

* Winnaar: 2011

== Spelers ==

=== Huidige selectie ===
''Bijgewerkt tot 16 maart 2023''
{| class="wikitable sortable"
!No.
!Nat
!Speler
!Pos
!S/G
!Leeftijd
!Geboorteplaats
|-
|15
|{{CA-VLAG}}
!Louis-Marc Aubry
|C
|L
|31
|[[Trois-Rivières (Canada)|Trois-Rivières, Quebec, Canada]]
|-
|57
|{{CA-VLAG}}
!Brady Austin
|D
|L
|29
|[[Bobcaygeon|Bobcaygeon, Ontario, Canada]]
|-
|7
|{{US-VLAG}}
!Nick Bailen
|D
|R
|33
|[[Fredonia, New York, Verenigde Staten]]
|-
|13
|{{CA-VLAG}}
!Nicholas Baptiste
|RW
|R
|27
|[[Ottawa (stad)|Ottawa, Ontario, Canada]]
|-
|16
|{{CA-VLAG}}
!Jason Bast
|C
|L
|33
|[[Regina (Canada)|Regina, Saskatchewan, Canada]]
|-
|40
|{{DE-VLAG}}
!Julian Chrobot
|F
|L
|22
|[[Augsburg (stad)|Augsburg, Duitsland]]
|-
|67
|{{CZ-VLAG}}
!Stanislav Dietz
|D
|L
|32
|[[Písek (okres Písek)|Pisek, Tsjechië]]
|-
|37
|{{US-VLAG}}
!Jack Dougherty
|D
|R
|26
|[[St. Paul Park (Minnesota)|St. Paul, Minnesota, Verenigde Staten]]
|-
|39
|{{CA-VLAG}}
!Landon Ferraro
|C
|R
|31
|[[Trail, British Columbia, Canada]]
|-
|22
|{{DE-VLAG}}
!Maximilian Glötzl
|D
|L
|21
|[[Schongau (Duitsland)|Schongau, Duitsland]]
|-
|65
|{{DE-VLAG}}
!Leo Hafenrichter
|D
|R
|18
|[[Neurenberg|Neurenberg, Duitsland]]
|-
|9
|{{DE-VLAG}}
!Maximilian Kammerer
|C
|L
|26
|[[Düsseldorf|Düsseldorf, Duitsland]]
|-
|10
|{{CA-VLAG}}
!Jon Matsumoto
|C
|L
|36
|[[Ottawa (stad)|Ottawa, Ontario, Canada]]
|-
|26
|{{CA-VLAG}}
!David McIntyre
|C
|L
|36
|[[Oakville (Ontario)|Oakville, Ontario, Canada]]
|-
|91
|{{DE-VLAG}}
!Moritz Müller ('''C''')
|D
|L
|36
|[[Frankfurt am Main|Frankfurt, Duitsland]]
|-
|50
|{{DE-VLAG}}
!Alexander Oblinger
|RW
|R
|34
|[[Augsburg (stad)|Augsburg, Duitsland]]
|-
|21
|{{CA-VLAG}}
!Mark Olver
|C
|L
|35
|[[Burnaby|Burnaby, British Columbia, Canada]]
|-
|30
|{{DE-VLAG}}
!Mirko Pantkowski
|G
|L
|24
|[[Kassel (Duitsland)|Kassel, Duitsland]]
|-
|55
|{{CA-VLAG}}
!Carter Proft
|C
|L
|28
|[[Spruce Grove|Spruce Grove, Alberta, Canada]]
|-
|44
|{{DE-VLAG}}
!Alex Roach
|D
|L
|30
|[[Schongau (Duitsland)|Schongau, Duitsland]]
|-
|17
|{{DE-VLAG}}
!Jan Luca Sennhenn
|D
|L
|22
|[[Kassel (Duitsland)|Kassel, Duitsland]]
|-
|74
|{{RU-VLAG}}
!Oleg Shilin
|G
|L
|31
|[[Omsk|Omsk, Rusland]]
|-
|24
|{{CA-VLAG}}
!Zach Sill
|C
|L
|34
|[[Truro, Nova Scotia, Canada]]
|-
|18
|{{CA-VLAG}}
!Ryan Stanton
|D
|L
|33
|[[St. Albert|St. Albert, Alberta, Canada]]
|-
|43
|{{DE-VLAG}}
!Pascal Steck
|F
|L
|19
|[[Landshut (stad)|Landshut, Duitsland]]
|-
|36
|{{SE-VLAG}}
!Andreas Thuresson
|LW
|R
|35
|[[Kristianstad (stad)|Kristianstad, Zweden]]
|-
|42
|{{DE-VLAG}}
!Luis Üffing
|F
|L
|22
|[[Peißenberg|Peißenberg, Duitsland]]
|-
|5
|{{DE-VLAG}}
![[Robin Van Calster]]
|C
|L
|20
|[[Bonheiden]], [[België]]
|}

=== Geëerde oud-spelers ===
Acht shirtnummers worden niet langer meer gebruikt door de Kölner Haie.

* '''#1''' Josef Heiss –  Speler van de Kölner Haie tussen 1988 en 2001.
* '''#4''' Udo Kießling –  Speler van de Kölner Haie en lid van de International Ice Hockey Federation Hall of Fame.
* '''#6''' Jörg Mayr –  Speler van de Kölner Haie gedurende zijn gehele carrière (1989 - 2002).
* '''#8''' Rainer en Ralph Philipp –  Spelers van de Kölner Haie; shirtnummer niet meer gebruikt sinds overlijden van Ralph Philip.
* '''#11''' Miroslav Sikora –  Speler en coach van de Kölner Haie gedurende 16 jaar.
* '''#12''' Mirko Lüdemann –  Speler van de Kölner Haie tussen 1993 en 2016.
* '''#14''' Detlef Langemann –  Speler en aanvoerder van het eerste kampioensteam in 1977.
* '''#80''' Robert Müller –  Speler van de Kölner Haie; shirtnummer niet meer gebruikt sinds overlijden op 21 mei 2009.

==Externe link==
* [http://www.haie.de/ Officiële website]

{{Navigatie Deutsche Eishockey Liga}}

[[Categorie:Duitse ijshockeyclub]]
[[Categorie:Sportclub in Keulen]]

title: Kölner Haie

Coach: Uwe Krupp

Captain: Moritz Müller

Hoofdsponsor: RheinEnergie

IJshal: Lanxess Arena

Competitie: DEL

| Left arm | Body | Right arm | | Team colours | | | | Uitshirt | | |

Portaal: Sport

Left arm: Body · Right arm


text:
# Pentacheles snyderi
Pentacheles snyderi is een tienpotigensoort uit de familie van de Polychelidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Rathbun.

wikiname: nlwiki

title: Pentacheles snyderi

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pentacheles snyderi''
| afbeelding =
| status = LC
| rl-id = 185061
| statusbron = 2009
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Decapoda]]
| familie = [[Polychelidae]]
| geslacht = ''[[Pentacheles]]''
| w-naam = ''Pentacheles snyderi''
| auteur = Rathbun
| datum = 1906
| haakjes = ja
| commons =
| species =
| worms = 382981
}}
'''''Pentacheles snyderi''''' is een [[tienpotigen]]soort uit de familie van de [[Polychelidae]].<ref>Chan, T. (2012). <i>Pentacheles snyderi</i> (Rathbun, 1906). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=382981</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Rathbun.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|22}}

[[Categorie:Polychelidae]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]

title: Pentacheles snyderi · IUCN-status: Niet bedreigd (2009)

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Malacostraca

Orde: Decapoda

Familie: Polychelidae

Geslacht: Pentacheles

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Dasypoda iberica
Dasypoda iberica is een vliesvleugelig insect uit de familie Melittidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1973 door Warncke.

title: Dasypoda iberica

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Dasypoda iberica''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Melittidae]]
| onderfamilie = [[Dasypodainae]]
| tribus = [[Dasypodaini]]
| geslacht = ''[[Dasypoda]]''
| w-naam = ''Dasypoda iberica''
| auteur = Warncke
| datum = 1973
| haakjes =
| species =
| commons =
| rl-id = 13322507
| status = DD
| statusbron = 2012
}}
'''''Dasypoda iberica''''' is een [[vliesvleugeligen|vliesvleugelig]] [[insecten|insect]] uit de familie [[Melittidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1973 door Warncke.<ref>{{Brontabel|2008-ITIS}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|14}}
[[Categorie:Melittidae]]
[[Categorie:IUCN-status onzeker]]

title: Dasypoda iberica · IUCN-status: Onzeker (2012)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Melittidae

Onderfamilie: Dasypodainae

Geslachtengroep: Dasypodaini

Geslacht: Dasypoda

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Nihondairastadion
Het IAI Nihondairastadion (Japans: IAIスタジアム日本平) is een multifunctioneel stadion in Shizuoka, een stad in Japan. Het stadion werd geopend in 1991 en gerenoveerd in 1993 en tussen 2002 en 2003.

## Naam
Het stadion heette eerder het Nihondaira Sportstadion, tussen 1991 en 2009 en daarna Outsourcing Nihondairastadion tussen 2009 en 2013. De lokale naam is Shizuoka-shi Nihondaira Sutajiamu, de bijnaam 'Daira' en 'Ausuta'

## Toeschouwersaantal
Aanvankelijk konden er in het stadion 13.000. Toen er vanaf 1993 ook professionele voetbalwedstrijden werden gespeeld werd dit aantal ongeveer 18.500. Bij de renovatie in 2003 werd dit uitgebreid naar ongeveer 20.000 toeschouwers.

## Gebruik
Het stadion wordt vooral gebruikt voor voetbalwedstrijden, de voetbalclub Shimizu S-Pulse maakt gebruik van dit stadion. Het werd ook gebruikt voor het Aziatisch kampioenschap voetbal onder 16 van 2004 dat van 4 tot en met 18 september in Japan werd gespeeld.

title: Nihondairastadion

wikitext:
{{Infobox stadion
| naam stadion      = IAI Nihondairastadion
IAIスタジアム日本平
| afbeelding        = Nihondaira_stadium20090412.jpg
| onderschrift      =
| UEFA-sterren      =
| bijnaam           = 'Daira' en 'Ausuta'
| plaats            = [[Shizuoka (stad)|Shizuoka]] (Japan)
3880-1 Otani, Shimizu-muramatsu
| capaciteit        = 20.339<ref>{{en}} {{Citeer web |url=https://int.soccerway.com/venues/japan/nihondaira-stadium/v212/|titel=''IAI Stadium Nihondaira''|uitgever=Soccerway|datum=2 april 2020}}</ref>
| bouwjaar          =
| geopend           = 1991<ref>{{en}} {{Citeer web |url=https://www.stadiumguide.com/iai-stadium-nihondaira/|titel=''IAI Stadium Nihondaira''|uitgever=The Stadium Guide|datum=2 april 2020}}</ref>
| kosten            =
| architect         =
| eigenaar          =
| beheerder         =
| bespelers         = [[Shimizu S-Pulse]]<ref>{{en}} {{Citeer web |url=http://stadiumdb.com/stadiums/jpn/nihondaira_stadium|titel=''Outsourcing Stadium Nihondaira (Nihondaira Stadium)''|uitgever=Stadium  Database|datum=2 april 2020}}</ref>
| eerste wedstrijd  =
| laatste wedstrijd =
| gerenoveerd       = 1993, 2002–03
| gesloten          =
| afgebroken        =
| vorigenamen       = Nihondaira Sportstadion
(1991–2009)
Outsourcing Stadium Nihondaira
(2009–2013)
| naamtribunes      =
| veldafmetingen    = 135m × 73m
| oppervlak         = gras
| mapname           = Japan
| lat_deg           = 34
| lat_min           = 59
| lat_sec           = 4
| lat_dir           = N
| lon_deg           = 138
| lon_min           = 28
| lon_sec           = 52
| lon_dir           = E
| afbeelding2       =
| onderschrift2     =
}}
Het '''IAI Nihondairastadion''' ([[Japans]]: IAIスタジアム日本平) is een multifunctioneel [[stadion]] in [[Shizuoka (stad)|Shizuoka]], een stad in [[Japan]]. Het stadion werd geopend in 1991 en gerenoveerd in 1993 en tussen 2002 en 2003.

==Naam==
Het stadion heette eerder het Nihondaira Sportstadion, tussen 1991 en 2009 en daarna Outsourcing Nihondairastadion tussen 2009 en 2013. De lokale naam is Shizuoka-shi Nihondaira Sutajiamu, de bijnaam 'Daira' en 'Ausuta'

==Toeschouwersaantal==
Aanvankelijk konden er in het stadion 13.000. Toen er vanaf 1993 ook professionele voetbalwedstrijden werden gespeeld werd dit aantal ongeveer 18.500. Bij de renovatie in 2003 werd dit uitgebreid naar ongeveer 20.000 toeschouwers.

==Gebruik==
Het stadion wordt vooral gebruikt voor voetbalwedstrijden, de voetbalclub [[Shimizu S-Pulse]] maakt gebruik van dit stadion. Het werd ook gebruikt voor het [[Aziatisch kampioenschap voetbal onder 16 - 2004|Aziatisch kampioenschap voetbal onder 16 van 2004]] dat van 4 tot en met 18 september in Japan werd gespeeld.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesa/as-u17-04.html|title=''Asian U-17 Championship 2004''|publisher=rsssf.com|date=2 april 2020}}</ref>

{{Commonscat|Nihondaira Sports Stadium}}
{{Appendix}}
{{Coor title dms|34|59|4|N|138|28|52|E|scale:6250_region:JP}}
[[Categorie:Voetbalstadion in Japan]]
[[Categorie:Sport in Chubu]]
[[Categorie:Bouwwerk in de prefectuur Shizuoka]]

title: IAI Nihondairastadion · IAIスタジアム日本平

Bijnaam: 'Daira' en 'Ausuta'

Plaats: Shizuoka (Japan) · 3880-1 Otani, Shimizu-muramatsu

Bespelers: Shimizu S-Pulse

Oppervlakte: gras

Vroegere namen: Nihondaira Sportstadion · (1991–2009) · Outsourcing Stadium Nihondaira · (2009–2013)

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: Nihondairastadion (Japan) · Nihondairastadion


text:
# Srđan Lakić
Srđan Lakić (Dubrovnik, 2 oktober 1983) is een Kroatische voormalig profvoetballer die bij voorkeur in de aanval speelde. Zijn naam wordt vaak gespeld als Srdjan Lakic, meestal in de landen waar de letters Đ en Ć niet voorkomen.

## Clubcarrière
Lakić begon zijn carrière bij de Kroatische teams Hrvatski Dragovoljac en Kamen Ingrad voordat hij verhuisde naar Hertha BSC Berlin in de zomer van 2006. In 2005 speelde hij drie wedstrijden voor het Kroatische nationale elftal onder de 21.
Lakić maakte zijn debuut voor Hertha BSC Berlin op 10 augustus 2006 in de UEFA Cup tegen het Georgische FK Ameri. Zijn debuut in de Bundesliga was 3 dagen later tegen VfL Wolfsburg. In de tweede wedstrijd tegen FK Ameri maakte hij zijn eerste doelpunt voor Hertha. Tijdens het seizoen 2007-2008 werd hij uitgeleend aan Heracles Almelo. Hij maakte zijn debuut voor Heracles tegen Ajax op 15 september 2007. Zijn eerste goal maakte hij 22 januari 2008 tegen Excelsior Rotterdam.
Begin augustus 2008 speelde Lakic nog mee in de voorbereiding met Hertha, maar tekende op 6 augustus alsnog een contract voor 3 jaar bij Kaiserslautern. Op 9 augustus 2008 maakte Lakić zijn debuut voor de club, hij scoorde de enige goal in de met 2-1 verloren wedstrijd tegen FC Carl Zeiss Jena in de eerste ronde van de DFB-Pokal. Zijn competitiedebuut maakte hij op 15 augustus 2008 in de met 3-3 gelijkgespeelde uitwedstrijd bij Mainz 05. Hij werd in de rust gewisseld bij een 0-3-achterstand. Op 29 augustus 2008 maakte hij zijn eerste competitietreffer voor Kaiserslautern, door 1 keer te scoren in de met 3-1 gewonnen uitwedstrijd bij Ingolstadt.
Op 27 januari 2011 maakte VfL Wolfsburg bekend dat Lakić vanaf de zomer van 2011 zal uitkomen voor de club. Hij kwam een contract overeen tot de zomer van 2015. In januari 2012 werd hij tot het einde van het seizoen verhuurd aan TSG 1899 Hoffenheim. Op 29 januari 2013 leende Hoffenheim Lakić voor 18 maanden uit aan Eintracht Frankfurt.
De Kroaat verliet Eintracht Frankfurt tijdens zijn huurperiode en vertrok naar zijn oude club 1. FC Kaiserslautern in de 2. Bundesliga.
Lakić tekende in januari 2015 een contract voor anderhalf jaar bij SC Paderborn 07, op dat moment actief in de Bundesliga. In de verbintenis werd een optie opgenomen voor nog een seizoen. Met Paderborn degradeerde hij tweemaal op rij. Medio 2016 beëindigde hij zijn loopbaan.

## Internationale carrière
In 2005 speelde Lakić drie wedstrijden voor het Kroatië –21.

## Statistieken

### Clubstatistieken
| seizoen                               | club                    | land      | competitie    | wed. | goals |
| ------------------------------------- | ----------------------- | --------- | ------------- | ---- | ----- |
| 2002/2003                             | NK GOŠK Dubrovnik       | Kroatië   | Druga HNL     | 27   | 13    |
| 2003/2004                             | NK GOŠK Dubrovnik       | Kroatië   | Druga HNL     | 27   | 13    |
| 2004/2005                             | NK Hrvatski Dragovoljac | Kroatië   | Druga HNL     | 28   | 24    |
| 2005/2006                             | Kamen Ingrad            | Kroatië   | Prva HNL      | 30   | 13    |
| 2006/2007                             | Hertha BSC              | Duitsland | Bundesliga    | 11   | 0     |
| 2007/2008                             | Hertha BSC              | Duitsland | Bundesliga    | 1    | 0     |
| 2007/2008                             | → Heracles Almelo       | Nederland | Eredivisie    | 28   | 7     |
| 2008/2009                             | 1. FC Kaiserslautern    | Duitsland | 2. Bundesliga | 25   | 12    |
| 2009/2010                             | 1. FC Kaiserslautern    | Duitsland | 2. Bundesliga | 24   | 7     |
| 2010/2011                             | 1. FC Kaiserslautern    | Duitsland | Bundesliga    | 31   | 16    |
| 2011/2012                             | VfL Wolfsburg           | Duitsland | Bundesliga]   | 10   | 0     |
| 2011/2012                             | → TSG 1899 Hoffenheim   | Duitsland | Bundesliga    | 7    | 0     |
| 2012/2013                             | VfL Wolfsburg           | Duitsland | Bundesliga    | 8    | 0     |
| 2012/2013                             | → Eintracht Frankfurt   | Duitsland | Bundesliga    | 14   | 4     |
| 2013/2014                             | → Eintracht Frankfurt   | Duitsland | Bundesliga    | 8    | 0     |
| 2013/2014                             | 1. FC Kaiserslautern    | Duitsland | 2. Bundesliga | 15   | 2     |
| 2014/2015                             | 1. FC Kaiserslautern    | Duitsland | 2. Bundesliga | 16   | 6     |
| 2014/2015                             | SC Paderborn 07         | Duitsland | Bundesliga    | 17   | 2     |
| 2015/2016                             | SC Paderborn 07         | Duitsland | 2. Bundesliga | 6    | 0     |
| Totaal                                | Totaal                  | Totaal    | Totaal        | 306  | 106   |
| Laatst bijgewerkt op 21 januari 2016. |                         |           |               |      |       |

### Internationale wedstrijden
| №                                     | Datum                       | Locatie                     | Wedstrijd                     | Uitslag                     | Competitie                              | Goals                       |
| Als speler van Kamen Ingrad           | Als speler van Kamen Ingrad | Als speler van Kamen Ingrad | Als speler van Kamen Ingrad   | Als speler van Kamen Ingrad | Als speler van Kamen Ingrad             | Als speler van Kamen Ingrad |
| ------------------------------------- | --------------------------- | --------------------------- | ----------------------------- | --------------------------- | --------------------------------------- | --------------------------- |
| 1.                                    | 11-10-2005                  | Kaposvár, Hongarije         | Jong Hongarije – Jong Kroatië | 2 – 2                       | EK-kwalificatie onder 21 2006           | 0                           |
| 2.                                    | 12-12-2005                  | Belgrado, Servië            | Jong Servië – Jong Kroatië    | 3 – 1                       | EK-kwalificatie-play-offs onder 21 2006 | 0                           |
| 3.                                    | 16-12-2005                  | Velika Gorica, Kroatië      | Jong Kroatië – Jong Servië    | 1 – 2                       | EK-kwalificatie-play-offs onder 21 2006 | 0                           |
| Totaal                                | Totaal                      | Totaal                      | Totaal                        | Totaal                      | Totaal                                  | 0                           |
| Laatst bijgewerkt op 15 november 2014 |                             |                             |                               |                             |                                         |                             |

## Erelijst
FC Kaiserslautern
- 2. Bundesliga

2010

title: Srđan Lakić

wikitext:
{{Infobox voetballer
| spelernaam                  = Srđan Lakić
| volledigenaam               = Srđan Lakić
| afbeelding                  = Srdjan Lakic.jpg
| onderschrift                = Lakić met [[1. FC Kaiserslautern]] in [[2010]].
| geboortedatum               = [[2 oktober]] [[1983]]
| geboortestad                = [[Dubrovnik]]
| geboorteland                = {{YU}}
| overlijddatum               =
| stadvanoverlijden           =
| landvanoverlijden           =
| lengte                      = 186
| been                        = [[Ambidextrie|Tweebenig]]
| huidigeclub                 = ''gestopt''
| rugnummer                   =
| positie                     = [[Aanvaller (voetbal)|Aanvaller]]
| functie                     =
| huidigeclubfunctie          =
| contracttot                 =
| verhuurdtot                 =
| jeugdjaren                  = 1994–1999
1999–2001
2001–2003
| jeugdteams                  = [[NK GOŠK Dubrovnik|NK Dubrovnik]]
[[HNK Hajduk Split]]
[[NK GOŠK Dubrovnik]]
| seizoen                     = 2003–2004
2004–2005
2005–2006
2006–2008
2007–2008
2008–2011
2011–2014
2012
 2013–2014
 2014–2015
2015–2016
| club                        = [[NK GOŠK Dubrovnik]]
[[NK Hrvatski Dragovoljac]]
[[Kamen Ingrad]]
[[Hertha BSC]]
→ [[Heracles Almelo]]
[[1. FC Kaiserslautern]]
[[VfL Wolfsburg]]
→ [[TSG Hoffenheim]]
→ [[Eintracht Frankfurt]]
[[1. FC Kaiserslautern]]
[[SC Paderborn 07]]
| wedstr(goals)               = 27{{0}}(13)
28{{0}}(24)
30{{0}}(13)
12{{0|00}}(0)
28{{0|00}}(7)
86{{0}}(43)
20{{0|00}}(1)
8{{0|00}}(0)
 32{{0|00}}(6)
31{{0|00}}(8)
23{{0|00}}(2)
| interlandjaren              = 2005
| interlandteam               = {{HR-VLAG}} [[Kroatisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Kroatië –21]]
| interlandwedstrijden(goals) = 3{{0|00}}(0)
| trainersjaren               =
| getraindeclubs              =
| erelijstjaren               =
| erelijst                    =
| clubupdate                  = 25 oktober 2016
| landupdate                  = 21 januari 2016
}}
[[Bestand:Lakic, Srdjan WOL 12-13 WP.JPG|thumb|right|210px|Lakić met VfL Wolfsburg in het seizoen [[Bundesliga 2012/13|2012/2013]].]]
'''Srđan Lakić''' ([[Dubrovnik]], [[2 oktober]] [[1983]]) is een Kroatische voormalig [[profvoetballer]] die bij voorkeur in de aanval speelde. Zijn naam wordt vaak gespeld als '''Srdjan Lakic''', meestal in de landen waar de letters [[Đ (D met streep)|Đ]] en [[Ć]] niet voorkomen.

== Clubcarrière ==
Lakić begon zijn carrière bij de Kroatische teams [[NK Hrvatski dragovoljac Zagreb|Hrvatski Dragovoljac]] en [[Kamen Ingrad]] voordat hij verhuisde naar [[Hertha BSC Berlin]] in de zomer van [[2006]]. In [[2005]] speelde hij drie wedstrijden voor het Kroatische nationale elftal onder de 21.

Lakić maakte zijn debuut voor Hertha BSC Berlin op [[10 augustus]] 2006 in de [[UEFA Cup]] tegen het Georgische [[FK Ameri]]. Zijn debuut in de [[Bundesliga (mannenvoetbal Duitsland)|Bundesliga]] was 3 dagen later tegen [[VfL Wolfsburg]]. In de tweede wedstrijd tegen FK Ameri maakte hij zijn eerste doelpunt voor Hertha. Tijdens het seizoen [[2007]]-[[2008]] werd hij uitgeleend aan Heracles Almelo. Hij maakte zijn debuut voor Heracles tegen [[AFC Ajax|Ajax]] op [[15 september]] 2007. Zijn eerste goal maakte hij [[22 januari]] 2008 tegen [[Excelsior Rotterdam]].

Begin [[Augustus (maand)|augustus]] 2008 speelde Lakic nog mee in de voorbereiding met Hertha, maar tekende op [[6 augustus]] alsnog een contract voor 3 jaar bij Kaiserslautern. Op [[9 augustus]] 2008 maakte Lakić zijn debuut voor de club, hij scoorde de enige goal in de met 2-1 verloren wedstrijd tegen [[FC Carl Zeiss Jena]] in de eerste ronde van de [[DFB-Pokal]]. Zijn competitiedebuut maakte hij op 15 augustus 2008 in de met 3-3 gelijkgespeelde uitwedstrijd bij [[Mainz 05]]. Hij werd in de rust gewisseld bij een 0-3-achterstand. Op 29 augustus 2008 maakte hij zijn eerste competitietreffer voor Kaiserslautern, door 1 keer te scoren in de met 3-1 gewonnen uitwedstrijd bij [[Ingolstadt]].

Op [[27 januari]] [[2011]] maakte [[VfL Wolfsburg]] bekend dat Lakić vanaf de zomer van 2011 zal uitkomen voor de club. Hij kwam een contract overeen tot de zomer van [[2015]]. In januari [[2012]] werd hij tot het einde van het seizoen verhuurd aan [[TSG 1899 Hoffenheim]]. Op 29 januari 2013 leende Hoffenheim Lakić voor 18 maanden uit aan [[Eintracht Frankfurt]].

De Kroaat verliet Eintracht Frankfurt tijdens zijn huurperiode en vertrok naar zijn oude club [[1. FC Kaiserslautern]] in de [[2. Bundesliga]].

Lakić tekende in januari 2015 een contract voor anderhalf jaar bij [[SC Paderborn 07]], op dat moment actief in de [[Bundesliga (mannenvoetbal Duitsland)|Bundesliga]]. In de verbintenis werd een optie opgenomen voor nog een seizoen.<ref>[http://www.scpaderborn07.de/2-Aktuelles/13525,Neuer-St%FCrmer.html SCPaderborn - Srdjan Lakic verstärkt die SCP-Offensive]</ref> Met Paderborn degradeerde hij tweemaal op rij. Medio 2016 beëindigde hij zijn loopbaan.<ref>[http://www.kicker.de/news/fussball/3liga/startseite/655881/artikel_verrueckte-reise_lakic-hoert-auf.html "Verrückte Reise": Lakic hört auf], kicker.de, 13 juli 2016</ref>

== Internationale carrière ==
In 2005 speelde Lakić drie wedstrijden voor het [[Kroatisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Kroatië –21]].

== Statistieken ==
=== Clubstatistieken ===
{| class="wikitable" style=" text-align:center; font-size:95%;" width="70%"
! seizoen
! club
! land
! competitie
! wed.
! goals
|-
| 2002/2003
| [[NK GOŠK Dubrovnik]]
| {{HR}}
| [[2. Hrvatska Nogometna Liga (1991-2022)|Druga HNL]]
| rowspan="2" | 27
| rowspan="2" | 13
|-
| 2003/2004
| NK GOŠK Dubrovnik
| {{HR}}
| Druga HNL
|-
| 2004/2005 || [[NK Hrvatski Dragovoljac]] || {{HR}} || Druga HNL || 28 || 24
|-
| 2005/2006 || [[Kamen Ingrad]] || {{HR}} || [[1. Hrvatska Nogometna Liga (1991-2022)|Prva HNL]] || 30 || 13
|-
| [[Bundesliga 2006/07|2006/2007]] || [[Hertha BSC]] || {{DE}} || [[Bundesliga (mannenvoetbal Duitsland)|Bundesliga]] || 11 || 0
|-
| rowspan="2" | 2007/2008
| Hertha BSC
| {{DE}}
| Bundesliga
| 1 || 0
|-
| → [[Heracles Almelo]]
| {{NL}}
| [[Eredivisie (mannenvoetbal)|Eredivisie]]
| 28 || 7
|-
| [[2. Bundesliga 2008/09|2008/2009]] || [[1. FC Kaiserslautern]] || {{DE}} || [[2. Bundesliga]] || 25 || 12
|-
| [[2. Bundesliga 2009/10|2009/2010]] || 1. FC Kaiserslautern || {{DE}} || 2. Bundesliga || 24 || 7
|-
| [[Bundesliga 2010/11|2010/2011]] || 1. FC Kaiserslautern || {{DE}} || Bundesliga || 31 || 16
|-
| rowspan="2" | [[Bundesliga 2011/12|2011/2012]]
| [[VfL Wolfsburg]]
| {{DE}}
| Bundesliga]
| 10 || 0
|-
| → [[TSG 1899 Hoffenheim]]
| {{DE}}
| Bundesliga
| 7 || 0
|-
| rowspan="2" | [[Bundesliga 2012/13|2012/2013]]
| [[VfL Wolfsburg]]
| {{DE}}
| Bundesliga
| 8 || 0
|-
| → [[Eintracht Frankfurt]]
| {{DE}}
| Bundesliga
| 14 || 4
|-
| rowspan="2" | 2013/2014
| → Eintracht Frankfurt
| {{DE}}
| Bundesliga
| 8 || 0
|-
| [[1. FC Kaiserslautern]]
| {{DE}}
| [[2. Bundesliga]]
| 15 || 2
|-
| 2014/2015 || 1. FC Kaiserslautern || {{DE}} || 2. Bundesliga || 16 || 6
|-
| [[Bundesliga 2014/15|2014/2015]] || [[SC Paderborn 07]] || {{DE}} || [[Bundesliga (mannenvoetbal Duitsland)|Bundesliga]] || 17 || 2
|-
| 2015/2016 || SC Paderborn 07 || {{DE}} ||  2. Bundesliga || 6 || 0
|-
| colspan=4| '''Totaal''' || '''306''' || '''106'''
|-
!colspan=6| ''Laatst bijgewerkt op 21 januari 2016.''
|}

=== Internationale wedstrijden ===
{| class="wikitable" style=" text-align:center; font-size:95%;" width="80%"
|-
! №
! Datum
! Locatie
! Wedstrijd
! Uitslag
! Competitie
! Goals
|-
! colspan="7"| Als speler van {{HR-VLAG}} [[Kamen Ingrad]]
|-
|- bgcolor="#ffffdd"
| '''1. || [[11 oktober|11-10-]][[2005]] || [[Kaposvár]], [[Hongarije]] || {{HU-VLAG}} [[Hongaars voetbalelftal onder 21 (mannen)|Jong Hongarije]] – {{HR-VLAG}} [[Kroatisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Jong Kroatië]]
| 2 – 2 || [[Europees kampioenschap voetbal onder 21 - 2006 kwalificatie#Groep 8|EK-kwalificatie onder 21 2006]] || 0
|-
|- bgcolor="#ffdddd"
| '''2. || [[12 december|12-12-]][[2005]] || [[Belgrado]], [[Servië]] || {{RS-VLAG}} [[Servisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Jong Servië]] – {{HR-VLAG}} [[Kroatisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Jong Kroatië]]
| 3 – 1 || [[Europees kampioenschap voetbal onder 21 - 2006 kwalificatie#Kwalificatie-play-offs|EK-kwalificatie-play-offs onder 21 2006]] || 0
|-
|- bgcolor="#ffdddd"
| '''3. || [[16 december|16-12-]][[2005]] || [[Velika Gorica]], [[Kroatië]] || {{HR-VLAG}} [[Kroatisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Jong Kroatië]] – {{RS-VLAG}} [[Servisch voetbalelftal onder 21 (mannen)|Jong Servië]]
| 1 – 2 || [[Europees kampioenschap voetbal onder 21 - 2006 kwalificatie#Kwalificatie-play-offs|EK-kwalificatie-play-offs onder 21 2006]] || 0
|-
| colspan=6| '''Totaal''' || '''0'''
|-
!colspan=7| ''Laatst bijgewerkt op 15 november 2014''
|}

==Erelijst==
;{{DE-VLAG}} FC Kaiserslautern
* '''[[2. Bundesliga]]'''
: [[2. Bundesliga 2009/10|2010]]

== Zie ook ==
* [[Lijst van spelers van Eintracht Frankfurt]]
* [[Lijst van spelers van Heracles Almelo]]
* [[Lijst van spelers van Hertha BSC]]
* [[Lijst van spelers van VfL Wolfsburg]]

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Lakic, Srdan}}
[[Categorie:Kroatisch voetballer]]

title: Persoonlijke informatie

Volledige naam: Srđan Lakić

Geboortedatum: 2 oktober 1983

Geboorteplaats: Dubrovnik, Joegoslavië

Been: Tweebenig

Positie: Aanvaller

title: Clubinformatie

Huidige club: gestopt

title: Jeugd

NK Dubrovnik · HNK Hajduk Split · NK GOŠK Dubrovnik

title: Senioren *

Seizoen: Club · W 0(G)

NK GOŠK Dubrovnik · NK Hrvatski Dragovoljac · Kamen Ingrad · Hertha BSC · → Heracles Almelo · 1. FC Kaiserslautern · VfL Wolfsburg · → TSG Hoffenheim · → Eintracht Frankfurt · 1. FC Kaiserslautern · SC Paderborn 07 · 270(13) · 280(24) · 300(13) · 1200(0) · 2800(7) · 860(43) · 2000(1) · 800(0) · 3200(6) · 3100(8) · 2300(2)

title: Interlands **

Kroatië –21 · 300(0)

Interlands **:
* Bijgewerkt op 25 oktober 2016
** Bijgewerkt op 21 januari 2016

Portaal: Voetbal


text:
# Sumatraanse waterspitsmuis
De Sumatraanse waterspitsmuis (Chimarrogale sumatrana)  is een zoogdier uit de familie van de spitsmuizen (Soricidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Thomas in 1921.

## Voorkomen
De soort komt voor in Indonesië.

title: Sumatraanse waterspitsmuis

wikitext:
{{Taxobox zoogdier
| status = DD
| statusbron = 2016
| rl-id = 4649
| afbeelding =
| orde = [[Insecteneters|Eulipotyphla]] (Insecteneters)
| familie = [[Spitsmuizen|Soricidae]] (Spitsmuizen)
| geslacht = ''[[Chimarrogale]]''
| w-naam = ''Chimarrogale sumatrana''
| auteur = [[Oldfield Thomas|Thomas]]
| datum = 1921
| haakjes = ja
| commons = Category:Chimarrogale sumatrana
| species = Chimarrogale sumatrana
| afbeelding2 = Sumatran Water Shrew area.png
}}
De '''Sumatraanse waterspitsmuis''' (''Chimarrogale sumatrana'')  is een [[Zoogdieren|zoogdier]] uit de [[familie (biologie)|familie]] van de [[Spitsmuizen|spitsmuizen (Soricidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door [[Oldfield Thomas|Thomas]] in 1921.
== Voorkomen ==
De soort komt voor in [[Indonesië]].
{{Appendix}}

[[Categorie:Spitsmuizen]]
[[Categorie:Endemisch dier uit Indonesië]]
[[Categorie:IUCN-status onzeker]]

title: Sumatraanse waterspitsmuis · IUCN-status: Onzeker (2016)

Stam: Chordata (Chordadieren)

Klasse: Mammalia (Zoogdieren)

Orde: Eulipotyphla (Insecteneters)

Familie: Soricidae (Spitsmuizen)

Geslacht: Chimarrogale

title: Soort

Portaal: Biologie · Zoogdieren


text:
# Scopodes flavipes
Scopodes flavipes is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Blackburn.

title: Scopodes flavipes

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Scopodes flavipes''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Lebiinae]]
| geslacht = ''[[Scopodes]]''
| w-naam = ''Scopodes flavipes''
| auteur = [[Thomas Blackburn|Blackburn]]
| datum = 1894
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Scopodes flavipes''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Scopodes+flavipes Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Blackburn.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Scopodes|flavipes]]

title: Scopodes flavipes

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Lebiinae

Geslacht: Scopodes

title: Soort


text:
# Conoderus minor
Conoderus minor is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door W.J. Macleay.

title: Conoderus minor

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Conoderus minor''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Kniptorren|Elateridae]] (Kniptorren)
| geslacht = ''[[Conoderus]]''
| w-naam = ''Conoderus minor''
| auteur = W.J. Macleay
| datum = 1872
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Conoderus minor''''' is een [[kevers]]oort uit de familie [[kniptorren]] (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door W.J. Macleay.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Elateridae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010]. [https://web.archive.org/web/20141203145937/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Gearchiveerd] op 3 december 2014.</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Conoderus|minor]]

title: Conoderus minor

Familie: Elateridae (Kniptorren)

Geslacht: Conoderus

title: Soort


text:
# Pseudotaphoxenus zvarici
Pseudotaphoxenus zvarici is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Vereschagina & Kabak.

title: Pseudotaphoxenus zvarici

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pseudotaphoxenus zvarici''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Platyninae]]
| geslacht = ''[[Pseudotaphoxenus]]''
| w-naam = ''Pseudotaphoxenus zvarici''
| auteur = Vereschagina & Kabak
| datum = 1996
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Pseudotaphoxenus zvarici''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Pseudotaphoxenus+zvarici Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Vereschagina & Kabak.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Pseudotaphoxenus|zvarici]]

title: Pseudotaphoxenus zvarici

Onderfamilie: Platyninae

Geslacht: Pseudotaphoxenus

title: Soort


text:
# Eugeen Moriau
Eugeen Jozef Moriau (Watermaal-Bosvoorde, 4 maart 1906 - Aalst, 6 juli 1973) was een Belgisch volksvertegenwoordiger.

## Levensloop
Moriau was een zoon van Jozef Moriau en Maria Verhoeven. Hij trouwde in 1932 in Aalst en het echtpaar kreeg vier kinderen.
Vanaf 1919 was hij tewerkgesteld als ijzerbewerker. In 1922 werkte hij als orgelmaker en vanaf 1922 als garnierder.
Vanaf 1924 was hij lid van de KAJ en werd voorzitter van de afdeling Bosvoorde. In 1929 werd hij lid van de KWB en van de CM. In 1931 werd hij secretaris van het ACV voor het arrondissement Aalst en hij kreeg de gelegenheid te gaan studeren aan de Sociale School in Heverlee, waar hij in 1933 een diploma van maatschappelijk assistent bekwam.
Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog was hij betrokken bij de oprichting van de collaboratiegezinde Unie van Hand- en Geestesarbeiders, maar trok zich hieruit tijdig terug.
Van 1942 tot 1944 was hij gewestelijk secretaris van de Katholieke Middenstandsbond Gewest Aalst en secretaris van de Brood- en Pasteibakkersbond voor ditzelfde gewest.
In 1944-45 behoorde hij tot de plaatselijke stichters van de CVP en werd er ondervoorzitter van het bestuur. Van 1945 tot 1954 was hij arrondissementsvoorzitter.
Hij werd in 1946 verkozen tot CVP-volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Aalst, een mandaat dat hij vervulde tot in 1965.

title: Eugeen Moriau

wikitext:
'''Eugeen Jozef Moriau''' ([[Watermaal-Bosvoorde]], [[4 maart]] [[1906]] - [[Aalst (Oost-Vlaanderen)|Aalst]], [[6 juli]] [[1973]]) was een [[België (hoofdbetekenis)|Belgisch]] [[Kamer van volksvertegenwoordigers|volksvertegenwoordiger]].

==Levensloop==
Moriau was een zoon van Jozef Moriau en Maria Verhoeven. Hij trouwde in 1932 in Aalst en het echtpaar kreeg vier kinderen.

Vanaf 1919 was hij tewerkgesteld als ijzerbewerker. In 1922 werkte hij als orgelmaker en vanaf 1922 als garnierder.

Vanaf 1924 was hij lid van de [[Kristelijke Arbeidersjongeren|KAJ]] en werd voorzitter van de afdeling Bosvoorde. In 1929 werd hij lid van de [[KWB]] en van de [[Christelijke Mutualiteit|CM]]. In 1931 werd hij secretaris van het [[Algemeen Christelijk Vakverbond|ACV]] voor het [[arrondissement Aalst]] en hij kreeg de gelegenheid te gaan studeren aan de Sociale School in Heverlee, waar hij in 1933 een diploma van maatschappelijk assistent bekwam.

Bij het begin van de [[Tweede Wereldoorlog]] was hij betrokken bij de oprichting van de collaboratiegezinde [[Unie van Hand- en Geestesarbeiders]], maar trok zich hieruit tijdig terug.

Van 1942 tot 1944 was hij gewestelijk secretaris van de Katholieke Middenstandsbond Gewest Aalst en secretaris van de Brood- en Pasteibakkersbond voor ditzelfde gewest.

In 1944-45 behoorde hij tot de plaatselijke stichters van de [[CVP (België)|CVP]] en werd er ondervoorzitter van het bestuur. Van 1945 tot 1954 was hij arrondissementsvoorzitter.

Hij werd in 1946 verkozen tot CVP-volksvertegenwoordiger voor het [[arrondissement Aalst]], een mandaat dat hij vervulde tot in 1965.

==Literatuur==
* Paul VAN MOLLE, ''Het Belgisch Parlement, 1894-1972'', Antwerpen, 1972.
* D. PODEVIJN, ''Honderd jaar kristelijke mutualistische solidariteit te Aalst'', Aalst, 1988.

{{DEFAULTSORT:Moriau, Eugeen}}
[[Categorie:Belgisch volksvertegenwoordiger]]
[[Categorie:CVP-politicus (België)]]


text:
# Oreaeschna dictatrix
Oreaeschna dictatrix is een libellensoort uit de familie van de glazenmakers (Aeshnidae), onderorde echte libellen (Anisoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1937 door Lieftinck.

title: Oreaeschna dictatrix

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Oreaeschna dictatrix''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Libellen|Odonata]] (Libellen)
| onderorde = [[Echte libellen|Anisoptera]] (Echte libellen)
| familie = [[Glazenmakers (familie)|Aeshnidae]] (Glazenmakers)
| geslacht = ''[[Oreaeschna]]''
| w-naam = ''Oreaeschna dictatrix''
| auteur = [[Maurits Anne Lieftinck|Lieftinck]]
| datum = 1937
| haakjes =
| commons =
}}
'''''Oreaeschna dictatrix''''' is een [[libellen]]soort uit de familie van de [[Glazenmakers (familie)|glazenmakers]] (Aeshnidae), onderorde [[echte libellen]] (Anisoptera).<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101028100057/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/ World Odonata List; 25-04-2011]</ref>

De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1937 door [[Maurits Anne Lieftinck|Lieftinck]].

{{appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|29}}

{{DEFAULTSORT:Oreaeschna dictatrix}}
[[Categorie:Glazenmakers]]

title: Oreaeschna dictatrix

Orde: Odonata (Libellen)

Onderorde: Anisoptera (Echte libellen)

Familie: Aeshnidae (Glazenmakers)

Geslacht: Oreaeschna

title: Soort


text:
# Mexicaans wolharig grijpstaartstekelvarken
Het Mexicaans wolharig grijpstaartstekelvarken (Coendou mexicanus) is een der stekelvarkens van de Nieuwe Wereld dat leeft in de regenwouden van Midden-Amerika, van Mexico tot Panama. Niet te verwarren met het wolharig grijpstaartstekelvarken (Coendou insidiosus) welke onder andere in Brazilië voorkomt.

## Afmetingen
Lengte: kop-romp 35-46 cm, staart 20–36 cm. Gewicht: 1,4-2,6 kg.

## Uiterlijk
Het grijpstaartstekelvarken is een groot knaagdier met kenmerkende geeloranje stekels die de rug en de staart bedekken. Deze korte, dikke stekels dienen vooral ter verdediging tegen roofdieren. De stekels zijn voorzien van kleine weerhaakjes, welke alleen onder een microscoop zichtbaar zijn, waardoor de stekels moeilijk te verwijderen zijn als deze in de huid van een belager gedrongen is. In tegenstelling tot wat vaak verteld wordt, kunnen stekelvarkens niet met hun stekels schieten. Tussen de stekels zitten lange, zachte haren die in kleur variëren van donkergeel tot donkerbruin. Vooral op de buik zijn deze wollige haren, waarin deze soort zijn naam ontleent, goed te zien. De lange, sterke grijpstaart, die gebruikt wordt om takken vast te grijpen bij het klimmen, is vrij van stekels. Het uiterste puntje van de staart is kaal en voorzien van een eeltkussentje voor extra houvast bij het klimmen. Dit dier heeft een kleine, ronde kop met een grote, roze neus en een stevig lichaam met een hoge, gewelfde rug en korte poten. Het boomstekelvarken heeft een vaalkleurig, onbehaarde snuit en aan alle poten zitten brede voeten met vier tenen en scherpe klauwen, die grip geven bij het klimmen.

## Levensverwachting
Het grijpstaartstekelvarken kan tot 18 jaar oud worden.

## Leefomgeving
Beboste gebieden van zeeniveau tot op 3200 m hoogte vormen de habitat van dit grijpstaartstekelvarken. Hij komt voor van Veracruz (Mexico) tot het westelijke deel van Panama.

## Voedsel
Boomstekelvarkens voeden zich vooral met vruchten. Daarnaast worden ook noten, bloesem en jonge twijgjes gegeten en soms vangen boomstekelvarkens zelfs insecten en kleine reptielen.

## Leefwijze
Het grijpstaartstekelvarken is een voornamelijk nachtactief en boombewonend dier. Deze soort leeft solitair of in paartjes. Overdag wordt er gerust in een boomholte enkele meters boven de grond. Bij het klimmen slaat dit knaagdier zijn grijpstaart om een tak als hij van de ene naar de andere tak te komen. Dit doet het grijpstaartstekelvarken voorzichtig en langzaam en dit dier trekt zijn staart pas terug als het met al zijn vier poten op de volgende tak staat. Ook kan het grijpstaartstekelvarken zonder probleem aan zijn staart aan takken hangen, zodat de voorpoten vrij zijn om voedsel te verzamelen. Zelden dalen deze boombewoners af naar de grond. Het grijpstaartstekelvarken is een rustig dier, maar het kan zeer agressief reageren wanneer het wordt aangevallen of een soortgenoot zijn territorium binnendringt. Rivaliserende stekelvarkens proberen elkaar te verwonden met de scherpe stekels of door te bijten. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes bakenen hun territorium af met urine. Wanneer ze bedreigd worden door een roofdier, rollen deze stekelvarkens zich op tot een bal.

## Voortplanting
Op een leeftijd van twee jaar zijn deze grijpstaartstekelvarkens geslachtsrijp. De paartijd valt aan het einde van het jaar en na een draagtijd van ongeveer 200 dagen worden de één of twee jongen geboren. Al bij de geboorte zijn ze volledig behaard. De stekels zijn dan nog zacht en plooibaar, maar binnen enkele uren harden ze uit. Na ongeveer tien dagen openen de jongen hun ogen en een week later eten ze voor het eerst vast voedsel. Jonge mannetjes zijn volwassen bij een leeftijd van 16 maanden. De vrouwtjes zijn geslachtsrijp na 18 maanden.

## Geluid
Het grijpstaartstekelvarken produceert een blazend en klikkend geluid als hij zich bedreigd voelt.

wikitext:
{{Taxobox zoogdier
| status            = LC
| statusbron        = 2016
| rl-id             = 20629
| afbeelding        = Coendou mexicanus 35816270.jpg
| afbeeldingtekst   =
| orde              = [[Knaagdieren|Rodentia]] (Knaagdieren)
| familie           = [[Erethizontidae]] (Stekelvarkens van de Nieuwe Wereld)
| geslacht          = ''[[Coendou]]'' (Grijpstaartstekelvarkens)
| ondergeslacht     = ''[[Coendou]]''
| w-naam            = ''Coendou mexicanus''
| auteur            = Kerr
| datum             = 1792
| haakjes           = ja
| origineel         = ''Hystrix mexicana''
| afbeeldingII      = Coendou mexicanus range.svg
| afbeeldingIItekst = [[Verspreidingsgebied]] van het Mexicaans wolharig grijpstaartstekelvarken
}}
Het '''Mexicaans wolharig grijpstaartstekelvarken''' (''Coendou mexicanus'') is een der [[stekelvarkens van de Nieuwe Wereld]] dat leeft in de regenwouden van [[Midden-Amerika]], van [[Mexico (land)|Mexico]] tot [[Panama (land)|Panama]]. Niet te verwarren met het [[wolharig grijpstaartstekelvarken]] (''Coendou insidiosus'') welke onder andere in [[Brazilië]] voorkomt.

== Afmetingen ==
Lengte: kop-romp 35-46 [[centimeter|cm]], staart 20–36 cm. Gewicht: 1,4-2,6 [[kilogram|kg]].

== Uiterlijk ==
Het grijpstaartstekelvarken is een groot [[knaagdieren|knaagdier]] met kenmerkende geeloranje stekels die de rug en de staart bedekken. Deze korte, dikke stekels dienen vooral ter verdediging tegen roofdieren. De stekels zijn voorzien van kleine weerhaakjes, welke alleen onder een microscoop zichtbaar zijn, waardoor de stekels moeilijk te verwijderen zijn als deze in de huid van een belager gedrongen is. In tegenstelling tot wat vaak verteld wordt, kunnen stekelvarkens niet met hun stekels schieten. Tussen de stekels zitten lange, zachte haren die in kleur variëren van donkergeel tot donkerbruin. Vooral op de buik zijn deze wollige haren, waarin deze soort zijn naam ontleent, goed te zien. De lange, sterke grijpstaart, die gebruikt wordt om takken vast te grijpen bij het klimmen, is vrij van stekels. Het uiterste puntje van de staart is kaal en voorzien van een eeltkussentje voor extra houvast bij het klimmen. Dit dier heeft een kleine, ronde kop met een grote, roze neus en een stevig lichaam met een hoge, gewelfde rug en korte poten. Het boomstekelvarken heeft een vaalkleurig, onbehaarde snuit en aan alle poten zitten brede voeten met vier tenen en scherpe klauwen, die grip geven bij het klimmen.

== Levensverwachting ==
Het grijpstaartstekelvarken kan tot 18 jaar oud worden.

== Leefomgeving ==
Beboste gebieden van zeeniveau tot op 3200 m hoogte vormen de [[habitat]] van dit grijpstaartstekelvarken. Hij komt voor van [[Veracruz de Ignacio de la Llave|Veracruz]] ([[Mexico (land)|Mexico]]) tot het westelijke deel van [[Panama (land)|Panama]].

[[Bestand:Mexican-hairy-porcupine-2.jpg|left|thumb|Het stekelvarken slapend in een vijgenboom; Monte Verde - Costa Rica.]]

== Voedsel ==
Boomstekelvarkens [[voedsel|voeden]] zich vooral met [[Vrucht (plant)|vruchten]]. Daarnaast worden ook [[Noot (botanisch)|noten]], [[bloesem]] en jonge [[Tak (plant)|twijgjes]] gegeten en soms vangen boomstekelvarkens zelfs [[insecten]] en kleine [[reptielen]].

== Leefwijze ==
Het grijpstaartstekelvarken is een voornamelijk [[nachtactief]] en boombewonend dier. Deze soort leeft [[Solitair (eenling)|solitair]] of in paartjes. Overdag wordt er gerust in een [[boomholte]] enkele meters boven de grond. Bij het klimmen slaat dit knaagdier zijn grijpstaart om een tak als hij van de ene naar de andere tak te komen. Dit doet het grijpstaartstekelvarken voorzichtig en langzaam en dit dier trekt zijn staart pas terug als het met al zijn vier poten op de volgende tak staat. Ook kan het grijpstaartstekelvarken zonder probleem aan zijn staart aan takken hangen, zodat de voorpoten vrij zijn om voedsel te verzamelen. Zelden dalen deze boombewoners af naar de grond. Het grijpstaartstekelvarken is een rustig dier, maar het kan zeer agressief reageren wanneer het wordt aangevallen of een soortgenoot zijn territorium binnendringt. Rivaliserende stekelvarkens proberen elkaar te verwonden met de scherpe stekels of door te bijten. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes bakenen hun [[territorium (dieren)|territorium]] af met [[urine]]. Wanneer ze bedreigd worden door een [[roofdieren|roofdier]], rollen deze stekelvarkens zich op tot een bal.

== Voortplanting ==
Op een leeftijd van twee jaar zijn deze grijpstaartstekelvarkens [[geslachtsrijp]]. De paartijd valt aan het einde van het jaar en na een draagtijd van ongeveer 200 dagen worden de één of twee jongen geboren. Al bij de geboorte zijn ze volledig behaard. De stekels zijn dan nog zacht en plooibaar, maar binnen enkele uren harden ze uit. Na ongeveer tien dagen openen de jongen hun ogen en een week later eten ze voor het eerst vast voedsel. Jonge mannetjes zijn volwassen bij een leeftijd van 16 maanden. De vrouwtjes zijn geslachtsrijp na 18 maanden.

== Geluid ==
Het grijpstaartstekelvarken produceert een blazend en klikkend geluid als hij zich bedreigd voelt.

{{Appendix}}
{{Commonscat}}
{{Navigatie Erethizontidae}}

[[Categorie:Stekelvarkens van de Nieuwe Wereld]]
[[Categorie:Dier uit het Neotropisch gebied]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]

title: Mexicaans wolharig grijpstaartstekelvarken · IUCN-status: Niet bedreigd (2016)

Orde: Rodentia (Knaagdieren)

Familie: Erethizontidae (Stekelvarkens van de Nieuwe Wereld)

Geslacht: Coendou (Grijpstaartstekelvarkens)

Ondergeslacht: Coendou

title: Soort


text:
# Zorocrates soledad
Zorocrates soledad is een spinnensoort uit de familie Zoropsidae. De soort komt voor in Mexico.

title: Zorocrates soledad

wikitext:
{{Taxobox spin
| titelweergave = cursief
| naam = ''Zorocrates soledad''
| afbeelding =
| familie = [[Zoropsidae]]
| geslacht = ''[[Zorocrates]]''
| w-naam = ''Zorocrates soledad''
| auteur = [[ Norman I. Platnick|Platnick]] & [[Darrell Ubick|Ubick]]
| datum = 2007
| bron = <ref>{{Brontabel|2007b-Platnick-Ubick}}</ref>
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Zorocrates soledad''''' is een [[Spinnen (dieren)|spinnensoort]] uit de familie [[Zoropsidae]]. De soort komt voor in [[Mexico (land)|Mexico]].

{{Appendix}}
[[Categorie:Zoropsidae]]
[[Categorie:Dier uit het Neotropisch gebied]]

title: Zorocrates soledad

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Zoropsidae

Geslacht: Zorocrates

title: Soort


text:
# Chaetostricha thanatophora
Chaetostricha thanatophora is een vliesvleugelig insect uit de familie Trichogrammatidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Pinto.

title: Chaetostricha thanatophora

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Chaetostricha thanatophora''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Trichogrammatidae]]
| geslacht = ''[[Chaetostricha]]''
| w-naam = ''Chaetostricha thanatophora''
| auteur = Pinto
| datum = 1990
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Chaetostricha thanatophora''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Trichogrammatidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Pinto.

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Chaetostricha&Speciesqtype=equals&Species=thanatophora {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Chaetostricha|thanatophora]]

title: Chaetostricha thanatophora

Familie: Trichogrammatidae

Geslacht: Chaetostricha

title: Soort


text:
# Lagenipora polita
Lagenipora polita is een mosdiertjessoort uit de familie van de Celleporidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Jullien.

title: Lagenipora polita

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Lagenipora polita''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Mosdiertjes|Bryozoa]] ([[Mosdiertjes]])
| klasse = [[Gymnolaemata]]
| orde = [[Cheilostomatida]]
| familie = [[Celleporidae]]
| geslacht = ''[[Lagenipora]]''
| w-naam = ''Lagenipora polita''
| auteur = Jullien
| datum = 1903
| haakjes =
| worms = 469604
}}
'''''Lagenipora polita''''' is een [[mosdiertjes]][[soort]] uit de familie van de [[Celleporidae]].<ref>Bock, P. (2012). <i>Lagenipora polita</i> Jullien, 1903. In: Bock, Phil; Gordon, D. (2012) World list of Bryozoa. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=469604</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Jullien.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|03}}
[[Categorie:Celleporidae]]

title: Lagenipora polita

Stam: Bryozoa (Mosdiertjes)

Klasse: Gymnolaemata

Orde: Cheilostomatida

Familie: Celleporidae

Geslacht: Lagenipora

title: Soort


text:
# Caenis macafferti
Caenis macafferti is een haft uit de familie Caenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Provonsha.
De soort komt voor in het Nearctisch gebied.

title: Caenis macafferti

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Caenis macafferti''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Haften|Ephemeroptera]] (Haften)
| familie = [[Caenidae]]
| geslacht = ''[[Caenis (geslacht)|Caenis]]''
| w-naam = ''Caenis macafferti''
| auteur = Provonsha
| datum = 1990
| haakjes = <!-- De bron geeft geen uitsluitsel over haakjes -->
| species =
| commons =
}}
'''''Caenis macafferti''''' is een [[haften|haft]] uit de familie [[Caenidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Provonsha.
De soort komt voor in het [[Nearctisch gebied]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2013-Barber-James-Sartori-Gattolliat-Webb}}
}}

[[Categorie:Caenidae]]
[[Categorie:Dier uit het Nearctisch gebied]]

title: Caenis macafferti

Orde: Ephemeroptera (Haften)

Familie: Caenidae

Geslacht: Caenis

title: Soort