text:
# Bílovec
Bílovec (Duits: Wagstadt) is een Tsjechische stad in de regio Moravië-Silezië en maakt deel uit van het district Nový Jičín. Bílovec telt 7663 inwoners (2006). Voor het grootste deel ligt Bílovec in Tsjechisch Silezië, maar voor een klein deel ook in Moravië. Naast de plaats Bílovec zelf hoort onder andere ook de plaats Bravinné tot de stad.

## Geschiedenis
- 1324 – De eerste schriftelijke vermelding van Bílovec.[1]
- 1976 – De gemeente Bravinné wordt geannexeerd door de stad Bílovec.
- 1979 – De gemeente Bítov wordt geannexeerd door de stad Bílovec.
- 1996 – Bítov scheidt zich af van de stad Bílovec en wordt (opnieuw) een zelfstandige gemeente.[2]

## Geboren in Bílovec
- Petra Kvitová (*1990) – tennisspeelster

title: Bílovec

wikitext:
{{Infobox plaats in Tsjechië
| soort                  = Stad
| naam                   = Bílovec
| bestandsnaam vlag      = Bílovec flag.jpg
| bestandsnaam wapen     = CoA of Bílovec.svg
| bestandsnaam regiovlag = Flag of Moravian-Silesian Region.svg
| regio                  = [[Moravië-Silezië]]
| district               = [[Okres Nový Jičín|Nový Jičín]]
| jaar                   = 2023
| inwoneraantal          = 7429
| oppervlakte            = 38,87
| lat_deg                = 49
| lat_min                = 45
| lat_sec                = 34
| lon_deg                = 18
| lon_min                = 0
| lon_sec                = 44
| postcode               = 742 92 tot 743 01
| netnummer              =
| hoogte                 = 243
| burgemeester           =
| adres                  =
| website                = https://www.bilovec.cz/
| diverse                =
| image                  = Bílovec, Slezské sq 2.jpg
| gemeentenummer         = 599247
}}

'''Bílovec''' ([[Duits]]: ''Wagstadt'') is een [[Tsjechië|Tsjechische]] [[Tsjechische gemeente|stad]] in de regio [[Moravië-Silezië]] en maakt deel uit van het district [[Okres Nový Jičín|Nový Jičín]]. Bílovec telt 7663 inwoners (2006). Voor het grootste deel ligt Bílovec in [[Tsjechisch Silezië]], maar voor een klein deel ook in [[Moravië (regio)|Moravië]]. Naast de plaats Bílovec zelf hoort onder andere ook de plaats [[Bravinné]] tot de stad.

== Geschiedenis ==
* [[1324]] – De eerste schriftelijke vermelding van Bílovec.<ref>{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=cs|titel=Bílovec|datum=20231012|oldid=23127830}}</ref>
* [[1976]] – De gemeente [[Bravinné]] wordt geannexeerd door de stad Bílovec.
* [[1979]] – De gemeente [[Bítov (okres Nový Jičín)|Bítov]] wordt geannexeerd door de stad Bílovec.
* [[1996]] – Bítov scheidt zich af van de stad Bílovec en wordt (opnieuw) een zelfstandige gemeente.<ref>{{pdf}} [https://web.archive.org/web/20220120072802/http://www.czso.cz/documents/10180/20538302/13n106cd2.pdf/ed17fd22-0421-4b48-98ec-9a86f45aec8a?version=1.0 czso.cz – Historický lexikon obcí České republiky - 1869-2005 (''Het historisch lexicon van Tsjechische gemeenten - 1869-2005'')] (Tsjechisch)</ref>

== Geboren in Bílovec ==
* [[Petra Kvitová]] (*1990) – tennisspeelster

== Externe link ==
* [https://www.bilovec.cz/ Officiële website] (Tsjechisch)

{{Navigatie district Nový Jičín}}
{{Commonscat}}
{{Appendix}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Tsjechië|2=2007|3=10|4=05}}

{{DEFAULTSORT:Bilovec}}
[[Categorie:Gemeente in Nový Jičín]]

title: Situering

Regio (kraj): Moravië-Silezië

District (okres): Nový Jičín

Coördinaten: 49° 46′ NB, 18° 1′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Foto's

Portaal: Tsjechië


text:
# Bussu (Frankrijk)
Bussu is een gemeente in het Franse departement Somme (regio Hauts-de-France) en telt 218 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Péronne.

## Geografie
De oppervlakte van Bussu bedraagt 6,8 km², de bevolkingsdichtheid is 32,1 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Bussu (Frankrijk) met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

wikiname: nlwiki

title: Bussu (Frankrijk)

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Bussu
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Hauts-de-France]]
| departement = [[Somme (departement)|Somme]] (80)
| depnr = 80
| arrondissement = [[Arrondissement Péronne|Péronne]]
| kanton = [[Kanton Péronne|Péronne]]
| jaar = 2004
| inwoners = 218
| dichtheid = 32,1
| oppervlakte = 6,8
| water =
| latitudeGraden = 49
| latitudeMinuten = 56
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 2
| longitudeMinuten = 58
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 80154
| postcode = 80200
| netnummer =
| hoogteligging = 52 - 129
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Bussu.JPG
| caption = Kerk van Bussu
}}
'''Bussu''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Somme (departement)|Somme]] (regio [[Hauts-de-France]]) en telt 218 inwoners (2004). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Péronne|Péronne]].

== Geografie ==
De oppervlakte van Bussu bedraagt 6,8 km², de bevolkingsdichtheid is 32,1 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=80154}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=80154}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* {{Link INSEE|id=80154}}

{{Commonscat|Bussu}}
{{Coor title dms|49|56|0|N|2|58|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Somme]]

title: Situering

Regio: Hauts-de-France

Departement: Somme (80)

Arrondissement: Péronne

Kanton: Péronne

Coördinaten: 49° 56′ NB, 2° 58′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Somme

title: Foto's

Foto's: Kerk van Bussu

Portaal: Frankrijk


text:
# Ridderboek van het Hof van Gelre
Het Ridderboek van het Hof van Gelre of het Ridderbouck der Furstendombs Gelre und Graefschap Zutphen bevat lijsten van de samenstelling van de  ridderschappen van de drie (daarvoor vier) kwartieren van Gelre en Zutphen over de periode 1553/1544 tot 1793. Het boek uit 1543 wordt bewaard in het archief van het Hof van Gelre in Arnhem. Het is in 1859 door de ridderschap van Gelderland afgestaan aan het toenmalige Provinciaal Archief.
Het boek bestaat uit een band met katernen en een aantal losse naamlijsten van riddermatigen die verschreven werden. In het begin stelde men om de tien jaar een lijst samen. De eerste is van 1543/1544, daarna 1555 en 1565. In de loop der tijd werden de lijsten steeds frequenter opgesteld en vanaf 1597 jaarlijks. De namen werden per kwartier gegroepeerd. Binnen de kwartieren werden de namen verdeeld per ambtsdistrict. In de naamlijsten werden aantekeningen gemaakt zoals een kruisje bij overlijden, en namen van opvolgers of nieuw ingeschrevenen. Samen met de informatie uit de leenboeken en lijsten van functionarissen geeft het boek een beeld van die tijd.
De oudste lijst begint met gegevens van 1539 en loopt tot in 1548. De daaropvolgende lijst is van 1555 en bevat afspraken van de Landdag van 9 mei 1555 in Nijmegen. De originele lijst op perkament is bewaard gebleven. De lijst is achteraf gemaakt, waarschijnlijk rond 1560 en bevat verschillen met de lijst in het Ridderboek. De originele lijst is bijgehouden tot 1577.
De lijsten werden op verzoek van de stadhouder aangeleverd door de ambtlieden. Ook in de lijst van 1565 zaten fouten die achteraf door de griffier gecorrigeerd zijn en deze heeft personen rechtstreeks ingeschreven. Op de lijst van de griffier staan verklaringen van de boden dat zij de verkrijgingsbrieven voor de riddermatigen in ontvangst hebben genomen om ze persoonlijk af te geven. Dit soort verklaringen op de naamlijsten zien we voor het eerst in 1565. In de landsheerlijke tijd was er altijd onenigheid tussen de griffie van Het Hof en de Landdag van de ridderschappen wie er verschreven moest worden.
Het kwartier van Nijmegen had vanaf 1555 tot 1579 eigen naamlijsten bijgehouden. In 1578 werd Het Hof van Gelre een Staatse instelling. In 1581 werd Philips II afgezworen. De Staten werden soeverein en het Hof voerde de besluiten uit. Andere factoren bepaalden of iemand verschreven werd, zoals de opstelling in de Opstand en de eed van trouw. Wie de Staatsen niet steunden, zoals de bannerheren, verdwenen in 1585 en 1586 van de lijsten. Ook het Overkwartier viel in 1585 af. Aan wie een sauvegarde van de vijand was verleend viel eveneens af. De eerste lijst van de Republiek is van 1592. Toen waren er nog 115 riddermatigen ten opzichte van 244 in 1578. Vanaf 1621 moest men de enige en ware religie aanhangen. Het aantal daalde dat jaar tot 66. Na 1621 steeg het aantal weer doordat men de vereiste religie-eed aflegde.

title: Ridderboek van het Hof van Gelre

wikitext:
Het '''Ridderboek van het [[Hof van Gelre en Zutphen|Hof van Gelre]]''' of het '''Ridderbouck der Furstendombs Gelre und Graefschap Zutphen''' bevat lijsten van de samenstelling van de  [[Ridderschap (instituut)|ridderschappen]] van de drie (daarvoor vier) [[Hertogdom Gelre#kwartieren|kwartieren van Gelre en Zutphen]] over de periode 1553/1544 tot 1793. Het boek uit 1543 wordt bewaard in het archief van het Hof van Gelre in Arnhem. Het is in 1859 door de ridderschap van Gelderland afgestaan aan het toenmalige Provinciaal Archief.

Het boek bestaat uit een band met [[katern]]en en een aantal losse naamlijsten van riddermatigen die verschreven werden. In het begin stelde men om de tien jaar een lijst samen. De eerste is van 1543/1544, daarna 1555 en 1565. In de loop der tijd werden de lijsten steeds frequenter opgesteld en vanaf 1597 jaarlijks. De namen werden per kwartier gegroepeerd. Binnen de kwartieren werden de namen verdeeld per ambtsdistrict. In de naamlijsten werden aantekeningen gemaakt zoals een kruisje bij overlijden, en namen van opvolgers of nieuw ingeschrevenen. Samen met de informatie uit de leenboeken en lijsten van functionarissen geeft het boek een beeld van die tijd.

De oudste lijst begint met gegevens van 1539 en loopt tot in 1548<ref>Ridderboek Hof, Archief Hof Gelre, inv.nr. 1592, fol. 10</ref>. De daaropvolgende lijst is van 1555 en bevat afspraken van de [[Landdag]] van 9 mei 1555 in Nijmegen. De originele lijst op perkament is bewaard gebleven<ref>RAG, 0124 Hof van Gelre inv.nr. 1594</ref>. De lijst is achteraf gemaakt, waarschijnlijk rond 1560 en bevat verschillen met de lijst in het Ridderboek. De originele lijst is bijgehouden tot 1577<ref>{{aut|G.H.A. Venner}}, ''De leden van de ridderschap van het [[Opper-Gelre|Overkwartier van Gelder]] in de jaren 1540-1580'' p.65-67 in PSHAL</ref>.

De lijsten werden op verzoek van de [[stadhouder]] aangeleverd door de [[Ambtman|ambtlieden]]. Ook in de lijst van 1565 zaten fouten die achteraf door de [[Griffier (volksvertegenwoordiging)|griffier]] gecorrigeerd zijn en deze heeft personen rechtstreeks ingeschreven. Op de lijst van de griffier staan verklaringen van de boden dat zij de verkrijgingsbrieven voor de riddermatigen in ontvangst hebben genomen om ze persoonlijk af te geven. Dit soort verklaringen op de naamlijsten zien we voor het eerst in 1565<ref>RAG, Archief Hof van Gelre, inv.nr. 1592, fol.66-74</ref>. In de landsheerlijke tijd was er altijd onenigheid tussen de griffie van Het Hof en de Landdag van de ridderschappen wie er verschreven moest worden.

Het kwartier van Nijmegen had vanaf 1555 tot 1579 eigen naamlijsten bijgehouden<ref>{{aut|[[Willem Jan d'Ablaing van Giessenburg|W.J. d'Ablaing van Giessenburg]] en P.A.N.S. van Meurs}}, ''De ridderschap van het kwartier van Nijmegen'', Den Haag (1899)</ref>. In 1578 werd Het Hof van Gelre een Staatse instelling. In 1581 werd Philips II afgezworen. De Staten werden soeverein en het Hof voerde de besluiten uit. Andere factoren bepaalden of iemand verschreven werd, zoals de opstelling in de Opstand en de eed van trouw. Wie de Staatsen niet steunden, zoals de bannerheren, verdwenen in 1585 en 1586 van de lijsten. Ook het Overkwartier viel in 1585 af. Aan wie een [[Beschermbrief|sauvegarde]] van de vijand was verleend viel eveneens af. De eerste lijst van de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Republiek]] is van 1592. Toen waren er nog 115 riddermatigen ten opzichte van 244 in 1578. Vanaf 1621 moest men de enige en ware religie aanhangen. Het aantal daalde dat jaar tot 66. Na 1621 steeg het aantal weer doordat men de vereiste religie-eed aflegde.

{{Appendix|2=
'''Bronnen'''
* [http://www.geldersarchief.nl/zoeken/?mivast=37&mizig=210&miadt=37&miaet=1&micode=0124&minr=742582&miview=inv2 RAG, 0124 Hof van Gelder inv.nr. 1594]
* {{aut|Frank Keverlaar Buisman}}, 2013, Het Ridderboek van het Hof in: ''Adel en ridderschap in Gelderland. Tien eeuwen geschiedenis''.
* {{aut|A.J. Maris en H.L.Driessen}}, ''Het archief van het Hof van Gelre en Zutphen (1543-1795)
'''Referenties'''
{{References}}
}}

[[Categorie:Geschiedenis van Gelderland]]


text:
# Amangkurat III van Mataram
Amangkurat III, Sri Susuhunan Amangkurat Mas, Amangkurat III of "Sunan Mas" (Gouden Heer), (datum van geboorte onbekend, stierf in ballingschap op Ceylon in 1734), was heerser van Mataram en resideerde in Kartasura. Hij regeerde van 1703 tot 1705.
Amangkurat III werd geboren als Raden Mas Sutikna, enige zoon van Amangkurat II. Volgens de Babad Tanah Jawi was hij de enige zoon omdat zijn moeder de vele vrouwen en bijvrouwen in de kraton met honing, kruiden en toverkunst of "guna" onvruchtbaar had gemaakt.
Mas Sutikna was een manke en slecht gehumeurde man die gemakkelijk boos en jaloers werd op knappere mannen. Als jongeman huwde hij zijn nicht, Raden Ayu Lembah een dochter van Prins Puger. Maar zijn vrouw was later omgebracht omdat ze een affaire met Raden Sukra's zoon Patih Sindureja aanging.
Raden Mas Sukra werd vermoord, terwijl Sutikna Pangeran Puger door boodschappers werd gedwongen Ayu Lembah, zijn eigen dochter, ter dood te veroordelen. Mas Sutikna trouwde daarna met Raden Ayu Himpun, de zus van Ayu Lembah.
Amangkurat III besteeg de troon na de ontijdige dood van zijn vader. Omdat veel hovelingen liever Puger als heerser hadden gezien, scheidde Amangkurat van Raden Ayu Himpun en huwde hij een dorpsmeisje uit Onje dat hij tot zijn nieuwe koningin maakte. De zoon van Puger, Raden Suryokusumo kwam in opstand tegen de heerser van Mataram. Amangkurat gaf in 1704 opdracht om de nakomelingen van Puger te doden.
Prins Puger vestigde zich in Semarang en kreeg voor zijn opstand steun van de Nederlandse Vereenigde Oostindische Compagnie. Geld en wapens stelden Puger in staat om een groot deel van Mataram te veroveren.
De VOC had na de harde klappen die zij in de strijd tegen Surapati had opgelopen, en als gevolg van de oorlog die zij met Bantam voerde op West-Java, pas in het begin van de 18e eeuw de gelegenheid om zich weer in de aangelegenheden van Mataram te mengen. Amangkurat III werd in zijn aanspraken op de troon gesteund door Surapati. De VOC steunde de kandidaat van de hoge adel van Mataram, Amangkurat III's oom Pangeran Puger. Na een korte strijd werd Pangeran Puger in het door de Nederlanders bezette Semarang gekroond als Susuhunan Pakubuwono I van Surakarta (1704). Hierna werd Surapati door VOC generaal Cnol, na zich tot het uiterste te hebben verweerd, bij Bangil voor Pasuruan verslagen (1706). Amangkurat III werd in 1707 gevangengenomen en naar Ceylon in ballingschap afgevoerd. Als dank voor de verleende hulp stond Pakubuwono I van Surakarta de districten Parabyangan en Cirebon op West-Java aan de VOC af, en hij ging akkoord met gedwongen rijstleveranties aan de Nederlanders. Madura viel als gevolg van de eerste Javaanse Successie-oorlog ook in VOC handen.

title: Amangkurat III van Mataram

wikitext:
'''Amangkurat III''', Sri Susuhunan Amangkurat Mas, Amangkurat III of "Sunan Mas" (Gouden Heer), (datum van geboorte onbekend, stierf in ballingschap op [[Ceylon (VOC-gebied)|Ceylon]] in 1734), was heerser van [[Mataram II|Mataram]] en resideerde in [[Kartasura]]. Hij regeerde van 1703 tot 1705.

Amangkurat III werd geboren als Raden Mas Sutikna, enige zoon van [[Amangkoerat II van Mataram|Amangkurat II]]. Volgens de ''Babad Tanah Jawi'' was hij de enige zoon omdat zijn moeder de vele vrouwen en bijvrouwen in de [[Kraton (paleis)|kraton]] met honing, kruiden en toverkunst of "guna" onvruchtbaar had gemaakt.
Mas Sutikna was een manke en slecht gehumeurde man die gemakkelijk boos en jaloers werd op knappere mannen. Als jongeman huwde hij zijn nicht, Raden Ayu Lembah een dochter van Prins [[Puger]]. Maar zijn vrouw was later omgebracht omdat ze een affaire met Raden Sukra's zoon Patih Sindureja aanging.

Raden Mas Sukra werd vermoord, terwijl Sutikna Pangeran [[Puger]] door boodschappers werd gedwongen Ayu Lembah, zijn eigen dochter, ter dood te veroordelen. Mas Sutikna trouwde daarna met Raden Ayu Himpun, de zus van Ayu Lembah.

Amangkurat III besteeg de troon na de ontijdige dood van zijn vader. Omdat veel hovelingen liever Puger als heerser hadden gezien, scheidde Amangkurat van Raden Ayu Himpun en huwde hij een dorpsmeisje uit Onje dat hij tot zijn nieuwe koningin maakte. De zoon van Puger, Raden Suryokusumo kwam in opstand tegen de heerser van Mataram. Amangkurat gaf in 1704 opdracht om de nakomelingen van Puger te doden.

Prins Puger vestigde zich in Semarang en kreeg voor zijn opstand steun van de Nederlandse [[Vereenigde Oostindische Compagnie]]. Geld en wapens stelden Puger in staat om een groot deel van Mataram te veroveren.

De VOC had na de harde klappen die zij in de strijd tegen Surapati had opgelopen, en als gevolg van de oorlog die zij met Bantam voerde op West-Java, pas in het begin van de 18e eeuw de gelegenheid om zich weer in de aangelegenheden van Mataram te mengen. Amangkurat III werd in zijn aanspraken op de troon gesteund door [[Untung Surapati|Surapati]]. De VOC steunde de kandidaat van de hoge adel van Mataram, Amangkurat III's oom [[Pangeran]] [[Puger]]. Na een korte strijd werd Pangeran Puger in het door de Nederlanders bezette [[Semarang (regentschap)|Semarang]] gekroond als [[Susuhunan]] [[Pakoeboewono I van Soerakarta|Pakubuwono I van Surakarta]] (1704). Hierna werd Surapati door VOC generaal Cnol, na zich tot het uiterste te hebben verweerd, bij [[Bangil]] voor Pasuruan verslagen (1706). Amangkurat III werd in 1707 gevangengenomen en naar [[Ceylon (VOC-gebied)|Ceylon]] in ballingschap afgevoerd. Als dank voor de verleende hulp stond [[Pakubuwono I van Surakarta]] de districten [[Parabyangan]] en [[Cirebon]] op [[West-Java]] aan de VOC af, en hij ging akkoord met gedwongen rijstleveranties aan de Nederlanders. [[Madoera (eiland)|Madura]] viel als gevolg van de eerste Javaanse Successie-oorlog ook in VOC handen.

==Zie ook==
* De [[Lijst van Midden- en Oost-Javaanse heersers]]

== Referenties ==
{{References}}
* Miksic, John (general ed.), et al. (2006) ''Karaton Surakarta. A look into the court of Surakarta Hadiningrat, central Java'' (First published: 'By the will of His Serene Highness Paku Buwono XII'. Surakarta: Yayasan Pawiyatan Kabudayan Karaton Surakarta, 2004) Marshall Cavendish Editions Singapore {{ISBN|981-261-226-2}}

{{Opvolging
| vorige   =[[Amangkurat II van Mataram]]
| lijst    =[[sultan (rang)|sultan]] van [[Mataram II|Mataram]]
| volgende =[[Pakubuwono I van Surakarta]]
}}

[[Categorie:Sultan van Mataram]]
[[Categorie:Persoon in de 18e eeuw|Mataram, A]]


text:
# De magische stem
De magische stem is het negentiende verhaal uit de reeks Dag en Heidi.  Het werd in 1983 uitgegeven door de Standaard Uitgeverij als negende album uit een reeks van zestien. Het scenario kwam deze keer niet van Broeckx' moeder, maar van Ann Gilles.

## Personages
- Dag
- Heidi
- Sven
- Iris
- Iris' voogd
- de ontvoerders

## Verhaal
Dag en Heidi zijn op vakantie met Inga en hun pleegouders in een natuurgebied. Als ze bloemen gaan plukken voor de verjaardag van tante Karin, ziet Heidi een jong meisje. Het meisje schrikt en loopt weg. Ze sukkelt echter in het moeras. Dag en Heidi helpen het meisje er uit. Het meisje dankt hen met gebaren, want ze blijkt niet te kunnen spreken. Als de kinderen het meisje voorstellen om haar naar huis te brengen, loopt ze verschrikt weg en verdwijnt in het groen.
De volgende morgen gaan Dag en Heidi op zoek naar het meisje. Ze herinneren zich de richting nog waarheen ze de dag voordien vluchtte. Ze komen uit bij een grote waterval en ontdekken waar ze een opening ontdekken in de rotsen. Ze gaan de grot binnen en vinden er het meisje. Het meisje neemt de kinderen mee naar haar schuilplaats die ze deelt met een oude man.
De oude man blijkt de voogd van het meisje te zijn en vertelt het hele verhaal. Het meisje heet Iris en had een bijzondere gave. Als ze begon te zingen, werd eenieder die haar hoorde vredelievend. Twee mannen hadden gehoord van haar gave en wilden haar ontvoeren. Dit deden ze door op een nacht in het huis in te breken en Iris een doek voor de mond te binden. Tijdens de vlucht kon Iris echter de doek loskrijgen waarna ze begon te zingen. De ontvoerders werden vredelievend en lieten haar vrij. Als Iris weer thuis kwam, bleken haar ouders verdwenen te zijn. Ze hadden de tip gekregen dat Iris naar een ander land overgebracht was. Iris was hierdoor zo geschokt dat ze haar spraak verloor. De oude man vond het meisje huilend op straat en ontfermde zich over haar. Sinds een jaar leven ze samen in de natuur.
Als Iris Dag en Heidi weer naar buiten wil brengen, worden ze overvallen door twee mannen. Het blijken dezelfde mannen te zijn die Iris eerder hadden proberen te ontvoeren. De mannen verdoven Dag en Heidi en ontvoeren Iris. Iris' voogd vindt later de kinderen. Dag en Heidi beloven dat ze Iris zullen terugvinden.
Ze roepen hiervoor de hulp in van hun oom Sven. Er begint zo een heuse achtervolging met wisselende kansen. Als een van de ontvoerders dreigt te verdrinken in het moeras, wordt deze gered door Dag. De ontvoerders vertellen nu dat ze Iris eigenlijk geen kwaad wilden doen. In hun land woedt oorlog en ze hadden gehoopt met de zangstem van Iris hier verandering in zou komen. Ze hadden daarom een brief aan haar ouders gestuurd Dat Iris in een ver land verbleef. De mannen beloven om de ouders van Iris zo snel mogelijk op te sporen. Als Iris weer wordt verenigd met haar voogd, is ze zo gelukkig over de vooruitzichten dat ze spontaan begint te zingen. Ze heeft zodoende haar stem weergevonden.

title: De magische stem

wikitext:
{{Infobox stripverhaal
| titel             = De magische stem
| orig titel        =
| stripreeks        = [[Dag en Heidi]]
| volgnummer        = V19
| scenario          = Ann Gilles
| tekenaar          = [[Jeff Broeckx]]
| type              =
| paginas           = 36
| lijst             =
| eerstedruk        = 1983<ref>{{nl}}[https://www.stripinfo.be/reeks/strip/8625_Dag_en_Heidi_9_De_magische_stem De magische stem], Stripinfo.be. [https://web.archive.org/web/20170303123526/https://www.stripinfo.be/reeks/strip/8625_Dag_en_Heidi_9_De_magische_stem Gearchiveerd] op 3 maart 2017.</ref>
| ISBN              = 9002147422
}}
'''''De magische stem''''' is het negentiende verhaal uit de reeks [[Dag en Heidi]].  Het werd in 1983 uitgegeven door de [[Standaard Uitgeverij]] als negende album uit een reeks van zestien. Het scenario kwam deze keer niet van Broeckx' moeder, maar van Ann Gilles.

== Personages ==
* Dag
* Heidi
* Sven
* Iris
* Iris' voogd
* de ontvoerders

== Verhaal ==
{{leeswaarschuwing}}

Dag en Heidi zijn op vakantie met Inga en hun pleegouders in een natuurgebied. Als ze bloemen gaan plukken voor de verjaardag van tante Karin, ziet Heidi een jong meisje. Het meisje schrikt en loopt weg. Ze sukkelt echter in het moeras. Dag en Heidi helpen het meisje er uit. Het meisje dankt hen met gebaren, want ze blijkt niet te kunnen spreken. Als de kinderen het meisje voorstellen om haar naar huis te brengen, loopt ze verschrikt weg en verdwijnt in het groen.

De volgende morgen gaan Dag en Heidi op zoek naar het meisje. Ze herinneren zich de richting nog waarheen ze de dag voordien vluchtte. Ze komen uit bij een grote waterval en ontdekken waar ze een opening ontdekken in de rotsen. Ze gaan de grot binnen en vinden er het meisje. Het meisje neemt de kinderen mee naar haar schuilplaats die ze deelt met een oude man.

De oude man blijkt de voogd van het meisje te zijn en vertelt het hele verhaal. Het meisje heet Iris en had een bijzondere gave. Als ze begon te zingen, werd eenieder die haar hoorde vredelievend. Twee mannen hadden gehoord van haar gave en wilden haar ontvoeren. Dit deden ze door op een nacht in het huis in te breken en Iris een doek voor de mond te binden. Tijdens de vlucht kon Iris echter de doek loskrijgen waarna ze begon te zingen. De ontvoerders werden vredelievend en lieten haar vrij. Als Iris weer thuis kwam, bleken haar ouders verdwenen te zijn. Ze hadden de tip gekregen dat Iris naar een ander land overgebracht was. Iris was hierdoor zo geschokt dat ze haar spraak verloor. De oude man vond het meisje huilend op straat en ontfermde zich over haar. Sinds een jaar leven ze samen in de natuur.

Als Iris Dag en Heidi weer naar buiten wil brengen, worden ze overvallen door twee mannen. Het blijken dezelfde mannen te zijn die Iris eerder hadden proberen te ontvoeren. De mannen verdoven Dag en Heidi en ontvoeren Iris. Iris' voogd vindt later de kinderen. Dag en Heidi beloven dat ze Iris zullen terugvinden.

Ze roepen hiervoor de hulp in van hun oom Sven. Er begint zo een heuse achtervolging met wisselende kansen. Als een van de ontvoerders dreigt te verdrinken in het moeras, wordt deze gered door Dag. De ontvoerders vertellen nu dat ze Iris eigenlijk geen kwaad wilden doen. In hun land woedt oorlog en ze hadden gehoopt met de zangstem van Iris hier verandering in zou komen. Ze hadden daarom een brief aan haar ouders gestuurd Dat Iris in een ver land verbleef. De mannen beloven om de ouders van Iris zo snel mogelijk op te sporen. Als Iris weer wordt verenigd met haar voogd, is ze zo gelukkig over de vooruitzichten dat ze spontaan begint te zingen. Ze heeft zodoende haar stem weergevonden.

== Uitgaven ==
{{Tabel albumuitgaven
| Stripreeks1 = Standaard Uitgeverij| Nummer1 = 9 | Druk1 = 1983 | Voorganger1 = [[Het heksenfeest]] | Opvolger1 = [[De moerasgeesten]]
| Stripreeks2 = Volgorde albums | Nummer2 = V19 | Voorganger2 = [[Het heksenfeest]] | Opvolger2 = [[De moerasgeesten]]
| Stripreeks3 = Saga | Nummer3= 8 | Druk3 = 2019 | Voorganger3= [[De verstekeling (album Dag en Heidi)|De verstekeling]] | Opvolger3 =
}}

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Magische stem, De}}
[[Categorie:Stripverhaal van Dag en Heidi]]
[[Categorie:Stripverhaal uit 1983]]

title: De magische stem

Stripreeks: Dag en Heidi

Scenario: Ann Gilles

Tekeningen: Jeff Broeckx

Portaal: Strip


text:
# Joep Coppens
Josephus Godefridus Maria (Joep) Coppens (Eindhoven, 19 december 1940 – Vlierden, 6 maart 2024) was een Nederlandse beeldhouwer.

## Levensloop
Coppens woonde met zijn vrouw, de kunstschilderes en schrijfster Els Coppens-van de Rijt, in Vlierden bij een stenen beltmolen met de naam Johanna-Elisabeth, vernoemd naar zijn vrouw. Joep Coppens was de zoon van de Eindhovense kunstfotograaf Martien Coppens en Johanna Maria Huberta Coppens. Hij was 28 jaar lang vrijwillig molenaar in de gemeente Deurne en leidde vervolgens aankomende vrijwillige molenaars op.
Hij doorliep de Hogereburgerschool. Eind jaren '50 startte hij met het vervaardigen van zijn beeldhouwwerk, na één jaar studie aan de Eindhovense Academie voor Industriële Vormgeving, zijn opleiding aan de Hogeschool voor Beeldende Kunsten de Jan van Eyck Academie onder leiding van de beeldhouwer Fred Carasso in Maastricht en zijn atelierstudies aan de Ateliers '63 bij Wessel Couzijn. Hij liet zich inspireren door organische vormen uit de natuur. Hij maakt zowel figuratieve als abstract-figuratieve en geheel abstracte beelden, merendeels in brons uitgevoerd en altijd met een diepere symboliek.
Joep Coppens woonde en werkte in zijn ateliers bij het huis en de molen Johanna Elisabeth in Vlierden, die hij zelf 28 jaar draaiende gehouden heeft. Aan huis had hij een beeldentuin en de expositieruimte 'Molenrijn' die op (telefonische) aanvraag te bezichtigen was. Verspreid door de gemeente Deurne (en daarbuiten) staat een aantal beelden van Joep Coppens, onder meer bij basisschool de Piramide en in het Pastoor Roespark.
Joep Coppens was van 1978 tot 1997 voorzitter van Heemkundekring H.N. Ouwerling te Deurne. Tussen maart 1997 en 2021 maakte hij deel uit van de Monumentencommissie van de Gemeente Deurne.
Zijn vrouw Els schreef het boek Beeldend geschreven aan de hand van autobiografische notities van Joep. Op verzoek van Joep schreef Els het boek Martien Coppens, van dorpsjongen tot stadsmens, over de eerste veertig levensjaren van zijn vader Martien Coppens, kunstfotograaf, door wie Joep zich sterk heeft laten inspireren, met name door diens verzameling Afrikaanse kunst. Els heeft hierbij gebruik gemaakt van de door Joep verzamelde archiefgegevens.

## Werken (selectie)
- 1973 Golvend water - Neerkant
- 1975 Slagorde - Deurne
- 1977 De tand des tijds - Vlierden
- 1979 (beeld) - Venlo
- 1983 Wachtende uil - Helmond
- 1983 Gandhi - Eygelshoven
- 1983 Groteringklauwvleugel - Deurne
- 1984 (beeld) - Helmond
- 1985 Grote hoornkruik - Peelland Deurne
- 1986 Het gezin - Waspik
- 1986 Pijlstaart II - Helmond
- 1987 Samoerai - Deurne
- 1989 Pelikaan Zonnewijzer - Diessen
- 1989 Anne Frank - Asten
- 1992 Vruchtbare samenleving - Esbeek
- 1994 Met elkaar - Zusters Franciscanessen Veghel
- 1995 Geborgen samen - Horst
- 1995 Verzetsheldenmonument - Acht
- 1996 Turfsteker - Heusden
- 1997 Charkra - Helmond
- 1997 De reiger - Veghel
- 1997 Fontein - Deurne
- 2000 Sint Martinus - Gennep
- 2000 Uitvliegende vogel - Reek
- 2002 Ora et Labora - Borne
- 2003 Cornelis Verhoeven (buste) - 's-Hertogenbosch
- 2008 Zacheus - Sint Willibrorduskerk, Deurne
- 2010 Martien Coppens (buste) - Lieshout
- 2010 Anne Frank - Oranjestad, Aruba
- Zonnewijzer Artis - Amsterdam
- Tarcisius - Nijmegen
- Ruiter op arabische hengst - Aruba
- Nonnenveld - Uden
- College Asten-Someren - Asten
- Bisonjacht - Venlo
- Regenboog (gestolen)
- Zimara - Helmond

## Galerij
- Ora et Labora (Borne)
- Geborgen samen (Horst)
- Fontein (Deurne)
- Uitvliegende vogel (Reek)
- De tand des tijds (Vlierden)

## Onderscheidingen
- Februari 1997 : Zilveren Draaginsigne van de Stichting Brabants Heem
- Februari 1997 : Zilveren Legpenning van de Gemeente Deurne
- April 2000 : Koninklijke Onderscheiding - Lid in de Orde van Oranje-Nassau

title: Joep Coppens

wikitext:
{{Infobox kunstenaar
| naam              = Joep Coppens
| afbeelding        = Kerk gennep.jpg
| onderschrift      = Sint Martinusbeeld, Gennep
| volledige naam    = Josephus Godefridus Maria Coppens
| bijnaam           =
| pseudoniem        =
| geboren           = [[19 december]] [[1940]]
| geboorteplaats    = [[Eindhoven]]
| overleden         = [[6 maart]] [[2024]]
| overlijdensplaats = [[ Vlierden]]
| land              = [[Nederland]]
| nationaliteit     =
| opleiding         =
| beroep            =
| signatuur         =
| jaren-actief      =
| periode           =
| stijl             =
| bekende-werken    =
| RKD               = 18236
| website           = http://joepcoppens.nl
}}
'''Josephus Godefridus Maria (Joep) Coppens''' ([[Eindhoven]], [[19 december]] [[1940]] – [[Vlierden]], [[6 maart]] [[2024]]) was een [[Nederland]]se [[beeldhouwer]].

== Levensloop ==
Coppens woonde met zijn vrouw, de kunstschilderes en schrijfster [[Els Coppens-van de Rijt]], in [[Vlierden]] bij een stenen beltmolen met de naam [[Johanna-Elisabeth]], vernoemd naar zijn vrouw. Joep Coppens was de zoon van de Eindhovense kunstfotograaf [[Martien Coppens]] en Johanna Maria Huberta Coppens. Hij was 28 jaar lang vrijwillig molenaar in de [[gemeente (bestuur)|gemeente]] [[Deurne (gemeente)|Deurne]] en leidde vervolgens aankomende vrijwillige molenaars op.

Hij doorliep de [[Hogereburgerschool]]. Eind jaren '50 startte hij met het vervaardigen van zijn beeldhouwwerk, na één jaar studie aan de Eindhovense [[Academie voor Industriële Vormgeving]], zijn opleiding aan de Hogeschool voor Beeldende Kunsten de [[Jan van Eyck Academie]] onder leiding van de beeldhouwer [[Fred Carasso]] in [[Maastricht]] en zijn [[atelier]]studies aan de [[De Ateliers (Amsterdam)|Ateliers '63]] bij [[Wessel Couzijn]]. Hij liet zich inspireren door organische vormen uit de natuur. Hij maakt zowel figuratieve als [[abstracte kunst|abstract]]-figuratieve en geheel abstracte beelden, merendeels in brons uitgevoerd en altijd met een diepere [[symboliek]].

Joep Coppens woonde en werkte in zijn ateliers bij het huis en de molen ''Johanna Elisabeth'' in Vlierden, die hij zelf 28 jaar draaiende gehouden heeft. Aan huis had hij een beeldentuin en de expositieruimte 'Molenrijn' die op (telefonische) aanvraag te bezichtigen was. Verspreid door de gemeente Deurne (en daarbuiten) staat een aantal beelden van Joep Coppens, onder meer bij basisschool ''de Piramide'' en in het ''Pastoor Roespark''.

Joep Coppens was van 1978 tot 1997 voorzitter van Heemkundekring H.N. Ouwerling te Deurne. Tussen maart 1997 en 2021 maakte hij deel uit van de Monumentencommissie van de Gemeente Deurne.

Zijn vrouw Els schreef het boek ''Beeldend geschreven'' aan de hand van autobiografische notities van Joep. Op verzoek van Joep schreef Els het boek ''Martien Coppens, van dorpsjongen tot stadsmens'', over de eerste veertig levensjaren van zijn vader Martien Coppens, kunstfotograaf, door wie Joep zich sterk heeft laten inspireren, met name door diens verzameling Afrikaanse kunst. Els heeft hierbij gebruik gemaakt van de door Joep verzamelde archiefgegevens.

==Werken (selectie)==
*1973 Golvend water - [[Neerkant]]
*1975 Slagorde - [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
*1977 De tand des tijds - [[Vlierden]]
*1979 (beeld) - [[Venlo (stad)|Venlo]]
*1983 Wachtende uil - [[Helmond]]
*1983 Gandhi - [[Eygelshoven]]
*1983 Groteringklauwvleugel - [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
*1984 (beeld) - [[Helmond]]
*1985 Grote hoornkruik - Peelland [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
*1986 Het gezin - [[Waspik]]
*1986 Pijlstaart II - [[Helmond]]
*1987 Samoerai - [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
*1989 Pelikaan Zonnewijzer - [[Diessen (Noord-Brabant)|Diessen]]
*1989 Anne Frank - [[Asten (plaats)|Asten]]
*1992 Vruchtbare samenleving - [[Esbeek]]
*1994 Met elkaar - Zusters Franciscanessen [[Veghel (plaats)|Veghel]]
*1995 Geborgen samen - [[Horst (Limburg)|Horst]]
*1995 Verzetsheldenmonument - [[Acht (Nederland)|Acht]]
*1996 Turfsteker - [[Heusden (Asten)|Heusden]]
*1997 Charkra - [[Helmond]]
*1997 De reiger - [[Veghel (plaats)|Veghel]]
*1997 Fontein - [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
*2000 Sint Martinus - [[Gennep (plaats)|Gennep]]
*2000 Uitvliegende vogel - [[Reek]]
*2002 Ora et Labora - [[Borne (Overijssel)|Borne]]
*2003 Cornelis Verhoeven (buste) - [['s-Hertogenbosch ]]
*2008 Zacheus - [[Sint-Willibrorduskerk (Deurne)|Sint Willibrorduskerk]], [[Deurne (Noord-Brabant)|Deurne]]
*2010 Martien Coppens (buste) - [[Lieshout]]
*2010 Anne Frank - [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], [[Aruba]]
*Zonnewijzer Artis - [[Amsterdam]]
*Tarcisius - [[Nijmegen]]
*Ruiter op arabische hengst - [[Aruba]]
*Nonnenveld - [[Uden (plaats)|Uden]]
*College Asten-Someren - [[Asten (plaats)|Asten]]
*Bisonjacht - [[Venlo (stad)|Venlo]]
*Regenboog (gestolen)
*Zimara - [[Helmond]]

==Galerij==
<gallery>
Borne20.JPG|''Ora et Labora'' (Borne)
Horst, Geborgen Samen.jpg|''Geborgen samen'' (Horst)
Deurne Fontein Joep Coppens.jpg|''Fontein'' (Deurne)
Reek (Landerd) uitvliegende vogel, Jeop Coppens, ca. 2000, bij voorm. klooster, Heijtmorgen.JPG|''Uitvliegende vogel'' (Reek)
Schooteindseweg1.jpg|''De tand des tijds'' (Vlierden)
</gallery>

==Onderscheidingen==
* Februari 1997 : Zilveren Draaginsigne van de Stichting Brabants Heem
* Februari 1997 : Zilveren Legpenning van de Gemeente Deurne
* April 2000 : Koninklijke Onderscheiding - Lid in de [[Orde van Oranje-Nassau]]

== Zie ook ==
*[[Lijst van Nederlandse beeldhouwers]]

== Externe links ==
* {{link RKD|id=18236}}
* [http://www.joepcoppens.nl Beelden van Joep Coppens]

{{Authority control}}
{{Commonscat|Joep Coppens}}

{{DEFAULTSORT:Coppens, Joep}}
[[Categorie:Nederlands beeldhouwer]]

title: Persoonsgegevens

Volledige naam: Josephus Godefridus Maria Coppens

Geboren: Eindhoven, 19 december 1940

Overleden: Vlierden, 6 maart 2024

Geboorteland: Nederland


text:
# I'll Follow the Sun
I'll Follow the Sun is een lied uit 1964 dat is uitgebracht op de LP Beatles for Sale van de Britse popgroep The Beatles. Het lied staat op naam van het schrijversduo Lennon-McCartney, maar is geschreven door McCartney toen hij ongeveer 16 jaar was.

## Achtergrond
I'll Follow the Sun is een van de oudste Lennon-McCartney liedjes. McCartney schreef het nummer in 1959 in het huis van zijn ouders aan Forthlin Road in Liverpool, nadat hij hersteld was van de griep. Hoewel het een van de oudste nummers uit het repertoire van The Beatles was, speelden ze I'll Follow the Sun zelden tijdens optredens. Volgens McCartney kwam dit omdat het nummer niet goed genoeg was en niet goed paste bij het rock-'n-roll- en R&B-imago dat The Beatles in hun beginjaren hadden. Onder de druk van het moeten afleveren van een nieuw album voor het einde van het jaar en bij gebrek aan beter materiaal, werd het nummer alsnog opgenomen voor Beatles for Sale.

## Opnamen
Op 18 oktober 1964 namen The Beatles I'll Follow the Sun op in de Abbey Road Studios in Londen. Er werden acht takes van het nummer opgenomen door The Beatles. Pas in de laatste take werd de elektrische gitaarsolo toegevoegd aan het nummer, in de eerdere takes was steeds een solo op akoestische gitaar te horen. Op I'll Follow the Sun speelt Ringo Starr niet zoals gebruikelijk op drums, maar tikt hij op zijn knieën. Volgens McCartney werd dit bedacht omdat The Beatles niet wilden dat al hun nummers hetzelfde klonken, zodat ze constant op zoek waren naar andere vormen van instrumentatie.

## Credits
- Paul McCartney - zang, akoestische gitaar, basgitaar
- John Lennon - achtergrondzang, akoestische gitaar
- George Harrison - leadgitaar
- Ringo Starr - percussie

title: I'll Follow the Sun

wikitext:
{{Infobox nummer
| Titel          = I'll Follow the Sun
| Artiest        = [[The Beatles]]
| van Album      = [[Beatles for Sale]]
| Releasedatum   = [[4 december]] [[1964]]
| Opname         = [[Abbey Road Studios|Abbey Road]]: [[18 oktober]] [[1964]]
| Genre          = [[Popmuziek|Pop]], [[ballad]]
| Duur           = 1:46
| Label          = [[Parlophone]], [[Capitol Records|Capitol]]
| Schrijver      = [[Lennon-McCartney]]
| Componist      =
| Producer       = [[George Martin (producer)|George Martin]]
| Hitlijsten     =
| Review         =
| Album1         = Beatles for Sale
| Vorig nummer1  = 4
"''[[Rock and roll music|Rock and Roll Music]]''"
(2:30)
| Titel1         = 5
"'''I'll Follow the Sun'''"
(1:46)
| Volgend nummer1= 6
"''[[Mr. Moonlight]]''"
(2:38)
}}
'''I'll Follow the Sun''' is een lied uit [[1964]] dat is uitgebracht op de [[Langspeelplaat|LP]] ''[[Beatles for Sale]]'' van de [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] [[popgroep]] [[The Beatles]].<ref name="lewisohn53">Lewisohn, M. (1988). ''The Beatles Recording Sessions''. London: Hamlyn. p. 53.</ref> Het lied staat op naam van het schrijversduo [[Lennon-McCartney]], maar is geschreven door McCartney toen hij ongeveer 16 jaar was.<ref name="lewisohn12">Lewisohn, M. (1989), p. 12.</ref>

==Achtergrond==
''I'll Follow the Sun'' is een van de oudste Lennon-McCartney liedjes.<ref name="lennon">{{en}}[https://groups.google.com/d/msg/rec.music.beatles/or2Kmedvi_U/a_yz56jbBhMJ Lennon talking about Beatles' songs | alt.rec.music.beatles.]</ref> McCartney schreef het nummer in [[1959]] in het huis van zijn ouders aan Forthlin Road in [[Liverpool]], nadat hij hersteld was van de [[griep]].<ref name="lewisohn12" /> Hoewel het een van de oudste nummers uit het repertoire van The Beatles was, speelden ze ''I'll Follow the Sun'' zelden tijdens optredens. Volgens McCartney kwam dit omdat het nummer niet goed genoeg was en niet goed paste bij het [[rock-'n-roll]]- en [[Rhythm-and-blues|R&B]]-imago dat The Beatles in hun beginjaren hadden.<ref name="lewisohn12" /> Onder de druk van het moeten afleveren van een nieuw [[album (muziek)|album]] voor het einde van het jaar en bij gebrek aan beter materiaal, werd het nummer alsnog opgenomen voor ''Beatles for Sale''.

==Opnamen==
Op [[18 oktober]] [[1964]] namen The Beatles ''I'll Follow the Sun'' op in de [[Abbey Road Studios]] in [[Londen]].<ref name="lewisohn50">Lewisohn, M. (1989), p. 50.</ref> Er werden acht takes van het nummer opgenomen door The Beatles. Pas in de laatste take werd de [[elektrische gitaar]][[solo (muziek)|solo]] toegevoegd aan het nummer, in de eerdere takes was steeds een solo op [[akoestische gitaar]] te horen.<ref name="lewisohn50" /> Op ''I'll Follow the Sun'' speelt [[Ringo Starr]] niet zoals gebruikelijk op [[drumstel|drums]], maar tikt hij op zijn knieën. Volgens McCartney werd dit bedacht omdat The Beatles niet wilden dat al hun nummers hetzelfde klonken, zodat ze constant op zoek waren naar andere vormen van [[instrumentatie]].<ref name="miles">Miles, B. (1997). ''Paul McCartney: Many Years From Now''. London: Secker & Warburg.</ref>

==Credits==
* Paul McCartney - [[zangkunst|zang]], akoestische gitaar, basgitaar
* [[John Lennon]] - achtergrondzang, akoestische gitaar
* [[George Harrison]] - leadgitaar
* [[Ringo Starr]] - [[percussie]]

{{Appendix}}
{{Navigatie nummers The Beatles}}

[[Categorie:Nummer van The Beatles]]
[[Categorie:Compositie van Lennon-McCartney]]

title: I'll Follow the Sun

Uitgebracht: 4 december 1964

Opname: Abbey Road: 18 oktober 1964

Genre: Pop, ballad

Label: Parlophone, Capitol

Schrijver(s): Lennon-McCartney

Producent(en): George Martin

title: Volgorde op Beatles for Sale

4 · "Rock and Roll Music" · (2:30): 5 · "I'll Follow the Sun" · (1:46) · 6 · "Mr. Moonlight" · (2:38)

Portaal: Muziek


text:
# Familie (biologie)
In de biologie is een familie, Latijn: familia, een van de belangrijkste taxonomische rangen, na soort en geslacht. Een familie omvat een of meer geslachten die elk een of meer soorten bevatten. Een familie kan dus één soort bevatten, zoals Ginkgoaceae met als enige recente soort Ginkgo biloba, de Japanse notenboom, maar kan ook een groot aantal soorten omvatten.
Bij namen die onder de botanische nomenclatuur vallen wordt, op enkele uitzonderingen na, de naam van een familie gevormd door achter de stam van het geslacht de uitgang -aceae te plaatsen, bijvoorbeeld Asteraceae van Aster plus -aceae. De Asteraceae zijn de composietenfamilie. Bij namen die onder de zoölogische nomenclatuur vallen is de uitgang -idae, bijvoorbeeld Carabidae van Carabus plus -idae. De Carabidae zijn de loopkevers.

title: Familie (biologie)

wikitext:
{{Zijbalk biologische taxonomie}}

In de biologie is een '''familie''', [[Latijn]]: ''familia'', een van de belangrijkste [[taxonomische rang]]en, na [[soort]] en [[Geslacht (biologie)|geslacht]]. Een familie omvat een of meer geslachten die elk een of meer soorten bevatten. Een familie kan dus één soort bevatten, zoals ''[[Ginkgoaceae]]'' met als enige recente soort ''Ginkgo biloba'', de [[Japanse notenboom]], maar kan ook een groot aantal soorten omvatten.

Bij namen die onder de [[botanische nomenclatuur]] vallen wordt, op enkele uitzonderingen na, de naam van een familie gevormd door achter de stam van het geslacht de uitgang -aceae te plaatsen, bijvoorbeeld ''Asteraceae'' van ''Aster'' plus -aceae. De Asteraceae zijn de [[composietenfamilie]]. Bij namen die onder de [[zoölogische nomenclatuur]] vallen is de uitgang -idae, bijvoorbeeld Carabidae van ''Carabus'' plus -idae. De Carabidae zijn de [[loopkevers]].

[[Categorie:Botanische nomenclatuur]]
[[Categorie:Prokaryoten nomenclatuur]]
[[Categorie:Taxonomie]]
[[Categorie:Zoölogische nomenclatuur]]


text:
# Copidognathus philippinensis
Copidognathus philippinensis is een mijtensoort uit de familie van de Halacaridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Chatterjee & De Troch.

title: Copidognathus philippinensis

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Copidognathus philippinensis''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Spinachtigen|Arachnida]] (Spinachtigen)
| orde = [[Trombidiformes]]
| familie = [[Halacaridae]]
| geslacht = ''[[Copidognathus]]''
| w-naam = ''Copidognathus philippinensis''
| auteur = Chatterjee & De Troch
| datum = 2003
| haakjes =
| worms = 388047
}}
'''''Copidognathus philippinensis''''' is een [[mijten]]soort uit de familie van de [[Halacaridae]].<ref>Bartsch, I. (2012). <i>Copidognathus philippinensis</i> Chatterjee & De Troch, 2003. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=388047</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Chatterjee & De Troch.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|24}}

[[Categorie:Copidognathus|philippinensis]]

title: Copidognathus philippinensis

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Trombidiformes

Familie: Halacaridae

Geslacht: Copidognathus

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Brachypremna pictipes
Brachypremna pictipes is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Neotropisch gebied.

title: Brachypremna pictipes

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Brachypremna pictipes''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| familie = [[Tipulidae]] (Langpootmuggen)
| geslacht = ''[[Brachypremna]]''
| w-naam = ''Brachypremna pictipes''
| auteur = Osten Sacken
| datum = 1888
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Brachypremna pictipes''''' is een [[Tweevleugeligen|tweevleugelige]] uit de familie [[langpootmuggen]] (Tipulidae). De soort komt voor in het [[Neotropisch gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=07|4=02}}

[[Categorie:Brachypremna|pictipes]]
[[Categorie:Langpootmug uit het Neotropisch gebied]]

title: Brachypremna pictipes

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Familie: Tipulidae (Langpootmuggen)

Geslacht: Brachypremna

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Thoracochaeta arnaudi
Thoracochaeta arnaudi is een vliegensoort uit de familie van de mestvliegen (Sphaeroceridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Richards.

title: Thoracochaeta arnaudi

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Thoracochaeta arnaudi''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Mestvliegen|Sphaeroceridae]] (Mestvliegen)
| geslacht = ''[[Thoracochaeta]]''
| w-naam = ''Thoracochaeta arnaudi''
| auteur = Richards
| datum = 1963
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Thoracochaeta arnaudi''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Mestvliegen|mestvliegen (Sphaeroceridae)]].<ref>Marshall, 1982, Canad. Ent., 114:66.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1963 door Richards.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|18}}

[[Categorie:Mestvliegen]]

title: Thoracochaeta arnaudi

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Sphaeroceridae (Mestvliegen)

Geslacht: Thoracochaeta

title: Soort


text:
# Vitex
Vitex is een geslacht uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het geslacht telt ongeveer tweehonderdvijftig soorten die voorkomen in (sub)tropische gebieden. Enkele soorten komen voor in gematigd Eurazië.

## Soorten
- Vitex acuminata R.Br.
- Vitex acunae Borhidi & O.Muñiz
- Vitex agelaeifolia Mildbr. ex W.Piep.
- Vitex agnus-castus L.
- Vitex ajugiflora Dop
- Vitex altissima L.f.
- Vitex amaniensis W.Piep.
- Vitex angolensis Gürke
- Vitex aurea Moldenke
- Vitex axillariflora (Merr.) Bramley
- Vitex barorum (Humbert) Callm. & Phillipson
- Vitex befotakensis Moldenke
- Vitex benuensis Engl. ex W.Piep.
- Vitex beraviensis Vatke
- Vitex betsiliensis Humbert
- Vitex bicolor Willd.
- Vitex bogalensis Wernham
- Vitex bojeri Schauer
- Vitex bracteata Scott Elliot
- Vitex brevilabiata Ducke
- Vitex brevipetiolata Moldenke
- Vitex buchananii Baker ex Gürke
- Vitex burmensis Moldenke
- Vitex caespitosa Exell
- Vitex calothyrsa Sandwith
- Vitex canescens Kurz
- Vitex capitata Vahl
- Vitex carbunculorum W.W.Sm. & Ramaswami
- Vitex cauliflora Moldenke
- Vitex cestroides Baker
- Vitex chrysleriana Moldenke
- Vitex chrysocarpa Planch.
- Vitex chrysomallum Steud.
- Vitex ciliata Pierre ex Pellegr.
- Vitex clementis Britton & P.Wilson
- Vitex cochinchinensis Dop
- Vitex cofassus Reinw. ex Blume
- Vitex collina (Montrouz.) Beauvis.
- Vitex columbiensis Pittier
- Vitex compressa Turcz.
- Vitex congolensis De Wild. & T.Durand
- Vitex cooperi Standl.
- Vitex coursii Moldenke
- Vitex cuspidata Hiern
- Vitex cymosa Bertero ex Spreng.
- Vitex degeneriana Moldenke
- Vitex dinklagei Gürke
- Vitex discoideoglandulosa De Wild.
- Vitex divaricata Sw.
- Vitex diversifolia Kurz ex C.B.Clarke
- Vitex djumaensis De Wild.
- Vitex doniana Sweet
- Vitex duckei Huber
- Vitex duclouxii Dop
- Vitex eberhardtii Dop
- Vitex elakelakensis Moldenke
- Vitex excelsa Moldenke
- Vitex farafanganensis Moldenke
- Vitex ferruginea Schumach. & Thonn.
- Vitex fischeri Gürke
- Vitex flava Ridl.
- Vitex flavens Kunth
- Vitex floridula Duchass. & Walp.
- Vitex froesii Moldenke
- Vitex gabunensis Gürke
- Vitex gamosepala Griff.
- Vitex gardneriana Schauer
- Vitex gaumeri Greenm.
- Vitex gigantea Kunth
- Vitex glabrata R.Br.
- Vitex golungensis Baker
- Vitex grandidiana W.Piep.
- Vitex grandifolia Gürke
- Vitex guanahacabibensis Borhidi
- Vitex guianensis Moldenke
- Vitex harveyana H.Pearson
- Vitex hemsleyi Briq.
- Vitex heptaphylla A.Juss.
- Vitex hirsutissima Baker
- Vitex hispidissima (Seem.) Callm. & Phillipson
- Vitex holoadenon Dop
- Vitex holocalyx Baker
- Vitex humbertii Moldenke
- Vitex humblotiana Callm. & Phillipson
- Vitex hypoleuca Schauer
- Vitex ibarensis Baker
- Vitex integrifolia Urb.
- Vitex iraquensis Moldenke
- Vitex klugii Moldenke
- Vitex krukovii Moldenke
- Vitex kwangsiensis C.Pei
- Vitex lanigera Schauer
- Vitex lastellei Moldenke
- Vitex leandrii Moldenke
- Vitex leucoxylon L.f.
- Vitex lignum-vitae A.Cunn. ex S.Schauer
- Vitex limonifolia Wall. ex C.B.Clarke
- Vitex lindenii Hook.f.
- Vitex lobata Moldenke
- Vitex lokundjensis W.Piep.
- Vitex longisepala King & Gamble
- Vitex lowryi Callm., Phillipson & G.E.Schatz
- Vitex lucens Kirk
- Vitex macrofoliola Moldenke
- Vitex madagascariensis Moldenke
- Vitex madiensis Oliv.
- Vitex maranhana Moldenke
- Vitex marquesii W.Piep.
- Vitex martii Moldenke
- Vitex masoalensis G.E.Schatz
- Vitex masoniana Pittier
- Vitex medusaecalyx H.J.Lam
- Vitex megapotamica (Spreng.) Moldenke
- Vitex melicopea F.Muell.
- Vitex menabeensis Capuron
- Vitex micrantha Gürke
- Vitex microphylla Moldenke
- Vitex millsii M.R.Hend.
- Vitex milnei W.Piep.
- Vitex mollis Kunth
- Vitex mombassae Vatke
- Vitex mooiensis H.Pearson
- Vitex morogoroensis Walsingham & S.Atkins
- Vitex mossambicensis Gürke
- Vitex negundo L.
- Vitex novae-pommeraniae Warb.
- Vitex obovata E.Mey.
- Vitex orinocensis Kunth
- Vitex oscitans Moldenke
- Vitex oxycuspis Baker
- Vitex pachyclada Baker
- Vitex panshiniana Moldenke
- Vitex parviflora A.Juss.
- Vitex patula E.A.Bruce
- Vitex payos (Lour.) Merr.
- Vitex peduncularis Wall. ex Schauer
- Vitex perrieri Danguy
- Vitex pervillei Baker
- Vitex petersiana Klotzsch
- Vitex phillyreifolia Baker
- Vitex pierreana Dop
- Vitex pierrei Craib
- Vitex pinnata L.
- Vitex polygama Cham.
- Vitex pooara Corbishley
- Vitex praetervisa Borhidi
- Vitex pseudolea Rusby
- Vitex pulchra Moldenke
- Vitex pyramidata B.L.Rob.
- Vitex queenslandica (Munir) Bramley
- Vitex quinata (Lour.) F.N.Williams
- Vitex regnelliana Moldenke
- Vitex rehmannii Gürke
- Vitex resinifera Moldenke
- Vitex rivularis Gürke
- Vitex rotundifolia L.f.
- Vitex rubra Moldenke
- Vitex rubroaurantiaca De Wild.
- Vitex rufescens A.Juss.
- Vitex sampsonii Hance
- Vitex scabra Wall. ex Schauer
- Vitex scandens Moldenke
- Vitex schaueriana Moldenke
- Vitex schliebenii Moldenke
- Vitex schomburgkiana Schauer
- Vitex schunkei Moldenke
- Vitex seineri Gürke ex Piep.
- Vitex sellowiana Cham.
- Vitex siamica F.N.Williams
- Vitex snethlagiana Huber ex Moldenke
- Vitex sprucei Briq.
- Vitex stahelii Moldenke
- Vitex stellata Moldenke
- Vitex strickeri Vatke & Hildebrandt
- Vitex stylosa Dop
- Vitex teloravina Baker
- Vitex thailandica Bramley
- Vitex thorelii Dop
- Vitex thyrsiflora Baker
- Vitex tomentosa (Munir) Bramley
- Vitex tomentulosa Moldenke
- Vitex trichantha Baker
- Vitex triflora Vahl
- Vitex trifolia L.
- Vitex tripinnata (Lour.) Merr.
- Vitex tristis Scott Elliot
- Vitex turczaninowii Merr.
- Vitex ugogoensis Verdc.
- Vitex umbrosa Sw.
- Vitex uniflora Baker
- Vitex urbanii (Ekman) Bramley
- Vitex vansteenisii Moldenke
- Vitex vauthieri DC. ex Schauer
- Vitex velutinifolia Munir
- Vitex vestita Wall. ex Walp.
- Vitex villosissima (Moldenke) Callm. & Phillipson
- Vitex vitilevuensis (Munir) Bramley
- Vitex vondrozensis Moldenke
- Vitex waterlotii Danguy
- Vitex wimberleyi Kurz
- Vitex yaundensis Gürke
- Vitex yunnanensis W.W.Sm.
- Vitex zanzibarensis Vatke
- Vitex zenkeri Gürke
- Vitex zeyheri Sond. ex Schauer

... ·
Ajuga (Zenegroen) ·
Anisomeles ·
Ballota (Ballote) ·
Basilicum ·
Cleonia ·
Clinopodium (Steentijm) ·
Dasymalla ·
Galeopsis (Hennepnetel) ·
Glechoma ·
Haplostachys ·
Hemiandra ·
Hyssopus ·
Lagochilus ·
Lamiastrum ·
Lamium (Dovenetel) ·
Lavandula (Lavendel) ·
Leonurus ·
Lycopus ·
Marrubium ·
Melissa (Melisse) ·
Mentha (Munt) ·
Nepeta (Kattenkruid) ·
Ocimum (Basilicum) ·
Origanum (Marjolein) ·
Perovskia ·
Phlomis ·
Prunella (Brunel) ·
Renschia ·
Rosmarinus ·
Salvia (Salie) ·
Satureja (Bonenkruid) ·
Scutellaria (Glidkruid) ·
Stachys (Andoorn) ·
Teucrium (Gamander) ·
Thymus (Tijm) ·
Vitex ·
Westringia ·
...

title: Vitex

wikitext:
{{Taxobox
| type = plant
| titelweergave = cursief
| naam = ''Vitex''
| afbeelding = Starr 061129-1713 Vitex rotundifolia.jpg
| afbeeldingtekst = ''Vitex rotundifolia''
| rijk = [[Planten|''Plantae'']] (Planten)
| stam = ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
| klasse = ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1 = [[Bedektzadigen]]
| clade2 = [['nieuwe' Tweezaadlobbigen]]
| clade4 = [[Lamiiden]]
| orde = ''[[Lamiales]]''
| familie = ''[[Lamiaceae]]'' (Lipbloemenfamilie)
| onderfamilie = ''[[Viticoideae]]''
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Vitex''
| auteur = [[Carl Linnaeus|L.]]
| datum = 1753
}}
'''''Vitex''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] uit de [[lipbloemenfamilie]] (''Lamiaceae''). Het geslacht telt ongeveer tweehonderdvijftig soorten die voorkomen in (sub)tropische gebieden. Enkele soorten komen voor in gematigd [[Eurazië]].<ref>{{en}} [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:30000069-2 ''Vitex'' L.] Royal Botanic Gardens, Kew</ref>

==Soorten==
{{Kolommen lijst| breedte=13| aantal=3| inhoud=
* ''[[Vitex acuminata]]'' R.Br.
* ''[[Vitex acunae]]'' Borhidi & O.Muñiz
* ''[[Vitex agelaeifolia]]'' Mildbr. ex W.Piep.
* ''[[Vitex agnus-castus]]'' L.
* ''[[Vitex ajugiflora]]'' Dop
* ''[[Vitex altissima]]'' L.f.
* ''[[Vitex amaniensis]]'' W.Piep.
* ''[[Vitex angolensis]]'' Gürke
* ''[[Vitex aurea]]'' Moldenke
* ''[[Vitex axillariflora]]'' (Merr.) Bramley
* ''[[Vitex barorum]]'' (Humbert) Callm. & Phillipson
* ''[[Vitex befotakensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex benuensis]]'' Engl. ex W.Piep.
* ''[[Vitex beraviensis]]'' Vatke
* ''[[Vitex betsiliensis]]'' Humbert
* ''[[Vitex bicolor]]'' Willd.
* ''[[Vitex bogalensis]]'' Wernham
* ''[[Vitex bojeri]]'' Schauer
* ''[[Vitex bracteata]]'' Scott Elliot
* ''[[Vitex brevilabiata]]'' Ducke
* ''[[Vitex brevipetiolata]]'' Moldenke
* ''[[Vitex buchananii]]'' Baker ex Gürke
* ''[[Vitex burmensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex caespitosa]]'' Exell
* ''[[Vitex calothyrsa]]'' Sandwith
* ''[[Vitex canescens]]'' Kurz
* ''[[Vitex capitata]]'' Vahl
* ''[[Vitex carbunculorum]]'' W.W.Sm. & Ramaswami
* ''[[Vitex cauliflora]]'' Moldenke
* ''[[Vitex cestroides]]'' Baker
* ''[[Vitex chrysleriana]]'' Moldenke
* ''[[Vitex chrysocarpa]]'' Planch.
* ''[[Vitex chrysomallum]]'' Steud.
* ''[[Vitex ciliata]]'' Pierre ex Pellegr.
* ''[[Vitex clementis]]'' Britton & P.Wilson
* ''[[Vitex cochinchinensis]]'' Dop
* ''[[Vitex cofassus]]'' Reinw. ex Blume
* ''[[Vitex collina]]'' (Montrouz.) Beauvis.
* ''[[Vitex columbiensis]]'' Pittier
* ''[[Vitex compressa]]'' Turcz.
* ''[[Vitex congolensis]]'' De Wild. & T.Durand
* ''[[Vitex cooperi]]'' Standl.
* ''[[Vitex coursii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex cuspidata]]'' Hiern
* ''[[Vitex cymosa]]'' Bertero ex Spreng.
* ''[[Vitex degeneriana]]'' Moldenke
* ''[[Vitex dinklagei]]'' Gürke
* ''[[Vitex discoideoglandulosa]]'' De Wild.
* ''[[Vitex divaricata]]'' Sw.
* ''[[Vitex diversifolia]]'' Kurz ex C.B.Clarke
* ''[[Vitex djumaensis]]'' De Wild.
* ''[[Vitex doniana]]'' Sweet
* ''[[Vitex duckei]]'' Huber
* ''[[Vitex duclouxii]]'' Dop
* ''[[Vitex eberhardtii]]'' Dop
* ''[[Vitex elakelakensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex excelsa]]'' Moldenke
* ''[[Vitex farafanganensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex ferruginea]]'' Schumach. & Thonn.
* ''[[Vitex fischeri]]'' Gürke
* ''[[Vitex flava]]'' Ridl.
* ''[[Vitex flavens]]'' Kunth
* ''[[Vitex floridula]]'' Duchass. & Walp.
* ''[[Vitex froesii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex gabunensis]]'' Gürke
* ''[[Vitex gamosepala]]'' Griff.
* ''[[Vitex gardneriana]]'' Schauer
* ''[[Vitex gaumeri]]'' Greenm.
* ''[[Vitex gigantea]]'' Kunth
* ''[[Vitex glabrata]]'' R.Br.
* ''[[Vitex golungensis]]'' Baker
* ''[[Vitex grandidiana]]'' W.Piep.
* ''[[Vitex grandifolia]]'' Gürke
* ''[[Vitex guanahacabibensis]]'' Borhidi
* ''[[Vitex guianensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex harveyana]]'' H.Pearson
* ''[[Vitex hemsleyi]]'' Briq.
* ''[[Vitex heptaphylla]]'' A.Juss.
* ''[[Vitex hirsutissima]]'' Baker
* ''[[Vitex hispidissima]]'' (Seem.) Callm. & Phillipson
* ''[[Vitex holoadenon]]'' Dop
* ''[[Vitex holocalyx]]'' Baker
* ''[[Vitex humbertii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex humblotiana]]'' Callm. & Phillipson
* ''[[Vitex hypoleuca]]'' Schauer
* ''[[Vitex ibarensis]]'' Baker
* ''[[Vitex integrifolia]]'' Urb.
* ''[[Vitex iraquensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex klugii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex krukovii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex kwangsiensis]]'' C.Pei
* ''[[Vitex lanigera]]'' Schauer
* ''[[Vitex lastellei]]'' Moldenke
* ''[[Vitex leandrii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex leucoxylon]]'' L.f.
* ''[[Vitex lignum-vitae]]'' A.Cunn. ex S.Schauer
* ''[[Vitex limonifolia]]'' Wall. ex C.B.Clarke
* ''[[Vitex lindenii]]'' Hook.f.
* ''[[Vitex lobata]]'' Moldenke
* ''[[Vitex lokundjensis]]'' W.Piep.
* ''[[Vitex longisepala]]'' King & Gamble
* ''[[Vitex lowryi]]'' Callm., Phillipson & G.E.Schatz
* ''[[Vitex lucens]]'' Kirk
* ''[[Vitex macrofoliola]]'' Moldenke
* ''[[Vitex madagascariensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex madiensis]]'' Oliv.
* ''[[Vitex maranhana]]'' Moldenke
* ''[[Vitex marquesii]]'' W.Piep.
* ''[[Vitex martii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex masoalensis]]'' G.E.Schatz
* ''[[Vitex masoniana]]'' Pittier
* ''[[Vitex medusaecalyx]]'' H.J.Lam
* ''[[Vitex megapotamica]]'' (Spreng.) Moldenke
* ''[[Vitex melicopea]]'' F.Muell.
* ''[[Vitex menabeensis]]'' Capuron
* ''[[Vitex micrantha]]'' Gürke
* ''[[Vitex microphylla]]'' Moldenke
* ''[[Vitex millsii]]'' M.R.Hend.
* ''[[Vitex milnei]]'' W.Piep.
* ''[[Vitex mollis]]'' Kunth
* ''[[Vitex mombassae]]'' Vatke
* ''[[Vitex mooiensis]]'' H.Pearson
* ''[[Vitex morogoroensis]]'' Walsingham & S.Atkins
* ''[[Vitex mossambicensis]]'' Gürke
* ''[[Vitex negundo]]'' L.
* ''[[Vitex novae-pommeraniae]]'' Warb.
* ''[[Vitex obovata]]'' E.Mey.
* ''[[Vitex orinocensis]]'' Kunth
* ''[[Vitex oscitans]]'' Moldenke
* ''[[Vitex oxycuspis]]'' Baker
* ''[[Vitex pachyclada]]'' Baker
* ''[[Vitex panshiniana]]'' Moldenke
* ''[[Vitex parviflora]]'' A.Juss.
* ''[[Vitex patula]]'' E.A.Bruce
* ''[[Vitex payos]]'' (Lour.) Merr.
* ''[[Vitex peduncularis]]'' Wall. ex Schauer
* ''[[Vitex perrieri]]'' Danguy
* ''[[Vitex pervillei]]'' Baker
* ''[[Vitex petersiana]]'' Klotzsch
* ''[[Vitex phillyreifolia]]'' Baker
* ''[[Vitex pierreana]]'' Dop
* ''[[Vitex pierrei]]'' Craib
* ''[[Vitex pinnata]]'' L.
* ''[[Vitex polygama]]'' Cham.
* ''[[Vitex pooara]]'' Corbishley
* ''[[Vitex praetervisa]]'' Borhidi
* ''[[Vitex pseudolea]]'' Rusby
* ''[[Vitex pulchra]]'' Moldenke
* ''[[Vitex pyramidata]]'' B.L.Rob.
* ''[[Vitex queenslandica]]'' (Munir) Bramley
* ''[[Vitex quinata]]'' (Lour.) F.N.Williams
* ''[[Vitex regnelliana]]'' Moldenke
* ''[[Vitex rehmannii]]'' Gürke
* ''[[Vitex resinifera]]'' Moldenke
* ''[[Vitex rivularis]]'' Gürke
* ''[[Vitex rotundifolia]]'' L.f.
* ''[[Vitex rubra]]'' Moldenke
* ''[[Vitex rubroaurantiaca]]'' De Wild.
* ''[[Vitex rufescens]]'' A.Juss.
* ''[[Vitex sampsonii]]'' Hance
* ''[[Vitex scabra]]'' Wall. ex Schauer
* ''[[Vitex scandens]]'' Moldenke
* ''[[Vitex schaueriana]]'' Moldenke
* ''[[Vitex schliebenii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex schomburgkiana]]'' Schauer
* ''[[Vitex schunkei]]'' Moldenke
* ''[[Vitex seineri]]'' Gürke ex Piep.
* ''[[Vitex sellowiana]]'' Cham.
* ''[[Vitex siamica]]'' F.N.Williams
* ''[[Vitex snethlagiana]]'' Huber ex Moldenke
* ''[[Vitex sprucei]]'' Briq.
* ''[[Vitex stahelii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex stellata]]'' Moldenke
* ''[[Vitex strickeri]]'' Vatke & Hildebrandt
* ''[[Vitex stylosa]]'' Dop
* ''[[Vitex teloravina]]'' Baker
* ''[[Vitex thailandica]]'' Bramley
* ''[[Vitex thorelii]]'' Dop
* ''[[Vitex thyrsiflora]]'' Baker
* ''[[Vitex tomentosa]]'' (Munir) Bramley
* ''[[Vitex tomentulosa]]'' Moldenke
* ''[[Vitex trichantha]]'' Baker
* ''[[Vitex triflora]]'' Vahl
* ''[[Vitex trifolia]]'' L.
* ''[[Vitex tripinnata]]'' (Lour.) Merr.
* ''[[Vitex tristis]]'' Scott Elliot
* ''[[Vitex turczaninowii]]'' Merr.
* ''[[Vitex ugogoensis]]'' Verdc.
* ''[[Vitex umbrosa]]'' Sw.
* ''[[Vitex uniflora]]'' Baker
* ''[[Vitex urbanii]]'' (Ekman) Bramley
* ''[[Vitex vansteenisii]]'' Moldenke
* ''[[Vitex vauthieri]]'' DC. ex Schauer
* ''[[Vitex velutinifolia]]'' Munir
* ''[[Vitex vestita]]'' Wall. ex Walp.
* ''[[Vitex villosissima]]'' (Moldenke) Callm. & Phillipson
* ''[[Vitex vitilevuensis]]'' (Munir) Bramley
* ''[[Vitex vondrozensis]]'' Moldenke
* ''[[Vitex waterlotii]]'' Danguy
* ''[[Vitex wimberleyi]]'' Kurz
* ''[[Vitex yaundensis]]'' Gürke
* ''[[Vitex yunnanensis]]'' W.W.Sm.
* ''[[Vitex zanzibarensis]]'' Vatke
* ''[[Vitex zenkeri]]'' Gürke
* ''[[Vitex zeyheri]]'' Sond. ex Schauer
}}

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

{{Navigatie Lamiaceae}}

[[Categorie:Lamiaceae]]

title: Vitex

Rijk: Plantae (Planten)

Stam: Embryophyta (Landplanten)

Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)

Clade:
Bedektzadigen
'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Lamiiden

Orde: Lamiales

Familie: Lamiaceae (Lipbloemenfamilie)

Onderfamilie: Viticoideae

title: Geslacht


text:
# Bendokaton Kidul
Bendokaton Kidul is een bestuurslaag in het regentschap Pati van de provincie Midden-Java, Indonesië. Bendokaton Kidul telt 1401 inwoners (volkstelling 2010).

title: Bendokaton Kidul

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Bendokaton Kidul
| inwoners       = 1401
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Midden-Java]]
| regentschap    = [[Pati (regentschap)|Pati]]
| onderdistrict  = [[Tayu]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3318200016
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Bendokaton Kidul''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Pati (regentschap)|Pati]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Midden-Java]], [[Indonesië]]. Bendokaton Kidul telt 1401 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=20}}

[[Categorie:Plaats in Midden-Java]]

title: Situering

Provincie: Midden-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Pati

Onderdistrict: Tayu

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Egon Klepsch
Egon Alfred Klepsch (Děčín, 30 januari 1930 - Koblenz, 18 september 2010) was een Duits politicus en Europarlementariër. Tussen 1963 en 1969 was hij voorzitter van de Junge Union, de jongerenorganisatie van de CDU en de CSU.
Klepsch was lid van de CDU, die onderdeel uitmaakt van de Europese Volkspartij. Van 1992 tot 1994 was hij voorzitter van het Europees Parlement.

title: Egon Klepsch

wikitext:
[[Bestand:Bundesarchiv B 145 Bild-F061785-0005, Hamburg, CDU-Bundesparteitag, Egon Klepsch.jpg|thumb|right|200px|Egon Alfred Klepsch]]
'''Egon Alfred Klepsch''' ([[Děčín]], [[30 januari]] [[1930]] - [[Koblenz (Duitsland)|Koblenz]], [[18 september]] [[2010]]) was een [[Duitsland|Duits]] politicus en [[Europees Parlement|Europarlementariër]]. Tussen 1963 en 1969 was hij voorzitter van de [[Junge Union]], de [[jongerenorganisatie]] van de [[Christlich Demokratische Union Deutschlands (Bondsrepubliek)|CDU]] en de [[Christlich-Soziale Union|CSU]].

Klepsch was lid van de CDU, die onderdeel uitmaakt van de [[Europese Volkspartij]]. Van 1992 tot 1994 was hij [[voorzitter van het Europees Parlement]].

==Externe link==
* [https://www.europarl.europa.eu/members/archive/alphaOrder/view.do?language=EN&id=1267 Profiel op de site van het Europees Parlement]

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Voorzitter van het Europees Parlement]]<br />1992-1994
| vorige = [[Enrique Barón Crespo]]
| volgende = [[Klaus Hänsch]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Klepsch, Egon}}
[[Categorie:Duits Europarlementariër]]
[[Categorie:Voorzitter van het Europees Parlement]]
[[Categorie:CDU-politicus (Bondsrepubliek)]]


text:
# Balyana pauliani
Balyana pauliani is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1954 gepubliceerd door Uhmann.

title: Balyana pauliani

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Balyana pauliani''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladkevers|Chrysomelidae]] (Bladkevers)
| geslacht = ''[[Balyana]]''
| w-naam = ''Balyana pauliani''
| auteur = [[Erich Leo Ludwig Uhmann|Uhmann]]
| datum = 1954
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Balyana pauliani''''' is een [[kevers]]oort uit de familie [[bladkevers]] (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1954 gepubliceerd door Uhmann.<ref>[https://web.archive.org/web/20130927083459/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in Synopsis of the described Coleoptera of the World, 13 december 2008. Gearchiveerd op 27 september 2013.</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Bladkevers]]

title: Balyana pauliani

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Chrysomelidae (Bladkevers)

Geslacht: Balyana

title: Soort


text:
# Haagse Schaakbond
De Haagse Schaakbond (HSB) is een branche van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond en overkoepelend orgaan van schaakclubs in regio Den Haag, inclusief Delft, Westland en Zoetermeer.

## Geschiedenis
In het begin van de 20e eeuw was de Nederlandse Schaakbond een landelijke vereniging voor individuele schaakliefhebbers.  Naarmate het clubleven groeide, ontstond echter de behoefte om ook schaakverenigingen in de bond op te nemen. Dit werd mogelijk gemaakt door de reorganisatie van de Nederlandse Schaakbond in 1919.
De Haagse Schaakbond (HSB) werd in 1926 opgericht op initiatief van J.W. te Kolsté en J.W.H.J. Wildenboer, beiden leden van de schaakclub Discendo Discimus. Het doel was om het contact tussen verschillende schaakverenigingen in de stad te versterken.   Tot de eerste leden van de HSB behoorden Discendo Discimus, De Scheveningsche Schaakvereeniging, de Residentie Schaakclub en de Haagsche Arbeiders Schaakclub.
In 2005 waren er 29 schaakverenigingen aangesloten bij de HSB, waaronder de Delftsche Schaakclub. De bond heeft veel bekende spelers in de gelederen gehad, waaronder grootmeester Jan Timman die in zijn jeugd uitkwam voor de Haagse Schaakbond en Anish Giri.  Vakbondsman Hans Pont was geruime tijd voorzitter van de HSB voordat hij voorzitter werd van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond (KNSB).

## Activiteiten
De HSB kent een groot aantal activiteiten voor zowel de senioren als de jeugd. Zo wordt met name samen met de Rotterdamse Schaakbond het jeugdtoernooi Groene Hart Jeugdcup georganiseerd en is er een Grand Prix. Ook is daar een HSB-competitie.

## Meer lezen
- Beekum, T. van (1991), 65-jarige geschiedenis van de Haagse Schaakbond, z.p.
- Marel, Erik van der (2012), De Haagse Schaakbond in vogelvlucht: 1926 – 2012, Wassenaar

title: Haagse Schaakbond

wikitext:
De '''Haagse Schaakbond (HSB)''' is een branche van de [[Koninklijke Nederlandse Schaakbond]] en overkoepelend orgaan van [[Schaakclub|schaakclubs]] in regio [[Den Haag]], inclusief [[Delft]], [[Westland (gemeente)|Westland]] en [[Zoetermeer]].

== Geschiedenis ==
{{Diagram schaken|positie=right|kopregel='''Een tweeling'''<br>Een [[Probleemschaak|probleem]] in [[De Waarheid (krant)|''De Waarheid'']] van 30 april 1977, opgedragen aan de toen 50-jarige HSB<ref>{{aut|Leeden, van der}}, Schaakrubriek / opgave no. 1910, ''[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22%28Haagse+Schaakbond%29%22&coll=ddd&sortfield=datedesc&page=2&identifier=ddd:010376303:mpeg21:a0058&resultsidentifier=ddd:010376303:mpeg21:a0058&rowid=9 De Waarheid]'', 30 april 1977</ref>|a8=|b8=|c8=|d8=bd|e8=rl|f8=kl|g8=|h8=|a7=|b7=rd|c7=|d7=|e7=nd|f7=pd|g7=pd|h7=|a6=bd|b6=pd|c6=|d6=|e6=|f6=bl|g6=qd|h6=|a5=|b5=|c5=|d5=|e5=pd|f5=|g5=|h5=|a4=|b4=|c4=|d4=rl|e4=|f4=pd|g4=|h4=nl|a3=|b3=|c3=pl|d3=|e3=kd|f3=|g3=|h3=|a2=rd|b2=|c2=|d2=|e2=pl|f2=|g2=|h2=|a1=nl|b1=bl|c1=|d1=|e1=|f1=|g1=|h1=|voetregel=Stelling A: Zie diagram; stelling B: de zwarte pion van b6 plaatsen op c6. Voor A en B geldt: wit geeft mat in 2 zetten.}}In het begin van de 20e eeuw was de Nederlandse Schaakbond een landelijke vereniging voor individuele schaakliefhebbers.  Naarmate het clubleven groeide, ontstond echter de behoefte om ook schaakverenigingen in de bond op te nemen. Dit werd mogelijk gemaakt door de reorganisatie van de Nederlandse Schaakbond in 1919. <ref>{{Citeer nieuws |titel=De Nederlandsche Schaakbond en de Plaatselijke Schaakbonden. |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Haagse+Schaakbond%22+OR+%22Haagsche+Schaakbond%22+OR+%22Haagschen+Schaakbond%22&coll=ddd&sortfield=date&identifier=ddd:010192809:mpeg21:a0068&resultsidentifier=ddd:010192809:mpeg21:a0068&rowid=6 |werk=Tilburgsche courant |datum=1926-10-26 |bezochtdatum=}}</ref>

De Haagse Schaakbond (HSB) werd in 1926 opgericht op initiatief van [[Jan Willem te Kolsté|J.W. te Kolsté]] en J.W.H.J. Wildenboer, beiden leden van de schaakclub [[Discendo Discimus]]. Het doel was om het contact tussen verschillende schaakverenigingen in de stad te versterken. <ref>{{Citeer nieuws |titel=Schaken : Oprichting van een Haagschen schaakbond |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Haagse+Schaakbond%22+OR+%22Haagsche+Schaakbond%22+OR+%22Haagschen+Schaakbond%22&coll=ddd&sortfield=date&identifier=ddd:010010602:mpeg21:a0259&resultsidentifier=ddd:010010602:mpeg21:a0259&rowid=8 |werk=Het Vaderland |datum=1926-10-29 |bezochtdatum=}}</ref>  Tot de eerste leden van de HSB behoorden Discendo Discimus, De Scheveningsche Schaakvereeniging, de Residentie Schaakclub en de [[Arbeidersschaak|Haagsche Arbeiders Schaakclub]].<ref>{{Citeer nieuws |titel=Een Haagsche Schaakbond opgericht. |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010564779:mpeg21:a0218 |werk=De Telegraaf |datum=1926-11-12 |bezochtdatum=}}</ref>

In 2005 waren er 29 schaakverenigingen aangesloten bij de HSB, waaronder de [[Delftsche Schaakclub]]<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://haagseschaakbond.nl/2005/08/25/wat-is-en-doet-de-hsb/ |titel=Wat is en doet de HSB? |datum=25 augustus 2005 |bezochtdatum=2024-10-03 |werk=Haagse Schaakbond |taal=}}</ref>. De bond heeft veel bekende spelers in de gelederen gehad, waaronder grootmeester [[Jan Timman]] die in zijn jeugd uitkwam voor de Haagse Schaakbond<ref>{{Citeer nieuws |titel=Miraculeuze ontsnapping doet hoop Timman herleven |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010857667:mpeg21:a0140 |werk=De Volkskrant |datum=12 maart 1990 |via=}}</ref> en [[Anish Giri]].  Vakbondsman [[Hans Pont]] was geruime tijd voorzitter van de HSB voordat hij voorzitter werd van de [[Koninklijke Nederlandse Schaakbond]] (KNSB).<ref>{{Citeer nieuws |titel=Ambtenarenacties vormen visitekaartje van Pont |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22(Haagse+Schaakbond)%22&coll=ddd&sortfield=datedesc&page=2&identifier=ABCDDD:010879648:mpeg21:a0175&resultsidentifier=ABCDDD:010879648:mpeg21:a0175&rowid=5 |werk=De Volkskrant |datum=1984-03-15 |bezochtdatum=}}</ref>

== Activiteiten ==
De HSB kent een groot aantal activiteiten voor zowel de senioren als de jeugd.<ref name=":0" /> Zo wordt met name samen met de Rotterdamse Schaakbond het jeugdtoernooi [[Groene Hart Jeugdcup]] georganiseerd en is er een Grand Prix. Ook is daar een HSB-competitie.

== Meer lezen ==

* Beekum, T. van (1991), ''65-jarige geschiedenis van de Haagse Schaakbond,'' z.p.
* Marel, Erik van der (2012), ''De Haagse Schaakbond in vogelvlucht: 1926 – 2012'', Wassenaar

== Externe link ==
* {{Officiële website}}

{{Appendix}}
[[Categorie:Schaken in Nederland]]
[[Categorie:Schaken in 1926]]

bd · rl · kl

rd · nd · pd · pd

bd · pd · bl · qd

pd

rl · pd · nl

pl · kd

rd · pl

nl · bl


text:
# Alpheus clypeatus
Alpheus clypeatus is een garnalensoort uit de familie van de Alpheidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Coutière.

title: Alpheus clypeatus

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Alpheus clypeatus''
| afbeelding = Alpheus clypeatus (MNHN-IU-2014-6262).jpeg
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Malacostraca]] (Hogere kreeftachtigen)
| orde = [[Tienpotigen|Decapoda]] (Tienpotigen)
| familie = [[Pistoolgarnalen|Alpheidae]] (Pistoolgarnalen)
| geslacht = ''[[Alpheus (geslacht)|Alpheus]]''
| auteur = Coutière
| datum = 1905
| haakjes =
| worms = 210529
}}
'''''Alpheus clypeatus''''' is een [[garnalen]]soort uit de familie van de [[Alpheidae]].<ref>De Grave, S. (2012). <i>Alpheus clypeatus</i> Coutière, 1905b. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=210529</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Coutière.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|22}}

[[Categorie:Alpheus (geslacht)|clypeatus]]

title: Alpheus clypeatus

Klasse: Malacostraca (Hogere kreeftachtigen)

Orde: Decapoda (Tienpotigen)

Familie: Alpheidae (Pistoolgarnalen)

Geslacht: Alpheus

title: Soort


text:
# Tom Sier
Thomas Nicolaas ("Tom") Sier (Volendam, 1 januari, 1970) is een voormalig Nederlands profvoetballer.
In 1989 begon Sier zijn profcarrière bij FC Volendam. Hij zou bij deze club 103 wedstrijden spelen in de eredivisie. In zijn vijfde seizoen vertrok hij tussentijds naar SC Heerenveen. Bij de Friese club speelde hij 111 wedstrijden op het hoogste niveau. Hij scoorde het allereerste doelpunt in het nieuwe Abe Lenstra Stadion. Door trainer Morten Olsen werd de vleugelverdediger voor een bedrag van 3 miljoen gulden voor het seizoen 1997/1998 naar Ajax gehaald. Zijn periode bij Ajax mislukte, mede door veel blessureleed, volledig. In vier seizoenen speelde hij slechts 29 wedstrijden. In het seizoen 2001/2002 speelde hij ten slotte nog een jaar bij Sparta. Tom Sier speelde er zes wedstrijden.

title: Tom Sier

wikitext:
{{Infobox voetballer
| naam                        = Thomas Nicolaas Sier
| afbeelding                  =
| geboortedatum               = [[1 januari]] [[1970]]
| geboortestad                = [[Volendam]]
| geboorteland                = [[Nederland]]
| positie                     = linksback, linkshalf, centrale spits
| been                        = links
| huidigeclub                 = ''Gestopt in 2002
| seizoen                     = 1989–1994
1994–1997
1997–2001
2001–2002
| club              = {{NL-VLAG}} [[FC Volendam]]
{{NL-VLAG}} [[SC Heerenveen]]
{{NL-VLAG}} [[AFC Ajax|Ajax]]
{{NL-VLAG}} [[Sparta Rotterdam|Sparta]]
| wedstr(goals) = 103 (3)
111 (3)
29 (0)
6 (0)
}}

'''Thomas Nicolaas ("Tom") Sier''' ([[Volendam]], [[1 januari]], [[1970]]) is een voormalig [[Nederland]]s profvoetballer.

In [[1989]] begon Sier zijn profcarrière bij [[FC Volendam]]. Hij zou bij deze club 103 wedstrijden spelen in de [[Eredivisie (mannenvoetbal)|eredivisie]]. In zijn vijfde seizoen vertrok hij tussentijds naar [[SC Heerenveen]]. Bij de Friese club speelde hij 111 wedstrijden op het hoogste niveau. Hij scoorde het allereerste doelpunt in het nieuwe [[Abe Lenstra Stadion]]. Door trainer [[Morten Olsen]] werd de vleugelverdediger voor een bedrag van 3 miljoen gulden voor het seizoen 1997/1998 naar [[AFC Ajax|Ajax]] gehaald. Zijn periode bij Ajax mislukte, mede door veel blessureleed, volledig. In vier seizoenen speelde hij slechts 29 wedstrijden. In het [[Sparta Rotterdam in het seizoen 2001/02|seizoen 2001/2002]] speelde hij ten slotte nog een jaar bij [[Sparta Rotterdam|Sparta]]. Tom Sier speelde er zes wedstrijden.

==Zie ook==
* [[Lijst van spelers van Ajax (mannen)|Lijst van spelers van Ajax]]

{{Navigatie Nederlands kampioen voetbal (Ajax 1998)}}
[[Categorie:Nederlands voetballer|Sier, Tom]]

title: Persoonlijke informatie

Geboortedatum: 1 januari 1970

Geboorteplaats: Volendam, Nederland

Been: links

Positie: linksback, linkshalf, centrale spits

title: Clubinformatie

Huidige club: Gestopt in 2002

title: Senioren

Seizoen: Club · W 0(G)

FC Volendam · SC Heerenveen · Ajax · Sparta · 103 (3) · 111 (3) · 29 (0) · 6 (0)

Portaal: Voetbal


text:
# Linyphia perampla
Linyphia perampla is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de hangmatspinnen (Linyphiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Linyphia. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1885 door Octavius Pickard-Cambridge.

title: Linyphia perampla

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Linyphia perampla''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Hangmat- en dwergspinnen|Linyphiidae]] (Hangmat- en dwergspinnen)
| geslacht          = ''[[Linyphia]]''
| auteur            = [[Octavius Pickard-Cambridge]]
| datum             = 1885
| haakjes           =
}}
'''''Linyphia perampla''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Hangmatspinnen|hangmatspinnen (Linyphiidae)]].<ref>{{Brontabel|2012-Platnick}}</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Linyphia]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1885 door [[Octavius Pickard-Cambridge]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}
{{DEFAULTSORT:Linyphia perampla}}
[[Categorie:Linyphia|perampla]]

title: Linyphia perampla

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Linyphiidae (Hangmat- en dwergspinnen)

Geslacht: Linyphia

title: Soort


text:
# Tee (golf)
Bij golf is de tee (ook wel afslagplaats genoemd) de plaats vanwaar de eerste slag (drive of afslag) voor de hole wordt gespeeld.
Op iedere hole is een herentee, een damestee en soms een rabbittee. Op elke tee staan markers die aangeven vanaf welk punt afgeslagen moet worden. Bij de heren- en damestee zijn witte resp. zwarte markers om aan te geven vanwaar professionals en spelers met een lage handicap moeten afslaan, deze heten de backtee, zij staan meer naar achteren dan de medaltees, die in geel resp. rood zijn aangegeven en die door de andere spelers worden gebruikt. De rabbittee ligt nog meer naar voren en wordt gebruikt door beginners en senioren.
De speler wiens tee het verst naar achteren ligt, moet het eerst afslaan. Normaal gesproken zullen de heren eerder afslaan dan de dames, tenzij de damestee achter de herentee ligt. Dit kan voorkomen als een hole een par5 is voor de dames en een par4 voor de heren.
Op de tee staan twee markers. De denkbeeldige lijn die gevormd wordt tussen de voorkanten van die markers geeft de voorste lijn aan van een rechthoek waarbinnen de speler zijn bal mag plaatsen of opteeën om vervolgens zijn bal af te slaan. De bal mag tot twee stoklengten achter de lijn worden geplaatst. De buitenkant van de markers geven de zijkant aan van de rechthoek. De speler zelf mag met zijn voeten buiten deze rechthoek staan.

## Afslagpinnetje
Een tee is ook een houten of plastic pinnetje waar de bal op gelegd wordt om hem daar vervolgens af te slaan. Dit heet opteeën. Voordeel is dat de bal wat hoger ligt zodat de speler onder de bal kan slaan zonder dat hij het gras beschadigt.
De speler mag een tee gebruiken voor de eerste slag van elke hole.
Ter bescherming van de baan wordt soms aangekondigd dat spelers overal hun bal mogen opteeën, dus ook na de eerste slag. Dit geldt dan als de bal zich op gemaaid gras bevindt, niet in een bunker of in de rough.
Een standaardtee is 21⁄8 inch of 5,4 cm lang, maar langere en kortere tees zijn toegestaan en hebben bij sommige spelers de voorkeur.
Een speler moet de tee weer weghalen, ook als hij kapotgeslagen is. Vooral plastic tees veroorzaken schade aan de bladen van de grasmaaiers.

title: Tee (golf)

wikitext:
[[Bestand:Tee_shot.jpg|thumb|Een afslag vanaf de tee]]
Bij [[golf (sport)|golf]] is de '''tee''' (ook wel afslagplaats genoemd) de plaats vanwaar de [[Drive (golfterm)|eerste slag]] (drive of afslag) voor de [[hole (golf)|hole]] wordt gespeeld.

Op iedere hole is een herentee, een damestee en soms een rabbittee. Op elke tee staan markers die aangeven vanaf welk punt afgeslagen moet worden. Bij de heren- en damestee zijn witte resp. zwarte markers om aan te geven vanwaar [[golfprofessional|professionals]] en spelers met een lage handicap moeten afslaan, deze heten de backtee, zij staan meer naar achteren dan de medaltees, die in geel resp. rood zijn aangegeven en die door de andere spelers worden gebruikt. De rabbittee ligt nog meer naar voren en wordt gebruikt door beginners en senioren.

De speler wiens tee het verst naar achteren ligt, moet het eerst afslaan. Normaal gesproken zullen de heren eerder afslaan dan de dames, tenzij de damestee achter de herentee ligt. Dit kan voorkomen als een hole een par5 is voor de dames en een par4 voor de heren.

Op de tee staan twee markers. De denkbeeldige lijn die gevormd wordt tussen de voorkanten van die markers geeft de voorste lijn aan van een rechthoek waarbinnen de speler zijn bal mag plaatsen of opteeën om vervolgens zijn bal af te slaan. De bal mag tot twee stoklengten achter de lijn worden geplaatst. De buitenkant van de markers geven de zijkant aan van de rechthoek. De speler zelf mag met zijn voeten buiten deze rechthoek staan.

== Afslagpinnetje ==
[[Bestand:Golf Tees.jpg|thumb|left|Golftees]]
Een '''tee''' is ook een houten of plastic pinnetje waar de bal op gelegd wordt om hem daar vervolgens af te slaan. Dit heet ''opteeën''. Voordeel is dat de bal wat hoger ligt zodat de speler onder de bal kan slaan zonder dat hij het gras beschadigt.

De speler mag een tee gebruiken voor de eerste slag van elke hole.
Ter bescherming van de baan wordt soms aangekondigd dat spelers overal hun bal mogen opteeën, dus ook na de eerste slag. Dit geldt dan als de bal zich op gemaaid gras bevindt, niet in een [[Bunker (golf)|bunker]] of in de [[rough (golf)|rough]].

Een standaardtee is {{breuk|2|1|8}} [[inch]] of 5,4 cm lang, maar langere en kortere tees zijn toegestaan en hebben bij sommige spelers de voorkeur.

Een speler moet de tee weer weghalen, ook als hij kapotgeslagen is. Vooral plastic tees veroorzaken schade aan de bladen van de grasmaaiers.

{{Commonscat|Golf tees}}

[[Categorie:Golfterminologie]]


text:
# Saluria cinerella
Saluria cinerella is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Marion.

title: Saluria cinerella

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Saluria cinerella''
| afbeelding =
| familie = [[Snuitmotten|Pyralidae]] (Snuitmotten)
| onderfamilie = [[Phycitinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Saluria]]''
| w-naam = ''Saluria cinerella''
| auteur = Marion
| datum = 1957
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Saluria cinerella''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Snuitmotten|snuitmotten (Pyralidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Marion.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Saluria|cinerella]]

title: Saluria cinerella

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Pyralidae (Snuitmotten)

Onderfamilie: Phycitinae

Geslacht: Saluria

title: Soort


text:
# Pedro Arias Dávila
Pedrarias Dávila (Pedro Arias Dávila) (Segovia, ca. 1440 – Léon, 6 maart 1531) was een Spaanse conquistador die een van de eerste Spaanse expedities leidde in de Nieuwe Wereld.

## Biografie
Dávila huwde met een naaste vriendin van koningin Isabella I van Castilië en verkreeg daarmee enige invloed aan het Spaanse hof. In zijn vroege carrière voerde hij met name campagnes uit tegen de Moren in Granada en in Noord-Afrika. Na ca 30 jaar een kleine rol te hebben gespeeld als legeraanvoerder werd hij, hij was toen bijna 70,  in 1514 door Ferdinand II van Aragon benoemd tot de leider van de eerste grote Spaanse expeditie naar de Nieuwe Wereld.
Hij bereikte de Nieuwe Wereld in Santa Marta te Colombia. Vervolgens trok hij richting Panama waar Vasco Núñez de Balboa resideerde. Dávila volgde hem op als gouverneur. Tevens begon hij met het stichten van een nieuwe hoofdstad, het huidige Panama-Stad. Hij subsidieerde Francisco Pizarro en Diego de Almagro in hun verovering van Peru. In 1526 werd hij door Pedro de los Ríos opgevolgd als gouverneur. Hij vertrok naar Nicaragua waar hij tot gouverneur werd benoemd en stierf daar op 91-jarige leeftijd in 1531.

title: Pedro Arias Dávila

wikitext:
'''Pedrarias Dávila (Pedro Arias Dávila)''' ([[Segovia (stad)|Segovia]], ca. [[1440]] – [[León (Nicaragua)|Léon]], [[6 maart]] [[1531]]) was een [[Spanje|Spaanse]] [[Conquistador (historisch)|conquistador]] die een van de eerste Spaanse expedities leidde in de [[Nieuwe Wereld]].

== Biografie ==
Dávila huwde met een naaste vriendin van koningin [[Isabella I van Castilië]] en verkreeg daarmee enige invloed aan het Spaanse hof. In zijn vroege carrière voerde hij met name campagnes uit tegen de [[Moren]] in [[Granada (stad)|Granada]] en in Noord-Afrika. Na ca 30 jaar een kleine rol te hebben gespeeld als legeraanvoerder werd hij, hij was toen bijna 70,  in [[1514]] door [[Ferdinand II van Aragon]] benoemd tot de leider van de eerste grote Spaanse expeditie naar de Nieuwe Wereld.

Hij bereikte de Nieuwe Wereld in [[Santa Marta (Colombia)|Santa Marta]] te [[Colombia]]. Vervolgens trok hij richting [[Panama (land)|Panama]] waar [[Vasco Núñez de Balboa]] resideerde. Dávila volgde hem op als gouverneur. Tevens begon hij met het stichten van een nieuwe hoofdstad, het huidige [[Panama-Stad]]. Hij subsidieerde [[Francisco Pizarro]] en [[Diego de Almagro (conquistador)|Diego de Almagro]] in hun verovering van Peru. In [[1526]] werd hij door [[Pedro de los Ríos]] opgevolgd als gouverneur. Hij vertrok naar Nicaragua waar hij tot gouverneur werd benoemd en stierf daar op 91-jarige leeftijd in [[1531]].

== Bronnen ==
* Carmen Mena García: ''Pedrarias Dávila o la Ira de Dios: una historia olvidada'' Universiteit van Sevilla, Sevilla, 1992, ISBN 84-7405-834-1

{{DEFAULTSORT:Davila, Pedro Arias}}
[[Categorie:Conquistador]]
[[Categorie:Persoon in Nieuw-Spanje]]


text:
# Hydromanicus adonis
Hydromanicus adonis is een schietmot uit de familie Hydropsychidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.

title: Hydromanicus adonis

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hydromanicus adonis''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Trichoptera]] (Schietmotten)
| familie = [[Hydropsychidae]]
| geslacht = ''[[Hydromanicus]]''
| w-naam = ''Hydromanicus adonis''
| auteur = H Malicky & P Chantaramongkol
| datum = 1996
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Hydromanicus adonis''''' is een [[Schietmotten|schietmot]] uit de familie [[Hydropsychidae]]. De soort komt voor in het [[Oriëntaals gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=06|4=20}}

[[Categorie:Schietmot uit het Oriëntaals gebied]]
[[Categorie:Hydromanicus|adonis]]

title: Hydromanicus adonis

Orde: Trichoptera (Schietmotten)

Familie: Hydropsychidae

Geslacht: Hydromanicus

title: Soort


text:
# Circumstella biconcave
Circumstella biconcave is een slakkensoort uit de familie van de Liotiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Feng.

title: Circumstella biconcave

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Circumstella biconcave''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Vetigastropoda]]
| familie = [[Liotiidae]]
| geslacht = ''[[Circumstella]]''
| w-naam = ''Circumstella biconcave''
| auteur = Feng
| datum = 1996
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 578845
}}
'''''Circumstella biconcave''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Liotiidae]].<ref>Bouchet, P. (2012). <i>Circumstella biconcave</i> Feng, 1996. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=578845</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1996 door Feng.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Liotiidae]]

title: Circumstella biconcave

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Clade: Vetigastropoda

Familie: Liotiidae

Geslacht: Circumstella

title: Soort


text:
# Spartiomyia martinsi
Spartiomyia martinsi is een muggensoort uit de familie van de galmuggen (Cecidomyiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Tavares.

title: Spartiomyia martinsi

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Spartiomyia martinsi''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Nematocera]] (Muggen)
| familie = [[Galmuggen|Cecidomyiidae]] (Galmuggen)
| geslacht = ''[[Spartiomyia]]''
| w-naam = ''Spartiomyia martinsi''
| auteur = Tavares
| datum = 1901
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Spartiomyia martinsi''''' is een [[muggen]]soort uit de familie van de [[Galmuggen|galmuggen (Cecidomyiidae)]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=302583|naam=''Spartiomyia martinsi''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Tavares.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|23}}

[[Categorie:Galmuggen]]

title: Spartiomyia martinsi

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Cecidomyiidae (Galmuggen)

Geslacht: Spartiomyia

title: Soort


text:
# Leucotina sulcata
Leucotina sulcata is een slakkensoort uit de familie van de Amathinidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door A. Adams.

title: Leucotina sulcata

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Leucotina sulcata''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Panpulmonata]]
| familie = [[Amathinidae]]
| geslacht = ''[[Leucotina]]''
| w-naam = ''Leucotina sulcata''
| auteur = A. Adams
| datum = 1860
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 565033
}}
'''''Leucotina sulcata''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Amathinidae]].<ref>Bouchet, P. (2012). <i>Leucotina sulcata</i> A. Adams, 1860. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=565033</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door A. Adams.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Amathinidae]]

title: Leucotina sulcata

Clade: Panpulmonata

Familie: Amathinidae

Geslacht: Leucotina

title: Soort


text:
# Acerophagus hungaricus
Acerophagus hungaricus is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1956 door Erdös.

title: Acerophagus hungaricus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Acerophagus hungaricus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Encyrtidae]]
| geslacht = ''[[Acerophagus]]''
| w-naam = ''Acerophagus hungaricus''
| auteur = Erdös
| datum = 1956
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Acerophagus hungaricus''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Encyrtidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1956 door Erdös.

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Acerophagus&Speciesqtype=equals&Species=hungaricus {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Acerophagus|hungaricus]]

title: Acerophagus hungaricus

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Encyrtidae

Geslacht: Acerophagus

title: Soort