text:
# Victor de Persigny
Jean-Gilbert Victor Fialin, hertog van Persigny (Saint-Germain-Lespinasse, 11 januari 1808 - Nice, 12 januari 1872) was een Frans politicus ten tijde van het Tweede Franse Keizerrijk.
Hij bekleedde meerdere ministerposten in de regering-Bonaparte III, de Franse keizerlijke regering onder leiding van Napoleon III. Zo was hij tweemaal minister van Binnenlandse Zaken. Na zijn eerste termijn als minister was hij van 1855 tot 1858 en van 1859 tot 1860 de Franse ambassadeur in Londen.
Per keizerlijk decreet van 9 september 1863 werd hij in de adelstand verheven tot hertog van Persigny.

title: Victor de Persigny

wikitext:
{{Infobox ambtsbekleder
| naam          = Victor de Persigny
| afbeelding    = Persigny.jpg
| onderschrift  =
| afbeeldinggrootte =
| opvolging     = Minister van Binnenlandse Zaken
| start_periode = [[22 januari]] [[1852]]
| eind_periode  = [[23 juni]] [[1854]]
| monarch       = [[Napoleon III]]
| vicepresident =
| vicepremier   =
| leider        =
| president     =
| premier       =
| voorganger    = [[Charles de Morny]]
| opvolger      = [[Adolphe Billault]]
| opvolging2    = Minister van Landbouw, Handel en Schone Kunsten
| start_periode2= [[25 januari]] [[1852]]
| eind_periode2 = [[14 februari]] [[1853]] (als minister van Schone Kunsten)
[[23 juni]] [[1863]] (als minister van Landbouw en Handel)
| monarch2      = [[Napoleon III]]
| vicepresident2=
| vicepremier2  =
| leider2       =
| president2    =
| premier2      =
| voorganger2   = [[Noël Lefebvre-Duruflé]] (als minister van Landbouw en Handel)
| opvolger2     = [[Achille Fould]] (als minister van Schone Kunsten)
[[Pierre Magne (politicus)|Pierre Magne]] (als minister van Landbouw en Handel)
| opvolging3    = Minister van Binnenlandse Zaken
| start_periode3= [[5 december]] [[1860]]
| eind_periode3 = [[23 juni]] [[1863]]
| monarch3      = [[Napoleon III]]
| vicepresident3=
| vicepremier3  =
| leider3       =
| president3    =
| premier3      =
| voorganger3   = [[Adolphe Billault]]
| opvolger3     = [[Paul Boudet (politicus)|Paul Boudet]]
| opvolging4    = Franse ambassadeur in Londen
| start_periode4= 1855
| eind_periode4 = 1858
| monarch4      = [[Napoleon III]]
| vicepresident4=
| vicepremier4  =
| leider4       =
| president4    =
| premier4      =
| voorganger4   = [[Alexandre Colonna Walewski]]
| opvolger4     = [[Aimable Pélissier]]
| opvolging5    =
| start_periode5= 1859
| eind_periode5 = 1860
| monarch5      = [[Napoleon III]]
| vicepresident5=
| vicepremier5  =
| leider5       =
| president5    =
| premier5      =
| voorganger5   = [[Aimable Pélissier]]
| opvolger5     = [[Charles de Flahaut]]
| geboren       = [[11 januari]] [[1808]]
| geboren_in    = [[Saint-Germain-Lespinasse]]
| gestorven     = [[12 januari]] [[1872]]
| gestorven_in  = [[Nice]]
| partner       =
| beroep        = politicus
| religie       =
| partij        =
| kieskring     =
| regio         =
| land          = {{FR-1852}}
| handtekening  = Undated signature of Jean Gilbert Victor Fialin, Duke of Persigny signing as "Persigny".png
| website       =
}}

'''Jean-Gilbert Victor Fialin''', '''hertog van Persigny''' ([[Saint-Germain-Lespinasse]], [[11 januari]] [[1808]] - [[Nice]], [[12 januari]] [[1872]]) was een [[Frankrijk|Frans]] politicus ten tijde van het [[Tweede Franse Keizerrijk]].

Hij bekleedde meerdere ministerposten in de [[regering-Bonaparte III]], de Franse keizerlijke regering onder leiding van [[Napoleon III]]. Zo was hij tweemaal minister van Binnenlandse Zaken. Na zijn eerste termijn als minister was hij van 1855 tot 1858 en van 1859 tot 1860 de Franse ambassadeur in [[Londen]].

Per keizerlijk decreet van 9 september 1863 werd hij in de adelstand verheven tot hertog van Persigny.

== Zie ook ==
* [[Regering-Bonaparte III]]

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=fr|titel=Victor de Persigny}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:de Persigny,Victor}}
[[Categorie:Minister tijdens het Tweede Franse Keizerrijk]]

title: Victor de Persigny

Geboren: 11 januari 1808 · Saint-Germain-Lespinasse

Overleden: 12 januari 1872 · Nice

Land: Frankrijk

Beroep: politicus

Handtekening: Handtekening

title: Minister van Binnenlandse Zaken

Aangetreden: 22 januari 1852

Monarch: Napoleon III

Voorganger: Charles de Morny

Opvolger: Adolphe Billault

Aangetreden: 25 januari 1852

Einde termijn: 14 februari 1853 (als minister van Schone Kunsten) · 23 juni 1863 (als minister van Landbouw en Handel)

Voorganger: Noël Lefebvre-Duruflé (als minister van Landbouw en Handel)

Opvolger: Achille Fould (als minister van Schone Kunsten) · Pierre Magne (als minister van Landbouw en Handel)

title: Minister van Binnenlandse Zaken

Aangetreden: 5 december 1860

Voorganger: Adolphe Billault

Opvolger: Paul Boudet

title: Franse ambassadeur in Londen

Voorganger:
Alexandre Colonna Walewski
Aimable Pélissier

Opvolger:
Aimable Pélissier
Charles de Flahaut

Portaal: Politiek


text:
# Dyscolus conicus
Dyscolus conicus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1879 door Chaudoir.

wikiname: nlwiki

title: Dyscolus conicus

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Dyscolus conicus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Platyninae]]
| geslacht = ''[[Dyscolus]]''
| w-naam = ''Dyscolus conicus''
| auteur = [[Maximilien de Chaudoir|Chaudoir]]
| datum = 1879
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Dyscolus conicus''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Dyscolus+conicus Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1879 door Chaudoir.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Dyscolus|conicus]]

title: Dyscolus conicus

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Platyninae

Geslacht: Dyscolus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Commissaris Breukebroek
Commissaris Breukebroek is een strippersonage uit de stripreeks Soeperman en is de belangrijkste wetsdienaar van de stad. Zijn oplossing voor de meeste problemen is Soeperman oproepen met een lichtstraal, die om onverklaarbare reden altijd zijn weg naar de superheld vindt, waarop Soeperman de kastanjes uit het vuur mag halen.

title: Commissaris Breukebroek

wikitext:
{{Infobox strippersonage
| naam = Commissaris Breukebroek
| afbeelding =
| onderschrift =
| stripreeks = [[Soeperman (strips)|Soeperman]]
| introductie = [[Soeperman (album)|Soeperman]]
| kenmerken =
pensioen: nakend
onkreukbaarheid: betwistbaar
problem-solving: eenzijdig
| lijst      = [[Soeperman-personages|Lijst]]
}}
'''Commissaris Breukebroek''' is een strippersonage uit de stripreeks [[Soeperman (strips)|Soeperman]] en is de belangrijkste wetsdienaar van de stad. Zijn oplossing voor de meeste problemen is [[Soeperman (strippersonage)|Soeperman]] oproepen met een lichtstraal, die om onverklaarbare reden altijd zijn weg naar de superheld vindt, waarop Soeperman de kastanjes uit het vuur mag halen.

{{Navigatie Soeperman}}

[[Categorie:Personage uit Soeperman]]

title: Strippersonage

Stripreeks: Soeperman

Introductie: Soeperman

title: Lijst

Portaal: Strip


text:
# Ochlerotatus braziliensis
Ochlerotatus braziliensis is een muggensoort uit de familie van de steekmuggen (Culicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1922 door Gordon & Evans.

title: Ochlerotatus braziliensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ochlerotatus braziliensis''
| afbeelding =
| orde = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Muggen|Nematocera]] (Muggen)
| familie = [[Steekmuggen|Culicidae]] (Steekmuggen)
| geslacht = ''[[Ochlerotatus]]''
| w-naam = ''Ochlerotatus braziliensis''
| auteur = Gordon & Evans
| datum = 1922
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Ochlerotatus braziliensis''''' is een [[muggen]]soort uit de familie van de [[Steekmuggen|steekmuggen (Culicidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Culicidae}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1922 door Gordon & Evans.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|21}}

[[Categorie:Ochlerotatus|braziliensis]]

title: Ochlerotatus braziliensis

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Culicidae (Steekmuggen)

Geslacht: Ochlerotatus

title: Soort


text:
# Breg pri Zagradcu
Breg pri Zagradcu is een plaats in Slovenië en maakt deel uit van de gemeente Ivančna Gorica in de NUTS-3-regio Osrednjeslovenska. De plaats telde 24 inwoners op 1 januari 2020.

title: Breg pri Zagradcu

wikitext:
{{Infobox plaats in Slovenië
| land = Slovenië
| naam = Breg pri Zagradcu
| superarea = [[Dolenjska]]
| area = [[Osrednjeslovenska]]
| gemeente = [[Ivančna Gorica (gemeente)|Ivančna Gorica]]
| postcode = 1303 Zagradec
| hoogte = 260,1
| lat_deg = 45
| lat_min = 51
| lat_sec = 28.85
| lat_dir = N
| lon_deg = 14
| lon_min = 51
| lon_sec = 30.93
| lon_dir = E
| image =
| caption =
}}
'''Breg pri Zagradcu''' is een plaats in [[Slovenië]] en maakt deel uit van de gemeente [[Ivančna Gorica (gemeente)|Ivančna Gorica]] in de [[Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek|NUTS-3]]-regio [[Osrednjeslovenska]]. {{Inwonertal|soort=zin}}

{{Appendix}}
{{Coor title dms|45|51|28.85|N|14|51|30.93|E|type:city_region:SI}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Slovenië|2=2008|3=10|4=26}}
<!--Breg pri Zagradcu-->

[[Categorie:Plaats in Ivančna Gorica]]

title: Situering

Historische regio: Dolenjska

Statistische regio: Osrednjeslovenska

Gemeente: Ivančna Gorica

title: Algemeen

Oppervlakte: 0,32 vierkante kilometer

title: Overig

Postcode: 1303 Zagradec

Portaal: Zuidoost-Europa


text:
# Sensorische integratie
Sensorische integratie (ook wel sensomotorische integratie of multisensorische integratie genoemd) is het vermogen van het centrale zenuwstelsel om informatie afkomstig van verschillende zintuigen (zicht, gehoor, gevoel, reuk, smaak en evenwicht) te integreren. Een samenhangende representatie van prikkels die worden opgevangen door verschillende zintuigen zorgt ervoor dat een organisme zich een wezenlijk beeld kan vormen van zijn omgeving. Multisensorische integratie is de sleutel voor een organisme om zich aan te kunnen passen aan de omgeving, want het staat hem toe de wereld om hem heen te zien als een samenhangend geheel. Multisensorische integratie gaat ook over de manier waarop verschillende zintuigen samenwerken en elkaar beïnvloeden.

## Inleiding
Multimodale perceptie is de wetenschappelijke term voor het vermogen van mensen om samenhangende, betekenisvolle en betrouwbare waarnemingen te vormen door het verwerken van sensorische stimuli vanuit verschillende zintuigen. Het brein moet de verschillende sensorische prikkels categoriseren die het ontvangt van objecten of gebeurtenissen uit de wereld om hem heen. Het zenuwstelsel is er dus verantwoordelijk voor om bepaalde groepen van tijdelijke samenvallende sensorische signalen aan elkaar te koppelen of van elkaar te scheiden, een beslissing die wordt gemaakt gebaseerd op de mate waarin de signalen ruimtelijke en structurele congruentie vertonen. Multimodale perceptie is veel bestudeerd in de cognitiewetenschap, gedragswetenschap en neurowetenschap.

## Geschiedenis
Onderzoek naar het verwerken van sensorische informatie bij mensen en dieren richt zich gewoonlijk op één zintuig, en tot op de dag van vandaag worden door veel academische instellingen de sensorische modaliteiten afzonderlijk van elkaar onderzocht. ('onderzoek naar zicht', 'onderzoek naar het gehoor'.) Toch is er tegelijkertijd ook onderzoek verricht naar multisensorische integratie.
Een voorbeeld is het onderzoek van George M. Stratton in 1896. Hij droeg een lenzensysteem dat zijn visuele beeld ondersteboven keerde om het effect daarvan op zijn zintuigen te onderzoeken. Multisensorische interacties of modaliteit overschrijdende effecten waarbij de interpretatie van een stimulus wordt beïnvloed door de aanwezigheid van een ander soort stimulus worden al sinds langer onderzocht. Het werd besproken door Hartmann in zijn fundamentele boek waarin hij verschillende soorten multisensorische interacties beschrijft en verwijst naar het werk van Urbantschitsch in 1888, die sprak over proefpersonen met hersenbeschadiging die scherper ging zien door het stimuleren van het gehoor. Dit werd later ook vastgesteld in onderzoeken door Krakov en Hartmann, en ook dat het zicht verbeterd kon worden door andere soorten stimuli. Ook een noemenswaardig onderzoek naar multisensorische integratie is het werk van Justo Gonzalo Rodríguez-Leal (1910-1986) in de jaren veertig naar een multisensorisch syndroom bij patiënten met beschadigingen aan de pariëtale en occipitale kwabben. Bij dit syndroom zijn alle sensorische functies aangedaan, symmetrisch en aan beide zijden, ondanks het feit dat de beschadiging zich aan één kant in niet-primair gebied bevindt.
Onlangs is er veel meer aandacht gekomen voor multisensorisch onderzoek.

## Stimuli en sensorische modaliteiten
Een stimulus heeft vier kenmerken: modaliteit, locatie, intensiteit en tijdsduur. In de neocortex van het zoogdierenbrein liggen gebieden die zijn toegespitst op het verwerken van informatie van één sensorische modaliteit, bijvoorbeeld de primaire visuele schors (V1) of de primaire somatosensibele schors (S1). Deze gebieden houden zich bezig met minder op de voorgrond staande kenmerken van de stimulus zoals helderheid, plaats en intensiteit. Deze gebieden hebben uitgebreide verbindingen met elkaar en met associatiegebieden van een hogere orde die de stimulus verder verwerken en waarvan ook wordt geloofd dat ze de informatie van verschillende sensorische modaliteiten integreren. Toch is er recentelijk aangetoond dat ook in de primaire sensorische gebieden integratie plaatsvindt.

## Bindingprobleem
Het bindingprobleem is de onbeantwoorde vraag hoe zoogdieren (in het bijzonder hogere primaten) een samenhangende indruk vormen van hun omgeving en de kakofonie van magnetische golven, chemische reacties en drukveranderingen die de basis vormen van de zichtbare wereld om ons heen. Het antwoord zal mogelijk gevonden worden in onderzoek naar multisensorische perceptie. Het bindingprobleem werd voor het eerst onderzocht in het visuele domein (kleur, beweging, diepte en vorm), daarna in het auditieve domein en recentelijk in multisensorische gebieden. Het kan gesteld worden dat het bindingprobleem centraal staat bij onderzoek naar multisensorische perceptie.
Toch heeft de vraag hoe samenhangende waarnemingen tot stand komen niet al de aandacht in het onderzoek naar multisensorische integratie. Het is duidelijk belangrijk dat er interactie plaatsvindt tussen de zintuigen om de interactie tussen mensen en hun omgeving zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. Gelijktijdige stimulering van verschillende sensorische modaliteiten kan de waarneming en het gedrag pas ten goede komen wanneer de informatie van de verschillende modaliteiten geïntegreerd wordt. Waarneming wordt vaak gedefinieerd als 'bewuste ervaringen', en die definitie omvat de input van alle betrokken zintuigen en voorkennis. Waarneming wordt ook gedefinieerd als kenmerkdetectie, wat enkele honderden milliseconden voor de bewustwording plaatsvindt. Ondanks het bestaan van de Gestaltpsychologie die een holistische benadering over de werking van het brein verdedigt, is er nog veel te weinig onderzoek verricht naar de onderliggende fysiologische processen van waarnemingen en bewuste ervaringen. Niettemin wordt er steeds meer neurowetenschappelijk onderzoek verricht, waardoor ons begrip blijft groeien over de vele details van het brein en de neurologische structuren die betrokken zijn bij multisensorische integratie zoals de colliculus superior en verschillende schorsstructuren zoals de gyrus temporalis superior en visuele en auditieve associatiegebieden. Er is veel bekend over de structuur en functie van de colliculus superior, maar naar de cortex en de relatie tussen de verschillende onderdelen wordt tegenwoordig nog veel onderzoek gedaan. Tegelijkertijd heeft de nieuwe aandacht voor integratie gezorgd voor onderzoek naar perceptuele verschijnselen zoals het buikspreekeffect, snelle lokalisatie van stimuli en het mcgurk-effect, wat heeft geleidt tot een groter begrip van het menselijk brein en zijn functies.

title: Sensorische integratie

wikitext:
'''Sensorische integratie''' (ook wel '''sensomotorische integratie''' of '''multisensorische integratie''' genoemd) is het vermogen van het [[centrale zenuwstelsel]] om informatie afkomstig van verschillende [[zintuigen]] ([[zien|zicht]], [[gehoor]], [[gevoel]], [[reuk]], [[Smaak (zintuig)|smaak]] en [[evenwicht]]) te integreren. Een samenhangende representatie van prikkels die worden opgevangen door verschillende zintuigen zorgt ervoor dat een organisme zich een wezenlijk beeld kan vormen van zijn omgeving. Multisensorische integratie is de sleutel voor een organisme om zich aan te kunnen passen aan de omgeving, want het staat hem toe de wereld om hem heen te zien als een samenhangend geheel. Multisensorische integratie gaat ook over de manier waarop verschillende zintuigen samenwerken en elkaar beïnvloeden.

==Inleiding==
''Multimodale perceptie'' is de wetenschappelijke term voor het vermogen van mensen om samenhangende, betekenisvolle en betrouwbare waarnemingen te vormen door het verwerken van sensorische stimuli vanuit verschillende zintuigen. Het brein moet de verschillende sensorische prikkels categoriseren die het ontvangt van objecten of gebeurtenissen uit de wereld om hem heen. Het zenuwstelsel is er dus verantwoordelijk voor om bepaalde groepen van tijdelijke samenvallende sensorische signalen aan elkaar te koppelen of van elkaar te scheiden, een beslissing die wordt gemaakt gebaseerd op de mate waarin de signalen ruimtelijke en structurele congruentie vertonen. Multimodale perceptie is veel bestudeerd in de [[cognitiewetenschap]], [[gedragswetenschap]] en [[neurowetenschap]].

==Geschiedenis==
Onderzoek naar het verwerken van sensorische informatie bij mensen en dieren richt zich gewoonlijk op één zintuig, en tot op de dag van vandaag worden door veel academische instellingen de sensorische modaliteiten afzonderlijk van elkaar onderzocht. ('onderzoek naar zicht', 'onderzoek naar het gehoor'.) Toch is er tegelijkertijd ook onderzoek verricht naar multisensorische integratie.

Een voorbeeld is het onderzoek van George M. Stratton in 1896. Hij droeg een lenzensysteem dat zijn visuele beeld ondersteboven keerde om het effect daarvan op zijn zintuigen te onderzoeken. Multisensorische interacties of modaliteit overschrijdende effecten waarbij de interpretatie van een stimulus wordt beïnvloed door de aanwezigheid van een ander soort stimulus worden al sinds langer onderzocht. Het werd besproken door Hartmann in zijn fundamentele boek waarin hij verschillende soorten multisensorische interacties beschrijft en verwijst naar het werk van Urbantschitsch in 1888, die sprak over proefpersonen met [[hersenbeschadiging]] die scherper ging zien door het stimuleren van het gehoor. Dit werd later ook vastgesteld in onderzoeken door Krakov en Hartmann, en ook dat het zicht verbeterd kon worden door andere soorten stimuli. Ook een noemenswaardig onderzoek naar multisensorische integratie is het werk van Justo Gonzalo Rodríguez-Leal (1910-1986) in de jaren veertig naar een multisensorisch syndroom bij patiënten met beschadigingen aan de [[pariëtale kwab|pariëtale]] en [[occipitale kwab]]ben. Bij dit syndroom zijn alle sensorische functies aangedaan, symmetrisch en aan beide zijden, ondanks het feit dat de beschadiging zich aan één kant in niet-primair gebied bevindt.

Onlangs is er veel meer aandacht gekomen voor multisensorisch onderzoek.

==Stimuli en sensorische modaliteiten==
Een stimulus heeft vier kenmerken: modaliteit, [[locatie]], [[intensiteit (natuurkunde)|intensiteit]] en [[tijdsduur]]. In de [[neocortex]] van het zoogdieren[[hersenen|brein]] liggen gebieden die zijn toegespitst op het verwerken van informatie van één sensorische modaliteit, bijvoorbeeld de [[Visuele cortex|primaire visuele schors]] (V1) of de [[Somatosensibele schors|primaire somatosensibele schors]] (S1). Deze gebieden houden zich bezig met minder op de voorgrond staande kenmerken van de stimulus zoals [[lichtsterkte (fotometrie)|helderheid]], plaats en intensiteit. Deze gebieden hebben uitgebreide verbindingen met elkaar en met associatiegebieden van een hogere orde die de stimulus verder verwerken en waarvan ook wordt geloofd dat ze de informatie van verschillende sensorische modaliteiten integreren. Toch is er recentelijk aangetoond dat ook in de primaire sensorische gebieden integratie plaatsvindt.

==Bindingprobleem==
Het ''bindingprobleem'' is de onbeantwoorde vraag hoe zoogdieren (in het bijzonder [[hogere primaat|hogere primaten]]) een samenhangende indruk vormen van hun omgeving en de kakofonie van [[magnetische golven]], [[chemische reactie]]s en [[druk (grootheid)|drukveranderingen]] die de basis vormen van de zichtbare wereld om ons heen. Het antwoord zal mogelijk gevonden worden in onderzoek naar multisensorische perceptie. Het bindingprobleem werd voor het eerst onderzocht in het [[visueel|visuele domein]] (kleur, beweging, diepte en vorm), daarna in het [[auditief|auditieve domein]] en recentelijk in [[multisensorisch]]e gebieden. Het kan gesteld worden dat het bindingprobleem centraal staat bij onderzoek naar multisensorische perceptie.

Toch heeft de vraag hoe samenhangende waarnemingen tot stand komen niet al de aandacht in het onderzoek naar multisensorische integratie. Het is duidelijk belangrijk dat er interactie plaatsvindt tussen de zintuigen om de interactie tussen mensen en hun omgeving zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. Gelijktijdige stimulering van verschillende sensorische modaliteiten kan de [[waarneming (perceptie)|waarneming]] en het [[gedrag]] pas ten goede komen wanneer de informatie van de verschillende modaliteiten geïntegreerd wordt. Waarneming wordt vaak gedefinieerd als 'bewuste ervaringen', en die definitie omvat de input van alle betrokken zintuigen en voorkennis. Waarneming wordt ook gedefinieerd als kenmerkdetectie, wat enkele honderden milliseconden voor de bewustwording plaatsvindt. Ondanks het bestaan van de [[Gestaltpsychologie]] die een [[holistische benadering]] over de werking van het brein verdedigt, is er nog veel te weinig onderzoek verricht naar de onderliggende fysiologische processen van waarnemingen en bewuste ervaringen. Niettemin wordt er steeds meer neurowetenschappelijk onderzoek verricht, waardoor ons begrip blijft groeien over de vele details van het brein en de neurologische structuren die betrokken zijn bij multisensorische integratie zoals de [[colliculus superior]] en verschillende schorsstructuren zoals de [[gyrus temporalis superior]] en visuele en auditieve associatiegebieden. Er is veel bekend over de structuur en functie van de colliculus superior, maar naar de cortex en de relatie tussen de verschillende onderdelen wordt tegenwoordig nog veel onderzoek gedaan. Tegelijkertijd heeft de nieuwe aandacht voor integratie gezorgd voor onderzoek naar perceptuele verschijnselen zoals het [[Buikspreken|buikspreek]]effect, snelle lokalisatie van stimuli en het [[McGurkeffect|mcgurk-effect]], wat heeft geleidt tot een groter begrip van het menselijk brein en zijn functies.

{{Appendix|1=alles|2=
'''Voetnoten'''
{{References}}
'''Bronnen'''
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Multisensory integration|oldid=829679837|datum=20180310}}
}}

[[Categorie:Neurologie]]


text:
# Wapen van Brunei
Het wapen van Brunei werd officieel aangenomen in 1932 en is sindsdien een van de nationale symbolen van Brunei. Het staat centraal op de vlag van Brunei.
Het wapen bestaat uit vijf elementen: een vlag, de koninklijke paraplu, de vleugel, de handen en de halve maan. De vlag en de paraplu verwijzen naar de leidende positie van de koninklijke familie. De vleugels symboliseren gerechtigheid en vrede; de twee handen staan voor de plicht van de overheid om het volk te beschermen. De halve maan is een symbool van de islam, de staatsgodsdienst van Brunei. Op de halve maan staat in het Arabisch het nationale motto Door Gods leiding zal het goede geschieden. Hieronder staat op een lint de naam van het land in het Arabisch.

title: Wapen van Brunei

wikitext:
[[Bestand:Coat_of_arms_of_Brunei.svg|right|205px|Wapen van Brunei]]
Het '''wapen van Brunei''' werd officieel aangenomen in [[1932]] en is sindsdien een van de nationale symbolen van [[Brunei]]. Het staat centraal op de [[vlag van Brunei]].

Het wapen bestaat uit vijf elementen: een vlag, de koninklijke [[paraplu]], de vleugel, de handen en de halve maan. De vlag en de paraplu verwijzen naar de leidende positie van de [[Lijst van sultans van Brunei|koninklijke familie]]. De vleugels symboliseren gerechtigheid en vrede; de twee handen staan voor de plicht van de overheid om het volk te beschermen. De halve maan is een symbool van de [[islam]], de [[staatsgodsdienst]] van Brunei. Op de halve maan staat in het [[Arabisch]] het nationale motto ''Door Gods leiding zal het goede geschieden''. Hieronder staat op een lint de naam van het land in het Arabisch.

== Zie ook ==
* [[Vlag van Brunei]]

{{Navigatie wapens Azië}}

[[Categorie:Nationaal wapen naar land|Brunei]]
[[Categorie:Cultuur in Brunei]]


text:
# Brug van Cần Thơ
Brug van Cần Thơ is een tuibrug over de Hậu in Vietnam die Cần Thơ en Vinh Long verbindt. Het prijskaartje bedraagt 300 miljoen dollar. De bouwwerkzaamheden begonnen in 2004 en in 2008 zou de brug volgens plan voltooid zijn. Op 26 september 2007 stortte een deel van deze brug in, waarbij 54 personen om het leven kwamen en 140 anderen gewond raakten.

## Fotogalerij
- Brug van Cần Thơ in aanbouw
- De kabels van de brug
- Brug in aanbouw
- De brug toen die gereed was

title: Brug van Cần Thơ

wikitext:
{{Infobox brug
| naam           = Brug van Cần Thơ
| afbeelding     = CanThoBridge.jpg
| onderschrift   = Brug die gereed is.
| plaats         = [[Cần Thơ (gemeente)|Cần Thơ]] en [[Vinh Long (stad)|Vinh Long]]
| overspant      = [[Hậu]]
| lengte         =
| breedte        =
| type           = [[Tuibrug]]
| bouwstartjaar  = [[2004]]
| bouwjaar       =
| weg            = [[Quốc lộ 1A]]
| intensiteit    =
| bijzonderheden = Stortte in 2007 in.
| mapname        = Vietnam
| lat_deg        = 10
| lat_min        = 01
| lat_sec        = 51
| lon_deg        = 105
| lon_min        = 48
| lon_sec        = 21
}}
'''Brug van Cần Thơ''' is een [[tuibrug]] over de [[Hậu]] in [[Vietnam]] die [[Cần Thơ (gemeente)|Cần Thơ]] en [[Vinh Long (stad)|Vinh Long]] verbindt. Het prijskaartje bedraagt 300 miljoen dollar. De bouwwerkzaamheden begonnen in 2004 en in 2008 zou de brug volgens plan voltooid zijn. Op 26 september 2007 stortte een deel van deze brug in, waarbij 54 personen om het leven kwamen en 140 anderen gewond raakten<ref>[https://web.archive.org/web/20071219113713/http://english.vietnamnet.vn/reports/2007/09/745835/ Brug van Can Tho stort in]</ref>.

== Fotogalerij ==
<gallery>
Bestand:Can Tho Bridge tower under construction.jpg|Brug van Cần Thơ in aanbouw
Bestand:Can Tho Bridge cables.JPG|De kabels van de brug
Bestand:Can Tho Bridge-4.jpg|Brug in aanbouw
Bestand:CanThoBridge.jpg|De brug toen die gereed was
</gallery>

== Externe link ==
{{References}}
{{Coor title dms|10|1|51|N|105|48|21|E|type:landmark_scale:10000_region:NL}}

[[Categorie:Brug in Vietnam]]
[[Categorie:Cần Thơ]]
[[Categorie:Tuibrug]]
[[Categorie:Vĩnh Long]]

title: Algemene gegevens

Locatie: Cần Thơ en Vinh Long

Overspant: Hậu

title: Bouw

title: Gebruik

Weg: Quốc lộ 1A

title: Architectuur

Type: Tuibrug

Bijzonderheden: Stortte in 2007 in.

Architectuur: Brug van Cần Thơ (Vietnam) · Brug van Cần Thơ

Portaal: Verkeer & Vervoer


text:
# Rutiderma schroederi
Rutiderma schroederi is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Rutidermatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2000 door Kornicker & Iliffe.

title: Rutiderma schroederi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Rutiderma schroederi''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Ostracoda]] (Mosselkreeftjes)
| orde = [[Myodocopida]]
| familie = [[Rutidermatidae]]
| geslacht = ''[[Rutiderma]]''
| w-naam = ''Rutiderma schroederi''
| auteur = Kornicker & Iliffe
| datum = 2000
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 451304
}}
'''''Rutiderma schroederi''''' is een [[mosselkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Rutidermatidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2000 door Kornicker & Iliffe.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|17}}

[[Categorie:Rutidermatidae]]

title: Rutiderma schroederi

Klasse: Ostracoda (Mosselkreeftjes)

Orde: Myodocopida

Familie: Rutidermatidae

Geslacht: Rutiderma

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Dinophilus gyrocilatus
Dinophilus gyrocilatus is een borstelworm uit de familie Dinophilidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Dinophilus gyrocilatus werd in 1857 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Schmidt.

title: Dinophilus gyrocilatus

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Dinophilus gyrocilatus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse = [[Borstelwormen|Polychaeta]] (Borstelwormen)
| orde =
| familie = [[Dinophilidae]]
| geslacht = ''[[Dinophilus]]''
| auteur = Schmidt
| datum = 1857
| bron =
| haakjes =
| worms = 326923
}}
'''''Dinophilus gyrocilatus''''' is een [[Borstelwormen|borstelworm]] uit de familie [[Dinophilidae]]. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels ([[palp (borstelworm)|palpen]], [[antenne (borstelworm)|antennen]] en [[cirrus (borstelworm)|cirri]]).

''Dinophilus gyrocilatus'' werd in 1857 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Schmidt.

{{Appendix|2=
*WoRMS (2010). ''Dinophilus gyrocilatus'' Schmidt, 1857. In: Fauchald, K. (Ed) (2010). World Polychaeta database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=326923.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

{{DEFAULTSORT:Dinophilus gyrocilatus}}
[[Categorie:Dinophilidae]]

title: Dinophilus gyrocilatus

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Polychaeta (Borstelwormen)

Familie: Dinophilidae

Geslacht: Dinophilus

title: Soort


text:
# Pende (Banjarharjo)
Pende is een bestuurslaag in het regentschap Brebes van de provincie Midden-Java, Indonesië. Pende telt 3220 inwoners (volkstelling 2010).

title: Pende (Banjarharjo)

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Pende
| inwoners       = 3220
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Midden-Java]]
| regentschap    = [[Brebes (regentschap)|Brebes]]
| onderdistrict  = [[Banjarharjo (onderdistrict)|Banjarharjo]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3329090017
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Pende''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Brebes (regentschap)|Brebes]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Midden-Java]], [[Indonesië]]. Pende telt 3220 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=20}}

[[Categorie:Plaats in Midden-Java]]

title: Situering

Provincie: Midden-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Brebes

Onderdistrict: Banjarharjo

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Mei 2003
Dit artikel geeft een chronologisch overzicht van alle belangrijke gebeurtenissen per dag in de maand mei van het jaar 2003.

## Gebeurtenissen

### 1 mei
- Turkije - Bij een zware aardbeving (6,4 op de schaal van Richter) vielen volgens de eerste schattingen tussen de 150 en 200 doden.
- Nederland / Kabinetsformatie - De informateurs krijgen opdracht van Koningin Beatrix een programgrondslag voor een kabinet CDA/VVD/D66 tot stand te brengen.

### 2 mei
- India - India verklaart de diplomatieke betrekkingen en het verkeer met Pakistan te hervatten.

### 5 mei
- Verenigde Staten - Tornado's razen door Missouri, Kansas, Tennessee en Arkansas. Er zijn zeker 38 doden gevallen (CNN).
- Pakistan - Pakistan biedt aan dat het zijn atoomwapens zal vernietigen als India dat ook doet; India verwerpt op 7 mei echter dit aanbod.
- Mark Williams wint het WK snooker voor de tweede keer in zijn carrière. In de finale is hij met 18-16 te sterk voor Ken Doherty.

### 6 mei
- Pakistan - Na India verklaart ook Pakistan de diplomatieke betrekkingen en het verkeer te hervatten. Ook worden de invoerrechten op een aantal Indiase producten verlaagd.

### 7 mei
- Nederland - Abdelkader Benali ontvangt de Libris Literatuur Prijs.

### 10 mei
- Verenigde Staten - Enkele staten in het zuiden en mid-westen worden al een week geteisterd door circa 300 tornado's. President Bush verklaart Oklahoma tot rampgebied.

### 11 mei
- Litouwen - De bevolking van Litouwen spreekt zich door middel van een referendum uit voor toetreding tot de EU. 90% van de Litouwers is voor. De vereiste opkomst van 50% wordt verrassend ruim gehaald: zo'n 60% van de kiezers komen op. Om het opkomstcijfer te bevorderen was het referendum over twee dagen verspreid. Litouwen is het vierde land dat zich dit jaar uitsprak voor toetreding, en de eerste voormalige sovjetrepubliek.
- Israël - In afzonderlijke gesprekken met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell stemmen zowel de Israëlische premier Ariel Sharon als de Palestijnse premier Mahmoud Abbas in met de Amerikaanse routekaart naar vrede.
- Spanje - Op het eiland Ibiza behaalt de Spaanse triatleet Eneko Llanos de wereldtitel lange afstand. Bij de vrouwen gaat de zege naar zijn landgenote Virginia Berasategui.

### 12 mei
- Saoedi-Arabië - Bij een zelfmoordaanslag in Riyad in een voornamelijk door westerlingen bewoonde wijk, komen zeker 29 mensen, waaronder tien Amerikanen, om het leven, en vallen bijna 200 gewonden. De Verenigde Staten verdenken al Qaida ervan voor de aanslag verantwoordelijk te zijn.
- Nederland / Vuurwerkramp Enschede - In hoger beroep wordt André de V. vrijgesproken en worden de directeuren van SE Fireworks veroordeeld tot een jaar celstraf.
- Rusland / Tsjetsjenië - Bij een bomaanslag in Znamenskoye, Tsjetsjenië komen minstens 59 mensen om.

### 14 mei
- Nederland - Bioloog, presentator en schrijver Midas Dekkers krijgt de Eureka! prijs voor de beste persoonlijke prestatie op het gebied van popularisering van wetenschap.
- Rusland / Tsjetsjenië - Een bomaanslag wordt gepleegd gericht op Achmed Kadyrov, leider van de (Russische) administratie van Tsjetsjenië. Hij overleeft, maar zestien anderen komen om.

### 15 mei
- Nederland / Kabinetsformatie - De onderhandelaars van CDA, VVD en D66 zijn het eens over een regeerakkoord. De fracties en het congres van D66 moeten het nog goedkeuren.
- Irak - Koerden en Arabieren raken slaags in Noord-Irak en houden enige dagen aan; in Kirkoek komen hierbij negen personen om.

### 16 mei
- Marokko - Bij zelfmoordaanslagen op Spaanse en Joodse doelen in Casablanca komen zeker 24 mensen om het leven. Ongeveer 60 mensen raken gewond. Ook het Belgisch consulaat wordt getroffen, maar de bom was waarschijnlijk voor een ernaast gelegen restaurant bestemd.
- Nederland - De Tweede Kamer-fractie van de VVD kiest Jozias van Aartsen als nieuwe fractievoorzitter.
- Nederland / Kabinetsformatie - De fracties van CDA, VVD en D66 stemmen in met het regeerakkoord.

### 18 mei
- België - Bij de verkiezingen van Kamer en Senaat is het kartel SP.A/Spirit de grote winnaar, en Agalev de grote verliezer. Ook het Vlaams Blok wint. Bij de Franstaligen is de uitkomst vergelijkbaar, met winst voor de Parti Socialiste en verlies voor Ecolo.
- Slowakije - Als vijfde land stemt Slowakije in een referendum voor toetreding tot de EU, hoewel het parlement hier het laatste woord heeft. Meer dan 90% van de kiezers stemt voor, hoewel niet veel meer dan 50% van de kiezers opkomt. Het is daarmee na vier mislukkingen wel het eerste Slowaakse referendum dat deze minimaal vereiste opkomst haalt.

### 19 mei
- Indonesië - Het Indonesische leger begint, enkele dagen na stukgelopen onderhandelingen in Tokio, een offensief tegen de Beweging Vrij Atjeh (GAM), die sinds 1976 strijdt voor een onafhankelijk Atjeh.

### 20 mei
- Saoedi-Arabië - Uit angst voor aanslagen door al Qaida, worden de Amerikaanse, Britse en Duitse ambassades in Riyad gesloten.

### 21 mei
- Algerije - Een aardbeving met een kracht van 6,7 op de schaal van Richter treft het noorden van Algerije. Het dodental loopt op tot boven 2000. Het epicentrum bevond zich bij de stad Thenia, zo'n 60 km van Algiers.

### 22 mei
- Verenigde Naties - De Veiligheidsraad heft de sancties tegen Irak op.

### 23 mei
- Verenigde Staten - De Senaat en het Huis van Afgevaardigden stemmen in met de voorgestelde belastingverlagingen van president George W. Bush, doch in sterk afgeslankte vorm.

### 24 mei
- - Het 48e Eurovisiesongfestival vindt plaats in Riga,Letland.De Turkse Sertab Erener won met het nummer Everyway That I Can.

België wordt 2de met het nummer Sanomi van de groep Urban Trad.Het nummer werd in een verzonnen taal gezongen.
- Argentinië - Carlos Menem trekt zich terug uit de presidentsverkiezingen, waardoor Néstor Kirchner de enig overgebleven kandidaat is. Laatstgenoemde wordt op 25 mei beëdigd.

### 25 mei
- Israël - Het Israëlische parlement stemt voor het eerst officieel in met het op termijn stichten van een Palestijnse staat.

### 27 mei
- Nederland - Het kabinet-Balkenende II wordt beëdigd.

### 28 mei
- België - Onderzoekers melden dat chloor, zoals gebruikt als desinfectie middel in zwembaden een van de oorzaken is achter de grote toename van astma onder kinderen in westerse landen gedurende de laatste decennia.

### 29 mei
- Nederland - De invoering van C2000, een mobiel netwerk voor de Nederlandse hulpdiensten, gaat met grote kostenoverschrijdingen gepaard.

### 31 mei
- Frankrijk - Allerlaatste Concorde-vlucht, door Air France van New York naar Parijs.
- Rusland - Russisch-Europese top in Sint-Petersburg naar aanleiding van het 300-jarig bestaan van deze stad.

## Overleden
<< · januari · februari · maart · april · mei · juni · juli · augustus · september · oktober · november · december · >>

title: Mei 2003

wikitext:
{{Zijbalk maandkalender|5|3|0|jaar=2003}}
__NOTOC__
Dit artikel geeft een chronologisch overzicht van alle belangrijke gebeurtenissen per dag in de maand '''[[mei (hoofdbetekenis)|mei]]''' van het jaar '''[[2003]]'''.

== Gebeurtenissen ==
===[[1 mei]]===
* [[Turkije]] - Bij een zware [[aardbeving]] (6,4 op de [[schaal van Richter]]) vielen volgens de eerste schattingen tussen de 150 en 200 doden.
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] / [[Kabinetsformatie Nederland 2003|Kabinetsformatie]] - De [[informateur]]s krijgen opdracht van [[Beatrix der Nederlanden|Koningin Beatrix]] een programgrondslag voor een kabinet [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]/[[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]/[[Democraten 66|D66]] tot stand te brengen.

===[[2 mei]]===
* [[India]] - India verklaart de diplomatieke betrekkingen en het verkeer met [[Pakistan]] te hervatten.

===[[5 mei]]===
* [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] - [[Tornado (wervelwind)|Tornado]]'s razen door [[Missouri (staat)|Missouri]], [[Kansas (staat)|Kansas]], [[Tennessee]] en [[Arkansas (staat)|Arkansas]]. Er zijn zeker 38 doden gevallen (CNN).
* [[Pakistan]] - Pakistan biedt aan dat het zijn [[atoomwapen]]s zal vernietigen als [[India]] dat ook doet; India verwerpt op 7 mei echter dit aanbod.
* [[Mark Williams (snookerspeler)|Mark Williams]] wint het [[Wereldkampioenschap snooker 2003|WK snooker]] voor de tweede keer in zijn carrière. In de finale is hij met 18-16 te sterk voor [[Ken Doherty]].

===[[6 mei]]===
* [[Pakistan]] - Na [[India]] verklaart ook Pakistan de diplomatieke betrekkingen en het verkeer te hervatten. Ook worden de [[invoerrechten]] op een aantal Indiase producten verlaagd.

===[[7 mei]]===
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] - [[Abdelkader Benali]] ontvangt de [[Libris Literatuur Prijs]].

===[[10 mei]]===
* [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] - Enkele staten in het zuiden en mid-westen worden al een week geteisterd door circa 300 [[Tornado (wervelwind)|tornado]]'s. [[George Walker Bush|President Bush]] verklaart [[Oklahoma]] tot rampgebied.

===[[11 mei]]===
* [[Litouwen]] - De bevolking van Litouwen spreekt zich door middel van een referendum uit voor toetreding tot de [[Europese Unie|EU]]. 90% van de Litouwers is voor. De vereiste opkomst van 50% wordt verrassend ruim gehaald: zo'n 60% van de kiezers komen op. Om het opkomstcijfer te bevorderen was het referendum over twee dagen verspreid. Litouwen is het vierde land dat zich dit jaar uitsprak voor toetreding, en de eerste voormalige sovjetrepubliek.
* [[Israël (hoofdbetekenis)|Israël]] - In afzonderlijke gesprekken met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken [[Colin Powell]] stemmen zowel de Israëlische premier [[Ariel Sharon]] als de Palestijnse premier [[Mahmoud Abbas]] in met de Amerikaanse [[routekaart naar vrede]].
*[[Spanje]] - Op het eiland [[Ibiza (eiland)|Ibiza]] behaalt de Spaanse triatleet [[Eneko Llanos]] de [[Wereldkampioenschappen triatlon lange afstand 2003|wereldtitel lange afstand]]. Bij de vrouwen gaat de zege naar zijn landgenote [[Virginia Berasategui]].

===[[12 mei]]===
* [[Saoedi-Arabië]] - Bij een [[zelfmoordaanslag]] in [[Riyad (stad)|Riyad]] in een voornamelijk door westerlingen bewoonde wijk, komen zeker 29 mensen, waaronder tien Amerikanen, om het leven, en vallen bijna 200 gewonden. De Verenigde Staten verdenken [[al Qaida]] ervan voor de aanslag verantwoordelijk te zijn.
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] / [[Vuurwerkramp Enschede]] - In hoger beroep wordt André de V. vrijgesproken en worden de directeuren van SE Fireworks veroordeeld tot een jaar celstraf.
* [[Rusland (hoofdbetekenis)|Rusland]] / [[Tsjetsjenië]] - Bij een bomaanslag in [[Znamenskoye]], Tsjetsjenië komen minstens 59 mensen om.

===[[14 mei]]===
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] - [[Bioloog]], [[presentator]] en [[schrijver (hoofdbetekenis)|schrijver]] [[Midas Dekkers]] krijgt de [[Eureka! prijs]] voor de beste persoonlijke prestatie op het gebied van popularisering van [[wetenschap]].
* [[Rusland (hoofdbetekenis)|Rusland]] / [[Tsjetsjenië]] - Een bomaanslag wordt gepleegd gericht op [[Achmed Kadyrov]], leider van de (Russische) administratie van Tsjetsjenië. Hij overleeft, maar zestien anderen komen om.

===[[15 mei]]===
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] / [[Kabinetsformatie Nederland 2003|Kabinetsformatie]] - De onderhandelaars van [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]], [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] en [[Democraten 66|D66]] zijn het eens over een [[regeerakkoord]]. De fracties en het congres van D66 moeten het nog goedkeuren.
* [[Irak]] - [[Koerden]] en [[Arabieren]] raken slaags in Noord-Irak en houden enige dagen aan; in [[Kirkoek (plaats)|Kirkoek]] komen hierbij negen personen om.

===[[16 mei]]===
* [[Marokko (hoofdbetekenis)|Marokko]] - Bij [[zelfmoordaanslag]]en op [[Spanje|Spaanse]] en [[Joden|Joodse]] doelen in [[Casablanca (stad)|Casablanca]] komen zeker 24 mensen om het leven. Ongeveer 60 mensen raken gewond. Ook het Belgisch consulaat wordt getroffen, maar de bom was waarschijnlijk voor een ernaast gelegen restaurant bestemd.
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] - De Tweede Kamer-fractie van de [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] kiest [[Jozias van Aartsen]] als nieuwe fractievoorzitter.
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] / [[Kabinetsformatie Nederland 2003|Kabinetsformatie]] - De fracties van [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]], [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]] en [[Democraten 66|D66]] stemmen in met het [[regeerakkoord]].

===[[18 mei]]===
* [[België (hoofdbetekenis)|België]] - Bij de [[Belgische verkiezingen 2003|verkiezingen van Kamer en Senaat]] is het kartel [[Socialistische Partij Anders|SP.A]]/[[VlaamsProgressieven|Spirit]] de grote winnaar, en [[Groen!|Agalev]] de grote verliezer. Ook het [[Vlaams Blok]] wint. Bij de Franstaligen is de uitkomst vergelijkbaar, met winst voor de [[Parti Socialiste (België)|Parti Socialiste]] en verlies voor [[Ecolo]].
* [[Slowakije]] - Als vijfde land stemt Slowakije in een referendum voor toetreding tot de [[Europese Unie|EU]], hoewel het parlement hier het laatste woord heeft. Meer dan 90% van de kiezers stemt voor, hoewel niet veel meer dan 50% van de kiezers opkomt. Het is daarmee na vier mislukkingen wel het eerste Slowaakse referendum dat deze minimaal vereiste opkomst haalt.

===[[19 mei]]===
* [[Indonesië]] - Het Indonesische leger begint, enkele dagen na stukgelopen onderhandelingen in [[Tokio]], een offensief tegen de [[Beweging Vrij Atjeh]] (GAM), die sinds 1976 strijdt voor een onafhankelijk [[Atjeh]].

===[[20 mei]]===
* [[Saoedi-Arabië]] - Uit angst voor aanslagen door [[al Qaida]], worden de Amerikaanse, Britse en Duitse [[ambassade]]s in [[Riyad (stad)|Riyad]] gesloten.

===[[21 mei]]===
* [[Algerije]] - Een [[aardbeving]] met een kracht van 6,7 op de [[schaal van Richter]] treft het noorden van Algerije. Het dodental loopt op tot boven 2000. Het [[epicentrum]] bevond zich bij de stad Thenia, zo'n 60 km van Algiers.

===[[22 mei]]===
* [[Verenigde Naties]] - De [[Veiligheidsraad van de Verenigde Naties|Veiligheidsraad]] heft de [[sanctie (straf)|sancties]] tegen [[Irak]] op.

===[[23 mei]]===
* [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] - De [[Amerikaanse Senaat|Senaat]] en het [[Huis van Afgevaardigden (Verenigde Staten)|Huis van Afgevaardigden]] stemmen in met de voorgestelde [[belastingverlaging]]en van president [[George Walker Bush|George W. Bush]], doch in sterk afgeslankte vorm.

===[[24 mei]]===
*  - Het [[Eurovisiesongfestival 2003|48e Eurovisiesongfestival]] vindt plaats in [[Riga]],[[Letland]].De Turkse [[Sertab Erener]] won met het nummer ''[[Everyway That I Can]]''.
België wordt 2de met het nummer ''[[Sanomi]]'' van de groep [[Urban Trad]].Het nummer werd in een verzonnen taal gezongen.
* [[Argentinië]] - [[Carlos Menem]] trekt zich terug uit de presidentsverkiezingen, waardoor [[Néstor Kirchner]] de enig overgebleven kandidaat is. Laatstgenoemde wordt op 25 mei beëdigd.

===[[25 mei]]===
* [[Israël (hoofdbetekenis)|Israël]] - Het Israëlische parlement stemt voor het eerst officieel in met het op termijn stichten van een [[Palestijnse staat]].

===[[27 mei]]===
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] - Het [[kabinet-Balkenende II]] wordt beëdigd.

===[[28 mei]]===
* [[België (hoofdbetekenis)|België]] - Onderzoekers melden dat [[Chloor (element)|chloor]], zoals gebruikt als desinfectie middel in [[zwembad]]en een van de oorzaken is achter de grote toename van [[astma]] onder kinderen in westerse landen gedurende de laatste decennia.

===[[29 mei]]===
* [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] - De invoering van [[C2000]], een mobiel netwerk voor de Nederlandse hulpdiensten, gaat met grote kostenoverschrijdingen gepaard.

===[[31 mei]]===
* [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] - Allerlaatste [[Concorde (vliegtuig)|Concorde]]-vlucht, door [[Air France]] van [[New York (stad)|New York]] naar [[Parijs (hoofdbetekenis)|Parijs]].
* [[Rusland (hoofdbetekenis)|Rusland]] - Russisch-Europese top in [[Sint-Petersburg]] naar aanleiding van het 300-jarig bestaan van deze stad.

== Overleden ==
{{Zie hoofdartikel|Lijst van personen overleden in 2003}}

{{Commonscat|May 2003}}
{{Navigatie maanden in jaar|2003}}

[[Categorie:2003| 05]]
[[Categorie:Mei]]

wk: ma · di · wo · do · vr · za · zo


text:
# Croix-Fonsomme
Croix-Fonsomme (tot 22 maart 2011 Croix-Fonsommes) is een gemeente in het Franse departement Aisne (regio Hauts-de-France) en telt 227 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Saint-Quentin.

## Geografie
De oppervlakte van Croix-Fonsomme bedraagt 9,5 km², de bevolkingsdichtheid is 23,9 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Croix-Fonsomme met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).
Vanwege een beveiligingsprobleem met de MediaWiki Graph-software is het momenteel niet mogelijk deze grafiek weer te geven. Zodra de software is bijgewerkt zal de grafiek vanzelf weer zichtbaar worden.

title: Croix-Fonsomme

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Croix-Fonsomme
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Hauts-de-France]]
| departement = [[Aisne (departement)|Aisne]] (02)
| depnr = 02
| arrondissement = [[Arrondissement Saint-Quentin|Saint-Quentin]]
| kanton = [[Kanton Bohain-en-Vermandois|Bohain-en-Vermandois]]
| jaar = 2005
| inwoners = 227
| dichtheid = 23,9
| oppervlakte = 9,5
| water =
| latitudeGraden = 49
| latitudeMinuten = 55
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 3
| longitudeMinuten = 24
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 02240
| postcode = 02110
| netnummer =
| hoogteligging = 85 - 147
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Mairie 18 rue Principale ,02110 Croix-Fonsomme.jpg
| caption = Gemeentehuis
}}
'''Croix-Fonsomme''' (tot 22 maart 2011 ''Croix-Fonsommes'') is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Aisne (departement)|Aisne]] (regio [[Hauts-de-France]]) en telt 227 inwoners (2005). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Saint-Quentin|Saint-Quentin]].

==Geografie==
De oppervlakte van Croix-Fonsomme bedraagt 9,5 km², de bevolkingsdichtheid is 23,9 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=02240}}

==Demografie==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[INSEE-tellingen]]).
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=02240}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

==Externe links==
* {{Link INSEE|id=02240}}

{{Commonscat}}
{{Coor title dms|49|55|0|N|3|24|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Aisne]]

title: Situering

Regio: Hauts-de-France

Departement: Aisne (02)

Arrondissement: Saint-Quentin

Kanton: Bohain-en-Vermandois

Coördinaten: 49° 55′ NB, 3° 24′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Aisne

title: Foto's

Foto's: Gemeentehuis

Portaal: Frankrijk


text:
# Friedrich Sieveking
Friedrich Sieveking (28 april 1798 - 25 december 1872) was een Duits politicus die eerste burgemeester (Erste Bürgermeister) van de Vrije en Hanzestad Hamburg is geweest.

## Levensloop
Hij stamde uit een belangrijke en oude koopmansfamilie uit Hamburg. Hij was de zoon van Georg Heinrich Sieveking (1751-1799), een van de voornaamste aanhangers van de Verlichting en Johanna Margaretha Reimarus (1760-1832), een artsendochter.
Sieveking studeerde rechten en was lid van de Raad van Hamburg (Hamburger Rat). In 1864 en in 1867 was hij tweede burgemeester. Sieveking was meerdere malen eerste burgemeester (Erste Bürgermeister) van de stadstaat Hamburg, om te beginnen in 1861, toen hij na de grondwetsaanvaarding van 1860 eerste burgemeester nieuwe stijl werd.
Eerste Burgemeester en Voorzitter van de Senaat:
- 2 januari 1862 - 31 december 1862
- 1 januari 1865 - 31 december 1865
- 1 januari 1868 - 31 december 1868

## Privé
Friedrich Sieveking was tweemaal getrouwd geweest:
1. Louise von Hennings
2. Fanny Hanbury

Hij was de vader van zeven kinderen. Zijn zoon Ernst Friedrich Sieveking was lid van de Senaat van Hamburg (Hamburger Senat).
Friedrich Sieveking overleed op 74-jarige leeftijd.

title: Friedrich Sieveking

wikitext:
[[Bestand:Sieveking Friedrich by Carl Julius Milde (Ausschnitt).jpg|thumb|Friedrich Sieveking]]
'''Friedrich Sieveking''' ([[28 april]] [[1798]] - [[25 december]] [[1872]]) was een [[Duitsland|Duits]] politicus die [[Lijst van burgemeesters van Hamburg|eerste burgemeester]] ''(Erste Bürgermeister)'' van de [[Hamburg|Vrije en Hanzestad Hamburg]] is geweest.

==Levensloop==
Hij stamde uit een belangrijke en oude koopmansfamilie uit [[Hamburg]]. Hij was de zoon van [[Georg Heinrich Sieveking]] ([[1751]]-[[1799]]), een van de voornaamste aanhangers van [[de Verlichting]] en Johanna Margaretha Reimarus ([[1760]]-[[1832]]), een artsendochter.

Sieveking [[opleiding|studeerde]] [[rechten]] en was lid van de [[Senaat (Hamburg)|Raad van Hamburg]] ''(Hamburger Rat)''<ref>[[Uitvoerende macht]], voorloper van de [[Senaat (Hamburg)|Senaat]]</ref>. In [[1864]] en in [[1867]] was hij [[Lijst van burgemeesters van Hamburg|tweede burgemeester]]. Sieveking was meerdere malen [[Lijst van burgemeesters van Hamburg|eerste burgemeester]] ''(Erste Bürgermeister)'' van de [[stadstaat]] [[Hamburg]], om te beginnen in [[1861]], toen hij na de [[Grondwet van Hamburg|grondwetsaanvaarding van 1860]] eerste burgemeester nieuwe stijl werd.

'''Eerste Burgemeester en Voorzitter van de [[Senaat (Hamburg)|Senaat]]:'''

* [[2 januari]] [[1862]] - [[31 december]] [[1862]]
* [[1 januari]] [[1865]] - [[31 december]] [[1865]]
* [[1 januari]] [[1868]] - [[31 december]] [[1868]]

==Privé==
Friedrich Sieveking was tweemaal getrouwd geweest<ref>http://www.cf-petersen.de/docs/Stammbaum.doc. [https://web.archive.org/web/20160305022046/http://www.cf-petersen.de/docs/Stammbaum.doc Gearchiveerd] op 5 maart 2016.</ref>:

#Louise von Hennings
#Fanny Hanbury

Hij was de vader van zeven kinderen. Zijn zoon [[Ernst Friedrich Sieveking]] was lid van de [[Senaat (Hamburg)|Senaat van Hamburg]] ''(Hamburger Senat)''.

Friedrich Sieveking overleed op 74-jarige leeftijd.

==Literatuur==
*''Deutsches Geschlechterbuch Band 142; Hamburg 11'', Limburg an der Lahn [[1966]]

==Zie ook==
* [[Lijst van burgemeesters van Hamburg]]

==Noten==
{{References}}

{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Burgemeester van Hamburg|Sieveking, Friedrich]]


text:
# Antapani Kidul
Antapani Kidul is een bestuurslaag in het regentschap Kota Bandung van de provincie West-Java, Indonesië. Antapani Kidul telt 24.479 inwoners (volkstelling 2010).

title: Antapani Kidul

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Antapani Kidul
| inwoners       = 24.479
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[West-Java]]
| regentschap    = [[Bandung (stad)|Kota Bandung]]
| onderdistrict  = [[Antapani]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3273141001
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Antapani Kidul''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Bandung (stad)|Kota Bandung]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[West-Java]], [[Indonesië]]. Antapani Kidul telt 24.479 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=16}}

[[Categorie:Plaats in West-Java]]

title: Situering

Provincie: West-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Kota Bandung

Onderdistrict: Antapani

title: Algemeen

title: Overig


text:
# Sarsameira longifurcata
Sarsameira longifurcata is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Ameiridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Becker.

title: Sarsameira longifurcata

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Sarsameira longifurcata''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Hexanauplia]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] (Eenoogkreeftjes)
| orde = [[Harpacticoida]]
| familie = [[Ameiridae]]
| geslacht = ''[[Sarsameira]]''
| w-naam = ''Sarsameira longifurcata''
| auteur = Becker
| datum = 1974
| haakjes =
| worms = 115612

}}
'''''Sarsameira longifurcata''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Ameiridae]].<ref>Huys, R. (2012). <i>Sarsameira longifurcata</i> Becker, 1974. In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=115612</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1974 door Becker.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Ameiridae]]

title: Sarsameira longifurcata

Klasse: Hexanauplia

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Harpacticoida

Familie: Ameiridae

Geslacht: Sarsameira

title: Soort


text:
# Brachydiplax farinosa
Brachydiplax farinosa is een libellensoort uit de familie van de korenbouten (Libellulidae), onderorde echte libellen (Anisoptera).
De soort staat op de Rode Lijst van de IUCN als niet bedreigd, beoordelingsjaar 2007.
De wetenschappelijke naam Brachydiplax farinosa is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1902 door Krüger.

title: Brachydiplax farinosa

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Brachydiplax farinosa''
| titelweergave = cursief
| status = LC
| rl-id = 163721
| statusbron = 2007
| afbeelding = Davidraju Brachydiplax farinosa.jpg
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Libellen|Odonata]] (Libellen)
| onderorde = [[Echte libellen|Anisoptera]] (Echte libellen)
| familie = [[Korenbouten (familie)|Libellulidae]] (Korenbouten)
| geslacht = ''[[Brachydiplax]]''
| w-naam = ''Brachydiplax farinosa''
| auteur = Krüger
| datum = 1902
| haakjes =
| commons =
}}
'''''Brachydiplax farinosa''''' is een [[libellen]]soort uit de familie van de [[Korenbouten (familie)|korenbouten]] (Libellulidae), onderorde [[echte libellen]] (Anisoptera).<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20101028100057/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/ World Odonata List; 25-04-2011]</ref>

De soort staat op de [[Rode Lijst van de IUCN]] als niet bedreigd, beoordelingsjaar 2007.<ref name="IUCN"/>

De wetenschappelijke naam ''Brachydiplax farinosa'' is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1902 door Krüger.

{{appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|29}}

{{DEFAULTSORT:Brachydiplax farinosa}}
[[Categorie:Korenbouten]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]

title: Brachydiplax farinosa · IUCN-status: Niet bedreigd (2007)

Orde: Odonata (Libellen)

Onderorde: Anisoptera (Echte libellen)

Familie: Libellulidae (Korenbouten)

Geslacht: Brachydiplax

title: Soort


text:
# Sphecodes albociliatus
Sphecodes albociliatus is een vliesvleugelig insect uit de familie Halictidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1922 door Meyer.

title: Sphecodes albociliatus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Sphecodes albociliatus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Halictidae]]
| onderfamilie = [[Halictinae]]
| tribus = [[Halictini]]
| geslacht = ''[[Sphecodes]]''
| w-naam = ''Sphecodes albociliatus''
| auteur = Meyer
| datum = 1922
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Sphecodes albociliatus''''' is een [[vliesvleugeligen|vliesvleugelig]] [[insecten|insect]] uit de familie [[Halictidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1922 door Meyer.<ref>{{Brontabel|2008-ITIS}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|16}}

[[Categorie:Sphecodes|albociliatus]]

title: Sphecodes albociliatus

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Halictidae

Onderfamilie: Halictinae

Geslachtengroep: Halictini

Geslacht: Sphecodes

title: Soort


text:
# Choreutis semiclara
Choreutis semiclara is een vlinder uit de familie van de glittermotten (Choreutidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Meyrick.

title: Choreutis semiclara

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Choreutis semiclara''
| afbeelding =
| familie = [[Glittermotten|Choreutidae]] (Glittermotten)
| onderfamilie = [[Choreutinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Choreutis]]''
| w-naam = ''Choreutis semiclara''
| auteur = Meyrick
| datum = 1929
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Choreutis semiclara''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Glittermotten|glittermotten (Choreutidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Meyrick.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Glittermotten]]

title: Choreutis semiclara

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Choreutidae (Glittermotten)

Onderfamilie: Choreutinae

Geslacht: Choreutis

title: Soort


text:
# Carbonoherpeton
Carbonoherpeton is een geslacht van uitgestorven Embolomeri dat leefde in het Pennsylvanien (Laat-Carboon) van Nova Scotia, Canada.
De typesoort Carbonoherpeton carrolli werd in 1985 benoemd door Jozef Klembara. De geslachtnaam verbindt het Latijn carbo, 'steenkool', een verwijzing naar de Dominion Coal Company, met een Grieks herpeton, 'kruipend dier'. De soortaanduiding eert Robert Carroll.
Het holotype MCZ 2773 is gevonden in de dagbouwmijn No 7 in Cape Breton County. Het bestaat uit een fragmentarisch skelet met schedel. Het werd gevonden in een rechtopstaande gefossiliseerde boomstronk van het geslacht Sigillaria. Het was alleen bewaard als een natuurlijke mal waarvan afgietsels in rubber konden worden genomen.
De schedel was vermoedelijk zo'n vijftien centimeter lang. De oogkas vormt een ovaal die schuin naar boven en voren gericht is. De achterpoot is relatief slank.
De verwantschappen zijn onzeker.

title: Carbonoherpeton

wikitext:
{{Taxobox amfibie
| naam              = ''Carbonoherpeton''
| titelweergave     = cursief
| status            = uitgestorven
| statusbron        =
| rl-id             =
| fossiel           = Laat-Carboon
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| orde              = [[Embolomeri]]
| onderorde         =
| familie           =
| taxon             = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam            = ''Carbonoherpeton''
| auteur            = Klembara
| datum             = 1985
| haakjes           =
| typesoort         = ''Carbonoherpeton carrolli''
| afbeeldingII      =
| afbeeldingIItekst =
}}

'''''Carbonoherpeton''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van [[Uitsterven|uitgestorven]] [[Embolomeri]] dat leefde in het [[Pennsylvanien]] (Laat-[[Carboon]]) van [[Nova Scotia]], [[Canada]].

De [[typesoort]] ''Carbonoherpeton carrolli'' werd in 1985 benoemd door Jozef Klembara. De geslachtnaam verbindt het [[Latijn]] ''carbo'', 'steenkool', een verwijzing naar de ''Dominion Coal Company'', met een [[Grieks]] ''herpeton'', 'kruipend dier'. De [[soortaanduiding]] eert [[Robert Carroll]].

Het [[holotype]] '''MCZ 2773''' is gevonden in de dagbouwmijn No 7 in [[Cape Breton County]]. Het bestaat uit een fragmentarisch [[skelet]] met [[schedel]]. Het werd gevonden in een rechtopstaande gefossiliseerde boomstronk van het geslacht ''[[Sigillaria]]''. Het was alleen bewaard als een natuurlijke mal waarvan afgietsels in rubber konden worden genomen.

De schedel was vermoedelijk zo'n vijftien centimeter lang. De oogkas vormt een ovaal die schuin naar boven en voren gericht is. De achterpoot is relatief slank.

De verwantschappen zijn onzeker.

{{Appendix|2=
{{References}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Carbonoherpeton|oldid=1052372062|datum=20221006}}
}}
[[Categorie:Uitgestorven amfibieën]]

title: Carbonoherpeton · Status: Uitgestorven · Fossiel voorkomen: Laat-Carboon

Stam: Chordata (Chordadieren)

Klasse: Amfibia (Amfibieën)

Orde: Embolomeri

title: Carbonoherpeton carrolli

Portaal: Biologie · Herpetologie


text:
# Australië op de Gemenebestspelen
Australië is een van de landen die deelneemt aan de Gemenebestspelen. Het is een van de zes landen die aan elke editie van de Gemenebestspelen heeft deelgenomen. Vijfmaal was Australië het gastland van de Gemenebestspelen.

## Australië als gastland
| Editie | Jaar | Gaststad   |
| III    | 1938 | Sydney     |
| VII    | 1962 | Perth      |
| XII    | 1982 | Brisbane   |
| XVIII  | 2006 | Melbourne  |
| XXI    | 2018 | Gold Coast |

## Medailles
| Australië op de Gemenebestspelen | Australië op de Gemenebestspelen | Australië op de Gemenebestspelen | Australië op de Gemenebestspelen | Australië op de Gemenebestspelen | Australië op de Gemenebestspelen |
| -------------------------------- | -------------------------------- | -------------------------------- | -------------------------------- | -------------------------------- | -------------------------------- |
| Jaar                             | Goud                             | Zilver                           | Brons                            | Totaal                           | Rang                             |
| 1930                             | 3                                | 4                                | 1                                | 8                                | 5e                               |
| 1934                             | 8                                | 4                                | 2                                | 14                               | 5e                               |
| 1938                             | 25                               | 19                               | 22                               | 66                               | 1e                               |
| 1950                             | 34                               | 27                               | 19                               | 80                               | 1e                               |
| 1954                             | 21                               | 11                               | 17                               | 49                               | 2e                               |
| 1958                             | 27                               | 22                               | 17                               | 66                               | 2e                               |
| 1962                             | 38                               | 36                               | 31                               | 105                              | 1e                               |
| 1966                             | 23                               | 28                               | 22                               | 73                               | 2e                               |
| 1970                             | 36                               | 24                               | 22                               | 82                               | 1e                               |
| 1974                             | 29                               | 28                               | 25                               | 82                               | 1e                               |
| 1978                             | 24                               | 33                               | 27                               | 84                               | 3e                               |
| 1982                             | 39                               | 39                               | 29                               | 107                              | 1e                               |
| 1986                             | 40                               | 46                               | 35                               | 121                              | 3e                               |
| 1990                             | 52                               | 54                               | 58                               | 164                              | 1e                               |
| 1994                             | 87                               | 53                               | 43                               | 183                              | 1e                               |
| 1998                             | 82                               | 61                               | 57                               | 200                              | 1e                               |
| 2002                             | 82                               | 62                               | 63                               | 207                              | 1e                               |
| 2006                             | 84                               | 69                               | 68                               | 221                              | 1e                               |
| 2010                             | 74                               | 55                               | 48                               | 177                              | 1e                               |
| 2014                             | 49                               | 42                               | 46                               | 137                              | 2e                               |
| 2018                             | 80                               | 59                               | 59                               | 198                              | 1e                               |
| 2022                             | 67                               | 57                               | 56                               | 180                              | 1e                               |

title: Australië op de Gemenebestspelen

wikitext:
[[Bestand:Flag of Australia.svg|right|150px|thumb|Vlag van Australië]]
'''[[Australië (land)|Australië]]''' is een van de landen die deelneemt aan de [[Gemenebestspelen]]. Het is een van de zes landen die aan elke editie van de Gemenebestspelen heeft deelgenomen. Vijfmaal was Australië het gastland van de Gemenebestspelen.

==Australië als gastland==
{|class="wikitable"
| '''Editie''' || '''Jaar''' || '''Gaststad'''
|-
| III || [[British Empire Games 1938|1938]] || [[Sydney]]
|-
| VII || [[British Empire and Commonwealth Games 1962|1962]] || [[Perth (Australië)|Perth]]
|-
| XII || [[Gemenebestspelen 1982|1982]] || [[Brisbane]]
|-
| XVIII || [[Gemenebestspelen 2006|2006]] || [[Melbourne]]
|-
| XXI || [[Gemenebestspelen 2018|2018]] || [[Gold Coast]]
|}

==Medailles==
{| class = "wikitable"  style="text-align:center; font-size:90%; line-height: 1"
|-
! colspan=6 | [[Bestand:Flag of Australia.svg|75x50px|left]] <br>Australië op de Gemenebestspelen
|-
! width=70 |Jaar
| width=52 bgcolor="gold" |'''Goud''' {{goud}}
| width=52 bgcolor="silver" |'''Zilver''' {{zilver}}
| width=52 bgcolor={{achtergrond brons}} |'''Brons''' {{brons}}
! width=52 | Totaal
! width=52 | Rang
|-
|'''[[British Empire Games 1930|1930]]''' || 3 || 4 || 1 || 8 || 5e
|-
|'''[[British Empire Games 1934|1934]]''' || 8 || 4 || 2 || 14 || 5e
|- bgcolor=ccccff
|'''[[British Empire Games 1938|1938]]''' || 25 || 19 || 22 || 66 || '''1e'''
|-
|'''[[British Empire Games 1950|1950]]''' || 34 || 27 || 19 || 80 || '''1e'''
|-
|'''[[British Empire and Commonwealth Games 1954|1954]]''' || 21 || 11 || 17 || 49 || 2e
|-
|'''[[British Empire and Commonwealth Games 1958|1958]]''' || 27 || 22 || 17 || 66 || 2e
|- bgcolor=ccccff
|'''[[British Empire and Commonwealth Games 1962|1962]]''' || 38 || 36 || 31 || 105 || '''1e'''
|-
|'''[[British Empire and Commonwealth Games 1966|1966]]''' || 23 || 28 || 22 || 73 || 2e
|-
|'''[[Britse Gemenebestspelen 1970|1970]]''' || 36 || 24 || 22 || 82 || '''1e'''
|-
|'''[[Britse Gemenebestspelen 1974|1974]]''' || 29 || 28 || 25 || 82 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 1978|1978]]''' || 24 || 33 || 27 || 84 || 3e
|- bgcolor=ccccff
|'''[[Gemenebestspelen 1982|1982]]''' || 39 || 39 || 29 || 107 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 1986|1986]]''' || 40 || 46 || 35 || 121 || 3e
|-
|'''[[Gemenebestspelen 1990|1990]]''' || 52 || 54 || 58 || 164 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 1994|1994]]''' || 87 || 53 || 43 || 183 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 1998|1998]]''' || 82 || 61 || 57 || 200 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 2002|2002]]''' || 82 || 62 || 63 || 207 || '''1e'''
|- bgcolor=ccccff
|'''[[Gemenebestspelen 2006|2006]]''' || 84 || 69 || 68 || 221 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 2010|2010]]''' || 74 || 55 || 48 || 177 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 2014|2014]]''' || 49 || 42 || 46 || 137 || 2e
|- bgcolor=ccccff
|'''[[Gemenebestspelen 2018|2018]]''' || 80 || 59 || 59 || 198 || '''1e'''
|-
|'''[[Gemenebestspelen 2022|2022]]''' || 67 || 57 || 56 || 180 || '''1e'''
|}
{{Legenda|#ccccff|Gastland}}

== Externe link ==
*[https://web.archive.org/web/20110310005319/http://www.thecgf.com/ Officiële website]
{{Navigatie landen op de gemenebestspelen}}
{{DEFAULTSORT:Australie op de Gemenebestspelen}}
[[Categorie:Land op de Gemenebestspelen]]
[[Categorie:Sport in Australië]]


text:
# Dwingeloo Radiotelescoop
De Dwingeloo Radiotelescoop (DRT) is een Nederlandse radiotelescoop in de buurt van het Drentse dorp Dwingeloo, aan de rand van de Dwingeloosche Heide in het Nationaal Park Dwingelderveld. De telescoop bestaat uit één parabolische antenne met een diameter van 25 meter. Met de DRT zijn onder andere twee kleine sterrenstelsels in de buurt van de Melkweg ontdekt die de namen Dwingeloo 1 en Dwingeloo 2 hebben gekregen. In 2009 werd de radiotelescoop als rijksmonument aangewezen.

## Historie
De Dwingeloo Radiotelescoop is een radiotelescoop met een enkele schotel met een diameter van 25 meter. De telescoop werd in samenwerking met diverse Nederlandse universiteiten gebouwd in 1954 door Werkspoor en Philips. Na de woorden Zoudt u op deze knop willen drukken, majesteit? werd de telescoop op dinsdag 17 april 1956 officieel in gebruik genomen door koningin Juliana. Het was korte tijd de grootste radiotelescoop ter wereld. De kosten van de bouw werden bij aanvang begroot op ƒ 505.810 (dat is gelijk aan ongeveer € 1,9 miljoen in 2019). De bouw van de telescoop werd bekostigd door de toenmalige Organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek (tegenwoordig is dit de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)).
Op de locatie van de Dwingeloo Radiotelescoop aan de rand van het Nationaal Park Dwingelderveld werkt ook het grootste deel van de ASTRON-staf. Zij zijn onder andere bezig met de ontwikkeling van (hardware en software voor) de LOFAR-telescoop.

## Techniek
Het gewicht van de hele constructie is ongeveer 120 ton. De fundering is van beton, waarop een rail is gemonteerd, de azimutrail. Daar overheen lopen vier loopwielen met ongeveer 15 ton druk per wiel. De loopwielen dragen de hele constructie. Alle kabels komen de installatie binnen via een spil. De grote parabolische reflector (vaak "spiegel" genoemd) wordt gedraaid door drie motoren, een voor het azimut en twee voor de elevatie. Aan de voorkant van de spiegel zit een focusbox waarin de ontvangstapparatuur zit verwerkt. De gegevens die daar worden opgevangen gaan dan naar de computers die opgesteld zijn in een behuizing achter de schotel.

## Wetenschappelijke ontdekkingen
Een van de eerste resultaten van de telescoop was de nu nog veel gebruikte Westerhout catalogus van radiobronnen van Gart Westerhout.
De telescoop is hoofdzakelijk gebruikt voor het in kaart brengen van neutrale waterstof in de Melkweg door middel van metingen van de 21cm-lijn. In 1963 ontdekten Muller, Oort en Raimond de aanwezigheid van hogesnelheidswolken van neutrale waterstof in de halo van de Melkweg. De laatste 21cm-survey die gedaan is met de telescoop was de Leiden/Dwingeloo HI Survey van Hartmann en Burton.
Daarnaast is de telescoop gebruikt voor metingen van OH-masers in OH/IR-sterren en van OH in moleculaire wolken.
Met de DRT zijn twee kleine sterrenstelsels in de buurt van de Melkweg ontdekt die de namen Dwingeloo 1 en Dwingeloo 2 hebben gekregen. Dwingeloo 1 is een balkspiraalstelsel en ligt 10 miljoen lichtjaren ver weg van de aarde, in het sterrenbeeld Cassiopeia en is in 1994 ontdekt. Het stelsel ligt in de zogenoemde Zone of avoidance (ZOA), een zone waarin sterrenstelsels slecht zichtbaar zijn vanwege de Melkweg. Bij verder onderzoek in die regio naar aanleiding van de vondst werd nog een sterrenstelsel gevonden, Dwingeloo 2. Dwingeloo 2 is een onregelmatig sterrenstelsel en ontdekt in 1996.

## Wetenschappelijk pensionering
Onder andere door de opening van de Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT) in 1970, die met 14 schotels met een diameter van 25 meter veel scherpere en snellere metingen kan doen, raakte de Dwingeloo Radiotelescoop langzaam in onbruik.
Sinds 1998 wordt deze radiotelescoop definitief niet meer wetenschappelijk gebruikt. Er werd geen onderhoud meer aan gepleegd. Om te voorkomen dat de telescoop bij sterke wind beschadigd zou raken, stond hij permanent in stormstand geparkeerd, ook wel badkuipstand genoemd. Doordat er geen onderhoud meer werd gepleegd begon de installatie te roesten, en vormden vallende stukken metaal een gevaar voor de omgeving. Er werden plannen gemaakt om de installatie te slopen. Op 29 januari 2007 werd de stichting CAMRAS (dat staat voor C.A. Muller Radio Astronomie Station, verwijzend naar prof. C.A. Muller, de ontwerper van de telescoop) opgericht, die zich met behulp van vrijwilligers inspant om het instrument te restaureren en wederom gereed te maken voor gebruik. Na de restauratie kwam de telescoop — de oudste draaibare van dit formaat ter wereld — ter beschikking van radioamateurs, amateurastronomen en onderwijsinstellingen.

### Restauratie
De Dwingeloo Radiotelescoop werd 2009 rijksmonument via de top 100 Nederlandse monumenten 1940-1958. In 2010 liet de beheerder van de telescoop ASTRON de DRT tevens erkennen als industrieel erfgoedmonument. In 2011 kende de overheid meer dan 880.000 euro subsidie toe voor een flinke opknapbeurt. Daarmee werd in juni 2012 begonnen. Op zaterdag 28 april 2012 werd de radiotelescoop symbolisch uitgezet door wethouder Kleine Deters van de gemeente Westerveld en op 5 juni 2012 werd de 25 meter brede en 38.000 kilo wegende schotel van de toren af gehesen en op een speciaal daarvoor ontworpen bok geplaatst. Deze stond op de funderingsblokken waarop de schotel in 1954-1956 was gebouwd. Hier werd een tent omheen gebouwd, zodat de telescoop gezandstraald en gecoat kon worden. Op 19 november 2012 werd de schotel weer in de toren opgehangen. Ook werden de controle- en machinekamer gerestaureerd en werd er een glasvezelverbinding gerealiseerd. Op 12 september 2013 berichtte CAMRAS dat de restauratie was voltooid; de officiële heropening vond plaats op 5 april 2014 in aanwezigheid van de Amerikaanse astrofysicus en Nobelprijswinnaar Joseph Hooton Taylor.

## Nieuwe functie
Sinds 2014 staat de DRT ter beschikking van radioamateurs, amateurastronomen en onderwijsinstellingen. De telescoop wordt nu gebruikt voor rondleidingen, klimatologisch onderzoek, moonbouncing en contact met satelieten. Hij hielp in 2013 het contact te herstellen met een nanosatelliet, de Triton-1. In 2024 ving de telescoop signalen op van Voyager 1, wat bijzonder is voor een diameter van 'maar' 25 meter. In 2025 werd met de DRT een venusbounce uitgevoerd.

## Poëzie
Afwachten is 't consigne; luisteren.
In Dwingelo hoor je het fluisteren
der leegte in de radiotelescoop
Fragment van het sonnet Dwingelo van Gerrit Achterberg

## Trivia
In De ontdekking van de hemel van Harry Mulisch speelt de DRT een belangrijke rol. Max, een van de hoofdpersonen, werkt bij de telescoop. Na een bezoek aan deze telescoop met zijn vriend Onno en diens vrouw Ada raakt Ada hersendood doordat ze wordt getroffen door een omvallende boom in een storm.

title: Dwingeloo Radiotelescoop

wikitext:
{{Infobox gebouw
| naam                    = Dwingeloo Radiotelescoop
| afbeelding              = Dwingeloo Radio telescoop 2022.jpg
| onderschrift = De Dwingeloo Radiotelescoop in 2022
| locatie                 = [[Dwingeloo]]
| oorspronkelijke functie = [[Radiotelescoop]]
| gebruik                 = [[Radiotelescoop]]
| start                   = 1954 (najaar)
2012: heringebruikname
| gereed                  = april 1956
12 september 2013: restauratie
| opening                 = 17 april 1956
5 april 2014: heropening
| sluiting                = 1998
| verbouwing              = 2007
| antenne/spits           =
| hoogte top              =
| status                  =
| bouwstijl               =
| bouwkosten              =
| hoogte dak              =
| monumentstatus          = [[rijksmonument]]
| monumentnummer          = 530829
| verdiepingen            =
| liften                  =
| architect               =
| eigenaar                = [[ASTRON]]
| ingenieur               = [[Christiaan Alexander Muller|C.A. (Lex) Muller]]
| aannemer                = [[Werkspoor]]
| ontwikkelaar            = de Stichting Radiostraling van Zon en Melkweg
| afbeelding2             = Radiotelescoop Dwingeloo.jpg
| onderschrift2           = Onderhoudswerkzaamheden aan de telescoop in 2008
| mapname                 = Nederland
| maptype = relief
| lat_deg                 = 52
| lat_min                 = 48
| lat_dir                 = N
| lon_deg                 = 6
| lon_min                 = 23
| lon_dir                 = E
}}
De '''Dwingeloo Radiotelescoop''' (DRT) is een [[Nederland]]se [[radiotelescoop]] in de buurt van het [[Drenthe|Drentse]] dorp [[Dwingeloo]], aan de rand van de [[Dwingeloosche Heide]] in het [[Nationaal Park Dwingelderveld]]. De telescoop bestaat uit één parabolische antenne met een diameter van 25 meter. Met de DRT zijn onder andere twee kleine [[sterrenstelsel]]s in de buurt van de [[Melkweg (sterrenstelsel)|Melkweg]] ontdekt die de namen ''[[Dwingeloo 1]]'' en ''[[Dwingeloo 2]]'' hebben gekregen. In 2009 werd de radiotelescoop als [[rijksmonument]] aangewezen.

==Historie==
[[Bestand:Radiotelescoop, Bestanddeelnr 072-0546.jpg|thumb|De radiotelescoop in 1955 tijdens de bouw]]
[[Bestand:Koningin Juliana stelt de radiotelescoop in Dwingeloo in gebruik, Bestanddeelnr 907-6947.jpg|thumb|Opening radiotelescoop Dwingeloo]]
De Dwingeloo Radiotelescoop is een radiotelescoop met een enkele schotel met een diameter van 25 meter. De telescoop werd in samenwerking met diverse Nederlandse universiteiten gebouwd in [[1954]] door [[Werkspoor]] en [[Koninklijke Philips|Philips]]. Na de woorden ''Zoudt u op deze knop willen drukken, majesteit?'' werd de telescoop op dinsdag 17 april 1956 officieel in gebruik genomen door [[Juliana der Nederlanden|koningin Juliana]].<ref>{{Citeer web |url=http://www.dvhn.nl/nieuws/drenthe/article6074440.ece/Lofar-krijgt-koninklijke-ster |titel=Lofar krijgt koninklijke ster |uitgever=''Dagblad van het Noorden'' |datum=12 mei 2010 |bezochtdatum=13 januari 2011}}</ref> Het was korte tijd de grootste radiotelescoop ter wereld. De kosten van de bouw werden bij aanvang begroot op ƒ 505.810<ref>{{Citeer boek| achternaam = Elbers| voornaam = Astrid| datum = 2017| titel = The Rise of Radio Astronomy in the Netherlands| uitgever = Springer| ISBN = 978-3-319-49078-6}}</ref> (dat is gelijk aan ongeveer € 1,9 miljoen in 2019).<ref>https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/prijzen-toen-en-nu. [https://web.archive.org/web/20230622063808/https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/prijzen-toen-en-nu Gearchiveerd] op 22 juni 2023.</ref> De bouw van de telescoop werd bekostigd door de toenmalige Organisatie voor Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek (tegenwoordig is dit de [[Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek]] (NWO)).

Op de locatie van de Dwingeloo Radiotelescoop aan de rand van het [[Nationaal Park Dwingelderveld]] werkt ook het grootste deel van de [[ASTRON]]-staf. Zij zijn onder andere bezig met de ontwikkeling van (hardware en software voor) de [[LOFAR|LOFAR-telescoop]].

==Techniek==
Het gewicht van de hele constructie is ongeveer 120 ton. De fundering is van beton, waarop een rail is gemonteerd, de [[azimut]]rail. Daar overheen lopen vier loopwielen met ongeveer 15 ton druk per wiel. De loopwielen dragen de hele constructie. Alle kabels komen de installatie binnen via een [[As (mechanica)|spil]]. De grote [[Paraboolreflector|parabolische reflector]] (vaak "spiegel" genoemd) wordt gedraaid door drie motoren, een voor het [[azimut]] en twee voor de [[Hoogte (astronomie)|elevatie]]. Aan de voorkant van de spiegel zit een [[Brandpunt (optica)|focusbox]] waarin de [[Ontvanger (elektronica)|ontvangstapparatuur]] zit verwerkt. De gegevens die daar worden opgevangen gaan dan naar de computers die opgesteld zijn in een behuizing achter de schotel.

==Wetenschappelijke ontdekkingen==
Een van de eerste resultaten van de telescoop was de nu nog veel gebruikte [[Westerhout catalogus]] van radiobronnen van [[Gart Westerhout]]<ref>https://adsabs.harvard.edu/abs/1958BAN....14..215W</ref>.

De telescoop is hoofdzakelijk gebruikt voor het in kaart brengen van [[waterstof (element)|neutrale waterstof]] in de [[Melkweg (sterrenstelsel)|Melkweg]] door middel van metingen van de [[21cm-lijn]]. In 1963 ontdekten Muller, Oort en Raimond de aanwezigheid van [[hogesnelheidswolk]]en van neutrale waterstof in de [[halo (astronomie)|halo]] van de Melkweg.<ref>http://adsabs.harvard.edu/abs/1963CRAS..257.1661M</ref> De laatste 21cm-survey die gedaan is met de telescoop was de Leiden/Dwingeloo HI Survey van [[Dap Hartmann|Hartmann]] en Burton.<ref>https://adsabs.harvard.edu/full/1994ASPC...67...31B</ref>

Daarnaast is de telescoop gebruikt voor metingen van [[maser (astronomie)|OH-masers]] in [[OH/IR-ster]]ren en van [[hydroxylradicaal|OH]] in [[moleculaire wolk]]en.

Met de DRT zijn twee kleine sterrenstelsels in de buurt van de Melkweg ontdekt die de namen ''[[Dwingeloo 1]]'' en ''[[Dwingeloo 2]]'' hebben gekregen. Dwingeloo 1 is een [[balkspiraalstelsel]] en ligt 10 miljoen [[lichtjaar|lichtjaren]] ver weg van de aarde, in het sterrenbeeld [[Cassiopeia (sterrenbeeld)|Cassiopeia]] en is in 1994 ontdekt. Het stelsel ligt in de zogenoemde [[Zone of avoidance]] (ZOA), een zone waarin sterrenstelsels slecht zichtbaar zijn vanwege de Melkweg. Bij verder onderzoek in die regio naar aanleiding van de vondst werd nog een sterrenstelsel gevonden, Dwingeloo 2. Dwingeloo 2 is een onregelmatig sterrenstelsel en ontdekt in 1996.

==Wetenschappelijk pensionering==
Onder andere door de opening van de [[Westerbork Synthese Radio Telescoop]] (WSRT) in 1970, die met 14 schotels met een diameter van 25 meter veel scherpere en snellere metingen kan doen, raakte de Dwingeloo Radiotelescoop langzaam in onbruik.

Sinds 1998 wordt deze radiotelescoop definitief niet meer wetenschappelijk gebruikt. Er werd geen onderhoud meer aan gepleegd. Om te voorkomen dat de telescoop bij sterke wind beschadigd zou raken, stond hij permanent in stormstand geparkeerd, ook wel badkuipstand genoemd. Doordat er geen onderhoud meer werd gepleegd begon de installatie te [[roest (metaal)|roest]]en, en vormden vallende stukken metaal een gevaar voor de omgeving. Er werden plannen gemaakt om de installatie te slopen. Op 29 januari 2007 werd de stichting CAMRAS (dat staat voor ''C.A. Muller Radio Astronomie Station'', verwijzend naar [[C.A. Muller|prof. C.A. Muller]], de ontwerper van de telescoop)<ref>{{Citeer web |url=https://www.camras.nl/over-camras/wie-zijn-we/ |titel=Wie zijn we ? – Radiotelescoop Dwingeloo {{!}} CAMRAS |bezochtdatum=2025-07-22 |taal=nl-NL}}</ref> opgericht, die zich met behulp van vrijwilligers inspant om het instrument te restaureren en wederom gereed te maken voor gebruik. Na de restauratie kwam de telescoop — de oudste draaibare van dit formaat ter wereld — ter beschikking van radioamateurs, amateurastronomen en onderwijsinstellingen.

===Restauratie===
De Dwingeloo Radiotelescoop werd 2009 [[rijksmonument]] via de [[top 100 Nederlandse monumenten 1940-1958]]. In 2010 liet de beheerder van de telescoop ASTRON de DRT tevens erkennen als [[industrieel erfgoed]]monument. In 2011 kende de overheid meer dan 880.000 euro subsidie toe voor een flinke opknapbeurt.<ref>{{Citeer web |url=https://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/Overzicht%20toegekende%20subsidies%20restauratie.pdf |titel=Overzicht toegekende subsidies Restauratieregeling monumenten 2010 en 2011 |bezochtdatum=25 juni 2023 |archiefdatum=18 mei 2013 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20130518180159/http://www.cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/u4/Overzicht%20toegekende%20subsidies%20restauratie.pdf |dodeurl=ja }}</ref> Daarmee werd in juni 2012 begonnen.<ref>[https://web.archive.org/web/20141107113424/http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/restauratie-radiotelescoop-van-start Restauratie radiotelescoop van start][[RTV Drenthe]]</ref> Op zaterdag 28 april 2012 werd de radiotelescoop symbolisch uitgezet door wethouder Kleine Deters van de [[Westerveld (gemeente)|gemeente Westerveld]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/radiotelescoop-dwingeloo-uitgezet |titel=Radiotelescoop Dwingeloo uitgezet |bezochtdatum=25 juni 2023 |archiefdatum=7 november 2014 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20141107110410/http://www.rtvdrenthe.nl/nieuws/radiotelescoop-dwingeloo-uitgezet |dodeurl=ja }}</ref> en op 5 juni 2012 werd de 25 meter brede en 38.000 kilo wegende schotel van de toren af gehesen en op een speciaal daarvoor ontworpen [[bok (ondersteuning)|bok]] geplaatst. Deze stond op de funderingsblokken waarop de schotel in 1954-1956 was gebouwd. Hier werd een tent omheen gebouwd, zodat de telescoop [[zandstralen|gezandstraald]] en gecoat kon worden. Op 19 november 2012 werd de schotel weer in de toren opgehangen.<ref>[https://nos.nl/artikel/442253-telescoop-dwingeloo-teruggezet.html Telescoop Dwingeloo teruggezet] [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]]</ref> Ook werden de controle- en machinekamer gerestaureerd en werd er een glasvezelverbinding gerealiseerd. Op 12 september 2013 berichtte CAMRAS dat de restauratie was voltooid; de officiële heropening vond plaats op 5 april 2014 in aanwezigheid van de Amerikaanse astrofysicus en [[Nobelprijs]]winnaar [[Joseph Taylor|Joseph Hooton Taylor]].<ref>[https://www.camras.nl/ Website camras.nl], geraadpleegd 27 september 2013</ref>

==Nieuwe functie==
Sinds 2014 staat de DRT ter beschikking van [[radioamateur]]s, amateurastronomen en onderwijsinstellingen. De telescoop wordt nu gebruikt voor rondleidingen, klimatologisch onderzoek, [[moonbouncing]] en contact met [[Satelliet (kunstmatig)|satelieten]]. Hij hielp in 2013 het contact te herstellen met een [[nanosatelliet]], de [[Triton-1]].<ref>[https://web.archive.org/web/20141108231239/http://www.astron.nl/about-astron/press-public/news/dwingeloo-radiotelescoop-ondersteunt-missie-satelliet/dwingeloo-radio Dwingeloo Radiotelescoop ondersteunt missie satelliet ]</ref> In 2024 ving de telescoop signalen op van [[Voyager 1]], wat bijzonder is voor een diameter van 'maar' 25 meter.<ref>{{Citeer web |url=https://www.camras.nl/blog/2024/dwingeloo-ontvangt-signalen-van-voyager-1/ |titel=Dwingeloo ontvangt signalen van Voyager 1 – Radiotelescoop Dwingeloo {{!}} CAMRAS |bezochtdatum=2025-07-23 |taal=nl-NL}}</ref> In 2025 werd met de DRT een [[Venusbouncing|venusbounce]] uitgevoerd.<ref>{{Citeer web |url=https://www.camras.nl/blog/2025/eerste-venus-bounce-met-de-dwingeloo-telescoop/ |titel=Eerste Venus bounce met de Dwingeloo telescoop – Radiotelescoop Dwingeloo {{!}} CAMRAS |bezochtdatum=2025-07-23 |taal=nl-NL}}</ref>

==Poëzie==
{{citaat|Afwachten is 't consigne; luisteren.
In Dwingelo hoor je het fluisteren
der leegte in de radiotelescoop}}
::Fragment van het sonnet Dwingelo van [[Gerrit Achterberg]]<ref>{{Citeer boek| achternaam = Achterberg| voornaam = Gerrit| datum = 2004| titel = Drenthe door dichtersogen| uitgever = Kerckebosch| plaats = Zeist| ISBN = 90 74927 29 7}}</ref>

== Trivia ==
In ''[[De ontdekking van de hemel]]'' van [[Harry Mulisch]] speelt de DRT een belangrijke rol. Max, een van de hoofdpersonen, werkt bij de telescoop. Na een bezoek aan deze telescoop met zijn vriend Onno en diens vrouw Ada raakt Ada hersendood doordat ze wordt getroffen door een omvallende boom in een storm.<ref>{{Citeer boek |titel=De ontdekking van de Hemel |achternaam=Mulisch |voornaam=Harry |pagina=Hoofdstuk ''Fancy''}}</ref>

== Zie ook ==
* [[Top 100 Nederlandse monumenten 1940-1958]]
* [[Westerbork Synthese Radio Telescoop]] (WSRT)

==Externe links==
* [http://www.astron.nl ASTRON]
* [http://www.camras.nl Stichting CAMRAS]
* [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/asna.200710767 Engelstalig artikel over de wetenschappelijke achtergrond en ontwikkeling van de DRT]

{{Commonscat|Radiotelescoop Dwingeloo}}
{{Appendix|1=ref|2=
{{References}}
}}
{{Coor title dms|52|48|43|N|6|23|46|E|type:landmark_scale:6250_region:NL}}

[[Categorie:Dwingeloo]]
[[Categorie:Industrieel erfgoed in Nederland]]
[[Categorie:Observatorium in Nederland]]
[[Categorie:Rijksmonument in Westerveld]]
[[Categorie:Bouwwerk in Westerveld]]
[[Categorie:Radiotelescoop]]

title: Locatie

Locatie: Dwingeloo

Adres: Oude Hoogeveensedijk 4, bij

Coördinaten: 52° 48′ NB, 6° 23′ OL

title: Status en tijdlijn

Oorspr. functie: Radiotelescoop

Huidig gebruik: Radiotelescoop

Start bouw: 1954 (najaar) · 2012: heringebruikname

Bouw gereed: april 1956 · 12 september 2013: restauratie

Opening: 17 april 1956 · 5 april 2014: heropening

title: Bouwinfo

Eigenaar: ASTRON

Constructeur: C.A. (Lex) Muller

Aannemer: Werkspoor

title: Erkenning

Monumentstatus: rijksmonument

title: Detailkaart

Detailkaart: Dwingeloo Radiotelescoop (Nederland) · Dwingeloo Radiotelescoop

Portaal: Civiele techniek en bouwkunde


text:
# 🇧🇿
🇧🇿 is een Unicode vlagsequentie emoji die gebruikt wordt als regionale indicator voor Belize. De meest gebruikelijke weergave is die van de vlag van Belize, maar op sommige platforms (waaronder Microsoft Windows) ziet men de letters BZ.
De vlagsequentie is opgebouwd uit de combinatie van de Regional Indicator Symbols 🇧 (U+1F1E7) en 🇿 (U+1F1FF), tezamen de ISO 3166-1 alpha-2 code BZ voor Belize vormend.
Deze emoji is in 2010 geïntroduceerd met de Unicode 6.0-standaard.

## Gebruik
Deze emoji wordt gebruikt als regionale aanduiding van Belize.

## Codering

### Unicode
In Unicode vindt men de 🇧🇿 met de codesequentie U+1F1E7 U+1F1FF (hex).

### Shortcode
Er zijn shortcodes voor 🇧🇿; in Github kan deze opgeroepen worden met :belize:, in Slack kan het karakter worden opgeroepen met de code :flag-bz:.

wikitext:
{{Teken|🇧🇿}}
'''🇧🇿''' is een [[Unicode]] [[emoji vlagsequentie|vlagsequentie]] [[emoji]] die gebruikt wordt als regionale indicator voor [[Belize (land)|Belize]]. De meest gebruikelijke weergave is die van de [[vlag van Belize]], maar op sommige platforms (waaronder Microsoft Windows) ziet men de letters BZ.

De vlagsequentie is opgebouwd uit de combinatie van de [[Regional Indicator Symbol]]s [[🇧]] (U+1F1E7) en [[🇿]] (U+1F1FF), tezamen de [[ISO 3166-1]] [[ISO 3166-1 alpha-2|alpha-2]] code BZ voor Belize vormend.

Deze [[emoji]] is in [[2010]] geïntroduceerd met de [[Unicode 6.0]]-standaard.<ref>[https://emojipedia.org/flag-belize/ Entry] in de [[Emojipedia]]</ref>

== Gebruik ==
[[File:Flag of Belize.svg|thumb|De landsvlag van Belize]]
Deze emoji wordt gebruikt als regionale aanduiding van [[Belize (land)|Belize]].

== Codering ==
[[File:Emojione 1F1E7-1F1FF.svg|thumb|De Emoji One-implementatie]]
=== Unicode ===
In Unicode vindt men de 🇧🇿 met de codesequentie U+1F1E7 U+1F1FF ([[hexadecimaal|hex]]).

=== Shortcode ===
Er zijn [[shortcode]]s voor 🇧🇿; in [[Github]] kan deze opgeroepen worden met <nowiki>:belize:</nowiki>, in [[Slack (software)|Slack]] kan het karakter worden opgeroepen met de code <nowiki>:flag-bz:</nowiki>.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:BZ}}
[[Categorie:Regional Indicator Symbol]]
[[Categorie:Unicode 6.0-teken]]
[[Categorie:Belize]]