text:
# RKVV Wijnandia
RKVV Wijnandia is een amateurvoetbalvereniging uit Wijnandsrade, gemeente Beekdaelen, provincie Limburg, Nederland, opgericht in 1949. Het standaardelftal speelt in de Vierde klasse zondag (2022/23). Thuisbasis is het "Burgemeester Cortenraad Sportpark".

## Geschiedenis

### Ontstaan
Wijnandsrade heeft een rijke voetbalgeschiedenis met de oprichting van de W.V.C. (Wijnandsraadse Voetbal Club) in 1919. Ook Swier had haar eigen voetbalclub genaamd R.K.V.V. Forward, opgericht rond dezelfde tijd als W.V.C. In 1949 fuseerden deze clubs tot R.K.V.V. Wijnandia.
De voetballers speelden aanvankelijk op schuine weilanden, waaronder het veld achter het kasteel van Wijnandsrade dat slechts één jaar werd gebruikt. Daarna verhuisden ze naar verschillende locaties zoals de kasteelhoeve 'Nythuizen' en de hoeve 'De Nieuwe Bongard'. Uiteindelijk vonden ze in 1962 hun thuis op het 'Burgemeester Cortenraad Sportpark'. In 2012 heeft Wijnandia haar jeugd samengevoegd met die van R.K.S.V. Minor, gelegen in het nabijgelegen dorp Nuth.
Wijnandia speelde competitie tegen naburige dorpen en heeft door de jaren heen verschillende kampioenschappen behaald.

## Kampioenschappen 1949 – heden
| Seizoen   | Gewonnen            | Klasse                     |
| --------- | ------------------- | -------------------------- |
| 1949/1950 | R.K.V.V. Wijnandia, | onbekend                   |
| 1959/1960 | R.K.V.V. Wijnandia, | Onbekend                   |
| 1961/1962 | R.K.V.V. Wijnandia, | 1e klasse afdeling Limburg |
| 1983/1984 | R.K.V.V. Wijnandia, | Onbekend                   |
| 2012/2013 | R.K.V.V. Wijnandia, | 5e klasse                  |
| 2017/2018 | R.K.V.V. Wijnandia, | 4e klasse                  |

### Seizoen 1949/1950
In het allereerste seizoen van Wijnandia, ontstaan na de fusie van W.V.C. en R.K.V.V. Forward, bleek een doorslaand succes. Ze werden direct kampioen en promoveerden in hun eerste jaar als Wijnandia.

### Seizoen 1959/1960
Wijnandia behaalde voor de tweede keer het kampioenschap in haar geschiedenis. Dit seizoen speelden ze op het veld bij de school en het sportpark Burgemeester Cortenraad. Ze hadden dit seizoen slechts één seniorenteam vanwege een tekort aan spelers. Het kampioenschap resulteerde in promotie naar de tweede klasse. Ter ere van het kampioenschap werd er een huldigingswedstrijd tegen RKVVH georganiseerd, die in een gelijkspel eindigde.

### Seizoen 1960/1961
In het seizoen van 1960/1961 behaalde voetbalteam Wijnandia voor de tweede keer op rij het kampioenschap, nadat zij ook in 1960 al kampioen waren geworden. Dit werd positief ontvangen, mede dankzij de toevoeging van Jack Storms (afkomstig van SV Limburgia) aan het team in 1959, die het stopperspilsysteem met succes introduceerde. Het bekwaam bestuur en de goede ploeg zorgden voor het kampioenschap in dat jaar. Wijnandia promoveerde naar 1e klasse afdeling Limburg en ze kregen zelfs kortstondig een voorproefje van het spelen onder auspiciën van de KNVB, zij het op het niveau van de vierde klasse.

### Seizoen 1983/1984
Na een periode van 20 jaar zonder kampioenschap behaalde Wijnandia eindelijk weer succes in het voetbal door kampioen te worden in het seizoen 1983/1984, onder leiding van trainer Peter van den Nieuwenhof, die dat jaar debuteerde bij de club. Van den Nieuwenhof, slaagde erin een sterke teamgeest te creëren. In het kampioensseizoen van 1983/1984 scoorde het team bijna 100 doelpunten, wat neerkwam op een opmerkelijk gemiddelde van 4 goals per wedstrijd. Het jaar daarop bereikte het team de bekerfinale, maar verloor helaas.
Tijdens de beslissende kampioenswedstrijd verraste de fanfare iedereen door het veld op te komen en te spelen terwijl de spelers nog aan het spelen waren.

### Seizoen 2012/2013
Onder leiding van trainer Richard Steijns behaalde Wijnandia het kampioenschap in de vijfde klasse door gelijk te spelen tegen Klimmen, waarmee ze voldoende punten behaalden om zichzelf tot kampioen te kronen.

### Seizoen 2017/2018
Dit seizoen mocht Wijnandia genieten van de begeleiding van trainer Kevin Nowacki. Op zondag 6 mei 2018 beleefde Wijnandia een historische dag door kampioen te worden in de vierde klasse en voor het eerst te promoveren naar de derde klasse. De beslissende wedstrijd tegen WDZ eindigde in een overtuigende 5-1 overwinning voor Wijnandia, met belangrijke doelpunten van Timo van Gils en Stijn Winkens.

## Competitieresultaten 1997–2023
| 12 5B |

|  |

|  |

| 9 6B |

| 4 6A |

| 3 6B |

| 8 6B |

| 2 6B |

| 10 5B |

| 11 5B |

| 2 6B |

| 4 6A |

| 5 6B |

| 2 6A |

| 10 5B |

| 3 5B |

| 1 5B |

| 6 4C |

| 3 4B |

| 10 4B |

| 3 4A |

| 1 4B |

| 7 3A |

| 9 3A |

| * |

| 13 3A |

| 12 4A |

| Derde klasse | Vierde klasse | Vijfde klasse | Zesde klasse |

*= Het seizoen werd niet voltooid vanwege de toenmalige coronapandemie.
In elke staaf van de grafiek staat van boven naar beneden vermeld:
- Eindnotering

Dit is de positie die de club heeft bereikt in de competitie, zonder eventuele beslissings-, play-off- of nacompetitiewedstrijden die nodig zijn geweest om bijvoorbeeld de kampioen van de competitie te bepalen.
Indien een * achter het getal staat is de notering een tussenstand en kan het zijn dat de notering niet overeenkomt met de uiteindelijke eindstand van de competitie.
Staat er een - dan is het seizoen nog bezig en is er geen definitieve uitslag bekend.
Staat er xx op de positie van de notering, dan heeft de club vroegtijdig de competitie verlaten. Dit kan onder andere komen door terugtrekking van het team, faillissement van de club of door een uitgedeelde straf van de KNVB. In veel gevallen staat elders in het artikel de reden vermeld.
Staat er een ? dan is het resultaat uit het verleden onbekend, en is alleen de competitie of het niveau bekend van dat seizoen.
In de seizoenen 2019/20 en 2020/21 werd wegens de coronacrisis het amateurvoetbal afgebroken. Daardoor kennen deze staven geen eindklassering (middels -- weergegeven).
- Competitieniveau en afdelingsletter of Officiële eindstand Eredivisie
  - Competitieniveau en afdelingsletter

Hierbij geeft het getal het niveau weer, dat ook terug te vinden is in de legenda. De letter is de afdelingsaanduiding en wordt gebruikt wanneer er meer afdelingen zijn op hetzelfde niveau. De afdelingsletter is altijd een hoofdletter en wordt meestal zonder nummer gebruikt.
Voorbeeld: 2F is niveau 2e klasse competitie F.
Het competitieniveau en nummer wordt niet vermeld wanneer er slechts één competitie van dit niveau was.
  - Officiële eindstand Eredivisie (getal staat tussen haakjes vermeld)

Sinds de introductie van play-offwedstrijden voor Europees voetbal na afloop van de reguliere competitie in 2005/06, is de KNVB verplicht een eindstand van de Eredivisie door te geven aan de UEFA aan de hand van deze play-offwedstrijden.
Bij deze eindstand staan clubs die zich hebben gekwalificeerd voor Europees voetbal hoger dan clubs die zich niet wisten te kwalificeren. Indien er geen verschil was tussen de eindnotering en de officiële eindstand, staat dit getal niet vermeld.

- Onderafdeling

Hier staat afgekort de naam van de onderafdeling indien de club in dat jaar in een onderafdeling uitkwam. Tevens staat deze afkorting in de legenda en wordt gelinkt naar het artikel over deze onderafdeling. Deze afkorting wordt alleen vermeld wanneer de club in het verleden in verschillende onderafdelingen heeft gespeeld. Deze vermelding is in de staaf altijd in kleine letters. Deze onderafdelingen zijn na het seizoen 1995/96 afgeschaft. Heeft de club in slechts één onderafdeling gespeeld, dan is dit alleen terug te vinden in de legenda.
Onder de staaf staat het jaartal vermeld waarin het seizoen is afgesloten. 15 verwijst naar het seizoen 2014/15 of eventueel het seizoen 1914/15.
Wanneer een staaf leeg is, zijn deze gegevens niet bekend. Het kan ook zijn dat de club dat seizoen niet heeft meegespeeld op het hogere amateurniveau, vroegtijdig de competitie heeft verlaten of uit de competitie is gezet.

In het seizoen 1944/45 was er wegens de Tweede Wereldoorlog geen regulier competitievoetbal.

title: RKVV Wijnandia

wikitext:
{{Infobox voetbalclub
| naamclub             = RKVV Wijnandia
| bijnaam              =
| volledigenaam        = Rooms-Katholieke Voetbal Vereniging Wijnandia
| afbeelding           =
| onderschrift         =
| logo                 =
| oprichting           = [[1 mei]] [[1949]]
| opgeheven            =
| plaatsnaam           = [[Wijnandsrade]]
| complex              = Burgemeester Cortenraad Sportpark
| competitie           = [[Vierde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|Vierde klasse]] zondag (2022/23)
| pattern_la1          =
| pattern_b1           = _whitecollar
| pattern_ra1          =
| leftarm1             = 0000FF
| body1                = 0000FF
| rightarm1            = 0000FF
| shorts1              = 0000FF
| socks1               = 0000FF
}}
'''RKVV Wijnandia''' is een [[Voetbal|amateurvoetbalvereniging]] uit [[Wijnandsrade]], gemeente [[Beekdaelen]], provincie [[Limburg (Nederlandse provincie)|Limburg]], [[Nederland]], opgericht in 1949. Het [[Nederlands amateurvoetbal|standaardelftal]] speelt in de [[Vierde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|Vierde klasse]] zondag (2022/23). Thuisbasis is het "Burgemeester Cortenraad Sportpark".

== Geschiedenis ==
=== Ontstaan ===
[[Wijnandsrade]] heeft een rijke voetbalgeschiedenis met de oprichting van de W.V.C. (Wijnandsraadse Voetbal Club) in 1919. Ook [[Swier]] had haar eigen voetbalclub genaamd R.K.V.V. Forward, opgericht rond dezelfde tijd als W.V.C. In 1949 fuseerden deze clubs tot R.K.V.V. Wijnandia.

De voetballers speelden aanvankelijk op schuine weilanden, waaronder het veld achter het [[Kasteel Wijnandsrade|kasteel]] van Wijnandsrade dat slechts één jaar werd gebruikt. Daarna verhuisden ze naar verschillende locaties zoals de kasteelhoeve 'Nythuizen' en de hoeve 'De Nieuwe Bongard'. Uiteindelijk vonden ze in 1962 hun thuis op het 'Burgemeester Cortenraad Sportpark'. In 2012 heeft Wijnandia haar jeugd samengevoegd met die van R.K.S.V. Minor, gelegen in het nabijgelegen dorp [[Nuth (plaats)|Nuth.]]

Wijnandia speelde competitie tegen naburige dorpen en heeft door de jaren heen verschillende kampioenschappen behaald.

[[Bestand:Wijnandia kampioen 1960.png|miniatuur|Teamfoto van het elftal dat in 1960 kampioen werd]]

[[Bestand:Wijnandia in de jaren '50.webm|miniatuur|Een kort fragment van een wedstrijd van Wijnandia in de jaren 50 van de vorige eeuw]]

== Kampioenschappen 1949 – heden ==
{| class="wikitable sortable"
! Seizoen
! Gewonnen
! Klasse
|-
| 1949/1950 || {{NL-VLAG}} [[R.K.V.V. Wijnandia]], || [[onbekend]]
|-
| 1959/1960 || {{NL-VLAG}} [[R.K.V.V. Wijnandia]], || [[Onbekend]]
|-
| 1961/1962 || {{NL-VLAG}} [[R.K.V.V. Wijnandia]], || [[1e klasse afdeling Limburg]]
|-
| 1983/1984 || {{NL-VLAG}} [[R.K.V.V. Wijnandia]], || [[Onbekend]]
|-
| 2012/2013 || {{NL-VLAG}} [[R.K.V.V. Wijnandia]], || [[5e klasse]]
|-
| 2017/2018 || {{NL-VLAG}} [[R.K.V.V. Wijnandia]], || [[4e klasse]]
|}

=== Seizoen 1949/1950 ===
In het allereerste seizoen van Wijnandia, ontstaan na de fusie van W.V.C. en R.K.V.V. Forward, bleek een doorslaand succes. Ze werden direct kampioen en promoveerden in hun eerste jaar als Wijnandia.

=== Seizoen 1959/1960 ===
Wijnandia behaalde voor de tweede keer het kampioenschap in haar geschiedenis. Dit seizoen speelden ze op het veld bij de school en het sportpark Burgemeester Cortenraad. Ze hadden dit seizoen slechts één seniorenteam vanwege een tekort aan spelers. Het kampioenschap resulteerde in promotie naar de tweede klasse. Ter ere van het kampioenschap werd er een huldigingswedstrijd tegen RKVVH georganiseerd, die in een gelijkspel eindigde.

=== Seizoen 1960/1961 ===
In het seizoen van 1960/1961 behaalde voetbalteam Wijnandia voor de tweede keer op rij het kampioenschap, nadat zij ook in 1960 al kampioen waren geworden. Dit werd positief ontvangen, mede dankzij de toevoeging van Jack Storms (afkomstig van [[SV Limburgia]]) aan het team in 1959, die het stopperspilsysteem met succes introduceerde. Het bekwaam bestuur en de goede ploeg zorgden voor het kampioenschap in dat jaar. Wijnandia promoveerde naar [[1e klasse afdeling Limburg]] en ze kregen zelfs kortstondig een voorproefje van het spelen onder auspiciën van de KNVB, zij het op het niveau van de vierde klasse.

=== Seizoen 1983/1984 ===
Na een periode van 20 jaar zonder kampioenschap behaalde Wijnandia eindelijk weer succes in het voetbal door kampioen te worden in het seizoen 1983/1984, onder leiding van trainer Peter van den Nieuwenhof, die dat jaar debuteerde bij de club. Van den Nieuwenhof, slaagde erin een sterke teamgeest te creëren. In het kampioensseizoen van 1983/1984 scoorde het team bijna 100 doelpunten, wat neerkwam op een opmerkelijk gemiddelde van 4 goals per wedstrijd. Het jaar daarop bereikte het team de bekerfinale, maar verloor helaas.

Tijdens de beslissende kampioenswedstrijd verraste de fanfare iedereen door het veld op te komen en te spelen terwijl de spelers nog aan het spelen waren.

=== Seizoen 2012/2013 ===
Onder leiding van trainer Richard Steijns behaalde Wijnandia het kampioenschap in de [[Vijfde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|vijfde klasse]] door gelijk te spelen tegen Klimmen, waarmee ze voldoende punten behaalden om zichzelf tot kampioen te kronen.

=== Seizoen 2017/2018 ===
Dit seizoen mocht Wijnandia genieten van de begeleiding van trainer [[Kevin Nowacki]]. Op zondag 6 mei 2018 beleefde Wijnandia een historische dag door kampioen te worden in de [[Vierde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|vierde klasse]] en voor het eerst te promoveren naar de [[Derde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|derde klasse]]. De beslissende wedstrijd tegen WDZ eindigde in een overtuigende 5-1 overwinning voor Wijnandia, met belangrijke doelpunten van Timo van Gils en Stijn Winkens.

== Competitieresultaten 1997–2023 ==
{| Cellpadding="0" CellSpacing="0" border="0" style="font-size:100%; border:1px solid #aaaaaa; padding:1px;"
|- valign="bottom"
| {{BalkVerticaal2|((61-12)/6)|12
5B|#E0FFFF}}
| {{BalkVerticaal2|||}}
| {{BalkVerticaal2|||}}
| {{BalkVerticaal2|((41-9)/6)|9
6B|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-4)/6)|4
6A|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-3)/6)|3
6B|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-8)/6)|8
6B|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-2)/6)|2
6B|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((61-10)/6)|10
5B|#E0FFFF}}
| {{BalkVerticaal2|((61-11)/6)|11
5B|#E0FFFF}}
| {{BalkVerticaal2|((41-2)/6)|2
6B|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-4)/6)|4
6A|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-5)/6)|5
6B|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((41-2)/6)|2
6A|#FFA07A}}
| {{BalkVerticaal2|((61-10)/6)|10
5B|#E0FFFF}}
| {{BalkVerticaal2|((61-3)/6)|3
5B|#E0FFFF}}
| {{BalkVerticaal2|((61-1)/6)|1
5B|#E0FFFF}}
| {{BalkVerticaal2|((81-6)/6)|6
4C|#DDA0DD}}
| {{BalkVerticaal2|((81-3)/6)|3
4B|#DDA0DD}}
| {{BalkVerticaal2|((81-10)/6)|10
4B|#DDA0DD}}
| {{BalkVerticaal2|((81-3)/6)|3
4A|#DDA0DD}}
| {{BalkVerticaal2|((81-1)/6)|1
4B|#DDA0DD}}
| {{BalkVerticaal2|((101-20)/6)|7
3A|#FFE4E1}}
| {{BalkVerticaal2|((101-20)/6)|9
3A|#FFE4E1}}
| {{BalkVerticaal2||*|}}
| {{BalkVerticaal2|((101-20)/6)|13
3A|#FFE4E1}}
| {{BalkVerticaal2|((81-3)/6)|12
4A|#DDA0DD}}
|- align=center style="font-size:80%;"
| 97||98||99||00||01||02||03||04||05||06||07||08||09||10||11||12||13||14||15||16||17||18||19||20||21||22||23
|-
|}

{{legendatabel}}
|{{legendatabel/cel|#FFE4E1|[[Derde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|Derde klasse]]}}
|{{legendatabel/cel|#DDA0DD|[[Vierde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|Vierde klasse]]}}
|{{legendatabel/cel|#E0FFFF|[[Vijfde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|Vijfde klasse]]}}
|{{legendatabel/cel|#FFA07A|[[Zesde klasse (Nederlands amateurvoetbal)|Zesde klasse]]}}
|}
{{Clearboth}}
<nowiki>*</nowiki>= Het seizoen werd niet voltooid vanwege de toenmalige [[coronapandemie]].
{{Uitleg Nederlandse voetbalgrafiek}}

[[Bestand:Jeugd Wijnandia jaren 60.png|miniatuur|Jeugd van Wijnandia in de jaren 60 van de vorige eeuw]]
[[Bestand:Troffee.jpg|miniatuur|Troffee van R.K.V.V. Forward uit 1923]]

== Externe link ==
* [http://www.wijnandia.nl/ Officiële website]

{{Navigatie voetbalclubs Beekdaelen}}
{{Navigatie amateurvoetbal Nederland Zuid II}}
{{Coor title dms|50|54|6.56|N|5|53|9.26|E|scale:1563_type:landmark_region:NL}}

[[Categorie:Amateurvoetbalclub in Limburg (Nederland)|Wijnandia]]
[[Categorie:Sport in Beekdaelen]]

title: RKVV Wijnandia

Plaats: Wijnandsrade

Complex: Burgemeester Cortenraad Sportpark

Competitie: Vierde klasse zondag (2022/23)


text:
# Serafim van Sarov
De heilige Serafim van Sarov (Russisch: Серафи́м Саро́вский) (Koersk, 19 juli 1759 – Sarov, 2 januari 1833) is een van de grootste mystici uit de Russische geschiedenis. Hij trachtte monastieke leringen als contemplatie en zelfopoffering aan de leek te onderwijzen en leerde dat het doel van christelijk leven de aanraking van de Heilige Geest moest zijn. Hij wordt omschreven als de grootste starets van de 19e eeuw.

## Levensbeschrijving
Serafim wordt op 30 juli 1759 geboren in Koersk als Prochor Mosjnin (Прохор Мошнин). Zijn vader, Isidor Mosjnin, was koopman en eigenaar van een steenfabriek. Hij bouwde o.a. een kathedraal in Koersk, maar overleed nog voor de voltooiing van het gebouw. Vervolgens moest Prochor's moeder Agathia zich alleen om de opvoeding van haar zoon bekommeren. Prochor had een uitstekend geheugen en leerde snel lezen en schrijven. Vanaf zijn jonge jaren bezocht hij graag de kerk, waar hij veel bad en de Heilige Schrift en hagiografieën bestudeerde. Reeds op jonge leeftijd werd Prochor meerdere malen op wonderbare wijze genezen, nadat hem de Moeder Gods verscheen. Dergelijke gebeurtenissen liet bij Prochor langzaam het idee rijpen dat voor hem een leven in het klooster was weggelegd. Toen hij zijn moeder in kennis stelde van zijn wens om in het klooster te treden, was zij onmiddellijk overtuigd van zijn levenspad en gaf hem een koperen kruis, dat hij tot zijn stervensuur onder kleding op zijn huid zou blijven dragen.
Prochor verliet in 1776 Koersk en pelgrimeerde te voet naar het holenklooster van Kiev om daar de iconen te vereren. Hier ontmoette hij Vader Dositheus die hem zegende en vertelde dat hij naar het klooster van Sarov moest gaan om daar zijn kloostergeloften af te leggen. Na een klein oponthoud bij zijn thuis nam Prochor afscheid van zijn moeder en familie. Op 20 november 1778 kwam hij aan in het klooster van Sarov in de provincie Tambov. Tot zijn eerste taken behoorde het op orde houden van de cel zijn geestelijke vader, Vader Jozef, en het werk in de bakkerij en timmerwerkplaats.

## Ascese
Met de zegen van hegoumen Pachomius trok hij zich terug in de bossen, waar hij in afzondering tot Jezus bad. Na twee jaar werd de novice ernstig ziek en zijn hele lichaam zwol op. De ziekte duurde lang en de broeders wilden herhaaldelijk een arts roepen, maar Prochor weigerde alle bijstand en stelde al zijn vertrouwen op God en de Moeder Gods. Terwijl de monniken bleven bidden voor hun broeder, kreeg Serafim een visioen van de Moeder Gods en Johannes de Doper die zijn genezing aankondigden.
Na 8 jaren in het klooster legde Prochor zijn kloostergeloften af en nam hij de naam Serafim aan. Een jaar later werd Serafim gewijd tot hiërodiaken (een monnik die tot diaken is gewijd) en werd hij de spirituele leider van het Klooster van de Heilige Drie-eenheid. Spoedig daarna trok Serafim zich in een blokhut in het woud terug en leidde daar 25 jaar een leven in afzondering als heremiet. Serafim legde zichzelf een uiterst sober leven op, hij vastte streng, sliep weinig, las veel in de Heilige Schrift en droeg in de zomer en winter dezelfde kleding. Bij de hut had hij een kleine groentetuin aangelegd waar hij ook bijen hield. Door zwellingen aan zijn voeten kreeg hij steeds meer moeite met lopen. Een bijna bovenmenselijke vorm van ascese leverde Serafim door 1000 opeenvolgende nachten als een soort pilaarheilige op een rots te zitten in voortdurend gebed met zijn handen opgeheven naar de hemel.
Op een dag, ergens in 1804, tijdens het hakken van hout, werd Serafim aangevallen door een bende lafhartige dieven. Ze sloegen genadeloos in op Serafim zonder dat hij zich verweerde. Toen de dieven Serafim dood waanden zochten zij om geld en waardevolle spullen, echter het enige dat ze in zijn hut vonden was een icoon van de Moeder Gods. Nadat Serafim weer bij bewustzijn kwam, wist hij zich naar het klooster te slepen. Serafim zou de lichamelijke gevolgen van de overval voor de rest van zijn leven ondervinden, maar tijdens het proces tegen de misdadigers pleitte Serafim bij de rechter om genade. Terwijl Serafim van zijn verwondingen in het klooster herstelde, kreeg hij een verschijning van de Moeder Gods en de Apostelen Petrus en Johannes. Hieruit trok Serafim de conclusie dat hij nog een half jaar in het klooster moest blijven, totdat hij weer voor zichzelf kon zorgen. Serafim was echt zodanig toegetakeld, dat hij nooit meer over trappen kon lopen. Toen bleek dat Serafim niet meer in staat was om eens per week de weg van zijn blokhut naar het klooster af te leggen voor het bijwonen van een liturgieviering, gelastte de bisschop Serafim terug te keren naar het klooster. In het klooster sloot Serafim zich op in een cel, die hij pas na 15 jaar voor het eerst weer verliet.

## Hulp voor de gelovigen
Na een verschijning van de Moeder Gods opende Serafim op 25 november 1825 de deur van zijn cel en vanaf dat moment werd hij een raadgever aan ieder die hem kwam bezoeken. Hij begroette iedereen met "Mijn Vreugde", deed vervolgens een knieval en riep: "Christus is verrezen!". En terwijl hij zich strikt onthield van de omgang met vrouwen toen hij nog in boshut woonde, zo wijdde Serafim zich nu in het bijzonder aan vrouwen toe. Met name bekommerde hij zich om de nonnen van het klooster Divejevo, dat onder toezicht stond van het klooster in Sarov. Enkele van deze nonnen riep hij tot zich en zij mochten deelachtig zijn aan de verschijningen en wonderen die Serafim toevielen. De non Jelena gaf altijd te kennen de wens te hebben om eerder dan Serafim te sterven. Toen haar broer, de landeigenaar Matoerov, ernstig ziek werd waarbij om zijn leven werd gevreesd, vroeg Serafim aan Jelena: "Je broer is zeer ziek, maar ik heb hem nog nodig. Zou jij in zijn plaats willen sterven?". Alsof het de normaalste zaak ter wereld betrof willigde Jelena zonder na te denken het verzoek onmiddellijk in en alles verliep precies zoals de heilige het gepland had.

## Zijn dood
Op nieuwjaarsdag 1833 woonde Serafim nog een liturgieviering bij. Hij ontving de ziekenzalving en nam vervolgens afscheid van zijn broeders. In zijn cel hoorde men hem tot diep in de nacht Paasliederen zingen. De volgende dag zagen broeders rook uit zijn cel komen en zij openden de deur. Een kaars bleek te zijn omgevallen. En daar zat Serafim bewegingsloos, knielend voor het icoon van de Moeder Gods, met gesloten ogen en zijn armen gekruist. Zijn ziel was echter al toegetreden tot het aanschijn Gods.

## De heiligverklaring
Na zijn dood probeerde de Heiligste Regerende Synode de verering van Serafim door het gewone volk onverschillig te negeren. De wonderen van Serafim werden in twijfel getrokken en monniken vernielden alles wat ze vonden in de blokhut van Serafim en de steen waarop hij 1.000 nachten had zitten bidden. Weliswaar had de synode een onderzoek ingesteld in verband met een mogelijke heiligverklaring, maar men bleek niet bereid de lijst van 80 gedocumenteerde wonderen als bewijs te erkennen. Het was aan de inzet van tsaar Nicolaas II, zijn gemalin Alexandra en de bisschop en metropoliet Tsjitsjagov, schrijver van "De levensbeschrijving van de eerbiedwaardige Serafim van Sarov", te danken dat de heiligverklaring weer op de agenda werd gezet. In 1903 werd de glorificatie van Serafim van Sarov door de Russisch-Orthodoxe Kerk bevestigd. Onderdeel van de glorificatie was de verplaatsing van de relieken van Serafim van de oorspronkelijke plek waar hij begraven lag naar de kerk van de heiligen Zosimus en Savvati waar ze bleven tot de heiligverklaring. Op de dag van de heiligverklaring, die werd bijgewoond door de keizerlijke familie, werd de tsaar een brief overhandigd die de heilige Serafim 70 jaar eerder had geschreven. De brief droeg het opschrift: "Aan de tsaar die naar Sarov zal komen". In de brief beschreef de heilige het levenseinde van de tsaar en voorspelde dat Rusland aan het einde van dezelfde eeuw weer vrij zou zijn.

## De revolutie
Na de revolutie werden alle kloosters van Sarov gesloten en in de Tweede Wereldoorlog tot wapenfabrieken omgebouwd. Sinds 1946 bevindt zich hier een centrum waar men onderzoek doet naar kernsplijting. De stad Sarov werd omgedoopt in Arsamas-16 en verdween van alle landkaarten. Als onderdeel van de vervolging van de kerk werden veel relieken van heiligen in beslag genomen. Dit lot trof ook de relieken van Serafim en nadat de relieken een poos in het Museum van het Atheïsme te Leningrad waren tentoongesteld, verdwenen de resten van de heilige voor een lange periode in de vergetelheid.

## Na de val van het communisme
Kort voor het geboortefeest van de Heer in 1991 werden de relieken van de heilige herontdekt. Dit bericht veroorzaakte een enorme sensatie in het post-communistische Rusland en de hele orthodoxe wereld. In het jaar 2003 werd het eeuwfeest gevierd van de heiligverklaring van Serafim van Sarov, hetgeen met grote festiviteiten gepaard ging. De stad Arsamas-16 kreeg haar oude naam Sarov terug en geheel te voet werden de relieken van de heilige in een religieuze kruisprocessie vanuit Moskou naar het Divejevo Klooster gebracht, waar ze zich nu nog bevinden.

## Feestdagen
1 augustus, 2 januari en 15 januari
- Mozaïek van de hl. Serafim boven de ingang van benedenkerk van de Feodorovski Kathedraal
- Icoon met voorstellingen van het leven van de hl. Serafim
- Portret van de hl. Serafim geschilderd tijdens zijn leven (voor 1833)
- De ontmoeting van de hl. Serafim met een beer in de wildernis

wikiname: nlwiki

title: Serafim van Sarov

in_language: nl

wikitext:
[[Bestand:Seraphim of Sarov.jpg|thumb|Icoon Serafim van Sarov]]

De heilige '''Serafim van Sarov''' ([[Russisch]]: Серафи́м Саро́вский) ([[Koersk (stad)|Koersk]], [[19 juli]] [[1759]] – [[Sarov (Rusland)|Sarov]], [[2 januari]] [[1833]]) is een van de grootste [[mystiek|mystici]] uit de [[Rusland|Russische]] geschiedenis. Hij trachtte monastieke leringen als [[contemplatie]] en zelfopoffering aan de [[Leek (christendom)|leek]] te onderwijzen en leerde dat het doel van christelijk leven de aanraking van de [[Heilige Geest]] moest zijn. Hij wordt omschreven als de grootste [[starets]] van de 19e eeuw.

==Levensbeschrijving==
Serafim wordt op 30 juli 1759 geboren in [[Koersk (stad)|Koersk]] als ''Prochor Mosjnin'' (Прохор Мошнин). Zijn vader, Isidor Mosjnin, was koopman en eigenaar van een [[steenfabriek]]. Hij bouwde o.a. een [[kathedraal]] in Koersk, maar overleed nog voor de voltooiing van het gebouw. Vervolgens moest Prochor's moeder Agathia zich alleen om de opvoeding van haar zoon bekommeren. Prochor had een uitstekend geheugen en leerde snel lezen en schrijven. Vanaf zijn jonge jaren bezocht hij graag de kerk, waar hij veel bad en de [[Bijbel (christendom)|Heilige Schrift]] en [[hagiografie]]ën bestudeerde. Reeds op jonge leeftijd werd Prochor meerdere malen op wonderbare wijze genezen, nadat hem de [[Maria (moeder van Jezus)|Moeder Gods]] verscheen. Dergelijke gebeurtenissen liet bij Prochor langzaam het idee rijpen dat voor hem een leven in het [[Kloosterorde|klooster]] was weggelegd. Toen hij zijn moeder in kennis stelde van zijn wens om in het klooster te treden, was zij onmiddellijk overtuigd van zijn levenspad en gaf hem een koperen kruis, dat hij tot zijn stervensuur onder kleding op zijn huid zou blijven dragen.

Prochor verliet in 1776 Koersk en [[Bedevaart|pelgrimeerde]] te voet naar het [[holenklooster van Kiev]] om daar de iconen te vereren. Hier ontmoette hij Vader Dositheus die hem zegende en vertelde dat hij naar het klooster van [[Sarov (Rusland)|Sarov]] moest gaan om daar zijn [[kloostergeloften]] af te leggen. Na een klein oponthoud bij zijn thuis nam Prochor afscheid van zijn moeder en familie. Op 20 november 1778 kwam hij aan in het klooster van Sarov in de [[Oblast Tambov|provincie Tambov]]. Tot zijn eerste taken behoorde het op orde houden van de cel zijn geestelijke vader, Vader Jozef, en het werk in de bakkerij en timmerwerkplaats.

==Ascese==
Met de zegen van [[hegoumen]] Pachomius trok hij zich terug in de bossen, waar hij in afzondering tot [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]] bad. Na twee jaar werd de [[novice]] ernstig ziek en zijn hele lichaam zwol op. De ziekte duurde lang en de broeders wilden herhaaldelijk een arts roepen, maar Prochor weigerde alle bijstand en stelde al zijn vertrouwen op God en de [[Theotokos|Moeder Gods]]. Terwijl de monniken bleven bidden voor hun broeder, kreeg Serafim een [[visioen]] van de Moeder Gods en [[Johannes de Doper]] die zijn genezing aankondigden.

Na 8 jaren in het klooster legde Prochor zijn kloostergeloften af en nam hij de naam Serafim aan. Een jaar later werd Serafim [[Wijding|gewijd]] tot [[diaken|hiërodiaken]] (een monnik die tot diaken is gewijd) en werd hij de spirituele leider van het [[Serafim-Divejevo Klooster van de Heilige Drie-eenheid|Klooster van de Heilige Drie-eenheid]]. Spoedig daarna trok Serafim zich in een blokhut in het woud terug en leidde daar 25 jaar een leven in afzondering als [[Heremiet (monnik)|heremiet]]. Serafim legde zichzelf een uiterst sober leven op, hij vastte streng, sliep weinig, las veel in de Heilige Schrift en droeg in de zomer en winter dezelfde kleding. Bij de hut had hij een kleine groentetuin aangelegd waar hij ook bijen hield. Door zwellingen aan zijn voeten kreeg hij steeds meer moeite met lopen. Een bijna bovenmenselijke vorm van [[ascese]] leverde Serafim door 1000 opeenvolgende nachten als een soort pilaarheilige op een rots te zitten in voortdurend gebed met zijn handen opgeheven naar de hemel.

Op een dag, ergens in 1804, tijdens het hakken van hout, werd Serafim aangevallen door een bende lafhartige dieven. Ze sloegen genadeloos in op Serafim zonder dat hij zich verweerde. Toen de dieven Serafim dood waanden zochten zij om geld en waardevolle spullen, echter het enige dat ze in zijn hut vonden was een icoon van de Moeder Gods. Nadat Serafim weer bij bewustzijn kwam, wist hij zich naar het klooster te slepen. Serafim zou de lichamelijke gevolgen van de overval voor de rest van zijn leven ondervinden, maar tijdens het proces tegen de misdadigers pleitte Serafim bij de rechter om genade. Terwijl Serafim van zijn verwondingen in het klooster herstelde, kreeg hij een verschijning van de Moeder Gods en de Apostelen [[Petrus]] en [[Johannes de Doper|Johannes]]. Hieruit trok Serafim de conclusie dat hij nog een half jaar in het klooster moest blijven, totdat hij weer voor zichzelf kon zorgen. Serafim was echt zodanig toegetakeld, dat hij nooit meer over trappen kon lopen. Toen bleek dat Serafim niet meer in staat was om eens per week de weg van zijn blokhut naar het klooster af te leggen voor het bijwonen van een liturgieviering, gelastte de bisschop Serafim terug te keren naar het klooster. In het klooster sloot Serafim zich op in een cel, die hij pas na 15 jaar voor het eerst weer verliet.

==Hulp voor de gelovigen==
Na een verschijning van de Moeder Gods opende Serafim op 25 november 1825 de deur van zijn cel en vanaf dat moment werd hij een raadgever aan ieder die hem kwam bezoeken. Hij begroette iedereen met ''"Mijn Vreugde"'', deed vervolgens een knieval en riep: ''"Christus is verrezen!"''. En terwijl hij zich strikt onthield van de omgang met vrouwen toen hij nog in boshut woonde, zo wijdde Serafim zich nu in het bijzonder aan vrouwen toe. Met name bekommerde hij zich om de nonnen van het klooster Divejevo, dat onder toezicht stond van het klooster in Sarov. Enkele van deze nonnen riep hij tot zich en zij mochten deelachtig zijn aan de verschijningen en wonderen die Serafim toevielen. De non Jelena gaf altijd te kennen de wens te hebben om eerder dan Serafim te sterven. Toen haar broer, de landeigenaar Matoerov, ernstig ziek werd waarbij om zijn leven werd gevreesd, vroeg Serafim aan Jelena: ''"Je broer is zeer ziek, maar ik heb hem nog nodig. Zou jij in zijn plaats willen sterven?"''. Alsof het de normaalste zaak ter wereld betrof willigde Jelena zonder na te denken het verzoek onmiddellijk in en alles verliep precies zoals de heilige het gepland had.

==Zijn dood==
Op nieuwjaarsdag 1833 woonde Serafim nog een [[Byzantijnse liturgie|liturgieviering]] bij. Hij ontving de [[ziekenzalving]] en nam vervolgens afscheid van zijn broeders. In zijn cel hoorde men hem tot diep in de nacht Paasliederen zingen. De volgende dag zagen broeders rook uit zijn cel komen en zij openden de deur. Een kaars bleek te zijn omgevallen. En daar zat Serafim bewegingsloos, knielend voor het icoon van de Moeder Gods, met gesloten ogen en zijn armen gekruist. Zijn ziel was echter al toegetreden tot het aanschijn Gods.

==De heiligverklaring==
Na zijn dood probeerde de [[Heiligste Regerende Synode]] de verering van Serafim door het gewone volk onverschillig te negeren. De wonderen van Serafim werden in twijfel getrokken en monniken vernielden alles wat ze vonden in de blokhut van Serafim en de steen waarop hij 1.000 nachten had zitten bidden. Weliswaar had de synode een onderzoek ingesteld in verband met een mogelijke [[heiligverklaring]], maar men bleek niet bereid de lijst van 80 gedocumenteerde wonderen als bewijs te erkennen. Het was aan de inzet van [[Nicolaas II van Rusland|tsaar Nicolaas II]], zijn gemalin [[Alix van Hessen-Darmstadt|Alexandra]] en de bisschop en metropoliet Tsjitsjagov, schrijver van ''"De levensbeschrijving van de eerbiedwaardige Serafim van Sarov"'', te danken dat de heiligverklaring weer op de agenda werd gezet. In 1903 werd de glorificatie van Serafim van Sarov door de [[Russisch-Orthodoxe Kerk]] bevestigd. Onderdeel van de [[Heiligverklaring|glorificatie]] was de verplaatsing van de [[relikwie|relieken]] van Serafim van de oorspronkelijke plek waar hij begraven lag naar de kerk van de heiligen [[Zosima (priestermonnik)|Zosimus]] en [[Savvati van Solovki|Savvati]] waar ze bleven tot de heiligverklaring. Op de dag van de heiligverklaring, die werd bijgewoond door de keizerlijke familie, werd de tsaar een brief overhandigd die de heilige Serafim 70 jaar eerder had geschreven. De brief droeg het opschrift: ''"Aan de tsaar die naar Sarov zal komen".'' In de brief beschreef de heilige het levenseinde van de tsaar en voorspelde dat Rusland aan het einde van dezelfde eeuw weer vrij zou zijn.

==De revolutie==
Na de [[oktoberrevolutie|revolutie]] werden alle kloosters van Sarov gesloten en in de [[Tweede Wereldoorlog]] tot wapenfabrieken omgebouwd. Sinds 1946 bevindt zich hier een centrum waar men onderzoek doet naar [[kernsplijting]]. De stad Sarov werd omgedoopt in Arsamas-16 en verdween van alle landkaarten. Als onderdeel van de vervolging van de kerk werden veel relieken van heiligen in beslag genomen. Dit lot trof ook de relieken van Serafim en nadat de relieken een poos in het Museum van het Atheïsme te [[Sint-Petersburg|Leningrad]] waren tentoongesteld, verdwenen de resten van de heilige voor een lange periode in de vergetelheid.

==Na de val van het communisme==
Kort voor [[Kerstmis|het geboortefeest van de Heer]] in 1991 werden de relieken van de heilige herontdekt. Dit bericht veroorzaakte een enorme sensatie in het post-communistische Rusland en de hele orthodoxe wereld. In het jaar 2003 werd het eeuwfeest gevierd van de heiligverklaring van Serafim van Sarov, hetgeen met grote festiviteiten gepaard ging. De stad Arsamas-16 kreeg haar oude naam Sarov terug en geheel te voet werden de relieken van de heilige in een religieuze [[Processie|kruisprocessie]] vanuit [[Moskou]] naar het Divejevo Klooster gebracht, waar ze zich nu nog bevinden.

==Feestdagen==
1 augustus, 2 januari en 15 januari

<gallery>
Bestand:Feodorovsky Cathedral. Entrance to lower church.JPG|Mozaïek van de hl. Serafim boven de ingang van benedenkerk van de [[Feodorovski-kathedraal (Poesjkin)|Feodorovski Kathedraal]]
Bestand:La vida de san Serafín.jpg|Icoon met voorstellingen van het leven van de hl. Serafim
Bestand:Saint Serafim Of Sarov Portrait Painted During His Life.jpg|Portret van de hl. Serafim geschilderd tijdens zijn leven (voor 1833)
Bestand:Serafim and a bear.jpg|De ontmoeting van de hl. Serafim met een beer in de wildernis
</gallery>

== Externe links ==
* {{de}} [http://www.quatember.de/J1965/q65069.htm Beschrijving]
* {{ru}} [http://www.youtube.com/watch?v=3P08fpnJogM&feature=related Documentaire over Serafim van Sarov]

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Seraphim von Sarow|datum=20120630}}
}}

[[Categorie:Heilige in het christendom]]
[[Categorie:Russisch heilige of zalige]]
[[Categorie:Koersk]]
[[Categorie:Persoon in de 18e eeuw]]


text:
# Yamdena
Yamdena is een eiland in de Arafurazee. Het is het grootste van de Tanimbareilanden. Twee derde van het eiland is bedekt met tropisch regenwoud, echter het regenwoud wordt minder door de houtkap. Dit vormt een bedreiging voor een aantal endemische diersoorten van de Tanimbareilanden waaronder de alleen op dit eiland voorkomende yamdenastruikzanger (Horornis carolinae synoniem:Cettia carolinae).
Op en rond dit eiland wordt het Yamdena gesproken.

title: Yamdena

wikitext:
{{Infobox eiland
| naam        = Yamdena
| locatie     = [[Grote Oceaan]]
| groep       = [[Tanimbareilanden]]
| km2         =
| omtrek      =
| inwoners    =
| gebruik     =
| mapname     = Indonesië
| lat_deg     = 7
| lat_min     = 30
| lat_sec     = 28
| lat_dir     = S
| lon_deg     = 131
| lon_min     = 29
| lon_sec     = 36
| lon_dir     = E
| detailkaart = ID Yamdena.PNG
| portaal     = Indonesië
}}
'''Yamdena''' is een [[eiland]] in de [[Arafurazee]]. Het is het grootste van de [[Tanimbareilanden]]. Twee derde van het eiland is bedekt met tropisch [[regenwoud]], echter het regenwoud wordt minder door de houtkap. Dit vormt een bedreiging voor een aantal [[Endemie (biogeografie)|endemische]] diersoorten van de Tanimbareilanden waaronder de alleen op dit eiland voorkomende [[yamdenastruikzanger]] (''Horornis carolinae'' [[synoniem (dierkunde)|synoniem]]:''Cettia carolinae'').

Op en rond dit eiland wordt het [[Yamdena (taal)|Yamdena]] gesproken.

{{Navigatie eilanden Molukken}}

[[Categorie:Indonesisch eiland]]
[[Categorie:Geografie van de Molukken]]
[[Categorie:Zuid-Molukken]]

title: Locatie

Eilandengroep: Tanimbareilanden

Locatie: Grote Oceaan

title: Detailkaart

Detailkaart: Kaart van Yamdena

Portaal: Indonesië


text:
# Microporella lepralioides
Microporella lepralioides is een mosdiertjessoort uit de familie van de Microporellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1925 door Canu & Bassler.

title: Microporella lepralioides

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Microporella lepralioides''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Mosdiertjes|Bryozoa]] ([[Mosdiertjes]])
| klasse = [[Gymnolaemata]]
| orde = [[Cheilostomatida]]
| familie = [[Microporellidae]]
| geslacht = ''[[Microporella]]''
| w-naam = ''Microporella lepralioides''
| auteur = Canu & Bassler
| datum = 1925
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 470070
}}
'''''Microporella lepralioides''''' is een [[mosdiertjes]][[soort]] uit de familie van de [[Microporellidae]].<ref>Bock, P. (2012). <i>Microporella lepralioides</i> Canu & Bassler, 1925. In: Bock, Phil; Gordon, D. (2012) World list of Bryozoa. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=470070</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1925 door Canu & Bassler.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|03}}

[[Categorie:Microporellidae]]

title: Microporella lepralioides

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Bryozoa (Mosdiertjes)

Klasse: Gymnolaemata

Orde: Cheilostomatida

Familie: Microporellidae

Geslacht: Microporella

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Acanthocyclops iskrecensis
Acanthocyclops iskrecensis is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Cyclopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1992 door Pandourski.

title: Acanthocyclops iskrecensis

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Acanthocyclops iskrecensis''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Maxillopoda]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] ([[Eenoogkreeftjes]])
| orde = [[Cyclopoida]]
| familie = [[Cyclopidae]]
| geslacht = ''[[Acanthocyclops]]''
| w-naam = ''Acanthocyclops iskrecensis''
| auteur = Pandourski
| datum = 1992
| haakjes =
| worms = 348413
}}
'''''Acanthocyclops iskrecensis''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Cyclopidae]].<ref>Walter, T. Chad (2012). <i>Acanthocyclops iskrecensis</i> Pandourski, 1992. In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=348413. [https://web.archive.org/web/20201111192837/http://marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails Gearchiveerd] op 11 november 2020.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1992 door Pandourski.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Cyclopidae]]

title: Acanthocyclops iskrecensis

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Maxillopoda

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Cyclopoida

Familie: Cyclopidae

Geslacht: Acanthocyclops

title: Soort


text:
# Henk Verhaeren
Henk Verhaeren (Rijsbergen, 1967) is een Nederlands schrijver.

## Levensloop
Verhaeren groeide op in Rijsbergen. Hij werkte enige jaren als journalist voor het weekblad Privé.
Zijn eerste boek was de roman Zee (uitgeverij Strengholt), dat in 1992 werd uitgegeven. Het is een op zijn jeugd gebaseerde roman. In 2010 verscheen Boven water (Uitgeverij De Fontein Tirion), gebaseerd op het leven van zijn broer zwemcoach Jacco Verhaeren. Vervolgens schreef hij het boek Ik, Ratelband (Uitgeverij Cocobooks), een biografie over het leven van Emile Ratelband. In 2016 werd Verhaeren bedreigd door medium Robbert van den Broeke, net als meerdere bekende Nederlanders. In 2017 publiceerde hij het Engelstalige boek Global Awakening: The master of destruction, een boek over bewustzijnsverruiming.

title: Henk Verhaeren

wikitext:
{{Infobox auteur
| naam              = Henk Verhaeren
| afbeelding        = Henk_Verhaeren.jpg
| onderschrift      = Henk Verhaeren
| citaat            =
| volledige naam    =
| pseudoniem        =
| beter-bekend-als  =
| bijnaam           =
| genoemd           =
| geboren           = [[1967]]
| geboorteplaats    = [[Rijsbergen]]
| overleden         =
| overlijdensplaats =
| land              = {{NL}}
| beroep            =
| jaren-actief      =
| genre             =
| stroming          =
| invloeden         =
| thema             =
| bekende-werken    =
| uitgeverij        =
| onderscheiding    =
| dbnl              =
| handtekening      =
| website           =
| lijst             =
| ander portaal     =
| portaal2          =
| portaal3          =
}}
'''Henk Verhaeren''' ([[Rijsbergen]], [[1967]]) is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]s [[schrijver (hoofdbetekenis)|schrijver]].

== Levensloop ==
Verhaeren groeide op in Rijsbergen. Hij werkte enige jaren als [[journalist]] voor het weekblad [[Privé (weekblad)|Privé]].

Zijn eerste boek was de roman ''Zee'' (uitgeverij [[Strengholt Holding|Strengholt]]), dat in 1992 werd uitgegeven. Het is een op zijn jeugd gebaseerde roman. In 2010 verscheen ''Boven water'' ([[Uitgeverij De Fontein Tirion]]), gebaseerd op het leven van zijn broer zwemcoach [[Jacco Verhaeren]].<ref>[https://www.trouw.nl/cultuur/succes-als-therapie-schrijvende-broer~af1120d2/ Succes als therapie schrijvende broer], ''Trouw'', 6 april 2010. [https://web.archive.org/web/20180616154043/https://www.trouw.nl/cultuur/succes-als-therapie-schrijvende-broer~af1120d2/ Gearchiveerd] op 16 juni 2018.</ref><ref>[http://www.omroepbrabant.nl/?news/203043492/Boek+Boven+Water+over+zwemcoach+Jacco+Verhaeren+komt+ook+in+Australi%C3%AB+bovendrijven.aspx Boek Boven Water over zwemcoach Jacco Verhaeren komt ook in Australië bovendrijven], Omroep Brabant, 28 november 2013</ref> Vervolgens schreef hij het boek ''Ik, Ratelband'' ([[Uitgeverij Cocobooks]])<ref>[https://www.bndestem.nl/brabant/emile-ratelband-woest-op-biograaf-henk-verhaeren~ae80b39a Emile Ratelband woest op biograaf Henk Verhaeren], ''BN/De Stem'', 7 november 2011. [https://web.archive.org/web/20180630190104/https://www.bndestem.nl/brabant/emile-ratelband-woest-op-biograaf-henk-verhaeren~ae80b39a/ Gearchiveerd] op 30 juni 2018.</ref>, een biografie over het leven van [[Emile Ratelband]]. In 2016 werd Verhaeren bedreigd door medium [[Robbert van den Broeke]]<ref>[https://www.telegraaf.nl/entertainment/451203/medium-robbert-van-den-broeke-opgepakt Medium Robbert van den Broeke opgepakt], ''De Telegraaf'', 17 januari 2016. [https://web.archive.org/web/20180708075533/https://www.telegraaf.nl/entertainment/451203/medium-robbert-van-den-broeke-opgepakt Gearchiveerd] op 8 juli 2018.</ref>, net als meerdere bekende Nederlanders. In 2017 publiceerde hij het Engelstalige boek ''Global Awakening: The master of destruction'', een boek over bewustzijnsverruiming.

== Bibliografie ==
* 1992 - ''Zee''
* 2010 - ''Boven Water''
* 2011 - ''Ik, Ratelband''
* 2017 - ''Global Awakening; The master of destruction''

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Verhaeren, Henk}}
[[Categorie:Nederlands schrijver]]

title: Algemene informatie

Geboorteplaats: Rijsbergen

Geboorteland: Nederland


text:
# Margites sodalis
Margites sodalis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Holzschuh.

title: Margites sodalis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Margites sodalis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Cerambycinae]]
| geslacht = ''[[Margites]]''
| w-naam = ''Margites sodalis''
| auteur = [[Carolus Holzschuh|Holzschuh]]
| datum = 1999
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Margites sodalis''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Holzschuh.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|18}}

[[Categorie:Margites|sodalis]]

title: Margites sodalis

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Cerambycinae

Geslacht: Margites

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# James Richardson (ontdekkingsreiziger)
James Richardson (Boston, 3 november 1809 - Ngurutua, bij Kukawa, 3 maart 1851) was een Britse missionaris, abolitionist en ontdekkingsreiziger die tot tweemaal toe een reis maakte naar het binnenland van Libië, maar op de tweede reis omkwam.
Richardson kwam aan in Noord-Afrika in 1845, als afgezant van de Bible Society. Zijn taak was, naast het verrichten van missionariswerk, het bestrijden van de slavenhandel. Ook wilde hij de mogelijkheden van handelscontacten met het gebied onderzoeken. In Tripoli werd hij geholpen door de Britse viceconsul Hanmer Warrington, en vandaaruit trok hij het binnenland in naar Ghadames en Ghat. Hij reisde openlijk als Europeaan en christen, en presenteerde zichzelf als consul van koningin Victoria. Hij had prettig contact met sjeik Hatita in Ghat, en kreeg waardevolle inlichtingen over het gehele gebied tot Timboektoe aan toe.
In 1850 vertrok Richardson opnieuw naar Afrika, dit keer in gezelschap van Heinrich Barth en Adolf Overweg. De drie mannen trokken via Murzuk, Ghat en Agades de Sahara over. Daarna splitsten zich hun routes. Richardson trok oostwaarts, naar Bornu, maar overleed op 3 maart 1851 te Ngurutua bij Kukawa, mogelijk aan een zonnesteek.

## Publicaties
- Travels in the great desert of Sahara, in the years of 1845 and 1846 (Londen 1848)
- Narrative of a mission to Central Africa, performed in the years 1850-1851 (Londen 1853)

title: James Richardson (ontdekkingsreiziger)

wikitext:
[[Afbeelding:James Richardson in Ghadamsee costume.jpg|thumb|right|200px|James Richardson, gehuld in de traditionele kledij uit [[Ghadames]].]]
'''James Richardson''' ([[Boston (Lincolnshire)|Boston]], [[3 november]] [[1809]] - [[Ngurutua]], bij [[Kukawa]], [[3 maart]] [[1851]]) was een Britse [[missionaris]], [[Abolitionisme (slavernij)|abolitionist]] en [[ontdekkingsreiziger]] die tot tweemaal toe een reis maakte naar het binnenland van [[Libië]], maar op de tweede reis omkwam.

Richardson kwam aan in [[Noord-Afrika]] in [[1845]], als afgezant van de [[Bible Society]]. Zijn taak was, naast het verrichten van [[Christelijke zending|missionaris]]werk, het bestrijden van de [[slavenhandel]]. Ook wilde hij de mogelijkheden van handelscontacten met het gebied onderzoeken. In [[Tripoli (stad in Libië)|Tripoli]] werd hij geholpen door de Britse viceconsul [[Hanmer Warrington]], en vandaaruit trok hij het binnenland in naar [[Ghadames]] en [[Ghat (stad)|Ghat]]. Hij reisde openlijk als Europeaan en christen, en presenteerde zichzelf als consul van [[koningin Victoria]]. Hij had prettig contact met [[sjeik Hatita]] in Ghat, en kreeg waardevolle inlichtingen over het gehele gebied tot [[Timboektoe (stad)|Timboektoe]] aan toe.

In [[1850]] vertrok Richardson opnieuw naar Afrika, dit keer in gezelschap van [[Heinrich Barth (ontdekkingsreiziger)|Heinrich Barth]] en [[Adolf Overweg]]. De drie mannen trokken via [[Murzuq (stad)|Murzuk]], [[Ghat (stad)|Ghat]] en [[Agadez (stad)|Agades]] de [[Sahara]] over. Daarna splitsten zich hun routes. Richardson trok oostwaarts, naar [[Bornu]], maar overleed op [[3 maart]] [[1851]] te [[Ngurutua]] bij [[Kukawa]], mogelijk aan een [[zonnesteek]].

==Publicaties==
* Travels in the great desert of Sahara, in the years of 1845 and 1846 (Londen 1848)
* Narrative of a mission to Central Africa, performed in the years 1850-1851 (Londen 1853)

[[Categorie:Brits ontdekkingsreiziger|Richardson, James]]
[[Categorie:Ontdekkingsreiziger van Afrika|Richardson, James]]
[[Categorie:Missionaris]]


text:
# Kim Ok-hui
Kim Ok-hui (김 옥희) (6 oktober 1979) is een Noord-koreaans langebaanschaatsster.
Op de Olympische Winterspelen van Nagano nam zij voor Noord-Korea deel aan de 1000 meter.

## Records

### Persoonlijke records[3]
| Afstand    | Tijd    | Datum            | Baan     |
| ---------- | ------- | ---------------- | -------- |
| 500 meter  | 41,50   | 24 januari 1998  | Bujon-Ho |
| 1000 meter | 1.23,37 | 19 februari 1998 | Nagano   |
| 1500 meter | 2.11,97 | 3 december 2000  | Harbin   |
| 3000 meter | 4.40,89 | 2 december 2000  | Harbin   |
| 5000 meter | 8.05,21 | 3 december 2000  | Harbin   |

- Virtual International Authority File: 11154739845952991897
- WorldCat: E39PBJqvXWrcDjdYgjd6dTC84q

title: Kim Ok-hui

wikitext:
{{Infobox schaatser
| naam               = Kim Ok-hui
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| naam kort          =
| bijnaam            =
| bijnamen           =
| geboortedatum      = 6 oktober 1979
| geboortestad       =
| geboorteland       = {{PRK}}
| overlijdensdatum   =
| overlijdensstad    =
| overlijdensland    =
| nationaliteit      = {{PRK}}
| lengte             = 159<ref>[https://web.archive.org/web/20200417163424/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ki/kim-ok-hui-1.html SportsReference]--profiel</ref>
| gewicht            = 59
| discipline         =
| specialisatie      =
| ploeg              =
| coach              =
| actief             =
| vereniging         =
| jaren              =
| vorige ploegen     =
| medailleoverzicht  =
| medailles          =
}}
'''Kim Ok-hui''' (김 옥희) (6 oktober 1979) is een Noord-koreaans langebaanschaatsster.

Op de Olympische Winterspelen van Nagano nam zij voor Noord-Korea deel aan de 1000 meter.<ref>[https://www.olympedia.org/athletes/99405 Olympedia]--profiel. [https://web.archive.org/web/20221220035030/https://www.olympedia.org/athletes/99405 Gearchiveerd] op 20 december 2022.</ref>

== Records ==
=== Persoonlijke records<ref>{{Citeer web |url=http://www.speedskatingbase.eu/?section=skaters&subsection=skater&skaterid=11860 |titel=Speedskating Base |bezochtdatum=1 november 2020 |archiefdatum=30 december 2020 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20201230081512/http://www.speedskatingbase.eu/?section=skaters&subsection=skater&skaterid=11860 |dodeurl=ja }}</ref> ===
{{Tabelkop persoonlijke records schaatsen|tabelregels=
{{Tabelrij persoonlijke records schaatsen|meter=500|tijd=41,50|dag=24 januari|jaar=1998|baan=Bujon-Ho|vlag=}}
{{Tabelrij persoonlijke records schaatsen|meter=1000|tijd=1.23,37|dag=19 februari|jaar=1998|baan=Nagano|vlag=JP}}
{{Tabelrij persoonlijke records schaatsen|meter=1500|tijd=2.11,97|dag=3 december|jaar=2000|baan=Harbin|vlag=CN}}
{{Tabelrij persoonlijke records schaatsen|meter=3000|tijd=4.40,89|dag=2 december|jaar=2000|baan=Harbin|vlag=CN}}
{{Tabelrij persoonlijke records schaatsen|meter=5000|tijd=8.05,21|dag=3 december|jaar=2000|baan=Harbin|vlag=CN}}
}}

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Ok-hui, Kim}}
[[Categorie:Noord-Koreaans langebaanschaatser]]
[[Categorie:Noord-Koreaans olympisch deelnemer]]

title: Persoonlijke informatie

Geboortedatum: 6 oktober 1979

Geboorteland: PRK

Nationaliteit: PRK

Gewicht: 59 kg

Portaal: Schaatsen


text:
# CA Argentino de Quilmes
CA Argentino de Quilmes is een Argentijnse voetbalclub uit Quilmes.
De club werd opgericht op 1 december 1899 door studenten van de Colegio Nacional de Buenos Aires als tegenreactie voor Quilmes Athletic Club, dat door Britten opgericht werd en geen Argentijnen in de rangen toeliet. In 1902 sloot de club zich aan bij de Argentijnse voetbalbond en in 1906 speelde de club voor het eerst in de hoogste klasse. De club speelde in het amateurtijdperk meer dan 20 jaar in de hoogste afdeling, maar na de invoering van het professionalisme speelde de club nog maar één seizoen in de hoogste klasse.

## Bekende (oud-)spelers
- Juan Botasso
- Gustavo Oberman

title: CA Argentino de Quilmes

wikitext:
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam =Argentino de Quilmes
| logo = Argentino_quilmes_badge.png
| volledigenaam = Club Atlético Argentino de Quilmes
| bijnaam = ''El Mate''<br /> ''Primer Club Criollo''
| opgericht = [[1 december]] [[1899]]
| stadion = Argentino de Quilmes
| capaciteit = 12.000
| voorzitter =
| trainer =
| competitie = Primera División C
| pattern_la1=
| pattern_b1=_aq1213h
| pattern_ra1=
| leftarm1=ffffff
| body1=0099ff
| rightarm1=ffffff
| shorts1=ffffff
| socks1=3ffffff
| pattern_la2=
| pattern_b2=_aq1213a
| pattern_ra2=
| leftarm2=ff0000
| body2=ff0000
| rightarm2=ff0000
| shorts2=000000
| socks2=ff0000
| pattern_la3=
| pattern_b3=_aq1213t
| pattern_ra3=
| leftarm3=000000
| body3=000000
| rightarm3=000000
| shorts3=000000
| socks3=000000
}}

'''CA Argentino de Quilmes''' is een [[Argentinië|Argentijnse]] [[voetbal]]club uit [[Quilmes (stad)|Quilmes]].

De club werd opgericht op 1 december 1899 door studenten van de ''Colegio Nacional de Buenos Aires'' als tegenreactie voor [[Quilmes AC|Quilmes Athletic Club]], dat door Britten opgericht werd en geen Argentijnen in de rangen toeliet. In 1902 sloot de club zich aan bij de Argentijnse voetbalbond en in 1906 speelde de club voor het eerst in de hoogste klasse. De club speelde in het amateurtijdperk meer dan 20 jaar in de hoogste afdeling, maar na de invoering van het professionalisme speelde de club nog maar één seizoen in de hoogste klasse.

== Bekende (oud-)spelers ==
* {{AR-VLAG}} [[Juan Botasso]]
* {{AR-VLAG}} [[Gustavo Oberman]]

== Externe link ==
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20110706080707/http://www.argentinodequilmes.com.ar/ Officiële website]

[[Categorie:Argentijnse voetbalclub|Quilmes, CA Argentino]]

title: Argentino de Quilmes

Naam: Club Atlético Argentino de Quilmes

Bijnaam: El Mate · Primer Club Criollo

Opgericht: 1 december 1899

Stadion: Argentino de Quilmes

Competitie: Primera División C

Thuis: Uit

Portaal: Voetbal


text:
# Oldenberg
Oldenberg is een hoorspel naar het gelijknamige toneelstuk voor televisie (1967) van Barry Bermange. Op 20 november 1968  werd het door de Westdeutscher Rundfunk als hoorspel uitgezonden. Tuuk Buytenhuys vertaalde het en de VARA zond het uit op woensdag 5 oktober 1977. De regisseur was Berry Bermange. De uitzending duurde 49 minuten.

## Rolbezetting
- Bernard Droog (de man)
- Fé Sciarone (de vrouw)
- Hans Karsenbarg (Oldenberg)

## Inhoud
Een eenzaam echtpaar heeft besloten de kamer van de afwezige zoon Julian aan een vreemdeling te verhuren. Nu wachten ze op de man van wie ze niet meer weten dan de naam: Oldenberg. Terwijl ze zich met de gedachte vertrouwd maken en over de nieuwe huurder vermoedens opperen, kiemt geleidelijk de verdenking dat de huurder weleens niet van Engelse origine zou kunnen zijn. Deze verdenking wordt uiteindelijk tot een traumatische obsessie.

title: Oldenberg

wikitext:
'''Oldenberg''' is een [[hoorspel]] naar het gelijknamige toneelstuk voor televisie (1967) van [[Barry Bermange]]. Op 20 november [[1968]]  werd het door de [[Westdeutscher Rundfunk]] als hoorspel uitgezonden. Tuuk Buytenhuys vertaalde het en de [[VARA]] zond het uit op woensdag 5 oktober [[1977]]. De regisseur was Berry Bermange. De uitzending duurde 49 minuten.

== Rolbezetting ==
*[[Bernard Droog]] (de man)
*[[Fé Sciarone]] (de vrouw)
*[[Hans Karsenbarg]] (Oldenberg)

== Inhoud ==
Een eenzaam echtpaar heeft besloten de kamer van de afwezige zoon Julian aan een vreemdeling te verhuren. Nu wachten ze op de man van wie ze niet meer weten dan de naam: Oldenberg. Terwijl ze zich met de gedachte vertrouwd maken en over de nieuwe huurder vermoedens opperen, kiemt geleidelijk de verdenking dat de huurder weleens niet van Engelse origine zou kunnen zijn. Deze verdenking wordt uiteindelijk tot een traumatische obsessie.

[[Categorie:Hoorspel van de VARA]]


text:
# Algemene verkiezingen in Liberia (1923)
De algemene verkiezingen in Liberia van mei 1923 werden gewonnen door zittend president Charles D.B. King van de True Whig Party en versloeg daarbij Samuel G. Harmon van de People's Party. Hoewel er toentertijd slechts 6.000 Liberianen kiesrecht bezaten, kreeg King 45.000 stemmen. Stemrecht was namelijk aan alleen weggelegd voor mannen die onroerend goed bezaten, dat wil zeggen tot de elite van Americo-Liberianen behoren en enkele Chiefs en "beschaafde" inlanders. De uitgebrachte stem van een Chief werd omgezet in het aantal (mannelijke) leden die behoren tot zijn stam. In dat geval kan een stem worden omgezet in ettelijke honderden stemmen. Overige data m.b.t. de verkiezingen, zoals opkomst, stemverdeling en percentages ontbreken echter.

## Presidentsverkiezingen
| Kandidaat                       | Kandidaat         | Partij          | Stemmen | %      |
| ------------------------------- | ----------------- | --------------- | ------- | ------ |
|                                 | Charles D.B. King | True Whig Party | 45.000  | 88,00  |
|                                 | Samuel G. Harmon  | People's Party  | 6.000   | 12,00  |
| Totaal                          | Totaal            | Totaal          | 51.000  | 100,00 |
|                                 |                   |                 |         |        |
| Geregistreerde kiezers/ opkomst |                   |                 |         |        |
| Bron: G.E. Saigbe Boley         |                   |                 |         |        |

Charles D.B. King: 45.000 stemmen
Samuel G. Harmon: 6.000 stemmen

title: Algemene verkiezingen in Liberia (1923)

wikitext:
{{Infobox verkiezingen
| naam               = Algemene verkiezingen in Liberia
| datum              = [[Mei]] [[1923]]<ref name="Boahen">A. Adu Boahen: ''[https://books.google.nl/books?id=h-Tk_Zr5PagC&pg=PA718&dq=%22during+the+elections+of+May+1897+and+1899+%22&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjUgozvv73xAhVQwAIHHVuzCUgQ6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=%22during%20the%20elections%20of%20May%201897%20and%201899%20%22&f=false Africa Under Colonial Domination 1880-1935''], Heinemann, California, UNESCO 1985, p. 718, geraadpleegd 29-06-2021. [https://web.archive.org/web/20211226190006/https://books.google.nl/books?id=h-Tk_Zr5PagC&pg=PA718&dq=%22during+the+elections+of+May+1897+and+1899+%22&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjUgozvv73xAhVQwAIHHVuzCUgQ6AF6BAgCEAI#v=onepage&q=%22during%20the%20elections%20of%20May%201897%20and%201899%20%22&f=false Gearchiveerd] op 26 december 2021.</ref><ref name="AED" />
| land               = {{LR-VLAG|30}} [[Liberia]]
| zetels_te_verdelen =
| opkomst            =
| functienaam        =
| grootste_partij    = [[True Whig Party]]
| nieuw_gekozen      =
| voorganger         =
| vorige             = [[Algemene verkiezingen in Liberia (1919)|1919]]
| volgende           = [[Algemene verkiezingen in Liberia (1927)|1927]]
| portaal2           =
}}
[[Bestand:C.B.D. King, delegate to peace conference, from Liberia, head-and-shoulders portrait, facing front LCCN95512223 (cropped).jpg|thumb|right|President [[Charles King|Charles D.B. King]].]]
De '''algemene verkiezingen in [[Liberia]] van [[mei]] [[1923]]'''<ref name="Boahen"/> werden gewonnen door zittend president [[Charles King|Charles D.B. King]] van de [[True Whig Party]]<ref name="AED">[https://africanelections.tripod.com/lr.html#1923_Presidential_Election African Elections Database: 1923 Liberia Presidential Election], geraadpleegd 23-06-2021. [https://web.archive.org/web/20211007192407/https://africanelections.tripod.com/lr.html Gearchiveerd] op 7 oktober 2021.</ref> en versloeg daarbij [[Samuel G. Harmon]] van de [[People's Party (Liberia)|People's Party]].<ref>Joseph Saye Guannu: [https://books.google.nl/books?id=U_1EAQAAIAAJ&q=elections+liberia+1923+king&dq=elections+liberia+1923+king&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwj3zZiUrq7xAhWQB2MBHSe8ABgQ6AF6BAgEEAI ''An Introduction to Liberian Government: The First Republic and the People's Redemption Council''], 1982, p. 55, geraadpleegd 23-06-2021</ref><ref name="Boley"/> Hoewel er toentertijd slechts 6.000 Liberianen kiesrecht bezaten, kreeg King 45.000 stemmen. Stemrecht was namelijk aan alleen weggelegd voor mannen die onroerend goed bezaten, dat wil zeggen tot de elite van [[Americo-Liberianen]] behoren en enkele ''Chiefs'' en "beschaafde" inlanders. De uitgebrachte stem van een ''Chief'' werd omgezet in het aantal (mannelijke) leden die behoren tot zijn stam. In dat geval kan een stem worden omgezet in ettelijke honderden stemmen.<ref>Carl Patrick Burrowes: ''Power and Press Freedom in Liberia, 1830-1970'', Africa World Press, Inc., New Jersey 2004, p. 264, geraadpleegd 23-06-2021</ref><ref>James Ciment: ''Another America: The Story of Liberia and the Former Slaves Who Ruled it'', Hill and Wang, New York 2013, p. 169, geraadpleegd 23-06-2021</ref><ref name="Boley">G.E. Saigbe Boley: ''Liberia: The Rise and Fall of the First Republic'', Macmillan Education, Londen en Basingstoke 1983, p. 122, geraadpleegd 23-06-2021</ref> Overige data m.b.t. de verkiezingen, zoals opkomst, stemverdeling en percentages ontbreken echter.

==Presidentsverkiezingen==
{| class="wikitable" style="text-align:right" width="470"
!colspan=2|Kandidaat
!Partij
!Stemmen
!%
|-
| style="background-color: darkgreen"|
|align=left|[[Charles King|Charles D.B. King]]||align=left| [[True Whig Party]] || 45.000 || {{Abbr|88,00|Bij benadering}}
|-
| style="background-color: lightgray"|
|align=left|[[Samuel G. Harmon]] ||align=left|[[People's Party (Liberia)|People's Party]] || 6.000 || {{Abbr|12,00|Bij benadering}}
|-
|colspan=3 align=left|'''Totaal''' || '''51.000''' || '''100,00'''
|-
!colspan=5|
|-
|colspan=3 align=left|Geregistreerde kiezers/ opkomst ||  ||
|-
|colspan=5 align=left|Bron: G.E. Saigbe Boley<ref name="Boley"/>
|}
'''Charles D.B. King''': ''45.000 stemmen''

88%

'''Samuel G. Harmon:''' ''6.000 stemmen''

12%

==Bronnen==
*{{en}} [https://africanelections.tripod.com/lr.html#1923_Presidential_Election African Elections Database: 1923 Liberia Presidential Election]
*{{en}} Carl Patrick Burrowes: [https://books.google.nl/books?id=FaEs88IpUzEC&printsec=frontcover&dq=power+and+Press+Freedom+in+Liberia,+1830-1970:&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=power%20and%20Press%20Freedom%20in%20Liberia%2C%201830-1970%3A&f=false ''Power and Press Freedom in Liberia, 1830-1970''], Africa World Press, Inc., New Jersey 2004
*{{en}} James Ciment: ''Another America: The Story of Liberia and the Former Slaves Who Ruled it'', Hill and Wang, New York 2013
*{{en}} Joseph Saye Guannu: [https://books.google.nl/books?id=U_1EAQAAIAAJ&q=elections+liberia+1923+king&dq=elections+liberia+1923+king&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwj3zZiUrq7xAhWQB2MBHSe8ABgQ6AF6BAgEEAI ''An Introduction to Liberian Government: The First Republic and the People's Redemption Council''], 1982
*{{en}} G.E. Saigbe Boley: ''Liberia: The Rise and Fall of the First Republic'', Macmillan Education, Londen en Basingstoke 1983

{{Appendix}}
{{Navigatie verkiezingen Liberia}}
[[Categorie:Verkiezingen in Liberia]]
[[Categorie:Verkiezingen in 1923|Liberia]]

title: Algemene verkiezingen in Liberia

Land: Liberia

title: Resultaat

Grootste partij: True Whig Party

title: Opvolging verkiezingen

Portaal: Politiek


text:
# Vorbach (Opper-Palts)
Vorbach is een plaats in de Duitse deelstaat Beieren, en maakt deel uit van het Landkreis Neustadt an der Waldnaab.
Vorbach telt 1.009 inwoners.
Altenstadt a.d.Waldnaab ·
Bechtsrieth ·
Eschenbach i.d.OPf. ·
Eslarn ·
Etzenricht ·
Floß ·
Flossenbürg ·
Georgenberg ·
Grafenwöhr ·
Irchenrieth ·
Kirchendemenreuth ·
Kirchenthumbach ·
Kohlberg ·
Leuchtenberg ·
Luhe-Wildenau ·
Mantel ·
Moosbach ·
Neustadt am Kulm ·
Neustadt a.d.Waldnaab ·
Parkstein ·
Pirk ·
Pleystein ·
Pressath ·
Püchersreuth ·
Schirmitz ·
Schlammersdorf ·
Schwarzenbach ·
Speinshart ·
Störnstein ·
Tännesberg ·
Theisseil ·
Trabitz ·
Vohenstrauß ·
Vorbach ·
Waidhaus ·
Waldthurn ·
Weiherhammer ·
Windischeschenbach

title: Vorbach (Opper-Palts)

wikitext:
{{Infobox Duitse plaats plus
| Name              = Vorbach
| Wappen            = DEU Vorbach COA.svg
| lat_deg = 49
| lat_min = 49
| lat_sec = 0
| lon_deg = 11
| lon_min = 45
| lon_sec = 0
| Lageplan          = Vorbach in NEW.svg
| Bundesland        = Beieren
| Regierungsbezirk  = Opper-Palts
| Landkreis         = Neustadt a.d.Waldnaab
| Höhe              = 445
| Fläche            = 13.52
| Einwohner         = 1047
| Stand             = 2006-06-30
| PLZ               = 95519
| Vorwahl           = 09205
| Kfz               = NEW
| Gemeindeschlüssel = 09 3 74 163
| Adresse           = Bahnhofstr. 18 <br />91281 Kirchenthumbach
| Bürgermeister     = Werner Roder
| Partei            = [[Wählergruppe|Freie Wählergemeinschaft V-O-H]]
}}
'''Vorbach''' is een plaats in de [[Duitsland|Duitse]] deelstaat [[Beieren]], en maakt deel uit van het [[Landkreis Neustadt an der Waldnaab]].
Vorbach telt {{Statistiek gemeente Duitsland inwoners|09 3 74 163|Beieren}} inwoners<ref name="inw_statistiek" />.

{{Appendix}}
{{Navigatie Landkreis Neustadt an der Waldnaab}}
{{Commonscat|Vorbach}}
{{Coor title dms|49|49|0|N|11|45|0|E|type:city_scale:50000_region:DE}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Duitsland|2=2006|3=12|4=29}}

[[Categorie:Gemeente in Beieren]]

title: Situering

Deelstaat: Beieren

Landkreis: Neustadt a.d.Waldnaab

Regierungsbezirk: Opper-Palts

title: Algemeen

Burgemeester: Werner Roder (Freie Wählergemeinschaft V-O-H)

title: Overig

Kenteken: NEW

Website: Officiële website

title: Locatie van Vorbach in Neustadt a.d.Waldnaab

Locatie van Vorbach in Neustadt a.d.Waldnaab: Kaart van Vorbach

Portaal: Duitsland


text:
# Euston (Australië)
Euston is een plaats in de Australische deelstaat New South Wales.

title: Euston (Australië)

wikitext:
{{Infobox plaats in Australië
| land = Australië
| landartikel = [[Australië (land)|Australië]]
| naam = Euston
| area = [[New South Wales]]
| subarea=[[Balranald Shire Council]]
| km2 =
| inwoners =
| census =
| dichtheid =
| hoogte = 61
| flag=
| coa=
| postcode =
| netnummer =
| gesticht=
| web =
| image= EustonCourtHouse.JPG
| caption=Euston Courthouse
| lat_deg = 34
| lat_min = 34
| lat_dir = S
| lon_deg = 142
| lon_min = 44
| lon_dir = E
}}

'''Euston''' is een plaats in de [[Australië (land)|Australische]] deelstaat [[New South Wales]].

{{Beginnetje|landen & volken|land=Australië|2=2008|3=04|4=27}}

[[Categorie:Plaats in New South Wales]]

title: Situering

Deelstaat: New South Wales

Local Government Area: Balranald Shire Council

title: Detailkaart

Detailkaart: Euston (New South Wales) · Euston

title: Foto's

Foto's: Euston Courthouse

Portaal: Australië


text:
# Daciella
Daciella is een geslacht van uitgestorven weekdieren uit de klasse van de Gastropoda (slakken). Exemplaren van dit geslacht zijn slechts als fossiel bekend.

## Soort
- Daciella carinata (Wenz in Krejci-Graf & Wenz, 1932) †

title: Daciella

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Daciella''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| onderklasse = [[Caenogastropoda]]
| orde = [[Littorinimorpha]]
| superfamilie = [[Truncatelloidea]]
| familie = [[Bithyniidae]]
| taxon = [[geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Daciella''
| auteur = Wenz
| datum = 1942
| commons =
| species =
| worms = 820407
}}
'''''Daciella''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van uitgestorven [[weekdieren]] uit de [[klasse (biologie)|klasse]] van de [[Slakken|Gastropoda]] (slakken). Exemplaren van dit geslacht zijn slechts als [[fossiel]] bekend.

== Soort ==
* ''[[Daciella carinata]]'' <small>(Wenz in Krejci-Graf & Wenz, 1932)</small> †

[[Categorie:Bithyniidae]]
[[Categorie:Uitgestorven slakken]]

title: Daciella

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Onderklasse: Caenogastropoda

Orde: Littorinimorpha

Superfamilie: Truncatelloidea

Familie: Bithyniidae

title: Geslacht


text:
# El espinazo del diablo
El espinazo del diablo (Engelse titel: The Devil's Backbone) is een Spaans-Mexicaanse horrorfilm uit 2001 van regisseur Guillermo del Toro. Deze werd door Pedro Almodóvar over de streep getrokken om de titel te maken.
El espinazo del diablo is Del Toro's eerste lange speelfilm waarin hij zijn affiniteit met fantasyelementen laat zien. Fantasy vormt sindsdien een rode draad door zijn regisseurscarrière. Almodóvar overtuigde Del Toro niet alleen tot het maken van de film, maar produceerde deze vervolgens ook.
Volgens de Mexicaanse regisseur is El espinazo del diablo het kleine, onvolwassen broertje van zijn film El laberinto del fauno (Pan's Labyrinth) uit 2006.

## Verhaal
Carlos (Fernando Tielve) wordt op zijn tiende in het weeshuis van Carmen (Marisa Paredes) en professor Casares (Federico Luppi) achtergelaten. Daar krijgt hij het aan de stok met de onderhoudsman Jacinto (Eduardo Noriega). Iedere keer wanneer een van de weesjongeren in de buurt komen van een vertrek van het weeshuis met een diepe put erin springt hij uit zijn vel. In de tuin staat bovendien een niet-ontplofte, maar op scherp staande bom die overbleef uit de net beëindigde Spaanse Burgeroorlog. De geest van een jongen die vroeger in het weeshuis leefde (Santi, Junio Valverde) komt Carlos 's nachts geregeld bezoeken, om hem te waarschuwen voor een aankomend bloedbad. De bewoners van het van de buitenwereld geïsoleerde weeshuis kunnen nergens heen. De andere jongens vertellen hem dat Santi verdween toen de bom in de tuin belandde, alleen weet niemand waarheen. Hij blijkt, net zomin als de bom, verantwoordelijk voor het voorspelde bloedbad. Jacinto blijkt het grote kwaad in het weeshuis. In de put die hij zo streng bewaakt, verdronk hij jaren daarvoor Santi.

## Rolverdeling
| Acteur          | Personage   |
| --------------- | ----------- |
| Fernando Tielve | Carlos      |
| Íñigo Garcés    | Jaime       |
| Eduardo Noriega | Jacinto     |
| Marisa Paredes  | Carmen      |
| Federico Luppi  | Dr. Casares |
| Junio Valverde  | Santi       |
| Irene Visedo    | Conchita    |

## Prijzen
Regisseur Del Toro won onder meer een Méliès Award op het Amsterdam Fantastic Film Festival voor El espinazo del diablo, alsmede vijf andere prijzen en zeven nominaties voor verschillende filmprijzen (waaronder verschillende bij de Goya Awards).

title: El espinazo del diablo

wikitext:
{{Infobox film
| titel                  = El espinazo del diablo
| afbeelding             =
| tagline                = The living will always be more dangerous than the dead
| regie                  = [[Guillermo del Toro]]
| producer               = [[Agustín Almodóvar]], [[Bertha Navarro]]
| schrijver              = Guillermo del Toro, [[Antonio Trashorras]], [[David Muñoz]]
| spelers                = [[Eduardo Noriega]], [[Marisa Paredes]], [[Federico Luppi]], [[Fernando Tielve]], [[Íñigo Garcés]], [[Irene Visedo]], [[José Manuel Lorenzo]], [[Junio Valverde]]
| muziek                 = [[Javier Navarrete]]
| montage                = [[Luis de la Madrid]]
| cinematografie         = [[Guillermo Navarro]]
| distributeur           = [[Warner Sogefilms]] (Esp)
| première               = [[2001]]
| genre                  = Horror/thriller
| lengte                 = 106 min.
| ratio                  =
| taal                   = Spaans
| land                   = {{ES}}<br />{{MX}}
| budget                 = 4 miljoen [[Amerikaanse dollar]]
| bezoekers              =
| opbrengst              =
| nominaties             = 7
| prijzen                = 6 ([[Amsterdam Fantastic Film Festival]], 2x ''Goya Awards'', 3x ''Gérardmer Film Festival'')
| voorloper              =
| vervolg                =
| website            = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| imdb               = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| moviemeter         = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| tmdb               = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| allmovie           = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| kijkwijzer         = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| kijkwijzer_inhoud  = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
}}
'''''El espinazo del diablo''''' (Engelse titel: ''The Devil's Backbone'') is een [[Spanje|Spaans]]-[[Mexico (land)|Mexicaanse]] [[horrorfilm]] uit [[2001]] van regisseur [[Guillermo del Toro]]. Deze werd door [[Pedro Almodóvar]] over de streep getrokken om de titel te maken.

El espinazo del diablo is Del Toro's eerste lange speelfilm waarin hij zijn affiniteit met [[Fantasy (genre)|fantasyelementen]] laat zien. Fantasy vormt sindsdien een rode draad door zijn regisseurscarrière. Almodóvar overtuigde Del Toro niet alleen tot het maken van de film, maar produceerde deze vervolgens ook.

Volgens de Mexicaanse regisseur is El espinazo del diablo het kleine, onvolwassen broertje van zijn film [[El laberinto del fauno]] (''Pan's Labyrinth'') uit 2006.

==Verhaal==
{{Leeswaarschuwing}}
''Carlos'' ([[Fernando Tielve]]) wordt op zijn tiende in het weeshuis van ''Carmen'' ([[Marisa Paredes]]) en professor ''Casares'' ([[Federico Luppi]]) achtergelaten. Daar krijgt hij het aan de stok met de onderhoudsman ''Jacinto'' ([[Eduardo Noriega]]). Iedere keer wanneer een van de weesjongeren in de buurt komen van een vertrek van het weeshuis met een diepe put erin springt hij uit zijn vel. In de tuin staat bovendien een niet-ontplofte, maar op scherp staande bom die overbleef uit de net beëindigde [[Spaanse Burgeroorlog]]. De geest van een jongen die vroeger in het weeshuis leefde (''Santi'', [[Junio Valverde]]) komt Carlos 's nachts geregeld bezoeken, om hem te waarschuwen voor een aankomend bloedbad. De bewoners van het van de buitenwereld geïsoleerde weeshuis kunnen nergens heen. De andere jongens vertellen hem dat Santi verdween toen de bom in de tuin belandde, alleen weet niemand waarheen. Hij blijkt, net zomin als de bom, verantwoordelijk voor het voorspelde bloedbad. Jacinto blijkt het grote kwaad in het weeshuis. In de put die hij zo streng bewaakt, verdronk hij jaren daarvoor Santi.

==Rolverdeling==
{{tabel cast}}
|-
| [[Fernando Tielve]] || Carlos
|-
| [[Íñigo Garcés]] || Jaime
|-
| [[Eduardo Noriega]] || Jacinto
|-
| [[Marisa Paredes]] || Carmen
|-
| [[Federico Luppi]] || Dr. Casares
|-
| [[Junio Valverde]] || Santi
|-
| [[Irene Visedo]] || Conchita
|}

==Prijzen==
Regisseur Del Toro won onder meer een ''Méliès Award'' op het [[Amsterdam Fantastic Film Festival]] voor El espinazo del diablo, alsmede vijf andere prijzen en zeven nominaties voor verschillende filmprijzen (waaronder verschillende bij de [[Goya (filmprijs)|Goya Awards]]).

== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}

{{Navigatie films Guillermo del Toro}}

{{DEFAULTSORT:Espinazo del diablo, El}}
[[Categorie:Horrorfilm]]
[[Categorie:Fantasyfilm]]
[[Categorie:Thriller (film)]]
[[Categorie:Mexicaanse film]]
[[Categorie:Spaanse film]]
[[Categorie:Film uit 2001]]
[[Categorie:Film van Guillermo del Toro]]
[[Categorie:Cultfilm]]

title: El espinazo del diablo

Regie: Guillermo del Toro

Producent: Agustín Almodóvar, Bertha Navarro

Scenario: Guillermo del Toro, Antonio Trashorras, David Muñoz

Hoofdrollen: Eduardo Noriega, Marisa Paredes, Federico Luppi, Fernando Tielve, Íñigo Garcés, Irene Visedo, José Manuel Lorenzo, Junio Valverde

Muziek: Javier Navarrete

Montage: Luis de la Madrid

Cinematografie: Guillermo Navarro

Distributie: Warner Sogefilms (Esp)

Genre: Horror/thriller

Taal: Spaans

Land: Spanje · Mexico

Budget: 4 miljoen Amerikaanse dollar

Gewonnen prijzen: 6 (Amsterdam Fantastic Film Festival, 2x Goya Awards, 3x Gérardmer Film Festival)


text:
# Het woeden der gehele wereld (boek)
Het woeden der gehele wereld is een roman van de Nederlandse schrijver Maarten 't Hart. Het boek kwam in 1993 uit bij de uitgeverij De Arbeiderspers.
Een jongen is getuige van de moord op een politieman in 1956. Als hij op zoek gaat naar de motieven en dader van de moord blijkt dat er een verband is met een vluchtpoging van Joodse families in mei 1940.

## Verhaal
Alexander Goudveyl woont in 't Hoofd, een plaats of buurt aan de Nieuwe Waterweg. Zijn vader is voddenkoopman en handelaar in oude metalen. Het gezin staat niet goed bekend. Goudveyl en zijn vrouw zijn extreem gierig. Alexander wordt op school gepest en tijdens een uitstapje naar het zwembad wordt hij bij wijze van grap bijna verdronken door een klasgenoot. Omdat hij geen vriendjes heeft gaat Alexander graag vissen op een stil plekje bij een oude kwekerij. Dat wordt ontdekt door de enige man die Goudveyl vaak beschermt tegen zijn kwelgeesten, de politieman Arend Vroombout. Vroombout is zelf ook een buitenbeentje, hij was fout tijdens de oorlog en staat bekend als pedofiel. Hij vraagt aan Alexander of hij voor een kwartje zijn geslacht mag zien. De jongen durft er niets van te zeggen en regelmatig keert de agent terug naar het vissersplekje.
Tijdens een grote evangelisatiecampagne van de Maassluise kerken in 1956 begeleidt Alexander zijn geloofsgenoten op de piano die staat opgesteld in het pakhuis van zijn vader. Vroombout wordt doodgeschoten in het pakhuis. Als Alexander omkijkt ziet hij de moordenaar met hoed en sjaal, die het wapen vervolgens op hem richt. De jongen wordt verhoord door de plaatselijke recherche die een verband zoekt tussen de moord en de pedofiele neigingen van het slachtoffer. De moord blijft echter onopgelost en Alexander vraagt zich af of de geheimzinnige moordenaar nog terug zal komen. Hij komt erachter dat de moord veel meer met hem en zijn familie heeft te maken dan hij had gedacht. Beetje bij beetje komt hij erachter dat Willem Vroombout in 1940 schipper was van een haringlogger die was gehuurd door de apotheker Simon Minderhout die een Engelse vrouw en drie Joodse echtparen naar Engeland wilde laten vluchten. Arend voer mee als matroos op het schip van zijn broer. Het schip werd echter onderschept door de Duitse marine en vervolgens opgeblazen. De opvarenden moesten terugroeien in de sloep van de haringlogger. Alex verdenkt de apotheker Minderhout van de moord op Vroombout. Hij bezoekt bij toeval later als pianostemmer ook de moeder van Vroombout, die ervan overtuigd is dat haar zoon is vermoord door de Joodse vluchtelingen omdat die elk jaar van Vroombout een rekening kregen voor de opgeblazen boot en niet meer wilden betalen.
Als zijn ouders overlijden door een koolmonoxidevergiftiging erft Alexander een groot bedrag. Hij komt er  zo ook achter dat Vroombout ooit twee keer een groot bedrag heeft geleend van zijn vader en nooit heeft terugbetaald. Dan is Alexander al farmacie gaan studeren in Leiden en trouwt met Joanna Oberstein, de prachtig zingende dochter van een beroemde Joodse dirigent. Oberstein was in 1940 ook op de bewuste logger. Voor Alexander is Oberstein een belangrijke verdachte voor de moord op Vroombout. Als hij zijn schoonvader Aäron jaren na zijn huwelijk voor het eerst thuis ontmoet is het de lezer al duidelijk dat Alexanders ouders niet zijn echte ouders waren. Oberstein beweert dat zijn kind door Vroombout in de oorlog aan een kinderloos echtpaar in Rotterdam is gegeven. De ‘ouders’ van Alexander kwamen ook uit Rotterdam en de verwijzing naar een verhuizing met een "dubbele hit"  is het sluitstuk. Goudveyls schoonvader bekent bij de moord aanwezig te zijn geweest, maar niet te hebben geschoten. Alexander realiseert zich dat zijn 'moeder' moet hebben geschoten om te voorkomen dat Vroombout zou verraden dat Alexander niet hun zoon was. De lezer blijft achter met het besef dat Alexander en Joanna dezelfde vader hebben.

## Titel
De titel komt van een lied van Gabriel Faure, “Au bord de l’eau”: ‘Sans nul souci des querelles du monde,
Les ignorer’ (zonder je iets aan te trekken van het woeden der gehele wereld en er niets van te weten). Het verwijst ook naar de Cantate 80 van Johann Sebastian Bach waarin volgens ’t Hart het woeden der gehele wereld wordt opgeroepen en weer bezworen.

## Motto
1. “En het geschiedde op den weg, in de herberg, dat de Heere hem tegenkwam, en zocht hem te dooden.” (Exodus 4, vers 24)
2. O Gott, du frommer Gott (BWV 767). (Overigens staan in het boek alleen de notenbalken genoteerd zonder tekst)

## Achtergrond
Maarten ’t Hart baseerde zijn roman op de nooit opgeloste moord op een politieman in Maassluis in 1956. Hoewel de moord de rode draad vormt in de roman, is het niet puur een misdaadroman. Weliswaar werd het boek in 1994 onderscheiden met De Gouden Strop voor de beste misdaadroman, maar er spelen andere motieven dan alleen een raadselachtig moord. Het motto van het boek, dat is ontleend aan het Bijbelboek Exodus, geeft dit al aan. Het slaat op de besnijdenis van de zonen van Mozes. Volgens de Thora moesten Joodse jongetjes voor de achtste dag na de geboorte besneden worden. De vader was hier verantwoordelijk voor. Toen het God duidelijk werd dat Mozes die besnijdenis niet had uitgevoerd, werd Hij woedend en ging eropuit om Mozes te doden. Mozes was uitverkoren als leider van de Israëlieten en hij had in de ogen van God een grotere verantwoordelijkheid dan anderen. Pas als blijkt dat de vrouw van Mozes de besnijdenis heeft uitgevoerd, raakt de woede van God bekoeld. Alexander Goudveyl in de roman ziet de dood twee keer in de ogen, als hij in het zwembad bijna verdronken wordt en als hij denkt dat de moordenaar van Arend Vroombout ook op hem gaat schieten. Voor de toen nog gelovige Goudveyl lijkt het alsof God het op hem voorzien heeft. In een interview door Theodor Holman in de HP/De Tijd van 3.9.1993, zegt ’t Hart dat hij als kind altijd angst heeft gehad dat God hem zou doden. Vooral omdat de eerstgeborenen in de Bijbel of geofferd of op een andere manier gedood worden. Hij putte dan altijd troost uit de Cantate 80 van Bach: “het was of de vrome God die daarmee werd opgeroepen, de andere God verjoeg, de God die Mozes en hem zocht te doden”. Muziek vormt dan ook het rustpunt in het boek. Het is de muziek die Alexander troost biedt en hem helpt de omgeving te ontvluchten waar zijn ouders wonen. De muziek wordt de nieuwe god van Goudveyl, helemaal als blijkt dat hij vermoedelijk de zoon is van een dirigent en een klassieke zangeres en niet van een vrekkerige voddenkoopman. Het niet geaccepteerd worden is overigens een ander belangrijk thema. De ouders van Alexander worden niet geaccepteerd in 't Hoofd en Alexander niet op school vanwege zijn familie. Vroombout op zijn beurt wordt niet geaccepteerd door zijn geaardheid en gedrag in de oorlog. Opmerkelijk is verder dat een aantal personen die ook in andere romans voorkomen een rol spelen. Zo is de hoofdfiguur Alexander Goudveyl ook al eerder terug te vinden in de roman Onder de korenmaat uit 1991 en zal apotheker Minderhout in 1996 promoveren tot hoofdfiguur in de roman De nakomer, inclusief het verhaal van de opgeblazen haringlogger. Een logeerpartij bij Aäron Oberstein, die op het huis van Alexander en Joanna past, brengt Simon en Aäron 54 jaar na het opblazen van de haringlogger, weer enige weken bij elkaar.

## Locatie
Het boek bevat ettelijke verwijzingen naar Maassluis, de plaats waar de schrijver geboren werd en opgroeide. De plaatsnaam 't Hoofd lijkt sterk op 't Hooft, een buurt in het centrum van Maassluis, dat evenals 't Hoofd aan de Nieuwe Waterweg ligt. De hoofdfiguur is opgegroeid op de hoek van de President Steynstraat en de Cronjéstraat, een locatie die in Maassluis bestaat. Ook de moord is gebaseerd op een historische gebeurtenis in Maassluis.

## Verfilming
In 2006 werd het boek onder dezelfde titel verfilmd onder regie van Guido Pieters.

title: Het woeden der gehele wereld (boek)

wikitext:
{{Infobox boek
| naam = ''Het woeden der gehele wereld''
| auteur = [[Maarten 't Hart]]
| land = [[Nederland]]
| taal = [[Nederlands]]
| genre = [[Roman (literatuur)|Roman]]
| uitgever = [[De Arbeiderspers]]
| uitgiftedatum = [[1993]]
| paginas = 282
| isbn = 9029520310
}}
'''''Het woeden der gehele wereld''''' is een [[Roman (literatuur)|roman]] van de [[Nederland]]se [[Auteur|schrijver]] [[Maarten 't Hart]]. Het boek kwam in 1993 uit bij de [[uitgeverij]] [[De Arbeiderspers]].
{{Leeswaarschuwing}}

Een jongen is getuige van de moord op een politieman in 1956. Als hij op zoek gaat naar de motieven en dader van de moord blijkt dat er een verband is met een vluchtpoging van [[Joden|Joodse]] families in [[Duitse aanval op Nederland in 1940|mei 1940]].

== Verhaal ==
Alexander Goudveyl woont in 't Hoofd, een plaats of buurt aan de [[Nieuwe Waterweg]]. Zijn vader is voddenkoopman en handelaar in oude metalen. Het gezin staat niet goed bekend. Goudveyl en zijn vrouw zijn extreem gierig. Alexander wordt op school gepest en tijdens een uitstapje naar het zwembad wordt hij bij wijze van grap bijna verdronken door een klasgenoot. Omdat hij geen vriendjes heeft gaat Alexander graag vissen op een stil plekje bij een oude kwekerij. Dat wordt ontdekt door de enige man die Goudveyl vaak beschermt tegen zijn kwelgeesten, de politieman Arend Vroombout. Vroombout is zelf ook een buitenbeentje, hij was fout tijdens de oorlog en staat bekend als [[pedofiel]]. Hij vraagt aan Alexander of hij voor een kwartje zijn geslacht mag zien. De jongen durft er niets van te zeggen en regelmatig keert de agent terug naar het vissersplekje.

Tijdens een grote evangelisatiecampagne van de Maassluise kerken in 1956 begeleidt Alexander zijn geloofsgenoten op de piano die staat opgesteld in het pakhuis van zijn vader. Vroombout wordt doodgeschoten in het pakhuis. Als Alexander omkijkt ziet hij de moordenaar met hoed en sjaal, die het wapen vervolgens op hem richt. De jongen wordt verhoord door de plaatselijke recherche die een verband zoekt tussen de moord en de pedofiele neigingen van het slachtoffer. De moord blijft echter onopgelost en Alexander vraagt zich af of de geheimzinnige moordenaar nog terug zal komen. Hij komt erachter dat de moord veel meer met hem en zijn familie heeft te maken dan hij had gedacht. Beetje bij beetje komt hij erachter dat Willem Vroombout in 1940 schipper was van een [[haringlogger]] die was gehuurd door de apotheker Simon Minderhout die een Engelse vrouw en drie Joodse echtparen naar Engeland wilde laten vluchten. Arend voer mee als matroos op het schip van zijn broer. Het schip werd echter onderschept door de Duitse marine en vervolgens opgeblazen. De opvarenden moesten terugroeien in de sloep van de haringlogger. Alex verdenkt de apotheker Minderhout van de moord op Vroombout. Hij bezoekt bij toeval later als pianostemmer ook de moeder van Vroombout, die ervan overtuigd is dat haar zoon is vermoord door de Joodse vluchtelingen omdat die elk jaar van Vroombout een rekening kregen voor de opgeblazen boot en niet meer wilden betalen.

Als zijn ouders overlijden door een koolmonoxidevergiftiging erft Alexander een groot bedrag. Hij komt er  zo ook achter dat Vroombout ooit twee keer een groot bedrag heeft geleend van zijn vader en nooit heeft terugbetaald. Dan is Alexander al farmacie gaan studeren in Leiden en trouwt met Joanna Oberstein, de prachtig zingende dochter van een beroemde Joodse [[dirigent]]. Oberstein was in 1940 ook op de bewuste logger. Voor Alexander is Oberstein een belangrijke verdachte voor de moord op Vroombout. Als hij zijn schoonvader Aäron jaren na zijn huwelijk voor het eerst thuis ontmoet is het de lezer al duidelijk dat Alexanders ouders niet zijn echte ouders waren. Oberstein beweert dat zijn kind door Vroombout in de oorlog aan een kinderloos echtpaar in [[Rotterdam]] is gegeven. De ‘ouders’ van Alexander kwamen ook uit Rotterdam en de verwijzing naar een verhuizing met een "dubbele hit"  is het sluitstuk. Goudveyls schoonvader bekent bij de moord aanwezig te zijn geweest, maar niet te hebben geschoten. Alexander realiseert zich dat zijn 'moeder' moet hebben geschoten om te voorkomen dat Vroombout zou verraden dat Alexander niet hun zoon was. De lezer blijft achter met het besef dat Alexander en Joanna dezelfde vader hebben.

==Titel==
De titel komt van een lied van [[Gabriel Faure]], “Au bord de l’eau”: ‘Sans nul souci des querelles du monde,
Les ignorer’ (zonder je iets aan te trekken van het woeden der gehele wereld en er niets van te weten). Het verwijst ook naar de [[Cantate]] 80 van [[Johann Sebastian Bach]] waarin volgens ’t Hart het woeden der gehele wereld wordt opgeroepen en weer bezworen.

==Motto==
#“En het geschiedde op den weg, in de herberg, dat de Heere hem tegenkwam, en zocht hem te dooden.” (Exodus 4, vers 24)
# O Gott, du frommer Gott (BWV 767). (Overigens staan in het boek alleen de notenbalken genoteerd zonder tekst)

== Achtergrond ==
Maarten ’t Hart baseerde zijn roman op de nooit opgeloste moord op een politieman in [[Maassluis]] in 1956. Hoewel de moord de rode draad vormt in de roman, is het niet puur een misdaadroman. Weliswaar werd het boek in 1994 onderscheiden met [[De Gouden Strop]] voor de beste misdaadroman, maar er spelen andere motieven dan alleen een raadselachtig moord. Het motto van het boek, dat is ontleend aan het Bijbelboek [[Exodus (boek)|Exodus]], geeft dit al aan. Het slaat op de besnijdenis van de zonen van [[Mozes]]. Volgens de [[Thora]] moesten Joodse jongetjes voor de achtste dag na de geboorte besneden worden. De vader was hier verantwoordelijk voor. Toen het God duidelijk werd dat Mozes die besnijdenis niet had uitgevoerd, werd Hij woedend en ging eropuit om Mozes te doden. Mozes was uitverkoren als leider van de [[Israël]]ieten en hij had in de ogen van God een grotere verantwoordelijkheid dan anderen. Pas als blijkt dat de vrouw van Mozes de besnijdenis heeft uitgevoerd, raakt de woede van God bekoeld. Alexander Goudveyl in de roman ziet de dood twee keer in de ogen, als hij in het zwembad bijna verdronken wordt en als hij denkt dat de moordenaar van Arend Vroombout ook op hem gaat schieten. Voor de toen nog gelovige Goudveyl lijkt het alsof God het op hem voorzien heeft. In een interview door [[Theodor Holman]] in de [[HP/De Tijd]] van 3.9.1993, zegt ’t Hart dat hij als kind altijd angst heeft gehad dat God hem zou doden. Vooral omdat de eerstgeborenen in de [[Bijbel (christendom)|Bijbel]] of geofferd of op een andere manier gedood worden. Hij putte dan altijd troost uit de Cantate 80 van Bach: “het was of de vrome God die daarmee werd opgeroepen, de andere God verjoeg, de God die Mozes en hem zocht te doden”. Muziek vormt dan ook het rustpunt in het boek. Het is de muziek die Alexander troost biedt en hem helpt de omgeving te ontvluchten waar zijn ouders wonen. De muziek wordt de nieuwe god van Goudveyl, helemaal als blijkt dat hij vermoedelijk de zoon is van een dirigent en een klassieke zangeres en niet van een vrekkerige voddenkoopman. Het niet geaccepteerd worden is overigens een ander belangrijk thema. De ouders van Alexander worden niet geaccepteerd in 't Hoofd en Alexander niet op school vanwege zijn familie. Vroombout op zijn beurt wordt niet geaccepteerd door zijn geaardheid en gedrag in de oorlog. Opmerkelijk is verder dat een aantal personen die ook in andere romans voorkomen een rol spelen. Zo is de hoofdfiguur Alexander Goudveyl ook al eerder terug te vinden in de roman ''[[Onder de korenmaat]]'' uit 1991 en zal apotheker Minderhout in [[1996]] promoveren tot hoofdfiguur in de roman ''[[De nakomer]]'', inclusief het verhaal van de opgeblazen haringlogger. Een logeerpartij bij Aäron Oberstein, die op het huis van Alexander en Joanna past, brengt Simon en Aäron 54 jaar na het opblazen van de haringlogger, weer enige weken bij elkaar.

== Locatie ==
Het boek bevat ettelijke verwijzingen naar Maassluis, de plaats waar de schrijver geboren werd en opgroeide. De plaatsnaam 't Hoofd lijkt sterk op 't Hooft, een buurt in het centrum van Maassluis, dat evenals 't Hoofd aan de [[Nieuwe Waterweg]] ligt. De hoofdfiguur is opgegroeid ''op de hoek van de President Steynstraat en de Cronjéstraat'', een locatie die in Maassluis bestaat.<ref>[https://maps.google.nl/maps?q=Cronj%C3%A9straat+maassluis&ie=UTF8&ll=51.916997,4.249915&spn=0.001448,0.002411&safe=off&hnear=Cronj%C3%A9straat,+Maassluis,+Zuid-Holland&gl=nl&t=m&z=19&layer=c&cbll=51.916977,4.250018&panoid=U1Q7b998sdYBehoDH_9LZw&cbp=12,252.77,,0,5.51 Hoek van Cronjéstraat en President Steynstraat, Google Street View] Geraadpleegd 17 oktober 2013</ref> Ook de moord is gebaseerd op een historische gebeurtenis in Maassluis.

== Verfilming ==
In 2006 werd het boek onder [[Het woeden der gehele wereld (film)|dezelfde titel]] verfilmd onder regie van [[Guido Pieters]].

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20131022121311/http://www.schrijversweb.nl/tekst.php?id=8589 Recensie op ''Het Schrijversweb'']
* [https://web.archive.org/web/20131022014448/http://www.the-ledge.com/HTML/book.php?ID=765&lan=n Boekbespreking door Pieter Steinz (''NRC Handelsblad'')]

{{Appendix|bron}}

{{DEFAULTSORT:Woeden der gehele wereld}}
[[Categorie:Nederlands bildungsroman]]
[[Categorie:Werk van Maarten 't Hart]]
[[Categorie:Boek over de Holocaust]]
[[Categorie:Roman uit 1993]]

title: Het woeden der gehele wereld

Auteur(s): Maarten 't Hart

Land: Nederland

Taal: Nederlands

Genre: Roman

Uitgever: De Arbeiderspers

Portaal: Literatuur