text:
# Kawasaki H 1-serie
De Kawasaki H 1-serie was een serie motorfietsen die door Kawasaki werd geïntroduceerd in 1969 en bleef bestaan tot 1976.

## Voorgeschiedenis
Vanaf het begin van de jaren zestig probeerden de belangrijkste Japanse motorfietsmerken de Europese en de Amerikaanse markten te veroveren. In Europa werd veel aandacht besteed aan resultaten in het wereldkampioenschap wegrace. De Amerikaanse markt werd grotendeels beheerst door Harley-Davidson, maar dat merk kende geen echt sportieve modellen. Daardoor waren Britse merken als Triumph, Matchless en BSA daar al vrij populair. Honda had al met succes de Honda CB 450 geïntroduceerd. Kawasaki had dankzij de overname van Meguro en Meihatsu weliswaar zware modellen in haar pakket, maar dat waren nog kopieën van Britse motorfietsen: De zwaarste Meihatsu leek sterk op een AJS en de Meguro K 1 Stamina was een BSA A7. De daaruit ontwikkelde Kawasaki W 1 was een BSA A10-kopie. Op de Amerikaanse markt moesten deze machines concurreren met het origineel, en dat konden ze niet aan. Het origineel was simpelweg beter en sneller en de Britse merken kregen meer vertrouwen van de klanten, zeker nu de prijzen vergelijkbaar waren. De directie van Kawasaki begon in 1966 in het geheim aan de ontwikkeling van een nieuwe motorfiets voor de Amerikaanse markt, onder de codenaam "N 100". De 500 cc machine mocht niet minder dan 60 pk leveren en moest de kwart mijl met staande start binnen 13 seconden kunnen afleggen. De plannen werden ernstig verstoord toen Honda in 1968 liet zien hoe het moest: de Honda CB 750 was eigenlijk precies de motor die Kawasaki graag had gebracht, maar waarvoor de ontwikkelingstijd ontbrak.

## Kawasaki H 1 500 Mach III
Het resultaat van een aantal mogelijke bouwwijzen was een zuigergestuurde luchtgekoelde driecilinder tweetakt lijnmotor. Deze H 1 500 Mach III was meteen de snelste staandaard 500 cc machine ter wereld en slechts weinig 750 cc motoren konden tippen aan het vermogen van 60 pk. Hij maakte ook bij de pers veel indruk; men wist immers van de jarenlange pogingen van de Britse motorindustrie om een 500 cc racemotor te ontwikkelen onder de naam "World Beater". Daar had men het in vijf jaar tijd niet verder geschopt dan een door Weslake ontwikkelde racemotor die 70 pk leverde, een vermogen dat de Kawasaki met kleine ingrepen ook moest kunnen halen. De Nederlandse Kawasaki-importeur Henk Vink zette de machine al in maart 1969 in bij de sprints in Uden, waar hij inderdaad de standaardklasse tot 500 cc won, compleet met verlichting en (handelaren-)kenteken, maar hij bleef niet onder de 13 seconden. Hij reed 13,48 seconden, maar dat was toch de tweede tijd van de dag. Alleen Jan Maas was met een 1.000 cc JAP in de "Specials boven 650 cc" klasse sneller. De machine bleek toch wat kritiekpunten te hebben. Het frame was ondanks alles niet op het vermogen berekend, de schokdempers kon men het beste meteen vervangen en de kunststof achtervorklagers moesten al na enkele honderden kilometers vervangen worden door bronzen exemplaren. Het brandstofverbruik was gemiddeld ongeveer 10 liter per 100 km (1:10) en met een brandstoftank van 15 liter moest er dus vaak getankt worden. Wie echt zijn best deed kon de actieradius zelfs halveren. H 1 500 Mach III was een van de eerste - zo niet de eerste - standaardmotor met elektronische ontsteking, maar dat was niet alleen een voordeel: in Duitsland kreeg het model geen typegoedkeuring omdat de elektronische ontsteking storing in het televisiesignaal veroorzaakte.

### Motor
De luchtgekoelde driecilinder motor had een 120° krukas die zes maal gelagerd was en de smering geschiedde met het Kawasaki Injectolube systeem met een aparte oliepomp en een 2,3 liter olietankje aan de rechterkant onder het zadel.

### Aandrijving
Vanaf de krukas zat een tandwieloverbrenging met een reductie van 1:2,41 waardoor de meervoudige natte platenkoppeling werd aangedreven. De machine had vijf versnellingen en de eindaandrijving verliep via een ketting.

### Rijwielgedeelte
Een dergelijk sterke motor moest een stevig frame hebben en daarom had men gekozen voor een uit ronde buizen opgetrokken dubbel wiegframe. De achtervering geschiedde door een swingarm met twee veer/demperelementen, en de voorvering met een telescoopvork. Opmerkelijk genoeg werd die beschreven als een (dure) Ceriani-voorvork, maar al snel werd dit hersteld tot "Ceriane-type voorvork". Men had dus gekopieerd. De voorrem was vrij klein bemeten: het was een trommelrem met een diameter van 20 mm. Ook achter zat een trommelrem. Bij het schakelen moesten alle versnellingen "omhoog" ingeschakeld worden, en de vrijstand zat onder de eerste versnelling. De machine kon eenvoudig worden omgebouwd van links naar rechts schakelen en rechts naar links remmen.

### H 1 B 500 Mach III
Hoewel voor de klant de typebenaming niet veranderde, verscheen in 1970 een licht aangepaste versie onder de fabrieksaanduiding H 1 B. Die kreeg de striping op de tank om de gelijkenis met de zwaardere H 2 750 Mach IV te vergroten. Ook de spatborden werden aangepast en de elektronische ontsteking werd vervangen door contactpunten. Er werd een stuurdemper gemonteerd, een accessoire dat veel gebruikers van de oorspronkelijke H 1 ook al gemonteerd hadden. In het voorwiel werd een enkele schijfrem gemonteerd.

## Kawasaki H 1 R
In 1970 werd er voor het eerst in Europa en Amerika gereden met de raceversie van de machine, de H 1 R. Die debuteerde gelijktijdig in Europa (Rimini) en in Amerika (Daytona 200). In Rimini (een voorjaarsrace in een serie die Mototempora Romagnola heette) was het nat en daar bleken de Kawasaki's niet goed tegen te kunnen. Ze hadden veel last van natte ontstekingen. In de praktijk bleken de H 1 R's ook nogal dorstig, en in combinatie met de vrij kleine tank moesten ze vaak tankstops maken, terwijl andere rijders op één tank een Grand Prix konden rijden. In de Daytona 200 waren tankstops heel normaal (er werd zelfs met snelvulinstallaties getankt). Kawasaki stuurde in 1970 liefst 40 H 1 500 Mach III's naar Amerikaanse dealers en loofde 10.000 dollar uit voor degene die met een dergelijke machine de amateurklasse van de Daytona 200 zou winnen. Dat gebeurde ook: Dusty Bradley won de 100 mijl amateurwedstrijd en verbeterde het oude racerecord met 6,5 km/h gemiddeld. Er waren echter ook rijders met een fabrieksracer. Ginger Molloy was uit Europa gehaald om de Daytona 200 met de H 1 R te rijden. Die machine leverde 75 pk en woog slechts 135 kg, maar moest het opnemen tegen 750 cc viertakten. Molloy eindigde als zesde. In het wereldkampioenschap wegrace was de H 1 R meteen populair en een groot aantal rijders kwamen ermee aan de start. Ginger Molloy eindigde als tweede in het wereldkampioenschap van 1970, maar zowel hij als andere Kawasaki-coureurs verloren wedstrijden doordat ze moesten tanken. In de jaren die volgden kreeg Kawasaki in de 500 cc klasse ook concurrentie van Suzuki en Yamaha, waardoor het in het wereldkampioenschap minder succesvol werd. In 1974 verscheen een verbeterde versie van de H 1 R, met daarin meegenomen ook de ervaringen met de inmiddels verschenen H 2 750 Mach IV. Die nieuwe machine had hetzelfde frame als de Mach IV, schijfremmen en een zesversnellingsbak. De machine van Yvon DuHamel kreeg ook gietwielen.

## Kawasaki H 1 B 500 Special
In 1973 verscheen de H 1 B 500 Special (ook wel aangeduid als H 1 500 SS, maar met de fabriekscode H 1 C), die in grote lijnen nog leek op de originele H 1 500 Mach III, maar motorisch wat geciviliseerder was. Het vermogen was zelfs iets afgenomen, ten gunste van een betere bruikbaarheid over het hele toerenbereik. Het rijwielgedeelte was flink herzien: het frame was iets smaller en de wielbasis wat groter en men had gezorgd voor meer grondspeling. De CDI-elektronische ontsteking was weer terug. Nog in hetzelfde jaar verscheen de H 1 D, die iets zwaarder was door het aangepaste duozadel met kunststof "kontje", een langer voorspatbord en een iets grotere (16 liter) benzinetank. De elektronische ontsteking bleef maar het was nu geen accu-ontsteking meer maar de magneetontsteking van de H 2 750 Mach IV. In 1974 verscheen de H 1 E, die een wat stijver frame kreeg waarbij het motorblok in rubbers was opgehangen. De krukasuitsparingen waarin zich olie verzamelde kregen een systeem om die olie terug te voeren naar de lagers. De H 1 F van 1975 was ongewijzigd, op de kleurstelling na. In 1976 verscheen wel een sterk gewijzigde versie. De KH 500-A8 was aangepast aan de strenger wordende milieu-eisen en het vermogen was drastisch teruggebracht. Hij leverde nog maar 52 pk bij 7.000 tpm. Ook het schakelpatroon was aangepast aan de moderne tijd: één omlaag en de rest omhoog. Eind 1976 verliet de laatste 500 Mach III de fabriek. De 750 Mach IV had al een jaar eerder het loodje gelegd. De top van de markt was door Kawasaki ingevuld met de viercilinder Kawasaki Z 1 900 en de tweecilinder Kawasaki Z 750.

## Kawasaki H 1 RW
De H 1 R werd in 1975 opgevolgd door een watergekoelde versie, de H 1 RW (soms aangeduid als H 1 RS). Deze leverde 90 pk. De machine had gietwielen en rondom schijfremmen. De cilinders waren nu samengebouwd in één blok, evenals de cilinderkoppen. Met deze machine won Mick Grant de Senior TT van 1975, maar dat gebeurde in een periode dat deze race door alle grote coureurs geboycot werd.

## Technische gegevens
| Kawasaki               | H 1 500 Mach III                                             | H 1 R                                                        | H 1 B 500 Special                                                       | H 1 RW                                                       |                                                              |
| ---------------------- | ------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------ | ----------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------ |
| Periode                | 1969-1972                                                    | 1970-1974                                                    | 1973-1976                                                               | 1975-1976                                                    |                                                              |
| Categorie              | sportmotor                                                   | productieracer                                               | sportmotor                                                              | fabrieksracer                                                |                                                              |
| Motortype              | tweetakt                                                     | tweetakt                                                     | tweetakt                                                                | tweetakt                                                     |                                                              |
| Bouwwijze              | driecilinder lijnmotor                                       | driecilinder lijnmotor                                       | driecilinder lijnmotor                                                  | driecilinder lijnmotor                                       |                                                              |
| Koeling                | lucht                                                        |                                                              |                                                                         |                                                              |                                                              |
| Boring                 | 60 mm                                                        | 60 mm                                                        | 60 mm                                                                   | 60 mm                                                        |                                                              |
| Slag                   | 58,8 mm                                                      | 58,8 mm                                                      | 58,8 mm                                                                 | 58,8 mm                                                      |                                                              |
| Cilinderinhoud         | 498,8 cc                                                     | 498,8 cc                                                     | 498,8 cc                                                                | 498,8 cc                                                     |                                                              |
| Compressieverhouding   | 6,8:1                                                        | onbekend                                                     | 6,8:1                                                                   | 7.5:1                                                        |                                                              |
| Brandstoftoevoer       | 3 x Mikuni 28 mm en reed valves                              | onbekend                                                     | 3 x Mikuni 28 mm en reed valves                                         | onbekend                                                     |                                                              |
| Max. Vermogen          | 60 pk (44,1 kW) bij 7.500 tpm                                | 75 pk (55,2 kW) bij 9.000 tpm vanaf 1971: 82 pk (60,3 kW)    | 59 pk (43,3 kW) bij 9.000 tpm vanaf 1976: 52 pk (38,2 kW) bij 7.000 tpm | 90 pk (66,2 kW) bij 10.000 tpm                               |                                                              |
| Primaire aandrijving   | tandwielen                                                   | tandwielen                                                   | tandwielen                                                              | tandwielen                                                   | tandwielen                                                   |
| Koppeling              | meervoudige natte platenkoppeling, (H1R had droge koppeling) | meervoudige natte platenkoppeling, (H1R had droge koppeling) | meervoudige natte platenkoppeling, (H1R had droge koppeling)            | meervoudige natte platenkoppeling, (H1R had droge koppeling) | meervoudige natte platenkoppeling, (H1R had droge koppeling) |
| Versnellingen          | 5                                                            | 5, in 1974: 6                                                | 5                                                                       | 6                                                            |                                                              |
| Secundaire aandrijving | ketting                                                      | ketting                                                      | ketting                                                                 | ketting                                                      | ketting                                                      |
| Rijwielgedeelte        | dubbel wiegframe                                             | dubbel wiegframe                                             | dubbel wiegframe                                                        | dubbel wiegframe                                             |                                                              |
| Remmen                 | trommelremmen, vanaf 1970 schijfrem voor, trommelrem achter  | trommelremmen, in 1974: schijfremmen                         | schijfrem voor, trommelrem achter                                       | schijfremmen                                                 |                                                              |
| Droog gewicht in kg    | 182                                                          | 135                                                          | 185                                                                     | onbekend                                                     |                                                              |

title: Kawasaki H 1-serie

wikitext:
De '''Kawasaki H 1-serie''' was een serie [[motorfiets]]en die door [[Kawasaki (motorfiets)|Kawasaki]] werd geïntroduceerd in 1969 en bleef bestaan tot 1976.

==Voorgeschiedenis==
Vanaf het begin van de [[1960-1969|jaren zestig]] probeerden de belangrijkste [[Japan (hoofdbetekenis)|Japan]]se [[motorfiets]]merken de [[Europa (werelddeel)|Europese]] en de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Amerikaanse]] markten te veroveren. In Europa werd veel aandacht besteed aan resultaten in het [[wereldkampioenschap wegrace]]. De Amerikaanse markt werd grotendeels beheerst door [[Harley-Davidson]], maar dat merk kende geen echt sportieve modellen. Daardoor waren Britse merken als [[Triumph (motorfiets)|Triumph]], [[Matchless]] en [[BSA (bedrijf)|BSA]] daar al vrij populair. [[Honda (motorfiets)|Honda]] had al met succes de [[Honda CB 450]] geïntroduceerd. Kawasaki had dankzij de overname van [[Meguro (motorfiets)|Meguro]] en [[Meihatsu]] weliswaar zware modellen in haar pakket, maar dat waren nog kopieën van Britse motorfietsen: De zwaarste Meihatsu leek sterk op een [[AJS]] en de Meguro K 1 Stamina was een [[BSA A7-serie|BSA A7]]. De daaruit ontwikkelde [[Kawasaki W 1]] was een [[BSA A10-serie|BSA A10]]-kopie. Op de Amerikaanse markt moesten deze machines concurreren met het origineel, en dat konden ze niet aan. Het origineel was simpelweg beter en sneller en de Britse merken kregen meer vertrouwen van de klanten, zeker nu de prijzen vergelijkbaar waren. De directie van Kawasaki begon in 1966 in het geheim aan de ontwikkeling van een nieuwe motorfiets voor de Amerikaanse markt, onder de codenaam "[[N 100 Plan|N 100]]". De 500 cc machine mocht niet minder dan 60 pk leveren en moest de kwart mijl met staande start binnen 13 seconden kunnen afleggen. De plannen werden ernstig verstoord toen [[Honda (motorfiets)|Honda]] in 1968 liet zien hoe het moest: de [[Honda CB 750]] was eigenlijk precies de motor die Kawasaki graag had gebracht, maar waarvoor de ontwikkelingstijd ontbrak.

==Kawasaki H 1 500 Mach III==
[[Bestand:1969 Kawasaki 500 H1 MachIII.jpg|miniatuur|Het oorspronkelijke model uit 1969]]
Het resultaat van een aantal mogelijke bouwwijzen was een zuigergestuurde [[luchtkoeling|luchtgekoelde]] driecilinder [[tweetaktmotor|tweetakt]] [[lijnmotor]]. Deze '''H 1 500 Mach III''' was meteen de snelste staandaard 500 cc machine ter wereld en slechts weinig 750 cc motoren konden tippen aan het vermogen van 60 pk. Hij maakte ook bij de pers veel indruk; men wist immers van de jarenlange pogingen van de Britse motorindustrie om een 500 cc racemotor te ontwikkelen onder de naam "World Beater". Daar had men het in vijf jaar tijd niet verder geschopt dan een door [[Weslake]] ontwikkelde racemotor die 70 pk leverde, een vermogen dat de Kawasaki met kleine ingrepen ook moest kunnen halen. De Nederlandse Kawasaki-importeur [[Henk Vink]] zette de machine al in maart 1969 in bij de [[motorsprint|sprints]] in [[Uden (plaats)|Uden]], waar hij inderdaad de standaardklasse tot 500 cc won, compleet met verlichting en (handelaren-)kenteken, maar hij bleef niet onder de 13 seconden. Hij reed 13,48 seconden, maar dat was toch de tweede tijd van de dag. Alleen Jan Maas was met een 1.000 cc [[JAP]] in de "Specials boven 650 cc" klasse sneller. De machine bleek toch wat kritiekpunten te hebben. Het frame was ondanks alles niet op het vermogen berekend, de schokdempers kon men het beste meteen vervangen en de kunststof achtervorklagers moesten al na enkele honderden kilometers vervangen worden door bronzen exemplaren. Het brandstofverbruik was gemiddeld ongeveer 10 liter per 100 km (1:10) en met een brandstoftank van 15 liter moest er dus vaak getankt worden. Wie echt zijn best deed kon de actieradius zelfs halveren. H 1 500 Mach III was een van de eerste - zo niet de eerste - standaardmotor met elektronische ontsteking, maar dat was niet alleen een voordeel: in Duitsland kreeg het model geen typegoedkeuring omdat de elektronische ontsteking storing in het televisiesignaal veroorzaakte.

===Motor===
De luchtgekoelde driecilinder motor had een 120° [[krukas]] die zes maal gelagerd was en de smering geschiedde met het Kawasaki [[Injectolube]] systeem<ref>het injectolube systeem was nodig omdat langs de Amerikaanse highways geen [[mengsmering]] werd verkocht</ref> met een aparte oliepomp en een 2,3 liter olietankje aan de rechterkant onder het zadel.

===Aandrijving===
Vanaf de krukas zat een tandwieloverbrenging met een reductie van 1:2,41 waardoor de meervoudige natte platenkoppeling werd aangedreven. De machine had vijf versnellingen en de eindaandrijving verliep via een [[kettingaandrijving|ketting]].

===Rijwielgedeelte===
Een dergelijk sterke motor moest een stevig [[frame (fiets)|frame]] hebben en daarom had men gekozen voor een uit ronde buizen opgetrokken [[dubbel wiegframe]]. De achtervering geschiedde door een [[swingarm]] met twee veer/demperelementen, en de voorvering met een [[telescoopvork]]. Opmerkelijk genoeg werd die beschreven als een (dure) Ceriani-voorvork, maar al snel werd dit hersteld tot "Ceriane-type voorvork". Men had dus gekopieerd. De voorrem was vrij klein bemeten: het was een [[trommelrem]] met een diameter van 20 mm. Ook achter zat een trommelrem. Bij het schakelen moesten alle versnellingen "omhoog" ingeschakeld worden, en de vrijstand zat onder de eerste versnelling. De machine kon eenvoudig worden omgebouwd van links naar rechts schakelen en rechts naar links remmen.

===H 1 B 500 Mach III===
[[Bestand:Kawasaki 500.jpg|miniatuur|De H 1 B kreeg de striping van de [[Kawasaki H 2 750 Mach IV]] en een [[schijfrem]] in het voorwiel]]

Hoewel voor de klant de typebenaming niet veranderde, verscheen in 1970 een licht aangepaste versie onder de fabrieksaanduiding H 1 B. Die kreeg de striping op de tank om de gelijkenis met de zwaardere H 2 750 Mach IV te vergroten. Ook de spatborden werden aangepast en de elektronische ontsteking werd vervangen door [[onderbreker|contactpunten]]. Er werd een stuurdemper gemonteerd, een accessoire dat veel gebruikers van de oorspronkelijke H 1 ook al gemonteerd hadden. In het voorwiel werd een enkele schijfrem gemonteerd.

==Kawasaki H 1 R==
[[Bestand:Kawasaki H1R.jpg|links|miniatuur|Kawasaki H 1 R]]
In 1970 werd er voor het eerst in Europa en Amerika gereden met de raceversie van de machine, de '''H 1 R'''. Die debuteerde gelijktijdig in Europa ([[Rimini (stad)|Rimini]]) en in Amerika ([[Daytona 200]]). In Rimini (een voorjaarsrace in een serie die [[Mototempora Romagnola]] heette) was het nat en daar bleken de Kawasaki's niet goed tegen te kunnen. Ze hadden veel last van natte ontstekingen. In de praktijk bleken de H 1 R's ook nogal dorstig, en in combinatie met de vrij kleine tank moesten ze vaak tankstops maken, terwijl andere rijders op één tank een Grand Prix konden rijden. In de Daytona 200 waren tankstops heel normaal (er werd zelfs met snelvulinstallaties getankt). Kawasaki stuurde in 1970 liefst 40 H 1 500 Mach III's naar Amerikaanse dealers en loofde 10.000 [[Amerikaanse dollar|dollar]] uit voor degene die met een dergelijke machine de amateurklasse van de Daytona 200 zou winnen. Dat gebeurde ook: Dusty Bradley won de 100 mijl amateurwedstrijd en verbeterde het oude racerecord met 6,5 km/h gemiddeld. Er waren echter ook rijders met een fabrieksracer. [[Ginger Molloy]] was uit Europa gehaald om de Daytona 200 met de H 1 R te rijden. Die machine leverde 75 pk en woog slechts 135 kg, maar moest het opnemen tegen 750 cc [[viertaktmotor|viertakten]]. Molloy eindigde als zesde. In het [[wereldkampioenschap wegrace]] was de H 1 R meteen populair en een groot aantal rijders kwamen ermee aan de start. Ginger Molloy eindigde als tweede in het [[wereldkampioenschap wegrace 1970|wereldkampioenschap van 1970]], maar zowel hij als andere Kawasaki-coureurs verloren wedstrijden doordat ze moesten tanken. In de jaren die volgden kreeg Kawasaki in de 500 cc klasse ook concurrentie van Suzuki en [[Yamaha Motor Company|Yamaha]], waardoor het in het wereldkampioenschap minder succesvol werd. In 1974 verscheen een verbeterde versie van de H 1 R, met daarin meegenomen ook de ervaringen met de inmiddels verschenen [[Kawasaki H 2 750 Mach IV|H 2 750 Mach IV]]. Die nieuwe machine had hetzelfde frame als de Mach IV, schijfremmen en een zesversnellingsbak. De machine van [[Yvon DuHamel]] kreeg ook [[gietwiel]]en.

==Kawasaki H 1 B 500 Special==
In 1973 verscheen de '''H 1 B 500 Special''' (ook wel aangeduid als '''H 1 500 SS''', maar met de fabriekscode '''H 1 C'''), die in grote lijnen nog leek op de originele H 1 500 Mach III, maar motorisch wat geciviliseerder was. Het vermogen was zelfs iets afgenomen, ten gunste van een betere bruikbaarheid over het hele toerenbereik. Het rijwielgedeelte was flink herzien: het frame was iets smaller en de [[wielbasis]] wat groter en men had gezorgd voor meer [[grondspeling]]. De CDI-elektronische ontsteking was weer terug. Nog in hetzelfde jaar verscheen de '''H 1 D''', die iets zwaarder was door het aangepaste duozadel met kunststof "kontje", een langer voorspatbord en een iets grotere (16 liter) benzinetank. De elektronische ontsteking bleef maar het was nu geen accu-ontsteking meer maar de magneetontsteking van de H 2 750 Mach IV. In 1974 verscheen de '''H 1 E''', die een wat stijver frame kreeg waarbij het motorblok in rubbers was opgehangen. De krukasuitsparingen waarin zich olie verzamelde kregen een systeem om die olie terug te voeren naar de lagers. De '''H 1 F''' van 1975 was ongewijzigd, op de kleurstelling na. In 1976 verscheen wel een sterk gewijzigde versie. De '''KH 500-A8''' was aangepast aan de strenger wordende milieu-eisen en het vermogen was drastisch teruggebracht. Hij leverde nog maar 52 pk bij 7.000 tpm. Ook het schakelpatroon was aangepast aan de moderne tijd: één omlaag en de rest omhoog. Eind 1976 verliet de laatste 500 Mach III de fabriek. De 750 Mach IV had al een jaar eerder het loodje gelegd. De top van de markt was door Kawasaki ingevuld met de viercilinder [[Kawasaki Z 1 900]] en de tweecilinder [[Kawasaki Z 750]].

==Kawasaki H 1 RW==
De H 1 R werd in 1975 opgevolgd door een [[waterkoeling|watergekoelde]] versie, de '''H 1 RW''' (soms aangeduid als '''H 1 RS'''). Deze leverde 90 pk. De machine had gietwielen en rondom schijfremmen. De cilinders waren nu samengebouwd in één blok, evenals de [[cilinderkop]]pen. Met deze machine won [[Mick Grant]] de [[Senior TT]] van 1975, maar dat gebeurde in een periode dat deze race door alle grote coureurs geboycot werd.

==Technische gegevens==
{| class="wikitable"
!Kawasaki!!H 1 500 Mach III!!H 1 R!!H 1 B 500 Special!!H 1 RW
|-
|'''Periode'''
|align="center"|1969-1972
|align="center"|1970-1974
|align="center"|1973-1976
|align="center"|1975-1976
|-
|'''Categorie'''
|align="center"|[[sportmotor]]
|align="center"|[[productieracer]]
|align="center"|sportmotor
|align="center"|fabrieksracer
|-
|'''Motortype'''
|colspan="4" align="center"|[[tweetaktmotor|tweetakt]]
|-
|'''Bouwwijze'''
|colspan="4" align="center"|driecilinder [[lijnmotor]]
|-
|'''Koeling'''
|align="center"|[[Luchtkoeling|lucht]]
|-
|'''[[Boring (werktuigbouw)|Boring]]'''
|colspan="4" align="center"|60 mm
|-
|'''[[Slag (zuiger)|Slag]]'''
|colspan="4" align="center"|58,8 mm
|-
|'''[[Cilinderinhoud]]'''
|colspan="4" align="center"|498,8 cc
|-
|'''[[Compressieverhouding]]'''
|align="center"|6,8:1
|align="center"|onbekend
|align="center"|6,8:1
|align="center"|7.5:1
|-
|'''Brandstoftoevoer'''
|align="center"|3 x Mikuni 28 mm

en [[reed valve]]s
|align="center"|onbekend
|align="center"|3 x Mikuni 28 mm

en reed valves
|align="center"|onbekend
|-
|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)|Vermogen]]'''
|align="center"|60 pk (44,1 kW)

bij 7.500 tpm
|align="center"|75 pk (55,2 kW)

bij 9.000 tpm

vanaf 1971: 82 pk (60,3 kW)
|align="center"|59 pk (43,3 kW)

bij 9.000 tpm

vanaf 1976: 52 pk (38,2 kW)

bij 7.000 tpm
|align="center"|90 pk (66,2 kW)

bij 10.000 tpm
|-
|'''[[Primaire aandrijving]]'''
|colspan="5" align="center"|[[tandwiel]]en
|-
|'''[[Koppeling (aandrijving)|Koppeling]]'''
|colspan="5" align="center"|meervoudige natte platenkoppeling, (H1R had droge koppeling)
|-
|'''[[Versnellingsbak|Versnellingen]]'''
|align="center"|5
|align="center"|5,

in 1974: 6
|align="center"|5
|align="center"|6
|-
|'''[[Secundaire aandrijving]]'''
|colspan="5" align="center"|[[kettingaandrijving|ketting]]
|-
|'''[[Rijwielgedeelte]]'''
|colspan="4" align="center"|[[dubbel wiegframe]]
|-
|'''[[Rem]]men'''
|align="center"|[[trommelrem]]men,

vanaf 1970 [[schijfrem]] voor,

trommelrem achter
|align="center"|trommelremmen,

in 1974: [[schijfrem]]men
|align="center"|schijfrem voor,

trommelrem achter
|align="center"|schijfremmen
|-
|'''[[Droog gewicht]] in kg'''
|align="center"|182
|align="center"|135
|align="center"|185
|align="center"|onbekend
|}

{{Appendix|2=
* John Carrol: The motorcycle, a definitive history, Smithmark publishers, New York, {{ISBN|0-8317-6292-6}}
* Moto 73
* Motor Magazine
* Roland Brown: Classic Motorcycles, the complete book of motorcycles and their riders, Annes Publishing Ltd 1996, 1999, {{ISBN|1-84081-174-9}}
== Voetnoten ==
{{References}}
}}

[[Categorie:Kawasaki|H 1-serie]]


text:
# Nupserha perforata
Nupserha perforata is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Breuning.

wikiname: nlwiki

title: Nupserha perforata

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Nupserha perforata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Lamiinae]]
| geslacht = ''[[Nupserha]]''
| w-naam = ''Nupserha perforata''
| auteur = [[Stephan von Breuning|Breuning]]
| datum = 1958
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Nupserha perforata''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Breuning.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|18}}

[[Categorie:Nupserha|perforata]]

title: Nupserha perforata

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Lamiinae

Geslacht: Nupserha

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Perilampus ocellatus
Perilampus ocellatus is een vliesvleugelig insect uit de familie Perilampidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Smulyan.

title: Perilampus ocellatus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Perilampus ocellatus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Perilampidae]]
| geslacht = ''[[Perilampus]]''
| w-naam = ''Perilampus ocellatus''
| auteur = Smulyan
| datum = 1936
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Perilampus ocellatus''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Perilampidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Smulyan.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Perilampus&Speciesqtype=equals&Species=ocellatus {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Perilampidae]]

title: Perilampus ocellatus

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Perilampidae

Geslacht: Perilampus

title: Soort


text:
# Pseudoneureclipsis anakselan
Pseudoneureclipsis anakselan is een schietmot uit de
familie Dipseudopsidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.

title: Pseudoneureclipsis anakselan

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pseudoneureclipsis anakselan''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Trichoptera]] (Schietmotten)
| familie = [[Dipseudopsidae]]
| geslacht = ''[[Pseudoneureclipsis]]''
| w-naam = ''Pseudoneureclipsis anakselan''
| auteur = H Malicky
| datum = 1995
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Pseudoneureclipsis anakselan''''' is een [[schietmotten|schietmot]] uit de
familie [[Dipseudopsidae]]. De soort komt voor in het [[Oriëntaals gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=06|4=20}}

[[Categorie:Schietmot uit het Oriëntaals gebied]]
[[Categorie:Dipseudopsidae]]

title: Pseudoneureclipsis anakselan

Orde: Trichoptera (Schietmotten)

Familie: Dipseudopsidae

Geslacht: Pseudoneureclipsis

title: Soort


text:
# Clathrine
Clathrine is een eiwit dat vesikels bedekt die de cel en de vesikels in staat stellen grote moleculen, die niet door het celmembraan passeren, op te nemen of af te scheiden. De beklede vesikels zijn ook belangrijk voor intracellulair transport van moleculen. Het eiwit vormt een kooi rond de vesikels met vijf- en/of zeshoekige mazen. Deze worden gevormd door de triskelions van clathrine, die uit drie lichte eiwitketens en drie zware eiwitketens bestaan.

## Structuur
Clathrine is ontdekt en benoemd door Barbara Pearse in 1976. Zij merkt op dat de aminozuren-sequentie van clathrine erg geconserveerd is zowel onder de verschillende weefsels als tussen verschillende soorten. Het clathrine triskelion bestaat uit drie zware ketens die verbonden zijn aan hun C-termini. Elke zware keten van ~180 kDa heeft een lichte keten van ~25 kDa die er stevig aan vastzit. De drie zware ketens vormen de structurele ruggengraat van het clathrine rooster terwijl de drie lichte ketens de vorming en de afbraak van het clathrine rooster reguleren. Er zijn twee vormen van clathrine lichte ketens, aangeduid met a en b. De belangrijkste zware keten van clathrine, waarvan het gen bij de mens gelegen is op chromosoom 17, wordt in alle cellen aangetroffen. Een tweede zware keten van clathrine, met gen op chromosoom 22, wordt tot expressie gebracht in spieren.

## Mechanisme
Gedurende endocytose, bij het opnemen van extracellulaire moleculen, trekt het celmembraan zich naar binnen en wordt met de sluiting ervan een intracellulair blaasje gevormd, dat bekleed is met clathrine en dat zich voegt naar zijn bestemming. Clathrine zelf kan mogelijk een blaasje afknijpen door interactie tussen zijn ketens en de membraanfosfolipiden. Clathrine kan mogelijk ook interageren met andere moleculen, om de vorming van blaasjes op bepaalde plekken van het membraan te garanderen en te zorgen voor hun transport naar specifieke locaties in de cel.
Clathrine kan zich niet rechtstreeks aan het membraan of aan de te transporteren lading binden en maakt gebruik van adapter eiwitten. Het triskelion bindt zich aan andere triskelia die aan het membraan vastzitten om een afgerond rooster van zeshoeken en vijfhoeken te vormen dat doet denken aan de vlakken op een voetbal. Dit geheel trekt het membraan in een uit- of instulping. Met verschillende combinaties van 5-zijdige en 6-zijdige ringen, kunnen vesikels van verschillende groottes worden samengesteld. De kleinste clathrine kooi die gewoonlijk wordt afgebeeld heeft 12 vijfhoeken en slechts twee zeshoeken.
De met clathrine bedekte vesikels sorteren hun inhoud naar het celmembraan, naar het Golgi apparaat en endosomale compartimenten. Zodra een vesikel zich losmaakt van het membraan en in het cytoplasma terechtkomt, valt de kooi snel uiteen, de clathrine wordt gerecycled terwijl het onbedekte vesikel zelf naar verschillende locaties wordt getransporteerd.

## Open vragen
Behalve de kooi van het vesikel, vormt de cel ook platte roosters van zeshoekige mazen zoals in een honingraat, die 'plaques' genoemd worden. Voor jaren was het de vraag hoe clathrine van een zeshoekige platte honingraat kon worden omgevormd tot een voetbal-structuur met vijfhoekige mazen. Algemeen wordt aangenomen dat plaques een tussenstadium zijn in de vorming van beklede blaasjes, maar het mechanisme waarmee een plat rooster verandert in een veelvlakkige kooi is nog steeds niet duidelijk. Vooral de transformatie van hexagonen in het platte rooster tot 12 pentagonen in de kooi is dan moeilijk te verklaren.

title: Clathrine

wikitext:
[[File:Clathrin cage viewed by croelectron microscopy.jpg|thumb|Kooi van clathrine bestaand uit 12 pentagonen en 2 hexagonen geobserveerd met [[Cryogene elektronenmicroscopie|cryogene electronenmicroscopie]]. Een van de [[Triskelion|triskelions]] is weergegeven in blauw.]]'''Clathrine''' is een [[Eiwitten|eiwit]] dat [[Vesikel (cel)|vesikels]] bedekt die de cel en de vesikels in staat stellen grote [[Molecuul|moleculen]], die niet door het [[celmembraan]] passeren, op te nemen of af te scheiden. De beklede vesikels zijn ook belangrijk voor intracellulair transport van moleculen. Het eiwit vormt een kooi rond de vesikels met vijf- en/of zeshoekige mazen. Deze worden gevormd door de [[Triskelion|triskelions]] van clathrine, die uit drie lichte eiwitketens en drie zware eiwitketens bestaan.

== Structuur ==
Clathrine is ontdekt en benoemd door Barbara Pearse in 1976. Zij merkt op dat de [[Aminozuur|aminozuren]]-sequentie van clathrine erg geconserveerd is zowel onder de verschillende [[Weefsel (biologie)|weefsels]] als tussen verschillende [[Soort|soorten]].<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Pearse |voornaam=B M |titel=Clathrin: a unique protein associated with intracellular transfer of membrane by coated vesicles. |url=https://pnas.org/doi/full/10.1073/pnas.73.4.1255 |jaargang=73 |tijdschrift=Proceedings of the National Academy of Sciences |datum=1976-04 |taal=en |nummer=4 |doi=10.1073/pnas.73.4.1255 |issn=0027-8424 |pmid=1063406 |pmc=PMC430241 |pagina's=1255–1259}}</ref> Het clathrine triskelion bestaat uit drie zware ketens die verbonden zijn aan hun [[C-terminus|C-termini]]. Elke zware keten van ~180 kDa heeft een lichte keten van ~25 kDa die er stevig aan vastzit. De drie zware ketens vormen de structurele ruggengraat van het clathrine rooster terwijl de drie lichte ketens de vorming en de afbraak van het clathrine rooster reguleren. Er zijn twee vormen van clathrine lichte ketens, aangeduid met a en b. De belangrijkste zware keten van clathrine, waarvan het gen bij de mens gelegen is op chromosoom 17, wordt in alle cellen aangetroffen. Een tweede zware keten van clathrine, met gen op chromosoom 22, wordt tot expressie gebracht in spieren.<ref name=":1">{{Citeer tijdschrift |achternaam=Robinson |voornaam=Margaret S. |titel=Forty Years of Clathrin-coated Vesicles |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/tra.12335 |jaargang=16 |tijdschrift=Traffic |datum=2015 |taal=en |nummer=12 |doi=10.1111/tra.12335 |issn=1600-0854 |pagina's=1210–1238}}</ref>

== Mechanisme ==
[[File:Membrana Clatrina.png|thumb|Freeze-etch [[elektronenmicroscopie]]. Clathrina aan de binnenzijde van het celmembraan (rood). Zowel de 'plaques' als de beginnende blaasjes van endocytose zijn als hobbels te zien. Ook een bekleed vesikel is rechts zichtbaar.|300x300px]]Gedurende [[endocytose]], bij het opnemen van extracellulaire moleculen, trekt het celmembraan zich naar binnen en wordt met de sluiting ervan een intracellulair blaasje gevormd, dat bekleed is met clathrine en dat zich voegt naar zijn bestemming.<ref>{{Citeer web |url=https://www.utwente.nl/nieuws/2011/7/182771/endocytose-blijkt-eenvoudiger-dan-gedacht |titel=Endocytose blijkt eenvoudiger dan gedacht |bezochtdatum=2024-12-27 |werk=Universiteit Twente |taal=nl}}</ref> Clathrine zelf kan mogelijk een blaasje afknijpen door interactie tussen zijn ketens en de membraanfosfolipiden. Clathrine kan mogelijk ook interageren met andere moleculen, om de vorming van blaasjes op bepaalde plekken van het membraan te garanderen en te zorgen voor hun transport naar specifieke locaties in de cel.<ref name=":1" />

Clathrine kan zich niet rechtstreeks aan het membraan of aan de te transporteren lading binden en maakt gebruik van adapter eiwitten. Het triskelion bindt zich aan andere triskelia die aan het membraan vastzitten om een afgerond rooster van zeshoeken en vijfhoeken te vormen dat doet denken aan de vlakken op een voetbal. Dit geheel trekt het membraan in een uit- of instulping. Met verschillende combinaties van 5-zijdige en 6-zijdige ringen, kunnen vesikels van verschillende groottes worden samengesteld. De kleinste clathrine kooi die gewoonlijk wordt afgebeeld heeft 12 vijfhoeken en slechts twee zeshoeken.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Fotin |voornaam=Alexander |titel=Structure determination of clathrin coats to subnanometer resolution by single particle cryo-electron microscopy |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1047847706002073 |jaargang=156 |tijdschrift=Journal of Structural Biology |datum=2006-12 |taal=en |nummer=3 |doi=10.1016/j.jsb.2006.07.001 |pmid=16908193 |pmc=PMC2910098 |pagina's=453–460 |last2=Kirchhausen |first2=Tomas |last3=Grigorieff |first3=Nikolaus |last4=Harrison |first4=Stephen C. |last5=Walz |first5=Thomas}}</ref>

De met clathrine bedekte vesikels sorteren hun inhoud naar het celmembraan, naar het [[Golgicomplex|Golgi apparaat]] en [[Endocytose|endosomale compartimenten]]. Zodra een vesikel zich losmaakt van het membraan en in het [[cytoplasma]] terechtkomt, valt de kooi snel uiteen, de clathrine wordt gerecycled terwijl het onbedekte vesikel zelf naar verschillende locaties wordt getransporteerd.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Higgins |voornaam=Matthew K. |titel=Snap-shots of clathrin-mediated endocytosis |url=https://doi.org/10.1016/s0968-0004(02)02089-3 |jaargang=27 |tijdschrift=Trends in Biochemical Sciences |datum=2002-05 |nummer=5 |doi=10.1016/s0968-0004(02)02089-3 |issn=0968-0004 |pagina's=257–263 |last2=McMahon |first2=Harvey T.}}</ref>

== Open vragen ==
Behalve de kooi van het vesikel, vormt de cel ook platte roosters van zeshoekige mazen zoals in een honingraat, die 'plaques' genoemd worden. Voor jaren was het de vraag hoe clathrine van een zeshoekige platte honingraat kon worden omgevormd tot een voetbal-structuur met vijfhoekige mazen. Algemeen wordt aangenomen dat plaques een tussenstadium zijn in de vorming van beklede blaasjes, maar het mechanisme waarmee een plat rooster verandert in een veelvlakkige kooi is nog steeds niet duidelijk. Vooral de transformatie van hexagonen in het platte rooster tot 12 pentagonen in de kooi is dan moeilijk te verklaren.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=den Otter |voornaam=Wouter K. |titel=The Generation of Curved Clathrin Coats from Flat Plaques |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0854.2011.01241.x |jaargang=12 |tijdschrift=Traffic |datum=2011 |taal=en |nummer=10 |doi=10.1111/j.1600-0854.2011.01241.x |issn=1600-0854 |pagina's=1407–1416 |last2=Briels |first2=Wim J.}}</ref>

{{Appendix}}
[[Categorie:Celbiologie]]


text:
# Kedungpari
Kedungpari is een bestuurslaag in het regentschap Jombang van de provincie Oost-Java, Indonesië. Kedungpari telt 4386 inwoners (volkstelling 2010).

title: Kedungpari

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Kedungpari
| inwoners       = 4386
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Oost-Java]] (Jawa Timur)
| regentschap    = [[Jombang (regentschap)|Jombang]]
| onderdistrict  = [[Mojowarno (onderdistrict)|Mojowarno]]
| eiland         = [[Java (eiland)|Java]]
| tijdzone       = +7
| code desa      = 3517060001
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Kedungpari''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Jombang (regentschap)|Jombang]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Oost-Java]], [[Indonesië]]. Kedungpari telt 4386 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=23}}

[[Categorie:Plaats in Oost-Java]]

title: Situering

Eiland: Java

Provincie: Oost-Java (Jawa Timur)

Regentschap of · stadsgemeente: Jombang

Onderdistrict: Mojowarno

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Pterostichus coracinus
Pterostichus coracinus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Newman.

title: Pterostichus coracinus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pterostichus coracinus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Pterostichinae]]
| geslacht = ''[[Pterostichus]]''
| w-naam = ''Pterostichus coracinus''
| auteur = [[Edward Newman|Newman]]
| datum = 1838
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Pterostichus coracinus''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Pterostichus+coracinus Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1838 door Newman.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Pterostichus|coracinus]]

title: Pterostichus coracinus

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Pterostichinae

Geslacht: Pterostichus

title: Soort


text:
# Oxidercia cymatistis
Oxidercia cymatistis is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1926 door Hampson.

title: Oxidercia cymatistis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Oxidercia cymatistis''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Calpinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Oxidercia]]''
| w-naam = ''Oxidercia cymatistis''
| auteur = Hampson
| datum = 1926
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Oxidercia cymatistis''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1926 door Hampson.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|11}}

[[Categorie:Oxidercia|cymatistis]]

title: Oxidercia cymatistis

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Calpinae

Geslacht: Oxidercia

title: Soort


text:
# Sequent Computer Systems
Sequent Computer Systems was een Amerikaans computerbedrijf dat multiprocessing computersystemen ontwierp en produceerde. Ze behoorden tot de pioniers op het gebied van high-performance SMP-gebaseerde open systemen en innoveerden zowel op het vlak van hardware (cachebeheer en interrupt handling) als software (read-copy-update).

## Geschiedenis
Sequent werd opgericht in 1983, aanvankelijk onder de naam Sequel, door een groep van zeventien ingenieurs en leidinggevenden die Intel verlieten nadat het mislukte iAPX 432 "mainframe on a chip"-project werd geschrapt. Met Sequent ontwikkelden ze een lijn SMP-computers, destijds beschouwd als een van de meer beloftevolle gebieden in computerontwerp.
Via een partnerschap met Oracle Corporation werd Sequent eind jaren 80 en begin jaren 90 een dominant high-end UNIX-platform. Later introduceerden ze een next-generation high-end platform voor UNIX en Windows NT op basis van een Non-Uniform Memory Access-architectuur: NUMA-Q.
Toen de hardwareprijzen eind jaren 90 daalden en Intel zijn serverfocus verlegde naar de Itanium-processorfamilie, sloot Sequent zich in oktober 1998 aan bij Project Monterey, een inititatief van IBM en Santa Cruz Operation dat tot doel had een NUMA-geschikte gestandaardiseerde Unix te ontwikkelen voor IA-32-, IA-64-, POWER en PowerPC-platforms. Dit project mislukte echter omdat zowel IBM als SCO zich rond de eeuwwisseling op de Linux-markt begonnen te concentreren. Project Monterey vormde wel de basis voor een rechtszaak die de latere SCO Group inspande tegen IBM omdat IBM op een ongeoorloofde manier Unix-technologie aan Linux toegevoegd zou hebben.
In juli 1999 werd Sequent overgenomen door IBM voor $810 miljoen. Destijds verkondigde de CEO van Sequent dat zijn technologie "zijn weg zou vinden doorheen het hele productaanbod van IBM" en IBM kondigde aan dat het Sequent-technologie zou integreren in zijn eigen servers", maar in 2002 leidde een daling in de verkoop van de modellen die van Sequent waren overgenomen tot het afstoten van de Sequent-productlijn.

## Producten

### Balance
De eerste computersystemen van Sequent waren de Balance 8000 uit 1984 en de Balance 21000  uit 1986. Beide modellen waren gebaseerd op 10 MHz NS32032-processors van National Semiconductor, elk met een kleine write-through-cache die was verbonden met een gemeenschappelijk geheugen om een gedeeld geheugensysteem te vormen. De Balance 8000 ondersteunde maximaal 6 printplaten met twee processors voor een totaal maximum van 12 processors. De Balance 21000 ondersteunde maximaal 15 printplaten met twee processors voor een totaal maximum van 30 processors.
Beide systemen beschikten over een Multibus-backplane waar terminal multiplexer, Ethernet en andere controllers geïnstalleerd konden worden. Er was ook een SCSI-controller en een Interphase SMD of SMD-E schijfcontroller beschikbaar.
De systemen draaiden een aangepaste versie van 4.2BSD Unix, die het bedrijf DYNIX (DYNamic unIX) noemde. De machines waren ontworpen om te concurreren met de DEC VAX-11/780. Naast een reeks goedkope processoren die elk proces konden uitvoeren, bevatte het systeem een reeks bibliotheken die door programmeurs konden gebruikt worden om applicaties te ontwikkelen die meer dan één processor tegelijk konden gebruiken.

### Symmetry
Het volgende product van Sequent was de Intel 80386-gebaseerde Symmetry. De Symmetry S-serie modellen S3, S16, S27 en S81, uitgebracht in 1987, ondersteunden tussen de 2 en 30 processoren, met behulp van een nieuwe copy-back cache en een bredere 64-bit geheugenbus. De Symmetry 2000-modellen uit 1991 voegden meerdere SCSI-borden toe en werden aangeboden in versies met één tot zes Intel 80486-processoren. Het jaar daarop voegden ze de VMEbus-gebaseerde Symmetry 2000/x50 toe met snellere CPU's.
Eind jaren 80 en begin jaren 90 vonden er grote veranderingen plaats aan de softwarekant van Sequent. DYNIX werd vervangen door DYNIX/ptx, dat gebaseerd was op een fusie van AT&T Corporation's UNIX System V en 4.2BSD. Dit was in een periode waarin Sequent's high-end systemen, in het bijzonder hun high-end databaseservers, bijzonder succesvol werden dankzij een nauwe samenwerking met Oracle. In 1993 werd de Symmetry 2000/x90 geïntroduceerd samen met de ptx/Cluster-software, die verschillende high availability-functies toevoegde en aangepaste ondersteuning bood voor Oracle Parallel Server.
In 1994 introduceerde Sequent de Symmetry 5000-serie modellen SE20, SE60 en SE90, die 66 MHz Pentium CPU's gebruikten in systemen van 2 tot 30 processors. Het jaar daarop volgde de SE30/70/100-serie met 100 MHz Pentiums en vervolgens in 1996 de SE40/80/120-serie met 166 MHz Pentiums. Een variant van de Symmetry 5000, de WinServer 5000-serie, draaide Windows NT in plaats van DYNIX/ptx.

### NUMA-Q
Alhoewel Sequent een pionier was op het vlak van SMP-architectuur, kreeg het bedrijf in de jaren 90 te maken met toenemende concurrentie voor SMP-systemen en de toenemende integratie van SMP-technologie in microprocessoren. Om zich opnieuw te kunnen onderscheiden van andere bedrijven begon Sequent te investeren in de ontwikkeling van een systeem gebaseerd op een cache-coherente Non-Uniform Memory Access-architectuur (ccNUMA) die gebruik maakte van een Scalable Coherent Interface. NUMA verdeelt het geheugen over de processoren, waardoor de bottleneck die optreedt bij een enkel monolithisch geheugen wordt vermeden. Door het gebruik van NUMA zouden hun multiprocessormachines over het algemeen beter presteren dan SMP-systemen, tenminste wanneer de taken dicht bij hun geheugen kunnen worden uitgevoerd (zoals het geval is bij servers, waar taken doorgaans geen grote hoeveelheden gegevens delen).
In 1996 bracht Sequent de NUMA-Q 2000 uit, de eerste van een nieuwe serie machines gebaseerd op deze nieuwe architectuur, intern bekend als STiNG, een afkorting voor Sequent: The Next Generation (with Intel inside). Het was het laatste systeem dat werd uitgebracht voordat het bedrijf in 1999 door IBM werd gekocht. Wegens dalende verkoopcijfers doekte IBM de Sequent-productlijn eind 2002 op.
IBM bracht daarna nog verschillende x86-servers uit met een NUMA-architectuur. De eerste was de x440 in augustus 2002 met een vervolg x445 in 2003. In 2004 werd een op Itanium gebaseerde x455 toegevoegd aan de NUMA-familie. Gedurende deze periode werd NUMA-technologie de basis voor IBM's extended X-Architecture (eXA) die gebruikt wordt in IBM System x.

title: Sequent Computer Systems

wikitext:
{{Infobox bedrijf
| bedrijfsnaam        = Sequent Computer Systems
| bedrijfslogo        = Sequent Computer Systems logo.svg
| bedrijfslogobreedte =
| afbeelding          =
| onderschrift        =
| slogan              =
| rechtsvorm          =
| oprichting          = 1983
| voorganger          =
| opheffing           = 1999
| oorzaak einde       = overgenomen door [[IBM]]
| oprichter           =
| eigenaar            =
| sleutelfiguren      = Casey Powell (CEO)<ref name="wired" />
| land                = {{US}}
| locatie             = [[Beaverton (Oregon)]]
| werknemers          = 2500 <small>(1999)</small><ref name="wired" />
| producten           = High-end computers
| sector              =
| industrie           = [[Hardware]]
| omzet               =
| winst               =
| website             =
| overig              =
}}
'''Sequent Computer Systems''' was een [[Verenigde Staten|Amerikaans]] computerbedrijf dat [[multiprocessing]] [[computer]]systemen ontwierp en produceerde. Ze behoorden tot de pioniers op het gebied van high-performance [[symmetric multiprocessing|SMP]]-gebaseerde [[open systeem (informatica)|open systemen]] en innoveerden zowel op het vlak van hardware ([[cache (tijdelijk geheugen)|cache]]beheer en [[interrupt]] handling) als software ([[read-copy-update]]).

==Geschiedenis ==
Sequent werd opgericht in 1983,<ref name="RICM">{{Citeer web |url=https://www.ricomputermuseum.org/collections-gallery/equipment/sequent-5000 |titel=Sequent Symmetry 5000 |werk=RICM |taal=en}}</ref> aanvankelijk onder de naam '''Sequel''',<ref name="Dongarra">{{Citeer web |url=https://www.osti.gov/servlets/purl/5702408 |formaat={{pdf}} |titel=Advanced Architecture Computers |voornaam=Jack J. |achternaam=Dongarra |medeauteurs=Duff, Iain F. |werk=ANL/MCS-TM-57 |paginas=pp. 101-105 |datum=september 1989 |taal=en}}</ref> door een groep van zeventien ingenieurs en leidinggevenden die [[Intel]] verlieten nadat het mislukte [[Intel iAPX 432|iAPX 432]] "mainframe on a chip"-project werd geschrapt. Met Sequent ontwikkelden ze een lijn SMP-computers, destijds beschouwd als een van de meer beloftevolle gebieden in computerontwerp.

Via een partnerschap met [[Oracle Corporation]] werd Sequent eind jaren 80 en begin jaren 90 een dominant high-end [[UNIX]]-platform. Later introduceerden ze een next-generation high-end platform voor UNIX en [[Windows NT]] op basis van een [[Non-Uniform Memory Access]]-architectuur: NUMA-Q.

Toen de hardwareprijzen eind jaren 90 daalden en Intel zijn serverfocus verlegde naar de [[Itanium]]-processorfamilie, sloot Sequent zich in oktober 1998 aan bij [[Project Monterey]], een inititatief van [[IBM]] en [[Santa Cruz Operation]] dat tot doel had een NUMA-geschikte gestandaardiseerde Unix te ontwikkelen voor [[IA-32]]-, [[IA-64]]-, [[IBM POWER|POWER]] en [[PowerPC]]-platforms.<ref name="cnet">{{Citeer web |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/sequent-was-overmatched-ceo-says/ |titel=Sequent was overmatched, CEO says |voornaam=Stephen |achternaam=Shankland |werk=CNet |datum=2004-02-27 |taal=en}}</ref> Dit project mislukte echter omdat zowel IBM als SCO zich rond de eeuwwisseling op de Linux-markt begonnen te concentreren. Project Monterey vormde wel de basis voor een rechtszaak die de latere [[SCO Group]] inspande tegen IBM omdat IBM op een ongeoorloofde manier Unix-technologie aan Linux toegevoegd zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=http://www.groklaw.net/article.php?story=6 |titel=SCO Falls Downstairs, Hitting its Head on Every Step — Updated: SCOsource is Born |werk=[[Groklaw]] |datum=2003-05-17 |taal=en |bezochtdatum=2024-07-26 |archiefdatum=2023-03-25 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230325100607/http://www.groklaw.net/article.php?story=6 |dodeurl=ja }}</ref>

In juli 1999 werd Sequent overgenomen door IBM voor [[Amerikaanse dollar|$]]810 miljoen.<ref name="wired">{{Citeer web |url=https://www.wired.com/1999/07/ibm-buys-sequent/ |titel=IBM Buys Sequent |auteur=Reuters |werk=The New York Times |toegang=Wired |datum=1999-07-12 |taal=en}}</ref> Destijds verkondigde de CEO van Sequent dat zijn technologie "zijn weg zou vinden doorheen het hele productaanbod van IBM"<ref name="cnet" /> en IBM kondigde aan dat het Sequent-technologie zou integreren in zijn eigen servers",<ref name="wired" /> maar in 2002 leidde een daling in de verkoop van de modellen die van Sequent waren overgenomen tot het afstoten van de Sequent-productlijn.<ref>{{Citeer web |url=http://www.bizjournals.com/portland/stories/2002/05/20/daily45.html |titel=IBM lays off 250 in Beaverton |voornaam=Aliza |achternaam=Earnshaw |werk=Portland Business Journal |citaat=After the merger of Sequent into IBM, many Sequent employees left the company, and both sales and manufacturing of the Sequent product declined. According to ex-Sequent employees, IBM salespeople primarily sold IBM servers, and as the ranks of ex-Sequent salespeople thinned, so did sales--and subsequently, manufacturing--of the legacy Sequent products. |toegang=abonnement |datum=2002-05-24 |taal=en}}</ref><ref name="vijayan">{{Citeer web |url=https://www.computerworld.com/article/2576139/network-servers/ibm-drops-intel-high-end-server.html |titel=IBM drops Intel high-end server |voornaam=Jaikumar |achternaam=Vijayan |werk=Computerworld |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180205080850/https://www.computerworld.com/article/2576139/network-servers/ibm-drops-intel-high-end-server.html |archiefdatum=2018-02-05 |dodeurl=ja |datum=2002-05-13 |taal=en}}</ref>

== Producten ==
=== Balance ===
De eerste computersystemen van Sequent waren de ''Balance 8000'' uit 1984 en de ''Balance 21000 '' uit 1986. Beide modellen waren gebaseerd op 10 [[MHz]] NS32032-processors van [[National Semiconductor]], elk met een kleine write-through-cache die was verbonden met een gemeenschappelijk geheugen om een gedeeld geheugensysteem te vormen. De Balance 8000 ondersteunde maximaal 6 [[printplaat|printplaten]] met twee processors voor een totaal maximum van 12 processors. De Balance 21000 ondersteunde maximaal 15 printplaten met twee processors voor een totaal maximum van 30 processors.<ref name="unixreview198604_sequent">{{Citeer tijdschrift |url=https://archive.org/details/sim_unix-review_1986-04_4_4/page/78/mode/2up?view=theater |titel=Growth in Balance |tijdschrift=UNIX Review |jaargang=4 |nummer=4 |pp=79-80 |toegang=registratie |datum=april 1986 |taal=en}}</ref>

Beide systemen beschikten over een [[Multibus (elektronica)|Multibus]]-[[backplane]] waar terminal multiplexer, Ethernet en andere controllers geïnstalleerd konden worden. Er was ook een [[SCSI]]-controller en een Interphase SMD of SMD-E schijfcontroller beschikbaar.<ref name="Dongarra" />

De systemen draaiden een aangepaste versie van [[Berkeley Software Distribution|4.2BSD]] Unix, die het bedrijf [[DYNIX]] (DYNamic unIX) noemde. De machines waren ontworpen om te concurreren met de [[Digital Equipment Corporation|DEC]] [[VAX|VAX-11/780]]. Naast een reeks goedkope processoren die elk proces konden uitvoeren, bevatte het systeem een reeks bibliotheken die door programmeurs konden gebruikt worden om applicaties te ontwikkelen die meer dan één processor tegelijk konden gebruiken.

=== Symmetry ===
[[Bestand:Sequent S81.jpg|thumb|Sequent Symmetry S81]]
Het volgende product van Sequent was de [[Intel 80386]]-gebaseerde Symmetry. De ''Symmetry S''-serie modellen S3, S16, S27 en S81, uitgebracht in 1987, ondersteunden tussen de 2 en 30 processoren, met behulp van een nieuwe copy-back cache en een bredere 64-bit [[bus (elektronica)|geheugenbus]]. De ''Symmetry 2000''-modellen uit 1991 voegden meerdere [[SCSI]]-borden toe en werden aangeboden in versies met één tot zes [[Intel 80486]]-processoren. Het jaar daarop voegden ze de [[VMEbus]]-gebaseerde ''Symmetry 2000/x50'' toe met snellere CPU's.

Eind jaren 80 en begin jaren 90 vonden er grote veranderingen plaats aan de softwarekant van Sequent. DYNIX werd vervangen door DYNIX/ptx, dat gebaseerd was op een fusie van [[AT&T|AT&T Corporation]]'s [[System V|UNIX System V]] en 4.2BSD. Dit was in een periode waarin Sequent's high-end systemen, in het bijzonder hun high-end [[database]]servers, bijzonder succesvol werden dankzij een nauwe samenwerking met Oracle. In 1993 werd de ''Symmetry 2000/x90'' geïntroduceerd samen met de ptx/Cluster-software, die verschillende high availability-functies toevoegde en aangepaste ondersteuning bood voor Oracle Parallel Server.

In 1994 introduceerde Sequent de ''Symmetry 5000''-serie modellen SE20, SE60 en SE90, die 66 MHz [[Pentium]] CPU's gebruikten in systemen van 2 tot 30 processors.<ref name="RICM" /> Het jaar daarop volgde de SE30/70/100-serie met 100 MHz Pentiums<ref name="RICM" /> en vervolgens in 1996 de SE40/80/120-serie met 166 MHz Pentiums. Een variant van de Symmetry 5000, de ''WinServer 5000''-serie, draaide Windows NT in plaats van DYNIX/ptx.<ref name="winserver">{{Citeer web |url=http://www.allbusiness.com/technology/software-services-applications-computer/7126055-1.html |titel=Sequent Unveils New High-End Systems for Windows NT; Based on Industry-Leading Platform Symmetry Platform |werk=Business Wire |archiefurl=https://web.archive.org/web/20100211145856/http://www.allbusiness.com/technology/software-services-applications-computer/7126055-1.html |archiefdatum=2010-02-11 |dodeurl=ja |datum=1995-05-23 |taal=en}}</ref>

=== NUMA-Q ===
Alhoewel Sequent een pionier was op het vlak van SMP-architectuur, kreeg het bedrijf in de jaren 90 te maken met toenemende concurrentie voor SMP-systemen en de toenemende integratie van SMP-technologie in microprocessoren. Om zich opnieuw te kunnen onderscheiden van andere bedrijven begon Sequent te investeren in de ontwikkeling van een systeem gebaseerd op een cache-coherente [[Non-Uniform Memory Access]]-architectuur (ccNUMA) die gebruik maakte van een [[Scalable Coherent Interface]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.1000bit.it/js/web/viewer.html?file=%2Fad%2Fbro%2Fsequent%2Fsequentnuma%2Dq%2Epdf |formaat={{pdf}} |titel=Sequent's NUMA-Q Architecture |werk=Sequent |datum=1995 |taal=en}}</ref> NUMA verdeelt het geheugen over de processoren, waardoor de bottleneck die optreedt bij een enkel monolithisch geheugen wordt vermeden. Door het gebruik van NUMA zouden hun multiprocessormachines over het algemeen beter presteren dan SMP-systemen, tenminste wanneer de taken dicht bij hun geheugen kunnen worden uitgevoerd (zoals het geval is bij [[server]]s, waar taken doorgaans geen grote hoeveelheden gegevens delen).

In 1996 bracht Sequent de ''NUMA-Q 2000'' uit,<ref name="NUMA.q">{{Citeer web |url=https://www.computerworld.co.nz/article/518203/auckland_university_first_buy_sequent_numa-q_box |titel=Auckland University first to buy Sequent Numa-Q box |voornaam=Andrea |achternaam=Malcolm |werk=Computerworld |archiefurl=https://web.archive.org/web/20190623084303/https://www.computerworld.co.nz/article/518203/auckland_university_first_buy_sequent_numa-q_box |archiefdatum=2019-06-23 |dodeurl=ja |datum=1997-07-26 |taal=en}}</ref> de eerste van een nieuwe serie machines gebaseerd op deze nieuwe architectuur, intern bekend als STiNG, een afkorting voor ''Sequent: The Next Generation (with Intel inside)''.<ref>{{citeer web |url=https://techmonitor.ai/technology/sequent_stings_smp_world_with_numa_q_2000 |titel=Sequent Stings SMP World with NUMA-Q 2000 |werk=TechMonitor |datum=1997-02-12 |taal=en}}</ref> Het was het laatste systeem dat werd uitgebracht voordat het bedrijf in 1999 door IBM werd gekocht. Wegens dalende verkoopcijfers doekte IBM de Sequent-productlijn eind 2002 op.<ref name="vijayan" />

IBM bracht daarna nog verschillende x86-servers uit met een NUMA-architectuur. De eerste was de x440 in augustus 2002 met een vervolg x445 in 2003. In 2004 werd een op Itanium gebaseerde x455 toegevoegd aan de NUMA-familie. Gedurende deze periode werd NUMA-technologie de basis voor IBM's extended X-Architecture (eXA) die gebruikt wordt in [[IBM System x]].

== Externe links ==
* {{en}} [https://www.1000bit.it/js/web/viewer.html?file=%2Fad%2Fbro%2Fsequent%2Fsymmetry2000sys%2Epdf Sequent Symmetry 2000], brochure uit 1992
* {{en}} [https://www.1000bit.it/js/web/viewer.html?file=%2Fad%2Fbro%2Fsequent%2Fnumaq%2D2000%2Epdf NUMA-Q 2000], brochure uit 1997

{{Appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Sequent Computer Systems|oldid=1189416657|datum=20231211}}
----
{{References}}
}}

[[Categorie:Amerikaans computerbedrijf]]
[[Categorie:Computerhardwarebedrijf]]
[[Categorie:Voormalig Amerikaans bedrijf]]
[[Categorie:Economie van Oregon]]

title: Sequent Computer Systems

Oorzaak einde: overgenomen door IBM

Sleutelfiguren: Casey Powell (CEO)

Land: Verenigde Staten

Hoofdkantoor: Beaverton (Oregon)

Producten: High-end computers

Industrie: Hardware

Portaal: Economie


text:
# Cryptanura longipes
Cryptanura longipes is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Szepligeti in 1916.

title: Cryptanura longipes

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Cryptanura longipes''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Cryptanura]]''
| w-naam = ''Cryptanura longipes''
| auteur = Szepligeti
| datum = 1916
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Cryptanura longipes''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Szepligeti in 1916.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|24}}

[[Categorie:Cryptanura|longipes]]

title: Cryptanura longipes

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Cryptanura

title: Soort


text:
# Cis testaceus
Cis testaceus is een keversoort uit de familie houtzwamkevers (Ciidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1871 gepubliceerd door Olof Immanuel von Fåhraeus.

title: Cis testaceus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Cis testaceus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Houtzwamkevers|Ciidae]] (Houtzwamkevers)
| geslacht = ''[[Cis (geslacht)|Cis]]''
| w-naam = ''Cis testaceus''
| auteur = [[Olof Immanuel von Fåhraeus|Fahraeus]]
| datum = 1871
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Cis testaceus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[houtzwamkevers]] (Ciidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1871 gepubliceerd door [[Olof Immanuel von Fåhraeus]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Cis (geslacht)|testaceus]]

title: Cis testaceus

Familie: Ciidae (Houtzwamkevers)

Geslacht: Cis

title: Soort


text:
# Groupement des écoles d'aéronautique
De Groupement des écoles d'aéronautique (GEA of GEA France) (Nederlands: Groepering van de luchtvaartscholen) omvat drie Franse technische universiteiten gericht op lucht- en ruimtevaart.
De drie deelnemende instituten zijn:
- École nationale de l'aviation civile;
- École nationale supérieure de mécanique et d'aérotechnique;
- Institut supérieur de l'aéronautique et de l'espace.

title: Groupement des écoles d'aéronautique

wikitext:
De '''Groupement des écoles d'aéronautique''' (GEA of GEA France) (Nederlands: ''Groepering van de luchtvaartscholen'') omvat drie [[Frankrijk|Franse]] technische universiteiten gericht op lucht- en ruimtevaart.<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20111130093827/http://www.scolafrance.info/echosdureseau/index.php?option=com_content&view=article&id=85:actualites-signature-dune-convention-de-partenariat-entre&catid=7:toutes-categories&Itemid=8 Signature d’une convention de partenariat entre l’AEFE et le Groupe des Ecoles d’Aéronautique (GEA)]</ref><ref>{{fr}}[https://www.lefigaro.fr/societes/2010/02/16/04015-20100216ARTFIG00523-l-aeronautique-forme-des-cadets-en-chine-et-en-libye-.php L'aéronautique forme des cadets en Chine et en Libye]. [https://web.archive.org/web/20201116002545/https://www.lefigaro.fr/societes/2010/02/16/04015-20100216ARTFIG00523-l-aeronautique-forme-des-cadets-en-chine-et-en-libye-.php Gearchiveerd] op 16 november 2020.</ref>

De drie deelnemende instituten zijn:
* ''[[École nationale de l'aviation civile]]'';
* ''[[École nationale supérieure de mécanique et d'aérotechnique]]'';
* ''[[Institut supérieur de l'aéronautique et de l'espace]]''.

{{Appendix}}

[[Categorie:Toulouse]]
[[Categorie:Luchtvaartschool]]
[[Categorie:Hoger onderwijs in Frankrijk]]


text:
# Elixir d'Alost
Elixir d'Alost is een kruidenlikeur die sinds 1940 wordt bereid door de Aalsterse likeurstokerij van de familie De Smedt.

## Geschiedenis
Dhr. René De Smedt was wijnhandelaar en likeurstoker op het O.L.V.-plein in Aalst. In deze stokerij creëerde de oprichter in 1940 een streekrecept voor de stad Aalst, den ‘Elixir d’Alost’; Een krachtige gezondheidslikeur van 35° vol alc.
Deze populaire kruidenlikeur, typisch voor Oilsjt werd jarenlang verhandeld, maar na René zijn dood werd het bedrijf stopgezet en verdween deze drank. De achterkleinkinderen van René vonden in de wijnkelder van hun grootmoeder nog een laatste originele volle fles Elixir d’Alost. Na smaakanalyse in een labo kon deze drank in zijn oorspronkelijke staat terug tot leven worden gewekt begin 2014.

## Productie
Meer dan twintig verschillende planten- en kruidensoorten liggen aan de basis van deze likeur. Ze worden eerst gemacereerd en dan gedestilleerd. Het resultaat rijpt daarna in eikenhouten vaten.

## Gebruik
Elixir d'Alost kan men puur drinken of met ijs of in koffie, maar ook in allerlei cocktails verwerken. Ook kan de likeur in de gastronomie gebruikt worden.

title: Elixir d'Alost

wikitext:
'''Elixir d'Alost''' is een [[likeur|kruidenlikeur]] die sinds [[1940]] wordt bereid door de [[Aalst_(Oost-Vlaanderen)|Aalsterse]] likeurstokerij van de familie De Smedt.

== Geschiedenis ==
Dhr. René De Smedt was wijnhandelaar en likeurstoker op het O.L.V.-plein in [[Aalst_(Oost-Vlaanderen)|Aalst]]. In deze stokerij creëerde de oprichter in [[1940]] een streekrecept voor de stad [[Aalst_(Oost-Vlaanderen)|Aalst]], den ‘Elixir d’Alost’; Een krachtige gezondheidslikeur van 35° vol alc.

Deze populaire [[likeur|kruidenlikeur]], typisch voor Oilsjt werd jarenlang verhandeld, maar na René zijn dood werd het bedrijf stopgezet en verdween deze drank. De achterkleinkinderen van René vonden in de wijnkelder van hun grootmoeder nog een laatste originele volle fles Elixir d’Alost. Na smaakanalyse in een labo kon deze drank in zijn oorspronkelijke staat terug tot leven worden gewekt begin [[2014]].

== Productie ==
Meer dan twintig verschillende planten- en kruidensoorten liggen aan de basis van deze likeur. Ze worden eerst [[macération carbonique|gemacereerd]] en dan [[Gedistilleerde drank|gedestilleerd]]. Het resultaat rijpt daarna in [[eikenhouten vat]]en.

== Gebruik ==
Elixir d'Alost kan men puur drinken of met ijs of in koffie, maar ook in allerlei [[cocktail]]s verwerken. Ook kan de likeur in de [[gastronomie]] gebruikt worden.

== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20160111051703/http://elixir-dalost.be/ Officiële website]

[[Categorie:Kruidenlikeur]]
[[Categorie:Belgische alcoholische drank]]
[[Categorie:Economie in Aalst]]


text:
# Mexisphodrus spiritus
Mexisphodrus spiritus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1982 door Barr.

title: Mexisphodrus spiritus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Mexisphodrus spiritus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Platyninae]]
| geslacht = ''[[Mexisphodrus]]''
| w-naam = ''Mexisphodrus spiritus''
| auteur = Barr
| datum = 1982
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Mexisphodrus spiritus''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Mexisphodrus+spiritus Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1982 door Barr.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Loopkevers]]

title: Mexisphodrus spiritus

Onderfamilie: Platyninae

Geslacht: Mexisphodrus

title: Soort


text:
# Gnomidolon biarcuatum
Gnomidolon biarcuatum is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1855 door White.

title: Gnomidolon biarcuatum

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Gnomidolon biarcuatum''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Cerambycinae]]
| geslacht = ''[[Gnomidolon]]''
| w-naam = ''Gnomidolon biarcuatum''
| auteur = [[Adam White|White]]
| datum = 1855
| haakjes = ja
| commons =
| species = Gnomidolon biarcuatum
}}
'''''Gnomidolon biarcuatum''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1855 door White.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|17}}

[[Categorie:Gnomidolon|biarcuatum]]

title: Gnomidolon biarcuatum

Onderfamilie: Cerambycinae

Geslacht: Gnomidolon

title: Soort


text:
# Phymatapoderus taiwanensis
Phymatapoderus taiwanensis is een keversoort uit de familie bladrolkevers (Attelabidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 2003 gepubliceerd door Andrei Aleksandrovich Legalov.

title: Phymatapoderus taiwanensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Phymatapoderus taiwanensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladrolkevers|Attelabidae]] (Bladrolkevers)
| geslacht = ''[[Phymatapoderus]]''
| w-naam = ''Phymatapoderus taiwanensis''
| auteur = [[Andrei Aleksandrovich Legalov|Legalov]]
| datum = 2003
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Phymatapoderus taiwanensis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[bladrolkevers]] (Attelabidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 2003 gepubliceerd door [[Andrei Aleksandrovich Legalov]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|07}}

[[Categorie:Bladrolkevers]]

title: Phymatapoderus taiwanensis

Familie: Attelabidae (Bladrolkevers)

Geslacht: Phymatapoderus

title: Soort


text:
# Gebke Hinrichs Tjaden
Gebke Hinrichs Hussmann-Tjaden (Victorbur, 29 maart 1829 – Groningen, 13 mei 1935) was, als Opoe Tjadens, lange tijd een bekende figuur in de stad Groningen. Zij was bovendien bijna drie jaar lang, van 2 juli 1932 tot haar dood, de oudste ingezetene van Nederland.
Opoe Tjadens bracht haar jeugd door in de Duitse stad Aurich. Ze trouwde met Wilhelm Anton Hussman (ook: Willem Anton Huisman). Tussen 1861 en 1864 verhuisde ze met haar man en twee dochters naar Nederland, waar ze aanvankelijk woonden in Petten. Sinds 1872 verbleef ze in Groningen, aan de Achterstraat (vanaf de tegenwoordige Nieuwe Sint-Jansstraat tot de Agricolastraat). Zij bewoog zich op latere leeftijd door de stad voort achter een omgebouwde kinderwagen (bij wijze van rollator).
Haar laatste verjaardag, op 29 maart 1935, werd een waar volksfeest. Kinderen zongen haar toe en de burgemeester, Cort van der Linden, en de commissaris van de Koningin, Fockema Andreae, kwamen gelukwensen brengen. Even had het erop geleken dat Opoe Tjadens haar 106e verjaardag niet zou halen. Ze werd namelijk kort voordien ziek, maar herstelde en verklaarde op haar verjaardag: Ik begun weer te leven, 'k bin nog mor zes, dij aander honderd heb 'k weggooid (= Ik begin weer te leven, ik ben nog maar zes, die andere honderd heb ik weggegooid). Ze overleed anderhalve maand later toch en werd begraven op de rooms-katholieke begraafplaats in de stad Groningen.

title: Gebke Hinrichs Tjaden

wikitext:
[[Bestand:Graf Opoe Tjadens.jpg|thumb|Grafsteen van Opoe Tjadens]]
'''Gebke Hinrichs Hussmann-Tjaden''' ([[Südbrookmerland|Victorbur]], [[29 maart]] [[1829]] – [[Groningen (stad)|Groningen]], [[13 mei]] [[1935]]) was, als '''Opoe Tjadens''', lange tijd een bekende figuur in de stad Groningen. Zij was bovendien bijna drie jaar lang, van 2 juli 1932 tot haar dood, de oudste ingezetene van [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]].

Opoe Tjadens bracht haar jeugd door in de [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitse]] stad [[Aurich (stad)|Aurich]]. Ze trouwde met Wilhelm Anton Hussman (ook: Willem Anton Huisman).<ref>In de [https://hdl.handle.net/21.12105/ffe11533-d1ac-43bb-46ce-a3ee58da5fba Beeldbank Groningen] wordt ze vermeld als weduwe van Wilhelm Anton Hussmann en Postema.</ref> Tussen 1861 en 1864 verhuisde ze met haar man en twee dochters naar Nederland, waar ze aanvankelijk woonden in [[Petten]]. Sinds 1872 verbleef ze in Groningen, aan de [[lijst van straten in Groningen (stad)|Achterstraat]] (vanaf de tegenwoordige Nieuwe Sint-Jansstraat tot de Agricolastraat). Zij bewoog zich op latere leeftijd door de stad voort achter een omgebouwde kinderwagen (bij wijze van [[rollator]]).<ref>Loket voor lief en leed. [https://loketvoorliefenleed.wordpress.com/2011/03/22/uitvindster-van-de-rollator/ Uitvindster van de rollator], 22 maart 2011. [https://web.archive.org/web/20220809230719/https://loketvoorliefenleed.wordpress.com/2011/03/22/uitvindster-van-de-rollator/ Gearchiveerd] op 9 augustus 2022.</ref>

[[Bestand:Opoe Tjadens.jpg|thumb|links|Opoe Tjadens op 102-jarige leeftijd.]]Haar laatste verjaardag, op 29 maart 1935, werd een waar volksfeest. Kinderen zongen haar toe en de burgemeester, [[Pieter Willem Jacob Henri Cort van der Linden|Cort van der Linden]], en de [[commissaris van de Koning|commissaris van de Koningin]], [[Joachimus Pieter Fockema Andreae|Fockema Andreae]], kwamen gelukwensen brengen. Even had het erop geleken dat Opoe Tjadens haar 106e verjaardag niet zou halen. Ze werd namelijk kort voordien ziek, maar herstelde en verklaarde op haar verjaardag: ''Ik begun weer te leven, 'k bin nog mor zes, dij aander honderd heb 'k weggooid'' (= ''Ik begin weer te leven, ik ben nog maar zes, die andere honderd heb ik weggegooid''). Ze overleed anderhalve maand later toch en werd begraven op de [[R.K. Kerkhof (Groningen)|rooms-katholieke begraafplaats]] in de stad Groningen.<ref>{{Citeer web |url=https://npo.nl/start/serie/nederland-op-film/seizoen-3/krasse-knarren_1/afspelen |titel=Nederland op Film Krasse knarren Aflevering 4 |uitgever=NPO |datum=Juli 2022 |bezochtdatum=2024-08-02}}</ref>

{{Appendix||2=
; verwijzingen
* [https://www.dodenakkers.nl/artikelen-overzicht/begraafplaatsen/begraafplaatsen-in-groningen/groningenrk.html Groningen - Rooms-Katholieke begraafplaats]
; voetnoten
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Tjaden, Gebke}}
[[Categorie:Nederlands honderdplusser]]


text:
# Giessenburg
Giessenburg is een dorp in de gemeente Molenlanden in de Nederlandse provincie Zuid-Holland, het is tevens gelegen in het Groene Hart. Het dorp is gelegen aan het riviertje de Giessen. In 2023 telde het dorp 4.945 inwoners. Als gemeente is het ontstaan in 1957 door een samenvoeging van de gemeenten Giessen-Nieuwkerk en Peursum. Tot de gemeente Giessenburg, die in 1986 opging in de gemeente Giessenlanden, hoorde ook Giessen-Oudekerk.
Onder het dorp Giessenburg vallen ook de buurtschappen Klein Peursum, Muisbroek, Peursum, Pinkeveer en Giessen-Oudekerk.

## Kasteel
De naam Giessenburg komt van kasteel Giessenburg. De rivier die door Giessenburg stroomt, is de Giessen. Aan deze rivier werd in 1411 een versterking gebouwd, die door Arent van Gent in 1412 tot woontoren werd verbouwd. Hij noemde zich als eerste Heer van Giessenburg.
In de zeventiende eeuw was het slot met de bijbehorende heerlijkheden Giessenburg en Giessen-Nieuwkerk eigendom van de familie Van Marlot uit Den Haag. Lodewijk van Marlot heeft waarschijnlijk rond 1665 de eenvoudige stenen donjon uitgebreid tot een volwaardige buitenplaats.
Rond 1802 is het slot Giessenburg afgebroken.

## Sport
In Giessenburg bestaat sinds 1943 Sportvereniging Vridos, een omnisportvereniging met als sporten oa: volleybal, badminton, gymnastiek en judo.

title: Giessenburg

wikitext:
{{Infobox plaats in Nederland
| detailkaart = Map NL - Giessenlanden - Giessenburg.png
| detailkaartbijschrift = Locatie in de gemeente Giessenlanden
| naam = Giessenburg
| provincie = {{NL-vlag|Zuid-Holland}}
| gemeente = [[Molenlanden]]
| lat_deg = 51
| lat_min = 51
| lat_sec = 0
| lon_deg = 4
| lon_min = 53
| lon_sec = 23
| opp =
| web =
| bestandsnaam vlag = Giessenburg vlag.svg
| vlagartikel = Vlag van Giessenburg
| bestandsnaam wapen = Giessenburg wapen.svg
| wapenartikel = Wapen van Giessenburg
| image = RM16108 - Kerk Giessenburg.jpg
| caption = Kerk
| woonplaatscode = 1433
}}
'''Giessenburg''' is een dorp in de gemeente [[Molenlanden]] in de Nederlandse provincie [[Zuid-Holland]], het is tevens gelegen in het [[Groene Hart]]. Het dorp is gelegen aan het riviertje de [[Giessen (rivier)|Giessen]]. In {{Statistiek woonplaats Nederland inwoners|TXT=Year}} telde het dorp {{Statistiek woonplaats Nederland inwoners|1433}} inwoners. Als gemeente is het ontstaan in [[1957]] door een samenvoeging van de gemeenten [[Giessen-Nieuwkerk]] en [[Peursum]]. Tot de gemeente Giessenburg, die in [[1986]] opging in de gemeente [[Giessenlanden]], hoorde ook [[Giessen-Oudekerk]].

Onder het dorp Giessenburg vallen ook de buurtschappen Klein Peursum, Muisbroek, Peursum, Pinkeveer en Giessen-Oudekerk.

== Kasteel ==
{{Zie hoofdartikel|Giessenburg (kasteel)}}
De naam Giessenburg komt van kasteel Giessenburg.<ref>[https://web.archive.org/web/20160310042458/https://secure.giessenlanden.nl/kerngericht-werken/giessenburg_41595/item/feiten_21728.html Gemeente Giessenlanden]</ref> De rivier die door Giessenburg stroomt, is de [[Giessen (rivier)|Giessen]]. Aan deze rivier werd in 1411 een versterking gebouwd, die door Arent van Gent in 1412 tot woontoren werd verbouwd. Hij noemde zich als eerste Heer van Giessenburg.<ref>[https://web.archive.org/web/20160301084241/http://www.landgoedenbuitenplaats-zh.nl/zoeken-op-kaart/detailpagina/q/id/181 Kasteel van Giessenburg op landgoedenbuitenplaats-zh.nl]</ref>

In de zeventiende eeuw was het slot met de bijbehorende [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|heerlijkheden]] Giessenburg en Giessen-Nieuwkerk eigendom van de familie Van Marlot uit Den Haag. Lodewijk van Marlot heeft waarschijnlijk rond 1665 de eenvoudige stenen donjon uitgebreid tot een volwaardige buitenplaats.

Rond 1802 is het slot Giessenburg afgebroken.

== Sport ==
In Giessenburg bestaat sinds 1943 [[Sportvereniging Vridos]], een omnisportvereniging met als sporten oa: volleybal, badminton, gymnastiek en judo.

==Zie ook==
* [[Lijst van burgemeesters van Giessenburg]]
* [[Lijst van rijksmonumenten in Giessenburg]]
* [[Lijst van gemeentelijke monumenten in Giessenburg]]

{{appendix}}

{{Navigatie gemeente Molenlanden}}
{{Gesproken Wikipedia klein|Nl-Giessenburg-article.ogg|21722179}}
{{Coor title dms|51|51|0|N|4|53|23|E|type:city_scale:29000_region:NL}}

[[Categorie:Plaats in Zuid-Holland]]
[[Categorie:Geografie van Molenlanden]]
[[Categorie:Voormalige gemeente in Zuid-Holland]]

title: Situering

Provincie: Zuid-Holland

Gemeente: Molenlanden

Coördinaten: 51° 51′ NB, 4° 53′ OL

title: Algemeen

Woningvoorraad: 1.964 woningen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart:
Kaart van Giessenburg
Locatie in de gemeente Giessenlanden

title: Foto's

Foto's: Kerk

Portaal: Nederland


text:
# Moutiers-au-Perche
Moutiers-au-Perche is een gemeente in het Franse departement Orne (regio Normandië) en telt 506 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Mortagne-au-Perche.

## Geografie
De oppervlakte van Moutiers-au-Perche bedraagt 33,8 km², de bevolkingsdichtheid is 15,0 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Moutiers-au-Perche met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Moutiers-au-Perche

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Moutiers-au-Perche
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Normandië (regio)|Normandië]]
| departement = [[Orne (departement)|Orne]] (61)
| depnr = 61
| arrondissement = [[Arrondissement Mortagne-au-Perche|Mortagne-au-Perche]]
| kanton = [[Kanton Bretoncelles|Bretoncelles]]
| jaar = 1999
| inwoners = 506
| dichtheid = 15,0
| oppervlakte = 33,8
| water =
| latitudeGraden = 48
| latitudeMinuten = 29
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 0
| longitudeMinuten = 51
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 61300
| postcode = 61110
| netnummer =
| hoogteligging = 143 - 237
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Moutiers-au-Perche.JPG
| caption = Gezicht op Moutiers-au-Perche
}}
'''Moutiers-au-Perche''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Orne (departement)|Orne]] (regio [[Normandië (regio)|Normandië]]) en telt 506 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Mortagne-au-Perche|Mortagne-au-Perche]].

== Geografie ==
De oppervlakte van Moutiers-au-Perche bedraagt 33,8 km², de bevolkingsdichtheid is 15,0 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=61300}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[INSEE-tellingen]]).
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=61300}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* {{Link INSEE|id=61300}}

{{Coor title dms|48|29|0|N|0|51|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Orne]]

title: Situering

Regio: Normandië

Departement: Orne (61)

Arrondissement: Mortagne-au-Perche

Kanton: Bretoncelles

Coördinaten: 48° 29′ NB, 0° 51′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Orne

title: Foto's

Foto's: Gezicht op Moutiers-au-Perche

Portaal: Frankrijk


text:
# Cor Lemaire
Cornelis Johannes Lemaire (Amsterdam, 11 juni 1908 - aldaar, 16 juni 1981) was een Nederlands pianist, dirigent en componist. Hij is vooral bekend geworden door zijn samenwerking met Wim Kan en Annie M.G. Schmidt.
Cor Lemaire kwam uit een artistiek gezin; zijn ouders Jan Lemaire sr. en Anna Anken en zijn broer Jan Lemaire jr. waren allen acteurs. Hij kreeg bekendheid in de jaren 30 als pianist-componist van Louis Davids. Ook componeerde hij samen met Cor Steyn de muziek voor de speelfilm Boefje. Na het overlijden van Davids in 1939 werd hij door Wim Kan uitgenodigd om de tournee van zijn ABC-cabaret door Nederlands-Indië mee te maken. Na de Japanse invasie kwam hij in een jappenkamp terecht en pas in 1946 keerde hij terug naar Nederland.
In 1952 verliet Lemaire het ABC-cabaret om een eigen cabaretgezelschap te vormen, Cabaret Arabesque, waar onder anderen Hetty Blok deel van uitmaakte. Datzelfde jaar begon zijn samenwerking met Annie M.G. Schmidt. Hij schreef vele melodieën bij haar teksten voor het radioprogramma In Holland staat een huis over de Familie Doorsnee, en later het televisieprogramma Pension Hommeles. Een van zijn beroemdste composities daarin was "Ik zou je in een doosje willen doen," vertolkt door Henk van Ulsen en op de grammofoonplaat gezet door Donald Jones. Naast Harry de Groot en Hans van Hemert was hij de componist van verscheidene liedjes in de populaire televisieserie De kleine waarheid.
Aan het eind van de jaren 50 nam Cor Lemaire het initiatief tot wat later de Amsterdamse Academie voor Kleinkunst zou worden. Na zijn werk voor Schmidt werkte hij o.a. met en voor Kees Brusse, Albert Mol, Caroline Kaart en Jaap van de Merwe.
In latere jaren raakte Lemaire, die tijdens zijn leven toch veel erkenning had gekregen, tamelijk verbitterd. De opkomst van de popmuziek zag hij met lede ogen aan en toen in 1975 een Gouden Harp werd toegekend aan de Zangeres zonder Naam gaf hij, net als Wim Ibo, de zijne terug.

title: Cor Lemaire

wikitext:
{{Infobox artiest
| naam                 = Cor Lemaire
| afbeelding           = Cor Lemaire.jpg
| onderschrift         = Cor Lemaire in 1972
| volledige naam       = Cornelis Johannes Lemaire
| alias                =
| bijnaam              =
| bijnamen             =
| geboren              = [[Amsterdam]], [[11 juni]] [[1908]]
| overleden            = aldaar, [[16 juni]] [[1981]]
| land                 = {{NL}}
| jaren-actief         =
| genre                =
| beroep               =
| instrument           =
| zangstem             =
| invloed              =
| label                =
| acts                 =
| gerelateerd          =
| bekende instrumenten =
| portaal              =
| website              =
| imdb                 =
| allmusic             =
| myspace              =
| lastfm               =
}}
'''Cornelis Johannes Lemaire''' ([[Amsterdam]], [[11 juni]] [[1908]] - aldaar, [[16 juni]] [[1981]]) was een [[Nederland]]s [[pianist]], [[dirigent]] en [[componist]]. Hij is vooral bekend geworden door zijn samenwerking met [[Wim Kan]] en [[Annie M.G. Schmidt]].

Cor Lemaire kwam uit een artistiek gezin; zijn ouders [[Jan Lemaire sr.]] en Anna Anken en zijn broer [[Jan Lemaire jr.]] waren allen acteurs. Hij kreeg bekendheid in de [[1930-1939|jaren 30]] als pianist-componist van [[Louis Davids]]. Ook componeerde hij samen met [[Cor Steyn]] de muziek voor de speelfilm [[Boefje (film)|Boefje]]. Na het overlijden van Davids in [[1939]] werd hij door Wim Kan uitgenodigd om de tournee van zijn [[ABC-cabaret]] door [[Nederlands-Indië]] mee te maken. Na de [[Japan]]se invasie kwam hij in een [[jappenkamp]] terecht en pas in [[1946]] keerde hij terug naar Nederland.

In [[1952]] verliet Lemaire het ABC-cabaret om een eigen cabaretgezelschap te vormen, ''Cabaret Arabesque'', waar onder anderen [[Hetty Blok]] deel van uitmaakte. Datzelfde jaar begon zijn samenwerking met Annie M.G. Schmidt. Hij schreef vele melodieën bij haar teksten voor het radioprogramma ''[[In Holland staat een huis (hoorspel)|In Holland staat een huis]]'' over ''de Familie Doorsnee'', en later het televisieprogramma ''[[Pension Hommeles]]''. Een van zijn beroemdste composities daarin was "[[Ik zou je in een doosje willen doen]]," vertolkt door [[Henk van Ulsen]] en op de grammofoonplaat gezet door [[Donald Jones]]. Naast [[Harry de Groot]] en [[Hans van Hemert]] was hij de componist van verscheidene liedjes in de populaire televisieserie ''[[De kleine waarheid]]''.

Aan het eind van de [[1950-1959|jaren 50]] nam Cor Lemaire het initiatief tot wat later de Amsterdamse [[Academie voor Kleinkunst]] zou worden. Na zijn werk voor Schmidt werkte hij o.a. met en voor [[Kees Brusse]], [[Albert Mol]], [[Caroline Kaart]] en [[Jaap van de Merwe]].

In latere jaren raakte Lemaire, die tijdens zijn leven toch veel erkenning had gekregen, tamelijk verbitterd. De opkomst van de popmuziek zag hij met lede ogen aan en toen in [[1975]] een [[Gouden Harp]] werd toegekend aan de [[Zangeres Zonder Naam|Zangeres zonder Naam]] gaf hij, net als [[Wim Ibo]], de zijne terug.

==Externe link==
*[http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn3/lemaire Cor Lemaire] in het [[Biografisch Woordenboek van Nederland]]

{{Commonscat|Cor Lemaire}}

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Lemaire, Cor}}
[[Categorie:Nederlands componist]]
[[Categorie:Nederlands pianist]]
[[Categorie:Nederlands dirigent]]
[[Categorie:Persoon in een Jappenkamp]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: Cornelis Johannes Lemaire

Geboren: Amsterdam, 11 juni 1908

Overleden: aldaar, 16 juni 1981

Land: Nederland