text:
# Nyctibatrachus vrijeuni
Nyctibatrachus vrijeuni is een kikker uit de familie Nyctibatrachidae.
De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door de groep van biologen Sathyabhama Das Biju, Ines Van Bocxlaer, Stephen Mahony, K. P. Dinesh, Chandrasekharamenon Radhakrishnan, Anil Zachariah, Varad B. Giri en Franky Bossuyt in 2011. Het dier is ontdekt door wetenschappers van en vernoemd naar de Vrije Universiteit Brussel. In de Engelse taal wordt wel de naam VUB night frog gebruikt.
De kikker bereikt een lichaamslengte tot maximaal 4,5 centimeter.

## Verspreiding en habitat
Nyctibatrachus vrijeuni is nachtactief en leeft in bossen. De soort komt voor in Azië en is endemisch in India.
De kikker komt voor in het primaire en secundaire regenwoud van een deel van de West-Ghats, een bergketen die gelegen is aan de westkust van Zuid-India.

## Voortplanting en ontwikkeling
Het vrouwtje zet haar eieren af in planten boven stromend water met een rotsige ondergrond van bergriviertjes. De soort kent een vorm van broedzorg waarbij het mannetje de eitjes bewaakt, ze worden daarnaast vochtig gehouden zodat ze niet uitdrogen. Wanneer de kikkervisjes uit het ei komen, vallen ze in het onderliggende water. Ze ontwikkelen zich in stromende wateren tussen de rotsen. De larven hebben aangepaste lichaamsdelen zodat ze zich aan de rotsen kunnen vastzuigen en niet met de stroom worden meegevoerd.

title: Nyctibatrachus vrijeuni

wikitext:
{{Taxobox amfibie
| titelweergave=cursief
| naam=''Nyctibatrachus vrijeuni''
| afbeelding=
| afbeeldingtekst=
| orde=[[Kikkers|Anura]] (Kikkers)
| familie=[[Nyctibatrachidae]]
| geslacht=''[[Nyctibatrachus]]''
| w-naam=''Nyctibatrachus vrijeuni''
| auteur=[[Sathyabhama Das Biju|Biju]], [[Ines Van Bocxlaer|Van Bocxlaer]], [[Stephen Mahony|Mahony]], [[K. P. Dinesh|Dinesh]], [[Chandrasekharamenon Radhakrishnan|Radhakrishnan]], [[Anil Zachariah|Zachariah]], [[Varad B. Giri|Giri]] & [[Franky Bossuyt|Bossuyt]]
| datum=2011
| commons=
| species=Nyctibatrachus vrijeuni
|status=VU|statusbron=2020|rl-id=48873111}}
'''''Nyctibatrachus vrijeuni''''' is een [[Kikkers|kikker]] uit de familie [[Nyctibatrachidae]].<ref name="AMNH">{{Citeer web  | url = http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Megophryidae/Nyctibatrachus/Nyctibatrachus-vrijeuni  | titel = ''Nyctibatrachus vrijeuni''  | auteur = Darrel R. Frost -  Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History  }}{{dode link|datum=februari 2018 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

De soort werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door de groep van biologen [[Sathyabhama Das Biju]], [[Ines Van Bocxlaer]], [[Stephen Mahony]], [[K. P. Dinesh]], [[Chandrasekharamenon Radhakrishnan]], [[Anil Zachariah]], [[Varad B. Giri]] en [[Franky Bossuyt]] in 2011. Het dier is ontdekt door wetenschappers van en vernoemd naar de [[Vrije Universiteit Brussel]].<ref>[http://www.eosmagazine.eu/language/nl-BE/home/ctl/Detail/mid/485/xmid/4054/xmfid/12.aspx EOS magazine]</ref> In de Engelse taal wordt wel de naam '''VUB night frog''' gebruikt.

De kikker bereikt een lichaamslengte tot maximaal 4,5 [[centimeter]].

==Verspreiding en habitat==
''Nyctibatrachus vrijeuni'' is [[nachtdier|nachtactief]] en leeft in bossen. De soort komt voor in [[Azië]] en is [[Endemie (biogeografie)|endemisch]] in [[India]].<ref name="AMWEB">{{Citeer web | url = http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Nyctibatrachus&where-species=vrijeuni | titel = ''Nyctibatrachus vrijeuni''| auteur = University of California - AmphibiaWeb}}</ref>

De kikker komt voor in het primaire en secundaire [[regenwoud]] van een deel van de [[West-Ghats]], een bergketen die gelegen is aan de westkust van [[Zuid-India]].<ref>{{Aut|Biju, S.D., Van Bocxlaer, I., Mahony, S., Dinesh, K.P., Radhakrishnan, C., Zachariah, A., Giri, V., and Bossuyt, F.}} (2011). "A taxonomic review of the Night Frog genus ''Nyctibatrachus'' Boulenger, 1882 in the Western Ghats, India (Anura: Nyctibatrachidae) with description of twelve new species." Zootaxa, 3029, 1-96. [http://www.mapress.com/zootaxa/list/2011/3029.html Link].</ref>

==Voortplanting en ontwikkeling==
Het vrouwtje zet haar eieren af in planten boven stromend water met een rotsige ondergrond van bergriviertjes. De soort kent een vorm van [[broedzorg]] waarbij het mannetje de eitjes bewaakt, ze worden daarnaast vochtig gehouden zodat ze niet uitdrogen. Wanneer de [[ontwikkeling van kikvorsachtigen|kikkervisjes]] uit het ei komen, vallen ze in het onderliggende water. Ze ontwikkelen zich in stromende wateren tussen de rotsen. De larven hebben aangepaste lichaamsdelen zodat ze zich aan de rotsen kunnen vastzuigen en niet met de stroom worden meegevoerd.

{{clearall}}
==Bronvermelding==
{{Appendix||2=
;Referenties
{{references}}
;Bronnen
* {{en}} - Darrel R. Frost -  Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History - ''Nyctibatrachus vrijeuni'' - [http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/Amphibia/Anura/Megophryidae/Nyctibatrachus/Nyctibatrachus-vrijeuni Website]{{dode link|datum=februari 2018 |bot=InternetArchiveBot }} Geconsulteerd 17 januari 2017
* {{en}} - University of California - AmphibiaWeb - ''Nyctibatrachus vrijeuni'' - [http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Nyctibatrachus&where-species=vrijeuni Website]
}}

[[Categorie:Nyctibatrachidae]]
[[Categorie:Endemisch dier uit India]]
[[Categorie:IUCN-status kwetsbaar]]

title: Nyctibatrachus vrijeuni · IUCN-status: Kwetsbaar (2020)

Klasse: Amfibia (Amfibieën)

Orde: Anura (Kikkers)

Familie: Nyctibatrachidae

Geslacht: Nyctibatrachus

title: Soort

Portaal: Biologie · Herpetologie


text:
# Nar (persoon)
Een nar of hofnar is de officiële grappenmaker aan het hof van een vorst of bij een rederijkerskamer. De hofnar mocht daarbij ook liederen zingen. Vooral in de Middeleeuwen was de hofnar populair, maar in de loop van de 18e eeuw verdween deze aan de meeste hoven.
Een nar was soms iemand die door afwijkende geestelijke of lichamelijke eigenschappen (mismaakt; 'geestelijk beperkt') onbewust de spotlust opwekte, soms een intellectueel die bewust spotte en politieke invloed had. Sommige talen onderscheiden beide figuren, zoals in het Engels (buffoon versus jester).
De nar kleedde zich vaak in een voor hem gemaakt pak, voorzien van zogenaamde narrenbellen. Soms droeg hij een staf, narrestok, zotskolf of Marot. De nar had een bijzondere sociale positie. Enerzijds wekte hij de indruk onderaan de sociale ladder te staan, anderzijds was hij in de positie leden en gasten van het hof te doorgronden en hen voor de gek te houden. Hij kon ingaan tegen de heersende opvattingen, zonder dat hij ervoor gestraft werd. In die zin had hij juist een hoge sociale status.
In de Orde van de Dwazen was de geborduurde nar op de kleding een herkenningsteken.
Tegenwoordig speelt de nar in Nederland nog een rol tijdens carnaval, hij staat dan Prins Carnaval bij.

## Geschiedenis
De rol van de nar wordt in het begin van de jaartelling al beschreven door Seneca in zijn werk De constantia sapientis (Over de gelijkmoedigheid van de wijze). Hij schrijft daar: "Om dezelfde reden hebben we plezier in onze slaven wanneer die op een grappige manier beledigend zijn tegenover hun meesters. Dat durven ze dan met recht ook tegenover de gasten, als ze eenmaal zijn begonnen bij hun meester. Sommige mensen schaffen juist voor dat doel slavenjongens aan die bijdehand zijn en schaven dan aan dat brutale gedrag. Ja, ze laten dat trainen, zodat die slavenjongens erin bedreven raken een stroom van harde grappen te lanceren. En dat noemen we allemaal niet 'beledigend' maar 'scherp en raak'".

## Kaartspel
De benaming zot, dwaas en het Engelse woord joker (bijvoorbeeld in het kaartspel) worden soms gebruikt voor de nar. De joker bij het kaartspel kan elke willekeurige waarde vertegenwoordigen. Op deze kaart staat ook vaak een nar afgebeeld. Zie ook de nar in het tarotspel. In de automatisering is, naar analogie van de speelkaart, het jokerteken bekend.

## Volksdansen
In bepaalde volksdansen speelt een nar een rol, zoals bij de Morris dance. Bij de Căluşari wordt de figuur nebun of MUTE genoemd. Ook bij de Efe-ceremonie, voorafgaand aan Gelede, speelt een soort nar een grote rol. Ook bij carnaval is de nar aanwezig.

## Toneel
De nar leeft voort in een van de figuren uit de commedia dell'arte, Pulcinella.
- Hofnar van de Soesoehoenan die meedanst in de 'Garebeg Moeloed' (een islamitisch feest) optocht in Java, 1926
- De nar bij de Gigue

## Bekende narren
- Pierken de Stadsgek, 16e-eeuwse Utrechtse stadsnar
- Tijl Uilenspiegel, personage uit Nederlands-Vlaams-Duitse folklore
- Pardoes, de mascotte van pretpark de Efteling

## Afbeeldingen
- Afbeeldingen van een demon en een nar, als de munten worden omgekeerd veranderen de beeltenissen in een paus en een kardinaal, Concilie van Trente, ca. 1580
- Fulehung is een nar tijdens het Ausschiesset uit Zwitserland, de naam betekent Faule Hund of smerige hond
- Nar op varken, Rusland, 18e eeuw

wikiname: nlwiki

title: Nar (persoon)

in_language: nl

wikitext:
[[Bestand:Schalksnarr.jpg|thumb|right|Een nar met staf op een houtsnede uit 1658]]
[[File:Portret van een nar. NL-HlmNHA 1477 53008458.JPG|thumb|''Portret van een nar'' ([[Philips Galle]], ca. 1559-1561)]]
[[Bestand:Standbeeld Pardoes.jpg|thumb|[[Pardoes]], de tovernar van de [[Efteling]]]]
[[Bestand:WLANL - 23dingenvoormusea - doedelzakspeler.jpg|thumb|Doedelzakspelende nar van de Sint-Jan, 1475-1524]]
[[Bestand:Jheronimus Bosch 011.jpg|thumb|[[Het narrenschip (schilderij)|Het narrenschip]], [[Jheronimus Bosch]]]]

Een '''nar''' of '''hofnar''' is de officiële grappenmaker aan het [[Hofhouding|hof]] van een [[vorst (heerser)|vorst]] of bij een [[rederijker]]skamer. De hofnar mocht daarbij ook liederen zingen. Vooral in de Middeleeuwen was de hofnar populair, maar in de loop van de 18e eeuw verdween deze aan de meeste hoven.

Een nar was soms iemand die door afwijkende geestelijke of lichamelijke eigenschappen (mismaakt; 'geestelijk beperkt') onbewust de spotlust opwekte, soms een intellectueel die bewust spotte en politieke invloed had. Sommige talen onderscheiden beide figuren, zoals in het Engels (''buffoon'' versus ''jester'').
De nar kleedde zich vaak in een voor hem gemaakt pak, voorzien van zogenaamde ''narrenbellen''. Soms droeg hij een [[Staf (voorwerp)|staf]], narrestok, [[zotskolf]] of Marot. De nar had een bijzondere sociale positie. Enerzijds wekte hij de indruk onderaan de sociale ladder te staan, anderzijds was hij in de positie leden en gasten van het hof te doorgronden en hen voor de gek te houden. Hij kon ingaan tegen de heersende opvattingen, zonder dat hij ervoor gestraft werd. In die zin had hij juist een hoge sociale status.
In de [[Orde van de Dwazen]] was de geborduurde nar op de kleding een herkenningsteken.
Tegenwoordig speelt de nar in Nederland nog een rol tijdens [[carnaval]], hij staat dan [[Prins Carnaval]] bij.

==Geschiedenis==
De rol van de nar wordt in het begin van de jaartelling al beschreven door [[Lucius Annaeus Seneca|Seneca]] in zijn werk ''De constantia sapientis'' (''Over de gelijkmoedigheid van de wijze).'' Hij schrijft daar: "Om dezelfde reden hebben we plezier in onze slaven wanneer die op een grappige manier beledigend zijn tegenover hun meesters. Dat durven ze dan met recht ook tegenover de gasten, als ze eenmaal zijn begonnen bij hun meester. Sommige mensen schaffen juist voor dat doel slavenjongens aan die bijdehand zijn en schaven dan aan dat brutale gedrag. Ja, ze laten dat trainen, zodat die slavenjongens erin bedreven raken een stroom van harde grappen te lanceren. En dat noemen we allemaal niet 'beledigend' maar 'scherp en raak'".<ref>{{Citeer boek|titel=SENECA Levenskunst, Filosofische essays over leven en dood|auteurlink=|auteur=Seneca|medeauteurs=vertaald door Vincent Hunink|taal=nl|url=|uitgever=Polak & Van Gennep|datum=2018|pagina's=pp. 91, 92|ISBN=978 90 253 0939 8}}</ref>

==Kaartspel==
De benaming ''zot'', ''dwaas'' en het [[Engels]]e woord ''joker'' (bijvoorbeeld in het [[speelkaart|kaartspel]]) worden soms gebruikt voor de nar. De [[Joker (kaartspel)|''joker'']] bij het kaartspel kan elke willekeurige waarde vertegenwoordigen. Op deze kaart staat ook vaak een nar afgebeeld. Zie ook [[De Dwaas (tarot)|de nar in het tarotspel]]. In de automatisering is, naar analogie van de speelkaart, het [[jokerteken]] bekend.

==Volksdansen==
In bepaalde [[volksdans]]en speelt een nar een rol, zoals bij de ''[[Morris dance]]''. Bij de ''[[Călușari|Căluşari]]'' wordt de figuur ''nebun'' of ''MUTE'' genoemd. Ook bij de Efe-ceremonie, voorafgaand aan [[Gelede]], speelt een soort nar een grote rol. Ook bij [[carnaval]] is de nar aanwezig.

==Toneel==
De nar leeft voort in een van de figuren uit de [[commedia dell'arte]], [[Pulcinella (personage)|Pulcinella]].

<gallery>
Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM Hofnar van de Soesoehoenan die meedanst in de 'Garebeg Moeloed' optocht Java TMnr 10003339.jpg|Hofnar van de Soesoehoenan die meedanst in de 'Garebeg Moeloed' (een islamitisch feest) optocht in Java, [[1926]]
Bestand:Will Kemp Elizabethan Clown Jig.jpg|De nar bij de [[Gigue]]
</gallery>

==Bekende narren==
*[[Pierken de Stadsgek]], 16e-eeuwse [[Utrecht (stad)|Utrechtse]] stadsnar
*[[Tijl Uilenspiegel]], personage uit Nederlands-Vlaams-Duitse [[folklore]]
*[[Pardoes]], de mascotte van pretpark de [[Efteling]]

==Zie ook==
*[[Clown]]
*[[Stokpaard]]
*[[Minstreel]]
*[[Jongleur (joculator)]]
*[[Bard (zanger)]]

==Afbeeldingen==
<gallery>
Bestand:Trente-2.jpg|Afbeeldingen van een [[demon]] en een nar, als de munten worden omgekeerd veranderen de beeltenissen in een [[paus]] en een [[kardinaal (geestelijke)|kardinaal]], [[Concilie van Trente]], ca. [[1580]]
Bestand:4367 - Thun - Fulehung und Chutziturm.JPG|[[Fulehung]] is een nar tijdens het ''[[Ausschiesset]]'' uit Zwitserland, de naam betekent ''Faule Hund'' of ''smerige hond''
Bestand:Farnos.jpg|Nar op varken, Rusland, [[18e eeuw]]
</gallery>

== Literatuur ==
*[[Anton Zijderveld]], "De hofnar als instituut" in: ''Spiegel Historiael'', 1976, p. 450-458, p. 599-607 en p. 667-673
*Beatrice K. Otto, ''Fools Are Everywhere. The Court Jester Around the World'', 2001. ISBN 0226640914

{{Appendix|2=
{{References}}}}
{{commonscat|Jesters}}

[[Categorie:Persoon naar eigenschap]]
[[Categorie:Beroep in de middeleeuwen]]
[[Categorie:Humor]]
[[Categorie:Comedy]]
[[Categorie:Beroep in de hofhouding]]


text:
# Syntomopus incisus
Syntomopus incisus is een vliesvleugelig insect uit de familie Pteromalidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1878 door Thomson.

title: Syntomopus incisus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Syntomopus incisus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Pteromalidae]]
| geslacht = ''[[Syntomopus]]''
| w-naam = ''Syntomopus incisus''
| auteur = Thomson
| datum = 1878
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Syntomopus incisus''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Pteromalidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1878 door Thomson.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Syntomopus&Speciesqtype=equals&Species=incisus {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Pteromalidae]]

title: Syntomopus incisus

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Pteromalidae

Geslacht: Syntomopus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Treinsoort
Een treinsoort, treindienstsoort of treincategorie zijn soorten of categorieën van treindiensten op een hoofdspoorwegnet. Stoptrein en sneltrein zijn twee bekende voorbeelden van treinsoorten voor een hoofdspoorwegnet. Bij andere spoorwegsystemen, zoals metronetten en tramnetten, is het begrip treinsoort minder belangrijk omdat bij deze spoorwegsystemen gewoonlijk maar één treinsoort wordt ingezet.
Duidelijke en aansprekende namen van treinsoorten zijn belangrijk om het karakter van de vervoersdienst voor de klant duidelijk te maken en aan te prijzen. Spoorvervoerders veranderen de namen van treinsoorten soms. Dat doen ze om hun vervoersdiensten nóg beter aan te prijzen. Ook gebruikt niet iedere spoorvervoerder dezelfde naam voor eenzelfde treinsoort.

## Indeling van treinsoorten

### Hoofdonderscheid
Er is een onderscheid tussen treinen die een vervoersdienst bieden aan reizigers of aan klanten enerzijds, en treinen die nodig zijn voor het in stand houden van het treinvervoer anderzijds. Treinen die vervoersdiensten bieden worden onderscheiden in reizigerstreinen en goederentreinen. Treinen die nodig zijn om het treinvervoer in stand te houden zijn werktreinen, zoals zelfrijdende machines voor aanleg en onderhoud van het spoor en treinen voor het vervoer van materiaal voor aanleg en onderhoud van het spoor, proefritten van treinen en treinritten om leeg treinmaterieel over te brengen naar een ander stationsemplacement of naar een werkplaats.

### Reizigerstreinen
De vervoerdiensten van veel spoorvervoerders zijn gebaseerd op twee treinsoorten, stoptreinen op alle stations van een traject stoppen, en sneltreinen die alleen bij de grote plaatsen stoppen. Soms worden drie treinsoorten onderscheiden.
Naast binnenlandse vervoerdiensten zijn er uiteraard ook internationale vervoerdiensten. Een bekend netwerk van een internationaal vervoernetwerk was de Trans Europ Express (TEE).
Hogesnelheidstreinen bieden vervoerdiensten die vanwege de snelheid niet te vergelijken zijn met sneltreinen. Men spreekt van hogesnelheidstrein als treinen 200 km/h of sneller rijden.

### Goederentreinen
Gemengde trein of bonte goederentreinen zijn treinen die meerdere soorten spoorwagons vervoert, vaak voor meerdere verladers. Deze treinen bieden relatief kleinschalig vervoer, een marktsegment waar het spoorwegvervoer een miniem marktaandeel heeft.
Een bloktrein is een goederentrein die, behalve op het begin- en eindpunt, niet deels geladen of gelost wordt. Hij verandert ook niet van samenstelling, er worden onderweg dus geen wagens af- of aangekoppeld. Meestal zijn dit treinen van één verlader (klant), met één soort lading. Bloktreinen worden vaak genoemd naar het soort lading dat ze vervoeren, zoals ertstrein, kolentrein en autotrein.
Een containertrein is soms een bloktrein, maar biedt soms ook een vaste lijndienst waar meerdere verladers gebruik van maken.

### Werktreinen
Voorbeelden van werktreinen zijn:
- zelfrijdende machines voor spoorwegonderhoud, zoals kettinghormachines, stopmachines en slijptreinen
- werktreinen, zoals robeltreinen en ballasttreinen

Daarnaast zijn er wegvoertuigen die ook op het spoor kunnen rijden. Deze worden niet als werktrein gezien. Bijvoorbeeld bovenleidingmontagewagens, kraanwagens en graafmachines. De laatste twee zijn in jargon bekend als krol, wat een afkorting is van 'kraan op lorries'.

## Spoorwegcapaciteit
De capaciteit van een spoorlijn is het grootst als er treinen van slechts één treinsoort gebruik van maken. In dat geval kunnen treinen met een kleine volgafstand achter elkaar rijden, zonder dat ze elkaar in de weg gaan zitten. Op hoofdspoorwegnetten worden meerdere treinsoorten op een spoorlijn ingezet, en kan de capaciteit van de spoorlijn niet volledig benut worden. Het ongelijke rijgedrag van treinsoorten is daar de oorzaak van. Een stoptrein heeft bijvoorbeeld meer tijd nodig om een bepaald traject te overbruggen dan een sneltrein, omdat een stoptrein onderweg ook nog een aantal malen moet stoppen. Daarom kan een sneltrein beter niet direct na een stoptrein vertrekken, omdat de sneltrein iedere keer moet wachten of langzaam moet gaan rijden als de stoptrein stopt.
Het verlies van spoorwegcapaciteit kan beperkt worden door verschillen tussen treinsoorten kleiner te maken. Een mogelijkheid is om de vervoerdiensten van treindienstsoorten meer op elkaar te laten lijken, bijvoorbeeld door stoptreinen soms stations over te laten slaan, en door sneltreinen ook te laten stoppen op een iets minder belangrijke plaats. Een andere mogelijkheid is treinmaterieel te kiezen dat snel kan optrekken en afremmen, zodat de stoptreindiensten versneld kan worden en het verschil met een sneltrein minder groot wordt.

## Namen van treinsoorten

### Internationaal
Een aantal aanduidingen van treinsoorten wordt in meerdere landen Europa gebruikt.
- Intercity (IC): stopt alleen in grote steden
- EuroCity (EC): als intercity, maar dan internationaal
- EuroNight (EN): als EuroCity, maar dan 's nachts
- NightJet (NJ): nachttrein van de Oostenrijkse ÖBB

Voormalig:
- D-trein: internationale langeafstandstrein
- Trans Europ Express, een voormalig europees netwerk van vervierdiensten met hoogwaardige international treinen.
- CityNightLine (CNL)

Een aantal maatschappijen heeft een hogesnelheidsdienst, die het reguliere aanbod aanvult:
- Intercity-Express (ICE): DB Fernverkehr, Duitsland en naburige landen
- Railjet (RJ of rj): Österreichische Bundesbahnen (ÖBB), Oostenrijk en Tsjechië
- Thalys
- Eurostar

### Nederland
De Nederlandse Spoorwegen (NS) hanteren de volgende namen:
- Sprinter: stoptrein; vanaf 11 december 2016 wordt voor treindiensten met de R-net-huisstijl de aanduiding R-net Sprinter gebruikt
- Intercity (IC): sneltrein.

In de praktijk komen op treinaanwijzers ook de volgende aanduidingen voor:
- Extra trein: trein die niet volgens de reguliere dienstregeling rijdt
- Internationale trein: algemene aanduiding voor een reguliere internationale trein, ook als die officieel als bijvoorbeeld InterCity rijdt
- Speciale trein: trein die rijdt in verband met bijvoorbeeld evenementen; vaak is een speciaal vervoerbewijs benodigd, en dikwijls ook een reservering en soms is dit een trein voor besloten vervoer
- Stoomtrein: museumtrein als Speciale trein, getrokken door een stoomlocomotief

#### Geschiedenis
Tot de invoering van de dienstregeling van 2007 in december 2006 werden er in Nederland voor het binnenlandse treinverkeer drie treindienstsoorten gehanteerd.
- Stoptrein
- Sneltrein (S)
- Intercity (IC)

### België
In België onderscheidt men:
- Lokale trein of L-trein: stopt in de regel in alle stations tussen punt A en punt B
- S-trein: stopt in de regel in alle stations tussen punt A en punt B in de regio Brussel, Antwerpen, Gent, Charleroi en Luik
- InterCity of IC-trein: snelle trein die alleen grote stations aandoet
- EuroCity EC-trein: internationale intercitytrein, bijvoorbeeld naar Zwitserland)
- Thalys: voor de verbinding Parijs-Brussel-Amsterdam en Parijs-Brussel-Keulen
- Eurostar: voor de verbinding Brussel-Londen
- Intercity-Express (ICE) voor de verbinding Brussel-Keulen-Frankfurt
- Piekuurtrein of P-trein: wordt ingelegd om de gewone "klokvaste" treinen minder druk te bezetten.

### Duitsland
In Duitsland is het openbaar vervoer onderverdeeld in Nahverkehr (gesubsidieerd stads-, streek- en regionaal vervoer) en Fernverkehr (ongesubsidieerd langeafstandsvervoer)
- Op de Nahverkehrstreinen kan men met landelijke treinkaartjes terecht, maar zijn ook de tarieven van de plaatselijke Verkehrsverbünde geldig. De verschillende treintypen zijn:
  - S: S-Bahn (stoptrein in stedelijk gebied)
  - RB: Regionalbahn (stoptrein in landelijk gebied)
  - RE: Regional-Express (sneltrein in landelijk gebied)
  - IRE: Interregio-Express (interregionale sneltreinen) - alleen in Baden-Württemberg, Berlijn, Beieren en Saksen

- de Fernverkehrstreinen zijn:
  - IR: InterRegio (bijna allemaal opgeheven)
  - IC: InterCity
  - ICE: Intercity Express (hogesnelheidstrein)

### Tsjechië
- Reguliere aanduidingen[1]:
  - Osobní vlak (Os) (letterlijk: persoonlijke trein): stoptrein, die echter niet in alle gevallen overal stopt (dit staat in de dienstregeling, maar wordt ook op de haltes omgeroepen)
  - Spěšný vlak (Sp) (letterlijk: haastige trein): stoptrein die de minst belangrijke haltes overslaat
  - Rychlík (R) (letterlijk: snelle): sneltrein
  - Rychlík vyšší kvality (Rx) (letterlijk: snelle van hogere kwaliteit): sneltrein met expresse-rijtuigen of moderne treinstellen
  - Expres (Ex): expresse
  - InterCity (IC)
  - EuroCity (EC) (stopt vaker dan InterCity)
  - EuroNight (EN)
  - Railjet (rj): EuroCity-achtige trein met hogere snelheid en speciale treinstammen
  - Historický vlak (Hv) (letterlijk: historische trein): museumtrein, rijdt slechts enkele keren per jaar, dikwijls geldt er een speciaal tarief en moet er ruim van tevoren worden gereserveerd
  - Trilex (TL)
  - Trilex-Express (TLX)

- Commerciële aanduidingen:
  - Arriva Expres (AEx): expresse-treinen van het bedrijf Arriva
  - LeoExpress (LE): treinen van het gelijknamige bedrijf
  - RegioJet (RJ): treinen van het bedrijf Student Agency
  - SuperCity (SC): Pendolino-treinen van de Tsjechische spoorwegen

title: Treinsoort

wikitext:
<!--{{Zie artikel|Dit artikel gaat over treinsoorten of treincategorieën die te onderscheiden zijn bij hoofdspoorwegsystemen. Zie [[Treinvervoer in Nederland]] over vervoersaspecten van de trein, [[Spoorweg]] voor de technische aspecten van de spoorwegen en [[Trein]] voor de technische aspecten van spoorwegvoertuigen}}
-->
Een '''treinsoort''', '''treindienstsoort''' of '''treincategorie''' zijn soorten of categorieën van treindiensten op een hoofdspoorwegnet. [[Stoptrein]] en [[sneltrein]] zijn twee bekende voorbeelden van treinsoorten voor een hoofdspoorwegnet. Bij andere [[Spoorwegsysteem|spoorwegsystemen]], zoals [[Metro (vervoermiddel)|metro]]netten en [[tram]]netten, is het begrip treinsoort minder belangrijk omdat bij deze spoorwegsystemen gewoonlijk maar één treinsoort wordt ingezet.

Duidelijke en aansprekende namen van treinsoorten zijn belangrijk om het karakter van de vervoersdienst voor de klant duidelijk te maken en aan te prijzen. [[Spoorvervoerder]]s veranderen de namen van treinsoorten soms. Dat doen ze om hun vervoersdiensten nóg beter aan te prijzen. Ook gebruikt niet iedere spoorvervoerder dezelfde naam voor eenzelfde treinsoort.

== Indeling van treinsoorten ==
=== Hoofdonderscheid ===
Er is een onderscheid tussen treinen die een vervoersdienst bieden aan reizigers of aan klanten enerzijds, en treinen die nodig zijn voor het in stand houden van het treinvervoer anderzijds. Treinen die vervoersdiensten bieden worden onderscheiden in [[reizigerstrein]]en en [[goederentrein]]en. Treinen die nodig zijn om het treinvervoer in stand te houden zijn [[werktrein]]en, zoals zelfrijdende machines voor aanleg en onderhoud van het spoor en treinen voor het vervoer van materiaal voor aanleg en onderhoud van het spoor, proefritten van treinen en treinritten om [[Ledig materieel|leeg treinmaterieel]] over te brengen naar een ander [[emplacement|stationsemplacement]] of naar een werkplaats.

=== Reizigerstreinen ===
De vervoerdiensten van veel [[Spoorwegonderneming|spoorvervoerders]] zijn gebaseerd op twee treinsoorten, [[stoptrein]]en op alle stations van een traject stoppen, en [[sneltrein]]en die alleen bij de grote plaatsen stoppen. Soms worden drie treinsoorten onderscheiden.

Naast binnenlandse vervoerdiensten zijn er uiteraard ook internationale vervoerdiensten. Een bekend netwerk van een internationaal vervoernetwerk was de [[Trans Europ Express]] (TEE).

[[Hogesnelheidstrein]]en bieden vervoerdiensten die vanwege de snelheid niet te vergelijken zijn met sneltreinen. Men spreekt van hogesnelheidstrein als treinen 200 km/h of sneller rijden.

=== Goederentreinen ===
Gemengde trein of bonte goederentreinen zijn treinen die meerdere soorten spoorwagons vervoert, vaak voor meerdere verladers. Deze treinen bieden relatief kleinschalig vervoer, een marktsegment waar het spoorwegvervoer een miniem marktaandeel heeft.
Een bloktrein is een goederentrein die, behalve op het begin- en eindpunt, niet deels geladen of gelost wordt. Hij verandert ook niet van samenstelling, er worden onderweg dus geen wagens af- of aangekoppeld. Meestal zijn dit treinen van één verlader (klant), met één soort lading. Bloktreinen worden vaak genoemd naar het soort lading dat ze vervoeren, zoals ertstrein, kolentrein en autotrein.
Een containertrein is soms een bloktrein, maar biedt soms ook een vaste lijndienst waar meerdere verladers gebruik van maken.

=== Werktreinen ===
Voorbeelden van werktreinen zijn:
* zelfrijdende machines voor spoorwegonderhoud, zoals [[kettinghor]]machines, [[stopmachine]]s en [[slijptrein]]en
* werktreinen, zoals [[robeltrein]]en en [[ballasttrein]]en

Daarnaast zijn er wegvoertuigen die ook op het spoor kunnen rijden. Deze worden niet als werktrein gezien. Bijvoorbeeld bovenleidingmontagewagens, kraanwagens en graafmachines. De laatste twee zijn in jargon bekend als ''krol'', wat een afkorting is van 'kraan op [[lorrie (railvoertuig)|lorrie]]s'.

== Spoorwegcapaciteit ==
De capaciteit van een [[spoorlijn]] is het grootst als er treinen van slechts één treinsoort gebruik van maken. In dat geval kunnen treinen met een kleine volgafstand achter elkaar rijden, zonder dat ze elkaar in de weg gaan zitten. Op hoofdspoorwegnetten worden meerdere treinsoorten op een spoorlijn ingezet, en kan de capaciteit van de spoorlijn niet volledig benut worden. Het ongelijke rijgedrag van treinsoorten is daar de oorzaak van. Een stoptrein heeft bijvoorbeeld meer tijd nodig om een bepaald traject te overbruggen dan een sneltrein, omdat een stoptrein onderweg ook nog een aantal malen moet stoppen. Daarom kan een sneltrein beter niet direct na een stoptrein vertrekken, omdat de sneltrein iedere keer moet wachten of langzaam moet gaan rijden als de stoptrein stopt.

Het verlies van spoorwegcapaciteit kan beperkt worden door verschillen tussen treinsoorten kleiner te maken. Een mogelijkheid is om de vervoerdiensten van treindienstsoorten meer op elkaar te laten lijken, bijvoorbeeld door stoptreinen soms stations over te laten slaan, en door sneltreinen ook te laten stoppen op een iets minder belangrijke plaats. Een andere mogelijkheid is treinmaterieel te kiezen dat snel kan optrekken en afremmen, zodat de stoptreindiensten versneld kan worden en het verschil met een sneltrein minder groot wordt.

== Namen van treinsoorten ==
=== Internationaal ===
Een aantal aanduidingen van treinsoorten wordt in meerdere landen Europa gebruikt.
* ''[[Intercity]] (IC)'': stopt alleen in grote steden
* ''[[EuroCity]] (EC)'': als ''intercity'', maar dan internationaal
* ''[[EuroNight]] (EN)'': als ''EuroCity'', maar dan 's nachts
* [[ÖBB Nightjet|''NightJet'']] (NJ): nachttrein van de Oostenrijkse ÖBB

Voormalig:
* ''[[D-trein]]'': internationale langeafstandstrein
* ''[[Trans Europ Express]], een voormalig europees netwerk van vervierdiensten met hoogwaardige international treinen.
* ''[[CityNightLine]] (CNL)''

Een aantal maatschappijen heeft een hogesnelheidsdienst, die het reguliere aanbod aanvult:
* ''[[Intercity-Express]] (ICE)'': [[DB Fernverkehr]], [[Duitsland]] en naburige landen
* ''[[Railjet]] (RJ of rj)'': [[Österreichische Bundesbahnen|Österreichische Bundesbahnen (ÖBB)]], [[Oostenrijk]] en [[Tsjechië]]
* ''[[Thalys]]''
* ''[[Eurostar]]''

=== Nederland ===
De [[Nederlandse Spoorwegen]] (NS) hanteren de volgende namen:

* ''[[Sprinter (treindienstsoort)|Sprinter]]'': stoptrein; vanaf 11 december 2016 wordt voor treindiensten met de [[R-net]]-huisstijl de aanduiding ''R-net Sprinter'' gebruikt
* ''Intercity (IC)'': sneltrein.

In de praktijk komen op [[Centraal bediende treinaanwijzers in Nederland|treinaanwijzer]]s ook de volgende aanduidingen voor:

* ''Extra trein'': trein die niet volgens de reguliere dienstregeling rijdt
* ''Internationale trein'': algemene aanduiding voor een reguliere internationale trein, ook als die officieel als bijvoorbeeld ''InterCity'' rijdt
* ''Speciale trein'': trein die rijdt in verband met bijvoorbeeld evenementen; vaak is een speciaal vervoerbewijs benodigd, en dikwijls ook een reservering en soms is dit een trein voor besloten vervoer
* ''Stoomtrein'': [[museumtrein]] als ''Speciale trein'', getrokken door een [[stoomlocomotief]]

==== Geschiedenis ====
Tot de invoering van de dienstregeling van 2007 in december 2006 werden er in Nederland voor het binnenlandse treinverkeer drie [[Treinvervoer_in_Nederland#Treindienstsoorten|treindienstsoorten]] gehanteerd.
* ''Stoptrein''
* ''Sneltrein (S)''
* ''Intercity (IC)''

===België===
In België onderscheidt men:
* ''[[Lokale trein]]'' of L-trein: stopt in de regel in alle stations tussen punt A en punt B
* ''[[Lijst van treincategorieën in België#S-trein|S-trein]]'': stopt in de regel in alle stations tussen punt A en punt B in de regio Brussel, Antwerpen, Gent, Charleroi en Luik
* ''[[intercity|InterCity]]'' of IC-trein: snelle trein die alleen grote stations aandoet
* ''[[EuroCity]]'' EC-trein: internationale intercitytrein, bijvoorbeeld naar Zwitserland)
* ''[[Thalys]]'': voor de verbinding Parijs-Brussel-Amsterdam en Parijs-Brussel-Keulen
* ''[[Eurostar]]'': voor de verbinding Brussel-Londen
* ''[[Intercity-Express]]'' (ICE) voor de verbinding Brussel-Keulen-Frankfurt
* ''[[Piekuurtrein]]'' of P-trein: wordt ingelegd om de gewone "klokvaste" treinen minder druk te bezetten.

{{Zie ook|[[Treincategorieën België]]}}

===Duitsland===
In [[Deutsche Bahn|Duitsland]] is het openbaar vervoer onderverdeeld in ''Nahverkehr'' (gesubsidieerd stads-, streek- en regionaal vervoer) en ''Fernverkehr'' (ongesubsidieerd langeafstandsvervoer)
* Op de Nahverkehrstreinen kan men met landelijke treinkaartjes terecht, maar zijn ook de tarieven van de plaatselijke ''Verkehrsverbünde'' geldig. De verschillende treintypen zijn:
** S: [[S-Bahn]] (stoptrein in stedelijk gebied)
** RB: [[Regionalbahn]] (stoptrein in landelijk gebied)
** RE: [[Regional-Express]] (sneltrein in landelijk gebied)
** IRE: [[Interregio-Express]] (interregionale sneltreinen) - alleen in [[Baden-Württemberg]], [[Berlijn]], [[Beieren]] en [[Saksen (deelstaat)|Saksen]]

*de Fernverkehrstreinen zijn:
** IR: [[InterRegio]] (bijna allemaal opgeheven)
** IC: [[Intercity|InterCity]]
** ICE: [[Intercity Express]] (hogesnelheidstrein)

{{Zie ook|[[Deutsche Bahn]]}}

=== Tsjechië ===
* Reguliere aanduidingen<ref>České dráhy, Jízdní řád 2017, pag. A7</ref>:
** ''Osobní vlak (Os)'' (letterlijk: ''persoonlijke trein''): ''stoptrein'', die echter niet in alle gevallen overal stopt (dit staat in de dienstregeling, maar wordt ook op de [[spoorweghalte|halte]]s omgeroepen)
** ''Spěšný vlak (Sp)'' (letterlijk: ''haastige trein''): ''stoptrein'' die de minst belangrijke haltes overslaat
** ''Rychlík (R)'' (letterlijk: ''snelle''): ''sneltrein''
** ''Rychlík vyšší kvality (Rx)'' (letterlijk: ''snelle van hogere kwaliteit''): ''sneltrein'' met ''expresse''-[[spoorwegrijtuig|rijtuigen]] of moderne [[treinstel]]len
** ''Expres (Ex)'': ''expresse''
** ''InterCity (IC)''
** ''EuroCity (EC)'' (stopt vaker dan ''InterCity'')
** ''EuroNight (EN)''
** ''Railjet (rj)'': ''EuroCity''-achtige trein met hogere snelheid en speciale [[treinstam]]men
** ''Historický vlak (Hv)'' (letterlijk: ''historische trein''): museumtrein, rijdt slechts enkele keren per jaar, dikwijls geldt er een speciaal tarief en moet er ruim van tevoren worden gereserveerd
** ''Trilex (TL)''
** ''Trilex-Express (TLX)''

* Commerciële aanduidingen:
** ''[[Arriva vlaky|Arriva Expres (AEx)]]'': ''expresse''-treinen van het bedrijf [[Arriva]]
** ''[[LeoExpress|LeoExpress (LE)]]'': treinen van het gelijknamige bedrijf
** ''[[RegioJet|RegioJet (RJ)]]'': treinen van het bedrijf [[Student Agency]]
** ''[[SuperCity|SuperCity (SC)]]'': [[Pendolino]]-treinen van [[České dráhy|de Tsjechische spoorwegen]]

==Zie ook==
* [[Openbaar vervoer]]
* [[Spoorweg]]
* [[Trein]]
* [[Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen|NMBS]]
* [[Nederlandse Spoorwegen|NS]]
* [[InterRail]]

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20040127112844/http://www.prisman.nl/rvm/ Het effect van vertragingen voor treinreizigers] (scriptie)
* [https://web.archive.org/web/20050218085620/http://eyfa.benn.org/wiki/CheapTravel Goedkope (trein) reizen in Europa]

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Treinsoort| ]]
[[Categorie:Spoorwegen]]
[[Categorie:Spoorwegterminologie]]


text:
# Sharon Jones & The Dap-Kings
Sharon Jones & The Dap-Kings is een New Yorkse soul-/funkband die tot 2016 bestond uit zangeres Sharon Jones (1956-2016) en de huisband van het Daptone-label. Hun muziek, gemaakt volgens de tradities van eind jaren 60/begin jaren 70 (onder anderen James Brown) met analoge opnametechnieken en instrumenten die al jaren niet meer verkrijgbaar zijn, wordt ook wel rawfunk genoemd.

## Geschiedenis

### Beginjaren
Sharon Lafaye Jones verhuisde op jonge leeftijd naar New York; in de kerk zong ze gospels en bij talentenjachten liet ze zich begeleiden door lokale funkbands. Onder de naam Lafaye Jones werd ze sessiezangeres; ze deed achtergrondwerk voor diverse soulartiesten. Eind jaren 80 was soul voorbijgestreefd door de modernere r&b-variant; Jones kwam niet meer aan de bak en werd als dertiger te oud, te klein en te dik bevonden voor een solo-contract. Om in haar levensonderhoud te voorzien ging ze onder meer als gevangenbewaarder werken.

### Nieuwe ronde nieuwe kansen
In 1996 werd de dan 40-jarige Jones gevraagd om achtergrondzang te doen op een nummer van de Soul Providers. Deze band, opgericht door Philip Lehman en Gabriel Bosco Mann Roth, nam een album op met James Brown-achtige instrumentalen en een aantal samenwerkingen met funkzanger Lee Fields. Jones' driestemmige bijdrage maakte zoveel indruk dat ze ook twee leadnummers mocht opnemen; Switchblade (oorspronkelijk bedoeld voor een mannenstem) en The Landlord verschenen op het debuutalbum Soul Tequila dat werd uitgebracht op het inmiddels opgeheven Franse label Pure Records. Lehman en Roth startten vervolgens Desco Records, vernoemd naar de stofzuigerwinkel op West 41st Street waarvan de kelder als kantoorruimte werd gebruikt en waar stalgenoot Adam Scone (organist bij Sugarman 3) een appartement had. Soul Tequila werd heruitgebracht als Gimme the Paw maar dan zonder The Landlord.
Jones nam drie vinylsingles op met de Soul Providers: Damn It's Hot pt. 1/Damn It's Hot 2, Bump n Touch (part 1)/Hook n Sling Meets the Funky Superfly (aaneengeregen covers van Eddie Bo en Bobby Willams) en You Better Think Twice/ I Got the Feeling (James Brown-cover). De singles werden uitgebracht zonder vermelding van het jaartal en misleidend verkocht als seventies-funk.

### Oprichting Daptone
In 2000 besloten Lehman en Roth om ieder huns weegs te gaan; samen met Sugarman 3-saxofonist Neil Sugarman startte Roth het Daptone-label. De Soul Providers gingen uit elkaar en maakten een doorstart als de Dap-Kings; naast Sugarman en bassist Roth bestond de band uit ex-Providers Binky Griptite (gitaar), Earl Maxton (orgel), Fernando Velez (percussie) en Anda Szilagyi (trompet). Tenorsaxofonist Leon Michels en drummer Homer Steinweiss van de Mighty Imperials (hun album Thunder Chicken was de laatste met het Desco-imprint) completeerden de bezetting.

### Dap-Dippin'
In 2001 traden Sharon Jones & The Dap-Kings een zomer lang in Barcelona op, waar ze ook exemplaren verkochten van hun debuutalbum Dap Dippin' with Sharon Jones and the Dap-Kings; het werd in 2002 de eerste officiële uitgave op Daptone. Een uitgebreide tournee binnen en buiten de Verenigde Staten volgde, en binnen de kortste keren groeide Jones uit tot de belangrijkste exponent van het label. Door tijd-, geld- en energiegebrek gingen andere projecten, zoals solo-albums van Binky Griptite (die bij optredens de zangeres aan- en afkondigde) en Lee Fields, de ijskast in. Ook Sugarman 3 moest lange tijd wachten alvorens een opvolger te kunnen maken voor het Daptone-album Pure Cane Sugar.

### Losse singles
Na Dap-Dippin' verschenen er drie non-albumsingles; het anti-oorlogslied What If We All Stopped Paying Taxes (2002), het hard funkende Genuine part 1/Genuine part 2 (2004) en Just Dropped In (To See What Condition My Condition Was In); 2005). Laatstgenoemd nummer, een cover van Kenny Rogers & The First Edition, zou oorspronkelijk in 2002 zijn opgenomen voor een Kentucky Fried Chicken-reclame, maar is daar nooit voor gebruikt; wel verscheen het in 2008 op de soundtrack van de film Soul Men.

### Naturallyen personeelswijzigingen
In 2005 kwam het tweede album uit; Naturally had al in 2003 moeten verschijnen als onderdeel van een tweeluik, maar doordat Roth bij een verkeersongeluk een oogverwonding opliep werden de opnamen uitgesteld en teruggebracht tot een album. Ook veranderde de samenstelling van de band; Maxton en Szilagyi stapten over naar de New Yorkse afrobeatformatie Antibalas en werden vervangen door trompettist David Guy. Thomas Brenneck van The Budos Band sloot zich aan als tweede gitarist. Vlak na de verschijning van het album hield ook Michels het voor gezien; hij raakte betrokken bij de oprichting van Truth & Soul Records en bracht er als El Michels Affair het reeds opgenomen soloalbum Sounding Out the City uit. Truth & Soul heeft onder meer Fields, Steinwess en Brenneck in zijn artiestenbestand en beheert de catalogus van het Soul Fire-label van Lehman sinds deze de scene verliet en op de Bahama's ging wonen. Bij de Dap-Kings werd Michels vervangen door Ian Hendrickson-Smith, een lokale jazzsaxofonist die reeds diverse albums heeft uitgebracht onder eigen naam.

### 100 Days 100 Nightsen samenwerkingen
De Dap-Kings werden door de Brits-New Yorkse dj-producer Mark Ronson ingehuurd voor een aantal projecten; ze speelden op zes nummers van het Amy Winehouse-album Back to Black (2006; onder andere Rehab en You Know I'm No Good) en Ronsons Version (2007; een nummer uitgezonderd). Ook begeleidden ze Winehouse tijdens haar Amerikaanse tournee.
In 2007 verscheen de losse single I'm Not Gonna Cry; op 2 oktober van dat jaar volgde het album 100 Days, 100 Nights met de gelijknamige single.

### I Learned the Hard Way
Op 6 april 2010 kwam het album I Learned the Hard Way uit; de bezetting was uitgebreid met achtergrondzang van de Dapettes, oftewel Saun & Starr. De band speelde op North Sea Jazz en gaf in Duitsland een concert voor het muziekprogramma Rockpalast.
In 2011 en 2012 waren er twee uitverkochte concerten in de Paradiso en werd er in New York een item gemaakt voor De Zwarte Lijst. Ondertussen werden de losse singles gebundeld op de verzamelaar Soul Time. Op 27 mei 2012 speelde de band op Pinkpop.

### Give the People What They WantenIt's a Holiday Soul Party
Het album Give the People What They Want zou in 2013 verschijnen maar moest door ziekte worden uitgesteld naar begin 2014. Jones was tegen die tijd voldoende hersteld om weer op te treden. In juli stond ze voor de derde keer op North Sea Jazz; ditmaal als hoofdact van de Daptone Super Soul Revue. De concerten van 7 en 9 november 2014 waren de laatste in Nederland.
In 2015 toerden Sharon Jones & The Dap-Kings door Amerika met de Tedeschi Trucks Band; voorafgaand aan haar eigen optreden zong Jones twee wisselende duetten met frontvrouw Susan Tedeschi, waaronder Bring it on home to me. De band zou op 28 augustus naar het Amsterdamse Bostheater komen, maar de tournee ging niet door omdat bij Jones opnieuw kanker werd geconstateerd.
Eind oktober 2015 maanden later verscheen het kerst-/chanoeka-album It's a Holiday Soul Party.
In 2016 ging de documentairefilm Miss Sharon Jones in première. Hierin werd de zangeres gevolgd vanaf de eerste kankerdiagnose tot een jaar na haar herstel. Speciaal voor de soundtrack werd het nummer I'm Still Alive opgenomen.

### Overlijden van Jones
Ondanks haar ziekte bleef Jones doorgaan met optreden; ze toerde tot 23 september 2016 door Amerika met Hall & Oates en Trombone Shorty. Tussentijds verscheen de downloadbare single Midnight Rider, een cover van de Allman Brothers-klassieker die was opgenomen voor een reclamespot van het automerk Lincoln. Jones zou 3 oktober 2016, tien dagen na afloop van de tournee, in het Witte Huis optreden, maar ze zag zich genoodzaakt om af te zeggen. De Dap-Kings besloten het concert door te laten gaan, waarbij de zangpartijen werden verdeeld tussen Binky Griptite en de Dapettes. Jones overleed op 18 november 2016 op 60-jarige leeftijd aan de gevolgen van alvleesklierkanker.. De Dap-Kings besloten geen nieuwe zangeres te zoeken voor het label aangezien dat hoge verwachtingen zou scheppen. Gabriel Roth zei daarover in het blad Rolling Stone; "Iedereen vraagt wat we nu gaan doen, en niets voelt goed. Iedereen heeft een suggestie, maar er komt geen nieuwe Sharon Jones. Die band is speciaal voor haar opgericht; wat we met (Sharon) hebben meegemaakt zullen we nooit meer meemaken". De Dap-Kings gingen door met sessiewerk en incidentele optredens zoals een eenmalige concertreeks met pianist Jon Batiste. Na afloop Binky Griptite in september 2018 de band voor een solocarrière.

### Soul of a Woman,RenditionenDaptone Super Soul Revue; postume eerbetonen
Speciaal voor Record Store Day werden in 2017 de eerste opnamen van Jones (uit 1975) op vinyl uitgebracht. Haar laatste opnamen verschenen in november van dat jaar op het album Soul of a Woman.
In oktober 2020 werd Just Dropped In (To See What Condition My Rendition Is In) uitgebracht, een verzamelalbum met covers die in de jaren 00 waren opgenomen.
Ter gelegenheid van de 65e geboortedag van Jones hielden de Dap-Kings in mei 2021 een onlinechat binnen de coronamaatregelen waarbij ze vragen van fans beantwoordden. Diezelfde maand werd in Augusta het Sharon Jones Amphitheater geopend. Najaar 2021 verscheen Daptone Super Soul Revue Live at the Apollo, de registratie van de concerten die in december 2014 werden gegeven.

title: Sharon Jones & The Dap-Kings

wikitext:
{{Infobox band
| band_naam         = Sharon Jones & The Dap-Kings
| afbeelding        = Sharon Jones and the Dap Kings - Group Shot by Jacob Blickenstaff.jpg
| onderschrift      = Sharon Jones & The Dap-Kings (2015)
| jaren_actief      = [[2001]]-[[2016]]
| oorsprong         = [[New York (stad)|New York]], {{US}}
| muziek_genre      = [[soul]], [[funk]]
| record_label      = [[Daptone Records]]
| manager           =
| andere acts       =
| website           = http://www.sharonjonesandthedapkings.com/
| imdb              =
| bezetting         =
| functie1          = [[Zang]]
| lid1              = Sharon Jones
| functie2          = [[Begeleiding (muziek)|Begeleiding]]
| lid2              = The Dap-Kings
}}
'''Sharon Jones & The Dap-Kings''' is een [[New York (stad)|New Yorkse]] soul-/funkband die tot 2016 bestond uit zangeres [[Sharon Jones (zangeres)|Sharon Jones]] (1956-2016) en de huisband van het Daptone-label. Hun muziek, gemaakt volgens de tradities van eind jaren 60/begin jaren 70 (onder anderen [[James Brown (hoofdbetekenis)|James Brown]]) met analoge opnametechnieken en instrumenten die al jaren niet meer verkrijgbaar zijn, wordt ook wel ''rawfunk'' genoemd.

==Geschiedenis==
===Beginjaren===
Sharon Lafaye Jones verhuisde op jonge leeftijd naar New York; in de kerk zong ze gospels en bij talentenjachten liet ze zich begeleiden door lokale funkbands. Onder de naam Lafaye Jones werd ze sessiezangeres; ze deed achtergrondwerk voor diverse soulartiesten. Eind jaren 80 was soul voorbijgestreefd door de modernere r&b-variant; Jones kwam niet meer aan de bak en werd als dertiger te oud, te klein en te dik bevonden voor een solo-contract. Om in haar levensonderhoud te voorzien ging ze onder meer als gevangenbewaarder werken.

===Nieuwe ronde nieuwe kansen===
In 1996 werd de dan 40-jarige Jones gevraagd om achtergrondzang te doen op een nummer van de Soul Providers. Deze band, opgericht door Philip Lehman en [[Bosco Mann|Gabriel ''Bosco Mann'' Roth]], nam een album op met James Brown-achtige instrumentalen en een aantal samenwerkingen met funkzanger [[Lee Fields]]. Jones' driestemmige bijdrage maakte zoveel indruk dat ze ook twee leadnummers mocht opnemen; ''Switchblade'' (oorspronkelijk bedoeld voor een mannenstem) en ''The Landlord'' verschenen op het debuutalbum ''Soul Tequila'' dat werd uitgebracht op het inmiddels opgeheven Franse label Pure Records. Lehman en Roth startten vervolgens Desco Records, vernoemd naar de stofzuigerwinkel op West 41st Street waarvan de kelder als kantoorruimte werd gebruikt en waar stalgenoot Adam Scone (organist bij Sugarman 3) een appartement had. ''Soul Tequila'' werd heruitgebracht als ''Gimme the Paw'' maar dan zonder ''The Landlord''.

Jones nam drie vinylsingles op met de Soul Providers: ''Damn It's Hot pt. 1/Damn It's Hot 2'', ''Bump n Touch (part 1)/Hook n Sling Meets the Funky Superfly'' (aaneengeregen covers van Eddie Bo en Bobby Willams) en ''You Better Think Twice/ I Got the Feeling'' (James Brown-cover). De singles werden uitgebracht zonder vermelding van het jaartal en misleidend verkocht als seventies-funk.

===Oprichting Daptone===
In 2000 besloten Lehman en Roth om ieder huns weegs te gaan; samen met Sugarman 3-saxofonist Neil Sugarman startte Roth het Daptone-label. De Soul Providers gingen uit elkaar en maakten een doorstart als de Dap-Kings; naast Sugarman en bassist Roth bestond de band uit ex-Providers [[Binky Griptite]] (gitaar), Earl Maxton (orgel), Fernando Velez (percussie) en Anda Szilagyi (trompet). Tenorsaxofonist Leon Michels en drummer [[Homer Steinweiss]] van de Mighty Imperials (hun album ''Thunder Chicken'' was de laatste met het Desco-imprint) completeerden de bezetting.

===''Dap-Dippin'''===
In 2001 traden Sharon Jones & The Dap-Kings een zomer lang in Barcelona op, waar ze ook exemplaren verkochten van hun debuutalbum ''[[Dap Dippin' with Sharon Jones and the Dap-Kings]]''; het werd in 2002 de eerste officiële uitgave op Daptone. Een uitgebreide tournee binnen en buiten de Verenigde Staten volgde, en binnen de kortste keren groeide Jones uit tot de belangrijkste exponent van het label. Door tijd-, geld- en energiegebrek gingen andere projecten, zoals solo-albums van Binky Griptite (die bij optredens de zangeres aan- en afkondigde) en Lee Fields, de ijskast in. Ook Sugarman 3 moest lange tijd wachten alvorens een opvolger te kunnen maken voor het Daptone-album ''Pure Cane Sugar''.

===Losse singles===
Na ''Dap-Dippin''' verschenen er drie non-albumsingles; het anti-oorlogslied ''[[What If We All Stopped Paying Taxes]]'' (2002), het hard funkende ''Genuine part 1/Genuine part 2'' (2004) en ''[[Just Dropped In (To See What Condition My Condition Was In)]]''; 2005). Laatstgenoemd nummer, een cover van [[Kenny Rogers#Het begin|Kenny Rogers & The First Edition]], zou oorspronkelijk in 2002 zijn opgenomen voor een [[Kentucky Fried Chicken]]-reclame, maar is daar nooit voor gebruikt; wel verscheen het in 2008 op [[Soul Men (soundtrack)|de soundtrack]] van de film ''[[Soul Men]]''.

===''Naturally'' en personeelswijzigingen===
In 2005 kwam het tweede album uit; ''[[Naturally (Sharon Jones & The Dap-Kings)|Naturally]]'' had al in 2003 moeten verschijnen als onderdeel van een tweeluik, maar doordat Roth bij een verkeersongeluk een oogverwonding opliep werden de opnamen uitgesteld en teruggebracht tot een album. Ook veranderde de samenstelling van de band; Maxton en Szilagyi stapten over naar de New Yorkse afrobeatformatie [[Antibalas]] en werden vervangen door trompettist David Guy. Thomas Brenneck van [[The Budos Band]] sloot zich aan als tweede gitarist. Vlak na de verschijning van het album hield ook Michels het voor gezien; hij raakte betrokken bij de oprichting van Truth & Soul Records en bracht er als El Michels Affair het reeds opgenomen soloalbum ''Sounding Out the City'' uit. Truth & Soul heeft onder meer Fields, Steinwess en Brenneck in zijn artiestenbestand en beheert de catalogus van het Soul Fire-label van Lehman sinds deze de scene verliet en op de Bahama's ging wonen. Bij de Dap-Kings werd Michels vervangen door Ian Hendrickson-Smith, een lokale jazzsaxofonist die reeds diverse albums heeft uitgebracht onder eigen naam.

===''100 Days 100 Nights'' en samenwerkingen===
[[Bestand:Dap kings 5257766w.jpg|thumb|Sharon Jones & Dap Kings op het Moers Festival 2007]]
De Dap-Kings werden door de Brits-New Yorkse dj-producer [[Mark Ronson]] ingehuurd voor een aantal projecten; ze speelden op zes nummers van het [[Amy Winehouse]]-album ''[[Back to Black (album)|Back to Black]]'' ([[2006]]; onder andere ''[[Rehab (Amy Winehouse)|Rehab]]'' en ''[[You Know I'm No Good]]'') en Ronsons ''Version'' ([[2007]]; een nummer uitgezonderd). Ook begeleidden ze Winehouse tijdens haar Amerikaanse tournee.

In 2007 verscheen de losse single ''[[I'm Not Gonna Cry]]''; op 2 oktober van dat jaar volgde het album ''[[100 Days, 100 Nights (album)|100 Days, 100 Nights]]'' met [[100 Days, 100 Nights (single)|de gelijknamige single]].

===''I Learned the Hard Way''===
Op 6 april 2010 kwam het album ''[[I Learned the Hard Way]]'' uit; de bezetting was uitgebreid met achtergrondzang van de Dapettes, oftewel [[Saun & Starr]]. De band speelde op North Sea Jazz en gaf in Duitsland een concert voor het muziekprogramma ''[[Rockpalast]]''.

In 2011 en 2012 waren er twee uitverkochte concerten in de [[Paradiso (Amsterdam)|Paradiso]] en werd er in New York een item gemaakt voor ''De Zwarte Lijst''. Ondertussen werden de losse singles gebundeld op de verzamelaar ''[[Soul Time]]''. Op 27 mei 2012 speelde de band op [[Pinkpop]].

===''Give the People What They Want'' en ''It's a Holiday Soul Party''===
[[Bestand:Sharon Jones & The Dap-Kings SXSW 2013.jpg|thumb|Sharon Jones & The Dap-Kings op South by Southwest 2013]]
Het album ''[[Give the People What They Want (album van Sharon Jones & The Dap-Kings)|Give the People What They Want]]'' zou in 2013 verschijnen maar moest door [[kanker|ziekte]] worden uitgesteld naar begin 2014. Jones was tegen die tijd voldoende hersteld om weer op te treden. In juli stond ze voor de derde keer op North Sea Jazz; ditmaal als hoofdact van de [[Daptone Super Soul Revue]]. De concerten van 7 en 9 november 2014 waren de laatste in Nederland.

In 2015 toerden Sharon Jones & The Dap-Kings door Amerika met de [[Tedeschi Trucks Band]]; voorafgaand aan haar eigen optreden zong Jones twee wisselende duetten met frontvrouw [[Susan Tedeschi]], waaronder ''[[Bring it on home to me]]''. De band zou op 28 augustus naar het Amsterdamse Bostheater komen, maar de tournee ging niet door omdat bij Jones opnieuw kanker werd geconstateerd.

Eind oktober 2015 maanden later verscheen het kerst-/chanoeka-album ''[[It's a Holiday Soul Party]]''.

In 2016 ging de documentairefilm ''[[Miss Sharon Jones]]'' in première. Hierin werd de zangeres gevolgd vanaf de eerste kankerdiagnose tot een jaar na haar herstel. Speciaal voor de soundtrack werd het nummer ''I'm Still Alive'' opgenomen.

===Overlijden van Jones===
Ondanks haar ziekte bleef Jones doorgaan met optreden; ze toerde tot 23 september 2016 door Amerika met [[Hall & Oates]] en [[Trombone Shorty]]. Tussentijds verscheen de downloadbare single ''[[Midnight Rider]]'', een cover van de [[Allman Brothers]]-klassieker die was opgenomen voor een reclamespot van het automerk [[Lincoln (automerk)|Lincoln]]. Jones zou 3 oktober 2016, tien dagen na afloop van de tournee, in [[Witte Huis (Washington)|het Witte Huis]] optreden, maar ze zag zich genoodzaakt om af te zeggen. De Dap-Kings besloten het concert door te laten gaan, waarbij de zangpartijen werden verdeeld tussen Binky Griptite en de Dapettes. Jones overleed op 18 november 2016 op 60-jarige leeftijd aan de gevolgen van [[alvleesklierkanker]].<ref>[http://www.ad.nl/show/soulzangeres-sharon-jones-60-overleden~a6bda937/ Soulzangeres Sharon Jones (60) overleden]</ref>. De Dap-Kings besloten geen nieuwe zangeres te zoeken voor het label aangezien dat hoge verwachtingen zou scheppen. Gabriel Roth zei daarover in het blad ''[[Rolling Stone]]''; "Iedereen vraagt wat we nu gaan doen, en niets voelt goed. Iedereen heeft een suggestie, maar er komt geen nieuwe Sharon Jones. Die band is speciaal voor haar opgericht; wat we met (Sharon) hebben meegemaakt zullen we nooit meer meemaken". De Dap-Kings gingen door met sessiewerk en incidentele optredens zoals een eenmalige concertreeks met pianist [[Jon Batiste]]. Na afloop Binky Griptite in september 2018 de band voor een solocarrière.

===''Soul of a Woman'', ''Rendition'' en ''Daptone Super Soul Revue''; postume eerbetonen===
Speciaal voor [[Record Store Day]] werden in 2017 de eerste opnamen van Jones (uit 1975) op vinyl uitgebracht. Haar laatste opnamen verschenen in november van dat jaar op het album ''[[Soul of a Woman (Sharon Jones & The Dap-Kings)|Soul of a Woman]]''.

In oktober 2020 werd ''[[Just Dropped In (To See What Condition My Rendition Is In)]]'' uitgebracht, een verzamelalbum met covers die in de jaren 00 waren opgenomen.

Ter gelegenheid van de 65e geboortedag van Jones hielden de Dap-Kings in mei 2021 een onlinechat binnen de coronamaatregelen waarbij ze vragen van fans beantwoordden. Diezelfde maand werd in Augusta het Sharon Jones Amphitheater geopend. Najaar 2021 verscheen ''[[Daptone Super Soul Revue Live at the Apollo]]'', de registratie van de concerten die in december 2014 werden gegeven.

{{Appendix}}
{{Commonscat|Sharon Jones & The Dap-Kings}}

[[Categorie:Amerikaanse band]]

title: Achtergrondinformatie

Oorsprong: New York, Verenigde Staten

Genre(s): soul, funk

Label(s): Daptone Records

title: Leden

Zang: Sharon Jones

Begeleiding: The Dap-Kings


text:
# Les Sealey
Leslie Jesse ("Les") Sealey (Londen, 29 september 1957 - Southend-on-Sea, 19 augustus 2001) was een Engels voetbaldoelman. Hij was vooral bekend van zijn periode bij Manchester United, als eerste doelman en later als doublure voor Peter Schmeichel. Hij speelde de meeste wedstrijden uit zijn carrière voor Coventry City en Luton Town. Sealey stierf op 43-jarige leeftijd aan een hartaanval.

## Biografie
Sealey was, behalve gedurende zijn periodes bij Coventry City en Luton Town van 1976 tot 1990, vrijwel overal waar hij speelde reservedoelman. Een jaar na zijn vertrek bij Coventry zou Steve Ogrizovic er jarenlang een vaste waarde tussen de palen blijven. Voordat hij naar Aston Villa verhuisde, speelde hij in anderhalf seizoen 31 wedstrijden voor Manchester United onder manager Sir Alex Ferguson. In zijn eerste periode bij Manchester United won Sealey de FA Cup, in 1990. Manchester United versloeg Crystal Palace na het spelen van een replay (0-1). Manchester United-linksback Lee Martin scoorde het beslissende doelpunt na 59 minuten. De finale tussen Manchester United en Crystal Palace was op een spectaculaire 3-3 geëindigd, onder meer na twee doelpunten van Palace-spits Ian Wright in de tweede helft. In tegenstelling tot Jim Leighton in de finale hield Sealey de netten schoon. Hij stond ook tussen de palen tijdens de finale van de Europacup II tegen FC Barcelona in De Kuip te Rotterdam, in 1991. Manchester United versloeg Barcelona met 2-1 na twee doelpunten van aanvaller Mark Hughes. Ronald Koeman milderde tien minuten voor affluiten voor Barça.
Toen hij voor Aston Villa uitkwam, stond hij aanvankelijk onder de lat. Sealey verloor zijn basisplaats aan clublegende Nigel Spink, destijds al een veteraan. Aston Villa leende hem uit aan zijn ex-club Coventry City, waar Steve Ogrizovic de vaste doelman was. Hij keerde in 1993 terug naar Manchester United als doublure voor de Deense ster Peter Schmeichel, die met Denemarken het jaar ervoor Europees kampioen werd. Sealey mocht van Sir Alex Ferguson de League Cup-wedstrijden spelen. Hij stond in de basis voor de finale tegen zijn ex-club Aston Villa op 27 maart 1994. Manchester United verloor met 3-1 nadat Sealey twee doelpunten slikte van Dean Saunders.
Vanaf het seizoen 1994/1995 kwam Sealey uit voor West Ham United. Vanwege een uitpuilende blessurelast maakte Sealey vreemd genoeg zijn debuut voor West Ham als veldspeler in plaats van als doelman, met name tegen Arsenal in de herfst van 1995. Sealey speelde gedurende het seizoen 1995/1996 korte tijd voor Leyton Orient. Een half jaar later keerde hij terug naar West Ham. Sealey was betrokken bij een ruildeal met de toen 47-jarige Peter Shilton, die dus naar Leyton Orient verhuisde. Hij speelde amper bij West Ham omdat de Tsjech Luděk Mikloško de voorkeur kreeg.
In zijn tweede periode bij West Ham kreeg Sealey een hartaanval en overleed op 43-jarige leeftijd.

## Erelijst
| Competitie        |                   |                   |
| Competitie        | Aantal            | Jaren             |
| Manchester United | Manchester United | Manchester United |
| ----------------- | ----------------- | ----------------- |
| FA Cup            | 1×                | 1989/90           |
| FA Charity Shield | 2×                | 1990, 1993        |
| Europacup II      | 1×                | 1990/91           |

title: Les Sealey

wikitext:
{{Infobox voetballer
| spelernaam                  = Les Sealey
| volledigenaam               = Leslie Jesse Sealey
| afbeelding                  =
| onderschrift                =
| geboortedatum               = [[29 september]] [[1957]]
| geboortestad                = [[Londen]]
| geboorteland                = {{EN-VLAG}} [[Engeland]]
| overlijddatum               = [[19 augustus]] [[2001]]
| stadvanoverlijden           = [[Southend-on-Sea (plaats)|Southend-on-Sea]]
| landvanoverlijden           = {{EN-VLAG}} [[Engeland]]
| lengte                      =
| gewicht                     =
| been                        =
| huidigeclub                 =
| rugnummer                   =
| positie                     = [[Doelman (voetbal)|Doelman]]
| functie                     =
| huidigeclubfunctie          =
| contracttot                 =
| vorigeclubs                 =
| jeugdjaren                  =
| jeugdteams                  =
| seizoen                     = 1976-1983
1983-1990
1984
1990
1990-1991
1991-1993
1992
1992
1993-1994
1994
1994-1996
1996
1996-2001
1998
| club                        = {{EN-VLAG|15}} [[Coventry City FC|Coventry City]]
{{EN-VLAG|15}} [[Luton Town FC|Luton Town]]
→ {{EN-VLAG|15}} [[Plymouth Argyle FC|Plymouth Argyle]]
→ {{EN-VLAG|15}} [[Manchester United FC|Man. United]]
{{EN-VLAG|15}} [[Manchester United FC|Manchester United]]
{{EN-VLAG|15}} [[Aston Villa FC|Aston Villa]]
→ {{EN-VLAG|15}} [[Coventry City FC|Coventry City]]
→ {{EN-VLAG|15}} [[Birmingham City FC|Birmingham City]]
{{EN-VLAG|15}} [[Manchester United FC|Manchester United]]
{{EN-VLAG|15}} [[Blackpool FC|Blackpool]]
{{EN-VLAG|15}} [[West Ham United FC|West Ham United]]
{{EN-VLAG|15}} [[Leyton Orient FC|Leyton Orient]]
{{EN-VLAG|15}} [[West Ham United FC|West Ham United]]
→ {{EN-VLAG|15}} [[Bury FC|Bury]]
| wedstr(goals)               = 158{{0}}(0)
207{{0}}(0)
6{{0}}(0)
2{{0}}(0)
31{{0}}(0)
18{{0}}(0)
2{{0}}(0)
12{{0}}(0)
0{{0}}(0)
7{{0}}(0)
2{{0}}(0)
12{{0}}(2)
2{{0}}(0)
0{{0}}(0)
| interlandjaren              =
| interlandteam               =
| interlandwedstrijden(goals) =
| trainersjaren               =
| getraindeclubs              =
| erelijstjaren               =
| erelijst                    =
| clubupdate                  =
| landupdate                  =
}}
'''Leslie Jesse ("Les") Sealey''' ([[Londen]], [[29 september]] [[1957]] - [[Southend-on-Sea (plaats)|Southend-on-Sea]], [[19 augustus]] [[2001]]) was een [[Engeland|Engels]] [[doelman (voetbal)|voetbaldoelman]]. Hij was vooral bekend van zijn periode bij [[Manchester United FC|Manchester United]], als eerste doelman en later als doublure voor [[Peter Schmeichel]]. Hij speelde de meeste wedstrijden uit zijn carrière voor [[Coventry City FC|Coventry City]] en [[Luton Town FC|Luton Town]]. Sealey stierf op 43-jarige leeftijd aan een [[hartaanval]].<ref name="irishtimes.com">{{en}}[https://www.irishtimes.com/sport/les-sealey-dies-aged-43-1.323586/ Les Sealey dies, aged 43] ''The Irish Times'', 21 augustus 2001</ref>

== Biografie ==

Sealey was, behalve gedurende zijn periodes bij [[Coventry City FC|Coventry City]] en [[Luton Town FC|Luton Town]] van 1976 tot 1990, vrijwel overal waar hij speelde reservedoelman. Een jaar na zijn vertrek bij Coventry zou [[Steve Ogrizovic]] er jarenlang een vaste waarde tussen de palen blijven. Voordat hij naar [[Aston Villa FC|Aston Villa]] verhuisde, speelde hij in anderhalf seizoen 31 wedstrijden voor [[Manchester United FC|Manchester United]] onder manager [[Sir Alex Ferguson]]. In zijn eerste periode bij Manchester United won Sealey de [[FA Cup]], in [[FA Cup 1989/90|1990]]. Manchester United versloeg [[Crystal Palace FC|Crystal Palace]] na het spelen van een [[replay (voetbal)|replay]] (0-1). Manchester United-linksback [[Lee Martin (voetballer, februari 1968)|Lee Martin]] scoorde het beslissende doelpunt na 59 minuten. De [[Finale FA Cup 1990|finale]] tussen Manchester United en Crystal Palace was op een spectaculaire 3-3 geëindigd, onder meer na twee doelpunten van Palace-spits [[Ian Wright]] in de tweede helft. In tegenstelling tot [[Jim Leighton]] in de finale hield Sealey de netten schoon.<ref name="dailymail">{{en}}[https://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3599595/The-untold-story-1990-Cup-final-hero-Les-Sealey-crazy-goalkeeper-changed-Manchester-United-s-history.html/ The untold story of 1990 Cup final hero Les Sealey... how a crazy goalkeeper changed Manchester United's history] ''The Daily Mail'', 19 mei 2016</ref> Hij stond ook tussen de palen tijdens de [[Finale Europacup II 1991|finale]] van de [[Europacup II 1990/91|Europacup II]] tegen [[FC Barcelona]] in [[Stadion Feijenoord|De Kuip]] te [[Rotterdam]], in 1991. Manchester United versloeg Barcelona met 2-1 na twee doelpunten van aanvaller [[Mark Hughes (voetballer)|Mark Hughes]]. [[Ronald Koeman]] milderde tien minuten voor affluiten voor Barça.

Toen hij voor Aston Villa uitkwam, stond hij aanvankelijk onder de lat. Sealey verloor zijn basisplaats aan clublegende [[Nigel Spink]], destijds al een veteraan. Aston Villa leende hem uit aan zijn ex-club Coventry City, waar Steve Ogrizovic de vaste doelman was. Hij keerde in 1993 terug naar Manchester United als doublure voor de Deense ster [[Peter Schmeichel]], die met [[Deens voetbalelftal (mannen)|Denemarken]] het jaar ervoor [[Europees kampioenschap voetbal 1992|Europees kampioen]] werd. Sealey mocht van Sir Alex Ferguson de [[Football League Cup 1993/94|League Cup]]-wedstrijden spelen. Hij stond in de basis voor de [[Finale League Cup 1994|finale]] tegen zijn ex-club Aston Villa op 27 maart 1994. Manchester United verloor met 3-1 nadat Sealey twee doelpunten slikte van [[Dean Saunders (voetballer)|Dean Saunders]].

Vanaf het [[Engels voetbalkampioenschap 1994/95|seizoen 1994/1995]] kwam Sealey uit voor [[West Ham United FC|West Ham United]]. Vanwege een uitpuilende blessurelast maakte Sealey vreemd genoeg zijn debuut voor West Ham als veldspeler in plaats van als doelman, met name tegen [[Arsenal FC|Arsenal]] in de herfst van 1995.<ref name="dailymail"/> Sealey speelde gedurende het [[Engels voetbalkampioenschap 1995/96|seizoen 1995/1996]] korte tijd voor [[Leyton Orient FC|Leyton Orient]]. Een half jaar later keerde hij terug naar West Ham. Sealey was betrokken bij een ruildeal met de toen 47-jarige [[Peter Shilton]], die dus naar Leyton Orient verhuisde. Hij speelde amper bij West Ham omdat de Tsjech [[Luděk Mikloško]] de voorkeur kreeg.

In zijn tweede periode bij West Ham kreeg Sealey een [[hartaanval]] en overleed op 43-jarige leeftijd.<ref name="irishtimes.com"/>

== Erelijst ==
{| class="wikitable" style="font-size:85%;" width="50%"
!rowspan=2 width=50%| Competitie
|-
!width=5%|Aantal
!width=20%|Jaren
|-
! style="background:lightgrey;" colspan="3"| <big>{{EN-VLAG}} Manchester United</big>
|-
| '''[[FA Cup]] || 1× || [[FA Cup 1989/90|1989/90]]
|-
| [[Bestand:CommunityShield.png|40px]] '''[[FA Charity Shield]] || 2× || [[FA Charity Shield 1990|1990]], [[FA Charity Shield 1993|1993]]
|-
| [[Bestand:Coppacoppe.png|30px]] '''[[Europacup II (voetbal)|Europacup II]] || 1× || [[Europacup II 1990/91|1990/91]]
|}

== Zie ook ==
* [[Lijst van spelers van Aston Villa FC]]
* [[Lijst van spelers van Blackpool FC]]
* [[Lijst van spelers van Coventry City FC]]
* [[Lijst van spelers van Manchester United FC]]
* [[Lijst van spelers van West Ham United FC]]

== Externe links ==
* [https://www.premierleague.com/players/310/Les-Sealey/overview/ Les Sealey op Premier League.com]
* [https://www.transfermarkt.com/les-sealey/profil/spieler/176019/ Les Sealey op Transfermarkt.com]

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Sealey, Les}}
[[Categorie:Engels voetballer]]

title: Persoonlijke informatie

Volledige naam: Leslie Jesse Sealey

Geboortedatum: 29 september 1957

Geboorteplaats: Londen, Engeland

Overlijdensdatum: 19 augustus 2001

Overlijdensplaats: Southend-on-Sea, Engeland

Positie: Doelman

title: Senioren

Seizoen: Club · W 0(G)

Coventry City · Luton Town · → Plymouth Argyle · → Man. United · Manchester United · Aston Villa · → Coventry City · → Birmingham City · Manchester United · Blackpool · West Ham United · Leyton Orient · West Ham United · → Bury · 1580(0) · 2070(0) · 60(0) · 20(0) · 310(0) · 180(0) · 20(0) · 120(0) · 0(0) · 70(0) · 20(0) · 120(2) · 20(0) · 0(0)

Portaal: Voetbal


text:
# Charops obscurior
Charops obscurior is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Roman in 1910.

title: Charops obscurior

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Charops obscurior''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Charops]]''
| w-naam = ''Charops obscurior''
| auteur = Roman
| datum = 1910
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Charops obscurior''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Roman in 1910.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|24}}

[[Categorie:Charops|obscurior]]

title: Charops obscurior

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Charops

title: Soort


text:
# Gele hoornpapaver
De gele hoornpapaver (Glaucium flavum) is een plant uit de papaverfamilie (Papaveraceae). Het is een plant die typisch voorkomt op vloedmerken. De soort komt voor in Eurazië.
In Nederland en België komt gele hoornpapaver al vele jaren in geringe mate voor langs de kust. De soort staat op de Nederlandse rode lijst als zeer zeldzaam en stabiel of iets toegenomen. In 2005 werd op Neeltje Jans een honderdtal planten aangetroffen. Eerder kwamen daar slechts enkele planten voor. Verder is de soort onder meer gevonden op Rottumeroog, bij Huisduinen en op Texel.
De plant wordt 30-60 cm hoog en heeft bijna kale stengels. De ruw behaarde bladeren zijn blauwachtig groen en veerdelig.
De gele hoornpapaver bloeit van juni tot augustus met citroengele bloemen. De kroonbladen zijn 3-4 cm lang.
De vrucht is lijnvormig en 15-30 cm lang. De zaden liggen in het gezwollen tussenschot.
- Gele hoornpapaver
- Gele hoornpapaver
- Glaucium flavum vruchten

title: Gele hoornpapaver

wikitext:
{{Taxobox
| type = plant
| naam = Gele hoornpapaver
| afbeelding = Glaucium flavum 2015-06-16 442.JPG
| afbeeldingtekst =
| rijk = ''[[Planten|Plantae]]'' (Planten)
| stam = ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
| klasse = ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1 = [[Bedektzadigen]]
| clade2 = [['nieuwe' Tweezaadlobbigen]]
| orde = ''[[Ranunculales]]''
| familie = ''[[Papaveraceae]]'' (Klaproosfamilie)
| geslacht = ''[[Glaucium]]'' (Hoornpapaver)
| w-naam = ''Glaucium flavum''
| auteur = [[Heinrich Crantz|Crantz]]
| datum = 1763
}}
De '''gele hoornpapaver''' (''Glaucium flavum'') is een plant uit de [[papaverfamilie]] (''Papaveraceae''). Het is een plant die typisch voorkomt op [[vloedmerk]]en. De soort komt voor in [[Eurazië]].

In Nederland en België komt gele hoornpapaver al vele jaren in geringe mate voor langs de kust. De soort staat op de Nederlandse [[Nederlandse Rode Lijst (planten)|rode lijst]] als zeer zeldzaam en stabiel of iets toegenomen. In 2005 werd op [[Neeltje Jans]] een honderdtal planten aangetroffen. Eerder kwamen daar slechts enkele planten voor. Verder is de soort onder meer gevonden op [[Rottumeroog]], bij [[Huisduinen]] en op [[Texel]].

De plant wordt 30-60 cm hoog en heeft bijna kale [[stengel]]s. De ruw be[[haar (plant)|haarde]] [[blad]]eren zijn blauwachtig groen en [[bladvorm|veerdelig]].

De gele hoornpapaver bloeit van juni tot augustus met citroengele [[bloem (plant)|bloemen]]. De [[kroonblad]]en zijn 3-4 cm lang.

De [[vrucht (plant)|vrucht]] is lijnvormig en 15-30 cm lang. De [[zaad (plant)|zaden]] liggen in het gezwollen tussenschot.

<gallery>
Gele_hoornpapaver_KW1.jpg|Gele hoornpapaver
Gele_hoornpapaver_KW2.jpg|Gele hoornpapaver
Glaucium flavum MHNT.BOT.2007.40.129.jpg|''Glaucium flavum'' vruchten
</gallery>

== Externe links ==
* {{Link soortenbank.nl|id=836|label=Gele hoornpapaver (''Glaucium flavum'')}}
* [https://www.verspreidingsatlas.nl/0580# Gele hoornpapaver op FLORON Verspreidingsatlas]

{{Commons|Glaucium flavum}}
{{Navigatie Glaucium}}

[[Categorie:Papaverfamilie]]

title: Gele hoornpapaver

Rijk: Plantae (Planten)

Stam: Embryophyta (Landplanten)

Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)

Clade:
Bedektzadigen
'nieuwe' Tweezaadlobbigen

Orde: Ranunculales

Familie: Papaveraceae (Klaproosfamilie)

Geslacht: Glaucium (Hoornpapaver)

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Klous + Brandjes Architecten
Klous + Brandjes Architecten is een Nederlands architectenbureau. Het bedrijf is ontstaan uit een samenwerking met het architectenbureau Brakel & Buma van Henk Brakel en Wijbrand Buma dat zij in 1952 hadden opgericht. Het huidige hoofdkantoor bevindt zich aan de Zijlweg in Haarlem.
In november 2019 werd bekend dat het bureau het ontwerp heeft geleverd voor de eerste fase van het nieuwbouwproject Schoterkwartier op het voormalige Deli-terrein in Haarlem.

## Portfolio
- Raadhuis van Haarlemmermeer, Hoofddorp
- Louis Davids Kwartier, Zandvoort
- Groene Linten, Haarlem
- De Entree, Schalkwijk Haarlem
- Schoterkwartier, Haarlem-Noord

title: Klous + Brandjes Architecten

wikitext:
{{Infobox architectenbureau
| naam                    = Klous + Brandjes Architecten BNA
| afbeelding              =
| onderschrift            =
| sleutelfiguren          = [[Cees Brandjes]]
| land                    = {{NL}}
| hoofdkantoor            = [[Haarlem]]
| werknemers              = 25
| oprichting              = 1952
| opheffing               =
| RKD                     =
| belangrijke_gebouwen    =
| belangrijke_publicaties =
| prijzen                 =
| website                 = [https://www.klousbrandjes.nl/ www.klousbrandjes.nl]
}}
'''Klous + Brandjes Architecten''' is een [[Nederland]]s [[architectenbureau]]. Het bedrijf is ontstaan uit een samenwerking met het '''architectenbureau Brakel & Buma''' van [[Henk Brakel]] en [[Wijbrand Buma]] dat zij in 1952 hadden opgericht. Het huidige hoofdkantoor bevindt zich aan de [[Zijlweg]] in [[Haarlem]].<ref>[https://architectenweb.nl/bedrijven/bedrijf.aspx?ID=11527 Klous + Brandjes Architecten BNA] Architectenweb</ref>

In november 2019 werd bekend dat het bureau het ontwerp heeft geleverd voor de eerste fase van het nieuwbouwproject [[Schoterkwartier]] op het voormalige Deli-terrein in Haarlem.<ref>[https://www.haarlemsdagblad.nl/cnt/dmf20191108_69983495/woningen-schoterkwartier-op-voormalig-deliterrein-haarlem-gaan-in-verkoop Woningen Schoterkwartier op voormalig Deliterrein Haarlem gaan in verkoop] Haarlems Dagblad (8 november 2019). [https://web.archive.org/web/20191110205434/https://www.haarlemsdagblad.nl/cnt/dmf20191108_69983495/woningen-schoterkwartier-op-voormalig-deliterrein-haarlem-gaan-in-verkoop Gearchiveerd] op 10 november 2019.</ref>

==Portfolio==
* [[Raadhuis van Haarlemmermeer]], [[Hoofddorp]]
* [[Louis Davids Kwartier]], [[Zandvoort]]
* [[Groene Linten]], [[Haarlem]]
* [[De Entree van Haarlem|De Entree]], [[Schalkwijk (Haarlem)|Schalkwijk]] Haarlem
* [[Schoterkwartier]], [[Haarlem-Noord]]

{{Appendix}}

[[Categorie:Nederlands architectenbureau]]

title: Klous + Brandjes Architecten BNA

Sleutelfiguren: Cees Brandjes

Hoofdkantoor: Haarlem

Land: Nederland

Portaal: Civiele techniek en bouwkunde


text:
# Tennistoernooi van Miami 2003
|                                          |  |                                     |
| Serena Williams, winnares bij de vrouwen |  | Andre Agassi, winnaar bij de mannen |

Het tennistoernooi van Miami van 2003 werd van 19 tot en met 30 maart 2003 gespeeld op de hardcourtbanen van het Crandon Park in Key Biscayne, nabij de Amerikaanse stad Miami. De officiële naam van het toernooi was Nasdaq-100 Open.
Het toernooi bestond uit twee delen:
- WTA-toernooi van Miami 2003, het toernooi voor de vrouwen
- ATP-toernooi van Miami 2003, het toernooi voor de mannen

ATP-toernooi van Miami – WTA-toernooi van Miami

1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024 · 2025

title: Tennistoernooi van Miami 2003

wikitext:
{{Dubbele afbeelding|1=right
|2=SerenaWilliamsJuly08.jpg|3=212|6=[[Serena Williams]], winnares bij de vrouwen
|4=RogersCup2011 Legends AndreAgassi10 mod (cropped).jpg|5=212|7=[[Andre Agassi]], winnaar bij de mannen
}}
Het '''[[tennistoernooi van Miami]]''' van '''2003''' werd van 19 tot en met 30 maart 2003 gespeeld op de [[hardcourt]]banen van het ''Crandon Park'' in [[Key Biscayne]], nabij de Amerikaanse stad [[Miami]]. De officiële naam van het toernooi was ''Nasdaq-100 Open''.

Het toernooi bestond uit twee delen:
* [[WTA-toernooi van Miami 2003]], het toernooi voor de vrouwen
* [[ATP-toernooi van Miami 2003]], het toernooi voor de mannen

{{Commonscatkleinwd|align=left}}

{{Navigatie tennistoernooi van Miami}}

[[Categorie:Tennistoernooi van Miami|2003]]
[[Categorie:Tennis in 2003|Miami]]


text:
# Louis Lefebvre
Louis Alexandre Marie Joseph Ghislain Lefebvre (Brussel, 23 maart 1824 - Blaasveld, 26 augustus 1889) was een Belgisch advocaat, diplomaat en volksvertegenwoordiger.

## Biografie

### Familie
Louis Lefebvre was een zoon, naast drie dochters, van jonkheer Albert Lefebvre (1782-1861) en Marie-Thérès de Steenhault (1785-1830). Zijn vader was advocaat, lid van het Nationaal Congres, volksvertegenwoordiger en raadsheer in het Hof van Cassatie.
Hij trouwde in 1852 met Marie Wouters de Jauche (1827-1902), dochter van jonkheer Alexandre Wouters de Jauche, burgemeester van Blaasveld, en Jeanne Wauters. Ze kregen veertien kinderen (acht dochters en zes zoons), wat niet belette dat de familie in 1985 uitstierf. Onder hun zonen waren Albert Alexandre Lefebvre (1854-1911) en Charles Lefebvre (1861-1936), die beiden katholiek volksvertegenwoordiger werden. Charles werd ook nog senator en Albert was tevens burgemeester van Blaasveld in opvolging van zijn grootvader Alexander Wouters de Jauche. Hij werd in die functie opgevolgd door zijn jongere broers Ludovic (1867-1944) en Anatole (1874-1958), beiden vrijgezel en laatste naamdragers in dit gezin.

### Carrière
Na gepromoveerd te zijn tot doctor in de rechten aan de Université libre de Bruxelles in 1849 werd hij diplomaat, ambassaderaadslid (1847-1852) en kabinetsmedewerker van minister van Buitenlandse Zaken Constant d'Hoffschmidt (1848-1849). Van 1849 tot aan zijn dood was hij advocaat in Brussel.
In 1868 werd hij verkozen tot katholiek volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Mechelen en vervulde dit mandaat tot aan zijn dood. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Albert Alexandre Lefebvre.

title: Louis Lefebvre

wikitext:
'''Louis Alexandre Marie Joseph Ghislain Lefebvre''' ([[Brussel (stad)|Brussel]], [[23 maart]] [[1824]] - [[Blaasveld]], [[26 augustus]] [[1889]]) was een [[België (hoofdbetekenis)|Belgisch]] [[advocaat (beroep)|advocaat]], [[diplomaat]] en [[Kamer van volksvertegenwoordigers|volksvertegenwoordiger]].

== Biografie ==
=== Familie ===
Louis Lefebvre was een zoon, naast drie dochters, van jonkheer [[Albert Lefebvre]] (1782-1861) en Marie-Thérès de Steenhault (1785-1830). Zijn vader was advocaat, lid van het [[Nationaal Congres (België)|Nationaal Congres]], [[Kamer van volksvertegenwoordigers|volksvertegenwoordiger]] en raadsheer in het [[Hof van Cassatie]].

Hij trouwde in 1852 met Marie [[Wouters de Jauche]] (1827-1902), dochter van jonkheer Alexandre Wouters de Jauche, burgemeester van [[Blaasveld]], en Jeanne Wauters. Ze kregen veertien kinderen (acht dochters en zes zoons), wat niet belette dat de familie in 1985 uitstierf. Onder hun zonen waren [[Albert Alexandre Lefebvre]] (1854-1911) en [[Charles Lefebvre]] (1861-1936), die beiden katholiek volksvertegenwoordiger werden. Charles werd ook nog [[Senaat (België)|senator]] en Albert was tevens burgemeester van Blaasveld in opvolging van zijn grootvader Alexander Wouters de Jauche. Hij werd in die functie opgevolgd door zijn jongere broers Ludovic (1867-1944) en Anatole (1874-1958), beiden vrijgezel en laatste naamdragers in dit gezin.

=== Carrière ===
Na gepromoveerd te zijn tot doctor in de rechten aan de [[Université libre de Bruxelles]] in 1849 werd hij diplomaat, ambassaderaadslid (1847-1852) en kabinetsmedewerker van [[lijst van Belgische ministers van Buitenlandse Zaken|minister van Buitenlandse Zaken]] [[Constant d'Hoffschmidt]] (1848-1849). Van 1849 tot aan zijn dood was hij advocaat in Brussel.

In 1868 werd hij verkozen tot katholiek volksvertegenwoordiger voor het [[arrondissement Mechelen]] en vervulde dit mandaat tot aan zijn dood. Hij werd opgevolgd door zijn zoon [[Albert Alexandre Lefebvre]].

== Literatuur ==
* Oscar COOMANS DE BRACHÈNE ''État présent de la noblesse belge'', Annuaire 1992, Brussel, 1992.
* Jean-Luc DE PAEPE en Christiane RAINDORF-GERARD, ''Le Parlement belge, 1831-1894'', Brussel, 1996.

{{DEFAULTSORT:Lefebvre, Louis}}
[[Categorie:Belgische adel in de 19e eeuw]]
[[Categorie:Belgisch diplomaat]]
[[Categorie:Belgisch volksvertegenwoordiger]]
[[Categorie:Belgisch advocaat]]


text:
# Lijst van nummer 1-hits in de Nederlandse Single Top 100 in 1980
Deze hits stonden in 1980 op nummer 1 in de Nationale Hitparade, de voorloper van de huidige Nederlandse Single Top 100.
| Nummer | Datum        | Artiest                                       | Titel                               |
| ------ | ------------ | --------------------------------------------- | ----------------------------------- |
| 177    | 5 januari    | Earth & Fire                                  | Weekend                             |
| 178    | 12 januari   | The Kelly Family                              | David's song (Who'll come with me)  |
| 177    | 19 januari   | Earth & Fire                                  | Weekend                             |
| 179    | 26 januari   | ABBA                                          | I have a dream                      |
| 180    | 2 februari   | André van Duin & Het Nederlands Elftal        | Nederland, die heeft de bal         |
|        | 9 februari   | André van Duin & Het Nederlands Elftal        | Nederland, die heeft de bal         |
|        | 16 februari  | André van Duin & Het Nederlands Elftal        | Nederland, die heeft de bal         |
|        | 23 februari  | André van Duin & Het Nederlands Elftal        | Nederland, die heeft de bal         |
| 181    | 1 maart      | Gibson Brothers                               | Que sera mi vida (If you should go) |
| 182    | 8 maart      | Captain & Tennille                            | Do that to me one more time         |
| 183    | 15 maart     | Don McLean                                    | Crying                              |
|        | 22 maart     | Don McLean                                    | Crying                              |
| 184    | 29 maart     | Massada                                       | Sajang é                            |
|        | 5 april      | Massada                                       | Sajang é                            |
| 185    | 12 april     | Spargo                                        | You and me                          |
|        | 19 april     | Spargo                                        | You and me                          |
|        | 26 april     | Spargo                                        | You and me                          |
|        | 3 mei        | Spargo                                        | You and me                          |
| 186    | 10 mei       | Goombay Dance Band                            | Sun of Jamaica                      |
|        | 17 mei       | Goombay Dance Band                            | Sun of Jamaica                      |
|        | 24 mei       | Goombay Dance Band                            | Sun of Jamaica                      |
|        | 31 mei       | Goombay Dance Band                            | Sun of Jamaica                      |
| 187    | 7 juni       | Lipps, Inc.                                   | Funkytown                           |
|        | 14 juni      | Lipps, Inc.                                   | Funkytown                           |
|        | 21 juni      | Lipps, Inc.                                   | Funkytown                           |
|        | 28 juni      | Lipps, Inc.                                   | Funkytown                           |
| 188    | 5 juli       | Jay & the Americans                           | Cara mia                            |
| 189    | 12 juli      | Maywood                                       | Late at night                       |
| 190    | 19 juli      | Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra | Xanadu                              |
|        | 26 juli      | Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra | Xanadu                              |
|        | 2 augustus   | Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra | Xanadu                              |
|        | 9 augustus   | Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra | Xanadu                              |
|        | 16 augustus  | Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra | Xanadu                              |
| 191    | 23 augustus  | ABBA                                          | The winner takes it all             |
|        | 30 augustus  | ABBA                                          | The winner takes it all             |
|        | 6 september  | ABBA                                          | The winner takes it all             |
|        | 13 september | ABBA                                          | The winner takes it all             |
|        | 20 september | ABBA                                          | The winner takes it all             |
| 192    | 27 september | Ottawan                                       | D.I.S.C.O.                          |
| 193    | 4 oktober    | Randy Crawford                                | One day I'll fly away               |
| 194    | 11 oktober   | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
|        | 18 oktober   | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
|        | 25 oktober   | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
|        | 1 november   | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
|        | 8 november   | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
|        | 15 november  | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
|        | 22 november  | Barbra Streisand                              | Woman in love                       |
| 195    | 29 november  | ABBA                                          | Super trouper                       |
| 196    | 6 december   | Roland Kaiser                                 | Santa Maria                         |
|        | 13 december  | Roland Kaiser                                 | Santa Maria                         |
|        | 20 december  | Roland Kaiser                                 | Santa Maria                         |
|        | 27 december  | Geen Nationale Hitparade verschenen           | Geen Nationale Hitparade verschenen |

wikitext:
Deze [[hit (muziek)|hits]] stonden in '''[[1980]]''' op '''nummer 1''' in de [[Nationale Hitparade]], de voorloper van de huidige '''Nederlandse [[Single Top 100]]'''.

{| class="wikitable"
! Nummer !! Datum !! Artiest !! Titel
|-
| 177 || [[5 januari]] || {{NL-VLAG}} [[Earth & Fire]] || ''[[Weekend (Earth & Fire)|Weekend]]''
|-
| 178 || [[12 januari]] || {{US-VLAG}} [[The Kelly Family]] || ''[[David's Song|David's song (Who'll come with me)]]''
|-
| 177 || [[19 januari]] || {{NL-VLAG}} Earth & Fire || ''Weekend''
|-
| 179|| [[26 januari]] || {{SE-VLAG}} [[ABBA]] || ''[[I Have a Dream (ABBA)|I have a dream]]''
|-
| 180 || [[2 februari]] || {{NL-VLAG}} [[André van Duin]] & [[Nederlands voetbalelftal (mannen)|Het Nederlands Elftal]] || ''[[Nederland, die heeft de bal]]''
|-
| || [[9 februari]] || {{NL-VLAG}} André van Duin & Het Nederlands Elftal || ''Nederland, die heeft de bal''
|-
| || [[16 februari]] || {{NL-VLAG}} André van Duin & Het Nederlands Elftal || ''Nederland, die heeft de bal''
|-
| || [[23 februari]] || {{NL-VLAG}} André van Duin & Het Nederlands Elftal || ''Nederland, die heeft de bal''
|-
| 181 || [[1 maart]] || {{FR-VLAG}} [[Gibson Brothers]] || ''[[Que sera mi vida (If you should go)]]''
|-
| 182 || [[8 maart]] || {{US-VLAG}} [[Captain & Tennille]] || ''[[Do That to Me One More Time|Do that to me one more time]]''
|-
| 183 || [[15 maart]] || {{US-VLAG}} [[Don McLean]] || ''[[Crying (lied van Roy Orbison)|Crying]]''
|-
| || [[22 maart]] || {{US-VLAG}} Don McLean || ''Crying''
|-
| 184 || [[29 maart]] || {{NL-VLAG}} [[Massada (band)|Massada]] || ''[[Sajang é]]''
|-
| || [[5 april]] || {{NL-VLAG}} Massada || ''Sajang é''
|-
| 185 || [[12 april]] || {{NL-VLAG}} [[Spargo]] || ''[[You and Me (Spargo)|You and me]]''
|-
| || [[19 april]] || {{NL-VLAG}} Spargo || ''You and me''
|-
| || [[26 april]] || {{NL-VLAG}} Spargo || ''You and me''
|-
| || [[3 mei]] || {{NL-VLAG}} Spargo || ''You and me''
|-
| 186 || [[10 mei]] || {{DE-VLAG}} [[Goombay Dance Band]] || ''[[Sun of Jamaica]]''
|-
| || [[17 mei]] || {{DE-VLAG}} Goombay Dance Band || ''Sun of Jamaica''
|-
| || [[24 mei]] || {{DE-VLAG}} Goombay Dance Band || ''Sun of Jamaica''
|-
| || [[31 mei]] || {{DE-VLAG}} Goombay Dance Band || ''Sun of Jamaica''
|-
| 187 || [[7 juni]] || {{US-VLAG}} [[Lipps Inc|Lipps, Inc.]] || ''[[Funkytown]]''
|-
| || [[14 juni]] || {{US-VLAG}} Lipps, Inc. || ''Funkytown''
|-
| || [[21 juni]] || {{US-VLAG}} Lipps, Inc. || ''Funkytown''
|-
| || [[28 juni]] || {{US-VLAG}} Lipps, Inc. || ''Funkytown''
|-
| 188 || [[5 juli]] || {{US-VLAG}} [[Jay and the Americans|Jay & the Americans]] || ''[[Cara Mia|Cara mia]]''
|-
| 189 || [[12 juli]] || {{NL-VLAG}} [[Maywood (duo)|Maywood]] || ''[[Late at night]]''
|-
| 190|| [[19 juli]] || {{AU-VLAG}} {{GB-VLAG}} [[Olivia Newton-John]] & [[Electric Light Orchestra]] || ''[[Xanadu (single)|Xanadu]]''
|-
| || [[26 juli]] || {{AU-VLAG}} {{GB-VLAG}} Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra || ''Xanadu''
|-
| || [[2 augustus]] || {{AU-VLAG}} {{GB-VLAG}} Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra || ''Xanadu''
|-
| || [[9 augustus]] || {{AU-VLAG}} {{GB-VLAG}} Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra || ''Xanadu''
|-
| || [[16 augustus]] || {{AU-VLAG}} {{GB-VLAG}} Olivia Newton-John & Electric Light Orchestra || ''Xanadu''
|-
| 191 || [[23 augustus]] || {{SE-VLAG}} ABBA || ''[[The Winner Takes It All (ABBA)|The winner takes it all]]''
|-
| || [[30 augustus]] || {{SE-VLAG}} ABBA || ''The winner takes it all''
|-
| || [[6 september]] || {{SE-VLAG}} ABBA || ''The winner takes it all''
|-
| || [[13 september]] || {{SE-VLAG}} ABBA || ''The winner takes it all''
|-
| || [[20 september]] || {{SE-VLAG}} ABBA || ''The winner takes it all''
|-
| 192 || [[27 september]] || {{FR-VLAG}} [[Ottawan]] || ''[[D.I.S.C.O.]]''
|-
| 193 || [[4 oktober]] || {{US-VLAG}} [[Randy Crawford]] || ''[[One Day I'll Fly Away|One day I'll fly away]]''
|-
| 194 || [[11 oktober]] || {{US-VLAG}} [[Barbra Streisand]] || ''[[Woman in Love (Barbra Streisand)|Woman in love]]''
|-
| || [[18 oktober]] || {{US-VLAG}} Barbra Streisand || ''Woman in love''
|-
| || [[25 oktober]] || {{US-VLAG}} Barbra Streisand || ''Woman in love''
|-
| || [[1 november]] || {{US-VLAG}} Barbra Streisand || ''Woman in love''
|-
| || [[8 november]] || {{US-VLAG}} Barbra Streisand || ''Woman in love''
|-
| || [[15 november]] || {{US-VLAG}} Barbra Streisand || ''Woman in love''
|-
| || [[22 november]] || {{US-VLAG}} Barbra Streisand || ''Woman in love''
|-
| 195 || [[29 november]] || {{SE-VLAG}} ABBA || ''[[Super Trouper (single)|Super trouper]]''
|-
| 196 || [[6 december]] || {{DE-VLAG}} [[Roland Kaiser]] || ''[[Santa Maria (Di Angelis)|Santa Maria]]''
|-
| || [[13 december]] || {{DE-VLAG}} Roland Kaiser || ''Santa Maria''
|-
| || [[20 december]] || {{DE-VLAG}} Roland Kaiser || ''Santa Maria''
|-
| || [[27 december]] || align="center" colspan="2"| Geen Nationale Hitparade verschenen
|}

== Externe link ==
* [https://dutchcharts.nl/ Officiële website]

{{Navigatie nummer 1-hits Nederland}}
{{Navigatie nummer 1-hits naar jaar|1980}}

[[Categorie:Muziek in 1980]]
[[Categorie:Lijsten van nummer 1-hits in de Single Top 100|1980]]


text:
# Ballore
Ballore is een gemeente in het Franse departement Saône-et-Loire (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 82 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Charolles.

## Geografie
De oppervlakte van Ballore bedraagt 10,3 km², de bevolkingsdichtheid is dus 8 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Ballore met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Ballore

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Ballore
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Bourgogne-Franche-Comté]]
| departement = [[Saône-et-Loire]] (71)
| depnr = 71
| arrondissement = [[Arrondissement Charolles|Charolles]]
| kanton = [[Kanton Charolles|Charolles]]
| jaar = 1999
| inwoners = 84
| dichtheid = 8,2
| oppervlakte = 10,3
| water =
| latitudeGraden = 46
| latitudeMinuten = 32
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 4
| longitudeMinuten = 22
| longitudeSeconden = 0
| E of W = E
| ol of wl = O.L.
| code = 71017
| postcode = 71220
| netnummer =
| hoogteligging = 312 - 391
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
}}
'''Ballore''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Saône-et-Loire]] (regio [[Bourgogne-Franche-Comté]]) en telt 82 inwoners (2009). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Charolles|Charolles]].

== Geografie ==
De oppervlakte van Ballore bedraagt 10,3 km², de bevolkingsdichtheid is dus 8 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=71017}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=71017}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* {{Link INSEE|id=71017}}

{{Coor title dms|46|32|0|N|4|22|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Saône-et-Loire]]

title: Situering

Regio: Bourgogne-Franche-Comté

Departement: Saône-et-Loire (71)

Arrondissement: Charolles

Kanton: Charolles

Coördinaten: 46° 32′ NB, 4° 22′ OL

title: Algemeen

Inwoners · (1 januari 2022): 90 · (8 inw./km²)

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Saône-et-Loire

Portaal: Frankrijk