text:
# Didymochelia edwardi
Didymochelia edwardi is een vlokreeftensoort uit de familie van de Didymocheliidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1987 door Bellan-Santini & Ledoyer.

title: Didymochelia edwardi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Didymochelia edwardi''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Amphipoda]]
| familie = [[Didymocheliidae]]
| geslacht = ''[[Didymochelia]]''
| w-naam = ''Didymochelia edwardi''
| auteur = Bellan-Santini & Ledoyer
| datum = 1987
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 237185
}}
'''''Didymochelia edwardi''''' is een [[vlokreeften]]soort uit de familie van de [[Didymocheliidae]].<ref>Lowry, J.; De Broyer, C. (2013). <i>Didymochelia edwardi</i> Bellan-Santini & Ledoyer, 1987. In: Lowry, J. (2013) World Amphipoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=237185</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1987 door Bellan-Santini & Ledoyer.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|20}}

[[Categorie:Didymocheliidae]]

title: Didymochelia edwardi

Klasse: Malacostraca

Orde: Amphipoda

Familie: Didymocheliidae

Geslacht: Didymochelia

title: Soort


text:
# Catarctia eos
Catarctia eos is een vlinder uit de familie tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door Sergius Kiriakoff.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

wikiname: nlwiki

title: Catarctia eos

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Catarctia eos''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Tandvlinders|Notodontidae]] (Tandvlinders)
| onderfamilie = [[Notodontinae]]
| geslacht = ''[[Catarctia]]''
| w-naam = ''Catarctia eos''
| auteur = [[Sergius Kiriakoff|Kiriakoff]]
| datum = 1955
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Catarctia eos''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[tandvlinders]] (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1955 door [[Sergius Kiriakoff]].

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 25-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|25}}

[[Categorie:Tandvlinders]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Catarctia eos

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Notodontidae (Tandvlinders)

Onderfamilie: Notodontinae

Geslacht: Catarctia

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Moraria valkanovi
Moraria valkanovi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Canthocamptidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1973 door Mikhailova-Neikova.

title: Moraria valkanovi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Moraria valkanovi''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Maxillopoda]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] ([[Eenoogkreeftjes]])
| orde = [[Harpacticoida]]
| familie = [[Canthocamptidae]]
| geslacht = ''[[Moraria]]''
| w-naam = ''Moraria valkanovi''
| auteur = Mikhailova-Neikova
| datum = 1973
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 359495
}}
'''''Moraria valkanovi''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Canthocamptidae]].<ref>Walter, T. Chad (2012). <i>Moraria valkanovi</i> Mikhailova-Neikova, 1973. In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=359495</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1973 door Mikhailova-Neikova.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Moraria|valkanovi]]

title: Moraria valkanovi

Klasse: Maxillopoda

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Harpacticoida

Familie: Canthocamptidae

Geslacht: Moraria

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Sânmartin (Cluj)
Sânmartin (Hongaars: Szépkenyerűszentmárton) is een gemeente in Cluj. Sânmartin ligt in de regio Transsylvanië, in het westen van Roemenië.
Bij de volkstelling van 1992 gaf 62% van de bevolking zich als Hongaars op.
Steden met gemeentestatus: Cluj-Napoca · Turda · Câmpia Turzii · Dej · Gherla

Stad zonder gemeentestatus: Huedin

Gemeenten: Aghireșu · Aiton · Aluniș · Apahida · Așchileu Mare · Baciu · Băișoara · Beliș · Bobâlna · Bonțida · Borșa · Buza · Căianu · Călățele · Cămărașu · Căpușu Mare · Cășeiu · Cătina · Câțcău · Ceanu Mare · Chinteni · Chiuiești · Ciucea · Ciurila · Cojocna · Cornești · Cuzdrioara · Dăbâca · Feleacu · Fizeșu Gherlii · Florești · Frata · Gârbău · Geaca · Gilău · Iara · Iclod · Izvoru Crișului · Jichișu de Jos · Jucu · Luna · Măguri-Răcătău · Mănăstireni · Mărgău · Mărișel · Mica · Mihai Viteazu · Mintiu Gherlii · Mociu · Moldovenești · Negreni · Pălatca · Panticeu · Petreștii de Jos · Ploscoș · Poieni · Râșca · Recea-Cristur · Săcuieu · Săndulești · Săvădisla · Sânncraiu · Sânmartin · Sânpaul · Someșeni · Sic · Suatu · Tritenii de Jos · Tureni · Țaga · Unguraș · Vad · Valea Ierii · Viișoara · Vultureni

title: Sânmartin (Cluj)

wikitext:
{{Infobox plaats in Roemenië
| naam        = Sânmartin
| afbeelding  = Sanmartin jud Cluj.png
| district    = [[District Cluj |Cluj]]
| bevolking   = 1746
| oppervlakte = 71,91
| netnummer   = 0264
| lat_deg = 46
| lat_min = 54
| lon_deg = 23
| lon_min = 34
}}
'''Sânmartin''' (Hongaars: ''Szépkenyerűszentmárton'') is een gemeente in [[District Cluj|Cluj]]. Sânmartin ligt in de regio [[Transsylvanië]], in het westen van [[Roemenië]].

Bij de volkstelling van 1992 gaf 62% van de bevolking zich als [[Hongaarse minderheid in Roemenië|Hongaars]] op.

{{Navigatie district Cluj}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Roemenië|2=2006|3=09|4=25}}

{{DEFAULTSORT:Sanmartin (Cluj)}}
[[Categorie:Gemeente in Cluj]]

title: Situering

District (județ): Cluj

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Roemenië


text:
# Synopia scheeleana
Synopia scheeleana is een vlokreeftensoort uit de familie van de Synopiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1886 door Carl Erik Alexander Bovallius.

title: Synopia scheeleana

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Synopia scheeleana''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Amphipoda]]
| familie = [[Synopiidae]]
| geslacht = ''[[Synopia]]''
| w-naam = ''Synopia scheeleana''
| auteur = [[Carl Erik Alexander Bovallius|Bovallius]]
| datum = 1886
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 555564
}}
'''''Synopia scheeleana''''' is een [[vlokreeften]]soort uit de familie van de [[Synopiidae]].<ref>Lowry, J. (2012). <i>Synopia scheeleana</i> Bovallius, 1886. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=555564</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1886 door [[Carl Erik Alexander Bovallius]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|21}}

[[Categorie:Synopiidae]]

title: Synopia scheeleana

Familie: Synopiidae

Geslacht: Synopia

title: Soort


text:
# Machaerota formosana
Machaerota formosana is een halfvleugelig insect uit de familie Machaerotidae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1928 door Kato.

title: Machaerota formosana

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Machaerota formosana''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Halfvleugeligen|Hemiptera]] (Halfvleugeligen)
| onderorde = [[Cicaden|Auchenorrhyncha]] (Cicaden)
| familie = [[Machaerotidae]]
| geslacht = ''[[Machaerota]]''
| w-naam = ''Machaerota formosana''
| auteur = Kato
| datum = 1928
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Machaerota formosana''''' is een [[halfvleugeligen|halfvleugelig insect]] uit de familie [[Machaerotidae]]. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1928 door Kato.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Cercopoidea}} [bezocht 9 juni 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|06|10}}

[[Categorie:Machaerotidae]]

title: Machaerota formosana

Orde: Hemiptera (Halfvleugeligen)

Onderorde: Auchenorrhyncha (Cicaden)

Familie: Machaerotidae

Geslacht: Machaerota

title: Soort


text:
# Celaenorrhinus morena
Celaenorrhinus morena is een vlinder uit de familie van de dikkopjes (Hesperiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1949 door Evans.

title: Celaenorrhinus morena

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Celaenorrhinus morena''
| afbeelding =
| familie = [[Dikkopjes|Hesperiidae]] (Dikkopjes)
| onderfamilie = [[Pyrginae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Celaenorrhinus]]''
| w-naam = ''Celaenorrhinus morena''
| auteur = Evans
| datum = 1949
| haakjes =
}}
'''''Celaenorrhinus morena''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Dikkopjes|dikkopjes (Hesperiidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1949 door Evans.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|02}}

[[Categorie:Celaenorrhinus|morena]]

title: Celaenorrhinus morena

Familie: Hesperiidae (Dikkopjes)

Onderfamilie: Pyrginae

Geslacht: Celaenorrhinus

title: Soort


text:
# Paraemasia
Paraemasia is een geslacht van rechtvleugeligen uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Piza.

## Soorten
Het geslacht Paraemasia  is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
- Paraemasia paraibana (Piza, 1980)

title: Paraemasia

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Paraemasia''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Sabelsprinkhanen|Tettigoniidae]] (Sabelsprinkhanen)
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Paraemasia''
| auteur = Piza
| datum = 1980
| species =
| commons =
}}
'''''Paraemasia''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[rechtvleugeligen]] uit de familie [[sabelsprinkhanen]] (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1980 door Piza.

== Soorten ==
Het geslacht ''Paraemasia''  is [[monotypisch]] en omvat slechts de volgende soort:
*''[[Paraemasia paraibana]]'' <small>(Piza, 1980)</small>

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}

[[Categorie:Sabelsprinkhanen]]

title: Paraemasia

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)

title: Geslacht


text:
# Washington Diplomats
Washington Diplomats was een voetbalelftal dat uitkwam in de North American Soccer League (NASL) van 1974 tot 1980. Het team had in Washington D.C. zijn thuisbasis.
In 1988 keerde het team terug in de American Soccer League (ASL) competitie. Tijdens het eerste seizoen werden de Washington Diplomats winnaars van de play-offs. In 1991 werd de ASL opgenomen in de USL First Division. Het betekende het einde van de club.

## Erelijst
- Winnaar ASL (1 maal)

1988

## Bekende (ex-)spelers
- René van Breevoort
- Johan Cruijff
- Wim Jansen
- Guus Hiddink
- Danny Molendijk
- Thomas Rongen
- Juan Lozano
- Henny van de Ven

## Trivia
- De cheerleaders van de Washington Diplomats waren bekend onder de bijnaam "De Honeydips".

title: Washington Diplomats

wikitext:
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam      = Washington Diplomats
| volledigenaam = Washington Diplomats
| afbeelding =
| bijnaam       =
| opgericht     = 1974
| opgeheven     = 1980
| stadion       = [[Robert F. Kennedy Memorial Stadium]]
| capaciteit    = 56.692
| voorzitter    =
| trainer       =
| competitie    = {{US-VLAG}} [[North American Soccer League (1968–84)|NASL]]
| pattern_la1=_whiteshoulders||pattern_b1=|pattern_ra1=_whiteshoulders
| leftarm1=FF0000|body1=FF0000|rightarm1=FF0000|shorts1=FF0000|socks1=FF0000
| pattern_la2=_redshoulders|pattern_b2=|pattern_ra2=_redshoulders
| leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF
}}
'''Washington Diplomats''' was een voetbalelftal dat uitkwam in de [[North American Soccer League (1968–84)|North American Soccer League]] (NASL) van [[1974]] tot [[1980]]. Het team had in [[Washington D.C.]] zijn thuisbasis.

In [[1988]] keerde het team terug in de [[American Soccer League]] (ASL) competitie. Tijdens het eerste seizoen werden de Washington Diplomats winnaars van de play-offs. In [[1991]] werd de ASL opgenomen in de [[USL First Division]]. Het betekende het einde van de club.

==Erelijst==
* '''Winnaar ASL''' (1 maal)
:[[1988]]

==Bekende (ex-)spelers==
* {{NL-VLAG}} [[René van Breevoort]]
* {{NL-VLAG}} [[Johan Cruijff]]
* {{NL-VLAG}} [[Wim Jansen (voetballer)|Wim Jansen]]
* {{NL-VLAG}} [[Guus Hiddink]]
* {{NL-VLAG}} [[Danny Molendijk]]
* {{NL-VLAG}} [[Thomas Rongen]]
* {{ES-VLAG}} [[Juan Lozano (voetballer)|Juan Lozano]]
* {{NL-VLAG}} [[Henny van de Ven]]

==Trivia==
* De cheerleaders van de Washington Diplomats waren bekend onder de bijnaam ''"De Honeydips"''.

[[Categorie:Amerikaanse voetbalclub]]
[[Categorie:Sportclub in Washington D.C.]]

title: Washington Diplomats

Naam: Washington Diplomats

Stadion: Robert F. Kennedy Memorial Stadium

Competitie: NASL

Thuis: Uit

Portaal: Voetbal


text:
# Dr. Nick Riviera
Nick Riviera, M.D. (stem gedaan door Hank Azaria) is een personage uit de animatieserie The Simpsons.
Nick is volgens eigen zeggen een dokter die net zo goed is als Julius Hibbert, maar in werkelijkheid is hij een kwakzalver. Nicks personage is een satirische parodie op dokters getraind in dubieuze medische scholen. Zijn naam kan zijn afgeleid van Elvis Presleys persoonlijke therapeut George C. Nichopoulos, die vaak Dr. Nick werd genoemd.

## Profiel
Riviera is een Doctor of Medicine. Hij heeft deze titel gehaald aan het Hollywood Upstairs Medical College (waar hij blijkbaar een groot deel van zijn tijd heeft doorgebracht met het verkrijgen van drugs en medicijnen om vrouwen te versieren). Hij heeft zijn M.D. ook grotendeels te danken aan geluk. Zijn geluk werkt ook nu nog, daar nog geen enkele patiënt die hij verkeerd heeft behandeld of een gevaarlijk medisch advies heeft gegeven hem heeft aangeklaagd (hoewel er wel een paar patiënten zijn die persoonlijk achter Nick aangingen).
Dr. Nick is een stereotype van een kwakzalver die puur voor het geld medische handelingen verricht, en zich niet bekommert om medische ethiek of het welzijn van zijn patiënten. In de aflevering "Much Apu About Nothing" is te zien hoe hij een inburgeringsexamen doet, wat suggereert dat hij tot dusver een illegale immigrant was.
In de aflevering "Bart Gets Hit by a Car" zijn enkele van Dr. Nicks diploma’s te zien, waaronder "Mayo Clinic Correspondence School", "Club Med School", "Female Body Inspector" en "I went to medical school for four years and all I got was this lousy diploma". Hij verschijnt vaak in thuiswinkelreclamespotjes waarin hij allemaal bizarre medische aanbiedingen doet.
Dr. Nick heeft meerdere malen de familie Simpson geholpen, al was dat omdat ze niet altijd Dr. Hibberts hulp konden betalen. Meest noemenswaardig was toen Homer een Coronary Artery Bypass Graft moest ondergaan. Lisa moest toen in de operatiekamer blijven en Dr. Nick, die duidelijk geen idee had waar hij mee bezig was, aanwijzingen geven. Enkel dankzij haar slaagde de operatie.
Dr. Nick is gemodelleerd naar Gábor Csupó van Klasky Csupo Studios – de tekenaars dachten eerst dat Hank Gabor nadeed toen hij de stem van Dr. Nick insprak, maar de stem was eigenlijk een imitatie van Ricky Ricardo uit I Love Lucy.
Dr. Nicks vaste begroeting als hij een kamer binnen gaat is "Hi, everybody!", waarop meteen wordt gereageerd met "Hi, Dr. Nick!". Enige uitzondering was in "Who Shot Mr. Burns? Part 2", waarin Mr. Burns enkel "Homer Simpson" kon zeggen – maar wel met de klemtoon van "Hi, Dr. Nick": "HO, mer simp-SON!".
Aan het einde van The Simpsons movie valt er een groot stuk glas op Dr. Nick. Hij zegt: "Goodbye, everybody!" en raakt dan buiten bewustzijn, of gaat dood. In afleveringen na de film komt hij echter weer terug.

title: Dr. Nick Riviera

wikitext:
{{Infobox personage The Simpsons
| naam       = Nick Riviera
| afbeelding =
| leeftijd   = 30 – 40
| geslacht   = Man
| haar       = Zwart
| beroep     = Kwakzalver (Dokter)
| familie    = Onbekend
| optreden   = "Bart Gets Hit by a Car"
| stem = [[Hank Azaria]]
}}
'''Nick Riviera, [[Doctor of Medicine|M.D.]]''' (stem gedaan door [[Hank Azaria]]) is een personage uit de animatieserie ''[[The Simpsons]]''.

Nick is volgens eigen zeggen een dokter die net zo goed is als [[Julius Hibbert]], maar in werkelijkheid is hij een [[kwakzalverij|kwakzalver]]. Nicks personage is een satirische parodie op dokters getraind in dubieuze medische scholen. Zijn naam kan zijn afgeleid van [[Elvis Presley]]s persoonlijke therapeut [[George C. Nichopoulos]], die vaak Dr. Nick werd genoemd.

== Profiel ==
Riviera is een [[Doctor of Medicine]]. Hij heeft deze titel gehaald aan het Hollywood Upstairs Medical College (waar hij blijkbaar een groot deel van zijn tijd heeft doorgebracht met het verkrijgen van drugs en medicijnen om vrouwen te versieren). Hij heeft zijn M.D. ook grotendeels te danken aan geluk. Zijn geluk werkt ook nu nog, daar nog geen enkele patiënt die hij verkeerd heeft behandeld of een gevaarlijk medisch advies heeft gegeven hem heeft aangeklaagd (hoewel er wel een paar patiënten zijn die persoonlijk achter Nick aangingen).

Dr. Nick is een stereotype van een kwakzalver die puur voor het geld medische handelingen verricht, en zich niet bekommert om [[medische ethiek]] of het welzijn van zijn patiënten. In de aflevering "[[Much Apu About Nothing]]" is te zien hoe hij een inburgeringsexamen doet, wat suggereert dat hij tot dusver een illegale immigrant was.

In de aflevering "[[Bart Gets Hit by a Car]]" zijn enkele van Dr. Nicks diploma’s te zien, waaronder "Mayo Clinic Correspondence School", "Club Med School", "Female Body Inspector" en "I went to medical school for four years and all I got was this lousy diploma". Hij verschijnt vaak in [[thuiswinkelen|thuiswinkelreclamespotjes]] waarin hij allemaal bizarre medische aanbiedingen doet.

Dr. Nick heeft meerdere malen de familie Simpson geholpen, al was dat omdat ze niet altijd Dr. Hibberts hulp konden betalen. Meest noemenswaardig was toen Homer een [[Coronary Artery Bypass Graft]] moest ondergaan. Lisa moest toen in de operatiekamer blijven en Dr. Nick, die duidelijk geen idee had waar hij mee bezig was, aanwijzingen geven. Enkel dankzij haar slaagde de operatie.

Dr. Nick is gemodelleerd naar [[Gábor Csupó]] van Klasky Csupo Studios – de tekenaars dachten eerst dat Hank Gabor nadeed toen hij de stem van Dr. Nick insprak, maar de stem was eigenlijk een imitatie van [[Ricky Ricardo]] uit ''[[I Love Lucy]]''.<ref>The Simpsons Season 4 DVD commentary for [[Homer's Triple Bypass]]</ref>

Dr. Nicks vaste begroeting als hij een kamer binnen gaat is "Hi, everybody!", waarop meteen wordt gereageerd met "Hi, Dr. Nick!". Enige uitzondering was in "[[Who Shot Mr. Burns?|Who Shot Mr. Burns? Part 2]]", waarin [[Mr. Burns]] enkel "Homer Simpson" kon zeggen – maar wel met de klemtoon van "Hi, Dr. Nick": "HO, mer simp-SON!".

Aan het einde van [[The Simpsons movie]] valt er een groot stuk glas op Dr. Nick. Hij zegt: "Goodbye, everybody!" en raakt dan buiten bewustzijn, of gaat dood. In afleveringen na de film komt hij echter weer terug.

== Referenties ==
{{References}}
{{Navigatie The Simpsons}}

[[Categorie:Personage uit The Simpsons|Riviera, Nick]]

title: The Simpsons-personage

Geslacht: Man

Haar: Zwart

Beroep: Kwakzalver (Dokter)

Familie: Onbekend

Eerste optreden: "Bart Gets Hit by a Car"

Stemacteur: Hank Azaria


text:
# Franklin Pierce
Franklin Pierce (Hillsborough, New Hampshire, 23 november 1804 – Concord, New Hampshire, 8 oktober 1869) was de 14e president van de Verenigde Staten van 1853 tot 1857.
Franklin Pierce werd president in een ogenschijnlijk rustige tijd. De Verenigde Staten leken de dreiging van een splitsing weerstaan te hebben, dankzij het Compromis van 1850. Door de aanbevelingen van zuidelijke adviseurs op te volgen, hoopte Pierce, afkomstig uit New England, een nieuwe dreiging van afscheiding te vermijden. Maar zijn strategie, die de rust niet kon bewaren, versnelde het uiteenvallen van de unie.

## Biografie
Pierce werd geboren in Hillsborough (nu Hillsboro), New Hampshire, in 1804. Hij doorliep de 'middelbare school' op Bowdoin College. Nadat hij zijn diploma gehaald had, ging hij rechten studeren, waarna hij de politiek in ging. Op zijn 24e werd hij gekozen in de New Hampshire 'legislature'; twee jaar later werd hij 'Speaker'. In de jaren 30 van de 19e eeuw ging hij naar Washington, eerst als lid van het Huis van Afgevaardigden, later als senator.
Nadat Pierce in de Mexicaanse oorlog gediend had, werd hij door vrienden uit New Hampshire voorgedragen als kandidaat voor de presidentiële nominatie in 1852. Op de Democratische Conventie was er voldoende draagvlak voor steun aan het "Compromis van 1850" en om de kwestie van de slavernij niet op te rakelen. Maar er moest 48 keer gestemd worden, totdat Pierce uiteindelijk overbleef.
Waarschijnlijk omdat de Democraten het "Compromis" sterker steunden dan de "Whigs" en omdat hun kandidaat generaal Winfield Scott in het Zuiden niet vertrouwd werd, won Pierce de verkiezingen met een smalle marge.
Twee maanden voor het begin van zijn presidentschap, op 6 januari 1853, reisde het gezin met de trein van Andover, Massachusetts naar Lawrence, Massachusetts toen hun wagon ontspoorde. Franklin en Jane waren slechts lichtgewond maar hun elfjarige zoon stierf voor hun ogen. De hele natie deelde in het verdriet. De inauguratie op 4 maart vond plaats zonder de aanwezigheid van Jane. Verdrietig en mentaal uitgeput begon Pierce het presidentschap. Er is veel geschreven over de invloed van de dood van zijn zoon op zijn presidentschap. Velen betogen dat de dood van zijn zoon een dusdanige klap op zijn mentale gesteldheid was, dat hij onmogelijk nog goed kon functioneren als president. Ten gevolge van de dood van zijn zoon ontwikkelde Pierce een ernstig alcoholprobleem.

## Presidentschap
In zijn inaugurele rede proclameerde hij een tijdperk van binnenlandse vrede en vooruitgang en krachtig beleid in de relaties met andere landen. De Verenigde Staten zouden wellicht verdere bezittingen moeten verwerven ten behoeve van haar eigen veiligheid, betoogde hij, en zou zich niet laten weerhouden door "enig stilzwijgend verbod van het kwaad".
Pierce hoefde alleen maar te neigen naar uitbreiding om de toorn van het noorden op te wekken, die hem beschuldigden werktuig van het zuiden te zijn, in hun verlangen om de slavernij te verbreiden. Daarom wekte hij angst hiervoor op, toen hij het Verenigd Koninkrijk onder druk zette om haar bijzondere interesse voor een deel van de kust van Centraal-Amerika op te geven, en nog meer toen hij Spanje probeerde over te halen Cuba te verkopen.
Maar het ernstigst oplaaien van de strijd werd veroorzaakt door de "Kansas-Nebraska Act", die de Missouri Compromise herriep, en die de kwestie van de slavernij in het westen weer aan de orde stelde. Deze maatregel, het werk van Senator Stephen A. Douglas, kwam voort uit zijn verlangen een spoorweg te promoten van Chicago naar Californië door Nebraska. Minister van Oorlog Jefferson Davis, pleitbezorger van een zuidelijke transcontinentale route, had Pierce overtuigd James Gadsden naar Mexico te sturen om land te kopen voor een zuidelijke spoorweg. Hij kocht het gebied dat tegenwoordig zuidelijk Arizona en een deel van New Mexico omvat voor $10.000.000.
Het voorstel van Douglas om de westelijke gebieden te mobiliseren, waardoor heen de spoorweg zou kunnen lopen, veroorzaakte enorme problemen. Douglas stelde in zijn wetten voor dat de inwoners van de nieuwe gebieden zelf over de kwestie van de slavernij konden beslissen. Het gevolg was dat velen naar Kansas verhuisden, omdat zuidelijken en noordelijken controle over het gebied wilden krijgen. Schietpartijen braken uit, en "Bleeding Kansas" werd het voorspel van de Amerikaanse Burgeroorlog.
Aan het eind van zijn regeringsperiode kon Pierce beweren dat er een "vredige situatie" heerste in Kansas. Maar tot zijn teleurstelling weigerden de Democraten hem opnieuw te nomineren voor het presidentschap, en kozen ze ervoor hem te vervangen door de minder controversiële Buchanan.
Pierce keerde terug naar New Hampshire, en liet aan zijn opvolger de opkomende afscheidingsstorm.

## Nalatenschap en dood
Pierce wordt doorgaans geschaard onder de minst memorabele, of slechtst functionerende, presidenten. In biografieën wordt hij afgeschilderd als een ontzettend charismatisch man, die iedereen tevreden probeerde te stellen. Mede dankzij deze eigenschap was hij als president weinig besluitvaardig en wordt hij meestal als een marionet van de Democratische Partij gezien. Mede door zijn slechte leiderschap ontstond de Amerikaanse Burgeroorlog een aantal jaar later. Pierce zag slavernij niet als een moreel vraagstuk, maar als een vraagstuk van bezit. Hij was dan ook tegen het abolitionisme. De historicus Larry Gara schreef in een biografie over Pierce het volgende:
Hij was president in een tijd die vroeg om bovenmenselijke vaardigheden, deze vaardigheden bezat hij echter niet en hij groeide nooit in het presidentschap. Hij begreep nooit helemaal de diepte van het sentiment in het noorden. Pierce was hardwerkend en zijn administratie grotendeels onaangetast, maar de erfenis van die vier turbulente jaren heeft bijgedragen tot de tragedie van afscheiding en burgeroorlog.
Franklin Pierce stierf, 64 jaar oud, op 8 oktober 1869 aan leverproblemen. Zijn gehele leven worstelde hij met drankproblemen als gevolg van de dood van zijn zoon. Hij had nog twee zoons die allebei stierven voor ze vier jaren oud waren. Zijn vrouw, Jane Pierce, leed haar hele leven aan ernstige depressies en hun gezinsleven was dus ernstig ontwricht. De laatste jaren van zijn leven werd hij steeds spiritueler en was hij sociaal actief.

## Kabinetsleden onder Pierce
| Kabinetsleden     | Ministerie         | Periode     | Bijzonderheden                 |
| ----------------- | ------------------ | ----------- | ------------------------------ |
| William L. Marcy  | Buitenlandse Zaken | 1853 - 1857 | Minister van Oorlog onder Polk |
| Robert McClelland | Binnenlandse Zaken | 1853 - 1857 |                                |
| Jefferson Davis   | Oorlog             | 1853 - 1857 | 1e president van de CSA        |
| James Guthrie     | Financiën          | 1853 - 1857 |                                |
| Caleb Cushing     | Justitie           | 1853 - 1857 |                                |
| James C. Doblin   | Marine             | 1853 - 1857 |                                |
| James Campbell    | Posterijen         | 1853 - 1857 |                                |

title: Franklin Pierce

wikitext:
{{Infobox ambtsbekleder
| naam              = Franklin Pierce
| nationaliteit     = Amerikaans
| afbeelding        = Mathew Brady - Franklin Pierce - alternate crop (cropped)(2).jpg
| onderschrift      = Franklin Pierce ca. 1855–1865
| volledige naam    = Franklin Pierce
| geboren           = [[23 november]] [[1804]]
| geboren_in        = [[Hillsborough (New Hampshire)|Hillsborough]], [[New Hampshire]]
| gestorven         = [[8 oktober]] [[1869]]
| gestorven_in      = [[Concord (New Hampshire)|Concord]], [[New Hampshire]]
| land              = {{VS}}
| partij            = [[Democratische Partij (Verenigde Staten)|Democratische Partij]]
| partner           = [[Jane Pierce]] (1834-1863) †
| beroep            = [[Politicus]]
 [[Advocaat (beroep)|Advocaat]]
| religie           = [[Episcopalisme]]
| handtekening      = Franklin Pierce Signature2.svg
| opvolging         = [[Lijst van presidenten van de Verenigde Staten|14e]] [[president van de Verenigde Staten]]
| start_periode     = [[4 maart]] [[1853]]
| eind_periode      = [[4 maart]] [[1857]]
| vicepresident     = [[William R. King|William King]] (1853)
| voorganger        = [[Millard Fillmore]]
| opvolger          = [[James Buchanan]]
| opvolging2        = [[Amerikaanse Senaat|Senator]] voor [[New Hampshire]]
| start_periode2    = [[4 maart]] [[1837]]
| eind_periode2     = [[28 februari]] [[1842]]
| voorganger2       = [[John Page]]
| opvolger2         = [[Leonard Wilcox]]
| opvolging3        = [[Huis van Afgevaardigden (Verenigde Staten)|Afgevaardigde]] voor [[New Hampshire]]
 Gehele District
| start_periode3    = [[4 maart]] [[1833]]
| eind_periode3     = [[3 maart]] [[1837]]
| voorganger3       = [[John Weeks]]
| opvolger3         = [[Jared Williams]]
}}

'''Franklin Pierce''' ([[Hillsborough (New Hampshire)|Hillsborough]], [[New Hampshire]], [[23 november]] [[1804]] – [[Concord (New Hampshire)|Concord]], [[New Hampshire]], [[8 oktober]] [[1869]]) was de [[Lijst van presidenten van de Verenigde Staten|14e]] [[president van de Verenigde Staten]] van [[1853]] tot [[1857]].

Franklin Pierce werd president in een ogenschijnlijk rustige tijd. De [[Verenigde Staten]] leken de dreiging van een splitsing weerstaan te hebben, dankzij het [[Compromis van 1850]]. Door de aanbevelingen van zuidelijke adviseurs op te volgen, hoopte Pierce, afkomstig uit [[New England (Verenigde Staten)|New England]], een nieuwe dreiging van afscheiding te vermijden. Maar zijn strategie, die de rust niet kon bewaren, versnelde het uiteenvallen van de unie.

== Biografie ==
Pierce werd geboren in Hillsborough (nu Hillsboro), [[New Hampshire]], in [[1804]]. Hij doorliep de 'middelbare school' op [[Bowdoin College]]. Nadat hij zijn diploma gehaald had, ging hij rechten studeren, waarna hij de politiek in ging. Op zijn 24e werd hij gekozen in de New Hampshire 'legislature'; twee jaar later werd hij 'Speaker'. In de jaren 30 van de 19e eeuw ging hij naar Washington, eerst als lid van het Huis van Afgevaardigden, later als senator.

Nadat Pierce in de [[Mexicaans-Amerikaanse Oorlog|Mexicaanse oorlog]] gediend had, werd hij door vrienden uit [[New Hampshire]] voorgedragen als kandidaat voor de presidentiële nominatie in 1852. Op de Democratische Conventie was er voldoende draagvlak voor steun aan het "Compromis van 1850" en om de kwestie van de slavernij niet op te rakelen. Maar er moest 48 keer gestemd worden, totdat Pierce uiteindelijk overbleef.

Waarschijnlijk omdat de Democraten het "Compromis" sterker steunden dan de "Whigs" en omdat hun kandidaat generaal Winfield Scott in het Zuiden niet vertrouwd werd, won Pierce de [[Amerikaanse presidentsverkiezingen 1852|verkiezingen]] met een smalle marge.

Twee maanden voor het begin van zijn presidentschap, op [[6 januari]] [[1853]], reisde het gezin met de trein van Andover, [[Massachusetts]] naar Lawrence, Massachusetts toen hun wagon ontspoorde. Franklin en Jane waren slechts lichtgewond maar hun elfjarige zoon stierf voor hun ogen. De hele natie deelde in het verdriet. De inauguratie op [[4 maart]] vond plaats zonder de aanwezigheid van Jane. Verdrietig en mentaal uitgeput begon Pierce het presidentschap. Er is veel geschreven over de invloed van de dood van zijn zoon op zijn presidentschap. Velen betogen dat de dood van zijn zoon een dusdanige klap op zijn mentale gesteldheid was, dat hij onmogelijk nog goed kon functioneren als president. Ten gevolge van de dood van zijn zoon ontwikkelde Pierce een ernstig alcoholprobleem.

== Presidentschap ==
[[Bestand:FranklinPierce.png|thumb|175px|links|Portret]]
In zijn inaugurele rede proclameerde hij een tijdperk van binnenlandse vrede en vooruitgang en krachtig beleid in de relaties met andere landen. De Verenigde Staten zouden wellicht verdere bezittingen moeten verwerven ten behoeve van haar eigen veiligheid, betoogde hij, en zou zich niet laten weerhouden door "enig stilzwijgend verbod van het kwaad".

Pierce hoefde alleen maar te neigen naar uitbreiding om de toorn van het noorden op te wekken, die hem beschuldigden werktuig van het zuiden te zijn, in hun verlangen om de slavernij te verbreiden. Daarom wekte hij angst hiervoor op, toen hij het [[Verenigd Koninkrijk]] onder druk zette om haar bijzondere interesse voor een deel van de kust van Centraal-Amerika op te geven, en nog meer toen hij [[Spanje]] probeerde over te halen [[Cuba (land)|Cuba]] te verkopen.

Maar het ernstigst oplaaien van de strijd werd veroorzaakt door de "Kansas-Nebraska Act", die de Missouri Compromise herriep, en die de kwestie van de slavernij in het westen weer aan de orde stelde. Deze maatregel, het werk van Senator Stephen A. Douglas, kwam voort uit zijn verlangen een spoorweg te promoten van [[Chicago]] naar [[Californië]] door Nebraska. Minister van Oorlog [[Jefferson Davis]], pleitbezorger van een zuidelijke transcontinentale route, had Pierce overtuigd [[James Gadsden]] naar [[Mexico (land)|Mexico]] te sturen om land te kopen voor een zuidelijke spoorweg. Hij kocht het gebied dat tegenwoordig zuidelijk [[Arizona (staat)|Arizona]] en een deel van [[New Mexico]] omvat voor $10.000.000.

Het voorstel van Douglas om de westelijke gebieden te mobiliseren, waardoor heen de spoorweg zou kunnen lopen, veroorzaakte enorme problemen. Douglas stelde in zijn wetten voor dat de inwoners van de nieuwe gebieden zelf over de kwestie van de slavernij konden beslissen. Het gevolg was dat velen naar Kansas verhuisden, omdat zuidelijken en noordelijken controle over het gebied wilden krijgen. Schietpartijen braken uit, en "[[Bleeding Kansas]]" werd het voorspel van de [[Amerikaanse Burgeroorlog]].

Aan het eind van zijn regeringsperiode kon Pierce beweren dat er een "vredige situatie" heerste in Kansas. Maar tot zijn teleurstelling weigerden de Democraten hem opnieuw te nomineren voor het presidentschap, en kozen ze ervoor hem te vervangen door de minder controversiële Buchanan.
Pierce keerde terug naar New Hampshire, en liet aan zijn opvolger de opkomende afscheidingsstorm.

== Nalatenschap en dood ==
Pierce wordt doorgaans geschaard onder de minst memorabele, of slechtst functionerende, presidenten. In biografieën wordt hij afgeschilderd als een ontzettend charismatisch man, die iedereen tevreden probeerde te stellen. Mede dankzij deze eigenschap was hij als president weinig besluitvaardig en wordt hij meestal als een marionet van de Democratische Partij gezien. Mede door zijn slechte leiderschap ontstond de Amerikaanse Burgeroorlog een aantal jaar later. Pierce zag slavernij niet als een moreel vraagstuk, maar als een vraagstuk van bezit. Hij was dan ook tegen het [[Abolitionisme (slavernij)|abolitionisme]]. De historicus Larry Gara schreef in een biografie over Pierce het volgende:

''Hij was president in een tijd die vroeg om bovenmenselijke vaardigheden, deze vaardigheden bezat hij echter niet en hij groeide nooit in het presidentschap. Hij begreep nooit helemaal de diepte van het sentiment in het noorden. Pierce was hardwerkend en zijn administratie grotendeels onaangetast, maar de erfenis van die vier turbulente jaren heeft bijgedragen tot de tragedie van afscheiding en burgeroorlog.''<ref>{{Citeer boek|titel=Pierce, Franklin (1804-1869), fourteenth president of the United States|auteur=Larry Gara|url=https://dx.doi.org/10.1093/anb/9780198606697.article.0400788|uitgever=Oxford University Press|datum=2000-02}}</ref>

Franklin Pierce stierf, 64 jaar oud, op 8 oktober 1869 aan leverproblemen. Zijn gehele leven worstelde hij met drankproblemen als gevolg van de dood van zijn zoon. Hij had nog twee zoons die allebei stierven voor ze vier jaren oud waren. Zijn vrouw, [[Jane Pierce]], leed haar hele leven aan ernstige depressies en hun gezinsleven was dus ernstig ontwricht. De laatste jaren van zijn leven werd hij steeds spiritueler en was hij sociaal actief.

== Kabinetsleden onder Pierce ==
{| class="wikitable"
! Kabinetsleden || Ministerie || Periode || Bijzonderheden
|-
| [[William L. Marcy]] || Buitenlandse Zaken || 1853 - 1857 || Minister van Oorlog onder [[James K. Polk|Polk]]
|-
| [[Robert McClelland]] || Binnenlandse Zaken || 1853 - 1857 ||
|-
| [[Jefferson Davis]] || Oorlog || 1853 - 1857 || 1e president van de [[Geconfedereerde Staten van Amerika|CSA]]
|-
|  [[James Guthrie (politicus)|James Guthrie]] || Financiën || 1853 - 1857 ||
|-
| [[Caleb Cushing]] || Justitie || 1853 - 1857 ||
|-
| [[James C. Doblin]] || Marine || 1853 - 1857 ||
|-
| [[James Campbell]] || Posterijen || 1853 - 1857 ||
|}

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20170409135643/http://www.eldritchpress.org/nh/fppf.html Biografie van Franklin Pierce (boek)]
* [https://web.archive.org/web/20090117204843/http://www.whitehouse.gov/history/presidents/fp14.html Nog een biografie op de site van het Witte Huis]

{{Navigatie presidenten Verenigde Staten}}
{{Commons|Franklin Pierce}}

== Referenties ==
{{References}}

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Pierce}}
[[Categorie:Amerikaans senator]]
[[Categorie:Amerikaans officier van Justitie]]
[[Categorie:Lid van het Huis van Afgevaardigden (Verenigde Staten)]]
[[Categorie:Democraat (Verenigde Staten)]]
[[Categorie:President van de Verenigde Staten]]
[[Categorie:Amerikaans politicus in de 19e eeuw]]

title: Franklin Pierce

Volledige naam: Franklin Pierce

Geboren: 23 november 1804 · Hillsborough, New Hampshire

Overleden: 8 oktober 1869 · Concord, New Hampshire

Land: Verenigde Staten

Politieke partij: Democratische Partij

Partner: Jane Pierce (1834-1863) †

Beroep: Politicus · Advocaat

Religie: Episcopalisme

Handtekening: Handtekening

title: 14e president van de Verenigde Staten

Aangetreden: 4 maart 1853

Einde termijn: 4 maart 1857

Vicepresident(en): William King (1853)

Voorganger: Millard Fillmore

Opvolger: James Buchanan

title: Senator voor New Hampshire

Aangetreden: 4 maart 1837

Einde termijn: 28 februari 1842

Voorganger: John Page

Opvolger: Leonard Wilcox

title: Afgevaardigde voor New Hampshire · Gehele District

Aangetreden: 4 maart 1833

Einde termijn: 3 maart 1837

Voorganger: John Weeks

Opvolger: Jared Williams

Portaal: Politiek


text:
# Jan Bottema
Jan Bottema (Oldeboorn, gem. Utingeradeel, 21 juli 1908 - Wormerveer, 17 december 1944) was een Nederlandse luitenant-ter-zee en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog. Medeoprichter van het Natura Apparaat voor voedselhulp voor het verzet.

## Loopbaan

### Vroege loopbaan
Bottema bezocht de Zeevaartschool in Harlingen en behaalde in oktober 1928 het examen voor derde stuurman, grote stoomvaart. In februari 1931 werd hij benoemd tot luitenant-ter-zee derde klasse bij de reserve van de Koninklijke Marine. Hij trad vervolgens in dienst bij de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (K.P.M.), waarvoor hij in Nederlands-Indië voer. In 1931 was hij gezagvoerder op het stoomschip Moesi, dat op Palembang voer en in 1932 als agent van de K.P.M. op de Siberoet en De Klerk, die van Kisar en Cheribon op Tandjong Priok voeren. in 1934 voer hij voor de Maatschappij op Oosthaven met het ss Van Goens en in 1935 van Cheribon met het ss De Klerk. In 1937 was hij gezagvoerder van het ss Merak, dat onder meer van Makassar en Semarang voer en naar Palembang en Pladjoe. In 1938 voer hij, nog steeds als agent voor de K.P.M., naar Singapore en Hongkong, met het ss Bontekoe. Op verzoek (overgang naar de marine) nam hij per 1 juni 1939 ontslag bij de K.P.M. Bottema werd bevorderd tot luitenant-ter-zee tweede klasse bij de Koninklijke Marine Reserve en bij beschikking van de Minister van Defensie in mei 1939 geplaatst als commandant op Hr. Ms. Schorpioen.

### Verzet
Bottema werd in het verzet ook wel Lange Jan genoemd terwijl hij als een alias voornamelijk Jan van Buren gebruikte. In 1940 kwam hij vanuit Den Helder in Bussum wonen. Na zijn demobilisatie weigerde hij in de Opbouwdienst te gaan werken en hij werd al snel actief in het verzet, voornamelijk op het gebied van voedselvoorziening en onderduikershulp. In december 1940 werd hij rijkscontroleur voor het vervoer in dienst van het Ministerie van Waterstaat. Al spoedig na de bezetting raakte hij via het militaire verzet van de Ordedienst (OD) betrokken bij spionageactiviteiten (zoals het in kaart brengen van vliegvelden). Vanaf 1941 werkte hij intensief voor de Zeemanspot, het Natura Apparaat en het Nationaal Steun Fonds (NSF). Hiernaast verleende hij hulp aan neergekomen Engelse piloten en joodse onderduikers.
De eerste groep van Nederlanders die onder druk werden gezet door de bezetter waren de families van de zeevarenden die weigerden terug te keren naar de bezette gebieden om zich onder Duitse controle te plaatsen. Na eerste dreigementen werden de rederijen geboden om het betalen van gages te stoppen in oktober 1941. Op verschillende plekken ontstonden spontane hulpcomités voor de betroffen families en een van de grotere organisaties die hieruit voortkwam was de zogenaamde zeemanspot onder leiding van Abraham Filippo, gezagvoerder bij de Holland-Amerika Lijn (HAL). De Zeemanspot droeg weer bij aan de vorming van het Nationaal Steun Fonds dat onder leiding stond van Iman van den Bosch en Walraven van Hall. Al snel werd het duidelijk dat niet alleen financiële maar ook praktische steun nodig was in levensmiddelen, kleding etc. In het midden van 1941 benaderde Filippo Jan Verschure uit Hilversum en Jan Bottema. Verschure en Bottema riepen vervolgens het Natura Apparaat in het leven. Verschure en Bottema hadden beiden het voordeel dat ze aangesteld waren als inspecteurs van de Rijksverkeersinspektie en dus over eigen vervoermiddelen beschikten. De goederen voor Natura werden aangekocht tegen standaardtarieven, of gevorderd in naam van de Crisis Controle Dienst (CCD), Aan en Verkoopbureau van Akkerbouw producten (AVA) of Natura zelf. Vervoer naar vaste distributiepunten werd geregeld met gebruikmaking van vergunning van het Duitse leger of de ABD. Tot de bevrijding in 1945 ontwikkelde het Natura Apparaat zich tot een landelijk netwerk van honderden organisatoren, leveranciers, vervoerders en distributeurs die collectief voor de ondersteuning van niet alleen families van zeevarenden maar ook de illegaliteit, families en nabestaanden van leden van het bredere verzet en onderduikers zorgden.
Op 15 mei 1942 dienden de beroepsofficieren zich in opdracht van de bezetter te melden voor terugvoering in krijgsgevangenschap. Tijdens het transport naar Duitsland sprong Bottema bij Hengelo uit de trein, dook vervolgens onder en zette zijn verzetsactiviteiten voort in de Landelijke Knokploegen (LKP) en het Natura Apparaat. Het Natura Apparaat maakt deel uit van De Kern dat opgezet was door Walraven van Hall in 1944 als een centraal overlegorgaan van de verschillende landelijke verzetsbewegingen. Natura werd hier vertegenwoordigd door Jan Bottema (alias Van Buuren), Andries Theunissen (alias De Visser) en Jan Idema (alias Veldman).
Na in de zomer van 1944 in contact te zijn gekomen met de Landelijke Knokploegen (LKP), werd hij na september districtscommandant voor de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) in Amsterdam-Noord.

### Arrestatie en gevangenschap
Op 4 november 1944 werd hij in Alkmaar tijdens een wegcontrole door de Feldgendarmerie aangehouden, terwijl hij een met BS-overalls beladen auto bestuurde. Bottema werd herkend als illegaal werker, gearresteerd en naar de Gestapo post in Alkmaar gebracht voor verhoor. Hij sprong uit het raam van de eerste verdieping en probeerde te ontkomen. Hij werd echter door Nederlandse Landwachters gestopt en weer gearresteerd. De volgende dag werd hij overgebracht naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans in Amsterdam. Bottema werd in verband gebracht met het Natura apparaat en onderging zware verhoren. Na zijn arrestatie beschouwden de Duitsers het Natura Apparaat als grotendeels uitgeschakeld.
Op 17 december 1944 werd hij in Wormerveer op het terrein van de zeepfabriek De Adelaar aan de Zaandijkerweg gefusilleerd. Dit gebeurde als represaille voor het tot zinken brengen door het lokale verzet van een aak aan de Zaan die geladen was met machineonderdelen van machinefabriek Van Gelder. Andere slachtoffers waren: A.J. Doorn (Achterstraat 8a, Alkmaar), B.P.M. Speet (Prins Hendrikstraat 14, Alkmaar), D.H.L. Jubijn (Westerweg 54, Alkmaar) en H. Van Brenk (Zandweg 14, Maarsen).
Jan Bottema is begraven op de erebegraafplaats in Bloemendaal in grafkuil E (gedenksteen 1):
Timotheüs 4:7-8
“7 Ik heb lang en hard voor mijn Heer gestreden en door alles heen ben ik Hem trouw gebleven."
"8 In de hemel wacht mij een kroon, die de Here (de rechtvaardige rechter) mij op de grote dag van Zijn terugkeer zal geven. En niet alleen aan mij, maar ook aan alle mensen die vol verwachting naar Zijn terugkeer uitkijken.”
Dag ljeafste! Dijn wijfke en ’e berntsjes tinke oan dy. R.I.P.

Jan Bottema is in 1949 postuum onderscheiden met de Bronzen Leeuw bevestigd in met de beschrijving:
"Heeft zich door het bedrijven van bijzonder moedige en beleidvolle daden in de strijd tegenover de vijand onderscheiden door, nadat hij in 1942 kans had gezien uit de trein, welke hem naar een krijgsgevangenenkamp in Duitsland vervoerde, te springen, zich in te zetten als medewerker van een belangrijke inlichtingengroep op militair gebied in bezet Nederland.
In het bijzonder door verbinding te onderhouden met een zender, waarvoor hij militaire inlichtingen moest verzamelen en in 1943 belangrijk werk te verrichten bij het vervoeren van geallieerde piloten, totdat hij tenslotte door de vijand in November 1944 tijdens een wapentransport werd gevangen genomen en later werd gefusilleerd. Door dit optreden zeer belangrijke diensten te bewijzen aan de Geallieerde oorlogvoering en de Nederlandse Regering."

Koninklijk Besluit 24 van 14 december 1949

### Nasleep
Jan Bottema was gehuwd met Mien Attema (1910-2006) en had 3 kinderen. Gedurende de oorlog woont zijn familie in Bussum. Over Mien Bottema is in 2002 een radio reportage uitgezonden “De Friese Doorloper” waarin de dan 93-jarige werd gevolgd. Hierin werd ook haar belofte aan haar man Jan om de zorg van haar kinderen op zich te nemen besproken.

title: Jan Bottema

wikitext:
{{Infobox militair persoon
| naam = Jan Bottema
| afbeelding = Bottema, Jan.jpg
| afbeeldingbreedte = 150
| onderschrift = Jan Bottema
| bijnaam =
| geboorteplaats = [[Oldeboorn]]
| geboortedatum = [[21 juli]] [[1908]]
| sterfplaats = [[Wormerveer]]
| sterfdatum = [[17 december]] [[1944]]
| partij = [[Nederland]]
| onderdeel = [[Koninklijke Marine|Marine]]
| dienstjaren =
| rang = [[Luitenant-ter-zee]]
| eenheid =
| leiding =
| veldslagen = [[Tweede Wereldoorlog]]
| onderscheidingen =
| anderwerk =
| portaal = Marine
}}
'''Jan Bottema''' ([[Oldeboorn]], gem. [[Utingeradeel]], [[21 juli]] [[1908]] - [[Wormerveer]], [[17 december]] [[1944]]) was een [[Nederland]]se [[luitenant-ter-zee]] en [[Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog|verzetsstrijder]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. Medeoprichter van het [[Natura Apparaat]] voor voedselhulp voor het verzet.

== Loopbaan ==
===Vroege loopbaan===
[[Bestand:COLLECTIE TROPENMUSEUM S.S. Van Goens langs een steiger met op de achtergrond Poelau Maitara TMnr 60010092.jpg|thumb|left|400px|S.s. Van Goens waar Bottema op voer.]]
Bottema bezocht de Zeevaartschool in Harlingen en behaalde in oktober 1928 het examen voor derde [[Stuurman (rang)|stuurman]], grote [[stoomboot|stoomvaart]]. In februari 1931 werd hij benoemd tot luitenant-ter-zee derde klasse bij de reserve van de [[Koninklijke Marine]]. Hij trad vervolgens in dienst bij de [[Koninklijke Paketvaart Maatschappij]] (K.P.M.), waarvoor hij in [[Nederlands-Indië]] voer. In 1931 was hij [[gezagvoerder]] op het [[stoomboot|stoomschip]] ''Moesi'', dat op [[Palembang]] voer en in 1932 als agent van de K.P.M. op de ''Siberoet'' en ''De Klerk'', die van [[Kisar]] en [[Cirebon|Cheribon]] op [[Tanjung Priok (plaats)|Tandjong Priok]] voeren.<ref>Het Nieuws van de Dag voor Nederlands-Indië (05-12-1932)</ref> in 1934 voer hij voor de Maatschappij op Oosthaven met het ss ''Van Goens'' en in 1935 van Cheribon met het ss ''De Klerk''. In 1937 was hij gezagvoerder van het ss ''Merak'', dat onder meer van [[Makassar]] en [[Semarang (stad)|Semarang]] voer en naar [[Palembang]] en [[Pladjoe]]. In 1938 voer hij, nog steeds als agent voor de K.P.M., naar [[Singapore]] en [[Hongkong]], met het ss ''Bontekoe''. Op verzoek (overgang naar de [[Koninklijke Marine|marine]]) nam hij per 1 juni 1939 ontslag bij de K.P.M.<ref>Het Nieuws van de Dag voor Nederlands-Indië (03-07-1939)</ref> Bottema werd bevorderd tot luitenant-ter-zee tweede klasse bij de Koninklijke Marine Reserve en bij beschikking van de [[Ministerie van Defensie (Nederland)|Minister van Defensie]] in mei 1939 geplaatst als commandant op Hr. Ms. ''Schorpioen.''<ref>[[Het Vaderland]] (30-05-1939)</ref>

===Verzet===
Bottema werd in het verzet ook wel ''Lange Jan'' genoemd terwijl hij als een alias voornamelijk ''Jan van Buren'' gebruikte. In 1940 kwam hij vanuit [[Den Helder]] in [[Bussum]] wonen. Na zijn demobilisatie weigerde hij in de [[Opbouwdienst]] te gaan werken en hij werd al snel actief in het verzet, voornamelijk op het gebied van voedselvoorziening en onderduikershulp. In december 1940 werd hij rijkscontroleur voor het vervoer in dienst van het Ministerie van Waterstaat. Al spoedig na de bezetting raakte hij via het militaire verzet van de [[Ordedienst]] (OD) betrokken bij spionageactiviteiten (zoals het in kaart brengen van vliegvelden). Vanaf 1941 werkte hij intensief voor de [[Zeemanspot]], het [[Natura Apparaat]] en het [[Nationaal Steun Fonds]] (NSF). Hiernaast verleende hij hulp aan neergekomen Engelse piloten en joodse onderduikers.

De eerste groep van Nederlanders die onder druk werden gezet door de bezetter waren de families van de zeevarenden die weigerden terug te keren naar de bezette gebieden om zich onder Duitse controle te plaatsen. Na eerste dreigementen werden de rederijen geboden om het betalen van gages te stoppen in oktober 1941<ref>Johan van der Wal (2007) We vieren het pas als iedereen terug is. Proefschrift. Universiteit Groningen. http://irs.ub.rug.nl/ppn/299333221</ref>. Op verschillende plekken ontstonden spontane hulpcomités voor de betroffen families en een van de grotere organisaties die hieruit voortkwam was de zogenaamde [[zeemanspot]] onder leiding van [[Abraham Filippo]], gezagvoerder bij de [[Holland-Amerika Lijn]] (HAL). De Zeemanspot droeg weer bij aan de vorming van het [[Nationaal Steun Fonds]] dat onder leiding stond van [[Iman van den Bosch]] en [[Walraven van Hall]]. Al snel werd het duidelijk dat niet alleen financiële maar ook praktische steun nodig was in levensmiddelen, kleding etc. In het midden van 1941 benaderde Filippo [[Jan Verschure]] uit [[Hilversum]] en Jan Bottema. Verschure en Bottema riepen vervolgens het [[Natura Apparaat]] in het leven. Verschure en Bottema hadden beiden het voordeel dat ze aangesteld waren als inspecteurs van de Rijksverkeersinspektie en dus over eigen vervoermiddelen beschikten. De goederen voor Natura werden aangekocht tegen standaardtarieven, of gevorderd in naam van de [[Centrale Crisis Controle Dienst|Crisis Controle Dienst]] (CCD), [[Aan en Verkoopbureau van Akkerbouw producten]] (AVA) of Natura zelf. Vervoer naar vaste distributiepunten werd geregeld met gebruikmaking van vergunning van het Duitse leger of de ABD. Tot de bevrijding in 1945 ontwikkelde het Natura Apparaat zich tot een landelijk netwerk van honderden organisatoren, leveranciers, vervoerders en distributeurs die collectief voor de ondersteuning van niet alleen families van zeevarenden maar ook de illegaliteit, families en nabestaanden van leden van het bredere verzet en onderduikers zorgden.

Op 15 mei 1942 dienden de beroepsofficieren zich in opdracht van de bezetter te melden voor terugvoering in krijgsgevangenschap. Tijdens het transport naar [[Duitsland]] sprong Bottema bij [[Hengelo (Overijssel)|Hengelo]] uit de trein, dook vervolgens onder en zette zijn verzetsactiviteiten voort in de [[Landelijke Knokploegen]] (LKP) en het Natura Apparaat. Het Natura Apparaat maakt deel uit van [[De Kern]] dat opgezet was door Walraven van Hall in 1944 als een centraal overlegorgaan van de verschillende landelijke verzetsbewegingen. Natura werd hier vertegenwoordigd door Jan Bottema (alias Van Buuren), [[Andries Theunissen]] (alias De Visser) en [[Jan Idema]] (alias Veldman).

Na in de zomer van 1944 in contact te zijn gekomen met de Landelijke Knokploegen (LKP), werd hij na september districtscommandant voor de [[Binnenlandse Strijdkrachten]] (BS) in Amsterdam-Noord.

=== Arrestatie en gevangenschap ===
Op 4 november 1944 werd hij in [[Alkmaar (Nederland)|Alkmaar]] tijdens een wegcontrole door de [[Feldgendarmerie]] aangehouden, terwijl hij een met BS-overalls beladen auto bestuurde. Bottema werd herkend als illegaal werker, gearresteerd en naar de [[Gestapo]] post in Alkmaar gebracht voor verhoor. Hij sprong uit het raam van de eerste verdieping en probeerde te ontkomen. Hij werd echter door Nederlandse [[Landwachter]]s gestopt en weer gearresteerd. De volgende dag werd hij overgebracht naar het [[Huis van Bewaring I (Weteringschans)|Huis van Bewaring aan de Weteringschans]] in Amsterdam. Bottema werd in verband gebracht met het Natura apparaat en onderging zware verhoren. Na zijn arrestatie beschouwden de Duitsers het Natura Apparaat als grotendeels uitgeschakeld.

Op 17 december 1944 werd hij in [[Wormerveer]] op het terrein van de zeepfabriek [[De Adelaar (Wormerveer)|De Adelaar]] aan de [[Zaandijkerweg]] [[Fusilleren|gefusilleerd]]. Dit gebeurde als represaille voor het tot zinken brengen door het lokale verzet van een aak aan [[de Zaan]] die geladen was met machineonderdelen van machinefabriek Van Gelder. Andere slachtoffers waren: A.J. Doorn (Achterstraat 8a, Alkmaar), B.P.M. Speet (Prins Hendrikstraat 14, Alkmaar), D.H.L. Jubijn (Westerweg 54, Alkmaar) en H. Van Brenk (Zandweg 14, Maarsen).

Jan Bottema is begraven op de [[Eerebegraafplaats Bloemendaal|erebegraafplaats in Bloemendaal]] in grafkuil E (gedenksteen 1):

:Timotheüs 4:7-8

:“7 Ik heb lang en hard voor mijn Heer gestreden en door alles heen ben ik Hem trouw gebleven."
:"8 In de hemel wacht mij een kroon, die de Here (de rechtvaardige rechter) mij op de grote dag van Zijn terugkeer zal geven. En niet alleen aan mij, maar ook aan alle mensen die vol verwachting naar Zijn terugkeer uitkijken.”

:Dag ljeafste! Dijn wijfke en ’e berntsjes tinke oan dy. R.I.P.
Jan Bottema is in 1949 postuum onderscheiden met de [[Bronzen Leeuw]] bevestigd in met de beschrijving:<blockquote>"Heeft zich door het bedrijven van bijzonder moedige en beleidvolle daden in de strijd tegenover de vijand onderscheiden door, nadat hij in 1942 kans had gezien uit de trein, welke hem naar een krijgsgevangenenkamp in Duitsland vervoerde, te springen, zich in te zetten als medewerker van een belangrijke inlichtingengroep op militair gebied in bezet Nederland.

In het bijzonder door verbinding te onderhouden met een zender, waarvoor hij militaire inlichtingen moest verzamelen en in 1943 belangrijk werk te verrichten bij het vervoeren van geallieerde piloten, totdat hij tenslotte door de vijand in November 1944 tijdens een wapentransport werd gevangen genomen en later werd gefusilleerd. Door dit optreden zeer belangrijke diensten te bewijzen aan de Geallieerde oorlogvoering en de Nederlandse Regering."

Koninklijk Besluit 24 van 14 december 1949<ref>{{Citeer web |url=https://www.onderscheidingen.nl/decorandi/wo2/dec_b12.html |titel=Nederlandse Ridderorden en Onderscheidingen |achternaam=Muller |voornaam=Erik |bezochtdatum=2025-03-02}}</ref></blockquote>

===Nasleep===
Jan Bottema was gehuwd met Mien Attema (1910-2006) en had 3 kinderen. Gedurende de oorlog woont zijn familie in [[Bussum]]. Over Mien Bottema is in 2002 een radio reportage uitgezonden “De Friese Doorloper” waarin de dan 93-jarige werd gevolgd. Hierin werd ook haar belofte aan haar man Jan om de zorg van haar kinderen op zich te nemen besproken.

== Externe links ==
* [https://www.eerebegraafplaatsbloemendaal.eu/Dbase/Biografie_B/Jan_BOTTEMA.html Bottema op de website van de Erebegraafplaats Bloemendaal]
* [https://web.archive.org/web/20140116071721/http://www.deborahvandam.nl/?pagina=57&radioid=3 Deborah van Dam Filmproducties]

{{Appendix}}

[[Categorie:Nederlands verzetsstrijder omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog|Bottema, Jan]]
[[Categorie:Nederlands persoon geëxecuteerd tijdens de Tweede Wereldoorlog|Bottema, Jan]]

title: Jan Bottema

Geboren: 21 juli 1908 · Oldeboorn

Overleden: 17 december 1944 · Wormerveer

Land/zijde: Nederland

Onderdeel: Marine

Rang: Luitenant-ter-zee

Slagen/oorlogen: Tweede Wereldoorlog

Portaal: Marine


text:
# Liouville-getal
In de getaltheorie, een deelgebied van de wiskunde, is een Liouville-getal een reëel getal {\displaystyle x} met de eigenschap dat voor elk positief geheel getal {\displaystyle n}, er gehele getallen {\displaystyle p} en {\displaystyle q} bestaan, met {\displaystyle q>1} en zodanig dat
{\displaystyle 0<\left|x-{\frac {p}{q}}\right|<{\frac {1}{q^{n}}}}
In 1844 bewees Joseph Liouville dat alle Liouville-getallen transcendent zijn. Hiermee gaf hij ook het eerste bewijs van het bestaan van transcendente getallen.

## Het bestaan van Liouville-getallen
De volgende constructie laat zien dat Liouville-getallen inderdaad bestaan.
Zij {\displaystyle b\geq 2} een geheel getal, en {\displaystyle (a_{1},a_{2},\ldots )} een rij met voor alle {\displaystyle k=1,2,3,\ldots ,\ a_{k}\in \{0,1,2,\ldots ,b-1\}}, en zodat er oneindig veel getallen {\displaystyle k} zijn waarvoor geldt dat {\displaystyle a_{k}\neq 0}. Definieer het getal {\displaystyle x} door
{\displaystyle x=\sum _{k=1}^{\infty }{\frac {a_{k}}{b^{k!}}}=a_{1}b^{-1}+a_{2}b^{-2}+a_{3}b^{-6}+a_{4}b^{-24}+\ldots }
In het speciale geval waarin {\displaystyle b=10} en {\displaystyle a_{k}=1} voor alle {\displaystyle k}, wordt de uitkomst hiervan de constante van Liouville genoemd.
Uit de definitie volgt dat de representatie van {\displaystyle x} in grondtal {\displaystyle b} gegeven wordt door:
{\displaystyle x=(0,a_{1}a_{2}000a_{3}00000000000000000a_{4}000\ldots )_{b}}
Aangezien de representatie van {\displaystyle x} in het grondtal {\displaystyle b} geen repeterend gedeelte heeft, volgt hieruit dat {\displaystyle x} irrationaal is. Voor elk rationaal getal {\displaystyle p/q} geldt dus dat {\displaystyle \left|x-{\frac {p}{q}}\right|>0}.
Definieer nu voor elk positief geheel getal {\displaystyle n\geq 1,\ q_{n}} en {\displaystyle p_{n}} door
{\displaystyle q_{n}=b^{n!};\quad p_{n}=q_{n}\sum _{k=1}^{n}{\frac {a_{k}}{b^{k!}}}}
Dan geldt:
{\displaystyle 0<\left|x-{\frac {p_{n}}{q_{n}}}\right|=\sum _{k=n+1}^{\infty }{\frac {a_{k}}{b^{k!}}}\leq \sum _{k=n+1}^{\infty }{\frac {b-1}{b^{k!}}}<\sum _{k=(n+1)!}^{\infty }{\frac {b-1}{b^{k}}}=}
{\displaystyle ={\frac {b-1}{b^{(n+1)!}}}\sum _{k=0}^{\infty }{\frac {1}{b^{k}}}={\frac {b-1}{b^{(n+1)!}}}\cdot {\frac {b}{b-1}}={\frac {b}{b^{(n+1)!}}}\leq {\frac {b^{n!}}{b^{(n+1)!}}}={\frac {1}{{q_{n}}^{n}}}}
De laatste gelijkheid volgt uit het feit dat
{\displaystyle n\cdot n!=n\cdot n!+n!-n!=(n+1)!-n!}
Hieruit kunnen we concluderen dat elke op deze manier geconstrueerde {\displaystyle x} een Liouville-getal is.
Uit deze constructie volgt ook meteen dat de verzameling van Liouville-getallen overaftelbaar is. Neem bijvoorbeeld {\displaystyle b=10}, dan komt elke rij van cijfers tussen 0 en 9 waar oneindig veel cijfers niet nul zijn overeen met een uniek Liouville-getal. Met een diagonaalargument kan men dan eenvoudig laten zien dat deze deelverzameling van de Liouville-getallen overaftelbaar is, en dus ook de gehele verzameling van Liouville-getallen.

## Irrationaliteit
Het blijkt dat het getal {\displaystyle x=c/d}, waarin {\displaystyle c} en {\displaystyle d} gehele getallen zijn met {\displaystyle d>0}, niet kan voldoen aan de ongelijkheden waardoor de Liouville-getallen gedefinieerd zijn. Aangezien elk rationaal getal op dergelijke wijze als {\displaystyle c/d} geschreven kan worden, zal hieruit volgen dat geen enkel Liouville-getal rationaal is.
Iets specifieker blijkt dat als {\displaystyle n} een geheel getal is waarvoor geldt dat {\displaystyle 2^{n-1}>d}, er dan geen enkel tweetal gehele getallen {\displaystyle (p,q)} met {\displaystyle q>1} bestaat dat tegelijkertijd aan beide van de twee volgende ongelijkheden voldoet:
{\displaystyle 0<\left|x-{\frac {p}{q}}\right|<{\frac {1}{q^{n}}}}
Stel {\displaystyle p} en {\displaystyle q} zijn gehele getallen met {\displaystyle q>1}. Dan geldt:
{\displaystyle \left|x-{\frac {p}{q}}\right|=\left|{\frac {c}{d}}-{\frac {p}{q}}\right|={\frac {|cq-dp|}{dq}}}
Als {\displaystyle cq-dp=0}, is {\displaystyle |x-p/q|=0}, waardoor {\displaystyle (p,q)} niet aan de eerste ongelijkheid voldoet. Als {\displaystyle cq-dp>0}, geldt, vanwege het feit dat {\displaystyle c,d,p} en {\displaystyle q} alle geheel zijn, dat {\displaystyle cq-dp\geq 1}. Hieruit volgt dat
{\displaystyle \left|x-{\frac {p}{q}}\right|={\frac {|cq-dp|}{dq}}\geq {\frac {1}{dq}}}
Omdat {\displaystyle 2^{n-1}>d}, volgt hieruit dat
{\displaystyle \left|x-{\frac {p}{q}}\right|\geq {\frac {1}{dq}}>{\frac {1}{2^{n-1}q}}\geq {\frac {1}{q^{n}}}},
waaruit volgt dat {\displaystyle (p,q)} niet aan de tweede ongelijkheid voldoet.
Hieruit concluderen we dat er als {\displaystyle 2^{n-1}>d}, er geen tweetal {\displaystyle (p,q)} bestaat dat aan beide ongelijkheden voldoet. Rationale getallen kunnen dus geen Liouville-getallen zijn; dus alle Liouville-getallen zijn irrationaal.

## Transcendentie
Alle Liouville-getallen zijn transcendent. Het bewijs hiervan begint met een lemma dat een bepaalde eigenschap van irrationale algebraïsche getallen beschrijft. Deze eigenschap ontbreekt bij Liouville-getallen, en omdat Liouville-getallen irrationaal zijn, volgt hieruit dat Liouville getallen transcendent zijn.
Lemma
Zij {\displaystyle \alpha } een irrationaal nulpunt van de veelterm {\displaystyle f} van graad {\displaystyle n>0} met gehele coëfficiënten, dan bestaat er een reëel getal {\displaystyle A>0} zodanig dat voor alle gehele getallen {\displaystyle p} en {\displaystyle q} met {\displaystyle q>0} geldt
{\displaystyle \left|\alpha -{\frac {p}{q}}\right|>{\frac {A}{q^{n}}}}
Bewijs
Zij {\displaystyle M} de maximale waarde van {\displaystyle |f'(x)|} (de absolute waarde van de afgeleide van {\displaystyle f}) op het interval {\displaystyle [\alpha -1,\alpha +1]}. Laat {\displaystyle \alpha _{1},\alpha _{2},\ldots ,\alpha _{m}} de verschillende nulpunten van {\displaystyle f} zijn die ongelijk zijn aan {\displaystyle \alpha }. Kies een getal {\displaystyle A>0} dat voldoet aan
{\displaystyle A<\min(1,{\frac {1}{M}},|\alpha -\alpha _{1}|,|\alpha -\alpha _{2}|,\ldots ,|\alpha -\alpha _{m}|)}
Stel nu dat er gehele getallen {\displaystyle p} en {\displaystyle q} bestaan die het lemma tegenspreken. Dan geldt
{\displaystyle \left|\alpha -{\frac {p}{q}}\right|\leq {\frac {A}{q^{n}}}\leq A<\min(1,{\frac {1}{M}},|\alpha -\alpha _{1}|,|\alpha -\alpha _{2}|,\ldots ,|\alpha -\alpha _{m}|)}
Dus {\displaystyle p/q} zit in het interval {\displaystyle [\alpha -1,\alpha +1]}; {\displaystyle p/q} is geen nulpunt van {\displaystyle f} en er zijn ook geen nulpunten tussen {\displaystyle p/q} en {\displaystyle \alpha }. Uit de middelwaardestelling volgt dat er een {\displaystyle x_{0}} tussen {\displaystyle p/q} en {\displaystyle \alpha } bestaat zodat
{\displaystyle f(\alpha )-f({\frac {p}{q}})=(\alpha -{\frac {p}{q}})f'(x_{0})}
Aangezien {\displaystyle \alpha } een nulpunt van {\displaystyle f} is, maar {\displaystyle p/q} niet, is {\displaystyle |f'(x_{0})|>0}, en dus kunnen we de bovenstaande vergelijking als volgt herschikken:
{\displaystyle \left|\alpha -{\frac {p}{q}}\right|={\frac {|f(\alpha )-f({\frac {p}{q}})|}{|f'(x_{0})|}}={\frac {|f({\frac {p}{q}})|}{|f'(x_{0})|}}}
De polynoom {\displaystyle f} is van de vorm {\displaystyle \sum _{i=0}^{n}c_{i}x^{i}} waarin elke {\displaystyle c_{i}} geheel is; dus {\displaystyle |f(p/q)|} kan geschreven worden als
{\displaystyle \left|f({\frac {p}{q}})\right|=\left|\sum _{i=0}^{n}c_{i}p^{i}q^{-i}\right|={\frac {1}{q^{n}}}\left|\sum _{i=0}^{n}c_{i}p^{i}q^{n-i}\right|\geq {\frac {1}{q^{n}}}}
waarbij de laatste ongelijkheid geldt omdat {\displaystyle p/q} geen nulpunt is (dus {\displaystyle |f(p/q)|>0}) en omdat {\displaystyle p} en {\displaystyle q}, en alle {\displaystyle c_{i}} geheel zijn.
Dus {\displaystyle |f(p/q)|\geq 1/q_{n}}. Omdat {\displaystyle f'(x_{0})\leq M} vanwege de definitie van {\displaystyle M}, en {\displaystyle 1/M>A} vanwege de definitie van {\displaystyle A}, volgt hieruit dat
{\displaystyle \left|\alpha -{\frac {p}{q}}\right|=\left|{\frac {f({\frac {p}{q}})}{f'(x_{0})}}\right|\geq {\frac {1}{Mq^{n}}}>{\frac {A}{q^{n}}}\geq \left|\alpha -{\frac {p}{q}}\right|}
Dit is een contradictie, dus zulke {\displaystyle p} en {\displaystyle q} kunnen niet bestaan, waarmee het lemma bewezen is.
Bewijs van de bewering
Zij {\displaystyle x} een Liouville-getal. Dan is {\displaystyle x} irrationaal, zoals eerder bewezen is. Stel {\displaystyle x} is algebraïsch van graad {\displaystyle n}, dan bestaat er volgens het lemma een positief reëel getal {\displaystyle A} zodat voor alle gehele getallen {\displaystyle p} en {\displaystyle q} met {\displaystyle q>1} geldt dat
{\displaystyle \left|x-{\frac {p}{q}}\right|>{\frac {A}{q^{n}}}}
Zij {\displaystyle r} een positief geheel getal zodanig dat {\displaystyle 1/2^{r}\leq A}. Stel {\displaystyle m=r+n}. Omdat {\displaystyle x} een Liouville-getal is, bestaan er gehele getallen {\displaystyle a} en {\displaystyle b} met {\displaystyle b>1} zodat
{\displaystyle \left|x-{\frac {a}{b}}\right|<{\frac {1}{b^{m}}}={\frac {1}{b^{r}b^{n}}}\leq {\frac {1}{2^{r}b^{n}}}\leq {\frac {A}{b^{n}}}}
wat het lemma tegenspreekt. Dus elk Liouville-getal is transcendent.

title: Liouville-getal

wikitext:
In de [[getaltheorie]], een deelgebied van de [[wiskunde]], is een '''Liouville-getal''' een [[reëel getal]] <math>x</math> met de eigenschap dat voor elk positief [[geheel getal]] <math>n</math>, er gehele getallen <math>p</math> en <math>q</math> bestaan, met <math>q>1</math> en zodanig dat
:<math>0< \left |x- \frac{p}{q} \right| < \frac{1}{q^n}</math>

In 1844 bewees [[Joseph Liouville]] dat alle Liouville-getallen [[transcendent getal|transcendent]] zijn. Hiermee gaf hij ook het eerste bewijs van het bestaan van transcendente getallen.

== Het bestaan van Liouville-getallen ==
De volgende constructie laat zien dat Liouville-getallen inderdaad bestaan.

Zij <math>b\ge 2</math> een geheel getal, en <math>(a_1, a_2, \ldots)</math> een rij met voor alle <math>k=1,2,3,\ldots, \ a_k\in \{0, 1, 2,\ldots, b-1\}</math>, en zodat er oneindig veel getallen <math>k</math> zijn waarvoor geldt dat <math>a_k\ne 0</math>. Definieer het getal <math>x</math> door
:<math>x = \sum_{k=1}^\infty \frac{a_k}{b^{k!}}=a_1b^{-1}+a_2b^{-2}+a_3b^{-6}+a_4b^{-24}+\ldots</math>

In het speciale geval waarin <math>b=10</math> en <math>a_k=1</math> voor alle <math>k</math>, wordt de uitkomst hiervan de [[constante van Liouville]] genoemd.

Uit de definitie volgt dat de representatie van <math>x</math> in grondtal <math>b</math> gegeven wordt door:
:<math>x = (0,a_1a_2000a_300000000000000000a_4000\ldots)_b</math>

Aangezien de representatie van <math>x</math> in het grondtal <math>b</math> geen repeterend gedeelte heeft, volgt hieruit dat <math>x</math> irrationaal is. Voor elk rationaal getal <math>p/q</math> geldt dus dat <math>\left|x-\frac{p}{q}\right|>0</math>.

Definieer nu voor elk positief geheel getal <math>n\ge 1,\ q_n</math> en <math>p_n</math> door
:<math>q_n = b^{n!}; \quad p_n = q_n \sum_{k=1}^n \frac{a_k}{b^{k!}}</math>

Dan geldt:
:<math>0 < \left|x-\frac{p_n}{q_n}\right| = \sum_{k=n+1}^\infty \frac{a_k}{b^{k!}} \leq \sum_{k=n+1}^\infty \frac{b-1}{b^{k!}} < \sum_{k=(n+1)!}^\infty \frac{b-1}{b^k} =</math>
::<math>=\frac{b-1}{b^{(n+1)!}} \sum_{k=0}^\infty \frac{1}{b^k} = \frac{b-1}{b^{(n+1)!}}\cdot \frac{b}{b-1} = \frac{b}{b^{(n+1)!}} \leq \frac{b^{n!}}{b^{(n+1)!}} = \frac{1}{{q_n}^n}</math>

De laatste gelijkheid volgt uit het feit dat
:<math>n\cdot n! = n\cdot n! + n! - n! = (n+1)! - n!</math>

Hieruit kunnen we concluderen dat elke op deze manier geconstrueerde <math>x</math> een Liouville-getal is.

Uit deze constructie volgt ook meteen dat de verzameling van Liouville-getallen [[overaftelbaarheid|overaftelbaar]] is. Neem bijvoorbeeld <math>b=10</math>, dan komt elke rij van cijfers tussen 0 en 9 waar oneindig veel cijfers niet nul zijn overeen met een uniek Liouville-getal. Met een [[diagonaalbewijs van Cantor|diagonaalargument]] kan men dan eenvoudig laten zien dat deze [[deelverzameling]] van de Liouville-getallen overaftelbaar is, en dus ook de gehele verzameling van Liouville-getallen.

== Irrationaliteit ==
Het blijkt dat het getal <math>x=c/d</math>, waarin <math>c</math> en <math>d</math> gehele getallen zijn met <math>d>0</math>, niet kan voldoen aan de ongelijkheden waardoor de Liouville-getallen gedefinieerd zijn. Aangezien elk [[rationaal getal]] op dergelijke wijze als <math>c/d</math> geschreven kan worden, zal hieruit volgen dat ''geen enkel Liouville-getal rationaal is''.

Iets specifieker blijkt dat als <math>n</math> een geheel getal is waarvoor geldt dat <math>2^{n-1}>d</math>, er dan geen enkel tweetal gehele getallen <math>(p,q)</math> met <math>q>1</math> bestaat dat tegelijkertijd aan beide van de twee volgende ongelijkheden voldoet:
:<math>0 < \left|x - \frac{p}{q}\right| < \frac{1}{q^n}</math>

Stel <math>p</math> en <math>q</math> zijn gehele getallen met <math>q>1</math>. Dan geldt:
:<math>\left| x-\frac{p}{q}\right| = \left| \frac{c}{d} - \frac{p}{q} \right| = \frac{|cq-dp|}{dq}</math>

Als <math>cq - dp = 0</math>, is <math>|x - p/q| = 0</math>, waardoor <math>(p,q)</math> niet aan de eerste ongelijkheid voldoet. Als <math>cq - dp > 0</math>, geldt, vanwege het feit dat <math>c,d,p</math> en <math>q</math> alle geheel zijn, dat <math>cq - dp \ge 1</math>. Hieruit volgt dat
:<math>\left|x - \frac{p}{q}\right| = \frac{|cq-dp|}{dq} \geq \frac{1}{dq}</math>

Omdat <math>2^{n-1}>d</math>, volgt hieruit dat
:<math>\left|x-\frac{p}{q}\right| \geq \frac{1}{dq} > \frac{1}{2^{n-1}q} \geq \frac{1}{q^n}</math>,

waaruit volgt dat <math>(p,q)</math> niet aan de tweede ongelijkheid voldoet.

Hieruit concluderen we dat er als <math>2^{n-1}>d</math>, er geen tweetal <math>(p,q)</math> bestaat dat aan beide ongelijkheden voldoet. Rationale getallen kunnen dus geen Liouville-getallen zijn; dus alle Liouville-getallen zijn [[irrationaal getal|irrationaal]].

== Transcendentie ==
Alle Liouville-getallen zijn transcendent. Het bewijs hiervan begint met een lemma dat een bepaalde eigenschap van irrationale [[Algebraïsch getal|algebraïsche getallen]] beschrijft. Deze eigenschap ontbreekt bij Liouville-getallen, en omdat Liouville-getallen irrationaal zijn, volgt hieruit dat Liouville getallen transcendent zijn.

;Lemma
Zij <math>\alpha</math> een irrationaal nulpunt van de veelterm <math>f</math> van graad <math>n>0</math> met gehele coëfficiënten, dan bestaat er een reëel getal <math>A>0</math> zodanig dat voor alle gehele getallen <math>p</math> en <math>q</math> met <math>q>0</math> geldt
:<math>\left| \alpha - \frac{p}{q}\right| > \frac{A}{q^n}</math>

;Bewijs
Zij <math>M</math> de maximale waarde van <math>|f'(x)|</math> (de [[absolute waarde]] van de afgeleide van <math>f</math>) op het interval <math>[\alpha-1,\alpha+1]</math>. Laat <math>\alpha_1,\alpha_2,\ldots,\alpha_m</math> de verschillende [[Nulpunt (wiskunde)|nulpunten]] van <math>f</math> zijn die ongelijk zijn aan <math>\alpha</math>. Kies een getal <math>A>0</math> dat voldoet aan
:<math>A < \min(1, \frac{1}{M}, |\alpha-\alpha_1|, |\alpha-\alpha_2|, \ldots, |\alpha-\alpha_m|)</math>

Stel nu dat er gehele getallen <math>p</math> en <math>q</math> bestaan die het lemma tegenspreken. Dan geldt
:<math>\left| \alpha -\frac{p}{q} \right| \leq \frac{A}{q^n} \leq A < \min(1, \frac{1}{M}, |\alpha-\alpha_1|, |\alpha-\alpha_2|, \ldots, |\alpha-\alpha_m|)</math>

Dus <math>p/q</math> zit in het interval <math>[\alpha-1,\alpha+1]</math>; <math>p/q</math> is geen nulpunt van <math>f</math> en er zijn ook geen nulpunten tussen <math>p/q</math> en <math>\alpha</math>. Uit de [[middelwaardestelling]] volgt dat er een <math>x_0</math> tussen <math>p/q</math> en <math>\alpha</math> bestaat zodat
:<math>f(\alpha) - f(\frac{p}{q}) = (\alpha - \frac{p}{q}) f'(x_0)</math>

Aangezien <math>\alpha</math> een nulpunt van <math>f</math> is, maar <math>p/q</math> niet, is <math>|f'(x_0)| > 0</math>, en dus kunnen we de bovenstaande vergelijking als volgt herschikken:
:<math>\left| \alpha - \frac{p}{q}\right| = \frac{|f(\alpha)-f(\frac{p}{q})|}{|f'(x_0)|} = \frac{|f(\frac{p}{q})|}{|f'(x_0)|}</math>

De polynoom <math>f</math> is van de vorm <math>\sum_{i=0}^n c_ix^i</math> waarin elke <math>c_i</math> geheel is; dus <math>|f(p/q)|</math> kan geschreven worden als
:<math>\left|f(\frac{p}{q})\right| = \left|\sum_{i=0}^n c_ip^iq^{-i}\right| = \frac{1}{q^n} \left|\sum_{i=0}^n c_ip^iq^{n-i}\right| \geq \frac{1}{q^n}</math>

waarbij de laatste ongelijkheid geldt omdat <math>p/q</math> geen nulpunt is (dus <math>|f(p/q)| > 0</math>) en omdat <math>p</math> en <math>q</math>, en alle <math>c_i</math> geheel zijn.

Dus <math>|f(p/q)| \ge 1/q_n</math>. Omdat <math>f'(x_0) \le M</math> vanwege de definitie van <math>M</math>, en <math>1/M > A</math> vanwege de definitie van <math>A</math>, volgt hieruit dat
:<math>\left| \alpha - \frac{p}{q}\right| = \left|\frac{f(\frac{p}{q})}{f'(x_0)}\right| \geq \frac{1}{Mq^n} > \frac{A}{q^n} \geq \left|\alpha - \frac{p}{q}\right|</math>

Dit is een [[contradictie]], dus zulke <math>p</math> en <math>q</math> kunnen niet bestaan, waarmee het lemma bewezen is.

;Bewijs van de bewering
Zij <math>x</math> een Liouville-getal. Dan is <math>x</math> irrationaal, zoals eerder bewezen is. Stel <math>x</math> is algebraïsch van graad <math>n</math>, dan bestaat er volgens het lemma een positief reëel getal <math>A</math> zodat voor alle gehele getallen <math>p</math> en <math>q</math> met <math>q>1</math> geldt dat
:<math>\left| x - \frac{p}{q}\right| > \frac{A}{q^n}</math>

Zij <math>r</math> een positief geheel getal zodanig dat <math>1/2^r \le A</math>. Stel <math>m=r+n</math>. Omdat <math>x</math> een Liouville-getal is, bestaan er gehele getallen <math>a</math> en <math>b</math> met <math>b>1</math> zodat
:<math>\left| x - \frac{a}{b}\right| < \frac{1}{b^m} = \frac{1}{b^rb^n} \leq \frac{1}{2^rb^n} \leq \frac{A}{b^n}</math>

wat het lemma tegenspreekt. Dus elk Liouville-getal is transcendent.

== Zie ook ==
* [[Constante van Liouville]]

{{DEFAULTSORT:Liouville-getal}}
[[Categorie:Getal]]


text:
# Joannes de Doperkerk (Sluis)
De Joannes de Doperkerk is de parochiekerk van de Nederlandse stad Sluis, gelegen aan Oude Kerkstraat 20.

## Geschiedenis
De kerk had twee voorlopers. De middeleeuwse Sint-Janskerk was genaast door de Hervormden, en werd na brand gesloopt in 1823. De katholieken hadden een schuilkerk in een woonhuis aan de Garenmarkt in gebruik genomen. Deze raakte bouwvallig en men besloot een echte kerk te bouwen. Pas in 1830 mochten de katholieken daar gebruik van maken, omdat ze de aannemer nog niet geheel betaald hadden.
In 1926 werd de kerk gesloopt en vervangen door een nieuwe kerk.
Deze kerk werd ontworpen door J. Oomen en in 1927 ingezegend. Aanvankelijk had de kerk een hoge torenspits, maar deze ging verloren tijdens de Slag om de Schelde in 1944. Ook het dak van de kerk en het orgel gingen toen verloren. De kerk werd heropgebouwd en de spits werd vervangen door een tentdak. In 2017 werd de kerk met sluiting -en eventuele sloop- bedreigd.

## Gebouw
Het betreft een driebeukige bakstenen kruiskerk met voorgebouwde toren en een vieringtorentje. De kerk werd uitgevoerd in neogotische stijl. De kerk heeft een vijfzijdige koorafsluiting.

title: Joannes de Doperkerk (Sluis)

wikitext:
{{Infobox kerk
| naam              = Joannes de Doperkerk
| afbeelding        = H. Joannes de Doper (Sluis).JPG
| onderschrift      = Joannes de Doperkerk
| mapname           = Zeeland
| lat_deg           = 51
| lat_min           = 18
| lat_sec           = 27.2
| lat_dir           = N
| lon_deg           = 3
| lon_min           = 23
| lon_sec           = 8.31
| lon_dir           = E
| plaats            = [[Sluis (stad)|Sluis]] {{NL}}
| denominatie       = [[Rooms-katholiek]]
| bouwjaar          = 1927
| uitbreiding       =
| renovatie         =
| sluiting          =
| sloopjaar         =
| opgedragen        = [[Johannes de Doper]]
| begraafplaats     =
| monumentstatus    =
| monumentnummer    =
| monumentnummer2   =
| periode           =
| architect         = [[J. Oomen]]
| bouwmethode       =
| bouwmateriaal     = Bakstenen
| afmeting          =
| toren             = voorgebouwd
| vrijstaande klokkentoren =
| klokkentoren      =
| portaal           =
| koor              =
| schip             =
| preekstoel        =
| doopvont          =
| altaar            =
| orgel             =
| zitplaatsen       =
| diverse           =
| titelkardinaal    =
| aartsbisdom       =
| bisdom            =
| aartspriester     =
| afbeelding2       =
| onderschrift2     =
| afbeelding3       =
| onderschrift3     =
| lijst             =
}}

De '''Joannes de Doperkerk''' is de parochiekerk van de Nederlandse stad [[Sluis (stad)|Sluis]], gelegen aan ''Oude Kerkstraat'' 20.

==Geschiedenis==
De kerk had twee voorlopers. De middeleeuwse [[Sint-Janskerk (Sluis)|Sint-Janskerk]] was genaast door de Hervormden, en werd na brand gesloopt in 1823. De katholieken hadden een [[schuilkerk]] in een woonhuis aan de ''Garenmarkt'' in gebruik genomen. Deze raakte bouwvallig en men besloot een echte kerk te bouwen. Pas in 1830 mochten de katholieken daar gebruik van maken, omdat ze de aannemer nog niet geheel betaald hadden.

In 1926 werd de kerk gesloopt en vervangen door een nieuwe kerk.

Deze kerk werd ontworpen door J. Oomen en in 1927 ingezegend. Aanvankelijk had de kerk een hoge torenspits, maar deze ging verloren tijdens de [[Slag om de Schelde]] in 1944. Ook het dak van de kerk en het orgel gingen toen verloren. De kerk werd heropgebouwd en de spits werd vervangen door een [[tentdak]]. In 2017 werd de kerk met sluiting -en eventuele sloop- bedreigd.

==Gebouw==
Het betreft een driebeukige bakstenen kruiskerk met voorgebouwde toren en een vieringtorentje. De kerk werd uitgevoerd in [[neogotiek|neogotische]] stijl. De kerk heeft een vijfzijdige koorafsluiting.

{{Appendix|2=
*[http://www.orgelsinzeeland.nl/navigatie_plaats_sluis_sintjohannesdedoperkerk.htm Orgels in Zeeland]
*[https://reliwiki.nl/index.php/Sluis,_Oude_Kerkstraat_20_-_Joannes_de_Doper ReliWiki]
* T.H.von der Dunk, 'De bouw van twee kerken te Sluis. Hervormde en katholieke nood in het Nederland van Konig Willem I', in: ''Bulletin Oude Zeeuwse Kerken'', no.32 (1994), p. 8-16.
}}

{{Coor title dms|51|18|27.2|N|3|23|8.31|E|scale:1563_region:NL}}

[[Categorie:Kerkgebouw in Sluis]]
[[Categorie:Kerkgebouw in het bisdom Breda]]

title: Joannes de Doperkerk

Plaats: Sluis Nederland

Denominatie: Rooms-katholiek

Gewijd aan: Johannes de Doper

Coördinaten: 51° 18′ NB, 3° 23′ OL

title: Architectuur

Architect(en): J. Oomen

Bouwmateriaal: Bakstenen

Toren: voorgebouwd

title: Detailkaart

Detailkaart: Joannes de Doperkerk (Zeeland) · Joannes de Doperkerk

Portaal: Christendom


text:
# Tetrastichus storozhevae
Tetrastichus storozhevae is een vliesvleugelig insect uit de familie Eulophidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Kostjukov.

title: Tetrastichus storozhevae

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Tetrastichus storozhevae''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Eulophidae]]
| geslacht = ''[[Tetrastichus]]''
| w-naam = ''Tetrastichus storozhevae''
| auteur = Kostjukov
| datum = 1995
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Tetrastichus storozhevae''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Eulophidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Kostjukov.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Chalcidoidea}}
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|05|17}}

[[Categorie:Tetrastichus|storozhevae]]

title: Tetrastichus storozhevae

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Eulophidae

Geslacht: Tetrastichus

title: Soort


text:
# Neoconis insulana
Neoconis insulana is een insect uit de familie van de dwerggaasvliegen (Coniopterygidae), die tot de orde netvleugeligen (Neuroptera) behoort.
De wetenschappelijke naam Neoconis insulana is voor het eerst geldig gepubliceerd door Meinander in 1974.

title: Neoconis insulana

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Neoconis insulana''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Netvleugeligen|Neuroptera]] (Netvleugeligen)
| familie = [[Dwerggaasvliegen|Coniopterygidae]] (Dwerggaasvliegen)
| onderfamilie = [[Aleuropteryginae]]
| tribus = [[Fontenelleini]]
| geslacht = ''[[Neoconis]]''
| ondergeslacht =
| w-naam = ''Neoconis insulana''
| auteur = Meinander
| datum = 1974
| haakjes =  ja
| commons =
| species =
}}
'''''Neoconis insulana''''' is een [[Insecten|insect]] uit de familie van de [[dwerggaasvliegen]] (Coniopterygidae), die tot de orde [[netvleugeligen]] (Neuroptera) behoort.

De wetenschappelijke naam ''Neoconis insulana'' is voor het eerst geldig gepubliceerd door Meinander in 1974.<ref>[http://lacewing.tamu.edu/Species-Catalogue/scspeciesgenusresults.cfm?gencriteria=beginswith&genus=Neoconis&Criteria=AND&speccriteria=beginswith&species=insulana {{aut|Oswald, J. D.}} (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.]</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|Biologie|2011|1|12}}

[[Categorie:Dwerggaasvliegen]]

title: Neoconis insulana

Orde: Neuroptera (Netvleugeligen)

Familie: Coniopterygidae (Dwerggaasvliegen)

Onderfamilie: Aleuropteryginae

Geslachtengroep: Fontenelleini

Geslacht: Neoconis

title: Soort


text:
# Arhysosage cactorum
Arhysosage cactorum is een vliesvleugelig insect uit de familie Andrenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Moure.

title: Arhysosage cactorum

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Arhysosage cactorum''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Andrenidae]]
| onderfamilie = [[Panurginae]]
| tribus = [[Calliopsini]]
| geslacht = ''[[Arhysosage]]''
| w-naam = ''Arhysosage cactorum''
| auteur = Moure
| datum = 1999
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Arhysosage cactorum''''' is een [[vliesvleugeligen|vliesvleugelig]] [[insecten|insect]] uit de familie [[Andrenidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Moure.<ref>{{Brontabel|2008-ITIS}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|11}}
[[Categorie:Andrenidae]]

title: Arhysosage cactorum

Familie: Andrenidae

Onderfamilie: Panurginae

Geslachtengroep: Calliopsini

Geslacht: Arhysosage

title: Soort


text:
# EOKA
EOKA (Grieks: Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών, Ethniki Organosis Kyprion Agoniston), de "Nationale Organisatie van Cypriotische Strijders"), was een Grieks-Cypriotisch nationalistische organisatie opgericht in 1954 die vocht tegen de Britse troepen en voor een unie met Griekenland. De leden van EOKA zijn "Helleens" nationalistisch rechts en streven naar enosis met Griekenland. Uit EOKA ontstond in de jaren 1960 als politieke partij de Eenheidspartij.
Na de onafhankelijkheid ontstond EOKA-II (ook EOKA-B genoemd), een radicale, paramilitaire afsplitsing van de EOKA-I (ook EOKA-A genoemd). De EOKA-II staat bekend om zijn terroristische aanslagen op de Turkse bevolking in Cyprus. Zo zijn zij bekend van moord, afpersing, verkrachting en andere soorten geweld.
In juni 1974 werden er veel Turken vermoord en op 5 juni 1974 volgde een coup om de Grieks-Cypriotische president Makarios III omver te werpen onder leiding van Nicos Sampson. Dit was aanleiding voor de Turkse invasie van Cyprus.
Tegenwoordig is EOKA een "normale" organisatie en is ze ontwapend. De voetbalclub van Magusa heeft nog het logo en is nog bekend als de Griekse 'FC EOKA'. De oud-Grieks-Cypriotische president Tassos Papadopoulos was in de late vijftiger jaren actief in het PEKA, de politieke tak van EOKA.

title: EOKA

wikitext:
'''EOKA''' ([[Grieks]]: Εθνική Οργάνωσις Κυπρίων Αγωνιστών, ''Ethniki Organosis Kyprion Agoniston''), de "Nationale Organisatie van Cypriotische Strijders"), was een Grieks-[[Cyprus|Cypriotisch]] nationalistische organisatie opgericht in 1954 die vocht tegen de Britse troepen en voor een unie met [[Griekenland]]. De leden van EOKA zijn "Helleens" nationalistisch rechts en streven naar [[enosis]] met Griekenland. Uit EOKA ontstond in de jaren 1960 als politieke partij de Eenheidspartij.

Na de onafhankelijkheid ontstond EOKA-II (ook EOKA-B genoemd), een radicale, paramilitaire afsplitsing van de EOKA-I (ook EOKA-A genoemd). De EOKA-II staat bekend om zijn terroristische aanslagen op de [[Turkeye|Turkse]] bevolking in Cyprus. Zo zijn zij bekend van moord, afpersing, verkrachting en andere soorten geweld.{{Bron?||2024|10|29}}

In juni 1974 werden er veel Turken vermoord en op 5 juni 1974 volgde een [[Staatsgreep in Cyprus (1974)|coup]] om de Grieks-Cypriotische president [[Makarios III]] omver te werpen onder leiding van Nicos Sampson. Dit was aanleiding voor de [[Turkse invasie van Cyprus]].

Tegenwoordig is EOKA een "normale" organisatie en is ze ontwapend. De voetbalclub van Magusa heeft nog het logo en is nog bekend als de Griekse 'FC EOKA'. De oud-Grieks-Cypriotische president [[Tassos Papadopoulos]] was in de late vijftiger jaren actief in het PEKA, de politieke tak van EOKA.

[[Categorie:Geschiedenis van Cyprus]]
[[Categorie:Politiek in Cyprus]]
[[Categorie:Guerrillabeweging]]
[[Categorie:Pan-nationalisme]]


text:
# Sinum grayi
Sinum grayi is een slakkensoort uit de familie van de Naticidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Deshayes.

title: Sinum grayi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Sinum grayi''
| afbeelding = Sinum grayi 001.jpg
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Littorinimorpha]]
| familie = [[Naticidae]]
| geslacht = ''[[Sinum]]''
| w-naam = ''Sinum grayi''
| auteur = Deshayes
| datum = 1843
| haakjes = ja
| commons = Category:Sinum grayi
| species =
| worms = 575244
}}
'''''Sinum grayi''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Naticidae]].<ref>Bouchet, P. (2012). <i>Sinum grayi</i> (Deshayes, 1843). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=575244</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Deshayes.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Naticidae]]

title: Sinum grayi

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Clade: Littorinimorpha

Familie: Naticidae

Geslacht: Sinum

title: Soort


text:
# Chansonnier de Tournai
Het Chansonnier de Tournai is een verlucht liedboek uit de 16e eeuw. Het liedboek bestaat uit vier afzonderlijke stemboekjes, een per partij, zoals toen gebruikelijk was. De superius (KBR Hs. IV 90 MSS), de altus (KBR Hs. IV 1274 MSS) en de tenor (Doornik Stadsbibliotheek hs. 94) zijn inmiddels teruggevonden, maar de bassus ontbreekt. De verzameling stemboekjes is gekend als Chansonnier de Tournai omdat het eerste stemboekje dat werd teruggevonden, de tenorpartij, door Ph. M. Boisacq aan de stadsbibliotheek van Doornik werd geschonken voor 1860. De meeste liederen gaan over liefde, hartstocht, ontrouw en verdriet maar ook religieuze thema’s komen aan bod. Het is mogelijk dat dit liedboek gebruikt werd in de omgeving van Margaretha van Oostenrijk.

## Beschrijving
Elk boekje bestaat uit 27 (30 voor de tenor) ongenummerde perkamenten folia van 11 bij 8,5 cm. Het liedboek bevat 22 drie- of vierstemmige liederen, waarvan veertien in het Frans, zes in het Nederlands en twee in het Latijn. De binding van de drie bekende stemboekjes is waarschijnlijk origineel en is van de hand van Louis Bloc die actief was in Brugge tussen 1484 en 1529.
De muziek is geschreven op notenbalken met vijf lijnen. De buitenste bladrand van de meeste bladzijden is versierd met miniaturen of bloemmotieven in een Gent-Brugse stijl. De eerste letter van elk werk wordt steeds uitgewerkt tot een initiaal versierd met lijnpatronen die dikwijls resulteren in een groteske.
Het boekje in de Stadsbibliotheek van Doornik kon gedateerd worden door de bibliothecaris die ontdekte dat in de initiaal A van het lied 'Ach gheldeloos ghy doet my pijn' (f21r) het jaartal 1511 is verwerkt. In de andere werkjes werd geen datum gevonden maar men neemt aan dat ze in hetzelfde jaar werden gemaakt.

## Componisten
De naam van de componist is nergens vermeld, maar dankzij een studie van Charles Van den Borren uit 1933 en verdere studies daarna kon van zeventien liederen de componist bepaald worden. De liederen zijn van de hand van:
- Hayne van Ghizeghem
- Alexander Agricola
- Loyset Compère
- Jacob Obrecht
- Josquin Des Prez
- Ninot Le Petit
- Matthaeus Pipelare
- Johannes Ockeghem
- Pierre de la Rue

## Weblinks
- ms. IV 1274 liedboekje (altuspartij) online raadplegen
- ms. IV 90 liedboekje (superiuspartij) online raadplegen

title: Chansonnier de Tournai

wikitext:
Het '''Chansonnier de Tournai''' is een [[boekverluchting|verlucht]] [[liedboek]] uit de 16e eeuw. Het liedboek bestaat uit vier afzonderlijke stemboekjes, een per partij, zoals toen gebruikelijk was. De ''superius''<ref>De superius is in de oude vocale muziek de hoogste partij.</ref> ([[Koninklijke Bibliotheek van België|KBR]] Hs. IV 90 MSS), de ''altus'' (KBR Hs. IV 1274 MSS) en de ''tenor'' (Doornik Stadsbibliotheek hs. 94) zijn inmiddels teruggevonden, maar de ''bassus'' ontbreekt. De verzameling stemboekjes is gekend als ''Chansonnier de Tournai'' omdat het eerste stemboekje dat werd teruggevonden, de tenorpartij, door Ph. M. Boisacq aan de stadsbibliotheek van [[Doornik]] werd geschonken voor 1860.<ref name=huys>B. Huys, “Liedboekje”, in Honderd schatten uit de Koninklijke Bibliotheek van België, P. Delsaerdt, J.-M. Duvosquel, e.a. (ed.), Brussel, 2005, nr. 34.</ref> De meeste liederen gaan over liefde, hartstocht, ontrouw en verdriet maar ook religieuze thema’s komen aan bod. Het is mogelijk dat dit liedboek gebruikt werd in de omgeving van [[Margaretha van Oostenrijk (1480-1530)|Margaretha van Oostenrijk]].<ref>Bernard Bousmanne, [https://belgica.kbr.be/nl/coll/ms/msIV1274_nl.html Liedboekje] op KBR-Belgica.</ref>

== Beschrijving ==
Elk boekje bestaat uit 27 (30 voor de tenor) ongenummerde [[perkament]]en [[Folium (blad)|folia]] van 11 bij 8,5 cm. Het liedboek bevat 22 drie- of vierstemmige liederen, waarvan veertien in het Frans, zes in het Nederlands en twee in het Latijn. De binding van de drie bekende stemboekjes is waarschijnlijk origineel en is van de hand van Louis Bloc die actief was in [[Brugge]] tussen 1484 en 1529.<ref name=huys/><ref name=cic>[http://www.cicweb.be/nl/manuscrit.php?id=1795 Tournai Cod. 94] op On-linegids van de middeleeuwse handschriften in Wallonië-Brussel. [https://web.archive.org/web/20170929000610/http://www.cicweb.be/nl/manuscrit.php?id=1795 Gearchiveerd] op 29 september 2017.</ref>

De muziek is geschreven op notenbalken met vijf lijnen. De buitenste bladrand van de meeste bladzijden is versierd met miniaturen of bloemmotieven in een [[Gent-Brugse stijl in de boekverluchting|Gent-Brugse]] stijl. De eerste letter van elk werk wordt steeds uitgewerkt tot een [[initiaal]] versierd met lijnpatronen die dikwijls resulteren in een groteske.<ref name=cic/>

Het boekje in de Stadsbibliotheek van Doornik kon gedateerd worden door de bibliothecaris die ontdekte dat in de initiaal A van het lied 'Ach gheldeloos ghy doet my pijn' (f21r) het jaartal 1511 is verwerkt. In de andere werkjes werd geen datum gevonden maar men neemt aan dat ze in hetzelfde jaar werden gemaakt.<ref name=huys/>

== Componisten ==
De naam van de componist is nergens vermeld, maar dankzij een studie van Charles Van den Borren uit 1933 en verdere studies daarna kon van zeventien liederen de componist bepaald worden. De liederen zijn van de hand van:<ref>Algemene catalogus van de KBR records 1851476 en 1851442.</ref>
* [[Hayne van Ghizeghem]]
* [[Alexander Agricola]]
* [[Loyset Compère]]
* [[Jacob Obrecht]]
* [[Josquin Des Prez]]
* Ninot Le Petit
* [[Matthaeus Pipelare]]
* [[Johannes Ockeghem]]
* [[Pierre de la Rue]]

== Weblinks ==
* [https://uurl.kbr.be/1065666  ms. IV 1274 liedboekje (altuspartij)] online raadplegen
* [https://uurl.kbr.be/1065662  ms. IV 90 liedboekje (superiuspartij)] online raadplegen

{{Appendix}}

[[Categorie:Liedboek]]
[[Categorie:16e-eeuws boek]]
[[Categorie:Muziekhandschrift]]
[[Categorie:Middeleeuws handschrift van de Koninklijke Bibliotheek van België]]


text:
# Derobrachus longicornis
Derobrachus longicornis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door Bates.

title: Derobrachus longicornis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Derobrachus longicornis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Derobrachus sp.jpg
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Prioninae]]
| geslacht = ''[[Derobrachus]]''
| w-naam = ''Derobrachus longicornis''
| auteur = [[Henry Walter Bates|Bates]]
| datum = 1872
| haakjes = ja
| commons = Category:Derobrachus longicornis
| species =
}}
'''''Derobrachus longicornis''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1872 door Bates.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|17}}

[[Categorie:Derobrachus|longicornis]]

title: Derobrachus longicornis

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Prioninae

Geslacht: Derobrachus

title: Soort