text:
# Doliops conspersa
Doliops conspersa is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Aurivillius.

title: Doliops conspersa

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Doliops conspersa''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Lamiinae]]
| geslacht = ''[[Doliops]]''
| w-naam = ''Doliops conspersa''
| auteur = [[Per Olof Christopher Aurivillius|Aurivillius]]
| datum = 1927
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Doliops conspersa''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Aurivillius.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|17}}

[[Categorie:Doliops|conspersa]]

title: Doliops conspersa

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Lamiinae

Geslacht: Doliops

title: Soort


text:
# Langvinkathaai
De langvinkathaai (Apristurus herklotsi) is een vis uit de familie van Pentanchidae en behoort derhalve tot de orde van roofhaaien (Carcharhiniformes). De vis kan een lengte bereiken van 48 centimeter.

## Leefomgeving
De langvinkathaai is een zoutwatervis. De vis prefereert diep water en leeft hoofdzakelijk in de Grote Oceaan op dieptes tussen 533 en 864 meter.

## Relatie tot de mens
De langvinkathaai is voor de visserij van beperkt commercieel belang. In de hengelsport wordt er weinig op de vis gejaagd.

wikiname: nlwiki

title: Langvinkathaai

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| afbeelding =
| status = LC
| statusbron = 2020
| rl-id = 44212
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]]
| stam = [[Chordadieren|Chordata]]
| klasse = [[Kraakbeenvissen|Chondrichthyes]] (Kraakbeenvissen)
| onderklasse       = [[Haaien en roggen|Elasmobranchii]] (Haaien en roggen)
| superorde = [[Haaien|Selachimorpha]] (Haaien)
| orde = [[Grondhaaien|Carcharhiniformes]] (Roofhaaien)
| familie = [[Pentanchidae]]
| geslacht = ''[[Apristurus]]''
| w-naam = ''Apristurus herklotsi''
| auteur = [[Henry Weed Fowler|Fowler]]
| datum = 1934
| haakjes = ja
| origineel = ''Pentanchus herklotsi''
| afbeeldingII = Apristurus herklotsi distmap.png
| commons = Category:Apristurus herklotsi
}}

De '''langvinkathaai''' (''Apristurus herklotsi'') is een vis uit de familie van [[Pentanchidae]] en behoort derhalve tot de orde van [[Grondhaaien|roofhaaien]] (Carcharhiniformes). De vis kan een lengte bereiken van 48 centimeter.

== Leefomgeving ==
De langvinkathaai is een [[zeewater|zoutwatervis]]. De vis prefereert diep water en leeft hoofdzakelijk in de [[Grote Oceaan]] op dieptes tussen 533 en 864 meter.

== Relatie tot de mens ==
De langvinkathaai is voor de visserij van beperkt commercieel belang. In de [[hengelsport]] wordt er weinig op de vis gejaagd.

== Externe link ==
* [http://www.fishbase.org/photos/thumbnailssummary.php?ID=765 Foto's van de langvinkathaai op FishBase]

{{Appendix|2=
* Froese, R., D. Pauly. en redactie. 2005. FishBase. Elektronische publicatie. [http://www.fishbase.org www.fishbase.org], versie 06/2005.
{{References}}
}}
{{Commonscat|Apristurus herklotsi}}

{{Navigatie Apristurus}}

[[Categorie:Pentanchidae]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]

title: Langvinkathaai · IUCN-status: Niet bedreigd (2020)

Rijk: Animalia

Stam: Chordata

Klasse: Chondrichthyes (Kraakbeenvissen)

Onderklasse: Elasmobranchii (Haaien en roggen)

Superorde: Selachimorpha (Haaien)

Orde: Carcharhiniformes (Roofhaaien)

Familie: Pentanchidae

Geslacht: Apristurus

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Argyrotaenia hemixia
Argyrotaenia hemixia is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1991 door Razowski.

title: Argyrotaenia hemixia

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Argyrotaenia hemixia''
| afbeelding =
| familie = [[Bladrollers|Tortricidae]] (Bladrollers)
| onderfamilie = [[Tortricinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Argyrotaenia]]''
| w-naam = ''Argyrotaenia hemixia''
| auteur = Razowski
| datum = 1991
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Argyrotaenia hemixia''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Bladrollers|bladrollers (Tortricidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1991 door Razowski.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Argyrotaenia|hemixia]]

title: Argyrotaenia hemixia

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Tortricidae (Bladrollers)

Onderfamilie: Tortricinae

Geslacht: Argyrotaenia

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Lasikin
Lasikin is een bestuurslaag in het regentschap Simeulue van de provincie Atjeh, Indonesië. Lasikin telt 899 inwoners (volkstelling 2010).

title: Lasikin

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Lasikin
| inwoners       = 899
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Atjeh]]
| regentschap    = [[Simeulue (regentschap)|Simeulue]]
| onderdistrict  = [[Simeulue Timur]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 1101020002
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Lasikin''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Simeulue (regentschap)|Simeulue]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Atjeh]], [[Indonesië]]. Lasikin telt 899 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=11}}

[[Categorie:Plaats in Atjeh]]

title: Situering

Provincie: Atjeh

Regentschap of · stadsgemeente: Simeulue

Onderdistrict: Simeulue Timur

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Massemen-Westrem
Massemen-Westrem is een voormalige gemeente in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen. De gemeente bestond uit de dorpen Massemen en Westrem, waarvan de dorpskernen zo'n anderhalve kilometer uiteen liggen. Massemen ligt in het noorden, Westrem in het zuiden. De Molenbeek vormde de oostgrens van de gemeente.

## Geschiedenis
Bij de invoering van de gemeenten op het eind van het ancien régime werden beide dorpen samengebracht in de gemeente Massemen-Westrem. In 1899 werden beide dorpen afgesplitst als zelfstandige gemeenten. In 1977 verloren de gemeenten Westrem en Massemen hun zelfstandigheid weer en werden een deelgemeente van fusiegemeente Wetteren.
- Sint-Martinuskerk in Massemen
- Sint-Martinuskerk in Westrem

title: Massemen-Westrem

wikitext:
{{Infobox plaats in België
| naam = Massemen-Westrem
| soort=Voormalige gemeente
| provincie=Oost-Vlaanderen
| gemeente = [[Wetteren]]
| inwoners =
| census =
| km2 =
| hoogte =
| lat_deg = 50
| lat_min = 58
| lat_sec = 27
| lon_deg = 03
| lon_min = 52
| lon_sec = 08
}}
'''Massemen-Westrem''' is een voormalige [[gemeente (België)|gemeente]] in de [[België|Belgische]] provincie [[Oost-Vlaanderen]]. De gemeente bestond uit de dorpen [[Massemen]] en [[Westrem]], waarvan de dorpskernen zo'n anderhalve kilometer uiteen liggen. Massemen ligt in het noorden, Westrem in het zuiden. De [[Molenbeek (Wetteren)|Molenbeek]] vormde de oostgrens van de gemeente.

==Geschiedenis==
Bij de invoering van de [[gemeente (België)|gemeente]]n op het eind van het [[ancien régime]] werden beide dorpen samengebracht in de gemeente Massemen-Westrem. In [[1899]] werden beide dorpen afgesplitst als zelfstandige gemeenten. In 1977 verloren de gemeenten Westrem en Massemen hun zelfstandigheid weer en werden een [[deelgemeente (België)|deelgemeente]] van fusiegemeente [[Wetteren]].

<gallery>
Bestand:Massemen - Sint-Martinuskerk 2.jpg|Sint-Martinuskerk in Massemen
Bestand:Westrem - Sint-Martinuskerk 2.jpg|Sint-Martinuskerk in Westrem
</gallery>

{{Coor title dms|50|58|27|N|3|52|08|E|type:city_scale:20000_region:BE}}

[[Categorie:Voormalige gemeente in Oost-Vlaanderen]]
[[Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen]]

title: Situering

Gewest: Vlaanderen

Provincie: Oost-Vlaanderen

Gemeente: Wetteren

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Oost-Vlaanderen

Portaal: België


text:
# Orectogyrus jucundus
Orectogyrus jucundus is een keversoort uit de familie van schrijvertjes (Gyrinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Régimbart.

title: Orectogyrus jucundus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Orectogyrus jucundus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Schrijvertjes|Gyrinidae]] (Schrijvertjes)
| geslacht = ''[[Orectogyrus]]''
| w-naam = ''Orectogyrus jucundus''
| auteur = [[Maurice Auguste Régimbart|Régimbart]]
| datum = 1892
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Orectogyrus jucundus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie van [[schrijvertjes]] (Gyrinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1892 door Régimbart.<ref>{{Brontabel|9999-Gyrinidae}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|11|19}}

[[Categorie:Orectogyrus|jucundus]]

title: Orectogyrus jucundus

Familie: Gyrinidae (Schrijvertjes)

Geslacht: Orectogyrus

title: Soort


text:
# Hersiliola turcica
Hersiliola turcica is een spinnensoort in de familie van de Hersiliidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2010 door Marusik, Kunt & Yağmur. De soort is op meerdere plaatsen waargenomen in het zuidoosten van Turkije.

title: Hersiliola turcica

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam = ''Hersiliola turcica''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Hersiliola turcica.jpg
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Hersiliidae]]
| geslacht = ''[[Hersiliola]]''
| w-naam = ''Hersiliola turcica''
| auteur = [[Yuriy Mihayloviç Marusik|Marusik]], [[Kadir Boğaç Kunt|Kunt]] & [[Ersen Aydın Yağmur|Yağmur]]
| datum = 2010
| bron = <ref name="ZK">{{Aut|Yuriy Mihayloviç Marusik, Kadir Boğaç Kunt & Ersen Aydın Yağmur}} (2010) "A new species of Hersiliola Thorell, 1870 (Araneae, Hersiliidae) from Turkey" ''ZooKeys'' 37: 27–34, {{doi|10.3897/zookeys.37.398}}</ref>
| haakjes =
| commons = Category:Hersiliola turcica
}}
'''''Hersiliola turcica''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de familie van de [[Hersiliidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2010 door [[Yuriy Mihayloviç Marusik|Marusik]], [[Kadir Boğaç Kunt|Kunt]] & [[Ersen Aydın Yağmur|Yağmur]]. De soort is op meerdere plaatsen waargenomen in het zuidoosten van [[Turkije]].<ref name="ZK"/>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2012|12|28}}

[[Categorie:Hersiliidae]]
[[Categorie:Endemisch dier uit Turkije]]

title: Hersiliola turcica

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Hersiliidae

Geslacht: Hersiliola

title: Soort


text:
# Alloperla severa
Alloperla severa is een steenvlieg uit de familie groene steenvliegen (Chloroperlidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1861 door Hagen.

title: Alloperla severa

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Alloperla severa''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Steenvliegen|Plecoptera]] (Steenvliegen)
| familie = [[Groene steenvliegen|Chloroperlidae]] (Groene steenvliegen)
| geslacht = ''[[Alloperla]]''
| w-naam = ''Alloperla severa''
| auteur = Hagen
| datum = 1861
| haakjes = ja
| species = Alloperla severa
| commons =
}}
'''''Alloperla severa''''' is een [[steenvliegen|steenvlieg]] uit de familie [[groene steenvliegen]] (Chloroperlidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1861 door Hagen.

{{Appendix|2=
*{{Aut|Joel Hallan}} (2008) [https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Arthropoda/Insects/Plecoptera/Family/Chloroperlidae.txt Synopsis of Chloroperlidae of the World]
*[http://plecoptera.speciesfile.org/Common/editTaxon/SearchForTaxon.aspx {{Aut|DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber}} (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1.] Bezocht: 4-3-2013.
}}

[[Categorie:Groene steenvliegen]]

title: Alloperla severa

Orde: Plecoptera (Steenvliegen)

Familie: Chloroperlidae (Groene steenvliegen)

Geslacht: Alloperla

title: Soort


text:
# Derogatie (recht)
Derogatie is een term uit het recht om de buitenwerkingstelling van een rechtsnorm te beschrijven. Derogatie wordt enerzijds gebruikt om wettelijke bepalingen af te schaffen (soms ook abrogatie genoemd) en anderzijds in geval van conflicterende rechtsregels te bepalen welke rechtsregel prevaleert (de eigenlijke derogatie). Voor beide vormen van derogatie kan men daarnaast onderscheid maken in formele en materiële derogatie.

## Formele derogatie
Hierbij is sprake van een expliciete bepaling bij materiële wet. Er kan een derogerende norm zijn waardoor een eerdere wet expliciet wordt ingetrokken of afgeschaft.
Ook kan er sprake zijn van een expliciet geformuleerde derogerende norm die bepaalt welke rechtsregel voorgaat in het geval van een regelconflict. Een voorbeeld van formele derogatie zijn de derogaties van de Europese Unie om van Europese richtlijnen, zoals de Nitraatrichtlijn te mogen afwijken.

## Materiële derogatie
Bij materiële derogatie is in tegenstelling tot bij formele derogatie geen sprake van een expliciete formulering in de materiële wet. De materiële derogatie is gebaseerd op drie algemeen aanvaarde rechtsbeginselen: de superioriteitsregel, de specialiteitsregel en de posterioriteitsregel. Daarbij prevaleert de superioriteitsregel boven de specialiteitsregel en de posterioriteitsregel en gaat de specialiteitsregel boven de posterioriteitsregel.

## Superioriteitsregel
De superioriteitsregel behelst dat bij een regelconflict van regels van verschillende rang de regels afkomstig van een hoger orgaan of een regeling die anderszins van hogere orde is die van een lagere regeling buiten werking stellen. In het Latijn: lex superior derogat legi inferiori.

### Nederlands recht
In Nederland zou je hiervoor de volgende rangorde kunnen aanhouden:
- 'een ieder verbindende bepalingen' van verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties (Art 94 Grondwet)
- het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden
- de Grondwet
- wet in formele zin
- algemene maatregel van bestuur
- ministeriële regeling
- provinciale verordening
- gemeentelijke verordening, waterschapsverordening

### Belgisch recht
In België is de hiërarchie der normen als volgt:
- Internationaal recht
- Supranationaal recht
- de Grondwet
- de algemene rechtsbeginselen met grondwettelijke waarde
- de bijzondere meerderheidswet
- de wet, decreten, ordonnanties
- het koninklijk besluit
- het ministerieel besluit

## Specialiteitsregel
De specialiteitsregel houdt dat bij een regelconflict van regels van gelijke rang de meer specifieke regeling voorgaat. Er wordt daarbij van uitgegaan dat de wet- of regelgever de speciale regeling niet had hoeven maken wanneer de situatie waarvoor deze geldt ook al volgens de algemene regel goed geregeld zou zijn. In het Latijn: lex specialis derogat legi generali.

## Posterioriteitsregel
De posterioriteitsregel bepaalt dat bij een regelconflict van regels van gelijke rang de jongste wet, dat wil zeggen de wet die het laatst is vastgesteld, prevaleert boven oudere wetten. In het Latijn: lex posterior derogat legi priori/anteriori.
Een zeer bijzonder geval van de posterioriteitsregel treedt op wanneer de gegroeide praktijk een wettelijke bepaling terzijde stelt. In dat geval valt de posterioriteitsregel samen met een voorrang van het gewoonterecht op het geschreven recht. Dit is het geval in het tamelijk unieke arrest Maring/Assuradeuren uit 1972, waarbij de Hoge Raad stelde dat een bepaalde verzekeringspraktijk maakte dat een wettelijke bepaling in onbruik was geraakt.

title: Derogatie (recht)

wikitext:
{{Zie artikel|Zie [[Derogatie (Europees recht)]] voor de term die gebruikt wordt in de EU}}
'''Derogatie''' is een term uit het [[recht]] om de buitenwerkingstelling van een [[rechtsnorm]] te beschrijven. Derogatie wordt enerzijds gebruikt om wettelijke bepalingen af te schaffen (soms ook '''abrogatie''' genoemd) en anderzijds in geval van conflicterende rechtsregels te bepalen welke rechtsregel prevaleert (de eigenlijke '''derogatie'''). Voor beide vormen van derogatie kan men daarnaast onderscheid maken in formele en materiële derogatie.

==Formele derogatie==
Hierbij is sprake van een expliciete bepaling bij materiële wet. Er kan een [[derogerende norm]] zijn waardoor een eerdere wet expliciet wordt ingetrokken of afgeschaft.
Ook kan er sprake zijn van een expliciet geformuleerde derogerende norm die bepaalt welke rechtsregel voorgaat in het geval van een regelconflict. Een voorbeeld van formele derogatie zijn de derogaties van de [[Europese Unie]] om van [[Europese richtlijn]]en, zoals de [[Nitraatrichtlijn]] te mogen afwijken.

==Materiële derogatie==
Bij materiële derogatie is in tegenstelling tot bij formele derogatie geen sprake van een expliciete formulering in de materiële wet. De materiële derogatie is gebaseerd op drie algemeen aanvaarde rechtsbeginselen: de superioriteitsregel, de specialiteitsregel en de posterioriteitsregel. Daarbij prevaleert de superioriteitsregel boven de specialiteitsregel en de posterioriteitsregel en gaat de specialiteitsregel boven de posterioriteitsregel.

==Superioriteitsregel==
De superioriteitsregel behelst dat bij een regelconflict van regels van verschillende rang de regels afkomstig van een hoger orgaan of een regeling die anderszins van hogere orde is die van een lagere regeling buiten werking stellen. In het Latijn: ''lex superior derogat legi inferiori''.

===Nederlands recht===
In Nederland zou je hiervoor de volgende rangorde kunnen aanhouden:
*'een ieder verbindende bepalingen' van verdragen en besluiten van [[volkenrechtelijke organisatie]]s (Art 94 Grondwet)
*het [[Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden]]
*de [[Grondwet]]
*[[wet in formele zin]]
*[[algemene maatregel van bestuur]]
*[[ministeriële regeling]]
*[[provinciale verordening]]
*[[gemeentelijke verordening]], waterschapsverordening

===Belgisch recht===
In België is de [[hiërarchie]] der normen als volgt:
*Internationaal recht
*Supranationaal recht
*de [[Belgische Grondwet|Grondwet]]
*de [[algemene rechtsbeginselen]] met grondwettelijke waarde
*de [[bijzondere meerderheidswet]]
*de [[wet]], [[decreet (staatsrecht)|decreten]], [[verordening|ordonnanties]]
*het [[koninklijk besluit]]
*het [[ministerieel besluit]]

==Specialiteitsregel==
De [[Lex specialis|specialiteitsregel]] houdt dat bij een regelconflict van regels van gelijke rang de meer specifieke regeling voorgaat. Er wordt daarbij van uitgegaan dat de wet- of regelgever de speciale regeling niet had hoeven maken wanneer de situatie waarvoor deze geldt ook al volgens de algemene regel goed geregeld zou zijn. In het Latijn: ''lex specialis derogat legi generali''.

==Posterioriteitsregel==
De posterioriteitsregel bepaalt dat bij een regelconflict van regels van gelijke rang de jongste wet, dat wil zeggen de wet die het laatst is vastgesteld, prevaleert boven oudere wetten. In het Latijn: ''lex posterior derogat legi priori/anteriori''.
Een zeer bijzonder geval van de posterioriteitsregel treedt op wanneer de gegroeide praktijk een wettelijke bepaling terzijde stelt. In dat geval valt de posterioriteitsregel samen met een voorrang van het [[gewoonterecht]] op het geschreven recht. Dit is het geval in het tamelijk unieke [[arrest Maring/Assuradeuren]] uit 1972, waarbij de [[Hoge Raad der Nederlanden|Hoge Raad]] stelde dat een bepaalde verzekeringspraktijk maakte dat een wettelijke bepaling ''in onbruik'' was geraakt.

[[Categorie:Recht]]


text:
# Wilhelmina von Bremen
Wilhelmina Catherine von Bremen (San Francisco, 13 augustus 1909 - Alameda, 23 juli 1976) was een Amerikaans atlete, die zich had toegelegd op de sprint. Zij nam eenmaal deel aan de Olympische Spelen en veroverde bij die gelegenheid een gouden en één bronzen medaille

## Loopbaan
Von Bremen won tijdens de Olympische Zomerspelen 1932 de gouden medaille met de Amerikaanse 4x100m ploeg en de bronzen medaille met de 100 meter.

## Titels
- Olympisch kampioen 4 × 100 m estafette - 1932

## Persoonlijk record
| Onderdeel | Prestatie | Datum           | Plaats      |
| --------- | --------- | --------------- | ----------- |
| 100m      | 12,0      | 2 augustus 1932 | Los Angeles |

## Belangrijkste prestaties

### 100 m
| Jaar | Wedstrijd | Plaats | tijd |
| ---- | --------- | ------ | ---- |
| 1932 | OS        | Brons  | 12,0 |

### 4 x 100 m
| Jaar | Wedstrijd | Plaats | tijd    |
| ---- | --------- | ------ | ------- |
| 1932 | OS        | Goud   | 47,0 WR |

1928: Rosenfeld, Smith, Bell, Cook ·
1932: Carew, Furtsch, Rogers, Von Bremen ·
1936: Bland, Rogers, Robinson, Stephens ·
1948: Stad-de Jong, Witziers-Timmer, van der Kade-Koudijs, Blankers-Koen ·
1952: Faggs, Jones, Moreau, Hardy ·
1956: Strickland, Croker, Mellor, Cuthbert ·
1960: Hudson, Williams, Jones, Rudolph ·
1964: Ciepły, Kirszenstein, Górecka, Kłobukowska ·
1968: Ferrell, Bailes, Netter, Tyus ·
1972: Krause, Mickler-Becker, Richter, Rosendahl ·
1976: Oelsner, Stecher, Bodendorf, Eckert ·
1980: Müller, Wöckel, Auerswald, Göhr ·
1984: Brown, Bolden, Cheeseborough, Ashford ·
1988: Brown, Echols, Griffith-Joyner, Ashford ·
1992: Ashford, Jones, Guidry, Torrence ·
1996: Devers, Miller, Gaines, Torrence ·
2000: Fynes, Sturrup, Davis, Ferguson ·
2004: Lawrence, Simpson, Bailey, Campbell ·
2008: Borlée, Mariën, Ouédraogo, Gevaert ·
2012: Madison, Felix, Knight, Jeter ·
2016: Madison, Felix, Gardner, Bowie ·
2020: Williams, Thompson-Herah, Fraser-Pryce, Jackson ·
2024: Jefferson, Terry, Thomas, Richardson

title: Wilhelmina von Bremen

wikitext:
{{Infobox atletiek
| kopnaam  =
| afbeelding =
| onderschrift =
| naam =
| bijnaam =
| geboortedatum = 13 augustus 1909
| geboorteplaats = [[San Francisco]]
| overlijdensdatum = 23 juli 1976
| overlijdensplaats = [[Alameda (Californië)|Alameda]]
| nationaliteit = {{US}}
| lengte = 1,82 m
| gewicht =
| discipline = 100 m
| trainer =
| 1etitel = Olympisch kampioen 4 × 100 m 1932
| OS = 1932
| extra = Wereldrecordhouder 4 × 100 m 1932-1936
}}
'''Wilhelmina Catherine von Bremen''' ([[San Francisco]], [[13 augustus]] [[1909]] - [[Alameda (Californië)|Alameda]], [[23 juli]] [[1976]]) was een [[Verenigde Staten|Amerikaans]] [[atleet|atlete]], die zich had toegelegd op de [[Sprint (atletiek)|sprint]]. Zij nam eenmaal deel aan de [[Olympische Spelen]] en veroverde bij die gelegenheid een gouden en één bronzen medaille

== Loopbaan ==
Von Bremen won tijdens de [[Atletiek op de Olympische Zomerspelen 1932|Olympische Zomerspelen 1932]] de gouden medaille met de Amerikaanse 4x100m ploeg en de bronzen medaille met de 100 meter.

== Titels ==
* Olympisch kampioen 4 × 100 m estafette - 1932

== Persoonlijk record ==
{| class="wikitable"
!Onderdeel
!Prestatie
!Datum
!Plaats
|-
|100m
|12,0
|2 augustus 1932
|[[Los Angeles]]
|}

== Belangrijkste prestaties ==
=== 100 m ===
{| class="wikitable"
|- align=center
!Jaar !! Wedstrijd !! Plaats !! tijd
|- align=center
| 1932 || OS || {{brons}}|| 12,0
|}

=== 4 x 100 m ===
{| class="wikitable"
|- align=center
!Jaar !! Wedstrijd !! Plaats !! tijd
|- align=center
| 1932|| OS || {{goud}} || 47,0 '''WR'''
|}

{{Appendix|2=
* {{Link Olympedia-profiel|id=77997}}
}}
{{Navigatie olympisch kampioen|inhoud=
{{Navigatie olympisch kampioen/atletiek 4x100m vrouwen}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Bremen, Wilhelmina von}}
[[Categorie:Amerikaans olympisch kampioen]]
[[Categorie:Amerikaans sprinter (atletiek)]]
[[Categorie:Amerikaans atleet]]

title: Wilhelmina von Bremen

Geboortedatum: 13 augustus 1909

Geboorteplaats: San Francisco

Overlijdensplaats: Alameda

Nationaliteit: Verenigde Staten

title: Sportieve informatie

Eerste titel: Olympisch kampioen 4 × 100 m 1932

Extra: Wereldrecordhouder 4 × 100 m 1932-1936

Portaal: Atletiek


text:
# Fenway Park
Fenway Park is het honkbalstadion van de Boston Red Sox uitkomend in de Major League Baseball.
Fenway Park opende op 20 april 1912. Dit maakt Fenway Park het oudste nog steeds gebruikte stadion van de MLB. Karakteristiek aan het stadion is de grote groene muur The Green Monster, aan het einde van het linksveld. Het stadion ligt in de wijk Fenway dicht bij het centrum van Boston, Massachusetts. In de volksmond in Boston heet het stadion eenvoudigweg Fenway.
De jaarlijkse Major League Baseball All-Star Game werd in 1946, 1961 en 1999 in Fenway Park gespeeld. Toen Fenway Park geopend werd, was het geen voorpaginanieuws omdat het plaatsvond vijf dagen na het zinken van de RMS Titanic.
De Boston Red Sox is de vaste bespeler van het stadion, waar eerder ook andere sportclubs te zien waren. De Boston Braves (MLB), tegenwoordig de Atlanta Braves, speelden hier van 1914 tot en met 1915. Ook waren hier een drietal Americanfootballclubs uit de American Football League actief. De Boston Bulldogs (AFL I) in 1926, de Boston Shamrocks (AFL II) van 1936 tot en met 1937, en de Boston Patriots (AFL IV) van 1963 tot en met 1968. Ook bood Fenway Park onderdak aan twee Americanfootballclubs uit de National Football League, namelijk de Boston Redskins (van 1933 tot en met 1936) en de Boston Yanks (van 1944 tot en met 1948). Ten slotte speelde hier in 1968 ook nog voor een jaar een voetbalclub, de Boston Beacons uitkomend in de North American Soccer League (1968–84).
Het stadion werd diverse malen verbouwd en uitgebreid. Er waren verbouwingen in 1934, 1988, in de periode 2002 - 2011 en in 2017. Uitbreidingen vonden plaats in 1934, 1946, in de periode  2002 - 2011 en in 2017.

## Feiten
- Geopend op 20 april 1912
- Ondergrond: Poa Pratensis (Kentucky Bluegrass)
- Constructiekosten: 650 duizend US $
- Architect: James McLaughlin
- Bouwer: Osborn Engineering
- Capaciteit: 37.281 (dag) en 37.731 (avond) (2017)
- Adres: Fenway Park, 4 Yawkey Way, Boston, MA 02215 (U.S.A.)

## Veldafmetingen honkbal
- Left Field: 310 feet (94,5 meter)
- Deep Left Center: 379 feet (115,5 meter)
- Deep Right Center: 420 feet (128 meter)
- Right Center: 380 feet (115,8 meter)
- Right Field: 302 feet (92 meter)

## Fenway Park in films
- Een scène uit Field of Dreams (1989).
- Een paar scènes uit Blown Away en Little Big League (2004).
- Een paar scènes uit Game 6 en Fever Pitch (2005).
- Een paar scènes uit The Town (2010).
- Een scène uit Moneyball (2011).
- De eindscène uit Ted (2012).
- Een scène uit The Handmaid's Tale, seizoen 2, aflevering 1 (2018).

## Trivia
In de game Fallout 4, die zich afspeelt in de ruïnes van Boston en zijn omgeving, is de grootste nederzetting van het spel, Diamond City, gevestigd op de overblijfselen van Fenway Park. Karakteristieke elementen uit het stadion zoals The Green Monster, komen in deze game terug.

title: Fenway Park

wikitext:
{{Infobox stadion
| naam stadion      = Fenway Park
| afbeelding        = Fenway from Legend's Box.jpg
| onderschrift      = Fenway Park in 2008
| naam              =
| bijnaam           = America's Most Beloved Ballpark, The Cathedral
| plaats            = [[Boston]], {{US-vlag|Massachusetts}}
{{US}}
| capaciteit        = 37.281 (dag) - 37.731 (avond) (2017)
| bouwjaar          = 1911 - 1912
| geopend           = 20 april 1912
| kosten            = [[Amerikaanse dollar|USD $]] 650 duizend
| architect         = James McLaughlin
'''Bouwer:''' Osborn Engineering
| eigenaar          = [[Fenway Sports Group]]
[[Boston Red Sox]]
| beheerder         = [[Boston Red Sox]]
| bespelers         = [[Boston Red Sox]] (MLB) (1912-heden), Boston Braves (MLB) (1914-1915), Boston Bulldogs (AFL I) (1926), Boston Redskins (NFL) (1933-1936), Boston Shamrocks (AFL II) (1936-1937), Boston Yanks (NFL) (1944-1948), Boston Patriots (AFL IV) (1963-1968), Boston Beacons (NASL) (1968)
| eerste wedstrijd  = 20 april 1912
[[New York Yankees|New York Highlanders]] tegen de [[Boston Red Sox]]
| laatste wedstrijd =
| gerenoveerd       = 1934, 1988, 2002-2011, 2017
| gesloten          =
| afgebroken        =
| vorigenamen       =
| naamtribunes      =
| veldafmetingen    =
| afbeelding2       = Fenway Park01.jpg
}}
'''Fenway Park''' is het [[honkbal]]stadion van de [[Boston Red Sox]] uitkomend in de [[Major League Baseball]].

Fenway Park opende op 20 april 1912. Dit maakt Fenway Park het oudste nog steeds gebruikte stadion van de MLB. Karakteristiek aan het stadion is de grote groene muur ''The Green Monster'', aan het einde van het linksveld. Het stadion ligt in de wijk ''Fenway'' dicht bij het centrum van [[Boston]], [[Massachusetts]]. In de volksmond in Boston heet het stadion eenvoudigweg ''Fenway''.

De jaarlijkse [[Major League Baseball All-Star Game]] werd in 1946, 1961 en 1999 in Fenway Park gespeeld. Toen Fenway Park geopend werd, was het geen voorpaginanieuws omdat het plaatsvond vijf dagen na het zinken van de [[Titanic (schip, 1912)|RMS Titanic]].

De Boston Red Sox is de vaste bespeler van het stadion, waar eerder ook andere sportclubs te zien waren. De Boston Braves (MLB), tegenwoordig de [[Atlanta Braves]], speelden hier van 1914 tot en met 1915. Ook waren hier een drietal Americanfootballclubs uit de [[American Football League]] actief. De [[Boston Bulldogs]] (AFL I) in 1926, de [[Boston Shamrocks]] (AFL II) van 1936 tot en met 1937, en de [[Boston Patriots]] (AFL IV) van 1963 tot en met 1968. Ook bood Fenway Park onderdak aan twee Americanfootballclubs uit de [[National Football League (Verenigde Staten)|National Football League]], namelijk de [[Boston Redskins]] (van 1933 tot en met 1936) en de [[Boston Yanks]] (van 1944 tot en met 1948). Ten slotte speelde hier in 1968 ook nog voor een jaar een voetbalclub, de [[Boston Beacons]] uitkomend in de [[North American Soccer League (1968–84)]].

Het stadion werd diverse malen verbouwd en uitgebreid. Er waren verbouwingen in 1934, 1988, in de periode 2002 - 2011 en in 2017. Uitbreidingen vonden plaats in 1934, 1946, in de periode  2002 - 2011 en in 2017.

== Feiten ==
* Geopend op [[20 april]] [[1912]]
* Ondergrond: [[Poa pratensis|Poa Pratensis]] (Kentucky Bluegrass)
* Constructiekosten: 650 duizend [[Amerikaanse dollar|US $]]
* Architect: [[James McLaughlin]]
* Bouwer: [[Osborn Engineering]]
* Capaciteit: 37.281 (dag) en 37.731 (avond) (2017)
* Adres: Fenway Park, 4 Yawkey Way, Boston, MA 02215 (U.S.A.)

== Veldafmetingen honkbal ==
* Left Field: 310 feet (94,5 meter)
* Deep Left Center: 379 feet (115,5 meter)
* Deep Right Center: 420 feet (128 meter)
* Right Center: 380 feet (115,8 meter)
* Right Field: 302 feet (92 meter)

== Fenway Park in films ==
* Een scène uit ''[[Field of Dreams]]'' (1989).
* Een paar scènes uit ''[[Blown Away]]'' en ''[[Little Big League]]'' (2004).
* Een paar scènes uit ''[[Game 6]]'' en ''[[Fever Pitch (2005)|Fever Pitch]]'' (2005).
* Een paar scènes uit ''[[The Town]]'' (2010).
* Een scène uit ''[[Moneyball]]'' (2011).
* De eindscène uit ''[[Ted (film)|Ted]]'' (2012).
* Een scène uit ''[[The Handmaid's Tale (televisieserie)|The Handmaid's Tale]]'', seizoen 2, aflevering 1 (2018).

== Trivia ==
In de game [[Fallout 4]], die zich afspeelt in de ruïnes van Boston en zijn omgeving, is de grootste nederzetting van het spel, ''Diamond City'', gevestigd op de overblijfselen van Fenway Park. Karakteristieke elementen uit het stadion zoals ''The Green Monster'', komen in deze game terug.

== Externe links ==
* [https://www.mlb.com/redsox/ballpark Fenway Park Info (Boston Red Sox)]
* [https://www.ballparksofbaseball.com/ballparks/fenway-park Fenway Park Info (ballparksofbaseball.com)]

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = Major League Baseball All-Star Game
1946
| vorige = [[Forbes Park]]
| volgende = [[Wrigley Field]]
}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = Major League Baseball All-Star Game
1961
| vorige = [[Candlestick Park]]
| volgende = [[D.C. Stadium]]
}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = Major League Baseball All-Star Game
1999
| vorige = [[Coors Field]]
| volgende = [[Turner Field]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Commonscat|Fenway Park}}
{{Coor title dms|42|20|47.72|N|71|5|49.2|W|type:landmark_region:US-MA}}

[[Categorie:Honkbalstadion in de Verenigde Staten]]
[[Categorie:Bouwwerk in Boston]]
[[Categorie:Sport in Boston]]

title: Fenway Park

Plaats: Boston, Massachusetts · Verenigde Staten

Kosten: USD $ 650 duizend

Architect(en): James McLaughlin · Bouwer: Osborn Engineering

Eigenaar: Fenway Sports Group · Boston Red Sox

Beheerder: Boston Red Sox

Bespelers: Boston Red Sox (MLB) (1912-heden), Boston Braves (MLB) (1914-1915), Boston Bulldogs (AFL I) (1926), Boston Redskins (NFL) (1933-1936), Boston Shamrocks (AFL II) (1936-1937), Boston Yanks (NFL) (1944-1948), Boston Patriots (AFL IV) (1963-1968), Boston Beacons (NASL) (1968)

Eerste wedstrijd: 20 april 1912 · New York Highlanders tegen de Boston Red Sox

Website: Officiële website

title: Afbeeldingen

Afbeeldingen: Fenway Park

Portaal: Sport


text:
# Resolutie 1597 Veiligheidsraad Verenigde Naties
Resolutie 1597 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties werd unaniem door de VN-Veiligheidsraad aangenomen op 20 april 2005, en bepaalde dat de ad litem-rechters van het Joegoslaviëtribunaal bij gebrek aan meer kandidaten voortaan herverkiesbaar waren.

## Achtergrond
In 1980 overleed de Joegoslavische leider Josip Broz Tito, die decennialang de bindende kracht was geweest tussen de zes deelstaten van het land. Na zijn dood kende het nationalisme een sterke opmars en in 1991 verklaarde Bosnië en Herzegovina zich onafhankelijk. De Servische minderheid in het land kwam hiertegen in opstand en begon een burgeroorlog, waarbij ze probeerden de Bosnische volkeren te scheiden. Tijdens die oorlog vonden massamoorden plaats waarbij tienduizenden mensen omkwamen. In 1993 werd het Joegoslaviëtribunaal opgericht, dat de oorlogsmisdaden die hadden plaatsgevonden moest berechten.

## Inhoud

### Waarnemingen
De Veiligheidsraad had een nieuwe lijst met de kandidaten voor ad litem-rechter van het Joegoslavië-tribunaal ontvangen. De einddatum voor de nominaties daarvoor was al uitgesteld geweest tot 31 maart. Secretaris-generaal Kofi Annan stelde nu voor die einddatum opnieuw uit te stellen gezien er minder kandidaten zijn dan het tribunaal nodig heeft. Daarom werd overwogen de 27 ad litem-rechters die in 2001 door de Algemene Vergadering werden verkozen, en wier ambtstermijnen op 11 juni 2005 zouden aflopen, herverkiesbaar te stellen.

### Handelingen
De Veiligheidsraad:
1. Beslist artikel °13 van de statuten van het Joegoslavië-tribunaal te amenderen met dit in bijlage.
2. Beslist verder de einddatum voor nominaties van ad litem-rechters opnieuw met dertig dagen uit te stellen.
3. Besluit actief op de hoogte te blijven.

### Annex — Artikel °13 ter
Het nieuwe artikel °13 legde de wijze vast waarop de 27 ad litem-rechters van het Joegoslavië-tribunaal werden verkozen. Het belangrijkste punt was dat deze rechters vanaf nu herverkiesbaar waren.

## Verwante resoluties
- Resolutie 1567 Veiligheidsraad Verenigde Naties (2004)
- Resolutie 1581 Veiligheidsraad Verenigde Naties
- Resolutie 1613 Veiligheidsraad Verenigde Naties
- Resolutie 1629 Veiligheidsraad Verenigde Naties

Lijst ·  1581 ·  1582 ·  1583 ·  1584 ·  1585 ·  1586 ·  1587 ·  1588 ·  1589 ·  1590 ·  1591 ·  1592 ·  1593 ·  1594 ·  1595 ·  1596 ·  1597 ·  1598 ·  1599 ·  1600 ·  1601 ·  1602 ·  1603 ·  1604 ·  1605 ·  1606 ·  1607 ·  1608 ·  1609 ·  1610 ·  1611 ·  1612 ·  1613 ·  1614 ·  1615 ·  1616 ·  1617 ·  1618 ·  1619 ·  1620 ·  1621 ·  1622 ·  1623 ·  1624 ·  1625 ·  1626 ·  1627 ·  1628 ·  1629 ·  1630 ·  1631 ·  1632 ·  1633 ·  1634 ·  1635 ·  1636 ·  1637 ·  1638 ·  1639 ·  1640 ·  1641 ·  1642 ·  1643 ·  1644 ·  1645 ·  1646 ·  1647 ·  1648 ·  1649 ·  1650 ·  1651

wikitext:
{{Infobox VN-resolutie
| nr    = 1597
| code  = S/RES/1597
| van   = VR
| verg  = 5165
| datum = 20 april
| jaar  = 2005
| ond   = Joegoslaviëtribunaal
| besl  = Bepaalde dat de ad litem-rechters herverkiezbaar waren.
| voor  = 15
| tegen = 0
| onth  = 0
| afbeelding = Flag of ICTY.jpg
| onderschrift = Het Joegoslaviëtribunaal in [[Den Haag]].
}}
'''Resolutie 1597 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties''' werd [[Unanimiteit|unaniem]] door de [[Veiligheidsraad van de Verenigde Naties|VN-Veiligheidsraad]] aangenomen op 20 april 2005, en bepaalde dat de [[ad litem]]-rechters van het [[Joegoslaviëtribunaal]] bij gebrek aan meer kandidaten voortaan herverkiesbaar waren.

== Achtergrond ==
{{Zie hoofdartikel|Joegoslavische oorlogen}}
In 1980 overleed de Joegoslavische leider [[Josip Broz Tito]], die decennialang de bindende kracht was geweest tussen de zes deelstaten van het land. Na zijn dood kende het [[nationalisme]] een sterke opmars en in 1991 verklaarde [[Bosnië en Herzegovina]] zich onafhankelijk. De Servische minderheid in het land kwam hiertegen in opstand en begon een burgeroorlog, waarbij ze probeerden de Bosnische [[Etnische zuivering|volkeren te scheiden]]. Tijdens die oorlog vonden massamoorden plaats waarbij tienduizenden mensen omkwamen. In 1993 werd het Joegoslaviëtribunaal opgericht, dat de oorlogsmisdaden die hadden plaatsgevonden moest berechten.

== Inhoud ==
=== Waarnemingen ===
De Veiligheidsraad had een nieuwe lijst met de kandidaten voor ad litem-rechter van het Joegoslavië-tribunaal ontvangen. De einddatum voor de nominaties daarvoor was al uitgesteld geweest tot 31 maart. Secretaris-generaal [[Kofi Annan]] stelde nu voor die einddatum opnieuw uit te stellen gezien er minder kandidaten zijn dan het tribunaal nodig heeft. Daarom werd overwogen de 27 ad litem-rechters die in 2001 door de [[Algemene Vergadering van de Verenigde Naties|Algemene Vergadering]] werden verkozen, en wier [[ambtstermijn]]en op 11 juni 2005 zouden aflopen, herverkiesbaar te stellen.

=== Handelingen ===
De Veiligheidsraad:
#Beslist artikel °13 van de statuten van het Joegoslavië-tribunaal te amenderen met dit in bijlage.
#Beslist verder de einddatum voor nominaties van ad litem-rechters opnieuw met dertig dagen uit te stellen.
#Besluit actief op de hoogte te blijven.

=== Annex — Artikel °13 ter ===
Het nieuwe artikel °13 legde de wijze vast waarop de 27 ad litem-rechters van het Joegoslavië-tribunaal werden verkozen. Het belangrijkste punt was dat deze rechters vanaf nu herverkiesbaar waren.

== Verwante resoluties ==
{{Wikisource klein|taal=en|United Nations Security Council Resolution 1597}}
*[[Resolutie 1567 Veiligheidsraad Verenigde Naties]] (2004)
*[[Resolutie 1581 Veiligheidsraad Verenigde Naties]]
*[[Resolutie 1613 Veiligheidsraad Verenigde Naties]]
*[[Resolutie 1629 Veiligheidsraad Verenigde Naties]]
{{Navigatie VN-resoluties|VR|2005}}

[[Categorie:Resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties uit 2005| 1597]]
[[Categorie:VN-resolutie over de statuten van het Joegoslavië-tribunaal|VR1597]]
[[Categorie:VN-resolutie over de rechters van het Joegoslavië-tribunaal|VR1597]]

title: Resolutie 1597

Van de: Veiligheidsraad van de Verenigde Naties

Stemming: voor · 15onth. · 0tegen · 0

Onderwerp: Joegoslaviëtribunaal

title: Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 2005

Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 2005: China · Frankrijk · Rusland · Verenigd Koninkrijk · Verenigde Staten

Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 2005: Algerije · Argentinië · Benin · Brazilië · Denemarken · Griekenland · Japan · Filipijnen · Roemenië · Tanzania


text:
# Miepgies (planetoïde)
(99949) Miepgies is een op 16 maart 1972 door Tom Gehrels ontdekte planetoïde. Het hemelobject werd waargenomen met behulp van een van de telescopen van het Palomar-observatorium en kreeg de voorlopige naam 1972 FD. De diameter wordt geschat op 7 kilometer. Het perihelium is 2,20 AE, het aphelium bedraagt 2,95 AE. De planetoïde doet er iets meer dan 1503 dagen of 4,12 jaar over om een volledige baan om de zon te beschrijven. Miepgies bevindt zich in de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter.
Op 4 oktober 2009 maakte de Internationale Astronomische Unie de definitieve naam bekend. Miepgies is vernoemd naar Miep Gies, een van de personen die Anne Frank tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de nazi's verborg, en die het dagboek van Anne Frank na haar deportatie bewaarde. De naam werd voorgesteld door Carl Koppeschaar.

title: Miepgies (planetoïde)

wikitext:
{{Infobox hemellichaam
| naam                 = (99949) Miepgies
| afbeelding           =99949_Miepgies_orbit.png
| onderschrift         = De baan van (99949) Miepgies t.o.v. de planeten
| type                 = [[Planetoïde]]
| ontdektdoor          = [[Tom Gehrels]]
| datumontdekking      = [[16 maart]] [[1972]]
| voorlopig            = 1972 FD
| vernoemdnaar         = [[Miep Gies]], hielp het gezin [[Anne Frank|Frank]] onderduiken tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]
| diameter             = 9,332 [[kilometer|km]]
| helderheidabs        = 14,51
| baantype             = [[Planetoïdengordel]]
| halvelangeas         = 2,571 AU
| typeperifocus        = Perihelium
| typeapofocus         = Aphelium
| perifocus            = 2,197 [[Astronomische eenheid|AU]]
| apofocus             = 2,946 AU
| periode              = 4,123 [[jaar]]
| excentriciteit       = 0,147
| inclinatie           = 29,397
| albedo = 4,0
}}
'''(99949) Miepgies''' is een op [[16 maart]] [[1972]] door [[Tom Gehrels]] ontdekte [[planetoïde]]. Het hemelobject werd waargenomen met behulp van een van de telescopen van het [[Palomar-observatorium]] en kreeg de voorlopige naam ''1972 FD''. De [[diameter]] wordt geschat op 7 [[kilometer]]. Het [[perihelium]] is 2,20 [[astronomische eenheid|AE]], het [[aphelium]] bedraagt 2,95 AE. De planetoïde doet er iets meer dan 1503 dagen of 4,12 jaar over om een volledige baan om de [[zon]] te beschrijven. Miepgies bevindt zich in de [[planetoïdengordel]] tussen [[Mars (planeet)|Mars]] en [[Jupiter (planeet)|Jupiter]].

Op [[4 oktober]] [[2009]] maakte de [[Internationale Astronomische Unie]] de definitieve naam bekend.<ref>{{Citeer web | url=https://www.parool.nl/amsterdam/planetoide-vernoemd-naar-miep-gies~a263544/ | titel=Planetoïde vernoemd naar Miep Gies | datum=4 oktober 2009 | werk= [[Het Parool]] | bezochtdatum=21 november 2016 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20161121174122/http://www.parool.nl/amsterdam/planetoide-vernoemd-naar-miep-gies~a263544/ |archiefdatum=2016-11-21}}</ref> Miepgies is vernoemd naar [[Miep Gies]], een van de personen die [[Anne Frank]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] voor de [[nazi]]'s verborg, en die het [[Het Achterhuis (dagboek)|dagboek van Anne Frank]] na haar [[deportatie]] bewaarde. De naam werd voorgesteld door [[Carl Koppeschaar]].

==Zie ook==
* [[Lijst van planetoïden met aan Nederland verbonden namen]]

== Externe link ==
* [https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=99949 (99949) Miepgies (Minor Planet Center)]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Link JPL SBDB|id=99949|label=(99949) Miepgies}}
----
{{References}}}}

[[Categorie:Planetoïde]]

title: (99949) Miepgies

Type: Planetoïde

Ontdekt door: Tom Gehrels

Vernoemd naar: Miep Gies, hielp het gezin Frank onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog

title: Fysische gegevens

title: Baangegevens

Type: Planetoïdengordel

Portaal: Astronomie


text:
# Guernea (Guernea) brevispinis
Guernea (Guernea) brevispinis is een vlokreeftensoort uit de familie van de Dexaminidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Ledoyer.

title: Guernea (Guernea) brevispinis

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = ''Guernea (Guernea) brevispinis''
| naam = ''Guernea (Guernea) brevispinis''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Amphipoda]]
| familie = [[Dexaminidae]]
| geslacht = ''[[Guernea]]''
| w-naam = ''Guernea (Guernea) brevispinis''
| auteur = Ledoyer
| datum = 1983
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 489497
}}
'''''Guernea (Guernea) brevispinis''''' is een [[vlokreeften]]soort uit de familie van de [[Dexaminidae]].<ref>Lowry, J. (2012). <i>Guernea (Guernea) brevispinis</i> Ledoyer, 1983. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=489497</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door Ledoyer.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|20}}

[[Categorie:Dexaminidae]]

title: Guernea (Guernea) brevispinis

Klasse: Malacostraca

Orde: Amphipoda

Familie: Dexaminidae

Geslacht: Guernea

title: Soort


text:
# Squalonchocotyle borealis
Squalonchocotyle borealis is een soort in de taxonomische indeling van de platwormen (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.
De platworm behoort tot het geslacht Squalonchocotyle en behoort tot de familie Hexabothriidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door van Beneden.

title: Squalonchocotyle borealis

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Squalonchocotyle borealis''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Eumetazoa]] (Orgaandieren)
| stam            = [[Platwormen|Platyhelminthes]] (Platwormen)
| klasse          = [[Monogenea]]
| orde            = [[Diclybothriidea]]
| familie         = [[Hexabothriidae]]
| geslacht        = ''[[Squalonchocotyle]]''
| auteur          = van Beneden
| datum           = 1853
| haakjes         = ja
| worms           = 519185
| synoniem = * ''Erpocotyle borealis'' (Van Beneden, 1853) Price, 1942
* ''Squalonchocotyle somniosi'' (Causey, 1926) Guberlet, 1934
* ''Onchocotyle borealis'' Van Beneden, 1853
* ''Onchocotyle somniosi'' Causey, 1926
* ''Erpocotyle somniosi'' (Causey, 1926) Price, 1942
}}
'''''Squalonchocotyle borealis''''' is een [[soort]] in de taxonomische indeling van de [[platwormen]] (Platyhelminthes). De worm is [[Tweeslachtigheid|tweeslachtig]] en kan zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtscellen produceren. De soort leeft in zeer vochtige omstandigheden.

De platworm behoort tot het geslacht ''[[Squalonchocotyle]]'' en behoort tot de familie [[Hexabothriidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door van Beneden.

{{Appendix|2=
*WoRMS (2010). ''Squalonchocotyle borealis'' (van Beneden, 1853). Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=519185.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|05}}
{{DEFAULTSORT:Squalonchocotyle borealis}}
[[Categorie:Monogenea]]

title: Squalonchocotyle borealis

Onderrijk: Eumetazoa (Orgaandieren)

Stam: Platyhelminthes (Platwormen)

Klasse: Monogenea

Orde: Diclybothriidea

Familie: Hexabothriidae

Geslacht: Squalonchocotyle

title: Synoniemen


text:
# Syndesmis albida
Syndesmis albida is een platworm (Platyhelminthes). De worm is tweeslachtig. De soort leeft in het zoute water.
Het geslacht Syndesmis, waarin de platworm wordt geplaatst, wordt tot de familie Umagillidae gerekend. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Kozloff & Westervelt.

title: Syndesmis albida

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Syndesmis albida''
| titelweergave   = cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Eumetazoa]] (Orgaandieren)
| stam            = [[Platwormen|Platyhelminthes]] (Platwormen)
| onderstam       = [[Rhabditophora]]
| orde            = [[Rhabdocoela]]
| familie         = [[Umagillidae]]
| geslacht        = ''[[Syndesmis]]''
| auteur          = Kozloff & Westervelt
| datum           = 1990
| haakjes         =
| worms           = 143032
}}

'''''Syndesmis albida''''' is een [[platwormen|platworm]] (Platyhelminthes). De worm is [[Tweeslachtigheid|tweeslachtig]]. De soort leeft in het zoute water.

Het geslacht ''[[Syndesmis]]'', waarin de platworm wordt geplaatst, wordt tot de familie [[Umagillidae]] gerekend. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Kozloff & Westervelt.

{{Appendix|2=
*WoRMS (2010). Syndesmis albida. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=143032.
}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|05}}

{{DEFAULTSORT:Syndesmis albida}}
[[Categorie:Syndesmis|albida]]

title: Syndesmis albida

Onderstam: Rhabditophora

Orde: Rhabdocoela

Familie: Umagillidae

Geslacht: Syndesmis

title: Soort


text:
# Amara haywardi
Amara haywardi is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Csiki.

title: Amara haywardi

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Amara haywardi''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Pterostichinae]]
| geslacht = ''[[Glansloopkevers|Amara]]'' (Glansloopkevers)
| w-naam = ''Amara haywardi''
| auteur = Csiki
| datum = 1929
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Amara haywardi''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Amara+haywardi Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Csiki.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Amara|haywardi]]

title: Amara haywardi

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Pterostichinae

Geslacht: Amara (Glansloopkevers)

title: Soort


text:
# Legnica (plaats)
Legnica ([lɛgˈɲitsa]; Duits: Liegnitz) is een stad in het zuidwesten van Polen in het woiwodschap Neder-Silezië.

## Geschiedenis
In de 11e eeuw was Legnica het centrum van de Trebowanen die onder een hertog van de Poolse piastendynastie leefden, een wijdvertakt geslacht waartoe alle Silezische hertogen behoorden en waaruit zij hun (Poolse) koning kozen. Als residentie wordt Legnica voor het eerst in 1175 genoemd. Als bewoners van de markt- en overslagplaats worden dan ook Joden en Duitsers vermeld. Een voortdurende onderlinge strijd tussen de hertogen verzwakte het Poolse koningschap en de hertogen verzelfstandigden zich in eigen hertogdommen. In 1241 voerden de Silezische hertogen, in het nabije Legnickie Pole (Wahlstatt) slag tegen de Mongolen (de zogenaamde Gouden Horde), die vanuit het oosten binnendrongen en Oekraïne en het zuiden van Polen brandschatten en beroofden. Deze (Slag bij Liegnitz) was van belang voor geheel Midden-Europa. De Mongolen trokken zich weer terug, omdat zij niet op gebiedsgewin maar op buit uit waren. Overigens werd duidelijk dat er op onvoldoende onderlinge steun gerekend kon worden en de Silezische hertogen wendden zich naar het westen om daar steun te zoeken bij vorsten in het Duitse Rijk, vooral door in Duitse vorstengeslachten huwelijkspartners te zoeken. De Liegnitzer hertog Boleslaw II liet na 1242 de afgebrande houten burcht en de stad opnieuw in steen aanleggen en trok handwerkers en handelaren uit Saksen en Thüringen aan, die volgens Duits (Maagdenburger) stadsrecht hun bestuur mochten regelen.
De stad Liegnitz breidde zich in omvang uit en kreeg het recht op het slaan van een eigen munt. Scholen met bovenregionale betekenis en een aantal kloosters werden opgericht. De stad ontwikkelde zich tot de tweede in grootte van Silezië, na Breslau. De Silezische hertogen wisselden van soeverein heer, in 1327, door zich als leenmannen te voegen onder het gezag van de koning van Bohemen, die een koning was in het Duitse Rijk. Formeel moest de Poolse koning zijn gezagsverlies in 1355 erkennen. Toen de laatste Liegnitzer hertog in 1419 was gestorven en zijn erfenis in een strijd terechtkwam tussen vermeende erfgenamen, speelde de stad ook als partij een belangrijke rol. Zij steunde de keuze van een nieuwe naburige hertog in 1453: Johann von Brieg en Wohlau. Al vroeg, in 1522, werd de lutherse reformatie in stad en hertogdom ingevoerd. Na een eeuw kwam een einde aan de bloeiperiode. De Dertigjarige Oorlog veroorzaakte vanaf 1618 zodanige verwoestingen dat het inwonertal in 1648 terug was gelopen tot 2.500, een derde van het eerdere aantal.
In 1526 was het koninkrijk Bohemen in handen van het huis Habsburg gekomen. Het werd nu deel van de Oostenrijkse provincie Silezië en de Silezische hertogen werden leenmannen van de Habsburgers, die erfelijke Boheemse koningen en Duitse keizers waren. De stad werd militair steunpunt met moderne fortificaties en kreeg te herhaaldelijk te lijden van epidemieën mede ten gevolge van de legering van militairen. De hertogen van Liegnitz-Brieg-Wohlau gingen nauwe (huwelijks)banden aan met de keurvorsten van Brandenburg en Anhalt-Dessau om hun zelfstandigheid tegenover het huis Habsburg te kunnen garanderen, met name in de uitoefening van het lutherse geloof. In 1675 stierf de laatste hertog Georg Wilhelm van Liegnitz-Brieg-Wohlau zonder een opvolger na te laten. Hij was de laatste telg uit de piastendynastie in Silezië. De leenheerlijkheid van hertogdom en stad werden opgeheven en een stadhouder – een ‘Landeshauptman’ – oefende nu namens de Habsburgse keizer het gezag uit.
De vrijheid van de lutherse landskerken werd ingeperkt; de Rooms-Katholieke Kerk kreeg kerkgebouwen terug en ontving bijzondere privileges. Een jezuïtencollege werd opgericht ten behoeve van het rekatholiceren van de bevolking. Kerken en kloosters werden in barokke stijl gerenoveerd. In 1742 wordt, na een langdurige oorlog tussen Oostenrijk en Pruisen, geheel Silezië door het koninkrijk Pruisen ingelijfd. Dit ontlastte weliswaar de lutherse bevolking van onderdrukking maar opende economisch nog lang geen nieuwe perspectieven voor de stad. De Pruisische regering legde zijn zwaartepunten elders. Een Oostenrijkse inval, in 1760, om het hertogdom te heroveren mislukte. In de napoleontische tijd was de stad een Pruisische garnizoensplaats en moest ze het leger bekostigen zonder er veel aan te verdienen. Enkele kloosters werden tot kazernes ingericht en, nadat ze waren uitgewoond, afgebroken. Daarna werd Liegnitz een bestuurscentrum in de Pruisische provincie Neder-Silezië. De bevolking nam weer toe en als tussen 1844 en 1875 spoorwegverbindingen door Liegnitz worden aangelegd is dat dat ook de basis voor moderne industrialisering, met name in de vorm van machinefabrieken, en voor de oprichting van vakscholen. De bevolkingsontwikkeling geeft de groei aan: woonden in 1800 er na twee eeuwen van achteruitgang weer evenveel mensen (8.000) als in de 16e eeuw, in 1860 waren dat er dubbel zoveel. In 1880 en opnieuw in 1910 had een verdubbeling plaatsgevonden, tot 60.000 inwoners. Tegelijk was in de religieuze en culturele verhoudingen sprake van stabiliteit. Sinds de lutherse reformatie was de getalsverhouding tussen katholieken en lutheranen een op vijf gebleven. Ook het etnische karakter bleef sinds de middeleeuwen hetzelfde; de bevolking gaf in 1910 aan voor meer dan 95% Duitstalig te zijn. Vlak voor de Tweede Wereldoorlog bleek de bevolking nog toegenomen te zijn tot 80.000.
Begin 1945 werd de stad door het Sovjetleger bezet en dat ging gepaard met geringe verwoestingen. Daarna werd vrijwel de gehele bevolking naar het westen gedeporteerd. Daarvoor in de plaats kwamen Polen uit de door Sovjet-Unie geannexeerde oostelijke provincies van het land. De grotere monumentale huizen en openbare gebouwen en de kerken werden gespaard, zoals de lutherse Domkerk die aan de rooms-katholieke kerk werd overgedragen, en waarin het prominente beeld van Maarten Luther aan de ingang werd vervangen door dat van de Maagd Maria. De stadssanering in de jaren zestig brak de kleinschalige binnenstad af. Woonflats kwamen ervoor in de plaats. Enkele straatwanden werden in de jaren negentig wel weer gereconstrueerd.
In 2005 telde de stad, na gebiedsuitbreidingen, 106.000 inwoners. Dat aantal stagneert sinds 1990.
In 1992 verhief paus Johannes Paulus II de stad, inmiddels genaamd Legnica, tot zetel van een bisdom.

## Verkeer en vervoer
- Station Legnica
- Station Legnica Piekary

## Geboren in Liegnitz/Legnica
- Caspar von Schwenckfeld (1489-1561), anarchistisch-ondogmatisch hervormer, week uit naar Straatsburg
- Christian Josef Willenberg (1676–1731), vestingbouwer en naamgever aan een militaire bouwschool
- Johann Ernst Benjamin Bilse (1816-1902), dirigent en componist in Duitsland en Oostenrijk
- Karl von Vogelsang (1818–1890), sociaal reformist en oprichter van de Christlichsoziale Partei in Oostenrijk, antisemitisch publicist
- Gerhard Amyntor (1831–1910), generaal in het keizerlijke Duitse leger
- Adolf Thiem (1836–1908), waterbouw-ingenieur, grondlegger van de hydrologie
- Moritz Dedo von Krosigk (1848–1908), brigadecommandeur in het keizerlijke Duitse leger
- Hermann von Dresler und Scharfenstein (1857–1942), generaal in het keizerlijke Duitse leger
- Anna Blos-Tomasczewska (1866–1933), in de SPD actieve feministe
- Georg Hüsing (1869–1930), grondlegger van het vergelijkende mythenonderzoek in Wenen
- Wilhelm Schubart (1873–1960) klassiek filoloog in Berlijn, verliet de universiteit in 1937
- Paul Löbe (1875–1967), SPD-afgevaardigde in de Duitse Rijksdag en, na de oorlog, in de Bondsdag
- Hans-Detlef Herhudt von Rohden (1899–1951), Wehrmacht-generaal, organisator van de luchtbrug naar Stalingrad
- Herbert Ender (1903–1934), SA-leider, omgebracht in de Röhm-Putsch
- Gert Jeschonnek (1912–1999), admiraal in de Duitse marine
- Günther Reich (1921–1989), operazanger in Duitsland en Israël
- Uta Zapf (1941), Bondsdag-afgevaardigde voor de SPD
- Włodzimierz Juszczak (1957), bisschop van het het diocees (eparchie) Wroclaw-Gdansk van de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk in Polen
- Marzena Kipiel-Sztuka (1965-2024), actrice
- Tomasz Kot (1977), theatermaker
- Mariusz Lewandowski (1979), internationaal voetballer
- Agnieszka Brugger (1985), Bondsdag-afgevaardigde voor die Grünen
- Olena Pidhroesjna (1987), Oekraïens biatlete

Stadsdistricten:
Wrocław · Jelenia Góra · Legnica · Wałbrzych

Districten:
Bolesławiec · Dzierżoniów · Głogów · Góra · Jawor · Kamienna Góra · Karkonosze · Kłodzko · Legnica · Lubań · Lubin · Lwówek Śląski · Milicz · Oleśnica · Oława · Polkowice · Środa Śląska · Strzelin · Świdnica · Trzebnica · Wałbrzych · Wołów · Wrocław · Ząbkowice Śląskie · Zgorzelec · Złotoryja

Grootste steden:
Bielawa · Bolesławiec · Dzierżoniów · Głogów · Jelenia Góra · Legnica · Lubin · Oleśnica · Świdnica · Wałbrzych · Wrocław · Zgorzelec

title: Legnica (plaats)

wikitext:
{{Infobox miasto Polen
| naam= Legnica
| coatofarms= [[Bestand:POL Legnica COA.svg|90px]]
| vlag= [[Bestand:POL Legnica flag.svg|border|125px]]
| provincie= [[Neder-Silezië (woiwodschap)|Neder-Silezië]]
| powiat= zelfstandig stadsdistrict
| gemeente=
| code= 26201
| oppervlak=56,29
| populatiedatum= 2005
| bevolking=106.143
| dichtheid= 1886
| webpage=
| map= |latdeg=51 |latmin=13 |latsec= |londeg=16 |lonmin=10 |lonsec=
| image = Legnica - Stary Ratusz na legnickim rynku.jpg
| caption = marktplein
}}
'''Legnica''' ({{IPA|lɛgˈɲitsa}}; [[Duits]]: ''Liegnitz'') is een [[lijst van Poolse steden|stad]] in het zuidwesten van [[Polen (hoofdbetekenis)|Polen]] in het woiwodschap [[Neder-Silezië (woiwodschap)|Neder-Silezië]].

==Geschiedenis==
In de 11e eeuw was Legnica het centrum van de Trebowanen die onder een hertog van de Poolse [[piasten]]dynastie leefden, een wijdvertakt geslacht waartoe alle Silezische hertogen behoorden en waaruit zij hun (Poolse) koning kozen. Als residentie wordt Legnica voor het eerst in 1175 genoemd. Als bewoners van de markt- en overslagplaats worden dan ook Joden en Duitsers vermeld. Een voortdurende onderlinge strijd tussen de hertogen verzwakte het Poolse koningschap en de hertogen verzelfstandigden zich in eigen hertogdommen. In 1241 voerden de Silezische hertogen, in het nabije [[Legnickie Pole]] ([[Wahlstatt]]) slag tegen de [[Mongoolse Rijk|Mongolen]] (de zogenaamde [[Gouden Horde]]), die vanuit het oosten binnendrongen en [[Oekraïne]] en het zuiden van Polen brandschatten en beroofden. Deze ([[Slag bij Liegnitz (1241)|Slag bij Liegnitz]]) was van belang voor geheel Midden-Europa. De [[Mongoolse Rijk|Mongolen]] trokken zich weer terug, omdat zij niet op gebiedsgewin maar op buit uit waren. Overigens werd duidelijk dat er op onvoldoende onderlinge steun gerekend kon worden en de Silezische hertogen wendden zich naar het westen om daar steun te zoeken bij vorsten in het [[Duitse Rijk]], vooral door in Duitse vorstengeslachten huwelijkspartners te zoeken. De Liegnitzer hertog Boleslaw II liet na 1242 de afgebrande houten burcht en de stad opnieuw in steen aanleggen en trok handwerkers en handelaren uit [[hertogdom Saksen (1180-1296)|Saksen]] en [[Landgraafschap Thüringen|Thüringen]] aan, die volgens Duits (Maagdenburger) stadsrecht hun bestuur mochten regelen.

De stad Liegnitz breidde zich in omvang uit en kreeg het recht op het slaan van een eigen munt. Scholen met bovenregionale betekenis en een aantal kloosters werden opgericht. De stad ontwikkelde zich tot de tweede in grootte van Silezië, na [[Breslau]]. De Silezische hertogen wisselden van soeverein heer, in 1327, door zich als leenmannen te voegen onder het gezag van de koning van [[Bohemen (hoofdbetekenis)|Bohemen]], die een koning was in het [[Duitse Rijk]]. Formeel moest de Poolse koning zijn gezagsverlies in 1355 erkennen. Toen de laatste Liegnitzer hertog in 1419 was gestorven en zijn erfenis in een strijd terechtkwam tussen vermeende erfgenamen, speelde de stad ook als partij een belangrijke rol. Zij steunde de keuze van een nieuwe naburige hertog in 1453: Johann von [[Brzeg|Brieg]] en [[Wołów (Wołowski)|Wohlau]]. Al vroeg, in 1522, werd de [[luthers]]e reformatie in stad en hertogdom ingevoerd. Na een eeuw kwam een einde aan de bloeiperiode. De [[Dertigjarige Oorlog]] veroorzaakte vanaf 1618 zodanige verwoestingen dat het inwonertal in 1648 terug was gelopen tot 2.500, een derde van het eerdere aantal.

In 1526 was het [[koninkrijk Bohemen]] in handen van het [[huis Habsburg]] gekomen. Het werd nu deel van de Oostenrijkse provincie [[Silezië]] en de Silezische hertogen werden leenmannen van de Habsburgers, die erfelijke Boheemse koningen en Duitse keizers waren. De stad werd militair steunpunt met moderne fortificaties en kreeg te herhaaldelijk te lijden van epidemieën mede ten gevolge van de legering van militairen. De hertogen van Liegnitz-[[Brzeg|Brieg]]-[[Wołów (Wołowski)|Wohlau]] gingen nauwe (huwelijks)banden aan met de keurvorsten van [[Mark Brandenburg|Brandenburg]] en [[Vorstendom Anhalt-Dessau (1606-1807)|Anhalt-Dessau]] om hun zelfstandigheid tegenover het [[huis Habsburg]] te kunnen garanderen, met name in de uitoefening van het [[luthers]]e geloof. In 1675 stierf de laatste hertog Georg Wilhelm van Liegnitz-Brieg-Wohlau zonder een opvolger na te laten. Hij was de laatste telg uit de piastendynastie in Silezië. De [[leenheer]]lijkheid van hertogdom en stad werden opgeheven en een stadhouder – een ‘Landeshauptman’ – oefende nu namens de Habsburgse keizer het gezag uit.

De vrijheid van de [[luthers]]e landskerken werd ingeperkt; de [[Rooms-Katholieke Kerk]] kreeg kerkgebouwen terug en ontving bijzondere privileges. Een [[jezuïten]]college werd opgericht ten behoeve van het rekatholiceren van de bevolking. Kerken en kloosters werden in barokke stijl gerenoveerd. In 1742 wordt, na een langdurige oorlog tussen Oostenrijk en Pruisen, geheel [[Silezië]] door het [[koninkrijk Pruisen]] ingelijfd. Dit ontlastte weliswaar de lutherse bevolking van onderdrukking maar opende economisch nog lang geen nieuwe perspectieven voor de stad. De Pruisische regering legde zijn zwaartepunten elders. Een Oostenrijkse inval, in 1760, om het hertogdom te heroveren mislukte. In de [[napoleontische tijd]] was de stad een Pruisische garnizoensplaats en moest ze het leger bekostigen zonder er veel aan te verdienen. Enkele kloosters werden tot kazernes ingericht en, nadat ze waren uitgewoond, afgebroken. Daarna werd Liegnitz een bestuurscentrum in de Pruisische provincie [[Neder-Silezië (provincie)|Neder-Silezië]]. De bevolking nam weer toe en als tussen 1844 en 1875 spoorwegverbindingen door Liegnitz worden aangelegd is dat dat ook de basis voor moderne industrialisering, met name in de vorm van machinefabrieken, en voor de oprichting van vakscholen. De bevolkingsontwikkeling geeft de groei aan: woonden in 1800 er na twee eeuwen van achteruitgang weer evenveel mensen (8.000) als in de 16e eeuw, in 1860 waren dat er dubbel zoveel. In 1880 en opnieuw in 1910 had een verdubbeling plaatsgevonden, tot 60.000 inwoners. Tegelijk was in de religieuze en culturele verhoudingen sprake van stabiliteit. Sinds de lutherse [[reformatie]] was de getalsverhouding tussen katholieken en lutheranen een op vijf gebleven. Ook het etnische karakter bleef sinds de middeleeuwen hetzelfde; de bevolking gaf in 1910 aan voor meer dan 95% Duitstalig te zijn. Vlak voor de [[Tweede Wereldoorlog]] bleek de bevolking nog toegenomen te zijn tot 80.000.

Begin 1945 werd de stad door het Sovjetleger bezet en dat ging gepaard met geringe verwoestingen. Daarna werd [[Verdrijving van Duitsers na de Tweede Wereldoorlog|vrijwel de gehele bevolking naar het westen gedeporteerd]]. Daarvoor in de plaats kwamen Polen uit de door Sovjet-Unie geannexeerde oostelijke provincies van het land. De grotere monumentale huizen en openbare gebouwen en de kerken werden gespaard, zoals de [[luthers]]e Domkerk die aan de [[rooms-katholiek]]e kerk werd overgedragen, en waarin het prominente beeld van [[Maarten Luther]] aan de ingang werd vervangen door dat van de Maagd Maria. De stadssanering in de jaren zestig brak de kleinschalige binnenstad af. Woonflats kwamen ervoor in de plaats. Enkele straatwanden werden in de jaren negentig wel weer gereconstrueerd.

In 2005 telde de stad, na gebiedsuitbreidingen, 106.000 inwoners. Dat aantal stagneert sinds 1990.
In 1992 verhief [[paus Johannes Paulus II]] de stad, inmiddels genaamd Legnica, tot zetel van een bisdom.

==Verkeer en vervoer==
* [[Station Legnica]]
* [[Station Legnica Piekary]]

==Geboren in Liegnitz/Legnica==
* Caspar von Schwenckfeld (1489-1561), anarchistisch-ondogmatisch hervormer, week uit naar [[Straatsburg]]
* Christian Josef Willenberg (1676–1731), vestingbouwer en naamgever aan een militaire bouwschool
* Johann Ernst Benjamin Bilse (1816-1902), dirigent en componist in Duitsland en Oostenrijk
* Karl von Vogelsang (1818–1890), sociaal reformist en oprichter van de [[Christelijk-Sociale Partij (Oostenrijk)|Christlichsoziale Partei]] in Oostenrijk, [[antisemitisch]] publicist
* Gerhard Amyntor (1831–1910), generaal in het keizerlijke Duitse leger
* Adolf Thiem (1836–1908), waterbouw-ingenieur, grondlegger van de [[hydrologie]]
* Moritz Dedo von Krosigk (1848–1908), brigadecommandeur in het keizerlijke Duitse leger
* Hermann von Dresler und Scharfenstein (1857–1942), generaal in het keizerlijke Duitse leger
* Anna Blos-Tomasczewska (1866–1933), in de [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]] actieve feministe
* Georg Hüsing (1869–1930), grondlegger van het vergelijkende mythenonderzoek in Wenen
* Wilhelm Schubart (1873–1960) klassiek filoloog in Berlijn, verliet de universiteit in 1937
* Paul Löbe (1875–1967), [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]-afgevaardigde in de Duitse [[Rijksdag (Duitsland)|Rijksdag]] en, na de oorlog, in de [[Bondsdag]]
* Hans-Detlef Herhudt von Rohden (1899–1951), [[Wehrmacht]]-generaal, organisator van de luchtbrug naar [[Slag om Stalingrad|Stalingrad]]
* Herbert Ender (1903–1934), [[Sturmabteilung|SA]]-leider, omgebracht in de [[Röhm-Putsch]]
* Gert Jeschonnek (1912–1999), admiraal in de Duitse marine
* Günther Reich (1921–1989), operazanger in Duitsland en Israël
* Uta Zapf (1941), Bondsdag-afgevaardigde voor de [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]]
* Włodzimierz Juszczak (1957), bisschop van het het diocees (eparchie) Wroclaw-Gdansk van de [[Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk]] in Polen
* [[Marzena Kipiel-Sztuka]] (1965-2024), actrice
* [[Tomasz Kot]] (1977), theatermaker
* [[Mariusz Lewandowski]] (1979), internationaal voetballer
* [[Agnieszka Brugger]] (1985), Bondsdag-afgevaardigde voor [[die Grünen]]
* [[Olena Pidhroesjna]] (1987), Oekraïens biatlete

[[Bestand:Legnica_klasztor_franciszkanow_10100004.jpg|thumb|center|Franciscanenklooster]]

{{Navigatie woiwodschap Neder-Silezië}}
{{Commons|Legnica}}
{{Appendix|2=
* [http://www.stat.gov.pl Pools Bureau voor Statistiek]
}}
{{Coor title dms|51|13|0|N|16|10|0|E|type:city_scale:50000_region:PL}}

[[Categorie:Legnica| ]]

title: Situering

Woiwodschap: Neder-Silezië

District: zelfstandig stadsdistrict

title: Algemeen

title: Overig

Kentekenplaat: DL

title: Foto's

Foto's: marktplein

Portaal: Polen


text:
# STS-33
STS-33 was de vijfde spaceshuttlemissie die werd uitgevoerd voor het Amerikaanse ministerie van Defensie. Hierdoor zijn enkele missiegegevens niet bekend. De missie werd uitgevoerd door de Discovery.

## Bemanning
| Positie            | Gelanceerde astronaut                | Gelande astronaut                    |
| ------------------ | ------------------------------------ | ------------------------------------ |
| Bevelhebber        | Frederick D. Gregory 2e ruimtevlucht | Frederick D. Gregory 2e ruimtevlucht |
| Piloot             | John E. Blaha 2e ruimtevlucht        | John E. Blaha 2e ruimtevlucht        |
| Missiespecialist 1 | F. Story Musgrave 3e ruimtevlucht    | F. Story Musgrave 3e ruimtevlucht    |
| Missiespecialist 2 | Manley L. Carter 1e ruimtevlucht     | Manley L. Carter 1e ruimtevlucht     |
| Missiespecialist 3 | Kathryn C. Thornton 1e ruimtevlucht  | Kathryn C. Thornton 1e ruimtevlucht  |

## Missie parameters
- Massa
  - Shuttle bij lancering: onbekend
  - Shuttle bij landing: onbekend
  - Vracht: ~21.000 kg
- Perigeum: 207 km
- Apogeum: 214 km
- Glooiingshoek: 28,5°
- Omlooptijd: 88,7 min

## Verloop
De lancering van STS-33 vond plaats op 20 november 1989, nadat de lancering eerder was uitgesteld. Eenmaal in de ruimte werd er een satelliet uit het laadruim gehaald en in de ruimte gelanceerd. STS-33, de negende missie voor spaceshuttle Discovery, eindigde met de landing op 28 november op Edwards Air Force Base.

title: STS-33

wikitext:
{{Infobox STS-X
| afbeelding= Sts-33-patch.png
| missie= STS-33
| shuttle= [[Space Shuttle Discovery|Discovery]]
| aantal= 5
| lanceerplatform= [[Kennedy Space Center lanceercomplex 39|LC-39B]], [[Kennedy Space Center]], [[Florida (staat)|Florida]]
| lanceerdatum= 23 november 1989, 0:23:30 [[UTC]]
| landingsbaan= landingsbaan 4, [[Edwards Air Force Base]]
| landingsdatum= 28 november 1989, 0:30:16 [[UTC]]
| missieduur= 5 dagen, 6 minuten, 49 seconden
| hoogte= 559 km
| hoek= 28,45 graden
| rondjes= 79
| reisafstand= 3.400.000 km
| afbeelding2= STS-33_crew.jpg
| vorige missie= [[STS-34]]
| volgende missie= [[STS-32]]
}}
'''STS-33''' was de vijfde spaceshuttlemissie die werd uitgevoerd voor het [[United States Department of Defense|Amerikaanse ministerie van Defensie]]. Hierdoor zijn enkele missiegegevens niet bekend. De missie werd uitgevoerd door de [[Discovery (ruimteveer)|Discovery]].

==Bemanning==
{| class="wikitable"
! width="150" | Positie
! width="150" | Gelanceerde astronaut
! width="150" | Gelande astronaut
|-
! Bevelhebber
|colspan=2 align=center| [[Frederick Gregory|Frederick D. Gregory]]
 2e ruimtevlucht
|-
!Piloot
|colspan=2 align=center| [[John Blaha|John E. Blaha]]
 2e ruimtevlucht
|-
!Missiespecialist 1
|colspan=2 align=center| [[Story Musgrave|F. Story Musgrave]]
 3e ruimtevlucht
|-
!Missiespecialist 2
|colspan=2 align=center| [[Sonny Carter|Manley L. Carter]]
 1e ruimtevlucht
|-
!Missiespecialist 3
|colspan=2 align=center| [[Kathryn Thornton|Kathryn C. Thornton]]
 1e ruimtevlucht
|}

==Missie parameters==
* [[Massa (natuurkunde)|Massa]]
** ''Shuttle bij lancering'': onbekend
** ''Shuttle bij landing'': onbekend
** ''Vracht'': ~21.000 kg
* [[Perigeum]]: 207 km
* [[Apogeum]]: 214 km
* [[Glooiingshoek]]: 28,5°
* [[Omlooptijd (astronomie)|Omlooptijd]]: 88,7 min

==Verloop==
De lancering van STS-33 vond plaats op 20 november 1989, nadat de lancering eerder was uitgesteld. Eenmaal in de ruimte werd er een satelliet uit het laadruim gehaald en in de ruimte gelanceerd. STS-33, de negende missie voor spaceshuttle [[Discovery (ruimteveer)|Discovery]], eindigde met de landing op 28 november op [[Edwards Air Force Base]].

{{Commons|STS-33}}
{{Navigatie spaceshuttle Discovery}}
{{Navigatie spaceshuttlemissies}}

{{DEFAULTSORT:STS-033}}
[[Categorie:Spaceshuttlemissie]]
[[Categorie:Ruimtevaart in 1989]]

title: STS-33

Shuttle: Discovery

Lanceerplatform: LC-39B, Kennedy Space Center, Florida

Landingsbaan: landingsbaan 4, Edwards Air Force Base

Missieduur: 5 dagen, 6 minuten, 49 seconden

Hellingshoek van de baan: 28,45 graden

Portaal: Ruimtevaart


text:
# Letopolis
Letopolis (Oudgrieks Λητοῦς Πόλις, Oudegyptisch Chem) is een oud-Egyptische stad in de Nijldelta,  ongeveer 13 kilometer van Caïro. Tegenwoordig is het bekend onder de naam Ausim.
Onder de Egyptenaren was de stad onderdeel van de 2e nome van Neder-Egypte.
In de stad werd sinds het Oude Rijk de god Chenty-irty of Chenty-Chem vereerd. De god had ongetwijfeld een eigen tempel, maar daar is niets meer van over.
Sporen van een tempel dateren van de Late Periode en bevatten namen als Necho II, Psammetichus II, Achoris en Nectanebo I.

title: Letopolis

wikitext:
{{Infobox archeologische plaats
| naam          = Letopolis
| altnaam       = Chem
{{hiero|1=Sechem|2=<hiero>Aa1:R22-m-O49</hiero>
''Shm''}}
{{hiero|1=Chem|2=<hiero>R22:O49</hiero>
''Hm''}}
| afbeelding    = Schenkelgau.png
| onderschrift  = Letopolis
| mapname       = Egypte
| lat_deg       = 30
| lat_min       = 7
| lat_sec       = 0
| lat_dir       = N
| lon_deg       = 31
| lon_min       = 8
| lon_sec       = 0
| lon_dir       = E
| maptype       = relief
| mark          =
| marksize      =
| labelposition =
| land          = Egypte
| locatie       = Ausim
| dichtbij      = [[Caïro (stad)|Caïro]]
| datering      =
| periode       =
| cultuur       =
| vindjaar      =
| vinder        =
| collectie     =
| identificatie =
| kaart         =
| legenda       =
| detailkaart   =
| detailkaartonderschrift =
| afbeelding2   =
| onderschrift2 =
| afbeelding3   =
| onderschrift3 =
| portaal       =
}}

'''Letopolis''' ([[Oudgrieks]] Λητοῦς Πόλις, [[Oudegyptisch]] ''Chem'') is een [[Oude Egypte|oud-Egyptisch]]e stad in de [[Nijldelta]],  ongeveer 13 kilometer van [[Caïro (stad)|Caïro]]. Tegenwoordig is het bekend onder de naam Ausim.

Onder de Egyptenaren was de stad onderdeel van de 2e [[Nomos (Egypte)|nome]] van [[Neder-Egypte]].

In de stad werd sinds het [[Oude Rijk]] de god [[Chenty-irty]] of [[Chenty-Chem]] vereerd. De god had ongetwijfeld een eigen tempel, maar daar is niets meer van over.

Sporen van een tempel dateren van de [[Late Periode]] en bevatten namen als [[Necho II]], [[Psammetichus II]], [[Achoris]] en [[Nectanebo I]].

== Zie ook ==
* [[42 rechters]]

{{Appendix|1=Bron|2=
* Richard H. Wilkinson, ''The Complete Tempels of Ancient Egypt''
{{References}}
}}

[[Categorie:Oud-Egyptische stad]]

title: Situering

Land: Egypte

Locatie: Ausim

Coördinaten: 30° 7′ NB, 31° 8′ OL

Dichtstbijzijnde plaats: Caïro

Aa1 · R22: m · O49


text:
# William Buckland
William Buckland (Axminster (Devon), 12 maart 1784 – Londen, 24 augustus 1856) was een Engelse geoloog en paleontoloog, die als eerste wetenschappelijk onderzoek naar een fossiele dinosauriër deed. Hij was eerst een voorstander van oude-aardecreationisme en catastrofisme, maar werd later overtuigd door de ijstijdtheorie van Louis Agassiz.

## Biografie

### Jeugd en onderzoek naar de geologie van Engeland
Buckland werd geboren in Axminster in Devon, waar zijn vader schoolhoofd was. Hij studeerde aan het Corpus Christi College van de Universiteit van Oxford waar hij vooral geïnteresseerd was in mineralogie en scheikunde. Tegelijkertijd verzamelde hij als hobby fossielen. De twee interesses combinerend begon hij na zijn afstuderen in 1808 de geologie van Zuid-Engeland in kaart te brengen. Hij ondernam te paard geologische excursies naar verschillende delen van Engeland, Schotland, Ierland en Wales. Als conservator van het Ashmolean Museum te Oxford maakte hij ook reizen naar het buitenland, waar hij met wetenschappers als Georges Cuvier in contact kwam.
In 1818 werd Buckland Fellow of the Royal Society. In 1822 kreeg hij de Copley Medal. In tegenstelling tot het toen opkomende uniformitarianisme van James Hutton was Buckland overtuigd dat Bijbelse gebeurtenissen als de Schepping en de Zondvloed met het geologisch bewijs in overeenstemming konden worden gebracht. Hij ontwikkelde catastrofistische theorieën, en dacht dat met de beginzin In den beginne... in het Bijbelboek Genesis een periode van onbekende tijdsduur tussen de vorming van de Aarde en het begin van de mensheid bedoeld werd. In deze tijdsduur zouden een aantal cycli van schepping van nieuwe soorten en uitsterven plaats hebben gevonden. In feite combineerde hij het catastrofisme met creationisme en kan daarom als een oudeaardecreationist worden beschouwd.

### Megalosaurus
In 1824 werd Buckland president van de Geological Society. Op een bijeenkomst van deze society maakte hij bekend fossiele botten van een uitgestorven enorm reptiel gevonden te hebben bij Stonesfield. Hij noemde het reptiel Megalosaurus ("grote hagedis") en publiceerde er een volledige beschrijving van. Later zou Megalosaurus bij de dinosauriërs worden ingedeeld.
In 1825 vestigde hij zich als priester in Hampshire. Datzelfde jaar trouwde hij met Mary Morland uit Abingdon, een tekenares van fossielen. Het paar kreeg negen kinderen en Morland zou haar man ook in zijn werk bijstaan.
In 1826 ontdekte Buckland de Rode Dame van Paviland, de oudste menselijke resten die ooit in het Verenigd Koninkrijk gevonden zijn.
Buckland was van 1830 tot 1836 bezig met werk aan een van de acht Bridgewater Treatises. Zijn deel, getiteld Geology and Mineralogy considered with reference to Natural Theology, was een uiteenzetting van zijn ideeën over geologie en theologie.
Samen met Adam Sedgwick en Charles Lyell zorgde Buckland voor de oprichting van de Britse geologische dienst.

### Sporen van gletsjers
In 1838 en 1840 reisde Buckland naar Zwitserland om Louis Agassiz op te zoeken. Buckland was erg geïnteresseerd geraakt in Agassiz' theorie dat striae en erosiepatronen op gesteenten door gletsjers in een koude periode waren veroorzaakt. Agassiz liet Buckland de gesteenten zien en wist hem van zijn idee te overtuigen. Hierop nodigde Buckland Agassiz uit naar Schotland te komen om daar gesteenten te bekijken. Ook daar vonden de twee geologen sporen van gletsjers, waarop Buckland het idee van een IJstijd aan de Geological Society presenteerde. Ondanks de ongelovige reacties van de society bleef Buckland bij zijn nieuwe inzicht, dat veel erosiesporen, gesteenten en landschapsvormen die hij eerder aan de zondvloed had toegeschreven, het gevolg waren van een ijstijd.
In 1845 werd Buckland deken van Westminster en was in die functie betrokken bij restauraties aan Westminster Abbey. Behalve zijn werk voor de Anglicaanse Kerk bleef hij ook colleges in de geologie geven als hoogleraar te Oxford.
In 1848 werd hij onderscheiden met de Wollaston medaille.

### Excentriciteiten
William Buckland was bekend om zijn excentrieke gedrag. Hij droeg tijdens zijn paleontologische of geologische veldwerk liefst een academische toga. Ook schijnt hij soms te paard les te hebben gegeven. Zijn stijl van lessen en voordrachten geven was bijzonder levendig en kon zijn publiek schrik aanjagen. Hij hield ervan zijn nieuwste vondsten van beenderen of andere zaken aan zijn gasten of leerlingen te tonen. Daartoe droeg hij altijd een tas bij zich waarin een selectie van zulke vondsten zat. In zijn huis en tuin hield hij exotische dieren, waaronder een hyena die hij Billy noemde. Hij slachtte deze dieren soms om ze op te eten. Hij had zich daarbij voorgenomen het hele dierenrijk te proeven.

## Vernoeming
Dorsum Buckland, een marerug op de Maan
- Bibsys: 4030562
- Biblioteca Nacional de España: XX4903452
- Bibliothèque nationale de France: cb123064622 (data)
- Author citation (botany): Buckland
- CiNii: DA13827651
- Stuttgart Database of Scientific Illustrators 1450–1950: 482
- Gemeinsame Normdatei: 116828315
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 2138 1111
- Library of Congress Control Number: n80001524
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: hka2009498633
- Nationale bibliotheek van Australië: 35712989
- Nationale Bibliotheek van Polen: a0000003651798
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 070216630
- Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A024041409
- LIBRIS: 300763
- SNAC: w65144j2
- Système universitaire de documentation: 031941923
- Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa: 56629
- Trove: 1053633
- Virtual International Authority File: 68995683
- WorldCat: E39PBJwMxYM8xpVXWBgmT8BwYP

title: William Buckland

wikitext:
{{Infobox wetenschapper
| naam           = William Buckland
| afbeelding     = William Buckland. Mezzotint by S. Cousins, 1833, after T. Ph Wellcome V0006461.jpg
| onderschrift   = Portret William Buckland, 1833
| volledigenaam  =
| geboortedatum  = [[12 maart]] [[1784]]
| geboorteplaats = [[Axminster]]
| sterfdatum     = [[24 augustus]] [[1856]]
| sterfplaats    = [[Londen]]
| nationaliteit  = [[Koninkrijk Groot-Brittannië|Engelse]]
| vakgebied      = [[Geologie]], [[paleontologie]]
| onderzoek1     =
| onderzoek2     =
| publicaties    =
| bekendvan      = Vondst [[Megalosaurus]], [[Rode Dame van Paviland]]
| promotor       =
| opleiding      = [[Corpus Christi College (Oxford)|Corpus Christi College]]
| almamater      =
| instituten     = [[Ashmolean Museum]]
| prijzen        = [[Copley Medal]] (1822), [[Wollaston medaille]] (1848)
| afkorting      =
| religie        = [[Oudeaardecreationisme]]
| hobby          = [[Conservator]] [[Ashmolean Museum]], fossielenverzamelaar
| handtekening   =
| handtekeningpx =
| website        =
| portaal        = Geologie
| extra portaal  = Paleontologie
| extra portaal2 =
}}
[[Bestand:William Buckland c1845.jpg|thumb|William Buckland, ca. 1845]]
'''William Buckland''' ([[Axminster]] ([[Devon]]), [[12 maart]] [[1784]] – [[Londen]], [[24 augustus]] [[1856]]) was een [[Engeland|Engelse]] [[geologie|geoloog]] en [[paleontologie|paleontoloog]], die als eerste wetenschappelijk onderzoek naar een [[fossiel]]e [[dinosauriërs|dinosauriër]] deed. Hij was eerst een voorstander van [[oude-aardecreationisme]] en [[catastrofisme]], maar werd later overtuigd door de [[Glaciaal (tijdperk)|ijstijd]]theorie van [[Louis Agassiz]].

==Biografie==
===Jeugd en onderzoek naar de geologie van Engeland===
Buckland werd geboren in Axminster in Devon, waar zijn vader schoolhoofd was. Hij studeerde aan het [[Corpus Christi College (Oxford)|Corpus Christi College]] van de [[Universiteit van Oxford]] waar hij vooral geïnteresseerd was in [[mineralogie]] en [[scheikunde]]. Tegelijkertijd verzamelde hij als [[hobby]] fossielen. De twee interesses combinerend begon hij na zijn afstuderen in 1808 de geologie van Zuid-Engeland in kaart te brengen. Hij ondernam te paard geologische excursies naar verschillende delen van Engeland, [[Schotland]], [[Ierland (eiland)|Ierland]] en [[Wales]]. Als [[conservator]] van het [[Ashmolean Museum]] te [[Oxford (Verenigd Koninkrijk)|Oxford]] maakte hij ook reizen naar het buitenland, waar hij met wetenschappers als [[Georges Cuvier]] in contact kwam.

In 1818 werd Buckland [[Fellow of the Royal Society]]. In 1822 kreeg hij de [[Copley Medal]]. In tegenstelling tot het toen opkomende [[uniformitarianisme]] van [[James Hutton]] was Buckland overtuigd dat [[Bijbel (christendom)|Bijbel]]se gebeurtenissen als de [[Schepping]] en de [[Zondvloed]] met het geologisch bewijs in overeenstemming konden worden gebracht. Hij ontwikkelde catastrofistische theorieën, en dacht dat met de beginzin ''In den beginne...'' in het Bijbelboek [[Genesis (boek)|Genesis]] een periode van onbekende tijdsduur tussen de vorming van de Aarde en het begin van de mensheid bedoeld werd. In deze tijdsduur zouden een aantal cycli van schepping van nieuwe soorten en [[uitsterven]] plaats hebben gevonden. In feite combineerde hij het [[catastrofisme]] met [[creationisme]] en kan daarom als een [[Creationisme#Oude Aarde-creationisme|oudeaardecreationist]] worden beschouwd.

===Megalosaurus===
[[Bestand:Buckland, Megalosaurus jaw.jpg|thumb|350px|right|Tekening van de [[Kaak (anatomie)|kaak]] van ''Megalosaurus'' in Buckland's beschrijving.]]
In 1824 werd Buckland [[president]] van de [[Geological Society]]. Op een bijeenkomst van deze society maakte hij bekend fossiele botten van een uitgestorven enorm [[reptiel]] gevonden te hebben bij [[Stonesfield]]. Hij noemde het reptiel ''[[Megalosaurus]]'' ("grote hagedis") en publiceerde er een volledige beschrijving van. Later zou ''Megalosaurus'' bij de [[dinosauriërs]] worden ingedeeld.

In 1825 vestigde hij zich als [[priester]] in [[Hampshire]]. Datzelfde jaar trouwde hij met Mary Morland uit [[Abingdon (Engeland)|Abingdon]], een tekenares van fossielen. Het paar kreeg negen kinderen en Morland zou haar man ook in zijn werk bijstaan.

In 1826 ontdekte Buckland de [[Rode Dame van Paviland]], de oudste menselijke resten die ooit in het [[Verenigd Koninkrijk]] gevonden zijn.

Buckland was van 1830 tot 1836 bezig met werk aan een van de acht [[Bridgewater Treatises]]. Zijn deel, getiteld ''Geology and Mineralogy considered with reference to Natural Theology'', was een uiteenzetting van zijn ideeën over geologie en [[theologie]].

Samen met [[Adam Sedgwick]] en [[Charles Lyell]] zorgde Buckland voor de oprichting van de Britse [[geologische dienst]].

===Sporen van gletsjers===
[[Hôtel des Neuchâtelois|In 1838 en 1840 reisde Buckland naar Zwitserland]] om [[Louis Agassiz]] op te zoeken. Buckland was erg geïnteresseerd geraakt in Agassiz' theorie dat [[stria]]e en [[erosie]]patronen op gesteenten door [[gletsjer]]s in een koude periode waren veroorzaakt. Agassiz liet Buckland de gesteenten zien en wist hem van zijn idee te overtuigen. Hierop nodigde Buckland Agassiz uit naar Schotland te komen om daar gesteenten te bekijken. Ook daar vonden de twee geologen sporen van gletsjers, waarop Buckland het idee van een ''[[Glaciaal (tijdperk)|IJstijd]]'' aan de Geological Society presenteerde. Ondanks de ongelovige reacties van de society bleef Buckland bij zijn nieuwe inzicht, dat veel erosiesporen, gesteenten en [[geomorfologie|landschapsvormen]] die hij eerder aan de zondvloed had toegeschreven, het gevolg waren van een ijstijd.

In 1845 werd Buckland [[Decanaat|deken]] van [[City of Westminster|Westminster]] en was in die functie betrokken bij [[Restauratie (gebouw)|restauratie]]s aan [[Westminster Abbey]]. Behalve zijn werk voor de [[Anglicaanse Kerk]] bleef hij ook [[College (universiteit)|colleges]] in de geologie geven als [[hoogleraar]] te Oxford.

In 1848 werd hij onderscheiden met de [[Wollaston medaille]].

===Excentriciteiten===

William Buckland was bekend om zijn excentrieke gedrag. Hij droeg tijdens zijn paleontologische of geologische veldwerk liefst een [[academische toga]]. Ook schijnt hij soms te paard les te hebben gegeven. Zijn stijl van lessen en voordrachten geven was bijzonder levendig en kon zijn publiek schrik aanjagen. Hij hield ervan zijn nieuwste vondsten van beenderen of andere zaken aan zijn gasten of leerlingen te tonen. Daartoe droeg hij altijd een tas bij zich waarin een selectie van zulke vondsten zat. In zijn huis en tuin hield hij exotische dieren, waaronder een hyena die hij Billy noemde. Hij slachtte deze dieren soms om ze op te eten. Hij had zich daarbij voorgenomen het hele dierenrijk te proeven.

==Vernoeming==
[[Dorsum Buckland]], een [[marerug]] op de [[Maan]]

{{Commonscat|William Buckland}}

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Buckland, William}}
[[Categorie:Brits paleontoloog]]
[[Categorie:19e-eeuws geoloog]]
[[Categorie:Brits geoloog]]
[[Categorie:Conservator]]
[[Categorie:Brits predikant]]

title: Persoonlijke gegevens

Geboorteplaats: Axminster

Overlijdensdatum: 24 augustus 1856

Overlijdensplaats: Londen

Nationaliteit: Engelse

Religie: Oudeaardecreationisme

Hobby's en andere bezigheden: Conservator Ashmolean Museum, fossielenverzamelaar

title: Academische achtergrond

Opleiding: Corpus Christi College

Alma mater: Corpus Christi College (1801 – 1805) · Winchester College · Blundell's School · Corpus Christi College

title: Wetenschappelijk werk

Vakgebied: Geologie, paleontologie

Instituten: Ashmolean Museum

Bekend van: Vondst Megalosaurus, Rode Dame van Paviland

Belangrijke prijzen: Copley Medal (1822), Wollaston medaille (1848)

Portaal: Geologie · Paleontologie


text:
# Exogonoides antennata
Exogonoides antennata is een borstelworm uit de familie Syllidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Exogonoides antennata werd in 1963 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Day.

title: Exogonoides antennata

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Exogonoides antennata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse = [[Borstelwormen|Polychaeta]] (Borstelwormen)
| orde = [[Phyllodocida]]
| familie = [[Syllidae]]
| geslacht = ''[[Exogonoides]]''
| auteur = Day
| datum = 1963
| bron =<ref>{{Ts.|Day, John H.}} (1963) The polychaete fauna of South Africa. Part 8: New species and records from grab samples and dredgings. Bulletin of the British Museum (Natural History), Series Zoology. 10(7): 381-445.</ref>
| haakjes =
| worms = 328002
}}
'''''Exogonoides antennata''''' is een [[Borstelwormen|borstelworm]] uit de familie [[Syllidae]]. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels ([[palp (borstelworm)|palpen]], [[antenne (borstelworm)|antennen]] en [[cirrus (borstelworm)|cirri]]).

''Exogonoides antennata'' werd in 1963 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Day.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

[[Categorie:Syllidae]]

title: Exogonoides antennata

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Polychaeta (Borstelwormen)

Orde: Phyllodocida

Familie: Syllidae

Geslacht: Exogonoides

title: Soort


text:
# Sparasion perplexum
Sparasion perplexum is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Scelionidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Kozlov & Kononova.

title: Sparasion perplexum

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Sparasion perplexum''
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| onderorde =
| familie = [[Scelionidae]]
| geslacht = ''[[Sparasion]]''
| w-naam = ''Sparasion perplexum''
| auteur = Kozlov & Kononova
| datum = 1990
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Sparasion perplexum''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie van de [[Scelionidae]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=83238|naam=''Sparasion perplexum''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Kozlov & Kononova.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|07|06}}

[[Categorie:Sparasion|perplexum]]

title: Sparasion perplexum

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Scelionidae

Geslacht: Sparasion

title: Soort