text:
# Villangómez
Villangómez is een gemeente in de Spaanse provincie Burgos in de regio Castilië en León met een oppervlakte van 38,35 km². Villangómez telt 235 inwoners (1 januari 2016).

## Demografische ontwikkeling
Bron: INE, 1857-2011: volkstellingen
Opm.: In 1857 werd de gemeente Villafuertes aangehecht
Abajas · Adrada de Haza · Aguas Cándidas · Aguilar de Bureba · Albillos · Alcocero de Mola · Alfoz de Bricia · Alfoz de Quintanadueñas · Alfoz de Santa Gadea · Altable · Ameyugo · Anguix · Aranda de Duero · Arandilla · Arauzo de Miel · Arauzo de Salce · Arauzo de Torre · Arcos · Arenillas de Riopisuerga · Arija · Arlanzón · Arraya de Oca · Atapuerca · Avellanosa de Muñó · Bahabón de Esgueva · Barbadillo de Herreros · Barbadillo del Mercado · Barbadillo del Pez · Barrio de Muñó · Barrios de Colina · Basconcillos del Tozo · Bascuñana · Baños de Valdearados · Bañuelos de Bureba · Belbimbre · Belorado · Berberana · Berlangas de Roa · Berzosa de Bureba · Bozoó · Brazacorta · Briviesca · Bugedo · Buniel · Burgos · Busto de Bureba · Cabañes de Esgueva · Cabezón de la Sierra · Caleruega · Campillo de Aranda · Campolara · Canicosa de la Sierra · Cantabrana · Carazo · Carcedo de Bureba · Carcedo de Burgos · Cardeñadijo · Cardeñajimeno · Cardeñuela Riopico · Carrias · Cascajares de Bureba · Cascajares de la Sierra · Castellanos de Castro · Castil de Peones · Castildelgado · Castrillo Mota de Judíos · Castrillo de Riopisuerga · Castrillo de la Reina · Castrillo de la Vega · Castrillo del Val · Castrojeriz · Cavia · Cayuela · Cebrecos · Celada del Camino · Cerezo de Río Tirón · Cerratón de Juarros · Ciadoncha · Cillaperlata · Cilleruelo de Abajo · Cilleruelo de Arriba · Ciruelos de Cervera · Cogollos · Condado de Treviño · Contreras · Coruña del Conde · Covarrubias · Cubillo del Campo · Cubo de Bureba · Cuevas de San Clemente · Encío · Espinosa de Cervera · Espinosa de los Monteros · Espinosa del Camino · Estépar · Fontioso · Frandovínez · Fresneda de la Sierra Tirón · Fresneña · Fresnillo de las Dueñas · Fresno de Rodilla · Fresno de Río Tirón · Frías · Fuentebureba · Fuentecén · Fuentelcésped · Fuentelisendo · Fuentemolinos · Fuentenebro · Fuentespina · Galbarros · Grijalba · Grisaleña · Gumiel de Izán · Gumiel de Mercado · Hacinas · Haza · Hontanas · Hontangas · Hontoria de Valdearados · Hontoria de la Cantera · Hontoria del Pinar · Hornillos del Camino · Hortigüela · Hoyales de Roa · Huerta de Arriba · Huerta de Rey · Humada · Hurones · Huérmeces · Ibeas de Juarros · Ibrillos · Iglesiarrubia · Iglesias · Isar · Itero del Castillo · Jaramillo Quemado · Jaramillo de la Fuente · Junta de Traslaloma · Junta de Villalba de Losa · Jurisdicción de Lara · Jurisdicción de San Zadornil · La Cueva de Roa · La Gallega · La Horra · La Puebla de Arganzón · La Revilla y Ahedo · La Sequera de Haza · La Vid de Bureba · La Vid y Barrios · Las Hormazas · Las Quintanillas · Lerma · Llano de Bureba · Los Altos · Los Ausines · Los Balbases · Los Barrios de Bureba · Madrigal del Monte · Madrigalejo del Monte · Mahamud · Mambrilla de Castrejón · Mambrillas de Lara · Mamolar · Manciles · Mazuela · Mecerreyes · Medina de Pomar · Melgar de Fernamental · Merindad de Cuesta-Urria · Merindad de Montija · Merindad de Río Ubierna · Merindad de Sotoscueva · Merindad de Valdeporres · Merindad de Valdivielso · Milagros · Miranda de Ebro · Miraveche · Modúbar de la Emparedada · Monasterio de Rodilla · Monasterio de la Sierra · Moncalvillo · Monterrubio de la Demanda · Montorio · Moradillo de Roa · Nava de Roa · Navas de Bureba · Nebreda · Neila · Olmedillo de Roa · Olmillos de Muñó · Oquillas · Orbaneja Riopico · Oña · Padilla de Abajo · Padilla de Arriba · Padrones de Bureba · Palacios de Riopisuerga · Palacios de la Sierra · Palazuelos de Muñó · Palazuelos de la Sierra · Pampliega · Pancorbo · Pardilla · Partido de la Sierra en Tobalina · Pedrosa de Duero · Pedrosa de Río Úrbel · Pedrosa del Príncipe · Pedrosa del Páramo · Peral de Arlanza · Peñaranda de Duero · Pineda Trasmonte · Pineda de la Sierra · Pinilla Trasmonte · Pinilla de los Barruecos · Pinilla de los Moros · Piérnigas · Poza de la Sal · Pradoluengo · Presencio · Prádanos de Bureba · Puentedura · Quemada · Quintana del Pidio · Quintanabureba · Quintanaortuño · Quintanapalla · Quintanar de la Sierra · Quintanavides · Quintanaélez · Quintanilla San García · Quintanilla Vivar · Quintanilla de la Mata · Quintanilla del Agua y Tordueles · Quintanilla del Coco · Rabanera del Pinar · Rabé de las Calzadas · Rebolledo de la Torre · Redecilla del Camino · Redecilla del Campo · Regumiel de la Sierra · Reinoso · Retuerta · Revilla Vallejera · Revilla del Campo · Revillarruz · Rezmondo · Riocavado de la Sierra · Roa · Rojas · Royuela de Río Franco · Rubena · Rublacedo de Abajo · Rucandio · Rábanos · Salas de Bureba · Salas de los Infantes · Saldaña de Burgos · Salinillas de Bureba · San Adrián de Juarros · San Juan del Monte · San Mamés de Burgos · San Martín de Rubiales · San Millán de Lara · San Vicente del Valle · Santa Cecilia · Santa Cruz de la Salceda · Santa Cruz del Valle Urbión · Santa Gadea del Cid · Santa Inés · Santa María Rivarredonda · Santa María del Campo · Santa María del Invierno · Santa María del Mercadillo · Santa Olalla de Bureba · Santibáñez de Esgueva · Santibáñez del Val · Santo Domingo de Silos · Sargentes de la Lora · Sarracín · Sasamón · Solarana · Sordillos · Sotillo de la Ribera · Sotragero · Sotresgudo · Susinos del Páramo · Tamarón · Tardajos · Tejada · Terradillos de Esgueva · Tinieblas de la Sierra · Tobar · Tordómar · Torrecilla del Monte · Torregalindo · Torrelara · Torrepadre · Torresandino · Tosantos · Trespaderne · Tubilla del Agua · Tubilla del Lago · Tórtoles de Esgueva · Úrbel del Castillo · Vadocondes · Valdeande · Valdezate · Valdorros · Vallarta de Bureba · Valle de Losa · Valle de Manzanedo · Valle de Mena · Valle de Oca · Valle de Santibáñez · Valle de Sedano · Valle de Tobalina · Valle de Valdebezana · Valle de Valdelaguna · Valle de Valdelucio · Valle de Zamanzas · Valle de las Navas · Vallejera · Valles de Palenzuela · Valluércanes · Valmala · Vileña · Villadiego · Villaescusa de Roa · Villaescusa la Sombría · Villaespasa · Villafranca Montes de Oca · Villafruela · Villagalijo · Villagonzalo Pedernales · Villahoz · Villalba de Duero · Villalbilla de Burgos · Villalbilla de Gumiel · Villaldemiro · Villalmanzo · Villamayor de Treviño · Villamayor de los Montes · Villambistia · Villamedianilla · Villamiel de la Sierra · Villangómez · Villanueva de Argaño · Villanueva de Carazo · Villanueva de Gumiel · Villanueva de Teba · Villaquirán de la Puebla · Villaquirán de los Infantes · Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja · Villariezo · Villasandino · Villasur de Herreros · Villatuelda · Villaverde del Monte · Villaverde-Mogina · Villayerno Morquillas · Villazopeque · Villegas · Villoruebo · Viloria de Rioja · Vilviestre del Pinar · Vizcaínos · Zael · Zarzosa de Río Pisuerga · Zazuar · Zuñeda

title: Villangómez

wikitext:
{{Infobox gemeente Spanje
| naam=Villangómez
| wapen= [[Bestand:Escudo de Villangómez (Burgos).svg|60px]]
| vlag = [[Bestand:Bandera de Villangómez (Burgos).svg|80px]]
| lat_deg=42
| lat_min=10
| lat_sec=47
| lat_dir=N
| lon_deg=3
| lon_min=46
| lon_sec=26
| lon_dir=W
| provincie= [[Burgos (provincie)|Burgos]]
| regio= [[Castilië en León]]
| idnummer=09.448
| munwebpage=
| image =
}}
'''Villangómez''' is een [[Gemeente (bestuur)|gemeente]] in de [[Spanje|Spaanse]] provincie [[Burgos (provincie)|Burgos]] in de regio [[Castilië en León]] met een oppervlakte van 38,35 km². Villangómez telt {{Inwonertallen Spaanse gemeenten|POP=09.448}} inwoners ({{Inwonertallen Spaanse gemeenten|TXT=Year}}).

== Demografische ontwikkeling ==
<timeline>
Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:875
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:125 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:25 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2016 text:2016

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 642
 bar:1877 from:0 till: 619
 bar:1897 from:0 till: 504
 bar:1910 from:0 till: 595
 bar:1930 from:0 till: 672
 bar:1950 from:0 till: 816
 bar:1970 from:0 till: 581
 bar:1991 from:0 till: 395
 bar:2011 from:0 till: 252
 bar:2016 from:0 till: 235

PlotData=

 bar:1857 at: 642 fontsize:s text: 642 shift:(-10,5)
 bar:1877 at: 619 fontsize:s text: 619 shift:(-10,5)
 bar:1897 at: 504 fontsize:s text: 504 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 595 fontsize:s text: 595 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 672 fontsize:s text: 672 shift:(-10,5)
 bar:1950 at: 816 fontsize:s text: 816 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 581 fontsize:s text: 581 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 395 fontsize:s text: 395 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 252 fontsize:s text: 252 shift:(-10,5)
 bar:2016 at: 235 fontsize:s text: 235 shift:(-10,5)

</timeline>
{{Clearleft}}
:Bron: [[Instituto Nacional de Estadística (Spanje)|INE]], 1857-2011: volkstellingen
:Opm.: In 1857 werd de gemeente Villafuertes aangehecht

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding inwoners en oppervlakte Spanje}}
}}
{{Commonscat}}
{{Navigatie provincie Burgos}}

[[Categorie:Gemeente in Burgos]]

title: Situering

Autonome regio: Castilië en León

Provincie: Burgos

Coördinaten: 42° 11′ NB, 3° 46′ WL

title: Algemeen

Oppervlakte: 38 km²

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Castilië en León

Portaal: Spanje


text:
# Basset artésien normand
De basset artésien normand is een hondenras dat gerekend wordt tot de FCI Groep 6: Drijvende honden, zweethonden en aanverwante rassen. Een verdere onderverdeling in secties, brengt de hond in Sectie 1: Drijvende honden onder.
De basset artésien normand is een Frans ras, uit de streek Normandië. De hond wordt oorspronkelijk gebruikt als drijvende jachthond: een zogenaamde Drijver. Zijn korte benen maken het ras uitstekend geschikt om zich in (dicht) struikgewas te begeven. De hond wordt met name gebruikt in de jacht op haas en konijn, hetzij als eenling, hetzij in een meute.
Deze Franse Basset mag gerust laag en lang worden genoemd, aan deze typering hoeft het woord relatief niet eens te worden toegevoegd. De hond is, mede hierdoor, altijd een opvallende verschijning, maar ook de grote hangende oren springen in het oog. Mocht de hond niet opvallen door louter zijn verschijning, dan valt zijn donkere, luide, en misschien wel imponerende blaf op, een die hij overigens zelden laat horen.
Deze hond is in alles extreem: lengte, hoogte, afmetingen van de oren en dan is zijn typerende karakter nog niet genoemd. De Basset mag gerust koppig worden genoemd, een (toekomstig) eigenaar dient dit als een gegeven te beschouwen: halt houden om te snuffelen betekent ook daadwerkelijk halt houden. Het is dan ook aan te bevelen dat de eigenaar van een Basset erg geduldig is, een eigenaar die de hond in koppigheid en vastberadenheid poogt te overtreffen, zal te allen tijde het onderspit delven tegen deze trotse, vastberaden hond.
De Basset kan prat gaan op een uitstekend reukvermogen, dat alleen onderdoet voor bloedhond en slechts geëvenaard wordt door enkele andere honden binnen dezelfde rasgroep. Helaas maakt zijn kortbenigheid hem ongeschikt als reddingshond en zijn koppige karakter staat een rol als speurhond in de weg.
De basset artésien normand is een intelligente hond, een gegeven dat vaak ondersneeuwt bij zijn koppige karakter. Intelligentie is leervermogen, en vermogen heeft de hond voldoende, hij heeft echter zelden zin dit vermogen aan te wenden en toont zich dan ook zelden tot nooit leergierig. Geduld, consequentie en vastberadenheid staan dan ook centraal in de opvoeding van dit ras en het is een interessant gegeven dat de hond zich makkelijk laat omkopen met voedsel.
In tegenstelling tot wat zijn voorkomen doet vermoeden, heeft het ras bijzonder veel beweging nodig, in de vorm van frequente lange wandelingen. Een dagelijks blokje om volstaat zeker niet en het wordt aanbevolen om naast een dagelijkse langere wandeling, er wekelijks op uit te trekken voor een echt lange wandeltocht.
Een ideale sport voor deze honden is Clean Boot Hunting. Hier worden zijn speurcapaciteiten en uithoudingsvermogen volledig benut.
Alpenländische dachsbracke ·
American foxhound ·
Anglo-Français de petit vénerie ·
Ariégeois ·
Basset artésien normand ·
Basset bleu de Gascogne ·
Basset fauve de Bretagne ·
Basset hound ·
Beagle ·
Beagle-harrier ·
Beierse bergzweethond ·
Billy ·
Black and tan coonhound ·
Bloedhond ·
Bosanski ostrodlaki gonic barak ·
Brandlbracke ·
Briquet griffon vendéen ·
Chien d'Artois ·
Crnogorski planinski gonic ·
Dalmatiër ·
Drever ·
Duitse brak ·
Dunker ·
Eesti hagijas ·
Erdélyi kopó ·
Finse brak ·
Foxhound ·
Français blanc et noir ·
Français blanc et orange ·
Français tricolore ·
Gończy Polski ·
Grand anglo-français blanc et noir ·
Grand anglo-français blanc et orange ·
Grand anglo-français tricolore ·
Grand basset griffon vendéen ·
Grand bleu de Gascogne ·
Grand Gascon saintongeois ·
Grand griffon vendéen ·
Griffon bleu de Gascogne ·
Griffon fauve de Bretagne ·
Griffon nivernais ·
Haldenstøvare ·
Hamiltonstövare ·
Hannoveraanse zweethond ·
Harrier ·
Hellinikos ichnilatis ·
Hygenhund ·
Istarski kratkodlaki gonic ·
Istarski ostrodlaki gonic ·
Ogar polski ·
Otterhound ·
Petit basset griffon vendéen ·
Petit bleu de Gascogne ·
Petit Gascon saintongeois ·
Poitevin ·
Porcelaine ·
Posavski gonic ·
Pronkrug ·
Sabueso español ·
Schillerstövare ·
Schweizer Laufhund ·
Schweizerischer Niederlaufhund ·
Segugio italiano (korthaar) ·
Segugio italiano (ruwhaar) ·
Segugio maremmano ·
Slovensky kopov ·
Smalandstövare ·
Srpski gonic ·
Srpski trobojni gonic ·
Steirische rauhhaarbracke ·
Tiroler brak ·
Westfaalse dasbrak

wikiname: nlwiki

title: Basset artésien normand

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox hond
| afbeelding=Basset artezyjsko-normandzki. Umbra z Romiszówki.jpg
| onderschrift=
| namen= Basset artésien normand
| land= [[Frankrijk]]
| classificatie= [[FCI]]: Groep 6 Sectie 1 #34<br />Zie ook de [[lijst van FCI-nummers]]
}}
De '''basset artésien normand''' is een [[hondenras]] dat gerekend wordt tot de [[FCI Groep 6]]: Drijvende honden, zweethonden en aanverwante rassen. Een verdere onderverdeling in secties, brengt de hond in Sectie 1: [[Drijvende honden]] onder.

De basset artésien normand is een [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frans]] [[lijst van hondenrassen|ras]], uit de streek [[Normandië]]. De hond wordt oorspronkelijk gebruikt als drijvende [[jachthond]]: een zogenaamde Drijver. Zijn korte benen maken het ras uitstekend geschikt om zich in (dicht) [[struik]]gewas te begeven. De hond wordt met name gebruikt in de [[jacht (activiteit)|jacht]] op [[haas (dier)|haas]] en [[Konijn (dier)|konijn]], hetzij als eenling, hetzij in een [[meute]].

Deze Franse Basset mag gerust [[Hoogte|laag]] en [[Lichaamslengte|lang]] worden genoemd, aan deze typering hoeft het woord [[relatief]] niet eens te worden toegevoegd. De hond is, mede hierdoor, altijd een opvallende verschijning, maar ook de grote hangende oren springen in het oog. Mocht de hond niet opvallen door louter zijn verschijning, dan valt zijn donkere, luide, en misschien wel imponerende [[blaf]] op, een die hij overigens zelden laat horen.
Deze hond is in alles extreem: lengte, hoogte, afmetingen van de oren en dan is zijn typerende karakter nog niet genoemd. De Basset mag gerust koppig worden genoemd, een (toekomstig) eigenaar dient dit als een gegeven te beschouwen: halt houden om te snuffelen betekent ook daadwerkelijk halt houden. Het is dan ook aan te bevelen dat de eigenaar van een Basset erg geduldig is, een eigenaar die de hond in koppigheid en vastberadenheid poogt te overtreffen, zal te allen tijde het onderspit delven tegen deze trotse, vastberaden hond.
De Basset kan prat gaan op een uitstekend [[reukvermogen]], dat alleen onderdoet voor [[Bloedhonden|bloedhond]] en slechts geëvenaard wordt door enkele andere honden binnen dezelfde rasgroep. Helaas maakt zijn kortbenigheid hem ongeschikt als [[reddingshond]] en zijn koppige karakter staat een rol als speurhond in de weg.

De basset artésien normand is een intelligente hond, een gegeven dat vaak ondersneeuwt bij zijn koppige karakter. Intelligentie is leervermogen, en vermogen heeft de hond voldoende, hij heeft echter zelden zin dit vermogen aan te wenden en toont zich dan ook zelden tot nooit leergierig. Geduld, consequentie en vastberadenheid staan dan ook centraal in de opvoeding van dit ras en het is een interessant gegeven dat de hond zich makkelijk laat omkopen met voedsel.

In tegenstelling tot wat zijn voorkomen doet vermoeden, heeft het ras bijzonder veel beweging nodig, in de vorm van frequente lange wandelingen. Een dagelijks blokje om volstaat zeker niet en het wordt aanbevolen om naast een dagelijkse langere wandeling, er wekelijks op uit te trekken voor een echt lange wandeltocht.

Een ideale sport voor deze honden is [[Clean Boot Hunting]]. Hier worden zijn speurcapaciteiten en uithoudingsvermogen volledig benut.

{{Navigatie FCI-groep6}}
{{Commonscat|Basset artésien normand}}

{{DEFAULTSORT:Basset artesien Normand}}
[[Categorie:Hondenras]]

title: Hondenras

Hondenras: Basset artésien normand

title: Basisinformatie

Andere namen: Basset artésien normand

Oorsprong: Frankrijk

Classificatie: FCI: Groep 6 Sectie 1 #34 · Zie ook de lijst van FCI-nummers


text:
# Zweepspinnen
De zweepspinnen (Amblypygi) of geselspinnen zijn een orde in de klasse van de spinachtigen (Arachnida). De wetenschappelijke naam betekent "stompe achterkant", vanwege het ontbreken van een achterlijfsuitsteeksel (telson).

## Kenmerken
De spinachtige heeft vier paar poten, waarvan het eerste paar fungeert als lange 'zwepen' waarmee hij de omgeving betast, en voedsel zoekt. De 'zwepen' zijn viermaal zijn eigen lichaamslengte. De zweepspin is voor de mens ongevaarlijk, zijn belangrijkste wapen bestaat uit zijn lange poten waarmee hij hard weg kan rennen. Met de pedipalpen op het voorste segment grijpt hij prooien vast en kan de spin bijten, wat hij alleen in uiterste gevallen zal doen. De zweepspin is niet giftig. Ze worden 5 tot 40 millimeter lang (lichaam: de voelpoten kunnen tot 25 centimeter lang worden bij sommige soorten).
Zweepspinnen moeten niet verward worden met de zweepstaartschorpioenen die eveneens verlengde uitsteeksels hebben maar dan aan de achterzijde van het achterlijf.

## Leefwijze
De zweepspin is anders dan zijn naam doet vermoeden geen echte spin. Zweepspinnen zijn nachtactief en leven vooral in donkere grotten en voeden zich met insecten.

## Onderverdeling
Er zijn 159 beschreven nog levende soorten zweepspinnen, die worden verdeeld in 5 families, 17 genera en 159 soorten. Daarnaast zijn er 8 fossiele soorten bekend.

## Verspreiding en leefgebied
Soorten van deze zweepspin komen voor in Afrika, Zuid-Amerika en Azië en geven de voorkeur aan vochtige biotopen.

## Onderverdeling
- Onderorde Euamblypygi
  - Infraorde Charinina
    - Superfamilie Charinoidea
      - Familie Charinidae - Quintero, 1986
        - Geslacht Catageus - Thorell, 1889
          - Catageus pusillus - Thorell, 1889

        - Geslacht Charinus - Simon, 1892
          - Charinus abbatei - Delle Cave, 1986
          - Charinus acaraje - Pinto-da-Rocha, Machado & Weygoldt, 2002
          - Charinus asturius - Pinto-da-Rocha, Machado & Weygoldt, 2002
          - Charinus acosta - (Quintero, 1983)[3]
          - Charinus africanus - Hansen, 1921
          - Charinus australianus - (L. Koch, 1867)[3]
          - Charinus bengalensis - (Gravely, 1911)[3]
          - Charinus bordoni - (Ravelo, 1975)[3]
          - Charinus brazilianus - Weygoldt, 1972
          - Charinus camachoi - (Gonzalez-Sponga, 1998)[3]
          - Charinus caribensis - (Quintero, 1986)[3]
          - Charinus centralis - Armas & Avila Calvo, 2000
          - Charinus cubensis - (Quintero, 1983)[3]
          - Charinus decu - (Quintero, 1983)[3]
          - Charinus dhofarensis - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
          - Charinus diblemma - Simon, in Fage & Simon 1936
          - Charinus dominicanus - Armas & Gonzalez, 2001
          - Charinus fagei - Weygoldt, 1972
          - Charinus gertschi - Goodnight & Goodnight, 1946
          - Charinus guianensis - (Caporiacco, 1947)[3]
          - Charinus guianensis - (Quintero, 1986)[3]
          - Charinus insularis - Banks, 1902
          - Charinus ioanniticus - (Kritscher, 1959)[3]
          - Charinus jeanneli - Simon, in Fage & Simon 1936
          - Charinus koepeckei - Weygoldt, 1972
          - Charinus madagascariensis - Fage, 1946
          - Charinus milloti - Fage, 1939
          - Charinus montanus - Weygoldt, 1972
          - Charinus muchmorei - Armas & Teruel, 1997
          - Charinus mysticus - Giupponi & Kury, 2002
          - Charinus neocaledonicus - Simon, in Kraepelin 1895
          - Charinus pardillalensis - (Gonzalez-Sponga, 1998)[3]
          - Charinus pescotti - Dunn, 1949
          - Charinus platnicki - (Quintero, 1986)[3]
          - Charinus schirchii - (Mello-Leitao, 1931)[3]
          - Charinus socotranus - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
          - Charinus seychellarum - Kraepelin, 1898
          - Charinus troglobius - Baptista & Giupponi, 2002
          - Charinus tronchonii - (Ravelo, 1975)[3]
          - Charinus wanlessi - (Quintero, 1983)[3]

        - Geslacht Sarax - Simon, 1892
          - Sarax brachydactylus - Simon, 1892
          - Sarax buxtoni - (Gravely, 1915)[3]
          - Sarax cochinensis - (Gravely, 1915)[3]
          - Sarax davidovi - Fage, 1946
          - Sarax javensis - (Gravely, 1915)[3]
          - Sarax mediterraneus - Delle Cave, 1986
          - Sarax rimosus - (Simon, 1901)[3]
          - Sarax sarawakensis - (Thorell, 1888)[3]
          - Sarax singaporae - Gravely, 1911
          - Sarax willeyi - Gravely, 1915

  - Infraorde Neoamblypygi
    - Superfamilie Charontoidea
      - Familie Charontidae - Simon, 1892
        - Geslacht Charon - Karsch, 1879
          - Charon annulipes - Lauterer, 1895
          - Charon gervaisi - Harvey & West, 1998
          - Charon grayi - (Gervais, 1842)[3]
          - Charon oenpelli - Harvey & West, 1998
          - Charon trebax - Harvey & West, 1998

        - Geslacht Stygophrynus - Kraepelin, 1895
          - Stygophrynus forsteri - Dunn, 1949
          - Stygophrynus moultoni - Gravely, 1915
          - Stygophrynus brevispina - Weygoldt, 2002
          - Stygophrynus cavernicola - (Thorell, 1889)[3]
          - Stygophrynus cerberus - Simon, 1901
          - Stygophrynus dammermani - Roewer, 1928
          - Stygophrynus longispina - Gravely, 1915

    - Superfamilie Phrynoidea
      - Familie Phrynichidae
        - Geslacht Damon - C.L. Koch, 1850
          - Damon annulatipes - (Wood, 1869)[3]
          - Damon brachialis - Weygoldt, 1999
          - Damon diadema - (Simon, 1876)[3]
          - Damon gracilis - Weygoldt, 1998
          - Damon johnsonii - (Pocock, 1894)[3]
          - Damon longispinatus - Weygoldt, 1998
          - Damon medius - (Herbst, in Lichtenstein & Herbst 1797)[3]
          - Damon tibialis - (Simon, 1876)[3]
          - Damon uncinatus - Weygoldt, 1999
          - Damon variegatus - (Perty, 1834)[3]

        - Geslacht Euphrynichus - Weygoldt, 1995
          - Euphrynichus amanica - (Werner, 1916)[3]
          - Euphrynichus bacillifer - (Gerstaecker, 1873)[3]

        - Geslacht Musicodamon - Fage, 1939
          - Musicodamon atlanticus - Fage, 1939

        - Geslacht Phrynichodamon - Weygoldt, 1996
          - Phrynichodamon scullyi - (Purcell, 1902)[3]

        - Geslacht Phrynichus - Karsch, 1879
          - Phrynichus brevispinatus - Weygoldt, 1998
          - Phrynichus ceylonicus - (C.L.Koch, 1843)[3]
          - Phrynichus deflersi - Simon, 1887
          - Phrynichus dhofarensis - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
          - Phrynichus exophthalmus - Whittick, 1940
          - Phrynichus gaucheri - Weygoldt, 1998
          - Phrynichus heurtaultae - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
          - Phrynichus jayakari - Pocock, 1894
          - Phrynichus longespina - (Simon, 1936)[3]
          - Phrynichus lunatus - (Pallas, 1772)
          - Phrynichus madagascariensis - Weygoldt, 1998
          - Phrynichus nigrimanus - (C.L.Koch, 1847)[3]
          - Phrynichus orientalis - Weygoldt, 1998
          - Phrynichus phipsoni - Pocock, 1894
          - Phrynichus pusillus - Pocock, 1894
          - Phrynichus reniformis - (Linnaeus, 1758)[3]
          - Phrynichus scaber - (Gervais, 1844)[3]
          - Phrynichus spinitarsus - Weygoldt, 1998

        - Geslacht Trichodamon - Mello-Leitão, 1935
          - Trichodamon froesi - Mello-Leitao, 1940
          - Trichodamon princeps - Mello-Leitao, 1935
          - Trichodamon pusillus - Mello-Leitao, 1936

        - Geslacht Xerophrynus - Weygoldt, 1996
          - Xerophrynus machadoi - (Fage, 1951)[3]

      - Familie Phrynidae
        - Geslacht Acanthophrynus - Kraepelin, 1899
          - Acanthophrynus coronatus - (Butler, 1873)[3]

        - Geslacht Electrophrynus  † - Petrunkevitch, 1971
          - Electrophrynus mirus  † - Petrunkevitch, 1971

        - Geslacht Heterophrynus - Pocock, 1894
          - Heterophrynus alces - Pocock, 1902
          - Heterophrynus armiger - Pocock, 1902
          - Heterophrynus batesii - (Butler, 1873)[3]
          - Heterophrynus brevimanus - Mello-Leitao, 1931
          - Heterophrynus cervinus - Pocock, 1894
          - Heterophrynus cheiracanthus - (Gervais, 1842)[3]
          - Heterophrynus elaphus - Pocock, 1903
          - Heterophrynus gorgo - (Wood, 1869)[3]
          - Heterophrynus pumilio - (C.L.Koch, 1840)[3]
          - Heterophrynus seriatus - Mello-Leitao, 1940
          - Heterophrynus vesanicus - Mello-Leitao, 1941

        - Geslacht Paraphrynus - Moreno, 1940
          - Paraphrynus azteca - (Pocock, 1894)[3]
          - Paraphrynus baeops - Mullinex, 1975
          - Paraphrynus chacmool - (Rowland, 1973)[3]
          - Paraphrynus chiztun - (Rowland, 1973)[3]
          - Paraphrynus cubensis - Quintero, 1983
          - Paraphrynus emaciatus - Mullinex, 1975
          - Paraphrynus grubbsi - Cokendolpher & Sissom, 2001
          - Paraphrynus intermedius - (Franganillo, 1926)
          - Paraphrynus laevifrons - (Pocock, 1894)[3]
          - Paraphrynus macrops - (Pocock, 1894)[3]
          - Paraphrynus mexicanus - (Bilimek, 1867)[3]
          - Paraphrynus pococki - Mullinex, 1975
          - Paraphrynus raptator - (Pocock, 1902)[3]
          - Paraphrynus reddelli - Mullinex, 1979
          - Paraphrynus robustus - (Franganillo, 1931)[3]
          - Paraphrynus subspinosus - Franganillo, 1936
          - Paraphrynus velmae - Mullinex, 1975
          - Paraphrynus viridiceps - (Pcocok, 1894)[3]
          - Paraphrynus williamsi - Mullinex, 1975

        - Geslacht Phrynus - Lamarck, 1801
          - Phrynus asperatipes - Wood, 1863
          - Phrynus barbadensis - (Pocock, 1894)[3]
          - Phrynus cozumel - Armas, 1995
          - Phrynus damonidaensis - Quintero, 1981
          - Phrynus eucharis - Armas & Gonzalez, 2001
          - Phrynus fossilis  † - Keferstein, 1828
          - Phrynus fuscimanus - C.L.Koch, 1847
          - Phrynus garridoi - Armas, 1994
          - Phrynus gervaisii - (Pocock, 1894)[3]
          - Phrynus goesii - Thorell, 1889
          - Phrynus hispaniolae - Armas & Gonzalez, 2001
          - Phrynus kennidae - Armas & Gonzalez, 2001
          - Phrynus levii - Quintero, 1981
          - Phrynus longipes - (Pocock, 1894)[3]
          - Phrynus maesi - Armas, 1995
          - Phrynus marginemaculatus - C.L.Koch, 1840
          - Phrynus noeli - Armas & Perez, 1994
          - Phrynus operculatus - Pocock, 1902
          - Phrynus palenque - Armas, 1995
          - Phrynus parvulus - Pocock, 1902
          - Phrynus pavesii - Fenizia, 1897
          - Phrynus pinarensis - Franganillo, 1940
          - Phrynus pinero - Armas & Avila Calvo, 2000
          - Phrynus pseudoparvulus - Armas & Viquez, 2001
          - Phrynus pulchripes - (Pocock, 1894)[3]
          - Phrynus resinae  † - (Schawaller, 1979)[3]
          - Phrynus santarensis - (Pocock, 1894)[3]
          - Phrynus tessellatus - (Pocock, 1894)[3]
          - Phrynus viridescens - Franganillo, 1931
          - Phrynus whitei - Gervais, 1842
          - Tarantula cordata - Lichtenstein, 1796
- Onderorde Paleoamblypygi
  - Superfamilie Paracharontoidea
    - Familie Paracharontidae
      - Geslacht Paracharon - Hansen, 1921
        - Paracharon caecus - Hansen, 1921

    - Familie incertae sedis
      - Geslacht Britopygus  † - Dunlop & Martill, 2002
        - Britopygus weygoldti  † - Dunlop & Martill, 2002

      - Geslacht Graeophonus  † - Scudder, 1890
        - Graeophonus anglicus  † - Pocock, 1911
        - Graeophonus carbonarius  † - (Scudder, 1876)[3]

      - Geslacht Sorellophrynus  † - Harvey, 2002
        - Sorellophrynus carbonarius  † - Petrunkevitch, 1913

      - Geslacht Thelyphrynus  † - Petrunkevitch, 1913
        - Thelyphrynus elongatus  † - Petrunkevitch, 1913

title: Zweepspinnen

wikitext:
{{Taxobox
| type=dier
| afbeelding=Amblypigid.jpg
| afbeeldingtekst=''[[Damon diadema]]''
| rijk= [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam=[[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse=[[Spinachtigen|Arachnida]] (Spinachtigen)
| taxon=[[Orde (biologie)|Orde]]
| w-naam=Amblypygi
| auteur=[[Tord Tamerlan Teodor Thorell|Thorell]]
| datum=1883
| commons=Category:Amblypygi
| species=Amblypygi
}}
De '''zweepspinnen''' (Amblypygi) of '''geselspinnen'''<ref name=":0">{{Citeer boek |titel=Encyclopedie Van Het Dierenrijk |achternaam=Marcon |uitgever=Atrium |datum=1983 |pagina=54 |isbn=90-6113-334-3}}</ref> zijn een [[orde (biologie)|orde]] in de [[klasse (biologie)|klasse]] van de spinachtigen ([[Spinachtigen|Arachnida]]). De wetenschappelijke naam betekent "stompe achterkant", vanwege het ontbreken van een achterlijfsuitsteeksel ([[telson]]).

== Kenmerken ==
De spinachtige heeft vier paar poten, waarvan het eerste paar fungeert als lange 'zwepen' waarmee hij de omgeving betast, en voedsel zoekt.<ref name=":0" /> De 'zwepen' zijn viermaal zijn eigen lichaamslengte. De zweepspin is voor de mens ongevaarlijk, zijn belangrijkste wapen bestaat uit zijn lange poten waarmee hij hard weg kan rennen. Met de [[Pedipalp|pedipalpen]] op het voorste segment grijpt hij prooien vast en kan de spin bijten, wat hij alleen in uiterste gevallen zal doen. De zweepspin is niet giftig. Ze worden 5 tot 40 millimeter lang (lichaam: de voelpoten kunnen tot 25 centimeter lang worden bij sommige soorten).

Zweepspinnen moeten niet verward worden met de [[zweepstaartschorpioenen]] die eveneens verlengde uitsteeksels hebben maar dan aan de achterzijde van het achterlijf.

== Leefwijze ==
De zweepspin is anders dan zijn naam doet vermoeden geen echte spin. Zweepspinnen zijn nachtactief<ref name=":0" /> en leven vooral in donkere grotten en voeden zich met insecten.

== Onderverdeling ==
Er zijn 159 beschreven nog levende soorten zweepspinnen, die worden verdeeld in 5 [[familie (biologie)|families]], 17 [[Geslacht (biologie)|genera]] en 159 [[soort]]en. Daarnaast zijn er 8 fossiele soorten bekend.

== Verspreiding en leefgebied ==
Soorten van deze zweepspin komen voor in [[Afrika]], [[Zuid-Amerika]] en [[Azië]]<ref name="schizomida">{{Citeer web
| url = http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Amblypygi1.htm
| titel = SYNOPSIS OF THE DESCRIBED Amblypygi OF THE WORLD
| bezochtdatum = 19-02-2010
| auteur =
| achternaam =
| voornaam =
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 03-07-2005
| formaat =
| werk =
| uitgever =
| paginas =
| taal = en
| archiefurl =
| archiefdatum =
| citaat =
}}</ref> en geven de voorkeur aan vochtige biotopen.<ref name=":0" />

== Onderverdeling ==
* Onderorde [[Euamblypygi]]
** Infraorde [[Charinina]]
*** Superfamilie [[Charinoidea]]
**** Familie [[Charinidae]] - Quintero, 1986
***** Geslacht ''[[Catageus]]'' - Thorell, 1889
****** ''[[Catageus pusillus]]'' - Thorell, 1889
***** Geslacht ''[[Charinus]]'' - Simon, 1892
****** ''[[Charinus abbatei]]'' - Delle Cave, 1986
****** ''[[Charinus acaraje]]'' - Pinto-da-Rocha, Machado & Weygoldt, 2002
****** ''[[Charinus asturius]]'' - Pinto-da-Rocha, Machado & Weygoldt, 2002
****** ''[[Charinus acosta]]'' - (Quintero, 1983)<ref name="hernoemd1">[[Zoölogische nomenclatuur#Auteur|Hernoemd]]: Als het taxon later naar een ander geslacht verhuist, dan komt deze auteurscitatie tussen haakjes te staan.</ref>
****** ''[[Charinus africanus]]'' - Hansen, 1921
****** ''[[Charinus australianus]]'' - (L. Koch, 1867)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus bengalensis]]'' - (Gravely, 1911)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus bordoni]]'' - (Ravelo, 1975)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus brazilianus]]'' - Weygoldt, 1972
****** ''[[Charinus camachoi]]'' - (Gonzalez-Sponga, 1998)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus caribensis]]'' - (Quintero, 1986)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus centralis]]'' - Armas & Avila Calvo, 2000
****** ''[[Charinus cubensis]]'' - (Quintero, 1983)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus decu]]'' - (Quintero, 1983)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus dhofarensis]]'' - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
****** ''[[Charinus diblemma]]'' - Simon, in Fage & Simon 1936
****** ''[[Charinus dominicanus]]'' - Armas & Gonzalez, 2001
****** ''[[Charinus fagei]]'' - Weygoldt, 1972
****** ''[[Charinus gertschi]]'' - Goodnight & Goodnight, 1946
****** ''[[Charinus guianensis]]'' - (Caporiacco, 1947)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus guianensis]]'' - (Quintero, 1986)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus insularis]]'' - Banks, 1902
****** ''[[Charinus ioanniticus]]'' - (Kritscher, 1959)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus jeanneli]]'' - Simon, in Fage & Simon 1936
****** ''[[Charinus koepeckei]]'' - Weygoldt, 1972
****** ''[[Charinus madagascariensis]]'' - Fage, 1946
****** ''[[Charinus milloti]]'' - Fage, 1939
****** ''[[Charinus montanus]]'' - Weygoldt, 1972
****** ''[[Charinus muchmorei]]'' - Armas & Teruel, 1997
****** ''[[Charinus mysticus]]'' - Giupponi & Kury, 2002
****** ''[[Charinus neocaledonicus]]'' - Simon, in Kraepelin 1895
****** ''[[Charinus pardillalensis]]'' - (Gonzalez-Sponga, 1998)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus pescotti]]'' - Dunn, 1949
****** ''[[Charinus platnicki]]'' - (Quintero, 1986)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus schirchii]]'' - (Mello-Leitao, 1931)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus socotranus]]'' - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
****** ''[[Charinus seychellarum]]'' - Kraepelin, 1898
****** ''[[Charinus troglobius]]'' - Baptista & Giupponi, 2002
****** ''[[Charinus tronchonii]]'' - (Ravelo, 1975)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charinus wanlessi]]'' - (Quintero, 1983)<ref name="hernoemd1" />
***** Geslacht ''[[Sarax]]'' - Simon, 1892
****** ''[[Sarax brachydactylus]]'' - Simon, 1892
****** ''[[Sarax buxtoni]]'' - (Gravely, 1915)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Sarax cochinensis]]'' - (Gravely, 1915)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Sarax davidovi]]'' - Fage, 1946
****** ''[[Sarax javensis]]'' - (Gravely, 1915)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Sarax mediterraneus]]'' - Delle Cave, 1986
****** ''[[Sarax rimosus]]'' - (Simon, 1901)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Sarax sarawakensis]]'' - (Thorell, 1888)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Sarax singaporae]]'' - Gravely, 1911
****** ''[[Sarax willeyi]]'' - Gravely, 1915
** Infraorde [[Neoamblypygi]]
*** Superfamilie [[Charontoidea]]
**** Familie [[Charontidae]] - Simon, 1892
***** Geslacht ''[[Charon (geslacht)|Charon]]'' - Karsch, 1879
****** ''[[Charon annulipes]]'' - Lauterer, 1895
****** ''[[Charon gervaisi]]'' - Harvey & West, 1998
****** ''[[Charon grayi]]'' - (Gervais, 1842)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Charon oenpelli]]'' - Harvey & West, 1998
****** ''[[Charon trebax]]'' - Harvey & West, 1998
***** Geslacht ''[[Stygophrynus]]'' - Kraepelin, 1895
****** ''[[Stygophrynus forsteri]]'' - Dunn, 1949
****** ''[[Stygophrynus moultoni]]'' - Gravely, 1915
****** ''[[Stygophrynus brevispina]]'' - Weygoldt, 2002
****** ''[[Stygophrynus cavernicola]]'' - (Thorell, 1889)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Stygophrynus cerberus]]'' - Simon, 1901
****** ''[[Stygophrynus dammermani]]'' - Roewer, 1928
****** ''[[Stygophrynus longispina]]'' - Gravely, 1915
*** Superfamilie [[Phrynoidea]]
**** Familie [[Phrynichidae]]
***** Geslacht ''[[Damon (geslacht)|Damon]]'' - C.L. Koch, 1850
****** ''[[Damon annulatipes]]'' - (Wood, 1869)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Damon brachialis]]'' - Weygoldt, 1999
****** ''[[Damon diadema]]'' - (Simon, 1876)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Damon gracilis]]'' - Weygoldt, 1998
****** ''[[Damon johnsonii]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Damon longispinatus]]'' - Weygoldt, 1998
****** ''[[Damon medius]]'' - (Herbst, in Lichtenstein & Herbst 1797)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Damon tibialis]]'' - (Simon, 1876)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Damon uncinatus]]'' - Weygoldt, 1999
****** ''[[Damon variegatus]]'' - (Perty, 1834)<ref name="hernoemd1" />
***** Geslacht ''[[Euphrynichus]]'' - Weygoldt, 1995
****** ''[[Euphrynichus amanica]]'' - (Werner, 1916)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Euphrynichus bacillifer]]'' - (Gerstaecker, 1873)<ref name="hernoemd1" />
***** Geslacht ''[[Musicodamon]]'' - Fage, 1939
****** ''[[Musicodamon atlanticus]]'' - Fage, 1939
***** Geslacht ''[[Phrynichodamon]]'' - Weygoldt, 1996
****** ''[[Phrynichodamon scullyi]]'' - (Purcell, 1902)<ref name="hernoemd1" />
***** Geslacht ''[[Phrynichus (geslacht)|Phrynichus]]'' - Karsch, 1879
****** ''[[Phrynichus brevispinatus]]'' - Weygoldt, 1998
****** ''[[Phrynichus ceylonicus]]'' - (C.L.Koch, 1843)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynichus deflersi]]'' - Simon, 1887
****** ''[[Phrynichus dhofarensis]]'' - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
****** ''[[Phrynichus exophthalmus]]'' - Whittick, 1940
****** ''[[Phrynichus gaucheri]]'' - Weygoldt, 1998
****** ''[[Phrynichus heurtaultae]]'' - Weygoldt, Pohl & Polak, 2002
****** ''[[Phrynichus jayakari]]'' - Pocock, 1894
****** ''[[Phrynichus longespina]]'' - (Simon, 1936)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynichus lunatus]]'' - (Pallas, 1772)
****** ''[[Phrynichus madagascariensis]]'' - Weygoldt, 1998
****** ''[[Phrynichus nigrimanus]]'' - (C.L.Koch, 1847)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynichus orientalis]]'' - Weygoldt, 1998
****** ''[[Phrynichus phipsoni]]'' - Pocock, 1894
****** ''[[Phrynichus pusillus]]'' - Pocock, 1894
****** ''[[Phrynichus reniformis]]'' - (Linnaeus, 1758)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynichus scaber]]'' - (Gervais, 1844)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynichus spinitarsus]]'' - Weygoldt, 1998
***** Geslacht ''[[Trichodamon]]'' - Mello-Leitão, 1935
****** ''[[Trichodamon froesi]]'' - Mello-Leitao, 1940
****** ''[[Trichodamon princeps]]'' - Mello-Leitao, 1935
****** ''[[Trichodamon pusillus]]'' - Mello-Leitao, 1936
***** Geslacht ''[[Xerophrynus]]'' - Weygoldt, 1996
****** ''[[Xerophrynus machadoi]]'' - (Fage, 1951)<ref name="hernoemd1" />
**** Familie [[Phrynidae]]
***** Geslacht ''[[Acanthophrynus]]'' - Kraepelin, 1899
****** ''[[Acanthophrynus coronatus]]'' - (Butler, 1873)<ref name="hernoemd1" />
***** Geslacht ''[[Electrophrynus]]'' {{†}} - Petrunkevitch, 1971
****** ''[[Electrophrynus mirus]]'' {{†}} - Petrunkevitch, 1971
***** Geslacht ''[[Heterophrynus]]'' - Pocock, 1894
****** ''[[Heterophrynus alces]]'' - Pocock, 1902
****** ''[[Heterophrynus armiger]]'' - Pocock, 1902
****** ''[[Heterophrynus batesii]]'' - (Butler, 1873)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Heterophrynus brevimanus]]'' - Mello-Leitao, 1931
****** ''[[Heterophrynus cervinus]]'' - Pocock, 1894
****** ''[[Heterophrynus cheiracanthus]]'' - (Gervais, 1842)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Heterophrynus elaphus]]'' - Pocock, 1903
****** ''[[Heterophrynus gorgo]]'' - (Wood, 1869)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Heterophrynus pumilio]]'' - (C.L.Koch, 1840)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Heterophrynus seriatus]]'' - Mello-Leitao, 1940
****** ''[[Heterophrynus vesanicus]]'' - Mello-Leitao, 1941
***** Geslacht ''[[Paraphrynus]]'' - Moreno, 1940
****** ''[[Paraphrynus azteca]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus baeops]]'' - Mullinex, 1975
****** ''[[Paraphrynus chacmool]]'' - (Rowland, 1973)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus chiztun]]'' - (Rowland, 1973)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus cubensis]]'' - Quintero, 1983
****** ''[[Paraphrynus emaciatus]]'' - Mullinex, 1975
****** ''[[Paraphrynus grubbsi]]'' - Cokendolpher & Sissom, 2001
****** ''[[Paraphrynus intermedius]]'' - (Franganillo, 1926)
****** ''[[Paraphrynus laevifrons]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus macrops]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus mexicanus]]'' - (Bilimek, 1867)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus pococki]]'' - Mullinex, 1975
****** ''[[Paraphrynus raptator]]'' - (Pocock, 1902)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus reddelli]]'' - Mullinex, 1979
****** ''[[Paraphrynus robustus]]'' - (Franganillo, 1931)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus subspinosus]]'' - Franganillo, 1936
****** ''[[Paraphrynus velmae]]'' - Mullinex, 1975
****** ''[[Paraphrynus viridiceps]]'' - (Pcocok, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Paraphrynus williamsi]]'' - Mullinex, 1975
***** Geslacht ''[[Phrynus]]'' - Lamarck, 1801
****** ''[[Phrynus asperatipes]]'' - Wood, 1863
****** ''[[Phrynus barbadensis]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus cozumel]]'' - Armas, 1995
****** ''[[Phrynus damonidaensis]]'' - Quintero, 1981
****** ''[[Phrynus eucharis]]'' - Armas & Gonzalez, 2001
****** ''[[Phrynus fossilis]]'' {{†}} - Keferstein, 1828
****** ''[[Phrynus fuscimanus]]'' - C.L.Koch, 1847
****** ''[[Phrynus garridoi]]'' - Armas, 1994
****** ''[[Phrynus gervaisii]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus goesii]]'' - Thorell, 1889
****** ''[[Phrynus hispaniolae]]'' - Armas & Gonzalez, 2001
****** ''[[Phrynus kennidae]]'' - Armas & Gonzalez, 2001
****** ''[[Phrynus levii]]'' - Quintero, 1981
****** ''[[Phrynus longipes]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus maesi]]'' - Armas, 1995
****** ''[[Phrynus marginemaculatus]]'' - C.L.Koch, 1840
****** ''[[Phrynus noeli]]'' - Armas & Perez, 1994
****** ''[[Phrynus operculatus]]'' - Pocock, 1902
****** ''[[Phrynus palenque]]'' - Armas, 1995
****** ''[[Phrynus parvulus]]'' - Pocock, 1902
****** ''[[Phrynus pavesii]]'' - Fenizia, 1897
****** ''[[Phrynus pinarensis]]'' - Franganillo, 1940
****** ''[[Phrynus pinero]]'' - Armas & Avila Calvo, 2000
****** ''[[Phrynus pseudoparvulus]]'' - Armas & Viquez, 2001
****** ''[[Phrynus pulchripes]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus resinae]]'' {{†}} - (Schawaller, 1979)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus santarensis]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus tessellatus]]'' - (Pocock, 1894)<ref name="hernoemd1" />
****** ''[[Phrynus viridescens]]'' - Franganillo, 1931
****** ''[[Phrynus whitei]]'' - Gervais, 1842
****** ''[[Tarantula cordata]]'' - Lichtenstein, 1796
* Onderorde [[Paleoamblypygi]]
** Superfamilie [[Paracharontoidea]]
*** Familie [[Paracharontidae]]
**** Geslacht ''[[Paracharon]]'' - Hansen, 1921
***** ''[[Paracharon caecus]]'' - Hansen, 1921
*** Familie incertae sedis
**** Geslacht ''[[Britopygus]]'' {{†}} - Dunlop & Martill, 2002
***** ''[[Britopygus weygoldti]]'' {{†}} - Dunlop & Martill, 2002
**** Geslacht ''[[Graeophonus]]'' {{†}} - Scudder, 1890
***** ''[[Graeophonus anglicus]]'' {{†}} - Pocock, 1911
***** ''[[Graeophonus carbonarius]]'' {{†}} - (Scudder, 1876)<ref name="hernoemd1" />
**** Geslacht ''[[Sorellophrynus]]'' {{†}} - Harvey, 2002
***** ''[[Sorellophrynus carbonarius]]'' {{†}} - Petrunkevitch, 1913
**** Geslacht ''[[Thelyphrynus]]'' {{†}} - Petrunkevitch, 1913
***** ''[[Thelyphrynus elongatus]]'' {{†}} - Petrunkevitch, 1913
{{Taxonbalk}}
{{Appendix}}

[[Categorie:Zweepspinnen| ]]

title: Zweepspinnen

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

title: Orde

Portaal: Biologie


text:
# Clathria (Thalysias) rubispina
Clathria (Thalysias) rubispina is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Clathria en behoort tot de familie Microcionidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1814 door Lamarck.

title: Clathria (Thalysias) rubispina

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Clathria (Thalysias) rubispina''
| titelweergave   =''Clathria (Thalysias) rubispina''
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Parazoa]] (Sponsachtigen)
| stam            = [[Porifera]] (Sponsdieren)
| klasse          = [[Demospongiae]] (Gewone sponzen)
| orde            = [[Poecilosclerida]]
| familie         = [[Microcionidae]]
| geslacht        = ''[[Clathria]]''
| w-naam          = ''Clathria (Thalysias) rubispina''
| taxon           = [[Soort]]
| auteur          = Lamarck
| datum           = 1814
| haakjes         = ja
| worms           = 167777
}}
'''''Clathria (Thalysias) rubispina''''' is een [[Sponsdieren|spons]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[gewone sponzen]] (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit [[kiezelnaald]]en en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.

De spons behoort tot het geslacht ''[[Clathria]]'' en behoort tot de familie [[Microcionidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1814 door Lamarck.

{{Appendix|2=
*van Soest, R. (2011). ''Clathria (Thalysias) rubispina'' (Lamarck, 1814). In: Van Soest, R.W.M, Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, de Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=167777.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|07}}
{{DEFAULTSORT:Clathria (Thalysias) rubispina}}
[[Categorie:Clathria]]

title: Clathria (Thalysias) rubispina

Onderrijk: Parazoa (Sponsachtigen)

Stam: Porifera (Sponsdieren)

Klasse: Demospongiae (Gewone sponzen)

Orde: Poecilosclerida

Familie: Microcionidae

Geslacht: Clathria

title: Soort


text:
# Jassa myersi
Jassa myersi is een vlokreeftensoort uit de familie van de Ischyroceridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Conlan.

title: Jassa myersi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Jassa myersi''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Amphipoda]]
| familie = [[Ischyroceridae]]
| geslacht = ''[[Jassa]]''
| w-naam = ''Jassa myersi''
| auteur = Conlan
| datum = 1990
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 491722
}}
'''''Jassa myersi''''' is een [[vlokreeften]]soort uit de familie van de [[Ischyroceridae]].<ref>Lowry, J. (2012). <i>Jassa myersi</i> Conlan, 1990. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=491722</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Conlan.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|21}}

[[Categorie:Ischyroceridae]]

title: Jassa myersi

Klasse: Malacostraca

Orde: Amphipoda

Familie: Ischyroceridae

Geslacht: Jassa

title: Soort


text:
# Fresno (Tolima)
Fresno is een gemeente in het Colombiaanse departement Tolima. De gemeente telt 30.750 inwoners (2005). Een grote economische sector van de gemeente, gelegen in de Cordillera Central, is de koffieteelt.

## Afbeeldingen
Alpujarra · Alvarado · Ambalema · Anzoátegui · Armero · Ataco · Cajamarca · Carmen de Apicalá · Casabianca · Chaparral · Coello · Coyaima · Cunday · Dolores · Espinal · Falan · Flandes · Fresno · Guamo · Herveo · Honda · Ibagué · Icononzo · Lérida · Líbano · Mariquita · Melgar · Murrilo · Natagaima · Ortega · Palocabildo · Piedras · Planadas · Prado · Purificación · Rioblanco · Roncesvalles · Rovira · Saldaña · San Antonio · San Luis · Santa Isabel · Suárez · Valle de San Juan · Venadillo · Villahermosa · Villarrica

title: Fresno (Tolima)

wikitext:
{{Infobox gemeente Colombia
| naam = Fresno
| kaart = Colombia - Tolima - Fresno.svg
| dep = Tolima
| inwoners = 30.750
| census = 2005
| flag = Flag of Fresno (Tolima).svg
| coa =
| hoogte = 1465
| km2 = 208
| image = Fresno Tolima.jpg
| www = fresno-tolima.gov.co
}}
'''Fresno''' is een [[Gemeenten van Colombia|gemeente]] in het [[Colombia|Colombiaanse]] departement [[Tolima]]. De gemeente telt 30.750 inwoners (2005). Een grote economische sector van de gemeente, gelegen in de [[Cordillera Central (Colombia)|Cordillera Central]], is de [[Koffie (Coffea)|koffie]]teelt.

==Afbeeldingen==
<gallery>
Iglesia.02.jpg
CALLES DEL FRESNO.JPG
</gallery>

{{Navigatie departement Tolima}}
{{Commonscat|Fresno, Tolima}}

[[Categorie:Gemeente in Tolima]]

title: Situering

Departement: Tolima

title: Algemeen

Oppervlakte: 208 km²

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: Locatie van Fresno in Tolima

title: Foto's

Portaal: Colombia


text:
# Epinotia medioviridana
Epinotia medioviridana is een vlinder uit de familie van de bladrollers (Tortricidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1908 door Kearfott.

title: Epinotia medioviridana

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Epinotia medioviridana''
| afbeelding =
| familie = [[Bladrollers|Tortricidae]] (Bladrollers)
| onderfamilie = [[Olethreutinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Epinotia]]''
| w-naam = ''Epinotia medioviridana''
| auteur = Kearfott
| datum = 1908
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Epinotia medioviridana''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Bladrollers|bladrollers (Tortricidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1908 door Kearfott.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Epinotia|medioviridana]]

title: Epinotia medioviridana

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Tortricidae (Bladrollers)

Onderfamilie: Olethreutinae

Geslacht: Epinotia

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Trioxys rokkoensis
Trioxys rokkoensis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Davidian in 2007.

title: Trioxys rokkoensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Trioxys rokkoensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Schildwespen|Braconidae]] (Schildwespen)
| geslacht = ''[[Trioxys]]''
| w-naam = ''Trioxys rokkoensis''
| auteur = Davidian
| datum = 2007
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Trioxys rokkoensis''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Schildwespen|schildwespen (Braconidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Davidian in 2007.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|09}}

[[Categorie:Trioxys|rokkoensis]]

title: Trioxys rokkoensis

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Braconidae (Schildwespen)

Geslacht: Trioxys

title: Soort


text:
# Guglielmo Ferrero
Guglielmo Ferrero, uitspraak [guʎˈːelmo ferˈːero] (Portici, 21 juli 1871 - Mont-Pelerin-sur-Vevey, 3 augustus 1942) was een Italiaans historicus, journalist en romanschrijver, auteur van Grandezza e decadenza di Roma (6 dln., 1903-1908). Ferrero wijdde zijn geschriften aan het liberalisme.
Ferrero studeerde rechten in Pisa, Bologna en Turijn. Kort daarop trouwde hij met Gina Lombroso, een dochter van Cesare Lombroso, een socioloog en historicus, met wie hij La donna delinquente, la prostituta e la donna normale schreef. Van 1891 tot 1894 hield Ferrero een uitgebreide rondreis door Europa en in 1897 schreef hij over zijn reiservaringen L'Europa giovane.
In 1908 werd hij door Theodore Roosevelt in het Witte Huis uitgenodigd.
Hij gaf lezingen in het noordoosten van de Verenigde Staten die in 1909 werden verzameld en gepubliceerd als Characters and Events of Roman History.
Na zijn studie van de geschiedenis van Rome begon Ferrero met het schrijven van politieke essays en romans (Fra i due mondi in 1913, Discorsi ai sordi in 1925 en Le due verità in 1933-1939). Toen het fascistische bewind van de Zwarthemden in 1925 liberale intellectuelen ertoe dwong Italië te verlaten, weigerde Ferrero dit en werd onder huisarrest geplaatst. In 1929 aanvaardde Ferrero een hoogleraarschap in Genève. Zijn laatste werken (Avventura: Bonaparte in Italia: 1796-1797, Reconstruction: Talleyrand a Vienne, Potere en Le due rivoluzioni francesi) waren echter gewijd aan de Franse Revolutie en Napoleon.
Zijn historisch-sociologisch testament verscheen in 1942 in het Frans - 'Pouvoir' -'Macht', waarin de legitimiteit van het recht tot bevelen centraal staat.

title: Guglielmo Ferrero

wikitext:
[[Bestand:PSM V52 D781 Guglielmo Ferrero.jpg|thumb|Guglielmo Ferrero]]
'''Guglielmo Ferrero''', uitspraak {{IPA|guʎˈːelmo ferˈːero}} ([[Portici]], [[21 juli]] [[1871]] - [[Mont-Pelerin-sur-Vevey]], [[3 augustus]] [[1942]]) was een [[Italië|Italiaans]] historicus, journalist en romanschrijver, auteur van ''Grandezza e decadenza di Roma''<ref>Vertaald naar het Nederlands als: ''Rome's grootheid en verval'', Amsterdam, 1907-1909.</ref> (6 dln., 1903-1908). Ferrero wijdde zijn geschriften aan het [[liberalisme]].

Ferrero studeerde rechten in [[Pisa (stad)|Pisa]], [[Bologna (stad)|Bologna]] en [[Turijn (stad)|Turijn]]. Kort daarop trouwde hij met Gina Lombroso, een dochter van [[Cesare Lombroso]], een socioloog en historicus, met wie hij ''La donna delinquente, la prostituta e la donna normale'' schreef. Van [[1891]] tot [[1894]] hield Ferrero een uitgebreide rondreis door [[Europa (werelddeel)|Europa]] en in 1897 schreef hij over zijn reiservaringen ''L'Europa giovane''.

In [[1908]] werd hij door [[Theodore Roosevelt]] in het [[Witte Huis (Washington D.C.)|Witte Huis]] uitgenodigd.

Hij gaf lezingen in het noordoosten van de Verenigde Staten die in [[1909]] werden verzameld en gepubliceerd als ''Characters and Events of Roman History''.

Na zijn studie van de geschiedenis van Rome begon Ferrero met het schrijven van politieke essays en romans (''Fra i due mondi'' in [[1913]], ''Discorsi ai sordi'' in [[1925]] en ''Le due verità'' in [[1933]]-[[1939]]). Toen het [[fascisme|fascistische]] bewind van de [[Zwarthemden]] in [[1925]] liberale intellectuelen ertoe dwong Italië te verlaten, weigerde Ferrero dit en werd onder huisarrest geplaatst. In [[1929]] aanvaardde Ferrero een hoogleraarschap in [[Genève (stad)|Genève]]. Zijn laatste werken (''Avventura: Bonaparte in Italia: 1796-1797'', ''Reconstruction: Talleyrand a Vienne'', ''Potere'' en ''Le due rivoluzioni francesi'') waren echter gewijd aan de [[Franse Revolutie]] en [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]].
Zijn historisch-sociologisch testament verscheen in 1942 in het Frans - 'Pouvoir' -'Macht', waarin de legitimiteit van het recht tot bevelen centraal staat.

==Noten==
{{references|85%}}
{{Wikisource|taal=en|author:Guglielmo Ferrero|Guglielmo Ferrero}}

{{DEFAULTSORT:Ferrero, Guglielmo}}
[[Categorie:Italiaans historicus]]
[[Categorie:20e-eeuws historicus]]


text:
# Geuzeneiland
Het Geuzeneiland, ook wel Kindereiland genoemd, is een eilandje gelegen in het uiterste zuidoosten van de Amsterdamse wijk Geuzenveld ten zuiden van de Geleyn Bouwenszstraat en ten noordwesten van het Sloterpark. Het eilandje ligt omgeven door een driehoek van naamloze sloten met aan de oevers rondom een bomenrij. Ten westen en zuidwesten van het eiland ligt het Sportpark Ookmeer met onderwijsinstellingen.
Het eilandje is bij de bouw van de tuinstad Geuzenveld in de tweede helft van de jaren vijftig aangelegd. Het ligt ten zuiden van een rosarium en bewaakte speeltuin en zou volgens het ontwerp van 1961 voor alle bewoners bestemd zijn. Naast een speelweide zou het eiland voorzieningen krijgen als een openluchttheater, een voliére met exotische vogels en een terrarium wat echter nooit is gerealiseerd. Door gebrek aan financiën voor onderhoud had de natuur vrij spel.
Het eiland werd toen vooral gebruikt door de schooljeugd die daar zonder gevaar voor het verkeer kon spelen en sporten, al dan niet onder begeleiding van volwassenen, leerkrachten of gemeentelijke medewerkers. Ook kon er in de zomer een zomerkamp worden georganiseerd waarbij dan op het eiland in tenten kon worden overnacht. Op het eiland staat ook een clubgebouwtje met kleedkamers en ruimte voor de leiding.
Het eiland is niet vrij toegankelijk en oorspronkelijk door middel van een trekpontje verbonden met de vaste wal. Het trekpontje bestond uit een tweetal ovaalvormige drijvers met in het midden een zestal ronde metalen platen die bij het aanmeren precies paste op een zestal ronde stenen aan beide oevers. Omdat het eilandje hoger ligt dan de andere oever kon men met een trap eveneens in de vorm van ronde stenen naar boven komen. Dit trekpontje kende geen zelfbediening maar kon handmatig door een medewerker met een kabel naar zich worden toegetrokken en daarmee het eiland al dan niet toegankelijk maakte. De bediening kon worden vergrendeld om gebruik door onbevoegden te voorkomen. In de winter bij betrouwbaar ijs op de sloten konden onbevoegden echter wel het eiland vrij betreden.
Sinds 1964 werd er op paarden gereden, aanvankelijk alleen bij zomerkampen, sinds 1966 wordt er ook les gegeven. Het paardrijden groeide uit tot de belangrijkste activiteit op het eiland, de eerste decennia onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Sinds 2013 valt de manege onder een zelfstandige stichting.
In juni 1972 vond er op het Geuzeneiland een pop-weekend plaats. Dit werd georganiseerd door jongerencentrum Buddha. Optredende bands : Grim Harvest , Scapa Flow , Space 7 en Nada (Doest).
Op zaterdag 1 en zondag 2 juni 1974 vond er op het Geuzeneiland een jeugdmuziekfestival plaats. Dit werd georganiseerd door Buurtcentrum Geuzenveld, Jongerencentrum Kwak en Jongerencentrum Buddha. Er werden Nederlandse bands gecontracteerd : Earth and Fire, Livin Blues, Space Seven, Acton Green, Sight, Sail, Distance, The Dutch Rythem Steel Orchestra, Bonnie st Claire met Unit Gloria, Catapult, Jeugd en muziek, de Hobo String Band, Toni Macaroni and the swinging devils, Bintangs en Shoes. Door een slechte promotiecampagne en tegenvallende bezoekersaantallen traden veel artiesten niet op.
Het trekpontje werd in 1987 vervangen door een vaste houten brug die met een hek kan worden afgesloten. Sinds 1974 was er tijdelijk ook een tweede toegangsbrug vanuit het Sloterpark die afgesloten kon worden met een hek, van belang voor de paarden die niet over het trekpontje konden lopen.

title: Geuzeneiland

wikitext:
{{Infobox eiland
| naam        = Geuzeneiland
| locatie     = [[Amsterdam]] [[Nieuw-West]]
| land        =
| vlag        =
| vlagartikel =
| wapen       =
| wapenartikel=
| provincie   =
| regio       =
| km2         =
| omtrek      =
| lengte      =
| breedte     =
| hoogste punt=
| inwoners    =
| postcode    =
| netnummer   =
| aantal      =
| gebruik     = recreatief paardrijden
| mapname     = groot-Amsterdam
| lat_deg     = 52
| lat_min     = 22
| lat_sec     = 19
| lat_dir     = N
| lon_deg     = 4
| lon_min     = 48
| lon_sec     = 22
| lon_dir     = E
| detailkaart =
| detailkaartbijschrift =
| image       =
| caption     =
| image1      =
| caption1    =
| www         =
}}
Het '''Geuzeneiland''', ook wel ''Kindereiland'' genoemd, is een [[eiland]]je gelegen in het uiterste zuidoosten van de Amsterdamse wijk [[Geuzenveld]] ten zuiden van de Geleyn Bouwenszstraat en ten noordwesten van het [[Sloterpark]]. Het eilandje ligt omgeven door een driehoek van naamloze [[sloot (watergang)|sloten]] met aan de oevers rondom een bomenrij. Ten westen en zuidwesten van het eiland ligt het [[Sportpark Ookmeer]] met onderwijsinstellingen.

Het eilandje is bij de bouw van de [[tuinstad]] Geuzenveld in de tweede helft van de jaren vijftig aangelegd. Het ligt ten zuiden van een [[rosarium]] en bewaakte [[speeltuin]] en zou volgens het ontwerp van 1961 voor alle bewoners bestemd zijn. Naast een speelweide zou het eiland voorzieningen krijgen als een [[openluchttheater]], een voliére met exotische vogels en een terrarium wat echter nooit is gerealiseerd. Door gebrek aan financiën voor onderhoud had de natuur vrij spel.<ref>Veranderde buurten in Amsterdam, Geuzenveld, Ineke Teijmant en Bart Sorgedrager, Uitgeverij Bas Lubberhuizen Amsterdam, 2009, ISBN 978 90 5937 2146, bladzijde 40</ref>

Het eiland werd toen vooral gebruikt door de schooljeugd die daar zonder gevaar voor het verkeer kon spelen en sporten, al dan niet onder begeleiding van volwassenen, leerkrachten of gemeentelijke medewerkers. Ook kon er in de zomer een [[zomerkamp (recreatie)|zomerkamp]] worden georganiseerd waarbij dan op het eiland in tenten kon worden overnacht. Op het eiland staat ook een clubgebouwtje met kleedkamers en ruimte voor de leiding.

Het eiland is niet vrij toegankelijk en oorspronkelijk door middel van een [[Fiets- en voetveer|trekpont]]je verbonden met de vaste wal. Het trekpontje bestond uit een tweetal ovaalvormige drijvers met in het midden een zestal ronde metalen platen die bij het aanmeren precies paste op een zestal ronde stenen aan beide oevers. Omdat het eilandje hoger ligt dan de andere oever kon men met een trap eveneens in de vorm van ronde stenen naar boven komen. Dit trekpontje kende geen [[zelfbediening]] maar kon handmatig door een medewerker met een kabel naar zich worden toegetrokken en daarmee het eiland al dan niet toegankelijk maakte. De bediening kon worden vergrendeld om gebruik door onbevoegden te voorkomen. In de winter bij betrouwbaar ijs op de sloten konden onbevoegden echter wel het eiland vrij betreden.<ref>https://geheugenvanwest.amsterdam/page/711/wilma-en-haar-paarden. [https://web.archive.org/web/20171023231157/https://geheugenvanwest.amsterdam/page/711/wilma-en-haar-paarden Gearchiveerd] op 23 oktober 2017.</ref>

[[Bestand:Brug 2372, Amsterdam.jpg|thumb|left|Brug 2372 met op de achtergrond het Geuzeneiland met manege in 2018]]
Sinds 1964 werd er op [[paard (dier)|paarden]] gereden, aanvankelijk alleen bij zomerkampen, sinds 1966 wordt er ook les gegeven. Het paardrijden groeide uit tot de belangrijkste activiteit op het eiland, de eerste decennia onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Sinds 2013 valt de [[manege]] onder een zelfstandige stichting.

In juni 1972 vond er op het Geuzeneiland een pop-weekend plaats. Dit werd georganiseerd door jongerencentrum Buddha. Optredende bands : Grim Harvest , Scapa Flow , Space 7 en Nada (Doest).

Op zaterdag 1 en zondag 2 juni 1974 vond er op het Geuzeneiland een jeugdmuziekfestival plaats. Dit werd georganiseerd door Buurtcentrum Geuzenveld, Jongerencentrum Kwak en Jongerencentrum Buddha. Er werden Nederlandse bands gecontracteerd : Earth and Fire, Livin Blues, Space Seven, Acton Green, Sight, Sail, Distance, The Dutch Rythem Steel Orchestra, Bonnie st Claire met Unit Gloria, Catapult, Jeugd en muziek, de Hobo String Band, Toni Macaroni and the swinging devils, Bintangs en Shoes. Door een slechte promotiecampagne en tegenvallende bezoekersaantallen traden veel artiesten niet op.

Het trekpontje werd in 1987 vervangen door een [[Brug 643|vaste houten brug]] die met een [[hek (afrastering)|hek]] kan worden afgesloten. Sinds 1974 was er tijdelijk ook een tweede toegangsbrug vanuit het Sloterpark die afgesloten kon worden met een hek, van belang voor de paarden die niet over het trekpontje konden lopen.

== Externe link ==
* [https://www.manege-geuzeneiland.nl/ (Stichting) Manege Geuzeneiland]

{{Appendix}}

{{Coor title dms|52|22|19|N|4|48|22|E|scale:200000_type:landmark_region:NL}}

[[Categorie:Amsterdam Nieuw-West]]
[[Categorie:Amsterdams eiland]]
[[Categorie:Kunstmatig eiland in Nederland]]

title: Locatie

Locatie: Amsterdam Nieuw-West

Coördinaten: 52° 22′ NB, 4° 48′ OL

Landgebruik: recreatief paardrijden

Portaal: Amsterdam


text:
# Hydrocanthus delphinus
Hydrocanthus delphinus is een keversoort uit de familie diksprietwaterkevers (Noteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1942 gepubliceerd door Félix Guignot.

title: Hydrocanthus delphinus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Hydrocanthus delphinus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Diksprietwaterkevers|Noteridae]] (Diksprietwaterkevers)
| geslacht = ''[[Hydrocanthus]]''
| w-naam = ''Hydrocanthus delphinus''
| auteur = [[Félix Guignot|Guignot]]
| datum = 1942
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Hydrocanthus delphinus''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[diksprietwaterkevers]] (Noteridae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1942 gepubliceerd door [[Félix Guignot]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Diksprietwaterkevers]]

title: Hydrocanthus delphinus

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Noteridae (Diksprietwaterkevers)

Geslacht: Hydrocanthus

title: Soort


text:
# Skai
Skai is een merknaam voor het kunstleer van de Duitse firma Konrad Hornschuch AG, dat in 1958 op de markt kwam. Het merk verwaterde in de loop der jaren tot de soortnaam "skai" en werd synoniem voor kunstleer. Als zodanig is het opgenomen in het Duitse woordenboek Duden en in de Van Dale.
Tegenwoordig staat skai® (zonder hoofdletter) als merknaam niet alleen voor kunstleer, maar voor een gamma van kunststoffoliën en -bedekkingen voor meubels, ramen en deuren, binnenbekleding van auto's enz.

title: Skai

wikitext:
[[Bestand:Skai-logo.svg|kaderloos|rechts|alt=Skai-logo]]

'''Skai''' is een [[merk|merknaam]] voor het [[kunstleer]] van de Duitse firma Konrad Hornschuch AG, dat in [[1958]] op de markt kwam. Het [[merkverwatering|merk verwaterde]] in de loop der jaren tot de [[soortnaam]] "skai" en werd [[synoniem (taalkunde)|synoniem]] voor [[kunstleer]]. Als zodanig is het opgenomen in het Duitse woordenboek [[Duden]] en in de [[Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal|Van Dale]].

Tegenwoordig staat ''skai®'' (zonder hoofdletter) als merknaam niet alleen voor kunstleer, maar voor een gamma van kunststoffoliën en -bedekkingen voor meubels, ramen en deuren, binnenbekleding van auto's enz.

[[Bestand:Paar korte dameshandschoenen van wit skai met synthetisch tricot en witte bontrand langs de entree, objectnr 61884-A-B.JPG|thumb|none|Paar korte dameshandschoenen van wit skai met synthetisch tricot en witte bontrand langs de entree]]

== Externe link ==
* [https://www.skai.com/en/ Officiële website]

[[Categorie:Kunststof]]
[[Categorie:Merknaam]]


text:
# Mappa Mondo
Mappa Mondo (Italiaans = wereldkaart) is een organisatie van het Nederlandse Rode Kruis die zich bezighoudt met de opvang van kinderen met een levensbedreigende ziekte in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. Om dit mogelijk te maken heeft de organisatie huizen waar de kinderen, die niet meer in een ziekenhuis hoeven te verblijven maar nergens anders heen kunnen, worden verzorgd in een huiselijke sfeer.
De huizen bestaan uit twee geschakelde woningen waarin acht tot tien kinderen kunnen verblijven.

## Vestigingen
Er bestonden in Nederland drie Mappa Mondo-huizen. Een ervan stond in Wezep, deze locatie is in 1997 in gebruik genomen. Het tweede stond in Rijswijk, Mappa Mondo Haaglanden, dat in 2002 werd geopend. Een derde Mappa Mondohuis werd geopend in Waalre bij Eindhoven. In 2015 heeft het Rode Kruis naar nieuwe eigenaars gezocht voor de huizen. Er kwamen vergelijkbare zorgaanbieders en de overheid heeft de aangepaste zorg die het Rode Kruis bood in deze huizen opgenomen in het standaard aanbod. Het Rode Kruis zag daarom dat haar taak als noodhulporganisatie hier overgenomen kon worden door andere aanbieders. Het huis in Wezep is overgenomen door ExpertCare en heeft de naam Villa ExpertCare Wezep gekregen.
In 2006 werd het Mappa Mondo-huis bij Eindhoven gesteund door middel van het tv-programma Hotel Big Brother.

title: Mappa Mondo

wikitext:
[[Afbeelding:Mappa Mondo huis Rijswijk 2003.JPG|thumb|right|270px|''Mappa Mondo-huis in Rijswijk'']]
'''Mappa Mondo''' (''Italiaans = wereldkaart'') is een [[organisatie]] van [[het Nederlandse Rode Kruis]] die zich bezighoudt met de opvang van kinderen met een levensbedreigende ziekte in de leeftijd van 0 tot 18 jaar. Om dit mogelijk te maken heeft de organisatie huizen waar de kinderen, die niet meer in een ziekenhuis hoeven te verblijven maar nergens anders heen kunnen, worden verzorgd in een huiselijke sfeer.

De huizen bestaan uit twee geschakelde woningen waarin acht tot tien kinderen kunnen verblijven.

== Vestigingen ==
Er bestonden in Nederland drie Mappa Mondo-huizen. Een ervan stond in [[Wezep]], deze locatie is in 1997 in gebruik genomen. Het tweede stond in [[Rijswijk (Zuid-Holland)|Rijswijk]], Mappa Mondo Haaglanden, dat in 2002 werd geopend. Een derde Mappa Mondohuis werd geopend in [[Waalre (plaats)|Waalre]] bij [[Eindhoven]]. In 2015 heeft het Rode Kruis naar nieuwe eigenaars gezocht voor de huizen. Er kwamen vergelijkbare zorgaanbieders en de overheid heeft de aangepaste zorg die het Rode Kruis bood in deze huizen opgenomen in het standaard aanbod. Het Rode Kruis zag daarom dat haar taak als noodhulporganisatie hier overgenomen kon worden door andere aanbieders. Het huis in [[Wezep]] is overgenomen door ExpertCare en heeft de naam Villa ExpertCare Wezep gekregen.

In 2006 werd het Mappa Mondo-huis bij Eindhoven gesteund door middel van het tv-programma ''[[Big Brother (Nederland)|Hotel Big Brother]].''

[[Categorie:Zorginstelling in Gelderland]]
[[Categorie:Rijswijk]]
[[Categorie:Rode Kruis]]
[[Categorie:Zorginstelling in Zuid-Holland]]
[[Categorie:Zorginstelling in Noord-Brabant]]


text:
# Proterhinus unicolor
Proterhinus unicolor is een keversoort uit de familie Belidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Perkins.

title: Proterhinus unicolor

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Proterhinus unicolor''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Belidae]]
| geslacht = ''[[Proterhinus]]''
| w-naam = ''Proterhinus unicolor''
| auteur = Perkins
| datum = 1936
| haakjes =
| species = Proterhinus unicolor
| commons =
}}
'''''Proterhinus unicolor''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[Belidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Perkins.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|10}}
[[Categorie:Belidae]]

title: Proterhinus unicolor

Familie: Belidae

Geslacht: Proterhinus

title: Soort


text:
# Kasteel Nieuwgoed
Kasteel Nieuwgoed (ook: Kasteel Nieuwenhove) is een kasteel in de tot de gemeente Gent behorende plaats Zwijnaarde, gelegen aan Grotesteenweg-Zuid 2-8.

## Geschiedenis
Van de oude geschiedenis van het kasteel is niet veel bekend. In 1715 was het eigendom van de familie Soenens. Het brandde af in 1915 en in 1928 werd in opdracht van ridder E. Soenens een nieuw kasteel gebouwd naar ontwerp van Valentin Vaerwyck. Later kwam het in bezit van de familie Goethals.

## Gebouw
Het kasteel is gebouwd naar voorbeeld van het verloren gegane kasteel. Het heeft een voorgevel in neo-Lodewijk XVI-stijl. De ingangspartij heeft een pseudofronton dat voorzien is van de wapenschilden van de families Soenens en de Coninck. Rechts van de symmetrische voorgevel is nog een aanbouw van drie traveeën te zien, wellicht op de plaats van de vroegere kapel.
Links en rechts van het kasteel zijn 18e-eeuwse dienstgebouwen op T-vormige plattegrond. De beelden in en om het park zijn afkomstig van het Kasteel Borgwal te Vurste.
Los hiervan zijn er nog diverse dienstgebouwen, een voormalige oranjerie van 1881, en een boerderijcomplex.
In het park vindt men nog enkele folly's zoals een grot, een torenruïne en een tuinpaviljoen, uit de 1e helft van de 19e eeuw.

title: Kasteel Nieuwgoed

wikitext:
[[Bestand:Gent Zwijnaarde Grotesteenweg-Zuid 2-6 - 212068 - onroerenderfgoed.jpg|miniatuur|Het kasteel in 1979]]
'''Kasteel Nieuwgoed''' (ook: ''Kasteel Nieuwenhove'') is een kasteel in de tot de gemeente [[Gent]] behorende plaats [[Zwijnaarde]], gelegen aan ''Grotesteenweg-Zuid'' 2-8.

==Geschiedenis==
Van de oude geschiedenis van het kasteel is niet veel bekend. In 1715 was het eigendom van de familie ''Soenens''. Het brandde af in 1915 en in 1928 werd in opdracht van ridder E. Soenens een nieuw kasteel gebouwd naar ontwerp van [[Valentin Vaerwyck]]. Later kwam het in bezit van de familie Goethals.

==Gebouw==
Het kasteel is gebouwd naar voorbeeld van het verloren gegane kasteel. Het heeft een voorgevel in neo-Lodewijk XVI-stijl. De ingangspartij heeft een pseudofronton dat voorzien is van de wapenschilden van de families Soenens en ''de Coninck''. Rechts van de symmetrische voorgevel is nog een aanbouw van drie traveeën te zien, wellicht op de plaats van de vroegere kapel.

Links en rechts van het kasteel zijn 18e-eeuwse dienstgebouwen op T-vormige plattegrond. De beelden in en om het park zijn afkomstig van het [[Kasteel Borgwal]] te [[Vurste]].

Los hiervan zijn er nog diverse dienstgebouwen, een voormalige [[oranjerie]] van 1881, en een boerderijcomplex.

In het park vindt men nog enkele [[folly|folly's]] zoals een grot, een torenruïne en een tuinpaviljoen, uit de 1e helft van de 19e eeuw.

{{Appendix|2=
* [https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/26963 Inventaris Onroerend Erfgoed]
{{References}}
}}
{{Coor title dms|51|0|27.48|N|3|41|32.05|E|type:landmark_scale:3125}}

[[Categorie:Kasteel in Oost-Vlaanderen|Nieuwgoed]]
[[Categorie:Zwijnaarde]]
[[Categorie:Onroerend erfgoed in Gent]]


text:
# Transvaal (provincie)
Transvaal was een provincie van Zuid-Afrika van 1910 tot 1994, waarna het werd opgedeeld in de provincies Gauteng, Limpopo, Mpumalanga en het oosten van Noordwest. De naam verwijst naar de ligging ten noorden van de Vaalrivier.
Transvaal was in de periode 1852-1902 een onafhankelijk land officieel bekend als de Zuid-Afrikaansche Republiek, gesticht door de Nederlandstalige Boeren. Na de verovering van de ZAR door het Verenigd Koninkrijk in de Tweede Boerenoorlog werd de republiek omgedoopt tot de Britse Transvaalkolonie, en in 1910 tot provincie van de Unie van Zuid-Afrika.

## Geschiedenis
Het gebied wordt al zeker bewoond sinds de 8e eeuw door de Venda- en Sesothovolkeren. Vanaf 1817 werd de regio als onderdeel van de Mfecane binnengevallen door verschillende Ngunivolkeren zoals de Matabele, die door de Zoeloes uit Natal verdreven waren.

### Zuid-Afrikaansche Republiek
De grenzen van de Transvaalprovincie kwamen overeen met die van de Zuid-Afrikaansche Republiek, een onafhankelijk land geregeerd door de Nederlandstalige Boeren van 1852 tot 1902.
Aan het eind van de jaren dertig van de 19e eeuw vertrokken de Boeren met de Grote Trek naar het binnenland van Zuid-Afrika, waar onder meer de Zuid-Afrikaansche Republiek werd gesticht. Grote steden als Pretoria en Johannesburg ontstonden in deze periode. In 1902 werd de republiek veroverd door het Verenigd Koninkrijk en onderdeel van het Britse Rijk als de Transvaalkolonie.

### Provincie
In 1910 werd de Unie van Zuid-Afrika als Brits dominion  gesticht, waarbij Transvaal samen met de Kaapkolonie, Oranjerivierkolonie en Natalkolonie tot aparte provincies werden omgedoopt. In 1961 stapte de Unie uit het Britse Gemenebest en werd zij de Republiek van Zuid-Afrika. Ten tijde van de apartheid lagen de Bantoestans Venda, KwaNdebele, Gazankulu, KaNgwane, Lebowa en delen van Bophuthatswana in Transvaal.
In 1994, na de eerste algemene verkiezingen van Zuid-Afrika, werden de vroegere provincies hervormd en werd Transvaal verdeeld in Gauteng, Noordwest, Limpopo en Mpumalanga.

title: Transvaal (provincie)

wikitext:
{{Infobox plaats in Zuid-Afrika
| land = Zuid-Afrika
| plaatskop = Voormalige provincie van [[Zuid-Afrika]] [[Bestand:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]]
| naam = Provinsie van Transvaal<br />Province of Transvaal
| flag = Flag of Transvaal.svg|Vlag van Transvaal
| coa = Colony of the Transvaal.png
| map = Map_of_the_provinces_of_South_Africa_1976-1994_with_the_Transvaal_highlighted.svg
| hoofdstad = [[Pretoria]]
| km2 = 262.499
| inwoners = 11.000.000
| jaar = 1991
| dichtheid =
}}
'''Transvaal''' was een [[provincies van Zuid-Afrika|provincie]] van [[Zuid-Afrika]] van [[1910]] tot [[1994]], waarna het werd opgedeeld in de provincies [[Gauteng]], [[Limpopo (provincie)|Limpopo]], [[Mpumalanga]] en het oosten van [[Noordwest (Zuid-Afrika)|Noordwest]]. De naam verwijst naar de ligging ten noorden van de [[Vaalrivier]].

Transvaal was in de periode 1852-1902 een onafhankelijk land officieel bekend als de [[Zuid-Afrikaansche Republiek]], gesticht door de Nederlandstalige [[Afrikaners|Boeren]]. Na de verovering van de ZAR door het [[Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland|Verenigd Koninkrijk]] in de [[Tweede Boerenoorlog]] werd de republiek omgedoopt tot de Britse [[Transvaalkolonie]], en in 1910 tot provincie van de [[Unie van Zuid-Afrika]].

==Geschiedenis==
Het gebied wordt al zeker bewoond sinds de [[8e eeuw]] door de [[Venda (volk)|Venda]]- en [[Sesotho]]volkeren. Vanaf [[1817]] werd de regio als onderdeel van de [[Mfecane]] binnengevallen door verschillende [[Ngunitalen|Ngunivolkeren]] zoals de [[Noord-Ndebele (volk)|Matabele]], die door de [[Zoeloes]] uit [[Natal (kolonie)|Natal]] verdreven waren.

===Zuid-Afrikaansche Republiek===
{{zie hoofdartikel|Zuid-Afrikaansche Republiek}}
De grenzen van de Transvaalprovincie kwamen overeen met die van de Zuid-Afrikaansche Republiek, een onafhankelijk land geregeerd door de Nederlandstalige Boeren van 1852 tot 1902.

Aan het eind van de jaren dertig van de 19e eeuw vertrokken de Boeren met de [[Grote Trek (Zuid-Afrika)|Grote Trek]] naar het binnenland van Zuid-Afrika, waar onder meer de Zuid-Afrikaansche Republiek werd gesticht. Grote steden als [[Pretoria]] en [[Johannesburg]] ontstonden in deze periode. In 1902 werd de republiek veroverd door het Verenigd Koninkrijk en onderdeel van het [[Britse Rijk]] als de [[Transvaalkolonie]].

===Provincie===
In 1910 werd de [[Unie van Zuid-Afrika]] als Brits [[Dominion (Britse Rijk)|dominion]]  gesticht, waarbij Transvaal samen met de [[Britse Kaapkolonie|Kaapkolonie]], [[Oranjerivierkolonie]] en [[Natal (kolonie)|Natalkolonie]] tot aparte provincies werden omgedoopt. In [[1961]] stapte de Unie uit het [[Britse Gemenebest]] en werd zij de [[Republiek van Zuid-Afrika]]. Ten tijde van de [[Apartheid in Zuid-Afrika|apartheid]] lagen de [[Bantoestan]]s [[Venda (thuisland)|Venda]], [[KwaNdebele]], [[Gazankulu]], [[KaNgwane]], [[Lebowa]] en delen van [[Bophuthatswana]] in Transvaal.

In [[1994]], na de eerste algemene verkiezingen van Zuid-Afrika, werden de vroegere provincies hervormd en werd Transvaal verdeeld in [[Gauteng]], [[Noordwest (provincie)|Noordwest]], [[Limpopo (provincie)|Limpopo]] en [[Mpumalanga]].

==Zie ook==
* [[Zuid-Afrikaansche Republiek]]
* [[Transvaalkolonie]]
* [[Geschiedenis van Zuid-Afrika]]

{{Navigatie provincies Zuid-Afrika}}
{{Coor title dms|25|0|0|S|30|0|0|E|type:country}}

[[Categorie:Voormalige provincie van Zuid-Afrika]]
[[Categorie:Geschiedenis van Transvaal]]

title: Provinsie van Transvaal · Province of Transvaal

Coördinaten: 25°ZB, 30°OL

title: Algemeen

Hoofdstad: Pretoria

Portaal: Zuid-Afrika


text:
# Brigadier Snuf
Brigadier Snuf is een stripfiguur uit de Nederlandse stripreeks de Bommelsaga, geschreven en getekend door Marten Toonder. Hij is een antropomorfe hond.

## Personage
Brigadier Snuf debuteerde in het verhaal De geheimzinnige roverhoofdman uit 1941 samen met zijn chef, de politiecommissaris Bulle Bas. Hij blijft al die jaren brigadier van politie te Rommeldam en is steeds de rechterhand van Bulle Bas.
Hoewel commissaris Bulle Bas er meestal met zijn brigadier op uit trekt, doet brigadier Snuf ook vaak zelfstandig onderzoek, al dan niet in opdracht van zijn chef. In De geheimzinnige gaper en De vrezelijke krakken krijgt brigadier Snuf zelfs de leiding.
Het lidmaatschap van de Kleine Club is al die jaren aan hem voorbijgegaan.

## Citaten
"Schrijf je pollutie met één s?"

## Varia
- In de Latijnse vertaling van Het spook van Bommelstein, De Thoma Fele nec non et de larva Bommelsteiniana, heet hij Scrutarius.
- In het hoorspel wordt de rol van brigadier Snuf vertolkt door Tygo Gernandt.
- In het verhaal Tom Poes en de watergeest weet hij zijn opgesloten chef 15 minuten voor een fatale ontploffing te bevrijden.
- In De kwinkslagen refereert Bulle Bas naar zijn brigadier als verdienstelijk judoka.
- In het laatste Bommelsaga-verhaal van Toonder, Het einde van eindeloos, wordt Snuf succesvol aangewezen als vrijwilliger om boven de Woeste Gronden heer Bommel en Tom Poes met de  politiehelikopter op te sporen.

title: Brigadier Snuf

wikitext:
{{Infobox strippersonage
| naam             = Snuf
| afbeelding       =
| onderschrift     =
| cover-op-enwp  =
| strippersonage   =
| stripreeks       = [[Bommelsaga]]
| bedenker         = [[Marten Toonder]]
| introductie      = ''[[De geheimzinnige roverhoofdman]]'' (1941)
| antropomorf dier = [[hond]]
| dier =
| kenmerken        = ondergeschikte van [[Bulle Bas]],<br>verdienstelijk judoka
| beroep           = [[Brigadier]]
| familie          =
| lijst            = [[Lijst van personages uit Tom Poes]]
}}
'''Brigadier Snuf''' is een stripfiguur uit de Nederlandse stripreeks de ''[[Bommelsaga]]'', geschreven en getekend door [[Marten Toonder]]. Hij is een [[Antropomorfisme|antropomorfe]] [[hond]].

== Personage ==
Brigadier Snuf debuteerde in het verhaal ''[[De geheimzinnige roverhoofdman]]'' uit [[1941]] samen met zijn chef, de [[Commissaris van politie|politiecommissaris]] [[Bulle Bas]]. Hij blijft al die jaren [[brigadier]] van politie te [[Rommeldam]] en is steeds de rechterhand van Bulle Bas.<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=de+geheimzinnige+roverhoofdman+brigadier+snuf&coll=ddd&sortfield=date&identifier=ddd:010379365:mpeg21:a0083&resultsidentifier=ddd:010379365:mpeg21:a0083 12-09-1942]. [https://web.archive.org/web/20230607073924/https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=de+geheimzinnige+roverhoofdman+brigadier+snuf&coll=ddd&sortfield=date&identifier=ddd:010379365:mpeg21:a0083&resultsidentifier=ddd:010379365:mpeg21:a0083 Gearchiveerd] op 7 juni 2023.</ref>

Hoewel commissaris Bulle Bas er meestal met zijn brigadier op uit trekt, doet brigadier Snuf ook vaak zelfstandig onderzoek, al dan niet in opdracht van zijn chef. In ''[[De geheimzinnige gaper]]'' en ''[[De vrezelijke krakken]]'' krijgt brigadier Snuf zelfs de leiding.

Het lidmaatschap van de [[Kleine Club]] is al die jaren aan hem voorbijgegaan.

== Citaten ==
: "Schrijf je pollutie met één s?"

== Varia ==
* In de [[Latijn]]se vertaling van ''[[Het spook van Bommelstein]]'', ''De Thoma Fele nec non et de larva Bommelsteiniana'', heet hij Scrutarius.
* In het [[Bommel (hoorspel)|hoorspel]] wordt de rol van brigadier Snuf vertolkt door [[Tygo Gernandt]].
* In het verhaal ''[[Tom Poes en de watergeest]]'' weet hij zijn opgesloten chef 15 minuten voor een fatale ontploffing te bevrijden.
* In ''[[De kwinkslagen]]'' refereert Bulle Bas naar zijn brigadier als verdienstelijk [[judo]]ka.
* In het laatste Bommelsaga-verhaal van Toonder, ''[[Het einde van eindeloos]]'', wordt Snuf succesvol aangewezen als vrijwilliger om boven de Woeste Gronden [[Olivier B. Bommel|heer Bommel]] en [[Tom Poes (hoofdbetekenis)|Tom Poes]] met de  politiehelikopter op te sporen.

== Noten ==
{{References}}
{{Navigatie Tom Poes en Heer Bommel}}

{{DEFAULTSORT:Snuf, Brigadier}}

[[Categorie:Personage uit Tom Poes]]
[[Categorie:Antropomorf personage]]
[[Categorie:Fictieve hond]]
[[Categorie:Bommelsaga]]

title: Strippersonage

Bedacht door: Marten Toonder

Stripreeks: Bommelsaga

Introductie: De geheimzinnige roverhoofdman (1941)

Antropomorf dier: hond

Kenmerken: ondergeschikte van Bulle Bas, · verdienstelijk judoka

Beroep: Brigadier

title: Lijst van personages uit Tom Poes

Portaal: Strip


text:
# Europees kampioenschap waterpolo mannen 2006
Het 27ste Europees kampioenschap waterpolo voor mannen vond plaats van 1 september tot 10 september 2006 in Belgrado, Servië. Twaalf teams namen deel aan het toernooi.

## Voorronde

### Groep A
| Datum       | Tijd  | Land      | Land      | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | --------- | --------- | ------- | ----------------- |
| 1 september | 10:00 | Roemenië  | Spanje    | 8-11    | (2-4,2-4,2-1,2-2) |
| 1 september | 13:00 | Nederland | Slowakije | 11-11   | (4-3,2-3,3-3,2-2) |
| 1 september | 20:15 | Servië    | Rusland   | 13-6    | (5-1,3-1,3-2,2-2) |
| 2 september | 11:30 | Spanje    | Slowakije | 13-8    | (3-3,3-2,4-0,3-3) |
| 2 september | 13:00 | Roemenië  | Rusland   | 13-10   | (2-3,4-1,4-3,3-3) |
| 2 september | 20:15 | Servië    | Nederland | 17-10   | (6-4,3-1,4-3,4-2) |
| 3 september | 11:30 | Nederland | Roemenië  | 8-8     | (4-2,2-4,1-1,1-1) |
| 3 september | 13:00 | Rusland   | Spanje    | 10-13   | (1-5,5-1,3-5,1-2) |
| 3 september | 20:15 | Servië    | Slowakije | 19-2    | (4-1,5-0,6-1,4-0) |
| 4 september | 10:00 | Rusland   | Nederland | 11-5    | (3-0,2-2,4-0,2-3) |
| 4 september | 11:30 | Roemenië  | Slowakije | 7-6     | (1-2,4-2,1-1,1-1) |
| 4 september | 20:15 | Servië    | Spanje    | 16-11   | (3-1,5-3,3-3,5-4) |
| 5 september | 11:30 | Slowakije | Rusland   | 9-12    | (2-2,2-4,1-3,4-3) |
| 5 september | 13:00 | Nederland | Spanje    | 12-11   | (4-2.3-4,4-2,1-3) |
| 5 september | 20:15 | Servië    | Roemenië  | 13-5    | (4-2,2-1,4-1,3-1) |

| Groep A |           |             |             |             |             |            |            |            |        |
| #       | Land      | Wedstrijden | Wedstrijden | Wedstrijden | Wedstrijden | Doelpunten | Doelpunten | Doelpunten | Punten |
| #       | Land      | G           | W           | G           | V           | V          | T          | Saldo      | Punten |
| 1       | Servië    | 5           | 5           | 0           | 0           | 78         | 34         | 44         | 15     |
| 2       | Spanje    | 5           | 3           | 0           | 2           | 59         | 54         | 5          | 9      |
| 3       | Roemenië  | 5           | 2           | 1           | 2           | 41         | 48         | -7         | 7      |
| 4       | Rusland   | 5           | 2           | 0           | 3           | 49         | 53         | -4         | 6      |
| 5       | Nederland | 5           | 1           | 2           | 2           | 46         | 58         | -12        | 5      |
| 6       | Slowakije | 5           | 0           | 1           | 4           | 36         | 62         | -26        | 1      |

### Groep B
| Datum       | Tijd  | Land        | Land        | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | ----------- | ----------- | ------- | ----------------- |
| 1 september | 11:30 | Hongarije   | Slovenië    | 23-6    | (5-1,8-0,4-2,6-3) |
| 1 september | 17:15 | Griekenland | Duitsland   | 11-8    | (1-1,4-1,3-4,3-2) |
| 1 september | 18:45 | Kroatië     | Italië      | 8-9     | (2-2,0-2,4-3,2-2) |
| 2 september | 10:00 | Slovenië    | Griekenland | 6-19    | (2-5,1-4,2-3,1-7) |
| 2 september | 17:15 | Italië      | Duitsland   | 8-11    | (1-4,2-2,1-2,4-3) |
| 2 september | 18:45 | Kroatië     | Hongarije   | 11-16   | (3-4,4-3,1-5,3-4) |
| 3 september | 10:00 | Duitsland   | Slovenië    | 14-6    | (2-2,5-0,2-3,5-1) |
| 3 september | 17:15 | Griekenland | Kroatië     | 10-10   | (2-2,1-1,4-4,3-3) |
| 3 september | 18:45 | Hongarije   | Italië      | 13-6    | (3-2,6-2,2-1,2-1) |
| 4 september | 11:30 | Italië      | Slovenië    | 20-7    | (7-1,3-1,4-2,6-3) |
| 4 september | 17:15 | Hongarije   | Griekenland | 10-8    | (3-2,3-2,1-2,3-2) |
| 4 september | 18:45 | Kroatië     | Duitsland   | 9-9     | (3-2,3-1,2-2,1-4) |
| 5 september | 10:00 | Slovenië    | Kroatië     | 8-19    | (2-7,3-5,2-4,1-3) |
| 5 september | 17:15 | Duitsland   | Hongarije   | 10-20   | (1-7,4-4,5-3,0-6) |
| 5 september | 18:45 | Griekenland | Italië      | 11-14   | (2-2,3-3,2-4,4-5) |

| Groep B |             |             |             |             |             |            |            |            |        |
| #       | Land        | Wedstrijden | Wedstrijden | Wedstrijden | Wedstrijden | Doelpunten | Doelpunten | Doelpunten | Punten |
| #       | Land        | G           | W           | G           | V           | V          | T          | Saldo      | Punten |
| 1       | Hongarije   | 5           | 5           | 0           | 0           | 82         | 41         | 41         | 15     |
| 2       | Italië      | 5           | 3           | 0           | 2           | 57         | 50         | 7          | 9      |
| 3       | Griekenland | 5           | 2           | 1           | 2           | 59         | 48         | 11         | 7      |
| 4       | Duitsland   | 5           | 2           | 1           | 2           | 52         | 54         | -2         | 7      |
| 5       | Kroatië     | 5           | 1           | 2           | 2           | 57         | 52         | 5          | 5      |
| 6       | Slovenië    | 5           | 0           | 0           | 5           | 33         | 95         | -62        | 0      |

## Kwartfinale ronde

### 7e/12e plaats
| Datum       | Tijd  | Land      | Land     | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | --------- | -------- | ------- | ----------------- |
| 7 september | 10:00 | Nederland | Slovenië | 12-8    | (3-1,0-2,5-1,4-4) |
| 7 september | 11:30 | Slowakije | Kroatië  | 6-12    | (3-4,0-1,3-5,0-2) |

### Kwartfinales
| Datum       | Tijd  | Land     | Land        | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | -------- | ----------- | ------- | ----------------- |
| 7 september | 18:45 | Spanje   | Griekenland | 12-10   | (3-2,3-3,2-3,4-2) |
| 7 september | 20:15 | Roemenië | Italië      | 10-9    | (4-4,2-5,1-0,3-0) |

## Halve Finale ronde

### 7e/10e plaats
| Datum       | Tijd  | Land      | Land      | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | --------- | --------- | ------- | ----------------- |
| 8 september | 11:30 | Kroatië   | Rusland   | 10-7    | (2-1,4-1,1-2,3-3) |
| 8 september | 13:00 | Nederland | Duitsland | 6-12    | (3-3,1-3,1-2,1-4) |

### Halve Finales
| Datum       | Tijd  | Land     | Land      | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | -------- | --------- | ------- | ----------------- |
| 8 september | 18:45 | Roemenië | Servië    | 6-13    | (0-4,1-2,2-3,3-6) |
| 8 september | 20:15 | Spanje   | Hongarije | 10-16   | (3-5,2-3,1-4,4-4) |

## Plaatsingsronde

### 11e/12e plaats
| Datum       | Tijd  | Land      | Land     | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | --------- | -------- | ------- | ----------------- |
| 8 september | 10:00 | Slowakije | Slovenië | 9-10    | (2-4,1-3,5-2,1-1) |

### 9e/10e plaats
| Datum       | Tijd  | Land    | Land      | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | ------- | --------- | ------- | ----------------- |
| 9 september | 10:00 | Rusland | Nederland | 15-10   | (5-3,3-3,5-0,2-4) |

### 7e/8e plaats
| Datum       | Tijd  | Land    | Land      | Uitslag | Periode           |
| ----------- | ----- | ------- | --------- | ------- | ----------------- |
| 9 september | 11:30 | Kroatië | Duitsland | 11-7    | (2-1,4-3,2-1,3-2) |

### 5e/6e plaats
| Datum       | Tijd  | Land        | Land   | Uitslag | Periode                   |
| ----------- | ----- | ----------- | ------ | ------- | ------------------------- |
| 9 september | 13:00 | Griekenland | Italië | 10-11   | (1-2,1-0,3-3,3-3,1-2,1-1) |

## Bronzen Finale
| Datum        | Tijd  | Land     | Land   | Uitslag | Periode           |
| ------------ | ----- | -------- | ------ | ------- | ----------------- |
| 10 september | 18:45 | Roemenië | Spanje | 4-10    | (1-2,2-2,0-3,1-3) |

## Finale
| Datum        | Tijd  | Land   | Land      | Uitslag | Periode           |
| ------------ | ----- | ------ | --------- | ------- | ----------------- |
| 10 september | 20:15 | Servië | Hongarije | 9-8     | (2-4,4-1,2-3,1-0) |

## Eindrangschikking
| Goud   | Servië      |
| Zilver | Hongarije   |
| Brons  | Spanje      |
| 4      | Roemenië    |
| 5      | Italië      |
| 6      | Griekenland |
| 7      | Kroatië     |
| 8      | Duitsland   |
| 9      | Rusland     |
| 10     | Nederland   |
| 11     | Slowakije   |
| 12     | Slovenië    |

Europees kampioenschap waterpolo mannen

1926 ·
1927 ·
1931 ·
1934 ·
1938 ·
1947 ·
1950 ·
1954 ·
1958 ·
1962 ·
1966 ·
1970 ·
1974 ·
1977 ·
1981 ·
1983 ·
1985 ·
1987 ·
1989 ·
1991 ·
1993 ·
1995 ·
1997 ·
1999 ·
2001 ·
2003 ·
2006 ·
2008 ·
2010 ·
2012 ·
2014 ·
2016 ·
2018 ·
2020 ·
2022 ·
2024
Europees kampioenschap waterpolo vrouwen

1985 ·
1987 ·
1989 ·
1991 ·
1993 ·
1995 ·
1997 ·
1999 ·
2001 ·
2003 ·
2006 ·
2008 ·
2010 ·
2012 ·
2014 ·
2016 ·
2018 ·
2020 ·
2022 ·
2024


text:
# N225 (België)
De N225 is een gewestweg in België tussen Sint-Agatha-Berchem (N9) en Koekelberg (N256). De weg heeft een lengte van iets meer dan 1 kilometer.
De straatnamen van de route zijn Josse Goffinlaan en Frans Gasthuislaan. De gehele weg bestaat uit twee rijstroken in beide rijrichtingen samen. Tevens maakt ook de Brusselse tram gebruik van deze route.

title: N225 (België)

wikitext:
{{Infobox weg België N-weg
| schild =
| nummer= 225
| titel= Gewestweg<br />Sint-Agatha-Berchem - Koekelberg
| kaart=
| legenda=
| lengte= 1,3
| provincie= [[Brussels Hoofdstedelijk Gewest]]
| foto=
| bijschrift=
}}
{{Tabelrij weg/kruising||[[Sint-Agatha-Berchem]]}} {{Pictogram weg België N-weg|9}}
{{Tabelrij weg/kruising||[[Sint-Agatha-Berchem]]}} {{Pictogram weg België N-weg|256b}}
{{Tabelrij weg/kruising||[[Koekelberg]]}} {{Pictogram weg België N-weg|256}}
|}
|}

De '''N225''' is een [[gewestweg]] in [[België]] tussen [[Sint-Agatha-Berchem]] ([[N9 (België)|N9]]) en [[Koekelberg]] ([[N256 (België)|N256]]). De weg heeft een lengte van iets meer dan 1 kilometer.<ref>[https://www.google.nl/maps/dir/50.8645186,4.2973809/50.8671662,4.3146191/@50.8646884,4.3018133,16z/data=!4m9!4m8!1m5!3m4!1m2!1d4.30118!2d50.8656465!3s0x47c3c15c9da72843:0x3ffd574b1c9c42c4!1m0!3e0 Route N225 op Google Maps]</ref>
De straatnamen van de route zijn ''Josse Goffinlaan'' en ''Frans Gasthuislaan''. De gehele weg bestaat uit twee rijstroken in beide rijrichtingen samen. Tevens maakt ook de [[Brusselse tram]] gebruik van deze route.

{{Appendix}}
{{Navigatie N-wegen België}}
{{Coor title dms|50|52|00.4|N|4|18|23.8|E|scale:12500_type:landmark_region:BE}}

[[Categorie:N-weg in België|225]]
[[Categorie:Weg in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest]]

title: Gewestweg · Sint-Agatha-Berchem - Koekelberg

Land: België

Provincie: Brussels Hoofdstedelijk Gewest

title: Traject

Kruising:
Sint-Agatha-Berchem
Sint-Agatha-Berchem N256b
Koekelberg N256

Portaal: Verkeer & Vervoer · België


text:
# Hydrellia cardamines
Hydrellia cardamines is een vliegensoort uit de familie van de oevervliegen (Ephydridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1839 door Haliday.

title: Hydrellia cardamines

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hydrellia cardamines''
| afbeelding = Hydrellia.cardamines.-.lindsey.jpg
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Oevervliegen|Ephydridae]] (Oevervliegen)
| geslacht = ''[[Hydrellia]]''
| w-naam = ''Hydrellia cardamines''
| auteur = [[Alexander Henry Haliday|Haliday]]
| datum = 1839
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Hydrellia cardamines''''' is een [[vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Oevervliegen|oevervliegen (Ephydridae)]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=137587|naam=''Hydrellia cardamines''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1839 door Haliday.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|25}}

[[Categorie:Hydrellia|cardamines]]

title: Hydrellia cardamines

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Ephydridae (Oevervliegen)

Geslacht: Hydrellia

title: Soort


text:
# Wanasari (Naringgul)
Wanasari is een bestuurslaag in het regentschap Cianjur van de provincie West-Java, Indonesië. Wanasari telt 3805 inwoners (volkstelling 2010).

title: Wanasari (Naringgul)

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Wanasari
| inwoners       = 3805
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[West-Java]]
| regentschap    = [[Cianjur (regentschap)|Cianjur]]
| onderdistrict  = [[Naringgul (onderdistrict)|Naringgul]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3203040008
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Wanasari''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Cianjur (regentschap)|Cianjur]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[West-Java]], [[Indonesië]]. Wanasari telt 3805 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=15}}

[[Categorie:Plaats in West-Java]]

title: Situering

Provincie: West-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Cianjur

Onderdistrict: Naringgul

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië