text:
# Son (Nederland)
Son is een dorp in de Nederlandse gemeente Son en Breugel, gelegen aan de westelijke kant van de Dommel. De Ekkersrijt vloeit ter hoogte van Son in de Dommel. Ten zuiden van de dorpskern ligt het Wilhelminakanaal. Ten noorden van Son zijn twee nieuwbouwwijken gebouwd (De Gentiaan en Sonniuspark). De Dommel vormt de scheidslijn tussen Son en Breugel.

## Bezienswaardigheden
De oorspronkelijke dorpskern van Son is sterk veranderd door de aanleg van de doorgaande weg, de "provinciale weg" (Nieuwstraat / Hendrik Veenemanstraat, die samen met Wilhelminalaan en Boslaan de hoofdstraten zijn van Son).
- Monumenten die vallen onder de Monumentenwet:
  - Toren van de Sint-Petrus' Bandenkerk.
  - Raadhuis uit 1782-1783, met een halsgeveltje en het symbool van een stralende zon in het bovenlicht. In 1920 is het raadhuis verbouwd en uitgebreid aan de achterzijde. Sindsdien is het vrijwel niet meer veranderd. Het was in gebruik als gemeentehuis tot in 1965 een nieuw gemeentehuis gereedkwam. Daarna is er onder andere het postkantoor gevestigd geweest. Anno 2007 is onder andere de plaatselijke heemkundekring er gevestigd. Naast het raadhuis staat de dorpspomp die dienst heeft gedaan tot de aanleg van het waterleidingnet in 1950.
  - Woonhuis Dommelstraat 12. Dit herenhuis is het oudste woonhuis van Son. Het stamt uit het midden van de 17e eeuw. Het werd in de oorspronkelijke staat teruggebracht in 1998. Het dak wordt gesierd door een klokkentorentje. Het naastgelegen koetshuis werd na de Tweede Wereldoorlog afgebroken.
- De dorpskom heeft, vooral in de buurt van het Raadhuis, een aantrekkelijke sfeer. Enkele schilderachtige gebouwen zijn nog aanwezig.
- Kapel O.L.V. van Altijddurende Bijstand aan de Beverlaan (1950). Oorspronkelijk gebouwd door terugkerende soldaten van de politionele acties in Indonesië, als dank voor behouden terugkeer.
- De begraafplaats bij de vijver aan de Europalaan. Oorspronkelijk gebruikt voor zelfmoordenaars, die in vroeger tijd niet in (door een pastoor) gewijde aarde mochten worden begraven. Hieraan herinnert niets meer. Men vindt er het graf van burgemeester Samuel van Hoven (Nuenen, 21 mei 1798 - Son, 6 februari 1869; hij was ook secretaris in Nuenen en Tongelre; in Son was hij notaris) en zijn echtgenote Wilhelmina Jacoba van Heusden (Hilvarenbeek, 14 juni 1799 - Son, 12 juli 1895). Van Hoven en zijn gezin waren de enige niet-katholieken in Son. Ook zij mochten niet in de gewijde grond van het Rooms-Katholieke kerkhof begraven worden en een protestantse begraafplaats was in Son toen nog niet voorhanden. Van Hoven werd begraven in de tuin van zijn woning (Dommelstraat 12). Zijn vrouw gaf te kennen begraven te willen worden in Son op de (toen nauwelijks herkenbare) algemene begraafplaats, op de hei bij het Harde Ven (de huidige vijver). Dit geschiedde in 1895. Zo is het gebeurd en bij de verkoop van het huis, in 1903 is ook haar man daar herbegraven. Hun schoonzoon schonk in 1921 aan de gemeente de vergadertafel met stoelen die nu nog in het oude raadhuis staan. Als tegenprestatie nam de gemeente het onderhoud van de begraafplaats op zich. Een derde persoon die daar begraven ligt is een onbekende zwerver die in de Dommel verdronken is. Van hem waren geen gegevens bekend omtrent zijn geloof, en ook hij werd op deze kleine algemene begraafplaats bijgezet, maar een gedenksteen heeft hij niet gekregen. Dit is wellicht de kleinste begraafplaats van Nederland.
- Het Bevrijdingsmonument bij de vijver aan de Europalaan, van Jan van Gemert uit Gemert. Het werd onthuld op 17 september 1964 in aanwezigheid van oud-strijders van de Amerikaanse Airborne-eenheden.
- Sint-Petrus'-Bandenkerk, een modern kerkgebouw uit 1960.

Zie ook:
- Het oude raadhuis in het centrum
- De kapel aan de Beverlaan
- Het burgemeestersgraf bij de vijver aan de Europalaan
- Het Bevrijdingsmonument bij de vijver aan de Europalaan
- Het monumentale woonhuis Dommelstraat 12

## Wolfswinkel
Ten noorden van Son bevond zich op de Dommel de Wolfswinkelse Watermolen. Deze voormalige volmolen werd omstreeks 1200 door Hendrik I van Brabant geschonken aan de Norbertijnen van de abdij te Postel. Later werd Wolfswinkel een heerlijkheid. Eind 18e eeuw werd de molen verwoest door Engelse troepen, doch na 1795 werd ze herbouwd op een iets andere plaats. Uiteindelijk was ze in gebruik als volmolen, waarvan de lakenfabrikanten uit Geldrop en Tilburg gebruik maakten. Tijdens de twintigste eeuw verviel de molen. In 1928 begaf de sluis het en de rest werd na 1945 afgebroken. Slechts het molenaarshuis is nog overgebleven, terwijl de Watermolenstraat naar de verdwenen molen verwijst.

## Natuur en landschap
- In de Sonse bergen stroomt de Dommel langs een dekzandrug waardoor abrupte hoogteverschillen van vele meters tussen het dal en het bos zijn te vinden. Men kan wandelen in een gebiedje van 25 ha met bossen en enkele verlande Dommelarmen.
- De Sonse Heide is een naaldhoutgebied ten westen van Son van ongeveer 400 ha, dat aansluit op een soortgelijk gebied, de Nieuwe Heide bij Best. Er ligt een ven in, het Oudmeer genaamd, waaromheen een heide- en stuifzandgebied ligt. De Sonse heide was oorspronkelijk een heidegebied dat omstreeks 1920 met naaldhout is beplant. Er is een aantal wandelingen door dit gebied uitgezet. Het wordt tegenwoordig onder de naam Sonse Bossen beheerd door Staatsbosbeheer.
- Het Waterwingebied Son ligt ten noorden van Sonniuswijk in een heide-ontginning, en is vrij toegankelijk.

## Wijkindeling

### Centrum
Het centrum van Son onderging in en na 2006 flinke wijzigingen. Na de aanleg van de snelweg A50 kon de provinciale weg N265 worden teruggebracht tot een normale weg waarbij het de bedoeling is dat daar alleen maar plaatselijk verkeer langs komt. Veranderde zaken zijn:
- Indeling van het gebied rond de Nieuwstraat.
- Inrichting van het Raadhuisplein.
- Inrichting van het 17 Septemberplein, met onder andere de bouw van een huisartsenpost
- Verbouwing van de openbare bibliotheek.
- Aanleg van een park in het Dommeldal.
- Verwijdering van de twee tunnels (uit de jaren 1960) onder de provinciale weg.
- Bouw van nieuwe woningen langs de Hendrik Veenemanstraat.

### De Breeakker
Gelegen noordelijk van het centrum van het dorp, aan de oostkant van de provinciale weg, ook in het bos gelegen, ongeveer hetzelfde type als het Harde Ven.

### 't Harde Ven
Gelegen noordelijk van het centrum van het dorp, ten westen van de provinciale weg, volledig in het bos. De naam stamt af van de grote vijver tussen het centrum en de wijk, die vroeger een ven was. In de wijk staan voornamelijk huizen met een verdieping en een plat dak. Deze wijk is gebouwd in de jaren rond 1960.

### De Gentiaan
Deze wijk ligt ten noorden van 't Harde Ven, tussen de provinciale weg en de A50.
De bouw van deze wijk begon in de tweede helft van de jaren 1960. Er staan voornamelijk twee-onder-één-kap-woningen in een recht stratenpatroon met hofjes. De Gentiaan-Noord is later aangelegd.
In deze wijk ligt één basisschool, De Bloktempel. Er zit een supermarkt, een benzinestation en een cafetaria. Wijkcentrum Braecklant aan de Amerikalaan is een locatie voor wijkactiviteiten voor jong en oud.
De naam Gentiaan komt van de boerderij die er vroeger gelegen was. De straten zijn genoemd naar de rivieren in Nederland en Frankrijk, andere straten naar provincies, continenten en landen.

### Sonniuspark
Sinds 2008 wordt er gebouwd aan de nieuwe wijk Sonniuspark in de driehoek tussen de A50, de Sonniuswijk en de Rooiseweg; dat is ten noorden van de wijk De Gentiaan. De bouwactiviteiten zijn nagenoeg afgerond. Hier staan bijna zeshonderd woningen bestaande uit koopwoningen, sociale huurwoningen en appartementen. Basisschool De Ruimte (de voormalige "De Gentiaan" uit de gelijknamige wijk) opende haar deuren in 2015.

### 't Zand
Relatief nieuwe wijk in Son, gelegen tussen het Wilhelminakanaal en de Boslaan. In deze wijk zijn 800 woningen gebouwd, met veel ruimte voor de natuur. Alle straten komen uit op de Vlinderlaan, die een grote cirkel maakt om de kern van de wijk. De rest van de straten is genoemd naar vlinders.
De kern van de wijk is opgebouwd uit grote bouwprojecten met roodkleurige huizen van baksteen. De buitenrand van de wijk is grotendeels opgemaakt uit particuliere projecten en bestaat uit witte vrijstaande huizen en boerderijen. Er resteren nog slechts vier echte boerderijen.
In de gehele wijk wordt het regenwater naar de natuur geleid door een tweede buizenstelsel, zodat het niet in de riolering terechtkomt, maar naar de planten gaat.

## Infrastructuur

### Wegen
Tot 1860 waren er in en rond Son geen verharde wegen.
De eerste verharde weg was de weg van Eindhoven naar Sint-Oedenrode, waarvan de verharding werd uitgevoerd in 1860.
In 1891/92 werd de weg van Son naar Breugel (onder andere de huidige Dommelstraat) verhard, de andere verbindingswegen pas na 1900.
De weg van Son naar Best bleef een zandweg tot 1953.
De provinciale weg Eindhoven - Sint-Oedenrode werd in de jaren 1960 verbreed en rechtgetrokken.
Vele panden in Son werden toen gesloopt.
In de loop der jaren nam de hoeveelheid doorgaand autoverkeer toe, tot de opening van de A50 ten westen van Son.
Daarna is de oude provinciale weg geherstructureerd waardoor het verkeer in het centrum is verminderd. Er is echter nog steeds veel doorgaand verkeer waardoor de gemeente werkt aan plannen voor een autoluw centrum.

### Tramlijn
In oktober 1896 werd begonnen met de aanleg van een stoomtramlijn door Son (van N.V. Tramwegmaatschappij "De Meijerij").
De gemeenteraad had daarvoor toestemming gegeven op 12 december 1895.
De lijn liep van Reusel via Eindhoven naar Veghel.
De reisduur van Eindhoven naar Son was ca. 35 minuten.
Het traject liep van de Tramstraat in Eindhoven via Dommelstraat, Stationsplein, parallel aan de spoorlijn Eindhoven-Boxtel, Lijmbeekstraat, Boschdijk, Frankrijkstraat, Vlokhoven, Son, Sint-Oedenrode, Veghel.
Er waren haltes bij Bokt (thans gemeente Eindhoven), op de Markt (nabij het oude raadhuis) en op de Rooijseweg, ter hoogte van toenmalig huisnummer 27.
De ingebruikname van het spoor in Son (op een strook van de provinciale weg) vond plaats op maandag 16 augustus 1897.
In de loop der jaren vonden diverse, deels dodelijke, ongevallen plaats met de stoomtram; ook is wel brand ontstaan nadat vonken van de tram op een rieten dak terecht waren gekomen.
Op 7 oktober 1934 werd het tramvervoer gestaakt, behalve het goederenvervoer dat nog doorging tot 10 januari 1937.
In de jaren daarna werd het tramspoor verwijderd.

### Telefoon
In 1911 werd besloten om in het Sonse hulppostkantoor een telefoonkantoor te vestigen. Op 14 mei 1913 werd het hulptelegraaf- en telefoonkantoor in Son officieel geopend. In de Naamlijst voor den Telefoondienst uit 1915 staat voor Son alleen de openbare spreekcel in het hulptelegraafkantoor vermeld; woonhuis- of bedrijfsaansluitingen waren er in Son toen nog niet.

### Elektriciteit
Op 15 september 1923 hadden 120 gezinnen in Son voor het eerst de beschikking over elektriciteit (van de PNEM). Dat was later dan Eindhoven, Stiphout en Erp. De meeste gehuchten in Son waren in 1936 aangesloten. Pas in 1956 werd als laatste gehucht Sonniuswijk voorzien van elektriciteit.

### Waterleiding
In 1947 werd begonnen met de voorbereidingen voor de aanleg van een waterleidingnet. Het betrokken bedrijf was waterleidingmaatschappij Oost-Brabant. De dorpspomp bij het raadhuis werd geplaatst in 1859 en deed dienst tot 1950; deze pomp was echter vaak defect. Men gebruikte water uit putten en voor de was water uit de Dommel en later het kanaal. Sinds 1956 is het Waterwingebied Son actief voor het water in Son en Breugel.

### Aardgasnet
In 1964 werd begonnen met de aanleg van het aardgasnet. Op 23 september 1965 werden de eerste panden aangesloten. De duizendste aansluiting kwam tot stand op 31 maart 1966.

## Bekende inwoners
- Hans Brian (1940-2022), sportverslaggever
- Wim van Rooij (1932-2017), acteur
- Heymeric van de Velde (1395-1460), vooraanstaand filosoof en theoloog in de 15e eeuw, professor in achtereenvolgens Keulen en Leuven, werd geboren in Son
- Franciscus Sonnius (1506-1576), de eerste bisschop van 's-Hertogenbosch en Antwerpen
  - Naar deze bisschop is een buurtschap en straat, Sonniuswijk, genoemd. Ook Sonniuspark, een woonwijk in aanbouw, waarmee in 2008 werd gestart, is naar hem vernoemd:

In Son zijn enkele straten genoemd naar personen die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de gemeente. Het gaat om
- Antoon van de Ven, burgemeester van 18 april 1918 tot zijn dood op 17 november 1934.
- Hendrik Veeneman, waarnemend burgemeester in de Tweede Wereldoorlog die omkwam in kamp Mauthausen. Het huis waarin hij woonde staat in die straat op nr. 7; het draagt de tekst "Henk's Home".

In het verleden was een straat genoemd naar
- Pastoor van Ravensteijn die in Son in functie was van 19 oktober 1905 tot zijn dood in 1915.

## Nabijgelegen kerkdorpen
Breugel, Woensel, Best, Nijnsel

title: Son (Nederland)

wikitext:
{{Infobox plaats in Nederland
| locatie=
| kaart = {{maplink|type=shape-inverse|zoom=11|frame=yes|plain=yes|stroke-width=1|frame-align=center|stroke-color=#ff0000|fill=#444444|fill-opacity=0.1}}
| naam= Son
| provincie={{NL-vlag|Noord-Brabant}}
| gemeente={{NL-vlag|Son en Breugel}}
| cbs = 084800
| WOZ-waarde = {{Statistiek kerngebieden Nederland WOZ-waarde|084800}}
| datum WOZ-waarde = {{Statistiek kerngebieden Nederland WOZ-waarde||TXT=Year}}
| opp = 19,9
| inwoners=11.040<ref>[https://www.stadindex.nl/son StadIndex.nl, 2012]</ref>
| datum inwoners= 2012
| bijnaam = Krutjesraper
| web=
| bestandsnaam wapen=
| lat_deg = 51
| lat_min = 30
| lat_sec = 42
| lon_deg = 5
| lon_min = 29
| lon_sec = 33
| image = Son Kerktoren.jpg
| caption = [[Toren van de Sint-Petrus' Bandenkerk]]
}}
'''Son''' is een dorp<ref>''ANWB Topografische Atlas Noord-Brabant (2005)'' - ''kaart 97 161-392 {{ISBN|90-18-02128-8}}.''</ref> in de [[Nederland]]se [[Gemeente (bestuur)|gemeente]] [[Son en Breugel]], gelegen aan de westelijke kant van de [[Dommel (rivier)|Dommel]]. De [[Ekkersrijt (beek)|Ekkersrijt]] vloeit ter hoogte van Son in de Dommel. Ten zuiden van de dorpskern ligt het [[Wilhelminakanaal]]. Ten noorden van Son zijn twee nieuwbouwwijken gebouwd (De Gentiaan en Sonniuspark). De Dommel vormt de scheidslijn tussen Son en Breugel.

== Geschiedenis ==
{{Zie hoofdartikel|Son en Breugel#Geschiedenis}}

==Bezienswaardigheden==
De oorspronkelijke dorpskern van Son is sterk veranderd door de aanleg van de doorgaande weg, de "provinciale weg" (Nieuwstraat / Hendrik Veenemanstraat, die samen met Wilhelminalaan en Boslaan de hoofdstraten zijn van Son).

* [[Monumentenzorg|Monumenten]] die vallen onder de Monumentenwet:
**'''[[Toren van de Sint-Petrus' Bandenkerk]]'''.
**'''Raadhuis''' uit 1782-1783, met een halsgeveltje en het symbool van een stralende zon in het bovenlicht. In 1920 is het raadhuis verbouwd en uitgebreid aan de achterzijde. Sindsdien is het vrijwel niet meer veranderd. Het was in gebruik als gemeentehuis tot in 1965 een nieuw gemeentehuis gereedkwam. Daarna is er onder andere het postkantoor gevestigd geweest. Anno 2007 is onder andere de plaatselijke heemkundekring er gevestigd. Naast het raadhuis staat de dorpspomp die dienst heeft gedaan tot de aanleg van het waterleidingnet in 1950.
**'''Woonhuis''' Dommelstraat 12. Dit herenhuis is het oudste woonhuis van Son. Het stamt uit het midden van de 17e eeuw. Het werd in de oorspronkelijke staat teruggebracht in [[1998]]. Het dak wordt gesierd door een klokkentorentje. Het naastgelegen koetshuis werd na de Tweede Wereldoorlog afgebroken.
*De '''dorpskom''' heeft, vooral in de buurt van het Raadhuis, een aantrekkelijke sfeer. Enkele schilderachtige gebouwen zijn nog aanwezig.
*'''Kapel O.L.V. van Altijddurende Bijstand''' aan de Beverlaan ([[1950]]). Oorspronkelijk gebouwd door terugkerende soldaten van de [[politionele acties]] in [[Indonesië]], als dank voor behouden terugkeer.
*De '''begraafplaats''' bij de vijver aan de Europalaan. Oorspronkelijk gebruikt voor zelfmoordenaars, die in vroeger tijd niet in (door een pastoor) gewijde aarde mochten worden begraven. Hieraan herinnert niets meer. Men vindt er het graf van burgemeester [[Samuel van Hoven]] (Nuenen, 21 mei 1798 - Son, 6 februari 1869; hij was ook secretaris in Nuenen en Tongelre; in Son was hij notaris) en zijn echtgenote Wilhelmina Jacoba van Heusden (Hilvarenbeek, 14 juni 1799 - Son, 12 juli 1895). Van Hoven en zijn gezin waren de enige niet-katholieken in Son. Ook zij mochten niet in de gewijde grond van het Rooms-Katholieke kerkhof begraven worden en een protestantse begraafplaats was in Son toen nog niet voorhanden. Van Hoven werd begraven in de tuin van zijn woning (Dommelstraat 12). Zijn vrouw gaf te kennen begraven te willen worden in Son op de (toen nauwelijks herkenbare) algemene begraafplaats, op de hei bij het Harde Ven (de huidige vijver). Dit geschiedde in 1895. Zo is het gebeurd en bij de verkoop van het huis, in 1903 is ook haar man daar herbegraven. Hun schoonzoon schonk in 1921 aan de gemeente de vergadertafel met stoelen die nu nog in het oude raadhuis staan. Als tegenprestatie nam de gemeente het onderhoud van de begraafplaats op zich. Een derde persoon die daar begraven ligt is een onbekende zwerver die in de Dommel verdronken is. Van hem waren geen gegevens bekend omtrent zijn geloof, en ook hij werd op deze kleine algemene begraafplaats bijgezet, maar een gedenksteen heeft hij niet gekregen. Dit is wellicht de kleinste begraafplaats van Nederland.
*Het '''Bevrijdingsmonument''' bij de vijver aan de Europalaan, van [[Jan van Gemert (kunstenaar)|Jan van Gemert]] uit [[Gemert (Gemert-Bakel)|Gemert]]. Het werd onthuld op 17 september 1964 in aanwezigheid van oud-strijders van de Amerikaanse Airborne-eenheden.
*[[Sint-Petrus'-Bandenkerk (Son)|Sint-Petrus'-Bandenkerk]], een modern kerkgebouw uit 1960.
Zie ook:
{{Zie ook|[[Lijst van rijksmonumenten in Son en Breugel#Son]]}}
{{Zie ook|[[Lijst van beelden in Son en Breugel]]}}

<gallery widths="180" heights="180">
Bestand:Son Oude Raadhuis.jpg|Het oude raadhuis in het centrum
Bestand:Son Beverlaan Kapelletje.jpg|De kapel aan de Beverlaan
Bestand:Son Burgemeestersgraf.jpg|Het burgemeestersgraf bij de vijver aan de Europalaan
Bestand:Son Airborne monument.jpg|Het Bevrijdingsmonument bij de vijver aan de Europalaan
Bestand:Son Dommelstraat 12.jpg|Het monumentale woonhuis Dommelstraat 12
</gallery>

==Wolfswinkel==
Ten noorden van Son bevond zich op de [[Dommel (rivier)|Dommel]] de [[Wolfswinkelse Watermolen]]. Deze voormalige [[Volmolen (machine)|volmolen]] werd omstreeks 1200 door [[Hendrik I van Brabant]] geschonken aan de [[Norbertijnen]] van de abdij te [[Postel (plaats)|Postel]]. Later werd Wolfswinkel een [[heerlijkheid (bestuursvorm)|heerlijkheid]]. Eind 18e eeuw werd de molen verwoest door Engelse troepen, doch na [[1795]] werd ze herbouwd op een iets andere plaats. Uiteindelijk was ze in gebruik als [[Volmolen (machine)|volmolen]], waarvan de [[lakenindustrie|lakenfabrikanten]] uit [[Geldrop]] en [[Tilburg]] gebruik maakten. Tijdens de twintigste eeuw verviel de molen. In [[1928]] begaf de sluis het en de rest werd na [[1945]] afgebroken. Slechts het molenaarshuis is nog overgebleven, terwijl de Watermolenstraat naar de verdwenen molen verwijst.

==Natuur en landschap==
*In de [[Sonse bergen]] stroomt de [[Dommel (rivier)|Dommel]] langs een [[dekzandrug]] waardoor abrupte hoogteverschillen van vele meters tussen het dal en het bos zijn te vinden. Men kan wandelen in een gebiedje van 25 ha met bossen en enkele verlande Dommelarmen.
*De [[Sonse Heide]] is een naaldhoutgebied ten westen van Son van ongeveer 400 ha, dat aansluit op een soortgelijk gebied, de [[Nieuwe Heide]] bij [[Best]]. Er ligt een ven in, het [[Oudmeer]] genaamd, waaromheen een heide- en stuifzandgebied ligt. De Sonse heide was oorspronkelijk een heidegebied dat omstreeks 1920 met naaldhout is beplant. Er is een aantal wandelingen door dit gebied uitgezet. Het wordt tegenwoordig onder de naam [[Sonse Bossen]] beheerd door [[Staatsbosbeheer]].
*Het [[Waterwingebied Son]] ligt ten noorden van [[Sonniuswijk]] in een heide-ontginning, en is vrij toegankelijk.

== Wijkindeling ==
=== Centrum ===
Het centrum van Son onderging in en na [[2006]] flinke wijzigingen. Na de aanleg van de snelweg [[Rijksweg 50|A50]] kon de provinciale weg [[Rijksweg 265|N265]] worden teruggebracht tot een normale weg waarbij het de bedoeling is dat daar alleen maar plaatselijk verkeer langs komt. Veranderde zaken zijn:
*Indeling van het gebied rond de Nieuwstraat.
*Inrichting van het Raadhuisplein.
*Inrichting van het 17 Septemberplein, met onder andere de bouw van een huisartsenpost
*Verbouwing van de openbare bibliotheek.
*Aanleg van een park in het Dommeldal.
*Verwijdering van de twee tunnels (uit de jaren 1960) onder de provinciale weg.
*Bouw van nieuwe woningen langs de Hendrik Veenemanstraat.

=== De Breeakker ===
Gelegen noordelijk van het centrum van het dorp, aan de oostkant van de provinciale weg, ook in het bos gelegen, ongeveer hetzelfde type als het Harde Ven.

=== 't Harde Ven ===
Gelegen noordelijk van het centrum van het dorp, ten westen van de provinciale weg, volledig in het bos. De naam stamt af van de grote vijver tussen het centrum en de wijk, die vroeger een ven was. In de wijk staan voornamelijk huizen met een verdieping en een plat dak. Deze wijk is gebouwd in de jaren rond [[1960]].

=== De Gentiaan ===
Deze wijk ligt ten noorden van 't Harde Ven, tussen de provinciale weg en de A50.
De bouw van deze wijk begon in de tweede helft van de jaren 1960. Er staan voornamelijk twee-onder-één-kap-woningen in een recht stratenpatroon met hofjes. De Gentiaan-Noord is later aangelegd.
In deze wijk ligt één basisschool, De Bloktempel. Er zit een supermarkt, een benzinestation en een cafetaria. Wijkcentrum Braecklant aan de Amerikalaan is een locatie voor wijkactiviteiten voor jong en oud.

De naam Gentiaan komt van de boerderij die er vroeger gelegen was. De straten zijn genoemd naar de rivieren in Nederland en Frankrijk, andere straten naar provincies, continenten en landen.

=== Sonniuspark ===
Sinds 2008 wordt er gebouwd aan de nieuwe wijk Sonniuspark in de driehoek tussen de A50, de Sonniuswijk en de Rooiseweg; dat is ten noorden van de wijk De Gentiaan. De bouwactiviteiten zijn nagenoeg afgerond. Hier staan bijna zeshonderd woningen bestaande uit koopwoningen, sociale huurwoningen en appartementen. Basisschool De Ruimte (de voormalige "De Gentiaan" uit de gelijknamige wijk) opende haar deuren in 2015.

=== 't Zand ===
Relatief nieuwe wijk in Son, gelegen tussen het Wilhelminakanaal en de Boslaan. In deze wijk zijn 800 woningen gebouwd, met veel ruimte voor de natuur. Alle straten komen uit op de Vlinderlaan, die een grote cirkel maakt om de kern van de wijk. De rest van de straten is genoemd naar vlinders.

De kern van de wijk is opgebouwd uit grote bouwprojecten met roodkleurige huizen van baksteen. De buitenrand van de wijk is grotendeels opgemaakt uit particuliere projecten en bestaat uit witte vrijstaande huizen en boerderijen. Er resteren nog slechts vier echte boerderijen.

In de gehele wijk wordt het regenwater naar de natuur geleid door een tweede buizenstelsel, zodat het niet in de riolering terechtkomt, maar naar de planten gaat.

== Infrastructuur ==
=== Wegen ===
Tot 1860 waren er in en rond Son geen verharde wegen.
De eerste verharde weg was de weg van Eindhoven naar Sint-Oedenrode, waarvan de verharding werd uitgevoerd in 1860.
In 1891/92 werd de weg van Son naar Breugel (onder andere de huidige Dommelstraat) verhard, de andere verbindingswegen pas na 1900.
De weg van Son naar Best bleef een zandweg tot 1953.
De provinciale weg Eindhoven - Sint-Oedenrode werd in de jaren 1960 verbreed en rechtgetrokken.
Vele panden in Son werden toen gesloopt.
In de loop der jaren nam de hoeveelheid doorgaand autoverkeer toe, tot de opening van de A50 ten westen van Son.
Daarna is de oude provinciale weg geherstructureerd waardoor het verkeer in het centrum is verminderd. Er is echter nog steeds veel doorgaand verkeer waardoor de gemeente werkt aan plannen voor een autoluw centrum<ref>{{Citeer web |url=https://myprivacy.dpgmedia.nl/consent?siteKey=mcv8h7juKXm7kdOx&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.ed.nl%2Fprivacy-gate%2Faccept-tcf2%3FredirectUri%3D%252Fson-en-breugel%252Fweer-ouderwets-slingeren-door-nieuwe-centrum-son%7Ea89f191b%252F |titel=DPG Media Privacy Gate |bezochtdatum=2025-07-21 |werk=myprivacy.dpgmedia.nl}}</ref>.

=== Tramlijn ===
In oktober 1896 werd begonnen met de aanleg van een [[stoomtram]]lijn door Son (van N.V. Tramwegmaatschappij "De Meijerij").
De gemeenteraad had daarvoor toestemming gegeven op 12 december 1895.
De lijn liep van [[Reusel (plaats)|Reusel]] via Eindhoven naar [[Veghel (plaats)|Veghel]].
De reisduur van Eindhoven naar Son was ca. 35 minuten.
Het traject liep van de Tramstraat in Eindhoven via Dommelstraat, Stationsplein, parallel aan de spoorlijn Eindhoven-Boxtel, Lijmbeekstraat, Boschdijk, Frankrijkstraat, Vlokhoven, Son, Sint-Oedenrode, Veghel.
Er waren haltes bij Bokt (thans gemeente Eindhoven), op de Markt (nabij het oude raadhuis) en op de Rooijseweg, ter hoogte van toenmalig huisnummer 27.
De ingebruikname van het spoor in Son (op een strook van de provinciale weg) vond plaats op maandag 16 augustus 1897<ref>Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche courant, 20-08-1897</ref>.
In de loop der jaren vonden diverse, deels dodelijke, ongevallen plaats met de stoomtram; ook is wel brand ontstaan nadat vonken van de tram op een rieten dak terecht waren gekomen.
Op 7 oktober 1934 werd het tramvervoer gestaakt, behalve het goederenvervoer dat nog doorging tot 10 januari 1937.
In de jaren daarna werd het tramspoor verwijderd.

=== Telefoon ===
In 1911 werd besloten om in het Sonse hulppostkantoor een telefoonkantoor te vestigen. Op 14 mei 1913 werd het hulptelegraaf- en telefoonkantoor in Son officieel geopend. In de Naamlijst voor den Telefoondienst uit 1915 staat voor Son alleen de openbare spreekcel in het hulptelegraafkantoor vermeld; woonhuis- of bedrijfsaansluitingen waren er in Son toen nog niet.

=== Elektriciteit ===
Op 15 september 1923 hadden 120 gezinnen in Son voor het eerst de beschikking over elektriciteit (van de PNEM). Dat was later dan Eindhoven, Stiphout en Erp. De meeste gehuchten in Son waren in 1936 aangesloten. Pas in 1956 werd als laatste gehucht Sonniuswijk voorzien van elektriciteit.

=== Waterleiding ===
In 1947 werd begonnen met de voorbereidingen voor de aanleg van een waterleidingnet. Het betrokken bedrijf was waterleidingmaatschappij Oost-Brabant. De dorpspomp bij het raadhuis werd geplaatst in 1859 en deed dienst tot 1950; deze pomp was echter vaak defect. Men gebruikte water uit putten en voor de was water uit de Dommel en later het kanaal. Sinds 1956 is het [[Waterwingebied Son]] actief voor het water in Son en Breugel.

=== Aardgasnet ===
In 1964 werd begonnen met de aanleg van het aardgasnet. Op 23 september 1965 werden de eerste panden aangesloten. De duizendste aansluiting kwam tot stand op 31 maart 1966.

== Bekende inwoners ==
* [[Hans Brian]] (1940-2022), sportverslaggever
* [[Wim van Rooij]] (1932-2017), [[acteur]]
* [[Heymeric van de Velde]] (1395-1460), vooraanstaand [[Filosofie|filosoof]] en [[Theologie|theoloog]] in de [[15e eeuw]], professor in achtereenvolgens [[Keulen (stad)|Keulen]] en [[Leuven]], werd geboren in Son
* [[Franciscus Sonnius]] (1506-1576), de eerste [[bisschop]] van [[Bisdom 's-Hertogenbosch|'s-Hertogenbosch]] en [[Bisdom Antwerpen|Antwerpen]]
**Naar deze bisschop is een buurtschap en straat, [[Sonniuswijk]], genoemd. Ook [[Sonniuspark]], een woonwijk in aanbouw, waarmee in 2008 werd gestart, is naar hem vernoemd:

In Son zijn enkele straten genoemd naar personen die een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de gemeente. Het gaat om
* [[Antoon van de Ven]], burgemeester van 18 april 1918 tot zijn dood op 17 november 1934.
* [[Hendrik Veeneman]], waarnemend burgemeester in de [[Tweede Wereldoorlog]] die omkwam in kamp [[Mauthausen (concentratiekamp)|Mauthausen]]. Het huis waarin hij woonde staat in die straat op nr. 7; het draagt de tekst "Henk's Home".
In het verleden was een straat genoemd naar
* Pastoor van Ravensteijn die in Son in functie was van 19 oktober 1905 tot zijn dood in 1915.

== Nabijgelegen kerkdorpen ==
[[Breugel]], [[Woensel]], [[Best]], [[Nijnsel]]

== Referenties ==
{{References}}

{{Commonscat|Son, North Brabant}}
{{Navigatie gemeente Son en Breugel}}
{{Coor title dms|51|30|42|N|5|29|33|E|type:city_scale:25000_region:NL}}

[[Categorie:Plaats in Noord-Brabant]]
[[Categorie:Son en Breugel]]

title: Situering

Provincie: Noord-Brabant

Gemeente: Son en Breugel

Coördinaten: 51° 31′ NB, 5° 30′ OL

title: Algemeen

- Bijnaam: Krutjesraper

Woningvoorraad: 5.643 woningen

title: Economie

title: Foto's

Foto's: Toren van de Sint-Petrus' Bandenkerk


text:
# Macrobrachium felicinum
Macrobrachium felicinum is een garnalensoort uit de familie van de Palaemonidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1949 door Holthuis.

wikiname: nlwiki

title: Macrobrachium felicinum

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Macrobrachium felicinum''
| afbeelding =
| status = DD
| rl-id = 198115
| statusbron = 2012
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Decapoda]]
| familie = [[Palaemonidae]]
| geslacht = ''[[Macrobrachium]]''
| w-naam = ''Macrobrachium felicinum''
| auteur = Holthuis
| datum = 1949
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 240828
}}
'''''Macrobrachium felicinum''''' is een [[garnalen]]soort uit de familie van de [[Palaemonidae]].<ref>Fransen, C. (2012). <i>Macrobrachium felicinum</i> Holthuis, 1949b. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=240828</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1949 door Holthuis.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|22}}

[[Categorie:Macrobrachium|felicinum]]
[[Categorie:IUCN-status onzeker]]

title: Macrobrachium felicinum · IUCN-status: Onzeker (2012)

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Malacostraca

Orde: Decapoda

Familie: Palaemonidae

Geslacht: Macrobrachium

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Poecilotheria tigrinawesseli
Poecilotheria tigrinawesseli is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de vogelspinnen (Theraphosidae).
Het dier behoort tot het geslacht Poecilotheria. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Smith.
De spin komt voor in India. Op de Rode Lijst van de IUCN staat hij vermeld als onzeker vanwege onvoldoende informatie.

title: Poecilotheria tigrinawesseli

wikitext:
{{Taxobox spin
| status = DD
| statusbron = 2008
| rl-id = 63569
| naam              = ''Poecilotheria tigrinawesseli''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Vogelspinnen|Theraphosidae]] (Vogelspinnen)
| geslacht          = ''[[Poecilotheria]]''
| auteur            = Smith
| datum             = 2006
| haakjes           =
}}
'''''Poecilotheria tigrinawesseli''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Vogelspinnen|vogelspinnen (Theraphosidae)]].<ref>{{Brontabel|2012-Platnick}}</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Poecilotheria]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Smith.

De spin komt voor in [[India]]. Op de [[Rode Lijst van de IUCN]] staat hij vermeld als ''onzeker'' vanwege onvoldoende informatie.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Poecilotheria tigrinawesseli}}
[[Categorie:Vogelspinnen]]
[[Categorie:Endemisch dier uit India]]
[[Categorie:IUCN-status onzeker]]

title: Poecilotheria tigrinawesseli · IUCN-status: Onzeker (2008)

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Theraphosidae (Vogelspinnen)

Geslacht: Poecilotheria

title: Soort


text:
# Greenup (Illinois)
Greenup is een plaats (village) in de Amerikaanse staat Illinois, en valt bestuurlijk gezien onder Cumberland County.

## Demografie
Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 1532. In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 1498, een daling van 34 (-2,2%).

## Geografie
Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van 4,4 km², geheel bestaande uit land. Greenup ligt op ongeveer 180 m boven zeeniveau.

## Plaatsen in de nabije omgeving
De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 20 km rond Greenup.

title: Greenup (Illinois)

wikitext:
{{Infobox plaats Verenigde Staten
| naam=Greenup
| staat=Illinois
| county=[[Cumberland County (Illinois)|Cumberland County]]
| bevolking=1498
| datum=2006
| oppervlak=4.4
| water=0.0
| lat_deg = 39
| lat_min = 14
| lat_sec = 50
| lon_deg = 88
| lon_min = 9
| lon_sec = 43
| hoogte=180
| code=31524
| type=village
| detailkaart=
}}
'''Greenup''' is een plaats ([[village]]) in de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] staat [[Illinois (staat)|Illinois]], en valt bestuurlijk gezien onder [[Cumberland County (Illinois)|Cumberland County]].

==Demografie==
Bij de [[volkstelling]] in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 1532.<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Verenigde Staten/2000}}</ref> In 2006 is het aantal inwoners door het [[United States Census Bureau]] geschat op 1498,<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Verenigde Staten/2006}}</ref> een daling van 34 (-2,2%).

==Geografie==
Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een [[oppervlakte]] van 4,4 km², geheel bestaande uit land. Greenup ligt op ongeveer 180 m boven [[zeeniveau]].<ref>{{Bronvermelding hoogte plaats Verenigde Staten}}</ref>

==Plaatsen in de nabije omgeving==
De onderstaande figuur toont nabijgelegen [[woonplaats|plaatsen]] in een [[Straal (wiskunde)|straal]] van 20 km rond Greenup.
{{Afbeelding label begin|image=Blank map.svg|position= relative| float=left|width=400|caption=Plaatsen in de omgeving}}
{{Afbeelding label|x=0.5|y=0.5|scale=400|text=[[Bestand:Map pointer black.svg|20px|Greenup]]'''Greenup'''}}
{{Afbeelding label|x=0.834|y=0.369|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|12px|Plaats met 2942 inwoners (2000)]][[Casey (Illinois)|Casey]] (16 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.522|y=0.727|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|6px|Plaats met 123 inwoners (2000)]][[Hidalgo (Illinois)|Hidalgo]] (10 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.339|y=0.597|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|6px|Plaats met 232 inwoners (2000)]][[Jewett (Illinois)|Jewett]] (8 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.526|y=0.858|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|6px|Plaats met 79 inwoners (2000)]][[Rose Hill (Illinois)|Rose Hill]] (16 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.343|y=0.438|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|10px|Plaats met 1166 inwoners (2000)]][[Toledo (Illinois)|Toledo]] (7 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.767|y=0.816|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|6px|Plaats met 97 inwoners (2000)]][[Yale (Illinois)|Yale]] (18 km)}}
{{Afbeelding label eind}}{{Clearleft}}

== Externe link ==
* {{Link city-data.com|Greenup|Illinois}}

{{Appendix}}
{{Coor title dms|39|14|50|N|88|9|43|W|region:US_type:city(1532)_scale:50000}}

[[Categorie:Plaats in Illinois]]

title: Situering

County: Cumberland County

Type plaats: Village

Staat: Illinois

title: Algemeen

Oppervlakte: 4,4 km²

- land: 4,4 km²

- water: 0,0 km²

title: Overig

Portaal: Verenigde Staten


text:
# Abe de Vries (schrijver)
Abe de Vries (Wijnaldum, 10 januari 1965) is een Friese dichter, essayist, literair criticus, journalist, uitgever, vertaler en fotograaf.

## Biografie
Na de middelbare school Simon Vestdijk in Harlingen studeerde De Vries politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Die studie was daar toen, in 1983, nog marxistisch georiënteerd en dat zou zijn sporen nalaten in het werk van De Vries. In Amsterdam ontwikkelde hij een grote belangstelling voor de literatuur, vooral voor poëzie.
Na zijn dienstplicht tekende hij bij en werkte zes jaar op contractbasis als inlichtingenofficier. Als militair studeerde hij geschiedenis in Groningen, van 1993 tot 1996. Geschiedfilosoof Frank Ankersmit zou, hoewel hij een uitgesproken liberaal was, een belangrijke invloed hebben op het denken van De Vries, door zijn intellectuele, theoretische aanpak van de geschiedschrijving.
De Vries gaf les aan de leden van het vredesleger in Bosnië en Kroatië over de achtergronden van het conflict in die landen. Over de conflicten op de Balkan schreef hij opiniestukken voor alle landelijke kranten. In 1996 werd hij verslaggever bij het Groninger Algemeen Persbureau Tammeling. In 1999 werd hij, uit onvrede over de emotionele en eenzijdige berichtgeving, correspondent in Belgrado voor het ANP, Trouw en Elsevier. Van 2000 tot 2006 was hij buitenlandredacteur bij Elsevier en maakte hij voor de reportages reizen naar onder meer ex-Joegoslavië, Roemenië, Hongarije, Oostenrijk, Tsjechië, Frankrijk, Polen, Rusland en Afghanistan.
In februari 2003 nam De Vries het initiatief tot de oprichting van tijdschrift Farsk, waarvan hij tot oktober 2006 hoofdredacteur was. Daarnaast schreef hij op het internet zijn eenmanstijdschrift Oranzjery De Kopspiker, dat hij in 2010 verving door het weblog Seedyksterfeartfisk. Dat was jarenlang een Fries-literair blog dat het artistiek-culturele zowel als het milieu-activistische debat informeerde.
Begin 2005 volgde hij Jabik Veenbaas op as prozarecensent bij de Leeuwarder Courant. Van 2006 tot 2011 was hij uitgever bij de Friese Pers Boekerij/Noordboek. Vanaf 2011 af is hij verbonden aan het Friesch Dagblad, eerst als recensieschrijver van Friese poëzie en essayïstische publicaties, verslaggever van algemeen-culturele onderwerpen en columnist van de wekelijkse column "Skroeier" en van 2014 af ook als eindredacteur van het Friesch Dagblad.
In 2015 richtte De Vries, samen met Friduwih Riemersma, het literaire tijdschrift Fers2 op, dat onafhankelijk wil blijven van de op nationalisme en taalwederopbouw gerichte Friese literatuurpolitiek.

## Poëzie
In zijn jeugd schreef De Vries Nederlandstalige gedichten. In 2002 debuteerde hij in het Fries met de bundel De weromkommer yn it ûnlân. Gedichten uit de bundel werden eerder in de Friese literaire tijdschriften Trotwaer, Hjir en Kistwurk gepubliceerd. Van het vernieuwende, dwarse Kistwurk was hij ook redactielid.
In zijn vroege poëzie probeerde hij een balans te vinden tussen het heden en zijn verloren jeugd in Wijnaldum, met daaraan verwant het thema van de verloren liefde. Ook Oost-Europa was in die periode dikwijls het onderwerp van zijn dichten. Later kwam de liefde, het zoeken naar de betekenisvolle ander, het vinden en het weer verliezen van geborgenheid, centraal in zijn poëzie te staan. Essentiële motieven zijn het verloren gaan van de Friese taal, de geschiedenis en de aantasting van de noordelijke Friese kuststreek en de marginale positie van de Friestalige kunstenaar. De Vries zijn lyrische poëzie laat een verschuiving zien van beeld-georiënteerd naar een bredere, meer verhalende aanpak waar taal als klank alle ruimte in krijgt.
in 2005 kreeg De Vries de Gysbert Japicxpriis voor zijn tweede bundel In waarm wek altyd. Hij is daarmee, naast Trinus Riemersma, Jan Wybenga en Willem Abma de vierde Friese schrijver die de prijs kreeg voor een jong oeuvre; er heeft nog nooit zo'n korte tijd gezeten tussen het opnemen van het literaire metier en het ontvangen van de Gysbert Japicxpriis als bij het toekennen van die prijs aan De Vries.
In januari 2013 verscheen Ravensulver/Ravenzilver en in 2015 Brek dyn klank. De bundels gaan opnieuw in op de postmoderne ontwortelde relaties, maar Brek dyn klank vanuit een meer delicaat, doorleefd perspectief dan het eerdere werk, terwijl het tegelijk de klassieke stijl bewaart.
Met Opskuorgebieten, in 2017, veranderden de stof en de vorm. In vaste versvorm, met eindrijm en metrum, werd het persoonlijke politiek. De melancholie bleef, maar niet langer lag de bron daarvan bij de enkeling die zijn natuur niet de baas kan. Omgekeerd streeft de 'ik' in Blaumelly (2020) niet minder romantisch dan in de Weromkommer naar verbinding met de dingen om hem heen. En dat lukte ook, als de macht de dichter zijn land en taal niet onbruikbaar zou maken.

## Essays
Daarnaast is De Vries een essayschrijver. Een aantal essays over de Friese poëzie hebben hun weg gevonden als inleidingen van anthologieën en verzamelbundels. De essaybundels over de Friese literatuur, Identiteit & kowesturten uit 2008 en Erfskip & krisis uit 2015 zijn een idiosyncratische mix van empirische literatuurgeschiedenis, filosofische cultuurkritiek en reflectie op de eigen wortels.

## Fotografie
Het fotowerk is op het snijvlak van documentaire fotografie en kunstfotografie. Vaak is het Friese landschap het onderwerp en de muze. Exposities van het werk waren in Veenwouden, Tresoar in Leeuwarden en in Eernewoude.

#### Poëzie
- 2002 - De weromkommer yn it ûnlân
- 2004 - In waarm wek altyd
- 2006 - Under fearne goaden
- 2006 - Warme boxkachels & weke irenes / Waarme bokskachels & weake irenes (Tweetalige bloemlezing)
- 2008 - Fangst fan 'e demoandolfyn
- 2010 - Sprankeskyn
- 2013 - Ravensulver/Ravenzilver
- 2015 - Brek dyn klank
- 2017 - Opskuorgebieten
- 2019 - Mienskar, sonnetten (verspreid in pdf-vorm)
- 2020 - Blaumelly
- 2021 - Ik haw myn kobist fêstbûn oan in appelbeam / Ik bond mijn koe vast aan een appelboom (Tweetalige bloemlezing)
- 2023 - Bloedprikke
- 2025 - Njoggen dagen yn it gers

#### Essays
- 2008 - Identiteit & kowesturten. Essays oer Fryske literatuer
- 2015 - Erfskip & krisis. Essays oer Fryslân en Fryske literatuer 2

#### Vertalingen
- 2007 - Sjoerd Spanninga - Indian Summer. Een keuze uit zijn gedichten (met co-vertaler Jabik Veenbaas)
- 2013 - Ynferno (Inferno, door Dan Brown)
- 2017 – Hoe't god ferdwûn út Jorwert (Hoe god verdween uit Jorwerd, door Geert Mak)
- 2019 - In rûgel wyt. Gedichten fan Robert Frost
- 2019 - Mijn harp is voor jou (bloemlezing uit de gedichten van Pieter Jelles Troelstra)
- 2020 - Boechbylden (bloemlezing uit de gedichten van J.J. Slauerhoff; co-vertaler Eppie Dam)
- 2021 - Testament van de ziel (door Hylke Speerstra)
- 2023 - Do, lêste rebel! / Jij, laatste rebel! (gedichten van H.H. ter Balkt)

#### Literair-historisch
- 2004 - It sil bestean (Essay en bloemlezing uit het werk van Obe Postma)
- 2005 - Skielk beart de hjerst (Essay en bloemlezing uit het werk van Douwe Kiestra)
- 2008 - Het goud op de weg. De Friese poëzie sinds 1880
- 2016 - Marten Hepkes Bakker: Dan krije ek de fûgels dien - gedichten
- 2019 - Duvelskeunstner (bloemlezing gedichten van Waling Dijkstra, met inleiding)
- 2020 - Folksskriuwer (Bloemlezing proza van Waling Dykstra, met inlieding)
- 2023 - De Winskhoed fan Fortunatus / De Wenshoed van Fortunatus (verhalenbundel van Waling Dijkstra)

#### Samenstelling/redactie
- 2009 - Boerewurk - Johannes Doedes de Jong
- 2009 - Giftige Zomer / Giftige Simmer (met Albertina Soepboer)
- 2011 - "Fergetten pommerant. De poëzij fan Tjitte Piebenga as 'missing link'" (Inleiding bij Sammele wurk - Poëzij fan Tjitte Piebenga)
- 2012 - "De tsjustere Apollo" (Ynlieding by de Samle fersen fan Jan Wybenga)
- 2013 - Bulldozers en bloednoazen. De stadsrand van Leeuwarden. (Foto's)
- 2014 - Friesland-Fryslân (Foto's)

#### Prijzen
- 2002 - Rely Jorritsmapriis - voor de cyclus "Fersen fan ferjitten"
- 2005 - Gysbert Japicxpriis - voor de dichtbundel In waarm wek altyd

title: Abe de Vries (schrijver)

wikitext:
'''Abe de Vries''' (Wijnaldum, 10 januari 1965) is een Friese dichter, essayist, literair criticus, journalist, uitgever, vertaler en fotograaf.

== Biografie ==
Na de middelbare school Simon Vestdijk in Harlingen studeerde De Vries politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Die studie was daar toen, in 1983, nog marxistisch georiënteerd en dat zou zijn sporen nalaten in het werk van De Vries. In Amsterdam ontwikkelde hij een grote belangstelling voor de literatuur, vooral voor poëzie.<ref name="Tresoar">{{Citeer web|url=https://www.sirkwy.frl/index.php/skriuwers-biografyen/51-v/155-vries-abe-de|titel=Vries, Abe de|bezochtdatum=23 juni 2021|auteur=Sirwky: Fryske Literatuerside|uitgever=Tresoar|taal=fy|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210624204644/https://www.sirkwy.frl/index.php/skriuwers-biografyen/51-v/155-vries-abe-de|archiefdatum=24 juni 2021|dodeurl=nee}}</ref>

Na zijn dienstplicht tekende hij bij en werkte zes jaar op contractbasis als inlichtingenofficier. Als militair studeerde hij geschiedenis in Groningen, van 1993 tot 1996. Geschiedfilosoof [[Frank Ankersmit]] zou, hoewel hij een uitgesproken liberaal was, een belangrijke invloed hebben op het denken van De Vries, door zijn intellectuele, theoretische aanpak van de geschiedschrijving.<ref name="Tresoar" />

De Vries gaf les aan de leden van het vredesleger in Bosnië en Kroatië over de achtergronden van het conflict in die landen. Over de conflicten op de Balkan schreef hij opiniestukken voor alle landelijke kranten. In 1996 werd hij verslaggever bij het Groninger Algemeen Persbureau Tammeling. In 1999 werd hij, uit onvrede over de emotionele en eenzijdige berichtgeving, correspondent in Belgrado voor het ANP, ''Trouw'' en ''Elsevier''. Van 2000 tot 2006 was hij buitenlandredacteur bij ''Elsevier'' en maakte hij voor de reportages reizen naar onder meer ex-Joegoslavië, Roemenië, Hongarije, Oostenrijk, Tsjechië, Frankrijk, Polen, Rusland en Afghanistan.<ref>{{Citeer web|url=http://www.epibreren.com/rs/vries.html|titel=Abe de Vries|bezochtdatum=23 juni 2021|auteur=Epibreren|datum=31 december 2004|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210624204143/http://www.epibreren.com/rs/vries.html|archiefdatum=24 juni 2021|dodeurl=nee}}</ref>

In februari 2003 nam De Vries het initiatief tot de oprichting van tijdschrift ''Farsk'', waarvan hij tot oktober 2006 hoofdredacteur was. Daarnaast schreef hij op het internet zijn eenmanstijdschrift ''Oranzjery De Kopspiker'', dat hij in 2010 verving door het weblog Seedyksterfeartfisk. Dat was jarenlang een Fries-literair blog dat het artistiek-culturele zowel als het milieu-activistische debat informeerde.

Begin 2005 volgde hij [[Jabik Veenbaas]] op as prozarecensent bij de ''Leeuwarder Courant''. Van 2006 tot 2011 was hij uitgever bij de Friese Pers Boekerij/Noordboek. Vanaf 2011 af is hij verbonden aan het ''Friesch Dagblad'', eerst als recensieschrijver van Friese poëzie en essayïstische publicaties, verslaggever van algemeen-culturele onderwerpen en columnist van de wekelijkse column "Skroeier" en van 2014 af ook als eindredacteur van het ''Friesch Dagblad''.

In 2015 richtte De Vries, samen met Friduwih Riemersma, het literaire tijdschrift ''Fers2'' op, dat onafhankelijk wil blijven van de op nationalisme en taalwederopbouw gerichte Friese literatuurpolitiek.

== Poëzie ==
In zijn jeugd schreef De Vries Nederlandstalige gedichten. In 2002 debuteerde hij in het Fries met de bundel ''De weromkommer yn it ûnlân''. Gedichten uit de bundel werden eerder in de Friese literaire tijdschriften ''Trotwaer'', ''Hjir'' en ''Kistwurk'' gepubliceerd. Van het vernieuwende, dwarse ''Kistwurk'' was hij ook redactielid.

In zijn vroege poëzie probeerde hij een balans te vinden tussen het heden en zijn verloren jeugd in Wijnaldum, met daaraan verwant het thema van de verloren liefde. Ook Oost-Europa was in die periode dikwijls het onderwerp van zijn dichten. Later kwam de liefde, het zoeken naar de betekenisvolle ander, het vinden en het weer verliezen van geborgenheid, centraal in zijn poëzie te staan. Essentiële motieven zijn het verloren gaan van de Friese taal, de geschiedenis en de aantasting van de noordelijke Friese kuststreek en de marginale positie van de Friestalige kunstenaar. De Vries zijn lyrische poëzie laat een verschuiving zien van beeld-georiënteerd naar een bredere, meer verhalende aanpak waar taal als klank alle ruimte in krijgt.

in 2005 kreeg De Vries de [[Gysbert Japicxpriis]] voor zijn tweede bundel ''In waarm wek altyd''. Hij is daarmee, naast Trinus Riemersma, Jan Wybenga en Willem Abma de vierde Friese schrijver die de prijs kreeg voor een jong oeuvre; er heeft nog nooit zo'n korte tijd gezeten tussen het opnemen van het literaire metier en het ontvangen van de Gysbert Japicxpriis als bij het toekennen van die prijs aan De Vries.

In januari 2013 verscheen ''Ravensulver/Ravenzilver'' en in 2015 ''Brek dyn klank''. De bundels gaan opnieuw in op de postmoderne ontwortelde relaties, maar ''Brek dyn klank'' vanuit een meer delicaat, doorleefd perspectief dan het eerdere werk, terwijl het tegelijk de klassieke stijl bewaart.

Met ''Opskuorgebieten'', in 2017, veranderden de stof en de vorm. In vaste versvorm, met eindrijm en metrum, werd het persoonlijke politiek. De melancholie bleef, maar niet langer lag de bron daarvan bij de enkeling die zijn natuur niet de baas kan. Omgekeerd streeft de 'ik' in ''Blaumelly'' (2020) niet minder romantisch dan in de ''Weromkommer'' naar verbinding met de dingen om hem heen. En dat lukte ook, als de macht de dichter zijn land en taal niet onbruikbaar zou maken.<ref>{{Citeer web|url=https://www.frieseliteratuur.nl/abe-de-vries/|titel=Abe de Vries|bezochtdatum=23 juni 2021|achternaam=van der Meulen|voornaam=Jelle|datum=10 augustus 2008|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210513114743/https://www.frieseliteratuur.nl/abe-de-vries/|archiefdatum=13 mei 2021|dodeurl=nee}}</ref>

== Essays ==
Daarnaast is De Vries een essayschrijver. Een aantal essays over de Friese poëzie hebben hun weg gevonden als inleidingen van anthologieën en verzamelbundels. De essaybundels over de Friese literatuur, ''Identiteit & kowesturten'' uit 2008 en ''Erfskip & krisis'' uit 2015 zijn een idiosyncratische mix van empirische literatuurgeschiedenis, filosofische cultuurkritiek en reflectie op de eigen wortels.

== Fotografie ==
Het fotowerk is op het snijvlak van documentaire fotografie en kunstfotografie. Vaak is het Friese landschap het onderwerp en de muze. Exposities van het werk waren in Veenwouden, Tresoar in Leeuwarden en in Eernewoude.

== Bibliografie ==

==== Poëzie ====
* 2002 - De weromkommer yn it ûnlân
* 2004 - In waarm wek altyd
* 2006 - Under fearne goaden
* 2006 - Warme boxkachels & weke irenes / Waarme bokskachels & weake irenes (Tweetalige bloemlezing)
* 2008 - Fangst fan 'e demoandolfyn
* 2010 - Sprankeskyn
* 2013 - Ravensulver/Ravenzilver
* 2015 - Brek dyn klank
* 2017 - Opskuorgebieten
* 2019 - Mienskar, sonnetten (verspreid in pdf-vorm)
* 2020 - Blaumelly
* 2021 - Ik haw myn kobist fêstbûn oan in appelbeam / Ik bond mijn koe vast aan een appelboom (Tweetalige bloemlezing)
* 2023 - Bloedprikke
* 2025 - Njoggen dagen yn it gers

==== Essays ====
* 2008 - Identiteit & kowesturten. Essays oer Fryske literatuer
* 2015 - Erfskip & krisis. Essays oer Fryslân en Fryske literatuer 2

==== Vertalingen ====
* 2007 - Sjoerd Spanninga - Indian Summer. Een keuze uit zijn gedichten (met co-vertaler Jabik Veenbaas)
*2013 - Ynferno (Inferno, door Dan Brown)
* 2017 – Hoe't god ferdwûn út Jorwert (Hoe god verdween uit Jorwerd, door Geert Mak)
* 2019 - In rûgel wyt. Gedichten fan Robert Frost
* 2019 - Mijn harp is voor jou (bloemlezing uit de gedichten van Pieter Jelles Troelstra)
*2020 - Boechbylden (bloemlezing uit de gedichten van J.J. Slauerhoff; co-vertaler Eppie Dam)
*2021 - Testament van de ziel (door Hylke Speerstra)
*2023 - Do, lêste rebel! / Jij, laatste rebel! (gedichten van H.H. ter Balkt)

==== Literair-historisch ====
* 2004 - It sil bestean (Essay en bloemlezing uit het werk van Obe Postma)
* 2005 - Skielk beart de hjerst (Essay en bloemlezing uit het werk van Douwe Kiestra)
* 2008 - Het goud op de weg. De Friese poëzie sinds 1880
* 2016 - Marten Hepkes Bakker: Dan krije ek de fûgels dien - gedichten
*2019 - Duvelskeunstner (bloemlezing gedichten van Waling Dijkstra, met inleiding)
* 2020 - Folksskriuwer (Bloemlezing proza van Waling Dykstra, met inlieding)
* 2023 - De Winskhoed fan Fortunatus / De Wenshoed van Fortunatus (verhalenbundel van Waling Dijkstra)

==== Samenstelling/redactie ====
* 2009 - Boerewurk - Johannes Doedes de Jong
* 2009 - Giftige Zomer / Giftige Simmer (met Albertina Soepboer)
*2011 - "Fergetten pommerant. De poëzij fan Tjitte Piebenga as 'missing link'" (Inleiding bij ''Sammele wurk - Poëzij fan Tjitte Piebenga'')
* 2012 - "De tsjustere Apollo" (Ynlieding by de Samle fersen fan Jan Wybenga)
* 2013 - Bulldozers en bloednoazen. De stadsrand van Leeuwarden. (Foto's)
* 2014 - Friesland-Fryslân (Foto's)

==== Prijzen ====
* 2002 - [[Rely Jorritsmapriis]] - voor de cyclus "Fersen fan ferjitten"
* 2005 - [[Gysbert Japicxpriis]] - voor de dichtbundel ''In waarm wek altyd''

== Externe link ==

* Weblog [http://seedyksterfeartfisk.blogspot.com/ Seedyksterfeartfisk]

== Bronnen ==
{{References}}

{{DEFAULTSORT:Vries, Abe}}
[[Categorie:Fries schrijver]]


text:
# Harpalus prosperus
Harpalus prosperus is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Basilewsky.

title: Harpalus prosperus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Harpalus prosperus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Harpalinae]]
| geslacht = ''[[Harpalus (geslacht)|Harpalus]]''
| w-naam = ''Harpalus prosperus''
| auteur = [[Pierre Basilewsky|Basilewsky]]
| datum = 1972
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Harpalus prosperus''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Harpalus+prosperus Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Basilewsky.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|28}}

[[Categorie:Harpalus (geslacht)|prosperus]]

title: Harpalus prosperus

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Harpalinae

Geslacht: Harpalus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Het lijk in de Haarlemmer Houttuinen
Het lijk in de Haarlemmer Houttuinen is het eerste boek uit de reeks Grijpstra en De Gier, geschreven door Janwillem van de Wetering. Het boek verscheen in 1975 bij Bruna. Het boek is in 1979 verfilmd onder de titel Grijpstra en De Gier.

## Verhaal
In dit eerste verhaal over Grijpstra en De Gier, worden beide speurders geconfronteerd met de dood van Piet Verboom, directeur van de 'Hindistische Stichting'. Ogenschijnlijk handelend in Oosterse wijsheid, macrobiotisch voedsel en zielerust. Als snel blijkt dat hij ook handelt in verdovende middelen. Hij hangt nu echter aan een balk in een prachtig pand aan de Haarlemmer Houttuinen. Op het oog lijkt het zelfmoord, maar het zou moord kunnen zijn. Wellicht door Verbooms vrouw, die hem in de steek heeft gelaten en in Parijs woont. Maar ook zijn kompanen in de stichting zouden een motief kunnen hebben. Zij worden door hem gebruikt om tegen lage kosten de stichting draaiende te houden. En Thérese is zwanger van Piet. Piets inwonende moeder is niet helemaal in orde en weet niet goed wat ze doet door alle medicatie die ze gebruikt. En hoe zit het met Van Meteren, zijn onderhuurder en bodyguard? En wat hebben Ringma en Beuzekom, handelaren in verdovende middelen, met de zaak van doen? Of de accountant De Kater? Kortom, voldoende verdachten met motief voor een definitieve oplossing van het probleem Piet Verboom.

title: Het lijk in de Haarlemmer Houttuinen

wikitext:
{{Infobox boek
| naam = Het Lijk in de Haarlemmer Houttuinen
| orig titel =
| vertaler =
| afbeelding =
| auteur = [[Janwillem van de Wetering]]
| kaftontwerp = André Leenes Camilla Zeguers
| land = [[Nederland]]
| taal = [[Nederlands]]
| reeks = [[Grijpstra en De Gier (boek)|Grijpstra en De Gier]]
| onderwerp = [[Misdaad]]
| genre = [[Roman (literatuur)|Roman]]
| uitgever = [[A.W. Bruna Uitgevers (uitgeverij)|Bruna]]
| uitgiftedatum = [[1975]]
| medium = Print
| paginas = 223
| grootte_gewicht =
| isbn = 90 229 7292 5
| issn =
| voorafgegaan =
| vervolg = [[Buitelkruid]]
}}
'''Het lijk in de Haarlemmer Houttuinen''' is het eerste boek uit de reeks [[Grijpstra en De Gier (boek)|Grijpstra en De Gier]], geschreven door [[Janwillem van de Wetering]]. Het boek verscheen in [[1975]] bij [[A.W. Bruna Uitgevers (uitgeverij)|Bruna]]. Het boek is in 1979 verfilmd onder de titel ''[[Grijpstra en De Gier (film)|Grijpstra en De Gier]]''.

==Verhaal==
{{Leeswaarschuwing}}
In dit eerste verhaal over Grijpstra en De Gier, worden beide speurders geconfronteerd met de dood van Piet Verboom, directeur van de 'Hindistische Stichting'. Ogenschijnlijk handelend in Oosterse wijsheid, macrobiotisch voedsel en zielerust. Als snel blijkt dat hij ook handelt in verdovende middelen. Hij hangt nu echter aan een balk in een prachtig pand aan de [[Haarlemmer Houttuinen]]. Op het oog lijkt het zelfmoord, maar het zou moord kunnen zijn. Wellicht door Verbooms vrouw, die hem in de steek heeft gelaten en in Parijs woont. Maar ook zijn kompanen in de stichting zouden een motief kunnen hebben. Zij worden door hem gebruikt om tegen lage kosten de stichting draaiende te houden. En Thérese is zwanger van Piet. Piets inwonende moeder is niet helemaal in orde en weet niet goed wat ze doet door alle medicatie die ze gebruikt. En hoe zit het met Van Meteren, zijn onderhuurder en bodyguard? En wat hebben Ringma en Beuzekom, handelaren in verdovende middelen, met de zaak van doen? Of de accountant De Kater? Kortom, voldoende verdachten met motief voor een definitieve oplossing van het probleem Piet Verboom.

{{Navigatie Grijpstra en De Gier}}

{{DEFAULTSORT:lijk in de Haarlemmer Houttuinen, Het}}
[[Categorie:Grijpstra en De Gier]]

title: Het Lijk in de Haarlemmer Houttuinen

Auteur(s): Janwillem van de Wetering

Kaftontwerper: André Leenes Camilla Zeguers

Land: Nederland

Taal: Nederlands

Reeks/serie: Grijpstra en De Gier

Onderwerp: Misdaad

Genre: Roman

Uitgever: Bruna

Medium: Print

Vervolg: Buitelkruid

Portaal: Literatuur


text:
# Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis
Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis is een sponssoort in de taxonomische indeling van de glassponzen (Hexactinellida). De spons leeft diep in zee. Het skelet van de spons bestaat uit spicula van kiezel.
De spons behoort tot het geslacht Acanthascus en behoort tot de familie Rossellidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Topsent.

title: Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis''
| titelweergave   =''Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis''
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Sponsachtigen|Parazoa]] (Sponsachtigen)
| stam            = [[Sponsdieren|Porifera]] (Sponsdieren)
| klasse          = [[Glassponzen|Hexactinellida]] (Glassponzen)
| orde            = [[Lyssacinosida]]
| familie         = [[Rossellidae]]
| geslacht        = ''[[Acanthascus]]''
| auteur          = Topsent
| datum           = 1901
| haakjes         = ja
| worms           = 171975
}}
'''''Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis''''' is een [[Sponsdieren|spons]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Hexactinellida|glassponzen]] (Hexactinellida). De spons leeft diep in zee. Het skelet van de spons bestaat uit [[spicula]] van kiezel.

De spons behoort tot het geslacht ''[[Acanthascus]]'' en behoort tot de familie [[Rossellidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Topsent.

{{Appendix|2=
*van Soest, R. (2011). ''Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis'' (Topsent, 1901). In: Van Soest, R.W.M, Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, de Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=171975.}}
{{Beginnetje|biologie|2011|12|08}}

{{DEFAULTSORT:Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis}}
[[Categorie:Glassponzen]]

title: Acanthascus (Rhabdocalyptus) australis

Onderrijk: Parazoa (Sponsachtigen)

Stam: Porifera (Sponsdieren)

Klasse: Hexactinellida (Glassponzen)

Orde: Lyssacinosida

Familie: Rossellidae

Geslacht: Acanthascus

title: Soort


text:
# Pachybracon gracilis
Pachybracon gracilis is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Enderlein in 1920.

title: Pachybracon gracilis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Pachybracon gracilis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Schildwespen|Braconidae]] (Schildwespen)
| geslacht = ''[[Pachybracon]]''
| w-naam = ''Pachybracon gracilis''
| auteur = Enderlein
| datum = 1920
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Pachybracon gracilis''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Schildwespen|schildwespen (Braconidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Enderlein in 1920.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|11}}

[[Categorie:Schildwespen]]

title: Pachybracon gracilis

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Braconidae (Schildwespen)

Geslacht: Pachybracon

title: Soort


text:
# Hynboholm en Grönäs
Hynboholm en Grönäs (Zweeds: Hynboholm och Grönäs) is een småort in de gemeente Karlstad in het landschap Värmland en de provincie Värmlands län in Zweden. Het småort heeft 160 inwoners (2005) en een oppervlakte van 29 hectare. Eigenlijk bestaat het småort uit twee plaatsjes: Hynboholm en Grönäs.

title: Hynboholm en Grönäs

wikitext:
{{Infobox plaats in Zweden
| land = Zweden
| naam = Hynboholm en Grönäs
| area = [[Värmland]]
| subarea = [[Värmlands län]]
| overigniveau = [[Karlstad (gemeente)|Karlstad]]
| inwoners = 160<ref>{{Bronvermelding inwonertal småort Zweden/2005}}</ref>
| census = 2005
| km2 = 0,29
| hoogte =
| image =
| caption =
| mapname = Värmland
| lat_deg =59
| lat_min =28
| lat_sec =00
| lat_dir = N
| lon_deg =13
| lon_min =22
| lon_sec =00
| lon_dir = E
}}
'''Hynboholm en Grönäs''' (Zweeds: '''Hynboholm och Grönäs''') is een [[småort]] in de gemeente [[Karlstad (gemeente)|Karlstad]] in het [[Zweedse landschappen|landschap]] [[Värmland]] en de provincie [[Värmlands län]] in [[Zweden]]. Het småort heeft 160 inwoners ([[2005]]) en een oppervlakte van 29 [[hectare]]. Eigenlijk bestaat het småort uit twee plaatsjes: Hynboholm en Grönäs.

{{Appendix}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Zweden|2=2008|3=10|4=08}}

{{DEFAULTSORT:Hynboholm en Gronas}}
[[Categorie:Plaats in Värmlands län]]
[[Categorie:Karlstad]]

title: Situering

Landschap: Värmland

Län: Värmlands län

Gemeente: Karlstad

title: Algemeen

Portaal: Zweden


text:
# Marionina cana
Marionina cana is een ringworm uit de familie van de Enchytraeidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Marcus.

title: Marionina cana

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Marionina cana''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] ([[Ringwormen]])
| klasse = [[Clitellata]]
| orde = [[Enchytraeida]]
| familie = [[Enchytraeidae]]
| geslacht = ''[[Marionina]]''
| w-naam = ''Marionina cana''
| auteur = Marcus
| datum = 1965
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 475891
}}
'''''Marionina cana''''' is een [[ringwormen|ringworm]] uit de familie van de [[Enchytraeidae]].<ref>Timm, T. (2012). <i>Marionina cana</i> Marcus, 1965. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=475891</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1965 door Marcus.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|14}}

[[Categorie:Enchytraeidae]]

title: Marionina cana

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Clitellata

Orde: Enchytraeida

Familie: Enchytraeidae

Geslacht: Marionina

title: Soort


text:
# Ooencyrtus charas
Ooencyrtus charas is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2010 door Noyes.

title: Ooencyrtus charas

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Ooencyrtus charas''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Encyrtidae]]
| geslacht = ''[[Ooencyrtus]]''
| w-naam = ''Ooencyrtus charas''
| auteur = Noyes
| datum = 2010
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Ooencyrtus charas''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Encyrtidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2010 door [[Noyes]].

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Ooencyrtus&Speciesqtype=equals&Species=charas {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Ooencyrtus|charas]]

title: Ooencyrtus charas

Familie: Encyrtidae

Geslacht: Ooencyrtus

title: Soort


text:
# NEN-EN
NEN-EN is de aanduiding van Europese normen (EN) overgenomen in Nederland en gepubliceerd door het Nederlands Normalisatie-Instituut NEN. Voor Europese normen geldt dat deze in alle Europese lidstaten geldig zijn en eventuele eerder bestaande landelijke normen vervangen.

title: NEN-EN

wikitext:
'''NEN-EN''' is de aanduiding van Europese normen (EN) overgenomen in Nederland en gepubliceerd door het Nederlands Normalisatie-Instituut [[NEN]]. Voor Europese normen geldt dat deze in alle Europese lidstaten geldig zijn en eventuele eerder bestaande landelijke normen vervangen.

==Zie ook==
* [[Lijst van NEN-Normen#NEN-EN]]

[[Categorie:NEN]]


text:
# Mukkudal
Mukkudal is een panchayatdorp in het district Tirunelveli van de Indiase staat Tamil Nadu.

## Demografie
Volgens de Indiase volkstelling van 2001 wonen er 13.874 mensen in Mukkudal, waarvan 48% mannelijk en 52% vrouwelijk is. De plaats heeft een alfabetiseringsgraad van 76%.

title: Mukkudal

wikitext:
{{Infobox plaats in India
| naam = Mukkudal
| wapen =
| kaart =
| deelstaat = [[Tamil Nadu]]
| district = [[Tirunelveli (district)|Tirunelveli]]
| jaar = 2001
| inwoners = 13.874
| km2 =
| hoogte =
| lat_deg =
| lat_min =
| lon_deg =
| lon_min =
| netnummer =
| image=
| caption=
| alfabetisme = 76%
| mannen = 6.719
| vrouwen = 7.155
| kinderen = 1.546
}}
'''Mukkudal''' is een [[panchayatdorp]] in het district [[Tirunelveli (district)|Tirunelveli]] van de [[India]]se [[Lijst van staten en territoria van India|staat]] [[Tamil Nadu]].

== Demografie ==
Volgens de Indiase [[volkstelling]] van 2001<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archivedate=16 juni 2004|title=Volkstelling van India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns  (Provisional)|accessdate=20 februari 2013|work=|publisher=Census Commission of India|deadurl=yes}}</ref> wonen er 13.874 mensen in Mukkudal, waarvan 48% mannelijk en 52% vrouwelijk is. De plaats heeft een [[alfabetiseringsgraad]] van 76%.
{{Appendix}}

[[Categorie:Plaats in Tirunelveli]]

title: Situering

Staat: Tamil Nadu

District: Tirunelveli

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: India


text:
# Bernard Vroom
Bernardus Hendricus (Bernard) Vroom (Amsterdam, 18 mei 1884 – aldaar, 8 december 1961) was een Nederlands ondernemer. Vanaf 1919 was hij lange tijd een van de twee hoofddirecteuren van Vroom & Dreesmann en een van de directeuren van Vroom & Dreesmann Amsterdam NV. In 1948 werd hij voorzitter en later erevoorzitter van het hoofdbestuur van V&D Nederland.

## Biografie
Hij was de oudste zoon van Willem Vroom, een van de twee oprichters van de Nederlandse warenhuisketen Vroom & Dreesmann, en Cisca Tombrock. Drie van zijn zes broers zouden eveneens carrière maken bij Vroom & Dreesmann.
In 1905 stapte hij in dienst van het bedrijf van zijn vader. Hij begon in het filiaal aan de Amsterdamse Rozenstraat en kreeg in 1906 de leiding over het Centraal Magazijn. In 1919 werd hij een van de directeuren van de NV Amsterdamsche Manufacturenhandel van Vroom & Dreesmann door zijn vader op te volgen als een van de twee commissarissen van alle NV's van Vroom & Dreesmann. Zijn volle neef Willem Dreesmann fungeerde als de andere commissaris. Na een herschikking van de statuten van Vroom & Dreesmann werd hij in 1948 voorzitter en later erevoorzitter van het hoofdbestuur van V&D Nederland.
Vroom huwde in 1912 met Truus Dreesmann (1893–1992). Zij was de oudste dochter van Nicolaas Dreesmann, die op zijn beurt een jongere broer was van Bernards aangetrouwde oom Anton Dreesmann. Ze kregen drie zonen en evenveel dochters. Zijn jongste zoon Rudi (1917-1989) volgde hem op als commissaris van alle NV's van Vroom & Dreesmann en werd later net als zijn vader voorzitter van het hoofdbestuur van V&D Nederland.

title: Bernard Vroom

wikitext:
[[Bestand:B.H. Vroom en W.J.R. Dreesmann.jpg|thumb|Vroom en Dreesmann afgebeeld op een bronzen plaquette]]

'''Bernardus Hendricus (Bernard) Vroom''' ([[Amsterdam]], [[18 mei]] [[1884]] – aldaar, [[8 december]] [[1961]]) was een Nederlands ondernemer. Vanaf 1919 was hij lange tijd een van de twee hoofddirecteuren van Vroom & Dreesmann en een van de directeuren van Vroom & Dreesmann Amsterdam NV. In 1948 werd hij voorzitter en later erevoorzitter van het hoofdbestuur van V&D Nederland.

== Biografie ==
Hij was de oudste zoon van [[Willem Vroom]], een van de twee oprichters van de Nederlandse warenhuisketen [[V&D|Vroom & Dreesmann]], en Cisca Tombrock. Drie van zijn zes broers zouden eveneens carrière maken bij Vroom & Dreesmann.

In 1905 stapte hij in dienst van het bedrijf van zijn vader. Hij begon in het filiaal aan de Amsterdamse Rozenstraat en kreeg in 1906 de leiding over het Centraal Magazijn. In 1919 werd hij een van de directeuren van de NV Amsterdamsche Manufacturenhandel van Vroom & Dreesmann door zijn vader op te volgen als een van de twee commissarissen van alle NV's van Vroom & Dreesmann. Zijn volle neef [[Willem Dreesmann]] fungeerde als de andere commissaris. Na een herschikking van de statuten van Vroom & Dreesmann werd hij in 1948 voorzitter en later erevoorzitter van het hoofdbestuur van V&D Nederland.

Vroom huwde in 1912 met Truus Dreesmann (1893–1992). Zij was de oudste dochter van Nicolaas Dreesmann, die op zijn beurt een jongere broer was van Bernards aangetrouwde oom [[Anton Dreesmann (1854-1934)|Anton Dreesmann]]. Ze kregen drie zonen en evenveel dochters. Zijn jongste zoon [[Rudi Vroom|Rudi]] (1917-1989) volgde hem op als commissaris van alle NV's van Vroom & Dreesmann en werd later net als zijn vader voorzitter van het hoofdbestuur van V&D Nederland.

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Vroom, Bernard}}
[[Categorie:Nederlands ondernemer]]


text:
# Eucoelium hospitiolum
Eucoelium hospitiolum is een zakpijpensoort uit de familie van de Polycitoridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1816 door Marie Jules César Savigny.
Savigny meldde dat de soort voorkwam in de Golf van Suez op koralen en andere substraten.

title: Eucoelium hospitiolum

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Eucoelium hospitiolum''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Chordadieren|Chordata]] (Chordadieren)
| klasse = [[Zakpijpen|Ascidiacea]] (Zakpijpen)
| orde = [[Aplousobranchia]]
| familie = [[Polycitoridae]]
| geslacht = ''[[Eucoelium]]''
| w-naam = ''Eucoelium hospitiolum''
| auteur = [[Marie Jules César Savigny|Savigny]]
| datum = 1816
| haakjes =
| worms = 251674
| synoniem = * ''Polycitorella hospitiolum''  (Savigny, 1816)
}}
'''''Eucoelium hospitiolum''''' is een [[zakpijpen]]soort uit de familie van de [[Polycitoridae]].<ref>Sanamyan, K. (2012). <i>Eucoelium hospitiolum</i> Savigny, 1816. In: Shenkar, N.;  Gittenberger, A.; Lambert, G.; Rius, M.; Moreira Da Rocha, R.; Swalla, B.J.; Turron, X. (2012) Ascidiacea World Database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=251674</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1816 door [[Marie Jules César Savigny]].<ref>[http://www.biodiversitylibrary.org/item/37483#page/208/mode/1up {{aut|Jules-César Savigny.}} ''Mémoires sur les animaux sans vertèbres. Seconde Partie, Premier Fascicule.'' Parijs, 1816, blz. 196]</ref>

Savigny meldde dat de soort voorkwam in de [[Golf van Suez]] op koralen en andere substraten.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|16}}

[[Categorie:Polycitoridae]]

title: Eucoelium hospitiolum

Stam: Chordata (Chordadieren)

Klasse: Ascidiacea (Zakpijpen)

Orde: Aplousobranchia

Familie: Polycitoridae

Geslacht: Eucoelium

title: Synoniemen


text:
# Savinjska
Savinjska is een statistische regio in Slovenië. De regio's vormen in Slovenië geen bestuursniveau: Slovenië kent slechts het gemeentelijke en landelijke bestuur.
Tot Savinjska behoren de volgende gemeenten:
| - Bistrica ob Sotli - Braslovče - Celje - Dobje - Dobrna - Gornji Grad - Kozje - Laško | - Ljubno - Luče - Mozirje - Nazarje - Podčetrtek - Polzela - Prebold - Radeče | - Rogaška Slatina - Rogatec - Solčava - Slovenske Konjice - Šentjur pri Celju - Šmarje pri Jelšah - Šmartno ob Paki - Šoštanj | - Štore - Tabor - Velenje - Vitanje - Vojnik - Vransko - Zreče - Žalec |

Gorenjska · Goriška · Jugovzhodna Slovenija · Koroška · Notranjskokraška · Obalnokraška · Osrednjeslovenska · Podravska · Pomurska · Savinjska · Spodnjeposavska · Zasavska

title: Savinjska

wikitext:
{{Infobox plaats in Slovenië
| land = Slovenië
| soort = Statistische regio
| naam = Savinjska
| kaart = [[Bestand:Savinja_Statistical_Region_in_Slovenia.svg|250px]]
| inwoners = 253.574
| census = 2002
| oppervlakte = 2384
}}
'''Savinjska''' is een statistische regio in [[Slovenië]]. De regio's vormen in Slovenië geen bestuursniveau: Slovenië kent slechts het gemeentelijke en landelijke bestuur.

Tot Savinjska behoren de volgende gemeenten:

{|
|----- VALIGN="top"
|
*[[Bistrica ob Sotli]]
*[[Braslovče]]
*[[Celje]]
*[[Dobje (Savinjska)|Dobje]]
*[[Dobrna (Slovenië)|Dobrna]]
*[[Gornji Grad (gemeente)|Gornji Grad]]
*[[Kozje]]
*[[Laško (gemeente)|Laško]]
|
*[[Ljubno (Karinthië)|Ljubno]]
*[[Luče (gemeente)|Luče]]
*[[Mozirje]]
*[[Nazarje]]
*[[Podčetrtek]]
*[[Polzela]]
*[[Prebold]]
*[[Radeče]]
|
*[[Rogaška Slatina]]
*[[Rogatec (gemeente)|Rogatec]]
*[[Solčava]]
*[[Slovenske Konjice (gemeente)|Slovenske Konjice]]
*[[Šentjur pri Celju]]
*[[Šmarje pri Jelšah (gemeente)|Šmarje pri Jelšah]]
*[[Šmartno ob Paki]]
*[[Šoštanj]]
|
*[[Štore]]
*[[Tabor (Slovenië)|Tabor]]
*[[Velenje (gemeente)|Velenje]]
*[[Vitanje]]
*[[Vojnik]]
*[[Vransko (Slovenië)|Vransko]]
*[[Zreče]]
*[[Žalec (gemeente)|Žalec]]
|}

{{Navigatie statistische regio's Slovenië}}

[[Categorie:Streek in Slovenië]]
[[Categorie:NUTS-3-regio]]

title: Savinjska

title: Algemeen

Oppervlakte: 2.301 vierkante kilometer

Portaal: Zuidoost-Europa


text:
# Lasiocercis ziczac
Lasiocercis ziczac is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Breuning.

title: Lasiocercis ziczac

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Lasiocercis ziczac''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Lamiinae]]
| geslacht = ''[[Lasiocercis]]''
| w-naam = ''Lasiocercis ziczac''
| auteur = [[Stephan von Breuning|Breuning]]
| datum = 1971
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Lasiocercis ziczac''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1971 door Breuning.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|18}}

[[Categorie:Lasiocercis|ziczac]]

title: Lasiocercis ziczac

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Lamiinae

Geslacht: Lasiocercis

title: Soort


text:
# Guminingrejo
Guminingrejo is een bestuurslaag in het regentschap Lamongan van de provincie Oost-Java, Indonesië. Guminingrejo telt 1781 inwoners (volkstelling 2010).

title: Guminingrejo

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Guminingrejo
| inwoners       = 1781
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Oost-Java]]
| regentschap    = [[Lamongan (regentschap)|Lamongan]]
| onderdistrict  = [[Tikung]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3524140016
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Guminingrejo''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Lamongan (regentschap)|Lamongan]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Oost-Java]], [[Indonesië]]. Guminingrejo telt 1781 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=23}}

[[Categorie:Plaats in Oost-Java]]

title: Situering

Provincie: Oost-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Lamongan

Onderdistrict: Tikung

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Lepeophtheirus shiinoi
Lepeophtheirus shiinoi is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Caligidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1986 door Prabha & Pillai.

title: Lepeophtheirus shiinoi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Lepeophtheirus shiinoi''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Hexanauplia]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] (Eenoogkreeftjes)
| orde = [[Siphonostomatoida]]
| familie = [[Caligidae]]
| geslacht = ''[[Lepeophtheirus]]''
| w-naam = ''Lepeophtheirus shiinoi''
| auteur = Prabha & Pillai
| datum = 1986
| haakjes =
| worms = 352780

}}
'''''Lepeophtheirus shiinoi''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Caligidae]].<ref>Walter, T. Chad (2012). <i>Lepeophtheirus shiinoi</i> Prabha & Pillai, 1986. In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=352780</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1986 door Prabha & Pillai.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Lepeophtheirus|shiinoi]]

title: Lepeophtheirus shiinoi

Klasse: Hexanauplia

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Siphonostomatoida

Familie: Caligidae

Geslacht: Lepeophtheirus

title: Soort


text:
# Roeselia dognini
Roeselia dognini is een vlinder uit de familie van de visstaartjes (Nolidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Rothschild.

title: Roeselia dognini

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Roeselia dognini''
| afbeelding =
| familie = [[Visstaartjes|Nolidae]] (Visstaartjes)
| onderfamilie = [[Nolinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Roeselia]]''
| w-naam = ''Roeselia dognini''
| auteur = Rothschild
| datum = 1916
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Roeselia dognini''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Visstaartjes|visstaartjes (Nolidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Rothschild.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|11}}

[[Categorie:Roeselia|dognini]]

title: Roeselia dognini

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Nolidae (Visstaartjes)

Onderfamilie: Nolinae

Geslacht: Roeselia

title: Soort


text:
# Clistocoeloma lanatum
Clistocoeloma lanatum is een krabbensoort uit de familie van de Sesarmidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1900 door Alcock.

title: Clistocoeloma lanatum

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Clistocoeloma lanatum''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Malacostraca]]
| orde = [[Decapoda]]
| familie = [[Sesarmidae]]
| geslacht = ''[[Clistocoeloma]]''
| w-naam = ''Clistocoeloma lanatum''
| auteur = Alcock
| datum = 1900
| haakjes = ja
| commons =
| species =
| worms = 444504
}}
'''''Clistocoeloma lanatum''''' is een [[krabben]]soort uit de familie van de [[Sesarmidae]].<ref>Davie, P. (2012). <i>Clistocoeloma lanatum</i> (Alcock, 1900). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=444504</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1900 door Alcock.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|21}}

[[Categorie:Sesarmidae]]

title: Clistocoeloma lanatum

Familie: Sesarmidae

Geslacht: Clistocoeloma

title: Soort


text:
# Oplurus quadrimaculatus
Oplurus quadrimaculatus is een hagedis uit de familie madagaskarleguanen (Opluridae) en is endemisch in Madagaskar. Hij werd in 1851 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door de Franse zoölogen André Marie Constant Duméril en Gabriel Bibron.

## Uiterlijke kenmerken
Oplurus quadrimaculatus bereikt op volwassen leeftijd een lengte van 25 tot 39 centimeter. De grijze huid is gevlekt op de rug en de staart en poten zijn bedekt met vergrote, stekelige schubben.

## Leefwijze
Een groot deel van de dag brengt Oplurus quadrimaculatus zonnend door op rotsen. Hij voedt zich voornamelijk met insecten. De paring duurt slechts enkele seconden. Het vrouwtje legt haar eieren in beschutte plaatsen tussen de rotsen.

## Verspreiding en leefgebied
Oplurus quadrimaculatus leeft in het zuidelijke gedeelte van de centrale hooglanden van Madagaskar. Zijn verspreidingsgebied is gelegen in de ecoregio 'Subtropische bossen van Madagaskar' en omvat onder andere het Nationaal park Isalo. Hij komt voor in rotsen en op kleivlaktes, tot op een hoogte van 2050 meter boven zeeniveau.

### Beschermingsstatus
Het leefgebied van Oplurus quadrimaculatus gaat in kwaliteit achteruit, maar de hagedis komt er in grote populaties voor. De soort staat derhalve als 'niet bedreigd' (LC of Least Concern) op de Rode Lijst van de IUCN.

title: Oplurus quadrimaculatus

wikitext:
{{Taxobox reptiel
| status= LC
| statusbron= 2009
| rl-id= 178344
| naam=''Oplurus quadrimaculatus''
| titelweergave=cursief
| afbeelding = Oplurus quadrimaculatus 05.jpg
| afbeeldingtekst=''Oplurus quadrimaculatus'' zonnend in het [[Nationaal park Isalo]]
| orde=[[Schubreptielen|Squamata]] (Schubreptielen)
| onderorde=[[Hagedissen|Lacertilia]] (Hagedissen)
| superfamilie=[[Leguaanachtigen|Iguania]] (Leguaanachtigen)
| familie=[[madagaskarleguanen|Opluridae]] (Madagaskarleguanen)
| geslacht=''[[Oplurus]]''
| taxon=[[Soort]]
| w-naam=''Oplurus quadrimaculatus''
| auteur=[[André Marie Constant Duméril|Duméril]] & [[Gabriel Bibron|Bibron]]
| datum=1851
}}
'''''Oplurus quadrimaculatus''''' is een [[Hagedissen|hagedis]] uit de familie [[madagaskarleguanen]] (Opluridae) en is [[Endemie (biogeografie)|endemisch]] in [[Madagaskar]]. Hij werd in 1851 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door de Franse [[Zoölogie|zoölogen]] [[André Marie Constant Duméril]] en [[Gabriel Bibron]].<ref>{{fr}} {{aut|Duméril & Duméril}}, ''[http://www.iucn-tftsg.org/wp-content/uploads/file/Articles/Dumeril_and_Bibron_1851.pdf Catalogue méthodique de la collection des reptiles du Muséum d'Histoire Naturelle de Paris]'' (1851, Gide et Baudry/Roret, Paris), p. 1-224</ref>

== Uiterlijke kenmerken ==
''Oplurus quadrimaculatus'' bereikt op volwassen leeftijd een lengte van 25 tot 39 centimeter. De grijze huid is gevlekt op de rug en de staart en poten zijn bedekt met vergrote, stekelige schubben.

== Leefwijze ==
Een groot deel van de dag brengt ''Oplurus quadrimaculatus'' zonnend door op rotsen. Hij voedt zich voornamelijk met [[insecten]]. De paring duurt slechts enkele seconden. Het vrouwtje legt haar eieren in beschutte plaatsen tussen de rotsen.

== Verspreiding en leefgebied ==
''Oplurus quadrimaculatus'' leeft in het zuidelijke gedeelte van de centrale hooglanden van [[Madagaskar]]. Zijn [[verspreidingsgebied]] is gelegen in de ecoregio '[[Subtropische bossen van Madagaskar]]' en omvat onder andere het [[Nationaal park Isalo]]. Hij komt voor in rotsen en op kleivlaktes, tot op een hoogte van 2050 meter boven [[zeeniveau]].<ref name="IUCN" />

=== Beschermingsstatus ===
Het leefgebied van ''Oplurus quadrimaculatus'' gaat in kwaliteit achteruit, maar de hagedis komt er in grote populaties voor. De soort staat derhalve als 'niet bedreigd' (LC of ''Least Concern'') op de [[Rode Lijst van de IUCN]].<ref name="IUCN"/>

== Zie ook ==
* [[Lijst van reptielen in Madagaskar]]

{{Appendix||2=
== Bronnen ==
{{references}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Oplurus quadrimaculatus|oldid=670454459|datum=20150708}}
== Externe links ==
* {{en}} – Biolib.cz: [http://www.biolib.cz/en/taxon/id184269/ ''Oplurus quadrimaculatus'' Duméril & Bibron, 1851]
* {{en}} – Peter Uetz & Jakob Hallermann - The Reptile Database - ''Oplurus quadrimaculatus'' - [http://reptile-database.reptarium.cz/species.php?genus=Oplurus&species=quadrimaculatus Website] Geconsulteerd 20 augustus 2019
}}

[[Categorie:Endemisch dier uit Madagaskar]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]
[[Categorie:Madagaskarleguanen]]

title: Oplurus quadrimaculatus · IUCN-status: Niet bedreigd (2009)

Klasse: Reptilia (Reptielen)

Orde: Squamata (Schubreptielen)

Onderorde: Lacertilia (Hagedissen)

Superfamilie: Iguania (Leguaanachtigen)

Familie: Opluridae (Madagaskarleguanen)

Geslacht: Oplurus

title: Soort

Portaal: Biologie · Herpetologie


text:
# Asiosilis bicolorimembris
Asiosilis bicolorimembris is een keversoort uit de familie soldaatjes (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1922 gepubliceerd door Maurice Pic.

title: Asiosilis bicolorimembris

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Asiosilis bicolorimembris''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Soldaatjes|Cantharidae]] (Soldaatjes)
| geslacht = ''[[Asiosilis]]''
| w-naam = ''Asiosilis bicolorimembris''
| auteur = [[Maurice Pic|Pic]]
| datum = 1922
| haakjes = ja
| origineel =
}}

'''''Asiosilis bicolorimembris''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[soldaatjes]] (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1922 gepubliceerd door [[Maurice Pic]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Asiosilis|bicolorimembris]]

title: Asiosilis bicolorimembris

Familie: Cantharidae (Soldaatjes)

Geslacht: Asiosilis

title: Soort


text:
# Pseudochromis pylei
Pseudochromis pylei is een straalvinnige vissensoort uit de familie van dwergzeebaarzen (Pseudochromidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1989 door Randall & McCosker.

title: Pseudochromis pylei

wikitext:
{{Taxobox straalvinnige
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pseudochromis pylei''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Baarsachtigen|Perciformes]] (Baarsachtigen)
| familie = [[Dwergzeebaarzen|Pseudochromidae]] (Dwergzeebaarzen)
| geslacht = ''[[Pseudochromis]]''
| auteur = Randall & McCosker
| datum = 1989
| haakjes =
| worms = 278201
|status=DD|statusbron=2015|rl-id=69583439}}
'''''Pseudochromis pylei''''' is een [[straalvinnigen|straalvinnige]] [[vissen (dieren)|vissensoort]] uit de familie van [[dwergzeebaarzen]] (Pseudochromidae).<ref>{{Link FishBase species|genus=Pseudochromis|species=pylei|month=10|year=2011}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1989 door Randall & McCosker.

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|22}}

[[Categorie:Dwergzeebaarzen]]

title: Pseudochromis pylei · IUCN-status: Onzeker (2015)

Superklasse: Osteichthyes (Beenvisachtigen)

Klasse: Actinopterygii (Straalvinnigen)

Orde: Perciformes (Baarsachtigen)

Familie: Pseudochromidae (Dwergzeebaarzen)

Geslacht: Pseudochromis

title: Soort

Portaal: Biologie · Vissen


text:
# Natalka Snjadanko
Natalka Volodymyrivna Snjadanko (Oekraïens: Наталя Володимирівна Сняданко) (Lviv, 20 mei 1973) is een Oekraïens schrijfster en vertaalster. Ze studeerde aan de Nationale Ivan Franko-universiteit van Lviv. Na deze studie ging ze naar Feiburg im Breisgau om Slavische en Romaanse talen te studeren. Na deze studie ging ze voor de Oekraïense krant Postup werken, en schreef ze de roman Kolektsija prystrastej, dat ook in het Duits (Samlung der Leidenschaften), Pools en Russisch werd vertaald.
In 2007 ontving Snjadanko de Joseph Konrad-prijs.
- Gemeinsame Normdatei: 130342432
- International Standard Name Identifier: 0000 0000 7875 1235
- Library of Congress Control Number: nr2001043424
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0088682
- Système universitaire de documentation: 137616732
- Virtual International Authority File: 84202885
- WorldCat: E39PBJbRdFjgcrM9TbhGQq7j4q

title: Natalka Snjadanko

wikitext:
{{Infobox auteur
| naam              = Natalka Snjadanko
| afbeelding        = Natalka Sniadanko 2014-6361.jpg
| onderschrift      = 2014
| citaat            =
| volledige naam    = Наталя Володимирівна Сняданко
| pseudoniem        =
| beter-bekend-als  =
| bijnaam           =
| genoemd           =
| geboren           = 20 mei 1973
| geboorteplaats    = Lviv<ref>[https://lcb.de/diplomatique-autoren/natalia-snyadanko/ LCB]––profiel</ref>
| overleden         =
| overlijdensplaats =
| land              = {{UA}}
| beroep            = schrijver<ref>[https://www.dla-marbach.de/index.php?id=448&ADISDB=PE&WEB=JA&ADISOI=00177686 Deutsches Literatur Archiv]––profiel</ref>
| jaren-actief      =
| genre             =
| stroming          =
| invloeden         =
| thema             =
| bekende-werken    =
| uitgeverij        =
| onderscheiding    =
| dbnl              =
| handtekening      =
| website           =
| lijst             =
| ander portaal     =
| portaal2          =
| portaal3          =
}}
'''Natalka Volodymyrivna Snjadanko''' ([[Oekraïens]]: Наталя Володимирівна Сняданко) ([[Lviv]], [[20 mei]] [[1973]]) is een Oekraïens schrijfster en vertaalster<ref>{{en}} [https://www.catranslation.org/person/natalka-sniadanko/ Center for the Art of Translation]––profiel</ref>. Ze studeerde aan de [[Nationale Ivan Franko-universiteit van Lviv]]. Na deze studie ging ze naar Feiburg im Breisgau om [[Slavische talen|Slavische]] en [[Romaanse talen]] te studeren.<ref>{{Citeer web|werk=Dichter Lesen|titel=Natalka Sniadanko|url=https://www.dichterlesen.net/personen/natalka-sniadanko/|taal=de|dodeurl=ja}}</ref> Na deze studie ging ze voor de Oekraïense krant ''Postup'' werken, en schreef ze de roman ''Kolektsija prystrastej'', dat ook in het Duits (''Samlung der Leidenschaften''<ref>{{de}} [https://www.haymonverlag.at/produkt/7250/sammlung-der-leidenschaften/ Haymon Verlag]––Sammlung der Leidenschaften</ref>), Pools en Russisch werd vertaald.<ref>{{Citeer web|werk=internationales literaturfestival berlin|titel=Natalka Sniadanko|url=https://www.literaturfestival.com/autoren-en/autoren-2008-en/natalka-sniadanko|taal=de|bezochtdatum=19 februari 2021|archiefdatum=21 januari 2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210121202622/https://www.literaturfestival.com/autoren-en/autoren-2008-en/natalka-sniadanko|dodeurl=ja}}</ref>

In 2007 ontving Snjadanko de Joseph Konrad-prijs.<ref>{{Citeer web|taal=en|titel=Natalka Sniadanko|url=http://litfestodessa.com/natalka-sniadanko|werk=international literature festival}}</ref>

{{Commonscatklein}}
{{Appendix|2=
{{References}}
*{{en}} [https://www.theguardian.com/books/the-writing-life-around-the-world-by-electric-literature/2015/nov/11/literature-as-last-bastion-natalka-sniadanko-on-suppression-solidarity-and-language-in-ukraine The Guardian]––Literature as last bastion: Natalka Sniadanko on suppression, solidarity and language in Ukraine
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Snjadanko, Natalka}}
[[Categorie:Oekraïens schrijver]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: Наталя Володимирівна Сняданко

Geboorteplaats: Lviv

Geboorteland: Oekraïne

Beroep: schrijver