text:
# Bisdom Mende
Het bisdom Mende (Latijn: Dioecesis Mimatensis, Frans: Diocèse de Mende) is een in Frankrijk gelegen rooms-katholiek bisdom met zetel in Mende. Het bisdom behoort tot de kerkprovincie Montpellier, en is samen met de bisdommen Carcassonne en Narbonne, Nîmes en Perpignan-Elne suffragaan aan het aartsbisdom Montpellier.

## Geschiedenis
In dit gebied was oorspronkelijk het bisdom Javols gelegen. Dit ontstond in de 3e eeuw. Javols werd echter in de 5e eeuw zwaar getroffen door de Grote Volksverhuizing en herstelde zich daarna eigenlijk niet meer. In de 10e eeuw werd de bisschopszetel naar Mende verplaatst. De stad Mende behoorde toe aan de bisschop. Deze stond echter met het zogenaamde Traité de Pariage in 1307 een gedeelte af aan de koning van Frankrijk, Filips de Schone. Het bisdom behoorde in die tijd tot de kerkprovincie Bourges, later kwam het onder gezag van het aartsbisdom Albi.
In 1801 werd het bisdom Viviers en een gedeelte van het bisdom Alais toegevoegd aan Mende. Viviers werd in 1822 weer zelfstandig. Sinds 8 december 2002 is Mende suffragaan aan het aartsbisdom Montpellier.

## Bisschoppen
De bisschoppen van Mende sinds de heroprichting van het bisdom met het Concordaat van 1801 zijn:
- Jean-Baptiste de Chabot (1802-1804)
- Etienne-Parfait-Martin Maurel de Mons (1805-1821)
- Claude-Jean-Joseph Brulley de La Brunière (1822-1848)
- Jean-Antoine-Marie Foulquier (1849-1873)
- Joseph-Frédéric Saivet (1873-1876)
- Julien Costes (1876-1889)
- François-Narcisse Baptifolier (1889-1900)
- Henri-Louis-Alfred Bouquet (1901-1906)
- Jacques-Jean Gely (1906-1929)
- Jules-Alexandre Cusin (1929-1937)
- François-Louis Auvity, P.S.S. (1937-1945)
- Maurice-Paul-Jules Rousseau (1945-1950)
- Emile-Charles-Raymond Pirolley (1951-1957)
- René-Jean-Prosper-Bruno Boudon (1957-1983)
- Roger Lucien Meindre (1983-1989)
- Paul Émile Joseph Bertrand (1989-2001)
- Robert Jean Louis Le Gall, O.S.B. (2001-2006)
- François Joseph Marie Jacolin, M.D.P. (2007-2018)
- Benoît Bertrand (2019-)

title: Bisdom Mende

wikitext:
{{Infobox bisdom
| naaminlandstaal    = Diocèse de Mende
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| vlag               =
| vlagartikel        =
| wapen              =
| wapenartikel       =
| land               = {{FR}}
| aartsbisdom        = [[aartsbisdom Montpellier|Montpellier]]
| zetel              = [[Mende (Lozère)|Mende]]
| kathedraal         =
| patroon            =
| website            = https://www.diocese-mende.fr/
| oprichting         =
| opheffing          =
| stichter           =
| functiepersoon     =
| wijbisschop        =
| bisschop           = [[Benoît Bertrand]]
| hulpbisschop       =
| administrator      =
| prefect            =
| kapittel           =
| vicaris-generaal   =
| oppervlakte        = 5.180 km²
| bevolking          = 76.520 (2021)
| katholieken        = 55.000 (2021)
| dekenaten          =
| parochie           = 5<ref>{{fr}} [https://www.diocese-mende.fr/le-diocese/presentation-historique/ Présentation historique (Diocèse de Mende)] Geraadpleegd op 20 maart 2023. [https://web.archive.org/web/20230320155903/https://www.diocese-mende.fr/ Gearchiveerd] op 20 maart 2023.</ref>
| kaartbisdom        = Lozère-Position.svg
| kaartkerkprovincie =
}}
[[Bestand:France Lozere Mende Cathedrale.jpg|thumb|Kathedraal van Mende]]
Het '''bisdom Mende''' ([[Latijn]]: ''Dioecesis Mimatensis'', [[Frans]]: ''Diocèse de Mende'') is een in [[Frankrijk]] gelegen [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholiek]] [[bisdom]] met zetel in [[Mende (Lozère)|Mende]]. Het bisdom behoort tot de kerkprovincie Montpellier, en is samen met de bisdommen [[bisdom Carcassonne en Narbonne|Carcassonne en Narbonne]], [[bisdom Nîmes|Nîmes]] en [[bisdom Perpignan-Elne|Perpignan-Elne]] [[Suffragaan bisdom|suffragaan]] aan het [[aartsbisdom Montpellier]].

== Geschiedenis ==
In dit gebied was oorspronkelijk het bisdom Javols gelegen. Dit ontstond in de [[3e eeuw]]. [[Javols]] werd echter in de [[5e eeuw]] zwaar getroffen door de [[Grote Volksverhuizing]] en herstelde zich daarna eigenlijk niet meer. In de [[10e eeuw]] werd de bisschopszetel naar Mende verplaatst. De stad Mende behoorde toe aan de bisschop. Deze stond echter met het zogenaamde [[Traité de Pariage]] in 1307 een gedeelte af aan de koning van Frankrijk, [[Filips IV van Frankrijk|Filips de Schone]]. Het bisdom behoorde in die tijd tot de [[Aartsbisdom Bourges|kerkprovincie Bourges]], later kwam het onder gezag van het [[aartsbisdom Albi]].

In 1801 werd het [[bisdom Viviers]] en een gedeelte van het bisdom [[Alès|Alais]] toegevoegd aan Mende. [[Viviers (Ardèche)|Viviers]] werd in 1822 weer zelfstandig. Sinds 8 december 2002 is Mende suffragaan aan het aartsbisdom Montpellier.

== Bisschoppen ==
De bisschoppen van Mende sinds de heroprichting van het bisdom met het [[Concordaat van 1801]] zijn:

* [[Jean-Baptiste de Chabot]] (1802-1804)
* [[Etienne-Parfait-Martin Maurel de Mons]] (1805-1821)
* [[Claude-Jean-Joseph Brulley de La Brunière]] (1822-1848)
* [[Jean-Antoine-Marie Foulquier]] (1849-1873)
* [[Joseph-Frédéric Saivet]] (1873-1876)
* [[Julien Costes]] (1876-1889)
* [[François-Narcisse Baptifolier]] (1889-1900)
* [[Henri-Louis-Alfred Bouquet]] (1901-1906)
* [[Jacques-Jean Gely]] (1906-1929)
* [[Jules-Alexandre Cusin]] (1929-1937)
* [[François-Louis Auvity]], [[Sulpicianen|P.S.S.]] (1937-1945)
* [[Maurice-Paul-Jules Rousseau]] (1945-1950)
* [[Emile-Charles-Raymond Pirolley]] (1951-1957)
* [[René-Jean-Prosper-Bruno Boudon]] (1957-1983)
* [[Roger Lucien Meindre]] (1983-1989)
* [[Paul Émile Joseph Bertrand]] (1989-2001)
* [[Robert Jean Louis Le Gall]], [[Augustijnen (kloosterorde)|O.S.B.]] (2001-2006)
* [[François Joseph Marie Jacolin]], M.D.P. (2007-2018)
* [[Benoît Bertrand]] (2019-)

== Externe link ==
* [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dmndf.html Bisdom Mende] op catholic-hierarchy.org

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Bistum Mende|oldid=188930766}}
{{References}}
}}
{{Commonscat|Roman Catholic Diocese of Mende}}
{{Navigatie kerkprovincie Montpellier}}

[[Categorie:Bisdom in Frankrijk|Mende]]
[[Categorie:Mende]]
[[Categorie:Occitanie]]

title: Basisgegevens

Land: Frankrijk

Kerkprovincie: Montpellier

Bisschopszetel: Mende

title: Hiërarchie

Bisschop: Benoît Bertrand

title: Statistieken

title: Locatie

Locatie: Bisdom Mende

Portaal: Christendom


text:
# Carazziella carrascoi
Carazziella carrascoi is een borstelworm uit de familie Spionidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Carazziella carrascoi werd in 1979 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Blake.

wikiname: nlwiki

title: Carazziella carrascoi

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Carazziella carrascoi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse = [[Borstelwormen|Polychaeta]] (Borstelwormen)
| orde = [[Spionida]]
| familie = [[Spionidae]]
| geslacht = ''[[Carazziella]]''
| auteur = Blake
| datum = 1979
| bron =
| haakjes =
| worms = 327355
}}
'''''Carazziella carrascoi''''' is een [[Borstelwormen|borstelworm]] uit de familie [[Spionidae]]. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels ([[palp (borstelworm)|palpen]], [[antenne (borstelworm)|antennen]] en [[cirrus (borstelworm)|cirri]]).

''Carazziella carrascoi'' werd in 1979 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Blake.

{{Appendix|2=
*WoRMS (2010). ''Carazziella carrascoi'' Blake, 1979. In: Fauchald, K. (Ed) (2010). World Polychaeta database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=327355.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

{{DEFAULTSORT:Carazziella carrascoi}}
[[Categorie:Spionidae]]

title: Carazziella carrascoi

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Polychaeta (Borstelwormen)

Orde: Spionida

Familie: Spionidae

Geslacht: Carazziella

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Caprorhinus andohahalensis
Caprorhinus andohahalensis is een rechtvleugelig insect uit de familie Pyrgomorphidae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Wintrebert.

title: Caprorhinus andohahalensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Caprorhinus andohahalensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Pyrgomorphidae]]
| geslacht = ''[[Caprorhinus]]''
| w-naam = ''Caprorhinus andohahalensis''
| auteur = Wintrebert
| datum = 1972
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Caprorhinus andohahalensis''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[Pyrgomorphidae]]. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1972 door Wintrebert.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|18}}

[[Categorie:Pyrgomorphidae]]

title: Caprorhinus andohahalensis

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Pyrgomorphidae

Geslacht: Caprorhinus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Parelloop 2003
De Parelloop 2003 vond plaats op zondag 8 april 2003. Het was de vijftiende editie van dit evenement.
In de wedstrijd voor de mannen was de Keniaan John Kibowen het sterkst in 27.40. Hij versloeg hiermee zijn landgenoten Jason Mbote (28.02) en Peter Kiprotich (28.48). Bij de vrouwen zegevierde zijn landgenote Anne Wambui in 34.08.
Er werd gelopen bij 6 tot 7 °C. Naast de 10 km kende dit evenement ook een recreatieloop (5,2 km), scholierenloop en kinderloop. In totaal schreven 2223 deelnemers zich in, waarvan er 1916 finishten. Het evenement werd bekeken door 15.000 toeschouwers.

## Wedstrijd
Mannen
| rang   | naam                   | land | tijd  |
| ------ | ---------------------- | ---- | ----- |
| Goud   | John Kibowen           | KEN  | 27.40 |
| Zilver | Jason Mbote            | KEN  | 28.08 |
| Brons  | Peter Kiprotich        | KEN  | 28.48 |
| 4      | Jamal Baligha          | MAR  | 29.45 |
| 5      | Thorsten Gombert       | GER  | 29.51 |
| 6      | James Kipketer         | KEN  | 29.53 |
| 7      | Patrick Stitzinger     | NED  | 29.53 |
| 8      | Latta Jiru Wagu        | ETH  | 29.55 |
| 9      | Aziz Bougra            | MAR  | 30.07 |
| 10     | Toon Heeren            | NED  | 30.16 |
| 11     | Armand van der Smissen | NED  | 30.40 |
| 12     | Roger Smeets           | NED  | 30.55 |
| 13     | Joeri Schoffelen       | BEL  | 31.01 |
| 14     | Colin Beekers          | NED  | 31.18 |
| 15     | Alex van der Meer      | NED  | 31.27 |
| 16     | Nico Hamers            | NED  | 31.33 |
| 17     | Michel Butter          | NED  | 31.51 |
| 18     | Roy van Son            | NED  | 31.54 |
| 19     | Erik Negerman          | NED  | 31.56 |
| 20     | Ron Wijnen             | NED  | 32.08 |

Mannen
| rang   | naam               | land | tijd  |
| ------ | ------------------ | ---- | ----- |
| Goud   | Anne Wambui        | KEN  | 34.08 |
| Zilver | Wilma van Onna     | NED  | 34.13 |
| Brons  | Vivian Ruijters    | NED  | 34.27 |
| 4      | Iris Wullems       | NED  | 36.52 |
| 5      | Petra van Tongeren | NED  | 39.31 |

1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
2020 (afgelast) ·
2021 (afgelast) ·
2022 ·
2023 ·
2024

title: Parelloop 2003

wikitext:
De '''Parelloop 2003''' vond plaats op zondag 8 april 2003. Het was de vijftiende editie van dit [[Parelloop|evenement]].

In de wedstrijd voor de mannen was de [[Kenia]]an [[John Kibowen]] het sterkst in 27.40. Hij versloeg hiermee zijn landgenoten [[Jason Mbote]] (28.02) en [[Peter Kiprotich]] (28.48). Bij de vrouwen zegevierde zijn landgenote [[Anne Wambui]] in 34.08.

Er werd gelopen bij 6 tot 7 °C. Naast de [[10 kilometer (atletiek)|10 km]] kende dit evenement ook een recreatieloop (5,2 km), scholierenloop en kinderloop. In totaal schreven 2223 deelnemers zich in, waarvan er 1916 finishten. Het evenement werd bekeken door 15.000 toeschouwers.

== Wedstrijd ==
;Mannen
{| class="wikitable"
!width=30|rang
!width=300|naam
!width=100|land
!width=75|tijd
|- bgcolor="#F7F6A8"
|align=center| {{goud}} || [[John Kibowen]] || {{KEN}} || align="right"|27.40
|- bgcolor="#DCE5E5"
|align=center| {{zilver}} || [[Jason Mbote]] || {{KEN}} || align="right"|28.08
|- bgcolor="#FFDAB9"
|align=center| {{brons}} || [[Peter Kiprotich]] || {{KEN}} || align="right"|28.48
|-
|align=center| 4 || [[Jamal Baligha]] || {{MAR}} || align="right"|29.45
|-
|align=center| 5 || [[Thorsten Gombert]] || {{GER}} || align="right"|29.51
|-
|align=center| 6 || [[James Kipketer]] || {{KEN}} || align="right"|29.53
|-
|align=center| 7 || [[Patrick Stitzinger]] || {{NED}} || align="right"|29.53
|-
|align=center| 8 || [[Latta Jiru Wagu]] || {{ETH}} || align="right"|29.55
|-
|align=center| 9 || [[Aziz Bougra]] || {{MAR}} || align="right"|30.07
|-
|align=center| 10 || [[Toon Heeren]] || {{NED}} || align="right"|30.16
|-
|align=center| 11 || [[Armand van der Smissen]] || {{NED}} || align="right"|30.40
|-
|align=center| 12 || [[Roger Smeets]] || {{NED}} || align="right"|30.55
|-
|align=center| 13 || [[Joeri Schoffelen]] || {{BEL}} || align="right"|31.01
|-
|align=center| 14 || [[Colin Beekers]] || {{NED}} || align="right"|31.18
|-
|align=center| 15 || [[Alex van der Meer]] || {{NED}} || align="right"|31.27
|-
|align=center| 16 || [[Nico Hamers]] || {{NED}} || align="right"|31.33
|-
|align=center| 17 || [[Michel Butter]] || {{NED}} || align="right"|31.51
|-
|align=center| 18 || [[Roy van Son]] || {{NED}} || align="right"|31.54
|-
|align=center| 19 || [[Erik Negerman]] || {{NED}} || align="right"|31.56
|-
|align=center| 20 || [[Ron Wijnen]] || {{NED}} || align="right"|32.08
|}

;Mannen
{| class="wikitable"
!width=30|rang
!width=300|naam
!width=100|land
!width=75|tijd
|- bgcolor="#F7F6A8"
|align=center| {{goud}} || [[Anne Wambui]] || {{KEN}} || align="right"|34.08
|- bgcolor="#DCE5E5"
|align=center| {{zilver}} || [[Wilma van Onna]] || {{NED}} || align="right"|34.13
|- bgcolor="#FFDAB9"
|align=center| {{brons}} || [[Vivian Ruijters]] || {{NED}} || align="right"|34.27
|-
|align=center| 4 || [[Iris Wullems]] || {{NED}} || align="right"|36.52
|-
|align=center| 5 || [[Petra van Tongeren]] || {{NED}} || align="right"|39.31
|}

{{Appendix|2=
* [https://web.archive.org/web/20140219032905/http://www.parelloop.nl/uitslagen2003_volwassen.shtml Uitslagen op www.parelloop.nl (web.archive.org)]
}}
{{Navigatie Parelloop}}

[[Categorie:Atletiek in 2003]]
[[Categorie:Parelloop|2003]]


text:
# Synalpheus yano
Synalpheus yano is een garnalensoort uit de familie van de Alpheidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door Ríos & Duffy.

title: Synalpheus yano

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Synalpheus yano''
| afbeelding = Synalpheus yano (MNHN-IU-2013-12114).jpeg
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Malacostraca]] (Hogere kreeftachtigen)
| orde = [[Tienpotigen|Decapoda]] (Tienpotigen)
| familie = [[Pistoolgarnalen|Alpheidae]] (Pistoolgarnalen)
| geslacht = ''[[Synalpheus]]''
| auteur = Ríos & Duffy
| datum = 2007
| haakjes = ja
| worms = 515202
}}
'''''Synalpheus yano''''' is een [[garnalen]]soort uit de familie van de [[Alpheidae]].<ref>De Grave, S. (2012). <i>Synalpheus yano</i> (Ríos & Duffy, 2007). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=515202</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door Ríos & Duffy.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|22}}

[[Categorie:Synalpheus|yano]]

title: Synalpheus yano

Klasse: Malacostraca (Hogere kreeftachtigen)

Orde: Decapoda (Tienpotigen)

Familie: Alpheidae (Pistoolgarnalen)

Geslacht: Synalpheus

title: Soort


text:
# Fiat Tipo 3000
De Fiat Tipo 3000 is de eerste tank die in Italië in serie werd geproduceerd. Het werd de standaard tank van het Italiaanse leger in de jaren na de Eerste Wereldoorlog. Het ontwerp van de tank was gebaseerd op de Renault FT.

## Achtergronden
Toen Italië zijn troepenmacht in 1917 met tanks wilde uitrusten, verzocht men eerst Frankrijk om de leverantie van 1500 Schneidertanks. Frankrijk was echter simpelweg niet in staat zoveel voertuigen extra te produceren en begon overigens zelf snel alle interesse in zijn eerste eigen tank te verliezen. Het waarom daarvan werd de Italianen al meteen duidelijk toen ze het plan opvatten die Schneider dan maar zelf te produceren: bij beproeving van een uit Frankrijk gehaald exemplaar bleek alras dat het voertuig zeer slecht ontworpen was. Men moest dus op zoek naar een andere tank. Ondertussen was men begonnen aan de ontwikkeling van de eerste Italiaanse tank: de Fiat Tipo 2000. Dit voertuig, hoewel veel beter dan de Schneider, was echter te zwaar en te duur om in zeer groot aantal te produceren. Toen in 1918 duidelijk werd dat Frankrijk een nieuwe lichte tank in massaproductie genomen had, de FT-17, was de Italiaanse belangstelling dan ook groot. Drie FT-17's werden naar Italië verzonden voor beproeving. Dit tanktype voldeed aan alle verwachtingen. Opnieuw bleek echter dat de Franse productiecapaciteit tekortschoot. Daarop werden contacten gelegd met Renault voor licentiebouw. Maar Louis Renault stelde daarbij zulke buitensporige financiële eisen – vermoedelijk omdat het hem eerder gelukt was de Amerikanen het vel over de oren te halen bij de licentiebouw van de Six Ton Tank – dat de onderhandelingen stukliepen. Hierop besloten de Italianen de FT-17 maar brutaalweg te kopiëren, daarbij natuurlijk gebruikmakend van het feit dat men al drie exemplaren bezat. Fiat kreeg een bestelling van 1400 van deze kopie: de Carro Armato Fiat Tipo 3000. De eerste tanks moesten geleverd worden in mei 1919, de Prado- en Ansaldofabrieken zouden daarna een deel van de productie voor hun rekening nemen.
Men was al begonnen met het opmeten van de FT-17, toen er een onverwacht snel einde aan de oorlog kwam. De bestelling werd teruggebracht tot honderd. De ontwikkeling had nu geen haast meer en als gevolg daarvan ging het ontwerp steeds meer afwijkingen van het origineel vertonen. In 1920 was het eerste prototype klaar; in juni 1921 begon de productie van wat later dan ook het Model 21 zou heten; in 1922 werd deze beëindigd; de productie van reserveonderdelen liep door tot in 1923.

## Beschrijving
Op het eerste gezicht lijkt de Fiat 3000 als twee druppels water op de FT-17. Een nadere beschouwing doet ons echter ontdekken dat in feite geen enkel onderdeel identiek is aan dat van het Franse voorbeeld. De belangrijkste uiterlijke verschillen zijn: de zwaardere draagbalk van het loopwerk, een metalen in plaats van een houten klimwiel, lichtere rupsbanden, verticale verstevigingsbalken voor de staart die meteen als krik gebruikt kunnen worden, het ontbreken van een luik in de (bredere) neus en de grotere en vooral veel hogere koepel (2,22 meter). Die draagt twee nevengeplaatste 6,5 mm SIA machinegeweren. Door de hogere toren kan de schutter rechtop staan in de tank; maar de echte reden ervoor is dat de machinegeweren een verticale voeding hebben. Ondanks al dat extra gewicht is de tank toch lichter: de toepassing van pantserplaten van maximaal 16 mm dikte houdt het gewicht op een bescheiden 5,6 ton. Omdat ook nog de viercilindermotor sterker is met 53 pk, ligt de maximumsnelheid flink hoger: ongeveer 20 km/u. Voor de grotere motor was in het chassis van de FT-17 geen plaats; de Italianen kiezen er niet voor, zoals de Amerikanen later experimenteel zouden doen, om de romp te verlengen, want het zwaartepunt ligt al te ver naar achteren. In plaats daarvan wordt de romp verbreed tot 1,68 m en de motor er schuin ingezet, een ontwerptruc die later nog heel populair zou worden. Anders dan bij de FT-17, die gewoon volliep, wordt die romp nu waterdicht gemaakt: dat is vooral belangrijk omdat de motor zo laag mogelijk geplaatst wordt om het klimvermogen in berggebied te verbeteren. Doordat de tank zo slecht uitgebalanceerd is, blijft dit echter een zwak punt

## Fiat B
Vanaf 1930 wordt de tank gemoderniseerd. De machinegeweren worden vervangen door een 37 mm kanon Lang 40 met een aanvangssnelheid van 762 m/s met 68 (pantser)granaten van 680 gram. Er blijft één coaxiaal FIAT 29 machinegeweer met een munitievoorraad van 5670 kogels. De ophanging wordt versterkt door vier dwarsbalkjes in de draagbalk aan te brengen, de motor vervangen door een 63 pk versie die de maximumsnelheid op 24 km/u brengt, ondanks een toeneming van het gewicht tot 5,9 ton. Hiervoor moet echter de benzinetank verkleind worden van 90 naar 85 liter, zodat het rijbereik daalt van 135 naar 90 kilometer. Dit type noemt men de Fiat (3000) B. De oorspronkelijke versie heet dan de Fiat A. In 1940 worden die aanduidingen vervangen door Carro d'assolto leggero FIAT 3000 5/21 respectievelijk 5/30; dus het "Model 21" en het "Model 30" - de "5" duidt op het gewicht.
Overigens zijn niet alle verbeteringen gelijktijdig uitgevoerd: zo reden er nog eind jaren dertig tanks rond die al wel de nieuwe motor bezaten, maar nog niet het kanon. De mechanische verbeteringen waren het meest dringend omdat het onderhoud van de tanks een hopeloze zaak geworden was en de inzetbaarheid tot nihil dreigde terug te vallen. De directe aanleiding tot de verbeteringsoperatie was een catastrofaal verlopen oefening in de Alpen in 1929.
Naast de kwaliteit heeft men ook oog voor de kwantiteit: men besluit het aantal inzetbare tanks met 48 te vergroten. Dit gebeurt niet zozeer door hele nieuwe voertuigen van de productieband te laten lopen als wel door het extra produceren van reserveonderdelen, complete pantsersets daarbij inbegrepen. Die worden aan de werkplaatsen van de bataljons geleverd en die bouwen ze - als het zo uitkomt en met gebruikmaking van allerlei ouder materieel - om tot nieuwe(re) tanks. Vanaf 1935 worden de SIA-machinegeweren als ze versleten raken, vervangen door die van het FIAT 14/35 type. Dat heeft een andere voeding en daarom worden de wapens hoger in de koepel geplaatst. De twee soorten aandrijving en drie typen bewapening werden vrij willekeurig gecombineerd zodat er op den duur zes verschillende configuraties naast elkaar bestonden, tot wanhoop van latere historici, die soms de fout maken ze te interpreteren als opeenvolgende productievarianten. De verwarring wordt nog vergroot doordat de Italianen kennelijk het kenmerkend onderscheid tussen A en B type eerst in de aandrijving zagen liggen en later in de bewapening. Nog ingewikkelder wordt het in 1939: toen moesten verschillende tanks hun 37 mm kanon (waarvan er te weinig geproduceerd konden worden) afstaan aan de nieuwe M11/39's; ze werden opnieuw met machinegeweren uitgerust.
Ook de twee nog overblijvende FT-17's, die eerder met Italiaanse machinegeweren waren uitgerust, werden in de jaren dertig omgebouwd met een lang 37mm-kanon; één daarvan staat nog als monument in Italië - met een plaquette die "FIAT 3000B" vermeldt.

## Operationele Geschiedenis
In 1921 wordt de eerste Compagnia autonoma carri armati opgericht. Die wordt in 1922 vervangen door de I Gruppo Carri Armati, in 1924 aangevuld door de II Gruppo Carri Armati. Tanks maken dan nog deel uit van de artillerie. Dat verandert vanaf 1926. Ze worden zogenaamde Fanteria carrista, dus onderdeel van het wapen van de Infanterie. In 1927 worden alle tanks ondergebracht in een overkoepelend Reggimento Carri armati met vijf bataljons met ieder vier compagnieën van negen stuks (twee pelotons van vier plus een commandotank). De organieke sterkte ligt dus op 180 tanks; de feitelijke sterkte noodzakelijkerwijs op de helft van dat aantal. Ze worden ingezet in Libië tegen opstandige stammen (vanaf februari 1926) en bij de aanval op Abessinië (1935).
Op 15 september 1936 wordt deze indeling omgezet in één met vier Reggimenti Fanteria carrista; ieder regiment heeft één bataljon met de Fiat 3000, naast bataljons met de Carro L3/33 tankette. De organieke sterkte van in totaal 144 sluit nu beter aan bij het feitelijke aantal tanks. In augustus 1937 worden die regimenten ondergebracht in twee Brigate, die op hun beurt op 1 februari 1939 weer worden samengevoegd in de eerste pantserdivisie, de 131e Divisione Corazzata Ariete, die later nog zijn lauweren zou verdienen in de woestijnoorlog in Libië. Vanaf mei dat jaar worden de Fiat 3000's echter al uitgefaseerd voor 100 M11/39's, maar bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog weer in dienst genomen bij een tweederangs eenheid: de 133e Divisione Corazzata Littorio, die zoals de naam al aangeeft de kusten van het moederland moet verdedigen. Zo vechten twee compagnieën daaruit bij de laatste inzet van het type in 1943 tegen de geallieerde invasie van Sicilië. Sommige bronnen vermelden ook nog een inzet bij de Italiaanse aanval op Griekenland eind 1940. Een inventarislijst uit juni 1940, als Italië bij de oorlog betrokken raakt door Frankrijk aan te vallen, vermeldt 127 Fiat 3000's. Het aantal ligt lager dan 148 door het onvermogen van de werkplaatsen hele tanks in dienst te houden, door het afstaan van chassis voor experimenten en vooral door het exporteren van voertuigen zonder compenserende nieuwbouw.
Een aantal exemplaren is geëxporteerd naar Argentinië, Denemarken, Letland, Spanje, Albanië en Abessinië. Eén voertuig werd op 15 mei 1924 aan het Argentijnse leger geleverd; dit deed tot 1943 dienst. Een Deense delegatie woonde in 1926 een beproeving bij en bestelde daarop één exemplaar dat in 1928 geleverd werd voor een prijs van 30.500 Deense Kronen. Al in 1932 was dat zo versleten dat het uit dienst genomen moest worden en zijn leven eindigde als schietdoel. Ook Letland deed zijn bestelling in 1926, in dit geval van zes stuks, geleverd in september 1927. De Letse tanks werden uitgerust met een Frans 37 mm Puteaux kanon. Abessinië verwierf in 1925 één exemplaar, dat met nieuwe kortere machinegeweren werd uitgerust en in 1930 drie van het B type. Spanje heeft één voertuig aangeschaft voor beproeving. Van de Albanese tank(s) is niets verder bekend.

## Projecten
Bij wijze van experiment werd in 1936 een exemplaar van de Fiat B uitgerust met een dubbel nevengeplaatst 37mm-kanon. Zulke dubbelkanonnen waren indertijd erg in de mode.
Minstens één Fiat 3000 is in de jaren dertig omgebouwd tot een Carro Commando, waarbij de bewapening vervangen werd door een radio-installatie en de koepel voorzien van een dummykanon. Boven op de koepel kon een hoge zendmast opgericht worden. Overigens was er een beperkt aantal radiosets aangemaakt voor installatie in de standaardtanks; die werd zelden uitgevoerd omdat de radiobuizen toch steeds kapottrilden.
Het chassis van een van de FT-17's vormde in 1918 de basis van een experimenteel 105 mm Cannone d'assolto, in casu een stuk gemechaniseerde artillerie en niet, zoals de naam zou doen vermoeden, een stuk gemechaniseerd geschut. Dit was een project van de Ansaldofabriek.
Er zijn twee projecten geweest om het chassis van de Fiat 3000 te gebruiken als artillerietractor: de FIAT 4000, een vrijwel ongepantserd chassis en de FIAT 4100, een verkleind voertuig.
In 1925 was de Sovjet-Unie geïnteresseerd in de verbetering van haar verouderde "Reno's". Het OAT-ontwerpbureau bestudeerde daarvoor intensief de Fiat 3000, waarop ingenieur Sjoekolow op basis van de verworven inzichten de T-16 ontwierp, overigens een totale mislukking: net als de Fiat 3000 kon het voertuig geen hellingen steiler dan 30 graden beklimmen.

title: Fiat Tipo 3000

wikitext:
{{Infobox pantservoertuig
| naam=Fiat Tipo 3000
| afbeelding=Fiat3000.jpg
| onderschrift=
| van=1920
| tot=1943
| bemanning=2
| lengte=/ m
| breedte=1,68 m
| hoogte=2,22 m
| gewicht=5,6 ton (versie A)
5,9 ton (versie B)
| pantser=16 mm
| hoofd=2x 6,5 mm machinegeweer (versie A)
of 37 mm kanon (versie B)
| secundair=6,5 mm coaxiaal machinegeweer (versie B)
| motor=4-cilinder benzinemotor 53 pk (versie A)
4-cilinder benzinemotor 63 pk (versie B)
| wegsnelheid=20 km/h (versie A)
24 km/h (versie B)
| bereik=135 km (versie A)
90 km (versie B)
}}
De '''Fiat Tipo 3000''' is de eerste tank die in [[Italië]] in serie werd geproduceerd.<ref>{{Citeer web |url=https://tanks-encyclopedia.com/ww2/italy/fiat_3000.php |titel=FIAT 3000 |achternaam=Notaro |voornaam=Daniele |datum=2022-08-27 |bezochtdatum=2023-05-05 |werk=Tank Encyclopedia |taal=en-US|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230505125928/https://tanks-encyclopedia.com/ww2/italy/fiat_3000.php|archiefdatum=2023-05-05}}</ref> Het werd de standaard tank van het Italiaanse leger in de jaren na de [[Eerste Wereldoorlog]]. Het ontwerp van de tank was gebaseerd op de [[Renault FT]].<ref>{{Citeer web |url=http://www.historyofwar.org/articles/weapons_fiat_3000.html |titel=Fiat 3000 |bezochtdatum=2023-05-05 |werk=www.historyofwar.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230505125927/http://www.historyofwar.org/articles/weapons_fiat_3000.html|archiefdatum=2023-05-05}}</ref>

== Achtergronden ==
Toen [[Italië]] zijn troepenmacht in [[1917]] met tanks wilde uitrusten, verzocht men eerst [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] om de leverantie van 1500 [[Schneider (tank)|Schneidertanks]]. Frankrijk was echter simpelweg niet in staat zoveel voertuigen extra te produceren en begon overigens zelf snel alle interesse in zijn eerste eigen tank te verliezen. Het waarom daarvan werd de Italianen al meteen duidelijk toen ze het plan opvatten die Schneider dan maar zelf te produceren: bij beproeving van een uit Frankrijk gehaald exemplaar bleek alras dat het voertuig zeer slecht ontworpen was. Men moest dus op zoek naar een andere tank. Ondertussen was men begonnen aan de ontwikkeling van de eerste Italiaanse tank: de [[Fiat Tipo 2000]]. Dit voertuig, hoewel veel beter dan de Schneider, was echter te zwaar en te duur om in zeer groot aantal te produceren. Toen in [[1918]] duidelijk werd dat Frankrijk een nieuwe lichte tank in [[massaproductie]] genomen had, de [[FT-17]], was de Italiaanse belangstelling dan ook groot. Drie FT-17's werden naar Italië verzonden voor beproeving. Dit tanktype voldeed aan alle verwachtingen. Opnieuw bleek echter dat de Franse productiecapaciteit tekortschoot. Daarop werden contacten gelegd met Renault voor licentiebouw. Maar Louis Renault stelde daarbij zulke buitensporige financiële eisen – vermoedelijk omdat het hem eerder gelukt was de Amerikanen het vel over de oren te halen bij de licentiebouw van de [[Six Ton Tank]] – dat de onderhandelingen stukliepen. Hierop besloten de Italianen de FT-17 maar brutaalweg te kopiëren, daarbij natuurlijk gebruikmakend van het feit dat men al drie exemplaren bezat. Fiat kreeg een bestelling van 1400 van deze kopie: de ''Carro Armato Fiat Tipo 3000''. De eerste tanks moesten geleverd worden in mei [[1919]], de Prado- en Ansaldofabrieken zouden daarna een deel van de productie voor hun rekening nemen.

Men was al begonnen met het opmeten van de FT-17, toen er een onverwacht snel einde aan de oorlog kwam. De bestelling werd teruggebracht tot honderd. De ontwikkeling had nu geen haast meer en als gevolg daarvan ging het ontwerp steeds meer afwijkingen van het origineel vertonen. In [[1920]] was het eerste prototype klaar; in juni [[1921]] begon de productie van wat later dan ook het ''Model 21'' zou heten; in [[1922]] werd deze beëindigd; de productie van reserveonderdelen liep door tot in [[1923]].

== Beschrijving ==
Op het eerste gezicht lijkt de Fiat 3000 als twee druppels water op de FT-17. Een nadere beschouwing doet ons echter ontdekken dat in feite geen enkel onderdeel identiek is aan dat van het Franse voorbeeld. De belangrijkste uiterlijke verschillen zijn: de zwaardere draagbalk van het loopwerk, een metalen in plaats van een houten klimwiel, lichtere rupsbanden, verticale verstevigingsbalken voor de staart die meteen als krik gebruikt kunnen worden, het ontbreken van een luik in de (bredere) neus en de grotere en vooral veel hogere koepel (2,22 meter). Die draagt twee nevengeplaatste 6,5 mm SIA [[machinegeweer|machinegeweren]]. Door de hogere toren kan de schutter rechtop staan in de tank; maar de echte reden ervoor is dat de machinegeweren een verticale voeding hebben. Ondanks al dat extra gewicht is de tank toch lichter: de toepassing van pantserplaten van maximaal 16 mm dikte houdt het gewicht op een bescheiden 5,6 ton. Omdat ook nog de viercilindermotor sterker is met 53 pk, ligt de maximumsnelheid flink hoger: ongeveer 20 km/u. Voor de grotere motor was in het [[chassis]] van de FT-17 geen plaats; de Italianen kiezen er niet voor, zoals de Amerikanen later experimenteel zouden doen, om de romp te verlengen, want het zwaartepunt ligt al te ver naar achteren. In plaats daarvan wordt de romp verbreed tot 1,68 m en de motor er schuin ingezet, een ontwerptruc die later nog heel populair zou worden. Anders dan bij de FT-17, die gewoon volliep, wordt die romp nu waterdicht gemaakt: dat is vooral belangrijk omdat de motor zo laag mogelijk geplaatst wordt om het klimvermogen in berggebied te verbeteren. Doordat de tank zo slecht uitgebalanceerd is, blijft dit echter een zwak punt

== Fiat B ==
Vanaf [[1930]] wordt de tank gemoderniseerd. De machinegeweren worden vervangen door een 37 mm [[Kanon (geschut)|kanon]] Lang 40 met een [[mondingssnelheid|aanvangssnelheid]] van 762 m/s met 68 (pantser)granaten van 680 gram. Er blijft één coaxiaal FIAT 29 machinegeweer met een munitievoorraad van 5670 kogels. De ophanging wordt versterkt door vier dwarsbalkjes in de draagbalk aan te brengen, de motor vervangen door een 63 pk versie die de maximumsnelheid op 24 km/u brengt, ondanks een toeneming van het gewicht tot 5,9 ton. Hiervoor moet echter de benzinetank verkleind worden van 90 naar 85 liter, zodat het rijbereik daalt van 135 naar 90 kilometer. Dit type noemt men de Fiat (3000) B. De oorspronkelijke versie heet dan de Fiat A. In 1940 worden die aanduidingen vervangen door ''Carro d'assolto leggero FIAT 3000 5/21'' respectievelijk ''5/30''; dus het "Model 21" en het "Model 30" - de "5" duidt op het gewicht.

Overigens zijn niet alle verbeteringen gelijktijdig uitgevoerd: zo reden er nog eind jaren dertig tanks rond die al wel de nieuwe motor bezaten, maar nog niet het kanon. De mechanische verbeteringen waren het meest dringend omdat het onderhoud van de tanks een hopeloze zaak geworden was en de inzetbaarheid tot nihil dreigde terug te vallen. De directe aanleiding tot de verbeteringsoperatie was een catastrofaal verlopen oefening in de [[Alpen]] in [[1929]].

Naast de kwaliteit heeft men ook oog voor de kwantiteit: men besluit het aantal inzetbare tanks met 48 te vergroten. Dit gebeurt niet zozeer door hele nieuwe voertuigen van de productieband te laten lopen als wel door het extra produceren van reserveonderdelen, complete pantsersets daarbij inbegrepen. Die worden aan de werkplaatsen van de bataljons geleverd en die bouwen ze - als het zo uitkomt en met gebruikmaking van allerlei ouder materieel - om tot nieuwe(re) tanks. Vanaf [[1935]] worden de SIA-machinegeweren als ze versleten raken, vervangen door die van het FIAT 14/35 type. Dat heeft een andere voeding en daarom worden de wapens hoger in de koepel geplaatst. De twee soorten aandrijving en drie typen bewapening werden vrij willekeurig gecombineerd zodat er op den duur zes verschillende configuraties naast elkaar bestonden, tot wanhoop van latere historici, die soms de fout maken ze te interpreteren als opeenvolgende productievarianten. De verwarring wordt nog vergroot doordat de Italianen kennelijk het kenmerkend onderscheid tussen A en B type eerst in de aandrijving zagen liggen en later in de bewapening. Nog ingewikkelder wordt het in [[1939]]: toen moesten verschillende tanks hun 37 mm kanon (waarvan er te weinig geproduceerd konden worden) afstaan aan de nieuwe [[M11/39]]'s; ze werden opnieuw met machinegeweren uitgerust.

Ook de twee nog overblijvende FT-17's, die eerder met Italiaanse machinegeweren waren uitgerust, werden in de jaren dertig omgebouwd met een lang 37mm-kanon; één daarvan staat nog als monument in Italië - met een plaquette die "FIAT 3000B" vermeldt.

== Operationele Geschiedenis ==
In 1921 wordt de eerste ''Compagnia autonoma carri armati'' opgericht. Die wordt in 1922 vervangen door de ''I Gruppo Carri Armati'', in [[1924]] aangevuld door de ''II Gruppo Carri Armati''. Tanks maken dan nog deel uit van de artillerie. Dat verandert vanaf [[1926]]. Ze worden zogenaamde ''Fanteria carrista'', dus onderdeel van het wapen van de Infanterie. In [[1927]] worden alle tanks ondergebracht in een overkoepelend ''Reggimento Carri armati'' met vijf bataljons met ieder vier compagnieën van negen stuks (twee pelotons van vier plus een commandotank). De organieke sterkte ligt dus op 180 tanks; de feitelijke sterkte noodzakelijkerwijs op de helft van dat aantal. Ze worden ingezet in [[Libië]] tegen opstandige stammen (vanaf februari 1926) en bij de aanval op [[Keizerrijk Ethiopië|Abessinië]] (1935).

Op 15 september [[1936]] wordt deze indeling omgezet in één met vier ''Reggimenti Fanteria carrista''; ieder regiment heeft één [[bataljon]] met de Fiat 3000, naast bataljons met de [[L3/35|Carro L3/33]] [[tankette]]. De organieke sterkte van in totaal 144 sluit nu beter aan bij het feitelijke aantal tanks. In augustus [[1937]] worden die regimenten ondergebracht in twee ''Brigate'', die op hun beurt op 1 februari [[1939]] weer worden samengevoegd in de eerste [[pantserdivisie]], de 131e ''Divisione Corazzata Ariete'', die later nog zijn lauweren zou verdienen in de woestijnoorlog in Libië. Vanaf mei dat jaar worden de Fiat 3000's echter al uitgefaseerd voor 100 M11/39's, maar bij het uitbreken van de [[Tweede Wereldoorlog]] weer in dienst genomen bij een tweederangs eenheid: de 133e ''Divisione Corazzata Littorio'', die zoals de naam al aangeeft de kusten van het moederland moet verdedigen. Zo vechten twee compagnieën daaruit bij de laatste inzet van het type in [[1943]] tegen de geallieerde invasie van [[Sicilië]]. Sommige bronnen vermelden ook nog een inzet bij de Italiaanse aanval op Griekenland eind [[1940]]. Een inventarislijst uit juni 1940, als Italië bij de oorlog betrokken raakt door Frankrijk aan te vallen, vermeldt 127 Fiat 3000's. Het aantal ligt lager dan 148 door het onvermogen van de werkplaatsen hele tanks in dienst te houden, door het afstaan van chassis voor experimenten en vooral door het exporteren van voertuigen zonder compenserende nieuwbouw.

Een aantal exemplaren is geëxporteerd naar [[Argentinië]], [[Denemarken]], [[Letland]], [[Spanje]], [[Albanië]] en [[Keizerrijk Ethiopië|Abessinië]]. Eén voertuig werd op 15 mei [[1924]] aan het Argentijnse leger geleverd; dit deed tot 1943 dienst. Een Deense delegatie woonde in 1926 een beproeving bij en bestelde daarop één exemplaar dat in [[1928]] geleverd werd voor een prijs van 30.500 Deense Kronen. Al in [[1932]] was dat zo versleten dat het uit dienst genomen moest worden en zijn leven eindigde als schietdoel. Ook Letland deed zijn bestelling in 1926, in dit geval van zes stuks, geleverd in september [[1927]]. De Letse tanks werden uitgerust met een Frans 37 mm Puteaux kanon. Abessinië verwierf in [[1925]] één exemplaar, dat met nieuwe kortere machinegeweren werd uitgerust en in [[1930]] drie van het B type. Spanje heeft één voertuig aangeschaft voor beproeving. Van de Albanese tank(s) is niets verder bekend.

== Projecten ==
Bij wijze van experiment werd in 1936 een exemplaar van de Fiat B uitgerust met een dubbel nevengeplaatst 37mm-kanon. Zulke dubbelkanonnen waren indertijd erg in de mode.

Minstens één Fiat 3000 is in de jaren dertig omgebouwd tot een ''Carro Commando'', waarbij de bewapening vervangen werd door een radio-installatie en de koepel voorzien van een dummykanon. Boven op de koepel kon een hoge zendmast opgericht worden. Overigens was er een beperkt aantal radiosets aangemaakt voor installatie in de standaardtanks; die werd zelden uitgevoerd omdat de radiobuizen toch steeds kapottrilden.

Het chassis van een van de FT-17's vormde in 1918 de basis van een experimenteel 105 mm ''Cannone d'assolto'', in casu een stuk [[gemechaniseerde artillerie]] en niet, zoals de naam zou doen vermoeden, een stuk [[gemechaniseerd geschut]]. Dit was een project van de Ansaldofabriek.

Er zijn twee projecten geweest om het chassis van de Fiat 3000 te gebruiken als artillerietractor: de '''FIAT 4000''', een vrijwel ongepantserd chassis en de '''FIAT 4100''', een verkleind voertuig.

In [[1925]] was de Sovjet-Unie geïnteresseerd in de verbetering van haar verouderde "Reno's". Het OAT-ontwerpbureau bestudeerde daarvoor intensief de Fiat 3000, waarop ingenieur Sjoekolow op basis van de verworven inzichten de [[T-16]] ontwierp, overigens een totale mislukking: net als de Fiat 3000 kon het voertuig geen hellingen steiler dan 30 graden beklimmen.{{Bron?|Welke bronnen zijn gebruikt voor dit artikel?|2022|07|28}}

== Referenties ==
<references />
{{Navigatie gevechtsvoertuigen Italië Eerste Wereldoorlog}}

[[Categorie:Italiaanse tank uit het interbellum]]

title: Soort

Lengte: / m

Gewicht: 5,6 ton (versie A) 5,9 ton (versie B)

title: Pantser en bewapening

Pantser: 16 mm

Snelheid (op wegen): 20 km/h (versie A) 24 km/h (versie B)

Rijbereik: 135 km (versie A) 90 km (versie B)


text:
# Toxopatagus
Toxopatagus is een geslacht van uitgestorven zee-egels uit de familie Hemipneustidae.

## Verspreiding en leefgebied
Vertegenwoordigers van dit geslacht leefden tijdens het Midden-Mioceen in Italië.

title: Toxopatagus

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Toxopatagus''
| titelweergave = cursief
| status = EX
| fossiel = Midden-Mioceen
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Stekelhuidigen|Echinodermata]] (Stekelhuidigen)
| klasse = [[Zee-egels|Echinoidea]] (Zee-egels)
| infraklasse = [[Irregularia]]
| orde = [[Holasteroida]]
| familie = [[Hemipneustidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Toxopatagus''
| auteur = Pomel
| datum = 1883
| commons =
| species =
| worms = 512742
}}

'''''Toxopatagus''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van uitgestorven [[zee-egels]] uit de [[Familie (biologie)|familie]] [[Hemipneustidae]].

== Verspreiding en leefgebied ==
Vertegenwoordigers van dit geslacht leefden tijdens het Midden-[[Mioceen]] in [[Italië]].

{{Appendix|2=
{{References}}
* [http://www.nhm.ac.uk/our-science/data/echinoid-directory/taxa/taxon.jsp?id=160 ''Toxopatagus'' - Natural History Museum]
}}

[[Categorie:Irregularia]]
[[Categorie:Uitgestorven zee-egels]]

title: Toxopatagus · Status: Uitgestorven · Fossiel voorkomen: Midden-Mioceen

Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)

Klasse: Echinoidea (Zee-egels)

Infraklasse: Irregularia

Orde: Holasteroida

Familie: Hemipneustidae

title: Geslacht


text:
# Etobema eleuterioides
Etobema eleuterioides is een donsvlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Semper.

title: Etobema eleuterioides

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Etobema eleuterioides''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Donsvlinders|Lymantriinae]] (Donsvlinders)
| tribus =
| geslacht = ''[[Etobema]]''
| w-naam = ''Etobema eleuterioides''
| auteur = Semper
| datum = 1899
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Etobema eleuterioides''''' is een [[Donsvlinders|donsvlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Semper.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|07}}

[[Categorie:Donsvlinders]]

title: Etobema eleuterioides

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Lymantriinae (Donsvlinders)

Geslacht: Etobema

title: Soort


text:
# Slim Jedidi
Slim Jedidi (Arabisch: سليم الجديدي) (17 april 1970) is een Tunesisch voormalig voetbalscheidsrechter. Hij was in dienst van de FIFA en CAF tussen 2007 en 2015. Ook leidde hij tot 2015 wedstrijden in de Ligue Professionnelle 1.
Op 8 april 2007 leidde Jedidi zijn eerste wedstrijd in de Tunesische eerste divisie. De wedstrijd tussen ES Hammam-Sousse en Étoile Sportive du Sahel eindigde in een 1-5-overwinning in het voordeel van Étoile Sportive du Sahel. Hij hield in dit duel de kaarten in de zak en gaf niemand een prent. De eerste interland die Jedidi floot, was die tussen Niger en Angola. Dit duel werd met 1-2 gewonnen door Angola.
Jedidi werd aangesteld als scheidsrechter op de Afrika Cup 2012 en de Afrika Cup 2013. In maart 2013 noemde de FIFA Jedidi een van de vijftig potentiële scheidsrechters voor het WK 2014. Uiteindelijk werd hij niet opgenomen op de lijst voor dat toernooi.

## Interlands
| Datum            | Plaats                      | Wedstrijd                  | Uitslag | Competitie             | Kreeg geel | Kreeg voor de tweede keer geel en dus rood | Weggestuurd |
| ---------------- | --------------------------- | -------------------------- | ------- | ---------------------- | ---------- | ------------------------------------------ | ----------- |
| 8 juni 2008      | Niamey, Niger               | Niger – Angola             | 1 – 2   | WK 2010 kwalificatie   | 1          | 0                                          | 0           |
| 23 januari 2009  | Caïro, Egypte               | Egypte – Kenia             | 1 – 0   | Vriendschappelijk      | 0          | 0                                          | 0           |
| 12 augustus 2009 | Caïro, Egypte               | Egypte – Guinee            | 3 – 3   | Vriendschappelijk      | 2          | 0                                          | 0           |
| 14 november 2009 | Omdurman, Soedan            | Soedan – Benin             | 1 – 2   | WK 2010 kwalificatie   | 2          | 0                                          | 0           |
| 5 september 2010 | Calabar, Nigeria            | Nigeria – Madagaskar       | 2 – 0   | AK 2012 kwalificatie   | 0          | 0                                          | 0           |
| 27 maart 2011    | Abuja, Nigeria              | Nigeria – Ethiopië         | 4 – 0   | AK 2012 kwalificatie   | 1          | 0                                          | 0           |
| 5 juni 2011      | Caïro, Egypte               | Egypte – Zuid-Afrika       | 0 – 0   | AK 2012 kwalificatie   | 4          | 0                                          | 0           |
| 24 januari 2012  | Franceville, Gabon          | Mali – Guinee              | 1 – 0   | AK 2012                | 4          | 0                                          | 0           |
| 30 januari 2012  | Malabo, Equatoriaal-Guinea  | Ivoorkust – Angola         | 2 – 0   | AK 2012                | 4          | 0                                          | 0           |
| 2 juni 2012      | Abidjan, Ivoorkust          | Ivoorkust – Tanzania       | 2 – 0   | WK 2014 kwalificatie   | 1          | 1                                          | 0           |
| 15 juni 2012     | Blida, Algerije             | Algerije – Gambia          | 4 – 1   | AK 2013 kwalificatie   | 1          | 0                                          | 0           |
| 26 juli 2012     | Newcastle, Engeland         | Mexico – Zuid-Korea        | 0 – 0   | Olympische Spelen 2012 | 1          | 0                                          | 0           |
| 1 augustus 2012  | Coventry, Engeland          | Japan – Honduras           | 0 – 0   | Olympische Spelen 2012 | 2          | 0                                          | 0           |
| 8 september 2012 | Bamako, Mali                | Mali – Botswana            | 3 – 0   | AK 2013 kwalificatie   | 0          | 0                                          | 0           |
| 13 oktober 2012  | Dakar, Senegal              | Senegal – Ivoorkust        | 0 – 2   | AK 2013 kwalificatie   | 1          | 0                                          | 0           |
| 20 januari 2013  | Port Elizabeth, Zuid-Afrika | Mali – Niger               | 1 – 0   | AK 2013                | 3          | 0                                          | 0           |
| 27 januari 2013  | Port Elizabeth, Zuid-Afrika | Kaapverdië – Angola        | 2 – 1   | AK 2013                | 5          | 0                                          | 0           |
| 6 februari 2013  | Nelspruit, Zuid-Afrika      | Burkina Faso – Ghana       | 1 – 1   | AK 2013                | 3          | 1                                          | 0           |
| 7 september 2013 | Lubango, Angola             | Angola – Liberia           | 4 – 1   | WK 2014 kwalificatie   | 3          | 0                                          | 0           |
| 1 juni 2014      | Harrison, Verenigde Staten  | Verenigde Staten – Turkije | 2 – 1   | Vriendschappelijk      | 0          | 0                                          | 0           |
| 15 november 2014 | Lomé, Togo                  | Togo – Guinee              | 1 – 4   | AK 2015 kwalificatie   | 1          | 0                                          | 0           |
| 9 oktober 2015   | Radès, Tunesië              | Tunesië – Gabon            | 3 – 3   | Vriendschappelijk      | 0          | 0                                          | 0           |

title: Slim Jedidi

wikitext:
{{Infobox voetbalscheidsrechter
| naam              = Slim Jedidi
| afbeelding        =
| onderschrift      =
| volledigenaam     = Slim Jedidi
| bijnaam           =
| geboortedatum     = [[17 april]] [[1970]]
| geboorteplaats    = {{TN}}
| overlijdensdatum  =
| overlijdensplaats =
| lengte            =
| gewicht           =
| beroep            =
| functie           = Scheidsrechter
| aangesloten       = [[FIFA]]
| actief            = 2007–2015
}}
'''Slim Jedidi''' ([[Arabisch]]: سليم الجديدي) ([[17 april]] [[1970]]) is een [[Tunesië|Tunesisch]] voormalig [[voetbalscheidsrechter]]. Hij was in dienst van de [[FIFA]] en [[Confédération Africaine de Football|CAF]] tussen 2007 en 2015. Ook leidde hij tot 2015 wedstrijden in de [[Ligue Professionnelle 1 (Tunesië)|Ligue Professionnelle 1]].

Op 8 april 2007 leidde Jedidi zijn eerste wedstrijd in de Tunesische eerste divisie. De wedstrijd tussen [[ES Hammam-Sousse]] en [[Étoile Sportive du Sahel]] eindigde in een 1-5-overwinning in het voordeel van Étoile Sportive du Sahel. Hij hield in dit duel de kaarten in de zak en gaf niemand een prent. De eerste interland die Jedidi floot, was die tussen [[Nigerees voetbalelftal (mannen)|Niger]] en [[Angolees voetbalelftal (mannen)|Angola]]. Dit duel werd met 1-2 gewonnen door Angola.

Jedidi werd aangesteld als scheidsrechter op de [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2012|Afrika Cup 2012]] en de [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013|Afrika Cup 2013]]. In maart 2013 noemde de FIFA Jedidi een van de vijftig potentiële scheidsrechters voor het [[Wereldkampioenschap voetbal 2014|WK 2014]]. Uiteindelijk werd hij niet opgenomen op de lijst voor dat toernooi.

== Interlands ==
{| class="wikitable" style=" text-align:center; width:80%; font-size:95%;"
! Datum
! Plaats
! Wedstrijd
! Uitslag
! Competitie
!width=20| {{gele_kaart}}
!width=20| {{geel/rood kaart}}
!width=20| {{rode_kaart}}
|-
| 8 juni 2008 || [[Niamey]], [[Niger (land)|Niger]] || {{NIGf}} – {{ANGf-r}} || 1 – 2 || [[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie CAF)|WK 2010 kwalificatie]] || 1 || 0 || 0
|-
| 23 januari 2009 || [[Caïro (stad)|Caïro]], [[Egypte (land)|Egypte]] || {{EGYf}} – {{KENf-r}} || 1 – 0 || [[Vriendschappelijke wedstrijd|Vriendschappelijk]] || 0 || 0 || 0
|-
| 12 augustus 2009 || [[Caïro (stad)|Caïro]], [[Egypte (land)|Egypte]] || {{EGYf}} – {{GUIf-r}} || 3 – 3 || [[Vriendschappelijke wedstrijd|Vriendschappelijk]] || 2 || 0 || 0
|-
| 14 november 2009 || [[Omdurman]], [[Soedan]] || {{SDNf}} – {{BENf-r}} || 1 – 2 || [[Wereldkampioenschap voetbal 2010 (kwalificatie CAF)|WK 2010 kwalificatie]] || 2 || 0 || 0
|-
| 5 september 2010 || [[Calabar]], [[Nigeria]] || {{NGRf}} – {{MADf-r}} || 2 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2012 (kwalificatie)|AK 2012 kwalificatie]] || 0 || 0 || 0
|-
| 27 maart 2011 || [[Abuja]], [[Nigeria]] || {{NGRf}} – {{ETHf-r}} || 4 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2012 (kwalificatie)|AK 2012 kwalificatie]] || 1 || 0 || 0
|-
| 5 juni 2011 || [[Caïro (stad)|Caïro]], [[Egypte (land)|Egypte]] || {{EGYf}} – {{RSAf-r}} || 0 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2012 (kwalificatie)|AK 2012 kwalificatie]] || 4 || 0 || 0
|-
| 24 januari 2012 || [[Franceville]], [[Gabon]] || {{MLIf}} – {{GUIf-r}} || 1 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2012|AK 2012]] || 4 || 0 || 0
|-
| 30 januari 2012 || [[Malabo]], [[Equatoriaal-Guinea]] || {{CIVf}} – {{ANGf-r}} || 2 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2012|AK 2012]] || 4 || 0 || 0
|-
| 2 juni 2012 || [[Abidjan]], [[Ivoorkust]] || {{CIVf}} – {{TANf-r}} || 2 – 0 || [[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie CAF)|WK 2014 kwalificatie]] || 1 || 1 || 0
|-
| 15 juni 2012 || [[Blida (stad)|Blida]], [[Algerije]] || {{ALGf}} – {{GAMf-r}} || 4 – 1 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013 (kwalificatie)|AK 2013 kwalificatie]] || 1 || 0 || 0
|-
| 26 juli 2012 || [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], [[Engeland]] || {{MEXf}} – {{KORf-r}} || 0 – 0 || [[Voetbal op de Olympische Zomerspelen 2012|Olympische Spelen 2012]] || 1 || 0 || 0
|-
| 1 augustus 2012 || [[Coventry]], [[Engeland]] || {{JPNf}} – {{HON-1949f-r}} || 0 – 0 || [[Voetbal op de Olympische Zomerspelen 2012|Olympische Spelen 2012]] || 2 || 0 || 0
|-
| 8 september 2012 || [[Bamako]], [[Mali]] || {{MLIf}} – {{BOTf-r}} || 3 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013 (kwalificatie)|AK 2013 kwalificatie]] || 0 || 0 || 0
|-
| 13 oktober 2012 || [[Dakar]], [[Senegal]] || {{SENf}} – {{CIVf-r}} || 0 – 2 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013 (kwalificatie)|AK 2013 kwalificatie]] || 1 || 0 || 0
|-
| 20 januari 2013 || [[Port Elizabeth (Zuid-Afrika)|Port Elizabeth]], [[Zuid-Afrika]] || {{MLIf}} – {{NIGf-r}} || 1 – 0 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013|AK 2013]] || 3 || 0 || 0
|-
| 27 januari 2013 || [[Port Elizabeth (Zuid-Afrika)|Port Elizabeth]], [[Zuid-Afrika]] || {{CPVf}} – {{ANGf-r}} || 2 – 1 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013|AK 2013]] || 5 || 0 || 0
|-
| 6 februari 2013 || [[Mbombela (stad)|Nelspruit]], [[Zuid-Afrika]] || {{BURf}} – {{GHAf-r}} || 1 – 1 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2013|AK 2013]] || 3 || 1 || 0
|-
| 7 september 2013 || [[Lubango]], [[Angola]] || {{ANGf}} – {{LBRf-r}} || 4 – 1 || [[Wereldkampioenschap voetbal 2014 (kwalificatie CAF)|WK 2014 kwalificatie]] || 3 || 0 || 0
|-
| 1 juni 2014 || [[Harrison (New Jersey)|Harrison]], [[Verenigde Staten]] || {{USAf}} – {{TURf-r}} || 2 – 1 || [[Vriendschappelijke wedstrijd|Vriendschappelijk]] || 0 || 0 || 0
|-
| 15 november 2014 || [[Lomé]], [[Togo]] || {{TOGf}} – {{GUIf-r}} || 1 – 4 || [[Afrikaans kampioenschap voetbal 2015 (kwalificatie)|AK 2015 kwalificatie]] || 1 || 0 || 0
|-
| 9 oktober 2015 || [[Radès]], [[Tunesië]] || {{TUNf}} – {{GABf-r}} || 3 – 3 || [[Vriendschappelijke wedstrijd|Vriendschappelijk]] || 0 || 0 || 0
|}

== Zie ook ==
* [[Lijst van voetbalscheidsrechters]]

{{DEFAULTSORT:Jedidi, Slim}}
[[Categorie:Tunesisch voetbalscheidsrechter]]

title: Slim Jedidi

Volledige naam: Slim Jedidi

Geboorteplaats: Tunesië

title: Sportieve informatie

Functie: Scheidsrechter

Aangesloten bij: FIFA

Portaal: Voetbal


text:
# Jean-Jacques Olier
Jean-Jacques Olier (Parijs, 20 september 1608 – aldaar, 2 april 1657) was een Frans priester die de Sulpicianen (Societas Presbyterorum a Sancto Sulpicio) stichtte.
Hij werd in 1642 pastoor van de parochie van Sint Sulpicius in Parijs, waar hij een priesterseminarie oprichtte (vandaar de benaming Sulpicianen).
Hij schreef de Lettres spirituelles.

title: Jean-Jacques Olier

wikitext:
[[bestand:J.J. Olier.jpg|thumb|right|200px|Portret van Jean-Jacques Olier]]
'''Jean-Jacques Olier''' ([[Parijs]], [[20 september]] [[1608]] – aldaar, [[2 april]] [[1657]]) was een [[Frankrijk|Frans]] [[priester]] die de [[Sulpicianen]] (''Societas Presbyterorum a Sancto Sulpicio'') stichtte.

Hij werd in 1642 [[pastoor]] van de [[Église Saint-Sulpice|parochie van Sint Sulpicius]] in [[Parijs]], waar hij een [[seminarie|priesterseminarie]] oprichtte (vandaar de benaming ''Sulpicianen'').

Hij schreef de ''Lettres spirituelles''.

==Externe links==
*{{en}}[https://www.newadvent.org/cathen/11240d.htm Jean-Jacques Olier], [[Catholic Encyclopedia]], 1913
*{{fr}}[http://pagesperso-orange.fr/semissy/pssolier.htm Jean-Jacques Olier], Séminaire de Saint Sulpice

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Olier, Jean-Jacques}}
[[Categorie:Frans rooms-katholiek priester]]
[[Categorie:Stichter van een religieuze orde of congregatie]]
[[Categorie:Sulpicianen]]
[[Categorie:Persoon in de 17e eeuw]]


text:
# Goniorhynchus gulielmalis
Goniorhynchus gulielmalis is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Spilomelinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door William Jacob Holland in een publicatie uit 1900.
De soort komt voor in Indonesië en is voor het eerst ontdekt op Buru.

title: Goniorhynchus gulielmalis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Goniorhynchus gulielmalis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| superfamilie = [[Pyraloidea]]
| familie = [[Grasmotten|Crambidae]] (Grasmotten)
| onderfamilie = [[Spilomelinae]]
| geslacht  = ''[[Goniorhynchus]]''
| w-naam = ''Goniorhynchus gulielmalis''
| auteur = Holland
| datum = 1900
}}
'''''Goniorhynchus gulielmalis''''' is een [[Vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[grasmotten]] (Crambidae), uit de onderfamilie van de [[Spilomelinae]]. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld door [[William Jacob Holland]] in een publicatie uit 1900.

De soort komt voor in [[Indonesië]] en is voor het eerst ontdekt op [[Buru (eiland)|Buru]].

{{Appendix|2=
*{{en}}{{Aut|Nuss, M.; et al.}} (2003-2023). [http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx GlobIZ]. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 7-4-2023.
}}

[[Categorie:Goniorhynchus|gulielmalis]]
[[Categorie:Dier uit het Oriëntaals gebied]]

title: Goniorhynchus gulielmalis

Superfamilie: Pyraloidea

Familie: Crambidae (Grasmotten)

Onderfamilie: Spilomelinae

Geslacht: Goniorhynchus

title: Soort


text:
# Räder-Raupen kampfwagen
De Räder-Raupen Kampfwagen M28 GFK (Nederlands: Wielen-rupsen gevechtswagen), ook wel de Landsverk-L5, was een Duits-Zweeds tank-project in de jaren twintig van de twintigste eeuw. De bedoeling was om een tank te creëren die zowel op wielen en rupsbanden kon rijden. In totaal zijn er zes prototypes gebouwd. De Reichswehr stopte verdere ontwikkeling maar Zweden ging door met de ontwikkeling.

## Ontwikkeling
Door de Britten geïnspireerd startte Duitsland in de jaren twintig van de twintigste eeuw een project onder leiding van ingenieur Merker. Verschillende van die projecten kwamen tot een prototype waaronder de Räder-Raupen Kamfwagen M28, ook wel Räder M28 of GFK genoemd. Door het Verdrag van Versailles mocht Duitsland echter geen gepantserde voertuigen meer ontwikkelen, laat staan bezitten. Daardoor werkten ze samen met het Zweedse bedrijf Landsverk. In Zweden werd het project dan ook aangeduid met Landsverk L-5. In totaal werden er zes prototypes geproduceerd in Duitsland, waarvan slechts één voertuig werd voorzien van een gepantserde opbouw en toren. Het eerste prototype werd voltooid in 1929. In 1930 werden er nog vijf geproduceerd.  De eerste drie tanks werden uitgerust met een 4-cilinder benzinemotor Daimler-Benz 50 pk, en de andere drie met een 70 pk motor Bussing-NAG D7. In de nummers één tot vier werd het schakelsysteem (Hubvorrichtung) aangedreven door een elektrische motor en in de nummers vijf en zes door een hydraulische motor. Een van de tanks werd naar de USSR gestuurd om getest te worden op het testterrein Kama. De andere vijf bleven in Duitsland. De testresultaten waren echter vrijwel identiek. In het ontwerp van Merker bleken veel fatale fouten te zitten. Veel onderdelen braken af. De vijf onderstellen in Duitsland zijn daar ook gesloopt. Waarschijnlijk is de tank die getest was in Kama teruggebracht naar Duitsland en daar voor 1933 ontmanteld. Verdere ontwikkeling van de wiel-rupsvoertuigen werd door de Reichswehr stopgezet, maar in Zweden zijn ze er mee door gegaan. Het ontwerp werd herzien en aan de hand van de testresultaten een nieuwe tank ontworpen, en werd de bekende L-30 gebouwd. Dit ontwerp functioneerde goed, maar het ontwerp moest het afleggen aan de L-10, een conventionele tank.

## Kenmerken
In het midden van de tank was het gevechtscompartiment, hier was plaats voor de schutter en de commandant. In de cilindervormige koepel waren een 37mm kanon en een 7.92mm MG Dreyse machinegeweer gemonteerd. Een tweede 7.92mm MG Dreyse machinegeweer was gemonteerd in de voorkant van de tank. Deze werd bediend door de bestuurder die voorin zat. Voor het 37mm kanon konden 200 granaten vervoerd worden en voor de machinegeweren konden 2000 kogels meegenomen worden. Achter in de tank zat een tweede bestuurder, dit moest de mobiliteit en stabiliteit van de tank verbeteren. Het voertuig kon zowel op wielen als op rupsbanden rijden.

title: Räder-Raupen kampfwagen

wikitext:
{{Infobox pantservoertuig
| naam=Räder-Raupen Kampfwagen M28
| afbeelding=Stridsvagn L-5.jpg
| onderschrift=De Stridsvagn L-5
| aantal=6
| van=1929
| tot=1933
| bemanning=4
| lengte=5 m
| breedte=2 m
| hoogte=1,48 m
| gewicht=7 ton
| pantser=onbekend
| hoofd=37mm kanon
| secundair=2x 7,92mm MG ''Dreyse'' machinegeweer
| motor=4-cilinder Daimler-Benz, 50pk of Bussing-NAG D7, 70pk
| wegsnelheid=onbekend
| bereik=onbekend
}}
De '''Räder-Raupen Kampfwagen M28 GFK''' (Nederlands: Wielen-rupsen gevechtswagen), ook wel de '''Landsverk-L5''', was een Duits-Zweeds tank-project in de jaren twintig van de twintigste eeuw. De bedoeling was om een tank te creëren die zowel op wielen en rupsbanden kon rijden. In totaal zijn er zes prototypes gebouwd. De [[Reichswehr]] stopte verdere ontwikkeling maar Zweden ging door met de ontwikkeling.

==Ontwikkeling==
Door de Britten geïnspireerd startte Duitsland in de jaren twintig van de twintigste eeuw een project onder leiding van ingenieur Merker. Verschillende van die projecten kwamen tot een prototype waaronder de Räder-Raupen Kamfwagen M28, ook wel Räder M28 of GFK genoemd. Door het [[Verdrag van Versailles (1919)|Verdrag van Versailles]] mocht Duitsland echter geen gepantserde voertuigen meer ontwikkelen, laat staan bezitten. Daardoor werkten ze samen met het Zweedse bedrijf [[AB Landsverk|Landsverk]]. In Zweden werd het project dan ook aangeduid met Landsverk L-5. In totaal werden er zes prototypes geproduceerd in Duitsland, waarvan slechts één voertuig werd voorzien van een gepantserde opbouw en toren. Het eerste prototype werd voltooid in 1929. In 1930 werden er nog vijf geproduceerd.  De eerste drie tanks werden uitgerust met een 4-cilinder benzinemotor Daimler-Benz 50 pk, en de andere drie met een 70 pk motor Bussing-NAG D7. In de nummers één tot vier werd het schakelsysteem (''Hubvorrichtung'') aangedreven door een elektrische motor en in de nummers vijf en zes door een hydraulische motor. Een van de tanks werd naar de USSR gestuurd om getest te worden op het ''testterrein Kama''. De andere vijf bleven in Duitsland. De testresultaten waren echter vrijwel identiek. In het ontwerp van Merker bleken veel fatale fouten te zitten. Veel onderdelen braken af. De vijf onderstellen in Duitsland zijn daar ook gesloopt. Waarschijnlijk is de tank die getest was in Kama teruggebracht naar Duitsland en daar voor 1933 ontmanteld. Verdere ontwikkeling van de wiel-rupsvoertuigen werd door de Reichswehr stopgezet, maar in Zweden zijn ze er mee door gegaan. Het ontwerp werd herzien en aan de hand van de testresultaten een nieuwe tank ontworpen, en werd de bekende [[Stridsvagn fm/31|L-30]] gebouwd. Dit ontwerp functioneerde goed, maar het ontwerp moest het afleggen aan de [[Stridsvagn m/31|L-10]], een conventionele tank.

==Kenmerken==
In het midden van de tank was het gevechtscompartiment, hier was plaats voor de schutter en de commandant. In de cilindervormige koepel waren een 37mm kanon en een 7.92mm MG ''Dreyse'' machinegeweer gemonteerd. Een tweede 7.92mm MG ''Dreyse'' machinegeweer was gemonteerd in de voorkant van de tank. Deze werd bediend door de bestuurder die voorin zat. Voor het 37mm kanon konden 200 granaten vervoerd worden en voor de machinegeweren konden 2000 kogels meegenomen worden. Achter in de tank zat een tweede bestuurder, dit moest de mobiliteit en stabiliteit van de tank verbeteren. Het voertuig kon zowel op wielen als op rupsbanden rijden.

{{Appendix|2=
* [http://www.aviarmor.net/tww2/tanks/germany/rader_m28.htm Räder M28], aviarmor.net
* [http://www.achtungpanzer.com/leichte-traktor-grosstraktor-i-ii-iii-neubaufahrzeug-pzkpfw-v-vi.htm Räder-Raupen Kampfwagen], achtungpanzer.com
}}

[[Categorie:Duitse tank uit het interbellum]]
[[Categorie:Zweedse tank uit het interbellum]]

title: Soort

Lengte: 5 m

Breedte: 2 m

Gewicht: 7 ton

title: Pantser en bewapening

Pantser: onbekend

Hoofdbewapening: 37mm kanon

Secundaire bewapening: 2x 7,92mm MG Dreyse machinegeweer

Snelheid (op wegen): onbekend

Rijbereik: onbekend


text:
# El Realejo
El Realejo is een havenstad in Nicaragua, in Midden-Amerika. El Realejo ligt in het noordwestelijke departement Chinandega aan de Grote Oceaan en bestaat voor ongeveer 45 procent van de inwoners uit urbaan gebied (área de residencia urbano).

## Geschiedenis
El Realejo werd gesticht in 1532 door de Spaanse Conquistadores. De haven in de Baai van Realejo was tot in de 17e eeuw de belangrijkste haven van Nicaragua. Door herhaaldelijke aanvallen van piraten nam het belang van de haven af. Nadat in 1858 op een eiland voor de baai van Realejo de nieuwe havenstad Corinto was gesticht nam het belang van El Realejo verder af. Corinto groeide uit tot de belangrijkste haven van het land.

## Geografie
De hoofdplaats bevindt zich 140 kilometer ten noordwesten van de landelijke hoofdstad Managua. De gemeente El Realejo omvat 105 km² en heeft met 9900 inwoners in 2015 een bevolkingsdichtheid van 94 inwoners per vierkante kilometer.

### Aangrenzende gemeenten
| Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten |
| ---------------------- | ---------------------- | ---------------------- | ---------------------- | ---------------------- |
|                        |                        | El Viejo               |                        |                        |
|                        |                        |                        |                        |                        |
| El Viejo Corinto       | Chinandega             |                        |                        |                        |
|                        |                        |                        |                        |                        |
|                        |                        | Corinto                |                        | Chichigalpa            |

### Klimaat
El Realejo heeft een tropisch savanneklimaat met het droge seizoen van november tot en met april. De gemiddelde jaarlijkse temperatuur is 27 °C.

## Economie
De economie is vooral gericht op de landbouw. Zo worden er bananen, maïs en rijst verbouwd maar vooral suikerriet.

title: El Realejo

wikitext:
{{Infobox plaats in Nicaragua
| naam         = El Realejo
| soort        = Gemeente
| land         = Nicaragua
| wapen        =
| vlag         =
| area         = [[Chinandega (departement)|Chinandega]]
| km2          = 104,54<ref>[https://www.inide.gob.ni/Anuarios/Anuario%202014.pdf Instituto Nacional de Estadísticas (acroniem: ''INIDE''); zie I.1.2.]</ref>
| census       = 2015
| inwoners     = 9877<ref>[https://www.inide.gob.ni/Anuarios/Anuario%202014.pdf Instituto Nacional de Estadísticas (acroniem: ''INIDE''); schatting (zie II.1.7)]</ref>
| dichtheid    = 94
| hoogte       = 7,50
| burgemeester = Carlos Alfonso Peña Castillo
| gesticht     = 1532
| overignaam   = Gemeentecode
| overig       = 3050
| image        = Port of Realejo (1859).jpg
| caption      = De haven van El Realejo,in 1859
| www          =
| lat_deg = 12
| lat_min = 32
| lat_sec  = 00
| lat_dir = N
| lon_deg = 87
| lon_min = 10
| lon_sec  = 00
| lon_dir = W
}}

'''El Realejo''' is een havenstad in [[Nicaragua]], in [[Midden-Amerika]]. El Realejo ligt in het noordwestelijke [[Deelgebieden van Nicaragua|departement]] [[Chinandega (departement)|Chinandega]] aan de [[Grote Oceaan]] en bestaat voor ongeveer 45 procent van de inwoners uit urbaan gebied (''área de residencia urbano'').<ref>[https://web.archive.org/web/20110723061657/http://www.inide.gob.ni/censos2005/VolPoblacion/Volumen%20Poblacion%201-4/Vol.IV%20Poblacion-Municipios.pdf Instituto Nacional de Estadísticas (acroniem: ''INIDE''); censo 2005 (zie ''Cuadro 1'')]</ref>

== Geschiedenis ==
[[Bestand:1632 Cardona Descripcion Indias (101).jpg|miniatuur|links|De haven van El Realejo op een Spaanse kaart van 1632]]
El Realejo werd gesticht in [[1532]] door de Spaanse [[Conquistador (historisch)|Conquistadores]]. De haven in de [[Baai van Realejo]] was tot in de 17e eeuw de belangrijkste haven van Nicaragua. Door herhaaldelijke aanvallen van [[Zeeroverij|piraten]] nam het belang van de haven af. Nadat in 1858 op een eiland voor de baai van Realejo de nieuwe havenstad [[Corinto (Nicaragua)|Corinto]] was gesticht nam het belang van El Realejo verder af. Corinto groeide uit tot de belangrijkste haven van het land.

== Geografie ==
De hoofdplaats bevindt zich 140 kilometer ten noordwesten van de landelijke hoofdstad [[Managua (stad)|Managua]].<ref name="info">{{es}} [https://archive.today/20121205025851/http://www.inifom.gob.ni/municipios/municipios.html Instituto Nicaragüense de Fomento Municipal]</ref> De gemeente El Realejo omvat 105 km² en heeft met 9900 inwoners in 2015 een bevolkingsdichtheid van 94 inwoners per vierkante kilometer.<ref>{{en}}[http://www.statoids.com/yni.html Municipalities of Nicaragua]. [https://web.archive.org/web/20230407065418/http://www.statoids.com/yni.html Gearchiveerd] op 7 april 2023.</ref>

=== Aangrenzende gemeenten ===
{{Tabel windroos
| NW=
| N=El Viejo
| NO=
| W=El Viejo<br />Corinto
| O=[[Chinandega (stad)|Chinandega]]
| ZW=
| Z=[[Corinto (Nicaragua)|Corinto]]
| ZO=Chichigalpa
}}

=== Klimaat ===
El Realejo heeft een [[tropisch savanneklimaat]] met het [[droge seizoen]] van november tot en met april. De gemiddelde jaarlijkse temperatuur is 27 °C.<ref name="info" />

== Economie ==
De economie is vooral gericht op de landbouw. Zo worden er [[Banaan (vrucht)|bananen]], [[maïs]] en [[rijst]] verbouwd maar vooral [[suikerriet]].

== Zie ook ==
* [[Lijst van gemeenten in Nicaragua]]

{{Appendix}}
{{Commonscat}}
{{Navigatie departement Chinandega}}

[[Categorie:Stad in Nicaragua]]

title: Situering

Departement of regio: Chinandega

title: Algemeen

title: Politiek

Burgemeester: Carlos Alfonso Peña Castillo

title: Foto's

Foto's: De haven van El Realejo,in 1859

Portaal: Noord-Amerika


text:
# Radiatio optica
De radiatio optica of gezichtsstraling  is de sensorische (afferente) zenuwbaan in het visuele systeem die loopt van het corpus geniculatum laterale van de thalamus naar de primaire visuele schors.

title: Radiatio optica

wikitext:
{{Infobox hersenen
| naam           = Radiatio optica
| latijn1        = Gezichtsstraling
| afbeelding     =
| onderschrift   =
| afbeelding2    =
| onderschrift2  =
| Latijn         =
| Oudgrieks      =
| Nederlands     = gratioletbundel<ref name="Pinkhof2012"/>
| deel van       =
| onderdelen     =
| schorsvelden   =
| functionele gebieden =
| slagader       =
| ader           =
| GraySubject    =
| GrayPage       =
| MeshName       =
| MeshNumber     =
}}
De '''radiatio optica'''<ref name="FCAT">Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT) (1998). ''Terminologia Anatomica''. Stuttgart: Thieme</ref> of '''gezichtsstraling'''<ref name="Pinkhof2012">Everdingen, J.J.E. van, Eerenbeemt, A.M.M. van den (2012). ''Pinkhof Geneeskundig woordenboek'' (12de druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.</ref>  is de sensorische (afferente) [[baan (zenuwstelsel)|zenuwbaan]] in het visuele systeem die loopt van het [[corpus geniculatum laterale]] van de [[thalamus]] naar de [[primaire visuele schors]].

{{Appendix|Literatuurverwijzingen}}

{{Beginnetje|geneeskunde|2008|03|17}}

[[Categorie:Zenuwstelsel]]

title: Synoniemen

Nederlands: gratioletbundel


text:
# Premi David di Donatello
De Premi David di Donatello ("David van Donatello-prijzen") zijn de nationale Italiaanse filmprijzen. De Davids worden sinds 1956 jaarlijks uitgereikt in Rome door de nationale filmacademie Accademia del Cinema Italiano.
De prijzen zijn vernoemd naar de David van Donatello, een beroemd bronzen standbeeld van David door de 15e-eeuwse Italiaanse beeldhouwer Donatello. De winnaars krijgen een miniatuurversie van het standbeeld mee naar huis.
In 2006 werden, ter gelegenheid van het 50e jubileum, acht speciale prijzen uitgedeeld. Deze Davids del Cinquantenari werden gegeven aan onder anderen Dino De Laurentiis, Gina Lollobrigida en Ennio Morricone.

## Prijzen
| - Beste film - Beste Europese film - Beste buitenlandse film - Beste documentaire - Beste korte film - Beste vrouwelijke hoofdrol - Beste mannelijke hoofdrol - Beste vrouwelijke bijrol - Beste mannelijke bijrol | - Beste regie - Beste nieuwe regisseur - Beste origineel scenario - Beste bewerkte scenario - Beste productie - Beste camerawerk - Beste muziek - Beste oorspronkelijke nummer - Beste productieontwerp | - Beste kostuumontwerp - Beste grime - Beste haarstijl - Beste montage - Beste geluid - Beste visuele effecten - Jonge David - David "Luchino Visconti" (speciale prijs) |

### Voormalige prijzen
| - Beste buitenlandse regisseur - Beste buitenlandse producent - Beste buitenlandse acteur - Beste buitenlandse actrice | - Beste buitenlandse filmmuziek - Beste buitenlandse filmscenario - Beste nieuwe acteur - Beste nieuwe actrice |

title: Premi David di Donatello

wikitext:
{{Zie artikel|Voor het standbeeld van Donatello, zie [[David van Donatello]]}}
{{Infobox filmprijs
| naam         = Premi David di Donatello
| afbeelding   = David_di_Donatello_a_Ciampi.jpg
| onderschrift = Voormalig Italiaans president [[Carlo Azeglio Ciampi]] met een Davidbeeldje
| datum        =
| locatie      = [[Rome (stad)|Rome]]
| organisator  = Accademia del Cinema Italiano
| presentator  =
| land         = {{IT}}
| eerste       = 1956
| laatste      =
| vorige       =
| volgende     =
| website      = https://www.daviddidonatello.it
}}
De '''Premi David di Donatello''' ("David van Donatello-prijzen") zijn de nationale [[Italië|Italiaanse]] [[filmprijs|filmprijzen]]. De Davids worden sinds 1956 jaarlijks uitgereikt in [[Rome (stad)|Rome]] door de nationale filmacademie Accademia del Cinema Italiano.

De prijzen zijn vernoemd naar de [[David van Donatello]], een beroemd [[brons|bronzen]] standbeeld van [[Koning David|David]] door de 15e-eeuwse Italiaanse beeldhouwer [[Donatello]]. De winnaars krijgen een miniatuurversie van het standbeeld mee naar huis.

In 2006 werden, ter gelegenheid van het 50e jubileum, acht speciale prijzen uitgedeeld. Deze ''Davids del Cinquantenari'' werden gegeven aan onder anderen [[Dino De Laurentiis]], [[Gina Lollobrigida]] en [[Ennio Morricone]].

== Prijzen ==
{|
|valign="top"|
* [[David di Donatello per il miglior film|Beste film]]
* Beste Europese film
* Beste buitenlandse film
* Beste documentaire
* Beste korte film
* [[David di Donatello per la migliore attrice protagonista|Beste vrouwelijke hoofdrol]]
* [[David di Donatello per il miglior attore protagonista|Beste mannelijke hoofdrol]]
* Beste vrouwelijke bijrol
* Beste mannelijke bijrol
|valign="top" style="padding-left:15px"|
* [[David di Donatello per il miglior regista|Beste regie]]
* Beste nieuwe regisseur
* Beste origineel scenario
* Beste bewerkte scenario
* Beste productie
* Beste camerawerk
* Beste muziek
* Beste oorspronkelijke nummer
* Beste productieontwerp
|valign="top" style="padding-left:15px"|
* Beste kostuumontwerp
* Beste grime
* Beste haarstijl
* Beste montage
* Beste geluid
* Beste visuele effecten
* Jonge David
* David "Luchino Visconti" (speciale prijs)
|}

=== Voormalige prijzen ===
{|
|valign="top"|
* Beste buitenlandse regisseur
* Beste buitenlandse producent
* Beste buitenlandse acteur
* Beste buitenlandse actrice
|valign="top" style="padding-left:15px"|
* Beste buitenlandse filmmuziek
* Beste buitenlandse filmscenario
* Beste nieuwe acteur
* Beste nieuwe actrice
|}

== Zie ook ==
* [[Nastro d'argento]]
* [[Globo d'oro]]

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20131009013833/http://www.daviddidonatello.it/english/ Website van de Premi David di Donatello]
* [https://web.archive.org/web/20100315204643/http://www.imdb.com/Sections/Awards/David_di_Donatello_Awards/ Premi David di Donatello in de Internet Movie Database]

[[Categorie:Italiaanse filmprijs]]

title: Premi David di Donatello

Locatie: Rome

Land: Italië

Organisator: Accademia del Cinema Italiano


text:
# Konjak
Konjak (Amorphophallus konjac) is een plant uit de aronskelkfamilie die van nature voorkomt in de warme streken van Japan, China en Indonesië.
Het is een vaste plant met een tot 25 cm brede en 600 g zware wortelknol. Het enkele blad is tot 1,3 m lang, geveerd en verdeeld in meerdere blaadjes. De bloemen zijn verenigd in een bloeikolf, die omringd wordt door een donkerpaars, tot 55 cm lang schutblad (spadix).

## Teelt en gebruik
Konjak wordt in China en Japan gekweekt voor zijn grote, zetmeelhoudende wortelknollen. Uit deze wortelknollen wordt meel en een gel, genaamd konnyaku gemaakt. Deze gel kan dienen als een plantaardig geleermiddel.
In de Japanse keuken wordt konnyaku gebruikt in gerechten zoals oden. Het is typisch grijs gevlekt van kleur en gelatineus van consistentie. Het is voor westerlingen vreemd van smaak. De zeewier-variëteit doet qua smaak aan de zee denken. Het is een laag-energetisch voedingsmiddel, dat meer gewaardeerd wordt vanwege zijn textuur dan zijn smaak.
Japanse konnyaku-gel wordt gemaakt door konnyaku-meel te vermengen met water en een verzadigde calciumhydroxide-oplossing. Vaak wordt hijiki toegevoegd om het mengsel een andere smaak en een donkere kleur te geven. Daarna wordt het mengsel gekookt en hard gemaakt. Konnyaku in noedel-vorm heet "shirataki" en wordt gebruikt in voedingsmiddelen als sukiyaki en gyudon.
Konnyaku wordt ook gebruikt in een vruchtensnack. De snacks worden vaak geëxporteerd door Aziatische landen. Rond 2006 zijn zorgen ontstaan over het risico om in deze snacks te stikken, wat heeft geleid tot het naar de verkooppunten terugroepen van deze snacks in de Verenigde Staten en Canada. In tegenstelling tot gelatine, valt konnyaku niet snel uit elkaar in de mond. Daarom hebben de snacks altijd waarschuwingslabels die ouders er voor waarschuwen dat hun kinderen goed op de snacks moeten kauwen alvorens deze door te slikken.
De gedroogde knollen van de konjak bevat circa 40% glucomannaan-gom. Dit polysacharide zorgt ervoor dat konnyaku zeer stroperig is.
In Japan werd konnyaku eind 1800 toegevoegd aan geldbiljetten om valsemunterij te voorkomen, maar dit werd gestopt toen bruine ratten de biljetten begonnen op te eten.

title: Konjak

wikitext:
{{Taxobox
| type=plant
| naam= Konjak
| afbeelding=Amorphophallus konjac BotGardDresden070219InflorescenceB.jpg
| afbeeldingtekst=
| rijk= [[Planten|''Plantae'']] (Planten)
| stam= ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
| klasse= ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1= [[Bedektzadigen]]
| clade2= [[Eenzaadlobbigen]]
| orde= ''[[Alismatales]]''
| familie= ''[[Araceae]]'' (Aronskelkfamilie)
| geslacht= ''[[Amorphophallus]]''
| taxon= [[Soort]]
| w-naam= ''Amorphophallus konjac''
| auteur= K.Koch ex Matsum. & Hayata
| datum= 1906
| afbeeldingII= Amorphophallus_konjac_knolle.jpg
| afbeeldingIItekst = Wortelknol
}}

'''Konjak''' (''Amorphophallus konjac'') is een plant uit de [[aronskelkfamilie]] die van nature voorkomt in de warme streken van [[Japan]], [[Volksrepubliek China|China]] en [[Indonesië]].

Het is een [[vaste plant]] met een tot 25 cm brede en 600 g zware [[Wortel (plant)#Wortelknol|wortelknol]]. Het enkele [[blad]] is tot 1,3 m lang, geveerd en verdeeld in meerdere blaadjes. De bloemen zijn verenigd in een [[bloeikolf]], die omringd wordt door een donkerpaars, tot 55 cm lang [[schutblad (plant)|schutblad (spadix)]].

== Teelt en gebruik ==
[[Bestand:Konnyaku.jpg|thumb|left|Konnyaku-gel]]

Konjak wordt in China en Japan gekweekt voor zijn grote, [[zetmeel]]houdende wortelknollen. Uit deze wortelknollen wordt [[meel]] en een [[gel]], genaamd konnyaku gemaakt. Deze gel kan dienen als een plantaardig [[geleermiddel]].

In de Japanse keuken wordt konnyaku gebruikt in gerechten zoals [[Oden (gerecht)|''oden'']]. Het is typisch grijs gevlekt van kleur en gelatineus van consistentie. Het is voor westerlingen vreemd van smaak. De zeewier-variëteit doet qua smaak aan de zee denken. Het is een laag-energetisch voedingsmiddel, dat meer gewaardeerd wordt vanwege zijn textuur dan zijn smaak.

Japanse konnyaku-gel wordt gemaakt door konnyaku-meel te vermengen met water en een verzadigde [[calciumhydroxide]]-oplossing. Vaak wordt [[hijiki]] toegevoegd om het mengsel een andere smaak en een donkere kleur te geven. Daarna wordt het mengsel gekookt en hard gemaakt. Konnyaku in [[Noedels|noedel]]-vorm heet "shirataki" en wordt gebruikt in voedingsmiddelen als [[Sukiyaki (gerecht)|sukiyaki]] en [[gyudon]].

Konnyaku wordt ook gebruikt in een vruchtensnack. De snacks worden vaak geëxporteerd door [[Azië|Aziatische landen]]. Rond 2006 zijn zorgen ontstaan over het risico om in deze snacks te stikken, wat heeft geleid tot het naar de verkooppunten terugroepen van deze snacks in de [[Verenigde Staten]] en [[Canada]]. In tegenstelling tot gelatine, valt konnyaku niet snel uit elkaar in de mond. Daarom hebben de snacks altijd waarschuwingslabels die ouders er voor waarschuwen dat hun kinderen goed op de snacks moeten kauwen alvorens deze door te slikken.

De gedroogde knollen van de konjak bevat circa 40% [[glucomannaan]]-gom. Dit [[polysacharide]] zorgt ervoor dat konnyaku zeer [[viscositeit|stroperig]] is.

In Japan werd konnyaku eind 1800 toegevoegd aan geldbiljetten om [[valsemunterij]] te voorkomen, maar dit werd gestopt toen [[bruine rat]]ten de biljetten begonnen op te eten.

== Externe link ==
* [https://www.gene.affrc.go.jp/htbin/plant/image/get_logo_e?plno=31003001 Japanse MAFF Genenbank (met foto’s)]

{{Commonscat|Amorphophallus konjac}}

[[Categorie:Aronskelkfamilie]]
[[Categorie:Eetbare plant]]
[[Categorie:Plant uit het Oriëntaals gebied|konjak]]

title: Konjak

Rijk: Plantae (Planten)

Stam: Embryophyta (Landplanten)

Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)

Clade: Bedektzadigen Eenzaadlobbigen

Orde: Alismatales

Familie: Araceae (Aronskelkfamilie)

Geslacht: Amorphophallus

title: Soort


text:
# Phlyctenactis tuberculosa
Phlyctenactis tuberculosa is een zeeanemonensoort uit de familie Actiniidae.
Phlyctenactis tuberculosa is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Quoy & Gaimard in 1833.

title: Phlyctenactis tuberculosa

wikitext:
{{Taxobox
| type=dier
| naam= ''Phlyctenactis tuberculosa''
| titelweergave=cursief
| afbeelding=Phlyctenactis tuberculosa.jpg
| afbeeldingtekst=
| rijk= [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam= [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse= [[Bloemdieren|Anthozoa]] (Bloemdieren)
| onderklasse= [[Hexacorallia]]
| orde            = [[Zeeanemonen|Actiniaria]] (Zeeanemonen)
| familie= [[Actiniidae]]
| geslacht= ''[[Phlyctenactis]]''
| auteur=Quoy & Gaimard
| datum=1833
| haakjes=ja
| origineel = ''Actinia tuberculosa''
| worms = 290740
| synoniem = * ''Phlyctenactis retifera''  Stuckey, 1909
* ''Actinecta tuberculosa''  Quoy & Gaimard, 1833
* ''Cereus tuberculosus''
* ''Cystiactis retifera''  Stuckey
* ''Cystiactis tuberculosa''  (Quoy & Gaimard, 1833)
* ''Phlyctenactis (Cystiactis) tuberculosa''  (Quoy & Gaimard, 1833)

}}
'''''Phlyctenactis tuberculosa''''' is een [[zeeanemonen]][[soort]] uit de familie [[Actiniidae]].

''Phlyctenactis tuberculosa'' is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Quoy & Gaimard in 1833.

{{Appendix|2=
* http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Cnidaria/Family/Actiniidae.txt
* {{Citeer web |url=http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=290740|titel=Phlyctenactis tuberculosa|auteur=[[World Register of Marine Species]]|uitgever=''Marinespecies.org''|datum= |bezochtdatum=23-11-2011}}
}}

{{DEFAULTSORT:Phlyctenactis tuberculosa}}
[[Categorie:Zeeanemonen]]

title: Phlyctenactis tuberculosa

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Anthozoa (Bloemdieren)

Onderklasse: Hexacorallia

Orde: Actiniaria (Zeeanemonen)

Familie: Actiniidae

Geslacht: Phlyctenactis

title: Synoniemen


text:
# Scenopinus eyrei
Scenopinus eyrei is een vliegensoort uit de familie van de venstervliegen (Scenopinidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Kelsey.

title: Scenopinus eyrei

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Scenopinus eyrei''
| afbeelding =
| orde = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Venstervliegen|Scenopinidae]] (Venstervliegen)
| onderfamilie = [[Scenopinae]]
| geslacht = ''[[Scenopinus]]''
| w-naam = ''Scenopinus eyrei''
| auteur = Kelsey
| datum = 1975
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Scenopinus eyrei''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Venstervliegen|venstervliegen (Scenopinidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Scenopinidae}} (bezocht 24 juni 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Kelsey.

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2013|06|25}}

[[Categorie:Scenopinus|eyrei]]

title: Scenopinus eyrei

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Scenopinidae (Venstervliegen)

Onderfamilie: Scenopinae

Geslacht: Scenopinus

title: Soort


text:
# Lappajärvi
Lappajärvi is een gemeente met een gelijknamig meer in de Finse provincie West-Finland en in de Finse regio Zuid-Österbotten. De gemeente heeft een landoppervlakte van 420,89 km² en telt 2.820 inwoners (2022).
Lange tijd werd het meer beschouwd als de krater van een oude vulkaan, maar docent Martti Lehtinen getuigde in 1976 met zijn proefschrift dat het werd geboren onder invloed van een enorme meteorietinslag. Een botsing met hoge snelheid met een object met een diameter van 1,5 kilometer creëerde een krater (landschapsvorm) tussen de 22 en 23 kilometer groot.

title: Lappajärvi

wikitext:
{{Infobox gemeente Finland
| naam= Lappajärvi
| coatofarms= [[Bestand:Lappajärvi.vaakuna.svg|60px|Wapen van Lappajärvi]]
| gemeentekaart=Lappajärvi sijainti Suomi.svg
| regio= [[Zuid-Österbotten]]
| provincie= [[West-Finland]]
| webpage= <small>bron: [https://www.stat.fi/index_en.html Fins Bureau voor Statistiek]</small>
}}

'''Lappajärvi''' is een [[Lijst van Finse gemeenten|gemeente]] met een gelijknamig meer in de [[Finland|Finse]] provincie [[West-Finland]] en in de Finse regio [[Zuid-Österbotten]]. De gemeente heeft een landoppervlakte van {{Statistiek gemeente Finland oppervlakte|403}} km² en telt {{Statistiek gemeente Finland inwoners|403}} inwoners ({{Statistiek gemeente Finland inwoners|TXT=Year}}).

Lange tijd werd het meer beschouwd als de krater van een oude [[vulkaan]], maar docent Martti Lehtinen getuigde in 1976 met zijn proefschrift dat het werd geboren onder invloed van een enorme meteorietinslag. Een botsing met hoge snelheid met een object met een diameter van 1,5 kilometer creëerde een [[krater (landschapsvorm)]] tussen de 22 en 23 kilometer groot.

{{Commonscat|Lappajärvi}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Finland|2=2005|3=12|4=22}}

{{DEFAULTSORT:Lappajarvi}}
[[Categorie:Gemeente in Finland]]

title: Situering

Voormalige provincie: West-Finland

Landschap (maakunta): Zuid-Österbotten

title: Algemeen

Algemeen: bron: Fins Bureau voor Statistiek


text:
# Terror of Mechagodzilla
Terror of Mechagodzilla (Japanse titel: メカゴジラの逆襲/Mekagojira no Gyakushū, "Mechagodzilla's tegenaanval"; Nederlandse titel: Monsters van het verloren continent) is een tokusatsu kaijufilm uit 1975, en de 15e van de Godzillafilms. De film werd geregisseerd door Ishiro Honda met special effects door Teruyoshi Nakano.
Dit was de laatste film van de Showa-reeks. Tevens was het de laatste film waarin Godzilla duidelijk de rol van de held heeft tot aan Godzilla: Final Wars. Vanwege de instorting van de Japanse filmindustrie midden jaren 70 werd de productie van nieuwe Godzillafilms lange tijd stilgelegd.

## Verhaal
De film is een direct vervolg op Godzilla vs. Mechagodzilla. Agenten van Interpol, geleid door Inspecteur Kusakari, zoeken met een duikboot naar de resten van Mechagodzilla in de hoop meer te weten te komen over de buitenaardse technologie waarmee hij is gebouwd. De duikboot wordt echter aangevallen door een enorm dinosaurusachtig monster genaamd de Titanosaurus, en de crew wordt als vermist opgegeven.
Als reactie op het ongeluk begint Interpol met een onderzoek. Met behulp van een marinebioloog genaamd Akira Ichinose volgen ze een spoor dat leidt van de Titanosaurus naar een gestoorde geleerde genaamd Shinzô Mafune, die het plan heeft opgevat om de mensheid uit te roeien. Hij heeft zijn eigen dood in scène gezet om vrij spel te hebben. Mafune krijgt bezoek van een collega wetenschapper genaamd Tsuda, die in werkelijkheid een handlanger van Mugal (de leider van het buitenaardse ras dat Mechagodzilla had gebouwd) is. De buitenaardse wezens willen de vernietigde Mechagodzilla zo snel mogelijk herbouwen om alsnog de mensheid uit te roeien.
De zaken worden gecompliceerder wanneer Ichinose verliefd wordt op Katsura en hem Interpols geheime informatie omtrent Titanosaurus geeft.
In de loop van de film ontdekt Interpol dat Titanosaurus verzwakt wordt door supersonische golven. Ze bouwen een machine die dit geluid kan produceren, maar Katsura saboteert het apparaat. Vervolgens laten de aliens zowel de herbouwde Mechagodzilla als Titanosaurus los op Yokosuka. Godzilla bevecht de twee monsters, maar wordt snel verslagen.
Interpol hersteld de machine en leidt Titanosaurus af met het supersonische geluid. Zo kan Godzilla de twee monsters een voor een verslaan.

## Rolverdeling
| Acteur           | Personage                     |
| ---------------- | ----------------------------- |
| Katsuhiko Sasaki | Biologist Akira Ichinose      |
| Tomoko Ai        | Katsura Mafune                |
| Akihiko Hirata   | Dr. Shinji Mafune             |
| Katsumasa Uchida | Interpol Agent Jiro Murakoshi |
| Goro Mutsumi     | Alien Leader Mugal            |
| Tadao Nakamaru   | Interpol Chief Tagawa         |
| Shin Roppongi    | Yuuichi Wakayama              |
| Tomoe Mari       | Yuri Yamamoto                 |
| Toru Ibuki       | Tsuda (bearded alien)         |
| Kenji Sahara     | Army Commander Segawa         |

## Achtergrond

### Amerikaanse versie
De film werd in de zomer van 1978 uitgebracht in Amerikaanse bioscopen door Bob Conn Enterprises. Deze versie is 5 minuten korter dan de Japanse versie. Dit onder andere omdat een aantal scènes uit de film werden geknipt.
Later datzelfde jaar werd de film ook uitgebracht als televisiefilm. De televisiefilmversie is juist 6 minuten langer dan de Japanse versie. Deze versie bevat namelijk een voorstukje dat de geschiedenis van Godzilla verteld, bestaande uit beeldmateriaal uit Invasion of Astro-Monster, Son of Godzilla, en Godzilla vs. the Sea Monster.

### Opbrengst
In Japan werden voor de film 970,000 kaartjes verkocht. Daarmee was het een van de slechtst verkochte Godzillafilms.

## Trivia
- Dit was de laatste Godzillafilm geregisseerd door Ishirō Honda. Hij zou oorspronkelijk ook Godzilla vs. Mechagodzilla II (1993) gaan regisseren, maar stierf eerder dat jaar.
- Dit was de laatste Godzillafilm waarin Akihiko Hirata een rol speelde.
- De film is qua ondertoon meer in overeenstemming met de eerste Godzillafilm.

title: Terror of Mechagodzilla

wikitext:
{{Infobox film
| titel          = Terror of Mechagodzilla
| afbeelding     =
| tagline        =
| regie          = [[Ishirô Honda]]
| producer       = [[Tomoyuki Tanaka (producer)|Tomoyuki Tanaka]]
| schrijver      = [[Yukiko Takayama]]
| spelers        = [[Katsuhiko Sasaki]]
 [[Tomoko Ai]]
 [[Akihiko Hirata]]
 [[Katsumasa Uchida]]
 [[Goro Mutsumi]]
 [[Tadao Nakamaru]]
| muziek         = [[Akira Ifukube]]
| montage        = [[Yoshitami Kuroiwa]]
| cinematografie = [[Sokei Tomioka]]
| distributeur   = [[Toho (film)|Toho]]
| première       = [[15 maart]] [[1975]]
| genre          =
| lengte         = 83 minuten
| ratio          =
| taal           = [[Japans]]
| land           = {{JP}}
| budget         =
| opbrengst      =
| nominaties     =
| prijzen        =
| voorloper      = ''[[Godzilla vs. Mechagodzilla]]''
| vervolg        =
| website            =
| imdb               =
| moviemeter         =
| tmdb               =
| allmovie           =
| kijkwijzer         =
| kijkwijzer_inhoud  =
}}

'''''Terror of Mechagodzilla''''' ([[Japan]]se titel: メカゴジラの逆襲/''Mekagojira no Gyakushū'', "Mechagodzilla's tegenaanval"; Nederlandse titel: ''Monsters van het verloren continent'') is een [[tokusatsu]] [[kaiju]]film uit 1975, en de 15e van de [[Godzilla]]films. De film werd geregisseerd door [[Ishiro Honda]] met special effects door [[Teruyoshi Nakano]].

Dit was de laatste film van de Showa-reeks. Tevens was het de laatste film waarin Godzilla duidelijk de rol van de held heeft tot aan [[Godzilla: Final Wars]]. Vanwege de instorting van de Japanse filmindustrie midden jaren 70 werd de productie van nieuwe Godzillafilms lange tijd stilgelegd.

== Verhaal ==
{{Leeswaarschuwing}}
De film is een direct vervolg op [[Godzilla vs. Mechagodzilla]]. Agenten van [[Interpol]], geleid door Inspecteur Kusakari, zoeken met een duikboot naar de resten van [[Mechagodzilla]] in de hoop meer te weten te komen over de buitenaardse technologie waarmee hij is gebouwd. De duikboot wordt echter aangevallen door een enorm dinosaurusachtig monster genaamd de [[Lijst van kaiju in films van Toho|''Titanosaurus'']], en de crew wordt als vermist opgegeven.

Als reactie op het ongeluk begint Interpol met een onderzoek. Met behulp van een marinebioloog genaamd Akira Ichinose volgen ze een spoor dat leidt van de Titanosaurus naar een gestoorde geleerde genaamd Shinzô Mafune, die het plan heeft opgevat om de mensheid uit te roeien. Hij heeft zijn eigen dood in scène gezet om vrij spel te hebben. Mafune krijgt bezoek van een collega wetenschapper genaamd Tsuda, die in werkelijkheid een handlanger van Mugal (de leider van het buitenaardse ras dat Mechagodzilla had gebouwd) is. De buitenaardse wezens willen de vernietigde Mechagodzilla zo snel mogelijk herbouwen om alsnog de mensheid uit te roeien.

De zaken worden gecompliceerder wanneer Ichinose verliefd wordt op Katsura en hem Interpols geheime informatie omtrent Titanosaurus geeft.

In de loop van de film ontdekt Interpol dat Titanosaurus verzwakt wordt door supersonische golven. Ze bouwen een machine die dit geluid kan produceren, maar Katsura saboteert het apparaat. Vervolgens laten de aliens zowel de herbouwde Mechagodzilla als Titanosaurus los op [[Yokosuka]]. Godzilla bevecht de twee monsters, maar wordt snel verslagen.

Interpol hersteld de machine en leidt Titanosaurus af met het supersonische geluid. Zo kan Godzilla de twee monsters een voor een verslaan.

== Rolverdeling ==
{{Tabel cast}}
|-
|{{SortNaam|Katsuhiko|Sasaki}}|| Biologist Akira Ichinose
|-
|{{SortNaam|Tomoko|Ai}}|| Katsura Mafune
|-
|{{SortNaam|Akihiko|Hirata}}|| Dr. Shinji Mafune
|-
|{{SortNaam|Katsumasa|Uchida}}|| Interpol Agent Jiro Murakoshi
|-
|{{SortNaam|Goro|Mutsumi}}|| Alien Leader Mugal
|-
|{{SortNaam|Tadao|Nakamaru}}|| Interpol Chief Tagawa
|-
|{{SortNaam|Shin|Roppongi}}|| Yuuichi Wakayama
|-
|{{SortNaam|Tomoe|Mari}}|| Yuri Yamamoto
|-
|{{SortNaam|Toru|Ibuki}}|| Tsuda (bearded alien)
|-
|{{SortNaam|Kenji|Sahara}}|| Army Commander Segawa
|}

== Achtergrond ==
=== Amerikaanse versie ===
De film werd in de zomer van [[1978]] uitgebracht in Amerikaanse bioscopen door [[Bob Conn Enterprises]]. Deze versie is 5 minuten korter dan de Japanse versie. Dit onder andere omdat een aantal scènes uit de film werden geknipt.

Later datzelfde jaar werd de film ook uitgebracht als televisiefilm. De televisiefilmversie is juist 6 minuten langer dan de Japanse versie. Deze versie bevat namelijk een voorstukje dat de geschiedenis van Godzilla verteld, bestaande uit beeldmateriaal uit ''[[Invasion of Astro-Monster]]'', ''[[Son of Godzilla]]'', en ''[[Godzilla vs. the Sea Monster]]''.

=== Opbrengst ===
In Japan werden voor de film 970,000 kaartjes verkocht. Daarmee was het een van de slechtst verkochte Godzillafilms.

== Trivia ==
* Dit was de laatste Godzillafilm geregisseerd door Ishirō Honda. Hij zou oorspronkelijk ook [[Godzilla vs. Mechagodzilla II]] ([[1993]]) gaan regisseren, maar stierf eerder dat jaar.
* Dit was de laatste Godzillafilm waarin Akihiko Hirata een rol speelde.
* De film is qua ondertoon meer in overeenstemming met de eerste Godzillafilm.

== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}

{{Appendix|2=
* De Engelstalige Wikipedia
}}
{{Navigatie Godzilla}}

[[Categorie:Film van Ishirô Honda]]
[[Categorie:Godzillafilm]]
[[Categorie:Film uit 1975]]
[[Categorie:Japanse film]]

title: Terror of Mechagodzilla

Regie: Ishirô Honda

Producent: Tomoyuki Tanaka

Scenario: Yukiko Takayama

Hoofdrollen: Katsuhiko Sasaki · Tomoko Ai · Akihiko Hirata · Katsumasa Uchida · Goro Mutsumi · Tadao Nakamaru

Muziek: Akira Ifukube

Montage: Yoshitami Kuroiwa

Cinematografie: Sokei Tomioka

Distributie: Toho

Speelduur: 83 minuten

Taal: Japans

Land: Japan

Voorloper: Godzilla vs. Mechagodzilla