text:
# Fridolin von Senger und Etterlin
Fridolin Rudolf Theodor Ritter und Edler von Senger und Etterlin (Waldshut, 4 september 1891 - Freiburg im Breisgau, 4 januari 1963) was een Duitse officier en General der Panzertruppe tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1950 was hij een van de medeauteurs van de Himmerod-memorandum (West-Duitse herbewapening), over een West-Duitse bijdrage voor een Europese verdediging.

## Leven
Op 4 september 1891 werd Fridolin Rudolf Theodor Ritter und Edler von Senger und Etterlin geboren in Waldshut bij de Zwitserse grens. Zijn vader was een Badische hogere regeringsambtenaar en Oberamtmann van Offenburg Otto von Senger en Etterlin (1858-1927) en zijn moeder de koopmansdochter Maria Magdalena Siefert-Schlund (1865-1911). Het geslacht Senger und Etterlin stamt af van de Oberfrankense rijksadel. Hij had twee broers, onder wie Johann von Senger und Etterlin (1894–1917), die sneuvelde als jachtvlieger tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zijn andere broer was Hadwig von Senger und Etterlin (1903), zijn zuster Elisabeth von Senger und Etterlin (1893).

Van1900 tot 1910 zat Senger und Etterlin op het humanistische gymnasium in Konstanz und Offenburg. Op 1 oktober 1910 meldde hij zich als Einjährig-Freiwilliger (eenjarige vrijwilliger) aan in het Württembergs leger en werd geplaatst in het 5. Badisches Feldartillerie-Regiment Nr. 76. In 1912 kreeg Senger und Etterlin een Rhodesbeurs aan de Universiteit van Oxford, en werd vloeiend in Frans en Engels. Hij studeerde ook rechten in Freiburg im Breisgau. In Oxford behoorde hij tot de "Hanover Club", een Duits-Britse debatclub onder de leiding van Albrecht von Bernstorff, die vanaf 1911 tot 1913 bestond, en bedoeld was om wederzijds begrip te bevorderen.

### Eerste Wereldoorlog
In augustus 1914 trok Senger und Etterlin als Leutnant der Reserve (Tweede luitenant in de Militaire reserve) naar het front en werd met zijn regiment aan het Westfront ingezet. Op 27 juni 1917 werd hij vanuit de militaire reserve overgenomen in de actieve dienst. Zijn Patent werd vastgesteld op 19 februari 1913. Op 20 juni 1918 werd Senger und Etterlin bevorderd tot Oberleutnant (eerste luitenant).

### Interbellum
Na de Eerste Wereldoorlog werd Senger und Etterlin als Oberleutnant overgenomen in de Reichswehr, en kwam in het 200.000 man sterke overgangsleger. Bij het opbouwen van het 100.000 man sterke Reichsheer van de Reichswehr, werd hij in het 5. (Preußischen) Reiter-Regiment opgenomen dat gestationeerd was in Belgard. Hiermee stapte hij over naar het dienstvak cavalerie. In het voorjaar van 1920 werd Senger und Etterlin overgeplaatst naar het Reichswehr-Artillerie-Regiment 16. Hierna volgde op 1 oktober 1921 zijn overplaatsing naar het 18. Reiter-Regiment in Stuttgart-Bad Cannstatt wat in het Wehrkreis V lag. In april 1924 kreeg Senger und Etterlin het commando over het 4e (Bad.) Eskadron in Ludwigsburg. Op 1 mei 1924 werd hij bevorderd tot Rittmeister (ritmeester). Hierna werd hij in het voorjaar van 1926 ingezet in de regimentsstaf van het 18e. Eind 1926 volgde zijn benoeming tot regimentsadjudant in de staf van het 18. Reiter-Regiment. Na zijn functie als adjudant, kreeg hij het opleidingseskadron van het regiment onder zijn commando. Na een korte inwerkperiode, was hij vervolgens voor meerdere jaren chef van het opleidingseskadron van het 18. Reiter-Regiment in Stuttgart-Bad Cannstatt. Hierop volgend werd hij bevorderd tot Oberstleutnant (luitenant-kolonel). Na zijn bevordering werd Senger und Etterlin op 10 november 1938 benoemd tot commandant van het Kavallerie-Regiment 3 in Göttingen. Als gevolg van zijn benoeming tot commandant, werd hij bevorderd tot Oberst (kolonel).

### Tweede Wereldoorlog
Met zijn regiment nam Senger und Etterlin deel aan de Poolse Veldtocht. In december 1939 volgde zijn benoeming tot commandant van het Reiter-Regiment 22. Nog voor de Slag om Frankrijk, nam hij het commando over de Reiter-Brigade 2 op zich. Daar werd zijn eenheid ook als snelle brigade von Senger aangeduid. Met de invasie van het neutrale Nederland op 10 mei 1940, begon ook voor hem het actieve deel van de Tweede Wereldoorlog. Na de Slag om Frankrijk, was Senger und Etterlin vanaf juli 1940 tot juli 1942 de chef van de Duitse delegatie in de Italiaanse-Franse wapenstilstand-commissie in Turijn. Op 1 september 1941 volgde zijn bevordering tot Generalmajor (brigadegeneraal). Hierna werd Senger und Etterlin in het Führerreserve geplaatst. Op 10 oktober 1942 kreeg hij het commando over de 17e Pantserdivisie, waarmee hij zich in de winter van 1942-43 in het gebied rond Rostov bijzonder eervol onderscheidde. Hiervoor werd Senger und Etterlin op 8 februari 1943 als Generalmajor onderscheiden met het Ridderkruis van het IJzeren Kruis.
Op 1 mei volgde zijn bevordering tot Generalleutnant (generaal-majoor). En in juni 1943 volgde Senger und Etterlin zijn benoeming tot Wehrmachtbefehlshaber op Sicilië. In de zomer van 1943 werd door het samenvoegen van de staven van Sardinië en Corsica zijn functie gewijzigd in de Wehrmachtbefehlshaber Sardinien und Korsika. Op 3 oktober 1943 werd Corsica geëvacueerd (geheel afgerond op 5 oktober 1943) en werd de staf opgeheven. Na de evacuatie van Sicilië, werd Senger und Etterlin op 8 oktober 1943 belast met het leiderschap over het 14e Pantserkorps. Op 11 oktober 1943 werd hij onderscheiden met het Duitse Kruis in goud. Begin 1944 werd hij bevorderd tot General der Panzertruppe (generaal der Pantsertroepen), en werd benoemd tot bevelvoerend-generaal van het 14e Pantserkorps. Hij was zodanig betrokken bij de Slag om Monte Cassino. Voor zijn leiderschapsprestaties tijdens de Slag om Monte Cassino werd hij onderscheiden met het Eikenloof bij het Ridderkruis van het IJzeren Kruis. Hierna was Senger und Etterlin van 5 oktober tot 23 oktober 1944 voor een korte periode de commandant van het 14e Leger.
Op 2 mei 1945 raakte Senger und Etterlin met de resten van zijn Pantserkorps als onderdeel van de Heeresgruppe C in Amerikaans krijgsgevangenschap. Hij was later nog geïnterneerd in Wales.

## Na de oorlog
In 1947 werd hij uit krijgsgevangenschap vrijgelaten. In de naoorlogse periode speelde Senger und Etterlin een belangrijke rol bij het opstellen van het Himmerod-memorandum in 1950. Dat leidde tot de oprichting van de Bundeswehr, en de herbewapening van Duitsland. Vanaf juli 1955 tot 1956 was hij lid van de personeelsdeskundigheidscommissie voor de nieuwe Bundeswehr. Van 1956 tot 1958 behoorde Senger und Etterlin tot de leidende "Controlegroep" van de Operational History (Duits) Section van de "Historical Division" van het Amerikaanse leger. Hij reisde herhaaldelijk naar de Verenigde Staten om op Amerikaanse militaire scholen lezingen te geven over de strategie van de Wehrmacht tegen het Rode Leger leger. Daarnaast was Senger und Etterlin lid van de werkgroep voor militair onderzoek, waarin voormalige Wehrmacht-generaals en burgerhistorici schreven over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1958 maakte hij ook deel uit van de adviesraad voor vraagstukken van intern leiderschap van de Bundeswehr.

## Persoonlijke mentaliteit
Als vroom katholiek en op basis van zijn traditioneel gevormde soldaten- en ethische basisovertuigingen was Senger und Etterlin uiterst kritisch over het nationaalsocialisme, anderzijds voelde hij zich als patriottisch denkende Duitser verplicht zijn vaderland te dienen. Dit resulterende in een innerlijke onenigheid, die hij als tragisch beschouwde. Senger und Etterlin behandelde het verschillende keren in zijn autobiografie. Hij weigerde consequent bevelen uit te voeren die hij als crimineel beschouwde, zoals het executeren van Italiaanse officieren die de bevelen van hun regering hadden opgevolgd na de wisseling van partijen in 1943. Hij was op de hoogte van de voorbereidingen voor de moordaanslag op Hitler van 20 juli 1944, maar was niet actief betrokken.

## Familie
In 1919 trouwde Senger und Etterlin met Dessau Hilda von Kracht (1891), een dochter van de Generalleutnant Friedrich von Kracht (1844-1933). Het echtpaar kreeg twee kinderen. Een zoon: Ferdinand von Senger und Etterlin (1923-1987), hij was een generaal en NAVO-opperbevelhebber Centraal-Europa in de Bundeswehr en dochter: Maria Josepha (1926-2017). In 1947 trouwde zij met de Italiaanse graaf Cesare Gani (1925).

## Carrière
- General der Panzertruppe: 1 januari 1944[2][5][6][3]
- Generalleutnant: 1 mei 1943[2][5][6][3]
- Generalmajor: 1 september 1941[2][5][6][3]
- Oberst: 1 maart 1939[2][5]
- Oberstleutnant: 1 augustus 1936[2][5]
- Major: 1934[2]
- Rittmeister: 1 mei 1924[2] - 1 januari 1927[5]
- Oberleutnant: 20 juni 1918[5][5]
- Leutnant: 27 juni 1917 (Patent vanaf 19 februari 1913)[2][5]
- Leutnant der Reserve[5]: 1914[2]
- Einjährig-Freiwilliger:[3] 1 oktober 1910[5][4]

- Opmerking: de rang van Generalmajor is vergelijkbaar met die van een hedendaagse brigadegeneraal (OF-6). Het Duitse leger kende tijdens de Tweede Wereldoorlog geen rang van een brigadegeneraal, waardoor de eerste generaalsrang een Generalmajor was. Het naoorlogse Duitse leger kent overigens wel volgens de NAVO schaal een brigadegeneraal als eerste generaalsrang.

## Onderscheidingen
Selectie:
- Ridderkruis van het IJzeren Kruis met Eikenloof (nr.439) op 5 april 1944 als General der Panzertruppe en Bevelvoerend-generaal van het 14e Pantserkorps / 10e Leger / Heeresgruppe C[12][2][5][13][4]
- Ridderkruis van het IJzeren Kruis op 8 februari 1943 als Generalmajor en Commandant van de 17e Pantserdivisie / 57e Pantserkorps/ 4e Pantserleger/ Heeresgruppe Don[12][2][2][5][13][4]
- Duitse Kruis in goud op 11 oktober 1943 als Generalleutnant en Wehrmachtsbefehlshaber auf Sardinien und Korsika[12][2][5][13][4]
- Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939, 1e Klasse (8 juli 1940[12][2][4]) en 2e Klasse (20 mei 1940[12][2][4])
- IJzeren Kruis 1914, 1e Klasse (17 augustus 1917[2][4]) en 2e Klasse (28 juni 1915[2][4])
- Grootkruis in de Orde van de Italiaanse Kroon[12], andere bron vermeldt: Grootofficier als klasse[2]
- Hij werd eenmaal genoemd in het Wehrmachtsbericht. Dat gebeurde op:
- 5 oktober 1943 citaat Wehrmachtsbericht:
- "Unter Führung des Generalleutnants von Senger und Etterlin, der als letzter mit seinem Stabe die Insel verließ, ist hier in ständigen Kampf gegen nachdrängende Badogliotruppen, Gaullisten und Amerikaner und gegen eine starke feindliche Überlegenheit zur See und in der Luft erneut eine einzigartige Leistung vollbracht worden."[14][12][2][5][4]

- "Onder de leiding van de Luitenant-generaal von Senger und Etterlin, die als laatste van zijn staf het eiland verliet, een unieke prestatie werd hier opnieuw bereikt in een voortdurend strijd tegen achtervolgende Badoglio-troepen, Vrije Fransen en Amerikanen en tegen een sterke vijandelijke superioriteit op zee en in de lucht."

## Publicatie
- (de)  Krieg in Europa. 1960. ISBN 978-7000040021

## Afkorting
- mit der Führung beauftragt (m.d.F.b.) - (vrije vertaling: met het leiderschap belast)

title: Fridolin von Senger und Etterlin

wikitext:
{{Infobox militair persoon
| naam              = Fridolin von Senger und Etterlin
| afbeelding        = Fridolin_von_Senger_1.jpg
| afbeeldingbreedte =
| onderschrift      = Generaal Fridolin von Senger und Etterlin
| bijnaam           =
| volledigenaam     =
| geboortedatum     = [[4 september]] [[1891]]
| geboorteplaats    = [[Waldshut-Tiengen|Waldshut]], [[Baden-Württemberg]], [[Duitse Keizerrijk]]
| sterfdatum        = [[4 januari]] [[1963]]
| sterfplaats       = [[Freiburg im Breisgau]], Baden-Württemberg, [[Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990)|West-Duitsland]]
| begraven          = Dorps kerkhof, [[Häg-Ehrsberg]], [[Baden-Württemberg]], [[Duitsland]]<ref name="World War II Graves">{{en}}[https://ww2gravestone.com/people/senger-von-etterlin-fridolin-rudolf-theodor-von/ World War II Graves: Senger und Etterlin, Fridolin Rudolf Theodor von. Geraadpleegd op 13 februari 2023.] [https://web.archive.org/web/20230325172606/https://ww2gravestone.com/people/senger-von-etterlin-fridolin-rudolf-theodor-von/ Gearchiveerd] op 25 maart 2023.</ref>
| religie           = [[Rooms-Katholieke Kerk|Rooms-Katholiek]]<ref name="Special Camp 11">{{en}}[http://www.specialcamp11.co.uk/General_der_Panzertruppe_Fridolin_von_Senger_und_Etterlin.htm Special Camp 11: General der Panzertruppe Fridolin von Senger und Etterlin. Geraadpleegd op 12 januari 2023.] [https://web.archive.org/web/20230213022726/http://www.specialcamp11.co.uk/General_der_Panzertruppe_Fridolin_von_Senger_und_Etterlin.htm Gearchiveerd] op 13 februari 2023.</ref><ref name="leo.bw" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />
| partij-naam       =
| partij            = {{DE-1871}}
{{DE-1919}}
{{DE-1938-O}}
| onderdeel         = [[Bestand:Flagge_Königreich_Württemberg.svg|24px]] [[Württemberg|Württembergs]] [[Landmacht (algemeen)|leger]]
[[Bestand:War Ensign of Germany (1903-1918).svg|24px]] [[Deutsches Heer]]
[[Bestand:War Ensign of Germany (1922–1933).svg|25px]] [[Reichswehr]]
[[Bestand:Heer_-_decal_for_helmet_1942.svg|15px]] [[Heer (Wehrmacht)|Heer]]
| dienstjaren       = [[1910]] - [[1945]]
| rang              = [[Bestand:Collar_tabs_for_the_Generals_of_the_Heer.svg|30px]] [[Bestand:General_(Wehrmacht).svg|20px]]
''[[Generaal der Pantsertroepen|General der Panzertruppe]]''
| eenheid           = ''5. Badisches Feldartillerie-Regiment Nr. 76''
1 oktober 1910<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Special Camp 11" />
''[[Führerreserve]]''
Juli 1942 -
 10 oktober 1942<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />

| leiding           = ''Kavallerie-Regiment 3''
10 november 1938<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />/
1 september 1939<ref name="Kursietis 1999, p.364.">Kursietis 1999, p.364.</ref> -
 november 1939<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Kavallerie-Regiment 3">{{de}}[https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Kavallerieregimenter/KavR3-R.htm Lexikon der Wehrmacht: Kavallerie-Regiment 3. Geraadpleegd op 13 februari 2023.]</ref><ref name="Kursietis 1999, p.364." />
''Reiter-Regiment 22''
November 1939<ref name="Kursietis 1999, p.364." />/
December 1939<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /> -
 2 februari 1940<ref name="Kursietis 1999, p.364." />
''Reiter-Brigade 2''
2 februari 1940 - mei 1940<ref name="Kursietis 1999, p.364." />
''Deutschen Verbindungsdelegation/
Italienisch-französischen Waffenstillstandskommission''
Juli 1940 - Juli 1942<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research">{{en}}[https://web.archive.org/web/20050419091743/http://www.geocities.com/~orion47/WEHRMACHT/HEER/General-Heer_S-T.html Wayback Machine: Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERAL, S - T , SENGER UND ETTERLIN, Fridolin von (RK m. EL; DKiG). Geraadpleegd op 21 februari 2023.]</ref>
[[17e Pantserdivisie (Duitsland)|17e Pantserdivisie]]
10 oktober 1942<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Mitcham, Jr. 2007, p.49.">Mitcham, Jr. 2007, p.49.</ref><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" /> -
 17 juni 1943<ref name="Mitcham, Jr. 2007, p.49." />
''Wehrmachtbefehlshaber Sizilien''
Juni 1943<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" /><ref name="Special Camp 11" /> -
 8 september 1943
''[[Wehrmachtbefehlshaber|Wehrmachtbefehlshaber Sardinien und Korsika]]''
8 september 1943 -
 5 oktober 1943<ref name="leo.bw">{{de}}[https://www.leo-bw.de/detail/-/Detail/details/PERSON/kgl_biographien/11941886X/Senger+und+Etterlin+Fridolin+Freiherr+von+Rudolf+Theodor leo.bw: Senger und Etterlin, Fridolin Freiherr von Rudolf Theodor. Geraadpleegd op 21 februari 2023.] [https://web.archive.org/web/20230712080316/https://www.leo-bw.de/detail/-/Detail/details/PERSON/kgl_biographien/11941886X/Senger+und+Etterlin+Fridolin+Freiherr+von+Rudolf+Theodor Gearchiveerd] op 12 juli 2023.</ref><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
[[14e Leger (Wehrmacht)|14e Leger]] (''m.d.F.b.'')<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
15 oktober 1944 -
 24 oktober 1944<ref name="Kursietis 1999, p.29.">Kursietis 1999, p.29.</ref>
[[14e Pantserkorps (Wehrmacht)|14e Pantserkorps]]
22 oktober 1943<ref name="Lexikon der Wehrmacht: XIV. Panzerkorps (14.)">{{de}}[https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/KorpsPz/XIVPzKorps-R.htm Lexikon der Wehrmacht: XIV. Panzerkorps (14.). Geraadpleegd op 21 februari 2023.] [https://web.archive.org/web/20220118225554/https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/KorpsPz/XIVPzKorps-R.htm Gearchiveerd] op 18 januari 2022.</ref> -
 2 mei 1945<ref name="Kursietis 1999, p.364." />
| veldslagen-naam   =
| veldslagen        = [[Eerste Wereldoorlog]]
* [[Westfront (Eerste Wereldoorlog)|Westfront]]
----
[[Tweede Wereldoorlog]]
* [[Poolse Veldtocht]]
* [[Westfront (Tweede Wereldoorlog)|Westfront]]
* [[Slag om Frankrijk]]
* [[Duitse aanval op Nederland in 1940]]
* [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|Oostfront]]
* [[Slag om Stalingrad]]
* [[Operatie Wintergewitter]]
* Slag om Rostov (1943)
* [[Derde Slag om Charkov]]
* [[Italiaanse Veldtocht (Tweede Wereldoorlog)|Italiaanse Veldtocht]]
* [[Landing op Sicilië]]
* Winter linie
* [[Landing bij Anzio]]
* [[Slag om Monte Cassino]]
* Trasimeense linie
* [[Gotenstellung]]
* Operatie Grapeshot
| onderscheidingen  = zie [[#Onderscheidingen|onderscheidingen]]
| anderwerk         =
| portaal           = Tweede Wereldoorlog
}}
'''Fridolin Rudolf Theodor Ritter und Edler von Senger und Etterlin''' ([[Waldshut-Tiengen|Waldshut]], [[4 september]] [[1891]] - [[Freiburg im Breisgau]], [[4 januari]] [[1963]]) was een [[nazi-Duitsland|Duitse]] [[officier]] en ''[[Generaal der Pantsertroepen|General der Panzertruppe]]'' tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. In 1950 was hij een van de medeauteurs van de [[Abdij van Himmerod|Himmerod]]-[[Memo (briefje)|memorandum]] ([[West-Duitse herbewapening]]), over een West-Duitse bijdrage voor een Europese verdediging.
== Leven ==
[[Bestand:Senger-Etterlin-Wappen.png|links|thumb|Het wapenschild van de Senger und Etterlin.]]
Op 4 september 1891 werd Fridolin Rudolf Theodor Ritter und Edler von Senger und Etterlin geboren in Waldshut bij de [[Zwitserland|Zwitserse]] grens. Zijn vader was een Badische hogere regeringsambtenaar en ''Oberamtmann'' van Offenburg Otto von Senger en Etterlin (1858-1927) en zijn moeder de koopmansdochter Maria Magdalena Siefert-Schlund (1865-1911). Het geslacht [[Senger und Etterlin]] stamt af van de [[Oberfranken]]se [[Rijksridder|rijksadel]]. Hij had twee broers, onder wie Johann von Senger und Etterlin (1894–1917), die sneuvelde als jachtvlieger tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zijn andere broer was Hadwig von Senger und Etterlin (1903), zijn zuster Elisabeth von Senger und Etterlin (1893).<ref name="leo.bw" />

Van1900 tot 1910 zat Senger und Etterlin op het humanistische [[gymnasium]] in Konstanz und Offenburg.<ref name="leo.bw" /> Op 1 oktober 1910 meldde hij zich als ''Einjährig-Freiwilliger'' (eenjarige [[vrijwilliger]]) aan in het [[Württemberg|Württembergs]] [[Landmacht (algemeen)|leger]] en werd geplaatst in het ''5. Badisches Feldartillerie-Regiment Nr. 76''. In 1912 kreeg Senger und Etterlin een [[Rhodesbeurs]] aan de [[Universiteit van Oxford]], en werd vloeiend in [[Frans]] en [[Engels]]. Hij studeerde ook [[Rechtsgeleerdheid|rechten]] in [[Freiburg im Breisgau]]. In Oxford behoorde hij tot de ''"Hanover Club"'', een Duits-Britse debatclub onder de leiding van [[Albrecht von Bernstorff]], die vanaf 1911 tot 1913 bestond, en bedoeld was om wederzijds begrip te bevorderen.

=== Eerste Wereldoorlog ===
In augustus 1914 trok Senger und Etterlin als ''Leutnant der Reserve'' ([[Tweede luitenant]] in de [[Militaire reserve]]) naar het [[Front (oorlog)|front]] en werd met zijn [[regiment]] aan het [[Westfront (Eerste Wereldoorlog)|Westfront]] ingezet. Op 27 juni 1917 werd hij vanuit de militaire reserve overgenomen in de actieve dienst.<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /> Zijn ''[[Offizierspatent|Patent]]'' werd vastgesteld op 19 februari 1913.<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /> Op 20 juni 1918 werd Senger und Etterlin bevorderd tot ''Oberleutnant'' ([[eerste luitenant]]).

=== Interbellum ===
Na de Eerste Wereldoorlog werd Senger und Etterlin als ''Oberleutnant'' overgenomen in de ''[[Reichswehr]]'', en kwam in het 200.000 man sterke overgangsleger.<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /> Bij het opbouwen van het 100.000 man sterke ''[[Reichsheer]]'' van de ''Reichswehr'', werd hij in het ''5. (Preußischen) Reiter-Regiment'' opgenomen dat gestationeerd was in [[Białogard (stad)|Belgard]]. Hiermee stapte hij over naar het [[dienstvak]] [[cavalerie]]. In het voorjaar van 1920 werd Senger und Etterlin overgeplaatst naar het ''Reichswehr-Artillerie-Regiment 16.''<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /> Hierna volgde op 1 oktober 1921 zijn overplaatsing naar het ''18. Reiter-Regiment'' in [[Stuttgart]]-[[Bad Cannstatt]] wat in het ''[[Wehrkreis V]]'' lag.<ref name="Lexikon der Wehrmacht: 18. Reiter-Regiment">{{de}}[https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Kavallerieregimenter/KavR18-R.htm Lexikon der Wehrmacht: 18. Reiter-Regiment. Geraadpleegd op 13 februari 2023.] [https://web.archive.org/web/20230213182518/https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Kavallerieregimenter/KavR18-R.htm Gearchiveerd] op 13 februari 2023.</ref> In april 1924 kreeg Senger und Etterlin het [[Commandant|commando]] over het 4e (Bad.) [[Eskadron]] in [[Ludwigsburg (stad)|Ludwigsburg]]. Op 1 mei 1924 werd hij bevorderd tot ''Rittmeister'' ([[Kapitein (rang)|ritmeester]]). Hierna werd hij in het voorjaar van 1926 ingezet in de regimentsstaf van het 18e. Eind 1926 volgde zijn benoeming tot [[regiment]]s[[Adjudant (functie)|adjudant]] in de [[Hoofdkwartier|staf]] van het ''18. Reiter-Regiment''. Na zijn functie als adjudant, kreeg hij het opleidingseskadron van het regiment onder zijn commando. Na een korte inwerkperiode, was hij vervolgens voor meerdere jaren [[Chef (meerdere)|chef]] van het opleidingseskadron van het ''18. Reiter-Regiment'' in [[Stuttgart]]-[[Bad Cannstatt]]. Hierop volgend werd hij bevorderd tot ''Oberstleutnant'' ([[luitenant-kolonel]]). Na zijn bevordering werd Senger und Etterlin op 10 november 1938 benoemd tot [[commandant]] van het ''Kavallerie-Regiment 3'' in [[Göttingen (stad)|Göttingen]]. Als gevolg van zijn benoeming tot commandant, werd hij bevorderd tot ''Oberst'' ([[kolonel]]).

=== Tweede Wereldoorlog ===
Met zijn [[regiment]] nam Senger und Etterlin deel aan de [[Poolse Veldtocht]]. In december 1939 volgde zijn benoeming tot commandant van het ''Reiter-Regiment 22''. Nog voor de [[Slag om Frankrijk]], nam hij het commando over de ''Reiter-Brigade 2'' op zich. Daar werd zijn eenheid ook als snelle brigade von Senger aangeduid. Met de invasie van het neutrale Nederland op 10 mei 1940, begon ook voor hem het actieve deel van de Tweede Wereldoorlog. Na de Slag om Frankrijk, was Senger und Etterlin vanaf juli 1940 tot juli 1942 de [[Chef (meerdere)|chef]] van de Duitse delegatie in de Italiaanse-Franse wapenstilstand-commissie in [[Turijn (stad)|Turijn]]. Op 1 september 1941 volgde zijn bevordering tot ''Generalmajor'' ([[brigadegeneraal]]). Hierna werd Senger und Etterlin in het ''[[Führerreserve]]'' geplaatst. Op 10 oktober 1942 kreeg hij het commando over de [[17e Pantserdivisie (Duitsland)|17e Pantserdivisie]], waarmee hij zich in de winter van 1942-43 in het gebied rond Rostov bijzonder eervol onderscheidde. Hiervoor werd Senger und Etterlin op 8 februari 1943 als ''Generalmajor'' onderscheiden met het [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis|Ridderkruis van het IJzeren Kruis]].
[[Bestand:Bundesarchiv_Bild_101I-310-0892-07,_Italien,_italienische_Geistliche,_deutsche_Soldaten.jpg|links|thumb|Senger und Etterlin (2.v.r.) begeleidt de [[Abt (abdij)|abt]] van het klooster van Monte Cassino (midden).]]
Op 1 mei volgde zijn bevordering tot ''Generalleutnant'' ([[generaal-majoor]]). En in juni 1943 volgde Senger und Etterlin zijn benoeming tot ''Wehrmachtbefehlshaber'' op [[Sicilië]]. In de zomer van 1943 werd door het samenvoegen van de staven van [[Sardinië]] en [[Corsica]] zijn functie gewijzigd in de ''[[Wehrmachtbefehlshaber#Wehrmachtbefehlshaber Sardinien und Korsika|Wehrmachtbefehlshaber Sardinien und Korsika]]''. Op 3 oktober 1943 werd Corsica geëvacueerd (geheel afgerond op 5 oktober 1943) en werd de [[Hoofdkwartier|staf]] opgeheven. Na de evacuatie van Sicilië, werd Senger und Etterlin op 8 oktober 1943 belast met het leiderschap over het [[14e Pantserkorps (Wehrmacht)|14e Pantserkorps]]. Op 11 oktober 1943 werd hij onderscheiden met het [[Duitse Kruis]] in goud. Begin 1944 werd hij bevorderd tot ''General der Panzertruppe'' ([[generaal der Pantsertroepen]]), en werd benoemd tot [[Kommandierender General|bevelvoerend-generaal]] van het 14e Pantserkorps. Hij was zodanig betrokken bij de [[Slag om Monte Cassino]]. Voor zijn leiderschapsprestaties tijdens de Slag om Monte Cassino werd hij onderscheiden met het [[Eikenloof]] bij het [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis|Ridderkruis van het IJzeren Kruis]]. Hierna was Senger und Etterlin van 5 oktober tot 23 oktober 1944 voor een korte periode de [[commandant]] van het [[14e Leger (Wehrmacht)|14e Leger]].

Op 2 mei 1945 raakte Senger und Etterlin met de resten van zijn Pantserkorps als onderdeel van de ''[[Heeresgruppe C]]'' in [[Verenigde Staten|Amerikaans]] [[Krijgsgevangene|krijgsgevangenschap]]. Hij was later nog geïnterneerd in Wales.

== Na de oorlog ==
In 1947 werd hij uit krijgsgevangenschap vrijgelaten. In de naoorlogse periode speelde Senger und Etterlin een belangrijke rol bij het opstellen van het [[Abdij van Himmerod|Himmerod]]-[[Memo (briefje)|memorandum]] in 1950. Dat leidde tot de oprichting van de ''[[Bundeswehr]]'', en de herbewapening van Duitsland. Vanaf juli 1955 tot 1956 was hij lid van de personeelsdeskundigheidscommissie voor de nieuwe ''Bundeswehr''. Van 1956 tot 1958 behoorde Senger und Etterlin tot de leidende "Controlegroep" van de [[Operational History (Duits) Section]] van de "Historical Division" van het [[United States Army|Amerikaanse leger]]. Hij reisde herhaaldelijk naar de [[Verenigde Staten]] om op Amerikaanse militaire scholen lezingen te geven over de strategie van de ''Wehrmacht'' tegen het Rode Leger leger. Daarnaast was Senger und Etterlin lid van de werkgroep voor militair onderzoek, waarin voormalige Wehrmacht-generaals en burgerhistorici schreven over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Vanaf 1958 maakte hij ook deel uit van de adviesraad voor vraagstukken van intern leiderschap van de ''Bundeswehr''.

== Persoonlijke mentaliteit ==
Als vroom katholiek en op basis van zijn traditioneel gevormde soldaten- en ethische basisovertuigingen was Senger und Etterlin uiterst kritisch over het nationaalsocialisme, anderzijds voelde hij zich als patriottisch denkende Duitser verplicht zijn vaderland te dienen. Dit resulterende in een innerlijke onenigheid, die hij als tragisch beschouwde. Senger und Etterlin behandelde het verschillende keren in zijn autobiografie. Hij weigerde consequent [[Bevel (opdracht)|bevelen]] uit te voeren die hij als crimineel beschouwde, zoals het executeren van Italiaanse officieren die de bevelen van hun regering hadden opgevolgd na de wisseling van partijen in 1943. Hij was op de hoogte van de voorbereidingen voor de [[Complot van 20 juli 1944|moordaanslag op Hitler van 20 juli 1944]], maar was niet actief betrokken.

== Familie ==
In 1919<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" /> trouwde Senger und Etterlin met Dessau Hilda von Kracht (1891), een dochter van de ''Generalleutnant'' [[Friedrich von Kracht]] (1844-1933). Het echtpaar kreeg twee kinderen. Een zoon: [[Ferdinand von Senger und Etterlin]] (1923-1987), hij was een generaal en NAVO-opperbevelhebber Centraal-Europa in de ''Bundeswehr''<ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" /> en dochter: Maria Josepha (1926-2017). In 1947 trouwde zij met de Italiaanse graaf Cesare Gani (1925).

== Carrière ==
* ''[[Generaal der Pantsertroepen|General der Panzertruppe]]'': 1 januari 1944<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Kursietis 1999, p.364." /><ref name="leo.bw" />
* ''[[Generaal-majoor|Generalleutnant]]'': 1 mei 1943<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Kursietis 1999, p.364." /><ref name="leo.bw" />
* ''[[Brigadegeneraal|Generalmajor]]'': 1 september 1941<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Kursietis 1999, p.364." /><ref name="leo.bw" />
* ''[[Kolonel|Oberst]]'': 1 maart 1939<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
* ''[[Luitenant-kolonel|Oberstleutnant]]'': 1 augustus 1936<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
* ''[[Majoor|Major]]'': 1934<ref name="Special Camp 11" />
* ''[[Kapitein (rang)|Rittmeister]]'': 1 mei 1924<ref name="Special Camp 11" /> - 1 januari 1927<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
* ''[[Eerste luitenant|Oberleutnant]]'': 20 juni 1918<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
* ''[[Tweede luitenant|Leutnant]]'': 27 juni 1917 (''Patent'' vanaf 19 februari 1913)<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />
* ''[[Tweede luitenant|Leutnant]]'' ''[[Militaire reserve|der Reserve]]''<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" />: 1914<ref name="Special Camp 11" />
* ''Einjährig-Freiwilliger'':<ref name="leo.bw" /> 1 oktober 1910<ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin">{{de}}[https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/S/SengerF-R.htm Lexikon der Wehrmacht: Ritter und Edler von Senger und Etterlin, Fridolin Rudolf Theodor. Geraadpleegd op 13 februari 2023.] [https://web.archive.org/web/20221123202357/https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/S/SengerF-R.htm Gearchiveerd] op 23 november 2022.</ref><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />

* Opmerking: de [[Militaire rang|rang]] van ''Generalmajor'' is vergelijkbaar met die van een hedendaagse [[brigadegeneraal]] (OF-6). Het Duitse leger kende tijdens de Tweede Wereldoorlog geen rang van een brigadegeneraal, waardoor de eerste generaalsrang een ''Generalmajor'' was. Het naoorlogse Duitse leger kent overigens wel volgens de NAVO schaal een brigadegeneraal als eerste generaalsrang.

== Onderscheidingen ==
Selectie:
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis met Eikenloof|Ridderkruis van het IJzeren Kruis met Eikenloof]] (nr.439) op 5 april 1944 als ''[[Generaal der Pantsertroepen|General der Panzertruppe]]'' en [[Kommandierender General|Bevelvoerend-generaal]] van het [[14e Pantserkorps (Wehrmacht)|14e Pantserkorps]] / [[10e Leger (Wehrmacht)|10e Leger]] / [[Heeresgruppe C]]<ref name="TRACESOFWAR">[https://www.tracesofwar.nl/persons/18622/Senger-und-Etterlin-von-Fridolin.htm TRACESOFWAR: Senger und Etterlin, von, Fridolin. Geraadpleegd op 12 januari 2023.] [https://web.archive.org/web/20230112085018/https://www.tracesofwar.nl/persons/18622/Senger-und-Etterlin-von-Fridolin.htm Gearchiveerd] op 12 januari 2023.</ref><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Scherzer 2005, p.674.">Scherzer 2005, p.674.</ref><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Ridderkruis|Ridderkruis van het IJzeren Kruis]] op 8 februari 1943 als ''[[Brigadegeneraal|Generalmajor]]'' en [[Commandant]] van de [[17e Pantserdivisie (Wehrmacht)|17e Pantserdivisie]] / [[57e Pantserkorps (Wehrmacht)|57e Pantserkorps]]/ [[4e Pantserleger]]/ [[Heeresgruppe Don]]<ref name="TRACESOFWAR" /><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Scherzer 2005, p.674." /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />
* [[Duitse Kruis]] in goud op 11 oktober 1943 als ''[[Generaal-majoor|Generalleutnant]]'' en ''[[Wehrmachtbefehlshaber#Sardinië en Corsica|Wehrmachtsbefehlshaber auf Sardinien und Korsika]]''<ref name="TRACESOFWAR" /><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Scherzer 2005, p.674." /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#Versierselen uit de Tweede Wereldoorlog|Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939]], 1e Klasse (8 juli 1940<ref name="TRACESOFWAR" /><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />) en 2e Klasse (20 mei 1940<ref name="TRACESOFWAR" /><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />)
* [[IJzeren Kruis (Duitsland)#1914|IJzeren Kruis 1914]], 1e Klasse (17 augustus 1917<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />) en 2e Klasse (28 juni 1915<ref name="Special Camp 11" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />)
* [[Orde van de Italiaanse Kroon|Grootkruis in de Orde van de Italiaanse Kroon]]<ref name="TRACESOFWAR" />, andere bron vermeldt: Grootofficier als klasse<ref name="Special Camp 11" />
* Hij werd eenmaal genoemd in het [[Dagorder (krijgsmacht)|Wehrmachtsbericht]]. Dat gebeurde op:
* 5 oktober 1943 citaat Wehrmachtsbericht:
* ''"Unter Führung des Generalleutnants von Senger und Etterlin, der als letzter mit seinem Stabe die Insel verließ, ist hier in ständigen Kampf gegen nachdrängende Badogliotruppen, Gaullisten und Amerikaner und gegen eine starke feindliche Überlegenheit zur See und in der Luft erneut eine einzigartige Leistung vollbracht worden."''<ref name="Die Wehrmachtberichte 1939-1945; Band 2 1989, p.575-576.">Die Wehrmachtberichte 1939-1945; Band 2 1989, p.575-576.</ref><ref name="TRACESOFWAR" /><ref name="Special Camp 11" /><ref name="Lexikon der Wehrmacht: Senger und Etterlin" /><ref name="Wayback Machine: Axis Biographical Research" />

* ''"Onder de leiding van de Luitenant-generaal von Senger und Etterlin, die als laatste van zijn staf het eiland verliet, een unieke prestatie werd hier opnieuw bereikt in een voortdurend strijd tegen achtervolgende Badoglio-troepen, Vrije Fransen en Amerikanen en tegen een sterke vijandelijke superioriteit op zee en in de lucht."''

== Publicatie ==
* {{de}} ''Krieg in Europa''. 1960. {{ISBN|978-7000040021}}

== Afkorting ==
* ''mit der Führung beauftragt (m.d.F.b.)'' - (vrije vertaling: met het leiderschap belast)

== Externe links ==
* {{en}} [https://www.gettyimages.be/detail/video/general-fridolin-von-senger-und-etterlin-describes-nieuwsfootage/1B011873_0001 Getty Images: video: Generaal Fridolin von Senger und Etterlin beschrijft het negeren van bevelen van Hitler om krijgsgevangenen neer te schieten tijdens de Tweede Wereldoorlog; 1960.]
* {{en}} [https://www.gettyimages.nl/fotos/senger-und-etterlin Getty Images: foto's van Senger und Etterlin.]
* {{en}} [https://forum.axishistory.com/viewtopic.php?t=121587 Axis History Forum: aantal pagina's van het artikel: Reflections on Cassino - Article by v.Senger&E.]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Fridolin von Senger und Etterlin|oldid=226051541|datum=20230112}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Fridolin von Senger und Etterlin|oldid=1121535084|datum=20230112}}
* {{Citeer web |auteur=Onbekende auteur |titel=Lexikon der Wehrmacht: Ritter und Edler von Senger und Etterlin, Fridolin Rudolf Theodor |datum= |url=https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/S/SengerF-R.htm |bezochtdatum=2023-01-11 |taal=de |archiefurl=https://web.archive.org/web/20221123202357/https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Personenregister/S/SengerF-R.htm|archiefdatum=2022-11-23}}
* {{Citeer boek
| achternaam = Scherzer
| voornaam = Veit
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 2005
| titel = Die Ritterkreuzträger 1939-1945
| hoofdstuk =
| uitgever = Scherzers Militaire-Verlag Ranis
| plaats = Jena
| ISBN = 3-938845-00-7
| NUR =
| pagina's = 674
| taal = de
| URL =
| bezochtdatum = 19 februari 2023
}}
* {{Citeer boek
| achternaam = Kursietis
| voornaam = Andris J.
| auteurlink =
| medeauteurs =
| datum = 1999
| titel = The Wehrmacht at War 1939-1945; The Units and Commanders of the Ground Forces during World War II
| hoofdstuk =
| uitgever = Uitgeverij Aspekt
| plaats =
| ISBN = 90-75323-38-7
| NUR =
| pagina's = [https://archive.org/details/wehrmachtatwar190000kurs/page/n32 29], 364
| taal = en
| URL = https://archive.org/details/wehrmachtatwar190000kurs
| bezochtdatum = 19 februari 2023
}}
* {{Citeer boek
| achternaam   =
| voornaam     =
| auteurlink   =
| medeauteurs  =
| datum        = 1989
| titel        = Die Wehrmachtberichte 1939-1945; Band 2 1.Januar 1942 bis 1.Dezember 1943
| hoofdstuk    =
| uitgever     = Gesellschaft für und Bildung mbH
| plaats       = Köln
| ISBN         = 3-89340-004-4
| NUR          =
| pagina's     = 575, 576
| taal         = de
| URL          = https://archive.org/details/diewehrmachtberi0000deut
| bezochtdatum = 19 februari 2023
}}
* {{Citeer boek
| achternaam   = Mitcham, Jr.
| voornaam     = Samuel W.
| auteur       =
| auteurlink   =
| medeauteurs  =
| datum        = 2007
| titel        = German Order of Battle Volume Three; Panzer, Grenadier, and Waffen SS Divisions in WWII
| uitgever     =
| plaats       =
| ISBN         = 978-0811745253
| NUR          =
| hoofdstuk    =
| hoofdstukurl =
| pagina's     = 49, 105
| formaat      = eBook
| editie       =
| taal         = en
| url          =
| toegang      =
| bezochtdatum = 20 februari 2023
| archiefurl   =
| dodeurl      =
| origdatum    =
| citaat       =
| doi          =
}}
----
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Senger und Etterlin, Fridolin von}}
[[Categorie:Duits generaal]]
[[Categorie:Duits militair in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Duits militair in de Eerste Wereldoorlog]]
[[Categorie:Duits krijgsgevangene]]
[[Categorie:Duitse adel]]

title: Fridolin von Senger und Etterlin

Geboren: 4 september 1891 · Waldshut, Baden-Württemberg, Duitse Keizerrijk

Overleden: 4 januari 1963 · Freiburg im Breisgau, Baden-Württemberg, West-Duitsland

Rustplaats: Dorps kerkhof, Häg-Ehrsberg, Baden-Württemberg, Duitsland

Religie: Rooms-Katholiek

Land/zijde: Duitse Keizerrijk · Weimarrepubliek · nazi-Duitsland

Onderdeel: Württembergs leger · Deutsches Heer · Reichswehr · Heer

Rang: · General der Panzertruppe

Eenheid: 5. Badisches Feldartillerie-Regiment Nr. 76 · 1 oktober 1910 · Führerreserve · Juli 1942 - · 10 oktober 1942

Bevel: Kavallerie-Regiment 3 · 10 november 1938/ · 1 september 1939 - · november 1939 · Reiter-Regiment 22 · November 1939/ · December 1939 - · 2 februari 1940 · Reiter-Brigade 2 · 2 februari 1940 - mei 1940 · Deutschen Verbindungsdelegation/ · Italienisch-französischen Waffenstillstandskommission · Juli 1940 - Juli 1942 · 17e Pantserdivisie · 10 oktober 1942 - · 17 juni 1943 · Wehrmachtbefehlshaber Sizilien · Juni 1943 - · 8 september 1943 · Wehrmachtbefehlshaber Sardinien und Korsika · 8 september 1943 - · 5 oktober 1943 · 14e Leger (m.d.F.b.) · 15 oktober 1944 - · 24 oktober 1944 · 14e Pantserkorps · 22 oktober 1943 - · 2 mei 1945

Slagen/oorlogen: Eerste Wereldoorlog - Westfront Tweede Wereldoorlog - Poolse Veldtocht - Westfront - Slag om Frankrijk - Duitse aanval op Nederland in 1940 - Oostfront - Slag om Stalingrad - Operatie Wintergewitter - Slag om Rostov (1943) - Derde Slag om Charkov - Italiaanse Veldtocht - Landing op Sicilië - Winter linie - Landing bij Anzio - Slag om Monte Cassino - Trasimeense linie - Gotenstellung - Operatie Grapeshot

Onderscheidingen: zie onderscheidingen

Portaal: Tweede Wereldoorlog


text:
# Derocheilocaris remanei
Derocheilocaris remanei is een kreeftachtigensoort uit de familie van de Derocheilocarididae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Delamare-Deboutteville & Chappuis.

wikiname: nlwiki

title: Derocheilocaris remanei

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Derocheilocaris remanei''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| orde = [[Mystacocaridida]]
| familie = [[Derocheilocarididae]]
| geslacht = ''[[Derocheilocaris]]''
| w-naam = ''Derocheilocaris remanei''
| auteur = Delamare-Deboutteville & Chappuis
| datum = 1951
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 120236
}}
'''''Derocheilocaris remanei''''' is een [[kreeftachtigen]]soort uit de familie van de [[Derocheilocarididae]].<ref>Boxshall, G. (2012). <i>Derocheilocaris remanei</i> Delamare-Deboutteville & Chappuis, 1951. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=120236</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Delamare-Deboutteville & Chappuis.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|20}}

[[Categorie:Derocheilocarididae]]

title: Derocheilocaris remanei

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Orde: Mystacocaridida

Familie: Derocheilocarididae

Geslacht: Derocheilocaris

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Marcel Dussault
Marcel Dussault (La Châtre, 14 mei 1926 - 19 september 2014) was een Frans wielrenner die tussen 1948 en 1959 beroepsrenner was. Hij nam vier keer deel aan de Ronde van Frankrijk en droeg in die wedstrijd in 1949 één dag de gele trui.

## Belangrijkste overwinningen
1948
- Parijs-Bourges

1949
- 1e etappe Tour de France
- Parijs-Bourges

1950
- 10e etappe Tour de France

1954
- 3e etappe Tour de France

## Resultaten in voornaamste wedstrijden
| Jaar | Ronde van Italië | Ronde van Frankrijk | Ronde van Spanje |
| ---- | ---------------- | ------------------- | ---------------- |
| 1949 |                  | opgave (1)          |                  |
| 1950 |                  | 31e (1)             |                  |
| 1951 |                  |                     |                  |
| 1952 |                  | opgave              |                  |
| 1953 |                  |                     |                  |
| 1954 |                  | 62e (1)             |                  |

| Jaar | Parijs-Roubaix | Parijs-Tours | Parijs-Brussel |
| ---- | -------------- | ------------ | -------------- |
| 1949 |                | 16e          |                |
| 1950 |                |              |                |
| 1951 | 52e            |              | 57e            |
| 1952 | 82e            | 13e          | Zilver         |
| 1953 |                | 53e          | 49e            |
| 1954 |                | 59e          |                |

Wielerploegen van Marcel Dussault
Andries ·
Baert ·
Bels ·
Blavier ·
Borgmans ·
Bosmans ·
Buysse ·
Claeys ·
De Backer ·
De Boever ·
De Laet ·
Demunster ·
De Pauw ·
De Pré ·
Deleye ·
Deloof ·
Demaer ·
Denys ·
Depover ·
Despeghel ·
Devoldere ·
Dewitte ·
Doom ·
Duerinckx ·
Dussault ·
Englebert ·
Ertveldt ·
Favre ·
Flecy ·
Gosselin ·
Gräser (tot 31/05) ·
Hanssen ·
Heye ·
Heyvaert ·
Hoevenaars ·
Hooberghs ·
Hubar ·
Huyskens ·
Janssen ·
Kennedy (tot 25/06) ·
Lamote ·
Laroy ·
Ledru ·
Luyten ·
Machiels (tot 05/06) ·
McLennan ·
Meuleman ·
Michiels ·
Moxhet (tot 05/05) ·
Murray ·
Noyelle ·
Nulens ·
Pascal ·
Patteeuw ·
Planckaert ·
Reyers ·
Rijckaert (tot 05/05) ·
Roman ·
Rosseel ·
Saelens ·
Schaeken ·
Schaerlaeckens ·
Schellenberg ·
Schepens ·
Schmidt ·
Soenens ·
Strehler ·
Terryn ·
Tressider ·
Truye ·
Tuytens ·
Uytterhaegen ·
Van de Wiele ·
Van Eckhoudt ·
Van den Broeck ·
Van Holsbeke ·
Van Kerckhove ·
Van Ryssel ·
Vandaele ·
Vandecaveye ·
Vandersmissen ·
Vanhoutte ·
Vanthournout ·
Van Tieghem ·
Verheyden ·
Verpaelt ·
Verplaetse ·
Volckaert ·
Wislet (tot 05/05) ·
Zen
- Bibliothèque nationale de France: cb144252802 (data)
- International Standard Name Identifier: 0000 0004 5094 3162
- Virtual International Authority File: 316736849

title: Marcel Dussault

wikitext:
{{Infobox wielrenner
| naam = Marcel Dussault
| volledigenaam =
| afbeelding = DUSSAULT Marcel.jpg
| onderschrift =
| bijnaam =
| geboortedatum = [[14 mei]] [[1926]]
| geboortestad = {{FR-VLAG}} [[La Châtre]]
| geboorteland = [[Frankrijk]]
| sterfdatum = [[19 september]] [[2014]]
| sterfstad = [[Châteauroux]]
| sterfland = [[Frankrijk]]
| lengte  =
| gewicht =
| ploeg =
| discipline = Weg
| specialisatie =
| jaren = 1947
1948
1949 - 1950
1951 - 1952
1953 - 1954
1955 - 1957
1958
1959
1960
| ploegen = Individueel
 [[Riva Sport-Dunlop]]
 [[Stella-Dunlop]]
 [[Alcyon-Dunlop]]
 [[Terrot-Hutchinson]]
 [[Rochet-Dunlop]]
 [[Margnat-Coupry]]
 [[U.C.P.F. (wielerploeg)|U.C.P.F.]]
 [[Wiel's-Flandria]]
| frplaats = 31
| frjaar = 1950
| fretappes = 3
}}
'''Marcel Dussault''' ([[La Châtre]], [[14 mei]] [[1926]] - [[19 september]] [[2014]]) was een [[Frankrijk|Frans]] [[wielrenner]] die tussen 1948 en 1959 beroepsrenner was. Hij nam vier keer deel aan de [[Ronde van Frankrijk]] en droeg in die wedstrijd in 1949 één dag de [[gele trui (Ronde van Frankrijk)|gele trui]].

== Belangrijkste overwinningen ==
'''1948'''
* [[Parijs-Bourges]]

'''1949'''
* 1e etappe Tour de France
* Parijs-Bourges

'''1950'''
* 10e etappe Tour de France

'''1954'''
* 3e etappe Tour de France

== Resultaten in voornaamste wedstrijden ==
{| class="vatop"
|
{{Tabelkop grote wielerrondes}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1949|tour=X|te=1}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1950|tour=31|te=1}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1951}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1952|tour=X}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1953}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1954|tour=62|te=1}}
|}(*) tussen haakjes aantal individuele etappe-overwinningen
|{{Tabel wielerklassiekers|
|jaar1=1949|wedx1=16
|jaar2=1950
|jaar3=1951|prb3=52|wedy3=57
|jaar4=1952|prb4=82|wedx4=13|wedy4=2
|jaar5=1953|wedx5=53|wedy5=49
|jaar6=1954|wedx6=59
|prb=ja|wedxnaam=Parijs-Tours|wedynaam=Parijs-Brussel
}}
|}

{{Appendix|2=
== Links en bibliografie ==
* {{Standaardlinks wielrenner|commons=no}}
}}
{{Navigatie selectie wielerploeg|inhoud= <big>'''Wielerploegen van Marcel Dussault'''</big>
{{Navigatie selectie wielerploeg/Flandria 1960}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Frans wielrenner|Dussault, Marcel]]

title: Persoonlijke informatie

Geboorteplaats: La Châtre, Frankrijk

Overlijdensdatum: 19 september 2014

Overlijdensplaats: Châteauroux, Frankrijk

title: Sportieve informatie

Discipline(s): Weg

title: Ploegen

Individueel · Riva Sport-Dunlop · Stella-Dunlop · Alcyon-Dunlop · Terrot-Hutchinson · Rochet-Dunlop · Margnat-Coupry · U.C.P.F. · Wiel's-Flandria

title: Beste prestaties

Ronde van Frankrijk: 3 etappezeges

Portaal: Wielersport


text:
# 2 Bad Mice
2 Bad Mice is een Britse rave- en drum-'n-bassgroep die in de vroege jaren negentig singles uitbracht. De groep bestond oorspronkelijk uit Sean O'Keeffe en Simon Colebrooke. In de praktijk is ook Rob Playford (1968) onderdeel van de groep geworden. De groep maakte in eigen land hits met de singles Hold It Down en Bombscare. Het drietal was ook betrokken bij het Moving Shadow-label waarvan Playford eigenaar was. De groepsnaam werd afgeleid van het kinderboek The Tale of Two Bad Mice van Beatrix Potter. Playford is later vervangen door Paul "Rhodesy" Rhodes (1969).

## Geschiedenis
2 Bad Mice ontstond in 1991 als project van Moving Shadow-eigenaar Rob Playford en zijn medewerkers Sean O'Keeffe en Simon Colebrooke. Het trio produceerde enkele singles. Eind 1991 verscheen de ep Hold It Down. Het titelnummer daarvan bereikte de onderste regionen van de hitlijsten. Ook de track Bombscare werd populair. In 1994 en 1996 werd het nummer opnieuw uitgebracht. De heruitgave van 1996 kwam ook in de lage regionen van de hitlijsten. Ook als Kaotic Chemistry verschenen er een single en een ep. Al het werk van het trio werd in 1995 verzameld op het album Kaotic Chemistry. Daarna werd het trio inactief. In 2004 werd 2 Bad Mice kortstondig nieuw leven in geblazen met de single Like It Deep, die door O'Keeffe werd geproduceerd. In 2011 kwamen ze weer bijeen voor een mix voor het FACT-magazine. Ook gaven ze sinds die tijd zo nu en dan weer dj-performances. Rob Playford was niet meer van de partij. Zijn positie is ingenomen door Paul Rhodes. In 2016 verschijnt de Gone Too Soon EP, met daarop een ouderwets ravegeluid.
Playford was ook actief voor drum-'n-bass-artiest Goldie. Zo was hij betrokken bij de productie van de hits The Terminator (1992), Angel (1993) en Inner City Life (1994). ook was hij sterk betrokken bij de totstandkoming van het album Timeless. Bij de productie van het album Saturn Returnz liep de samenwerking stuk op meningsverschillen. In 2000 was hij als producer betrokken bij de hit I Turn To You van Melanie C. Later produceerde Playford muziek voor films en computergames. Zo was hij betrokken met de scores van de Bondfilms Die Another Day en Casino Royale. Ook draait hij platen als DJ Timecode.
O'Keeffe bleef actief als producer onder de naam Deep Blue. Daarmee maakte hij de hit The Helicopter Tune (1993). Na nog een reeks singles verscheen in 2005 het album Metropolitain Chic. Daarnaast werkte hij samen met Robert Haigh als Black Rain. Daarvan verscheen in 2003 het album All Tomorrow's Food.
Rob Playford werkt in 2006 samen met Justin Robertson en Tim Burgess op de triphop/rock-crossover Yes It Is (2006).

## Discografie

### Albums
- Kaotic Chemistry (1995)

### Singles en ep's
- 2 Bad Mice/No Respect (1991)
- Hold It Down (1991)
- Kaotic Chemistry - Five In One Night (1991)
- Kaotic Chemistry - LSD ep (1992)
- Underworld ep (1993)
- Bombscare '94 (1994)
- Shooby Corner (1994)
- Bombscare (1996)
- Like It Deep (2004)
- Gone Too Soon EP (2016)

title: 2 Bad Mice

wikitext:
{{Infobox band
| band_naam      = 2 Bad Mice
| afbeelding     =
| onderschrift   =
| jaren_actief   = 1991-1996, 2004, 2016
| oorsprong      =
| huidige_leden  =
| oud_leden      =
| muziek genre   = [[Rave (muziekgenre)|rave]], [[drum-'n-bass]]
| record label   =
| website        = https://www.2badmice.co.uk/
| imdb           =
| allmusic       = 2-bad-mice-mn0000501948
| bezetting      =
| functie1       =
| lid1           = Sean O'Keeffe
| functie2       =
| lid2           = Simon Colebrooke
| functie3       =
| lid3           = Paul Rhodes
| oudfunctie1   =
| oudlid1       = Rob Playford
}}
'''2 Bad Mice''' is een Britse [[Rave (muziekgenre)|rave]]- en [[drum-'n-bass]]groep die in de vroege [[1990-1999|jaren negentig]] singles uitbracht. De groep bestond oorspronkelijk uit Sean O'Keeffe en Simon Colebrooke. In de praktijk is ook Rob Playford (1968) onderdeel van de groep geworden. De groep maakte in eigen land hits met de singles ''Hold It Down'' en ''Bombscare''. Het drietal was ook betrokken bij het [[Moving Shadow]]-label waarvan Playford eigenaar was. De groepsnaam werd afgeleid van het kinderboek ''The Tale of Two Bad Mice'' van [[Beatrix Potter]].<ref>https://www.factmag.com/2011/05/23/fact-mix-2-bad-mice/ FACT mix 250: 2 Bad Mice. [https://web.archive.org/web/20221126134520/https://www.factmag.com/2011/05/23/fact-mix-2-bad-mice/ Gearchiveerd] op 26 november 2022.</ref> Playford is later vervangen door Paul "Rhodesy" Rhodes (1969).

== Geschiedenis ==
2 Bad Mice ontstond in 1991 als project van [[Moving Shadow]]-eigenaar Rob Playford en zijn medewerkers Sean O'Keeffe en Simon Colebrooke. Het trio produceerde enkele singles. Eind 1991 verscheen de ep ''Hold It Down''. Het titelnummer daarvan bereikte de onderste regionen van de hitlijsten. Ook de track ''Bombscare'' werd populair. In 1994 en 1996 werd het nummer opnieuw uitgebracht. De heruitgave van 1996 kwam ook in de lage regionen van de hitlijsten. Ook als Kaotic Chemistry verschenen er een single en een ep. Al het werk van het trio werd in 1995 verzameld op het album ''Kaotic Chemistry''. Daarna werd het trio inactief.<ref>http://www.allmusic.com/artist/2-bad-mice-mn0000501948/biography 2 Bad Mice</ref> In 2004 werd 2 Bad Mice kortstondig nieuw leven in geblazen met de single ''Like It Deep'', die door O'Keeffe werd geproduceerd. In 2011 kwamen ze weer bijeen voor een mix voor het FACT-magazine. Ook gaven ze sinds die tijd zo nu en dan weer dj-performances. Rob Playford was niet meer van de partij. Zijn positie is ingenomen door Paul Rhodes.<ref>https://www.2badmice.co.uk/people/ 2 Bad Mice People. [https://web.archive.org/web/20221005130015/https://www.2badmice.co.uk/people/ Gearchiveerd] op 5 oktober 2022.</ref> In 2016 verschijnt de ''Gone Too Soon EP'', met daarop een ouderwets ravegeluid.

Playford was ook actief voor [[drum-'n-bass]]-artiest [[Goldie]]. Zo was hij betrokken bij de productie van de hits ''The Terminator'' (1992), ''Angel'' (1993) en ''Inner City Life'' (1994). ook was hij sterk betrokken bij de totstandkoming van het album ''Timeless''. Bij de productie van het album ''Saturn Returnz'' liep de samenwerking stuk op meningsverschillen. In 2000 was hij als producer betrokken bij de hit ''I Turn To You'' van [[Melanie C]]. Later produceerde Playford muziek voor films en computergames. Zo was hij betrokken met de scores van de [[James Bond (mediafranchise)|Bondfilms]] ''Die Another Day'' en ''Casino Royale''.<ref>https://web.archive.org/web/20140903082827/http://thump.vice.com/words/dbs-no-school-like-the-old-skool-rob-playford Rob Playford</ref> Ook draait hij platen als DJ Timecode.

O'Keeffe bleef actief als producer onder de naam Deep Blue. Daarmee maakte hij de hit ''The Helicopter Tune'' (1993). Na nog een reeks singles verscheen in 2005 het album ''Metropolitain Chic''. Daarnaast werkte hij samen met [[Omni Trio|Robert Haigh]] als Black Rain. Daarvan verscheen in 2003 het album ''All Tomorrow's Food''.

Rob Playford werkt in 2006 samen met [[Justin Robertson]] en [[Tim Burgess]] op de triphop/rock-crossover ''Yes It Is'' (2006).

== Discografie ==
===Albums===
* ''Kaotic Chemistry'' (1995)

===Singles en ep's===
* ''2 Bad Mice/No Respect'' (1991)
* ''Hold It Down'' (1991)
* Kaotic Chemistry - ''Five In One Night'' (1991)
* Kaotic Chemistry - ''LSD ep'' (1992)
* ''Underworld ep'' (1993)
* ''Bombscare '94'' (1994)
* ''Shooby Corner'' (1994)
* ''Bombscare'' (1996)
* ''Like It Deep'' (2004)
* ''Gone Too Soon EP'' (2016)

{{Appendix}}

[[Categorie:Drum and bass]]
[[Categorie:Britse danceact]]

title: Achtergrondinformatie

Genre(s): rave, drum-'n-bass


text:
# Ziekenhuis Salem
Ziekenhuis Salem is een voormalig ziekenhuis op christelijke grondslag in Ermelo dat tot 1987 in gebruik was. Het ziekenhuis werd in de negentiende eeuw opgericht en was het enige protestantse ziekenhuis in de regio Harderwijk en zou dat tot 1959 blijven toen Sanatorium Sonnevanck in Harderwijk het Boerhaaveziekenhuis in zijn hoofdgebouw opende. Tot 1962 had Ziekenhuis Salem een samenwerkingsverband met Ziekenhuis Bethesda te Hoogeveen.
In Harderwijk zelf stond al sinds begin negentiende eeuw het Rooms Katholieke Piusziekenhuis midden in de oude binnenstad. Pius, Boerhaave en Salem zijn per 1 januari 1976 gefuseerd tot St Jansdal Ziekenhuis. In juni 1987 betrok men de nieuwbouw in de Harderwijkse wijk Stadsweiden.
Toen het ziekenhuis uit Ermelo verdween, werd de naam Salem toegevoegd aan de nieuw opgerichte Stichting Algemeen Christelijk Astmabehandelcentrum.
Deze revalidatiekliniek ligt momenteel aan het Zorgpark Salem, dat hiernaast ook wordt omgeven door het Willem Holtrop Hospice, een gezondheidscentrum, dagopvang het Speulder en een tandartspraktijk.

title: Ziekenhuis Salem

wikitext:
'''Ziekenhuis Salem''' is een voormalig ziekenhuis op christelijke grondslag in [[Ermelo (plaats in Nederland)|Ermelo]] dat tot 1987 in gebruik was. Het ziekenhuis werd in de negentiende eeuw opgericht<ref>[https://mijngelderland.nl/inhoud/canons/ermelo/zorginstellingen-19e-eeuw Geschiedenis Ziekenuis Salem]</ref> en was het enige protestantse ziekenhuis in de regio [[Harderwijk (Gelderland)|Harderwijk]] en zou dat tot 1959 blijven toen [[Sanatorium Sonnevanck]] in Harderwijk het [[Boerhaaveziekenhuis]] in zijn hoofdgebouw opende. Tot 1962 had Ziekenhuis Salem een samenwerkingsverband met [[Bethesdaziekenhuis (Hoogeveen)|Ziekenhuis Bethesda]] te Hoogeveen.<ref>[https://geheugenvandrenthe.nl/encyclopedie-drenthe/bethesda Samenwerking met Bethesda Hoogeveen]</ref>

In Harderwijk zelf stond al sinds begin negentiende eeuw het Rooms Katholieke [[Piusziekenhuis]] midden in de oude binnenstad. Pius, Boerhaave en Salem zijn per 1 januari 1976 gefuseerd tot [[St Jansdal Ziekenhuis]]. In juni 1987 betrok men de nieuwbouw in de Harderwijkse wijk Stadsweiden.

Toen het ziekenhuis uit Ermelo verdween, werd de naam Salem toegevoegd aan de nieuw opgerichte Stichting Algemeen Christelijk Astmabehandelcentrum.<ref>[https://web.archive.org/web/20110418084452/http://www.steunfonds-salem.nl/index.php?pagina=common&id=2 www.steunfonds-salem.nl]</ref>
Deze revalidatiekliniek ligt momenteel{{wanneer?||2019|03|31}} aan het '''Zorgpark Salem''', dat hiernaast ook wordt omgeven door het Willem Holtrop Hospice, een gezondheidscentrum, dagopvang het Speulder en een tandartspraktijk.

{{coor title dms|52|18|18.9|N|5|37|21.19|E|scale:12500_region:NL}}
{{appendix}}

[[Categorie:Voormalig ziekenhuis in Gelderland]]
[[Categorie:Geschiedenis van Ermelo]]


text:
# L'Arnacœur
L'Arnacœur (Internationale titel: Heartbreaker) is een Franse romantische film uit 2010 die geregisseerd werd door Pascal Chaumeil. Deze komedie was in Frankrijk een van de meest succesrijke Franse films van 2010 kreeg vijf nominaties voor een César.

## Verhaal
Alex (Romain Duris) en zijn zus Mélanie (Julie Ferrier) hebben samen met haar man Marc (François Damiens) een bedrijfje in het verbreken van relaties. Alex is de professionele relatiebreker. Het drietal doet dit alleen als de vrouw ongelukkig is zonder dat ze het zelf weet. Ze proberen de vrouwen verliefd te laten worden op Alex om zo de relatie te laten verbreken.
Ze worden ingehuurd door een rijke man (Jacques Frantz) die het huwelijk van zijn dochter Juliette (Vanessa Paradis) met de Engelsman Jonathan (Andrew Lincoln) wil vermijden. Het probleem is dat ze hier slechts tien dagen voor hebben. Bijkomende moeilijkheid is dat Jonathan en Juliette de indruk geven een perfecte koppel zijn. Alex is door een schuld gedwongen om deze klus aan te nemen op nog maar vijf dagen voor de bruiloft.
Alex wordt de bodyguard van Juliette om dichter in haar omgeving te komen. Alex zoekt uit wat ze leuk vindt en doet alsof hij dat ook leuk vindt, zoals Dirty Dancing, roquefort en George Michael. Als ze gevoelens voor elkaar ontwikkelen gooit de vroege aankomst van Jonathan roet in het eten. De avond voor de bruiloft vertrekken Alex en Juliette voor een nachtje uit en hebben ze een gezellige tijd met elkaar. De volgende morgen spreekt Juliette haar gevoelens uit en Alex begint zijn welbekende speech te houden maar stopt halverwege en zegt dat ze moet trouwen.
Op de dag van de bruiloft vertrekken Alex, Mélanie en Marc uit het hotel. In de lift, waar ook Juliette en haar vader ingestapt zijn, laat Marc een koffer vallen. Juliette ziet stapels informatie over zichzelf uit de koffer vallen. Ze beseft nu dat haar vader Alex heeft ingehuurd om de bruiloft te dwarsbomen. Het drietal vertrekt naar het vliegveld waar Mélanie haar broer verwijt dat hij altijd afhaakt als het moeilijk wordt. Alex beslist zijn hart te volgen en naar de bruiloft te gaan.
Vlak voor de bruiloft vertelt Juliette's vader haar dat Jonathan een goede man is maar dat ze zich snel zal vervelen met hem. Hij zegt ook dat Alex zijn salaris heeft geweigerd. Voordat Juliette bij haar aanstaande man voor het altaar komt, draait ze zich om en verlaat ze haar eigen bruiloft om Alex te vinden. Alex en Juliette ontmoeten elkaar halverwege en zoenen. Alex geeft toe dat hij roquefort en George Michael haat en nooit Dirty Dancing heeft gezien, maar haar toch elke dag wil zien.

## Rolverdeling
- Romain Duris als Alex
- Vanessa Paradis als Juliette Van Der Becq
- Julie Ferrier als Mélanie, de zus van Alex
- François Damiens als Marc, de man van Mélanie
- Andrew Lincoln als Jonathan, de toekomstige bruidegom van Juliette
- Helena Noguerra als Sophie, de vriendin van Juliette
- Jean-Yves Lafesse als Dutour, de opdrachtgever van Alex
- Jacques Frantz als Van Der Becq, de vader van Juliette

## Nominaties
César
- César voor Beste debuutfilm
- César voor Beste film
- César voor Beste acteur - Romain Duris
- César voor Beste acteur in een bijrol - Fran Damiens
- César voor Besta actrice in een bijrol - Julie Ferrier

title: L'Arnacœur

wikitext:
{{Infobox film
| titel          = ''L'Arnacœur''
| afbeelding     =
| tagline        = briseur de couples professionnel
| alternatieve titel = ''Heartbreaker, Profession: Heartbreaker, Profession - Heartbreaker''
| regie          = [[Pascal Chaumeil]]
| producer       = Nicolas Duval-Adassovsky
Laurent Zeitoun
Yann Zenou
| schrijver      = [[Laurent Zeitoun]]
[[Yoann Gromb]]
[[Jeremy Doner]]
| spelers        = [[Romain Duris]]
[[Vanessa Paradis]]
[[François Damiens]]
[[Julie Ferrier]]
[[Helena Noguerra]]
[[Andrew Lincoln]]
[[Jean-Yves Lafesse]]
[[Jacques Frantz]]
| muziek         = [[Klaus Badelt]]
| montage        = Dorian Rigal-Ansous
| cinematografie =
| distributeur   = [[Universal Pictures International]]
| première       = {{FR}} 17 maart 2010
 {{BE}} 17 maart 2010
| genre          = [[Romantische komedie]]
| lengte         = 105 minuten
| taal           = [[Frans]]
| land           = {{FR}}
| budget         = $8.000.000
| opbrengst      = $44.633.826
| bezoekers      = 3.798.089
| nominaties     = 5
| prijzen        =
| voorloper      =
| vervolg        =
| imdb           = 1465487
| moviemeter     = 60292
}}
'''L'Arnacœur''' (Internationale titel: '''Heartbreaker''') is een [[Frankrijk|Franse]] romantische film uit [[2010]] die geregisseerd werd door [[Pascal Chaumeil]]. Deze komedie was in Frankrijk een van de meest succesrijke Franse films van 2010 kreeg vijf nominaties voor een [[César (filmprijs)|César]].

==Verhaal==
Alex ([[Romain Duris]]) en zijn zus Mélanie ([[Julie Ferrier]]) hebben samen met haar man Marc ([[François Damiens]]) een bedrijfje in het verbreken van relaties. Alex is de professionele relatiebreker. Het drietal doet dit alleen als de vrouw ongelukkig is zonder dat ze het zelf weet. Ze proberen de vrouwen verliefd te laten worden op Alex om zo de relatie te laten verbreken.

Ze worden ingehuurd door een rijke man ([[Jacques Frantz]]) die het huwelijk van zijn dochter Juliette ([[Vanessa Paradis]]) met de Engelsman Jonathan ([[Andrew Lincoln]]) wil vermijden. Het probleem is dat ze hier slechts tien dagen voor hebben. Bijkomende moeilijkheid is dat Jonathan en Juliette de indruk geven een perfecte koppel zijn. Alex is door een schuld gedwongen om deze klus aan te nemen op nog maar vijf dagen voor de bruiloft.

Alex wordt de bodyguard van Juliette om dichter in haar omgeving te komen. Alex zoekt uit wat ze leuk vindt en doet alsof hij dat ook leuk vindt, zoals [[Dirty Dancing]], [[roquefort AOC|roquefort]] en [[George Michael]]. Als ze gevoelens voor elkaar ontwikkelen gooit de vroege aankomst van Jonathan roet in het eten. De avond voor de bruiloft vertrekken Alex en Juliette voor een nachtje uit en hebben ze een gezellige tijd met elkaar. De volgende morgen spreekt Juliette haar gevoelens uit en Alex begint zijn welbekende speech te houden maar stopt halverwege en zegt dat ze moet trouwen.

Op de dag van de bruiloft vertrekken Alex, Mélanie en Marc uit het hotel. In de lift, waar ook Juliette en haar vader ingestapt zijn, laat Marc een koffer vallen. Juliette ziet stapels informatie over zichzelf uit de koffer vallen. Ze beseft nu dat haar vader Alex heeft ingehuurd om de bruiloft te dwarsbomen. Het drietal vertrekt naar het vliegveld waar Mélanie haar broer verwijt dat hij altijd afhaakt als het moeilijk wordt. Alex beslist zijn hart te volgen en naar de bruiloft te gaan.

Vlak voor de bruiloft vertelt Juliette's vader haar dat Jonathan een goede man is maar dat ze zich snel zal vervelen met hem. Hij zegt ook dat Alex zijn salaris heeft geweigerd. Voordat Juliette bij haar aanstaande man voor het altaar komt, draait ze zich om en verlaat ze haar eigen bruiloft om Alex te vinden. Alex en Juliette ontmoeten elkaar halverwege en zoenen. Alex geeft toe dat hij roquefort en George Michael haat en nooit Dirty Dancing heeft gezien, maar haar toch elke dag wil zien.

==Rolverdeling==
* [[Romain Duris]] als Alex
* [[Vanessa Paradis]] als Juliette Van Der Becq
* [[Julie Ferrier]] als Mélanie, de zus van Alex
* [[François Damiens]] als Marc, de man van Mélanie
* [[Andrew Lincoln]] als Jonathan, de toekomstige bruidegom van Juliette
* [[Helena Noguerra]] als Sophie, de vriendin van Juliette
* Jean-Yves Lafesse als Dutour, de opdrachtgever van Alex
* Jacques Frantz als Van Der Becq, de vader van Juliette

==Nominaties==
[[César (filmprijs)|César]]
* [[César voor Beste debuutfilm]]
* [[César voor Beste film]]
* [[César voor Beste acteur]] - [[Romain Duris]]
* César voor Beste acteur in een bijrol - [[Fran Damiens]]
* César voor Besta actrice in een bijrol - [[Julie Ferrier]]

==Externe links==
* {{fr}} [https://www.arnacoeur-lefilm.com/ Officiële website]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20100604003630/http://heartbreakermovie.com/ Officiële website]

{{DEFAULTSORT:Arnacoeur, L'}}
[[Categorie:Franse film]]
[[Categorie:Film uit 2010]]
[[Categorie:Romantische komedie]]

title: L'Arnacœur

Tagline: briseur de couples professionnel

Regie: Pascal Chaumeil

Producent: Nicolas Duval-Adassovsky · Laurent Zeitoun · Yann Zenou

Scenario: Laurent Zeitoun · Yoann Gromb · Jeremy Doner

Hoofdrollen: Romain Duris · Vanessa Paradis · François Damiens · Julie Ferrier · Helena Noguerra · Andrew Lincoln · Jean-Yves Lafesse · Jacques Frantz

Muziek: Klaus Badelt

Montage: Dorian Rigal-Ansous

Distributie: Universal Pictures International

Première: Frankrijk 17 maart 2010 · België 17 maart 2010

Genre: Romantische komedie

Speelduur: 105 minuten

Taal: Frans

Land: Frankrijk


text:
# Tinker Air Force Base
Tinker Air Force Base is een United States Air Force vliegbasis gelegen in Oklahoma City, Oklahoma. Het is een grote en strategisch belangrijke militaire basis van de USAF van de Verenigde Staten. De basis beslaat meer dan 5.000 hectare en heeft ongeveer 760 gebouwen, waar meer dan 26.000 militairen en burgers werken. Daarmee is het de grootste werkgever op één locatie in Oklahoma.

## Belangrijkste missies en eenheden
Tinker AFB is het hoofdkwartier van het Oklahoma City Air Logistics Complex (OC-ALC) van het Air Force Materiel Command, dat verantwoordelijk is voor het onderhoud, de reparatie en revisie van diverse vliegtuigen, motoren, raketten en avionica. Op de basis zijn onder andere de volgende eenheden gevestigd:
- 552nd Air Control Wing.
- 507th Air Refueling Wing.
- 513th Air Control Group.
- Navy Strategic Communications Wing One.
- Defense Logistics Agency's Defense Distribution Depot Oklahoma City.
- Third Combat Communications Group.
- Thirty-eighth Engineering Installation Group.
- Defense Megacenter Oklahoma City.[1]

De 552nd Air Control Wing beheert, bedient en ondersteunt een vloot van achtentwintig E-3 Sentry AWACS vliegtuigen, waarmee Tinker het grote merendeel van de E-3 Sentry, of Frisbee zoals de bijnaam luidt, vloot van de USAF huisvest. E-3's worden in de Verenigde Staten ook gebruikt bij surveillance ten behoeve van anti-drugsmissies van de douane. De Amerikaanse douane kan op vooraf geplande missies meevliegen om smokkelactiviteiten te herkennen en te bestrijden.
De Navy Strategic Communications Wing One van de United States Navy heeft een vloot op de basis van E-6B Mercury vliegtuigen die worden ingezet voor de US Navy TACAMO-missie als Fleet Air Reconnaissance Squadron THREE (VQ-3) Detachment.
Tinker is ook een belangrijk depot voor de Boeing KC-46A Pegasus en B-21 Raider vliegtuigen, met lopende bouw- en uitbreidingsprojecten om deze missies te ondersteunen.
Het is een van de drie Air Force Air Logistic Complexes, de andere zijn Warner Robins Air Logistics Complex (WR-ALC) (FLZ) op Robins Air Force Base, Georgia, en Ogden Air Logistics Complex (OO-ALC) op Hill Air Force Base, Utah.

## Economische en strategische impact
Tinker AFB draagt naar schatting 4,5 miljard dollar per jaar bij aan de economie van Oklahoma en zorgt voor ongeveer 33.000 extra banen. Dankzij de infrastructuur, het personeel en de publiek-private samenwerkingen is de basis een wereldwijd knooppunt voor geavanceerd luchtvaartonderhoud en defensielogistiek.

## Historische Achtergrond
De basis werd opgericht in 1942 als Midwest Air Depot en is vervolgens vernoemd naar generaal-majoor Clarence L. Tinker, een inwoner van Oklahoma en de eerste Native American (van het Osage volk) generaal-majoor, die omkwam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De locatie van de basis werd beïnvloed door lokale leiders die land en infrastructuur aanboden om het toenmalige Ministerie van Oorlog te overtuigen.

title: Tinker Air Force Base

wikitext:
{{Infobox luchthaven
| luchthaven     =
| altnaam        =
| logo           = Air Force Materiel Command.png
| plaatje        = Tinkerafb-1985.jpg
| alt            = Tinker Air Force Base (1985)
| plaatje2       = E-3G elephant walk at Tinker AFB.jpg
| alt2           = Een deel van de [[Boeing E-3|E-3 Sentry]]-vliegtuigen van de basis op de runway van Tinker Air Force Base
| IATA           = <!-- beter niet hier invullen maar op Wikidata -->
| ICAO           = <!-- beter niet hier invullen maar op Wikidata -->
| type           =
| opgericht      =
| geopend        =
| gesloten       =
| stad           = [[Oklahoma City]], [[Oklahoma]]
| eigenaar       = [[United States Department of Defense]]
| hoogte         =
| tijdzone       =
| openingstijden =
| website        = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| baan           =
| lengte         =
| oppervlakte    =
| lat_deg        = 35
| lat_min        = 24
| lat_sec        = 53
| lat_dir        = N
| lon_deg        = 097
| lon_min        = 23
| lon_sec        = 12
| lon_dir        = W
| land           = Verenigde Staten
| wikidatakaart  = <!--hier alleen ja invullen indien er een wikidata-item bestaat met coördinaten. Standaard wordt dan die van het artikel gepakt.-->
| wikidata id    = <!--vul hier alleen het id van wikidata in indien er naar een ander wikidata-item met coördinaten moet worden verwezen. Attribuut 'wikidatakaart' moet hiervoor zijn gevuld-->
| wikidata zoom  =
}}
'''Tinker Air Force Base''' is een [[United States Air Force]] [[vliegbasis]] gelegen in [[Oklahoma City]], [[Oklahoma]]. Het is een grote en strategisch belangrijke militaire basis van de USAF van de [[Verenigde Staten]]. De basis beslaat meer dan 5.000 hectare en heeft ongeveer 760 gebouwen, waar meer dan 26.000 militairen en burgers werken. Daarmee is het de grootste werkgever op één locatie in Oklahoma.

== Belangrijkste missies en eenheden ==
Tinker AFB is het hoofdkwartier van het Oklahoma City Air Logistics Complex (OC-ALC) van het Air Force Materiel Command, dat verantwoordelijk is voor het onderhoud, de reparatie en revisie van diverse vliegtuigen, motoren, raketten en avionica. Op de basis zijn onder andere de volgende eenheden gevestigd:

* 552nd Air Control Wing.
* 507th Air Refueling Wing.
* 513th Air Control Group.
* Navy Strategic Communications Wing One.
* Defense Logistics Agency's Defense Distribution Depot Oklahoma City.
* Third Combat Communications Group.
* Thirty-eighth Engineering Installation Group.
* Defense Megacenter Oklahoma City.<ref>{{Citeer web |url=https://www.okhistory.org/publications/enc/entry?entry=TI004 |titel=Tinker Air Force Base {{!}} The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture |bezochtdatum=2025-06-24 |werk=Oklahoma Historical Society {{!}} OHS |taal=en}}</ref>

De 552nd Air Control Wing beheert, bedient en ondersteunt een vloot van achtentwintig [[Boeing E-3|E-3 Sentry]] [[Airborne warning and control system|AWACS]] vliegtuigen, waarmee Tinker het grote merendeel van de E-3 Sentry, of ''Frisbee'' zoals de bijnaam luidt, vloot van de USAF huisvest. E-3's worden in de Verenigde Staten ook gebruikt bij surveillance ten behoeve van anti-drugsmissies van de douane. De Amerikaanse douane kan op vooraf geplande missies meevliegen om smokkelactiviteiten te herkennen en te bestrijden.

De Navy Strategic Communications Wing One van de [[United States Navy]] heeft een vloot op de basis van [[Boeing E-6 Mercury|E-6B Mercury]] vliegtuigen die worden ingezet voor de [[US Navy TACAMO-missie]] als Fleet Air Reconnaissance Squadron THREE (VQ-3) Detachment.

Tinker is ook een belangrijk depot voor de [[Boeing KC-46 Pegasus|Boeing KC-46A Pegasus]] en [[B-21 Raider]] vliegtuigen, met lopende bouw- en uitbreidingsprojecten om deze missies te ondersteunen.{{Bron?||2025|06|28}}

Het is een van de drie Air Force Air Logistic Complexes, de andere zijn Warner Robins Air Logistics Complex (WR-ALC) (FLZ) op [[Robins Air Force Base]], Georgia, en Ogden Air Logistics Complex (OO-ALC) op [[Hill Air Force Base]], Utah.

== Economische en strategische impact ==
Tinker AFB draagt naar schatting 4,5 miljard dollar per jaar bij aan de economie van Oklahoma en zorgt voor ongeveer 33.000 extra banen. Dankzij de infrastructuur, het personeel en de publiek-private samenwerkingen is de basis een wereldwijd knooppunt voor geavanceerd luchtvaartonderhoud en defensielogistiek.{{Bron?||2025|06|28}}

== Historische Achtergrond ==
De basis werd opgericht in 1942 als Midwest Air Depot en is vervolgens vernoemd naar generaal-majoor Clarence L. Tinker, een inwoner van Oklahoma en de eerste [[Indianen|Native American]] (van het [[Osage (volk)|Osage]] volk) generaal-majoor, die omkwam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De locatie van de basis werd beïnvloed door lokale leiders die land en infrastructuur aanboden om het toenmalige Ministerie van Oorlog te overtuigen.{{Bron?||2025|06|28}}

{{Appendix}}
{{Commonscat|Tinker Air Force Base}}
{{Coor title dms|35|24|53|N|097|23|12|W|region:US}}

[[Categorie:Vliegbasis in de Verenigde Staten]]
[[Categorie:Bouwwerk in Oklahoma]]

title: Algemene informatie

Eigenaar: United States Department of Defense

Locatie: Oklahoma City, Oklahoma

Website: Officiële website

title: Locatie in Verenigde Staten

Locatie in Verenigde Staten: Tinker Air Force Base (Verenigde Staten) · Tinker Air Force Base

Locatie in Verenigde Staten: Een deel van de E-3 Sentry-vliegtuigen van de basis op de runway van Tinker Air Force Base

Portaal: Luchtvaart


text:
# Cheumatopsyche trifida
Cheumatopsyche trifida is een schietmot uit de familie Hydropsychidae. De soort komt voor in het Afrotropisch gebied.

title: Cheumatopsyche trifida

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Cheumatopsyche trifida''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Trichoptera]] (Schietmotten)
| familie = [[Hydropsychidae]]
| geslacht = ''[[Cheumatopsyche]]''
| w-naam = ''Cheumatopsyche trifida''
| auteur = [[Martin E. Mosely|Mosely]]
| datum = 1935
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Cheumatopsyche trifida''''' is een [[Schietmotten|schietmot]] uit de familie [[Hydropsychidae]]. De soort komt voor in het [[Afrotropisch gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=06|4=20}}

[[Categorie:Schietmot uit het Afrotropisch gebied]]
[[Categorie:Cheumatopsyche|trifida]]

title: Cheumatopsyche trifida

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Trichoptera (Schietmotten)

Familie: Hydropsychidae

Geslacht: Cheumatopsyche

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Stempelstructuur
De stempelstructuur of stempelbouw is een beginsel in de Nederlandse stedenbouw. Ze werd ontwikkeld door de stedenbouwkundige C.M. van der Stad. Hij werkte vanaf de jaren vijftig vooral in Rotterdam en Utrecht, maar zijn idee vond ruim navolging zodat de invloed in naoorlogse woonwijken door heel Nederland is terug te vinden.
De voor veel stadsuitbreidingen uit die tijd kenmerkende structuur bestaat uit herhalingen in het ontwerp van een woonwijk. De enorme woningnood in de jaren vijftig en zestig, veroorzaakt door de oorlogsjaren en de bevolkingsaanwas daarna, vereiste grootschalige oplossingen. Nieuwbouwwijken werden uit de grond gestampt, vaak in stapel- of hoogbouw afgewisseld met enige laagbouw. Een buurt in een wijk met de stempeltypologie wordt gevormd door een vast arrangement van enkele typen bouwblokken met tussenliggende verkeers- en recreatieruimtes. Dit patroon werd door de ontwerpers alsof zij een stempel gebruikten een aantal keer herhaald. Het leidde tot een heldere en rationele stedenbouw die massale woningbouw en daarmee verbetering van de volkshuisvesting in een snel tempo mogelijk maakte.
Een ander in de wederopbouwperiode regelmatig toegepast ordeningsprincipe is dat van de strokenbouw.

title: Stempelstructuur

wikitext:
[[Bestand:Map of Bijlmermeer.svg|thumb|De stempelstructuur van de [[Bijlmermeer (Amsterdam)|Bijlmer]]]]
De '''stempelstructuur''' of '''stempelbouw''' is een beginsel in de Nederlandse [[Stedenbouwkunde|stedenbouw]]. Ze werd ontwikkeld door de stedenbouwkundige ''C.M. van der Stad''. Hij werkte vanaf de [[1950-1959|jaren vijftig]] vooral in [[Rotterdam]] en [[Utrecht (stad)|Utrecht]], maar zijn idee vond ruim navolging zodat de invloed in naoorlogse [[woonwijk]]en door heel Nederland is terug te vinden.

De voor veel stadsuitbreidingen uit die tijd kenmerkende structuur bestaat uit herhalingen in het ontwerp van een woonwijk. De enorme [[woningnood]] in de jaren vijftig en zestig, veroorzaakt door de oorlogsjaren en de [[Geboortegolf|bevolkingsaanwas]] daarna, vereiste grootschalige oplossingen. Nieuwbouwwijken werden uit de grond gestampt, vaak in stapel- of [[hoogbouw]] afgewisseld met enige laagbouw. Een buurt in een wijk met de stempeltypologie wordt gevormd door een vast arrangement van enkele typen bouwblokken met tussenliggende verkeers- en recreatieruimtes. Dit patroon werd door de ontwerpers alsof zij een [[Handstempel|stempel]] gebruikten een aantal keer herhaald. Het leidde tot een heldere en rationele stedenbouw die massale woningbouw en daarmee verbetering van de [[Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer#Opbouw van het ministerie|volkshuisvesting]] in een snel tempo mogelijk maakte.

Een ander in de [[wederopbouw]]periode regelmatig toegepast ordeningsprincipe is dat van de [[strokenbouw]].

[[Categorie:Stedenbouwkunde]]
[[Categorie:Huisvesting]]


text:
# Wegdam (havezate)
Wegdam is een landhuis en vroegere havezate gelegen in de Markelose buurtschap Kerspel Goor in de Nederlandse gemeente Hof van Twente. Het is gelegen tussen de plaatsen Diepenheim en Goor in de provincie Overijssel.
Wegdam was eeuwenlang bezit van de adellijke familie Van Coeverden. Het wordt voor het eerst genoemd in 1400. Toen was het nog een gewone boerderij. Pas door Christoffel van Coeverden (- circa 1563) en zijn vrouw Hendrika van Haersolte werd een edelmanshuis op het Wegdam gebouwd.
Het huidige huis is gebouwd tussen 1757 en 1758. Boven de ingang bevinden zich de wapens van de toenmalige eigenaars Jan Heidenrijk van Coeverden tot Wegdam (- 1789) en zijn vrouw Allegonde Isabelle van Raesfelt. Na de dood van zijn zoon Arend Daniel (- 1849) kwam Wegdam door erfenis in handen van de familie Meyjes. In 1897 verkochten de erven Meyjes het landgoed aan Maria Cornelia van Heeckeren van Wassenaer, de vrouwe van Weldam, een landgoed dat vlak bij Wegdam ligt. Sinds die tijd valt het Wegdam onder Weldam. Het huis wordt particulier bewoond en is niet toegankelijk voor bezoekers.

## Referentie
1. ↑  E.D. Eijken, Repertorium op de Overstichtse en Overijsselse leenprotocollen 1379-1805, Online versie

title: Wegdam (havezate)

wikitext:
[[Bestand:Wegdam.jpg|thumb|De voorzijde van Huis Wegdam.]]
[[Bestand:Wegdam koetshuis.jpg|thumb|De achter- en zijkant van Wegdam met op de achtergrond de bouwhuizen.]]
'''Wegdam''' is een landhuis en vroegere [[havezate]] gelegen in de [[Markelo]]se buurtschap [[Kerspel Goor]] in de [[Nederland]]se gemeente [[Hof van Twente]]. Het is gelegen tussen de plaatsen [[Diepenheim]] en [[Goor]] in de provincie [[Overijssel]].

Wegdam was eeuwenlang bezit van de adellijke familie [[Van Coeverden]]. Het wordt voor het eerst genoemd in 1400.<ref>{{aut|E.D. Eijken}}, ''Repertorium op de Overstichtse en Overijsselse leenprotocollen 1379-1805'', [https://web.archive.org/web/20050915092655/http://www.historischcentrumoverijssel.nl/overijssel/leenrep/repertorium/lenen/639.htm Online versie]</ref> Toen was het nog een gewone boerderij. Pas door Christoffel van Coeverden (- circa 1563) en zijn vrouw Hendrika van Haersolte werd een edelmanshuis op het Wegdam gebouwd.

Het huidige huis is gebouwd tussen 1757 en 1758. Boven de ingang bevinden zich de wapens van de toenmalige eigenaars Jan Heidenrijk van Coeverden tot Wegdam (- 1789) en zijn vrouw Allegonde Isabelle van Raesfelt. Na de dood van zijn zoon Arend Daniel (- 1849) kwam Wegdam door erfenis in handen van de familie Meyjes. In 1897 verkochten de erven Meyjes het landgoed aan Maria Cornelia van Heeckeren van Wassenaer, de vrouwe van [[Weldam]], een landgoed dat vlak bij Wegdam ligt. Sinds die tijd valt het Wegdam onder Weldam. Het huis wordt particulier bewoond en is niet toegankelijk voor bezoekers.

==Referentie==
{{References}}

==Literatuur==
* {{aut|A.J.Gevers, A.J. Mensema}}, ''De havezaten in Twente en hun bewoners'', Rijksarchief in Overijssel en Uitgeverij Waanders, Zwolle, 1995, {{ISBN|90-400-9766-6}}

{{Commonscat|Wegdam}}
{{Navigatie havezaten richterambt Kedingen}}
{{Navigatie havezaten Twente}}
{{Coor title dms|52|13|7|N|6|35|41|E|type:landmark_scale:2000_region:NL}}
{{Navigatie kastelen Overijssel}}

[[Categorie:Havezate in Hof van Twente|Wegdam]]
[[Categorie:Kasteel in Overijssel|Wegdam]]
[[Categorie:Rijksmonument in Hof van Twente]]


text:
# Idaea eugeniata
Idaea eugeniata is een vlinder uit de familie spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1870 door Dardoin & Millière.
De soort komt voor in Europa.

title: Idaea eugeniata

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Idaea eugeniata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Idaea eugeniata.jpg
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| geslacht = ''[[Idaea]]''
| w-naam = ''Idaea eugeniata''
| auteur = Dardoin & [[Pierre Millière|Millière]]
| datum = 1870
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Idaea eugeniata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[spanners]] (Geometridae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1870 door Dardoin & [[Pierre Millière|Millière]].

De soort komt voor in [[Europa (werelddeel)|Europa]].

{{Appendix|2=
{{Link Fauna Europaea|id=444217|naam=''Idaea eugeniata''}}
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Idaea|eugeniata]]
[[Categorie:Dier uit het Palearctisch gebied]]

title: Idaea eugeniata

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Geometridae (Spanners)

Geslacht: Idaea

title: Soort


text:
# Johnnywood
Johnnywood was een Vlaams tv-programma waarin Dré Steemans ('Felice') in de rol van manager Johnnywood en Katrien Devos als zijn secretaresse Noëlla op zoek gingen naar nieuw talent. Verder deden ook o.a. Kamagurka, Herr Seele en Hugo Matthysen mee in de reeks.
Het programma debuteerde in 1988 op de toenmalige BRT.

title: Johnnywood

wikitext:
{{Infobox televisieprogramma
| titel              = Johnnywood
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| cover-op-enwp      =
| alternatieve titel =
| voormalige titel   =
| genre              = sketchprogramma
| speelduur          = 30 minuten
| bedenker           =
| ontwikkelaar       =
| samenstelling      =
| redactie           =
| eindredactie       =
| spelers            = [[Dré Steemans]]<br />[[Katrien Devos]]
| stemmen            =
| stemmen (oorspr.)  =
| stemmen (NL)       =
| regie              =
| schrijver          =
| camera             =
| geluid             =
| montage            =
| muziek             =
| intromuziek        =
| orkestratie        =
| kostuum            =
| land               = {{BE}}
| taal               = [[Nederlands]]
| locatie            =
| gerelateerd        =
| producer           =
| coproducent        =
| uitvoerend         =
| productiebedrijf   =
| start              = [[26 maart]] [[1988]]
| einde              = [[4 juni]] [[1988]]
| afleveringen       = 6
| seizoenen          = 1
| netwerk            = [[Belgische Radio en Televisie|BRT]]
| zender             = [[BRT TV1]]
| website            =
| imdb               =
| tv_com             =
| tv_com2            =
}}
'''''Johnnywood''''' was een Vlaams tv-programma waarin [[Dré Steemans]] ('Felice') in de rol van manager Johnnywood en [[Katrien Devos]] als zijn secretaresse Noëlla op zoek gingen naar nieuw talent. Verder deden ook o.a. [[Kamagurka]], [[Herr Seele]] en [[Hugo Matthysen]] mee in de reeks.

Het programma debuteerde in 1988 op de toenmalige [[Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie|BRT]].

{{Beginnetje|media|2=2012|3=02|4=23}}

[[Categorie:Vlaamse komedieserie]]
[[Categorie:Komisch televisieprogramma]]
[[Categorie:Sketchprogramma]]
[[Categorie:Programma van VRT 1]]

title: Johnnywood

Genre: sketchprogramma

Speelduur per afl.: 30 minuten

Hoofdrollen: Dré Steemans · Katrien Devos

Land van oorsprong: België

Taal: Nederlands

title: Uitzendingen

Netwerk of omroep: BRT

Zender: BRT TV1

Portaal: Televisie


text:
# Tungevaag & Raaban
Tungevaag & Raaban is een producer- en dj-duo bestaande uit de Noorse dj Martin Tungevaag uit Stadlandet en de Zweedse dj Robbin Söderlund (alias Raaban) uit Borås. Beide dj's waren voor het ontstaan van het duo in 2015 al enige jaren los van elkaar actief in de muziekwereld.

## Carrière
In oktober 2014 bracht Tungevaag als solo-artiest het nummer Samsara uit, met vocalen van de Noorse zangeres Emila. Het nummer kwam tot de tweede positie in de Noorse VG-lista. In februari 2015 werd een nieuwe versie van Samsara uitgebracht, ditmaal als collaboratie tussen Tungevaag en Raaban. Deze nieuwe versie behaalde hitnoteringen in onder andere Finland, Duitsland en Oostenrijk. Een volgende single, Russian Roulette wist net als Samsara de eerste plaats in de Finse hitlijst te bemachtigen. Ook in andere Scandinavische landen werd dit een grote hit. In 2016 scoort het duo weer een grote hit in Scandinavië met Beast, een samenwerking met Finse zanger Isac Elliot.

title: Tungevaag & Raaban

wikitext:
{{Infobox band
| band_naam      = Tungevaag & Raaban
| logo           =
| afbeelding     = T&R.jpg|250px
| onderschrift   = Tungevaag & Raaban
| jaren_actief   = 2015-2019
| muziek_genre   = [[Housemuziek|House]]
| record_label   = [[Sony Music]]
| oorsprong      = {{NO}}
 {{SE}}
| huidige_leden  = Martin Tungevaag
Robbin Söderlund
| oud leden      =
| website        = http://www.facebook.com/tungevaagraaban
}}

'''Tungevaag & Raaban''' is een [[muziekproducent|producer]]- en [[Diskjockey|dj]]-duo bestaande uit de [[Noorwegen|Noorse]] dj Martin Tungevaag uit [[Stadlandet]] en de [[Zweden|Zweedse]] dj Robbin Söderlund (alias Raaban) uit [[Borås (stad)|Borås]]. Beide dj's waren voor het ontstaan van het duo in 2015 al enige jaren los van elkaar actief in de muziekwereld.

== Carrière ==

In oktober 2014 bracht Tungevaag als solo-artiest het nummer ''Samsara'' uit, met vocalen van de Noorse zangeres Emila. Het nummer kwam tot de tweede positie in de Noorse [[VG-lista]]. In februari 2015 werd een nieuwe versie van ''Samsara'' uitgebracht, ditmaal als collaboratie tussen Tungevaag en Raaban. Deze nieuwe versie behaalde hitnoteringen in onder andere [[Finland]], [[Duitsland]] en [[Oostenrijk]]. Een volgende single, ''Russian Roulette'' wist net als ''Samsara'' de eerste plaats in de Finse hitlijst te bemachtigen. Ook in andere [[Scandinavië|Scandinavische]] landen werd dit een grote hit. In 2016 scoort het duo weer een grote hit in Scandinavië met ''Beast'', een samenwerking met Finse zanger [[Isac Elliot]].

[[Categorie:Duo (muziek)]]

title: Achtergrondinformatie

Oorsprong: Noorwegen · Zweden

Genre(s): House

Label(s): Sony Music

title: Bezetting

Huidige leden: Martin Tungevaag · Robbin Söderlund


text:
# John Elway's Quarterback
John Elway's Quarterback is een computerspel dat werd ontwikkeld door Leland Corporation en werd uitgegeven door Melbourne House. Het spel kwam in 1987 uit als arcadespel. Hierna volgende verschillende homecomputers. Bij het spel kan American football gespeeld worden. Het speelveld wordt van bovenaf getoond. Het spel spel werd onderschreven door American Footbalspeler John Elway. Het spel is Engelstalig.

## Platforms
| Jaar | Platform                 |
| ---- | ------------------------ |
| 1987 | Arcade                   |
| 1988 | Commodore 64, PC Booter  |
| 1989 | NES                      |
| 1990 | Amstrad CPC, ZX Spectrum |

title: John Elway's Quarterback

wikitext:
{{Infobox computerspel
| cover-op-enwp    = John Elway's Quarterback Coverart.png
| naam             = John Elway's Quarterback
| afbeelding       =
| onderschrift     =
| ontwikkelaar     = [[Leland Corporation]]
[[Rare Ltd.|Rare]] (NES)
| uitgever         = [[Virgin Interactive|Virgin Games]]
[[Tradewest]] (NES)
[[Melbourne House]] (PC Booter)
| ontwerper        =
| muziek           =
| spelserie        =
| uitgebracht      = [[1987]]
| genre            = [[Actiespel]], [[sportspel]]
| modes            = [[Singleplayer]]
| engine           =
| versie           =
| betaversie       =
| licentie         =
| rating           =
| platform         = Amstrad CPC, Arcade, Commodore 64, NES, PC Booter, ZX Spectrum
| media            =
| systeemvereisten =
| voorloper        =
| uitbreiding      =
| verzamelpakket   =
| vervolg          =
| website          =
| portaal          =
}}

'''John Elway's Quarterback''' is een [[computerspel]] dat werd ontwikkeld door [[Leland Corporation]] en werd uitgegeven door [[Melbourne House]]. Het spel kwam in 1987 uit als [[arcadespel]]. Hierna volgende verschillende [[homecomputer]]s. Bij het spel kan [[American football]] gespeeld worden. Het speelveld wordt van bovenaf getoond. Het spel spel werd onderschreven door American Footbalspeler [[John Elway]]. Het spel is Engelstalig.

== Platforms ==
{| class="wikitable"
! Jaar
! Platform
|-
|1987 || Arcade
|-
|1988 || Commodore 64, PC Booter
|-
|1989 || NES
|-
|1990 || Amstrad CPC, ZX Spectrum
|}

{{Appendix|2=
* {{Link MobyGames|id=john-elways-quarterback}}
* {{en}} [http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0013405 Info op www.worldofspectrum.org]
* {{en}} [https://www.arcade-museum.com/game_detail.php?game_id=8237 Info op www.arcade-museum.com]
}}

[[Categorie:Computerspel uit 1987]]
[[Categorie:Actiespel]]
[[Categorie:Sportspel]]
[[Categorie:Arcadespel]]
[[Categorie:Amstrad CPC-spel]]
[[Categorie:Commodore 64-spel]]
[[Categorie:Nintendo Entertainment System-spel]]
[[Categorie:ZX Spectrum-spel]]

title: John Elway's Quarterback

Ontwikkelaar: Leland Corporation · Rare (NES)

Uitgever: Virgin Games · Tradewest (NES) · Melbourne House (PC Booter)

Genre: Actiespel, sportspel

Spelmodus: Singleplayer

Portaal: Computerspellen


text:
# Favartia (Pygmaepterys) maraisi
Favartia (Pygmaepterys) maraisi is een slakkensoort uit de familie van de Muricidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Vokes.

title: Favartia (Pygmaepterys) maraisi

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = ''Favartia (Pygmaepterys) maraisi''
| naam = ''Favartia (Pygmaepterys) maraisi''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Neogastropoda]]
| familie = [[Muricidae]]
| geslacht = ''[[Favartia]]''
| w-naam = ''Favartia (Pygmaepterys) maraisi''
| auteur = Vokes
| datum = 1978
| haakjes = ja
| commons =
| species =
| worms = 408026
}}
'''''Favartia (Pygmaepterys) maraisi''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Muricidae]].<ref>Houart, R. (2012). <i>Favartia (Pygmaepterys) maraisi</i> (Vokes, 1978). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=408026</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Vokes.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Favartia|maraisi]]

title: Favartia (Pygmaepterys) maraisi

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Clade: Neogastropoda

Familie: Muricidae

Geslacht: Favartia

title: Soort


text:
# Orecta lycidas
Orecta lycidas is een vlinder uit de familie van de pijlstaarten (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1875 gepubliceerd door Jean Baptiste Boisduval.

title: Orecta lycidas

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Orecta lycidas''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Orecta_lycidas_lycidas_BMNHE813883_female_up.jpg
| afbeeldingtekst = ''Orecta lycidas'' ♀
| familie = [[Pijlstaarten|Sphingidae]] (Pijlstaarten)
| geslacht = ''[[Orecta]]''
| w-naam = ''Orecta lycidas''
| auteur = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]]
| datum = 1875
| haakjes = ja
}}

'''''Orecta lycidas''''' is een [[Vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[pijlstaarten]] (Sphingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1875 gepubliceerd door [[Jean Baptiste Boisduval]].

[[Categorie:Pijlstaarten]]

title: Orecta lycidas

Familie: Sphingidae (Pijlstaarten)

Geslacht: Orecta

title: Soort


text:
# Dawson-eiland
Dawson-eiland (Spaans: Isla Dawson) is een eiland in de regio Patagonië in het zuiden van Chili. De oppervlakte van het eiland is circa 1290 km2 en het behoort tot de archipel Vuurland. Op het eiland bevinden zich de plaatsen Puerto Harris, Puerto San Antonio en Puerto Almeida.

## Geschiedenis
Het eiland werd van oudsher onder andere bewoond door de Selknam. Eind 19e eeuw kregen Italiaanse Salesiaanse broeders van de Chileense overheid toestemming om op het eiland onder meer onderwijs te geven. Tegenwoordig staat er nog een monument op het eiland dat daaraan herinnert.
Na de militaire staatsgreep van Augusto Pinochet in 1973 werd het eiland gebruikt om communistische tegenstanders gevangen te houden. Volgens een rapport van het Rode Kruis uit 1974 werden er 99 mensen gevangen gehouden. Andere rapporten spraken van circa 400 personen.

title: Dawson-eiland

wikitext:
{{Infobox eiland
| naam        = Dawson-eiland
| groep       =
| land        = [[Chili]]
| vlag        =
| vlagartikel =
| wapen       =
| wapenartikel=
| provincie   =
| regio       = [[Magallanes y la Antártica Chilena]]
| locatie     =
| hoofdplaats =
| km2         = 1290
| omtrek      =
| lengte      =
| breedte     =
| hoogste punt=
| inwoners    = 301
| census      = 2002
| mapname     = Chili
| lat_deg     = 53
| lat_min     = 58
| lat_sec     = 12
| lat_dir     = S
| lon_deg     = 70
| lon_min     = 34
| lon_sec     = 48
| lon_dir     = W
| detailkaart =  Chile Dawson Island.png
| detailkaartbijschrift =
| image       =
| caption     =
}}
'''Dawson-eiland''' (Spaans: ''Isla Dawson'') is een [[eiland]] in de regio [[Patagonië]] in het zuiden van [[Chili]]. De oppervlakte van het eiland is circa 1290 km2 en het behoort tot de archipel [[Vuurland]]. Op het eiland bevinden zich de plaatsen ''Puerto Harris'', ''Puerto San Antonio'' en ''Puerto Almeida''.

==Geschiedenis==
Het eiland werd van oudsher onder andere bewoond door de [[Selknam]]. Eind 19e eeuw kregen Italiaanse [[Salesianen van Don Bosco|Salesiaanse]] broeders van de Chileense overheid toestemming om op het eiland onder meer onderwijs te geven. Tegenwoordig staat er nog een monument op het eiland dat daaraan herinnert.

Na de militaire [[staatsgreep]] van [[Augusto Pinochet]] in 1973 werd het eiland gebruikt om [[communisme|communistische]] tegenstanders gevangen te houden. Volgens een rapport van het [[Rode Kruis]] uit 1974 werden er 99 mensen gevangen gehouden. Andere rapporten spraken van circa 400 personen.

{{Appendix|2=
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Dawson Island|oldid=426409253|datum=20110515|sectie=}}
}}
{{coor title dms|53|58|12|S|70|34|48|W|scale:400000_region:CL}}

[[Categorie:Chileens eiland in de Grote Oceaan]]

title: Locatie

Land: Chili

Regio: Magallanes y la Antártica Chilena

title: Algemeen

title: Detailkaart

Detailkaart: Kaart van Dawson-eiland

Portaal: Zuid-Amerika