text:
# John Woodward
John Woodward (Derbyshire, 1 mei 1665 - 25 april 1728) was een Engels natuurvorser, botanicus en geoloog.

## Levensloop
Op 16-jarige leeftijd begon Woodward in Londen medicijnen te studeren bij Peter Barwick, de lijfarts van de Engelse koning Charles II. In 1692 werd Woordward hoogleraar aan het Gresham College. Het jaar daarop werd hij tot fellow of the Royal Society gekozen. In 1695 werd hij Doctor of Medicine en in 1702 werd hij tot fellow van het Royal College of Physicians gekozen. Na zijn dood in 1728 werd hij in Westminster Abbey begraven.

## Wetenschappelijk werk
Hoewel hij opgeleid was als medicus, is Woodward vooral bekend geworden om zijn studie van planten, fossielen, gesteenten en mineralen. Zijn interesse in mineralen werd gewekt toen hij in 1688 enkele vond in een bouwput in Londen. Tijdens bezoeken aan Gloucestershire werd zijn aandacht getrokken door fossielen en hij begon deze ook te verzamelen. Hij schreef een catalogus waarin hij zijn mineralen, fossielen en gesteenten classificeerde op een nauwkeurige manier waarmee hij zijn tijd vooruit was.
Woodward gebruikte zijn waarnemingen van gesteenten en mineralen om theorieën te ontwikkelen over het ontstaan en de geschiedenis van de Aarde. Hij concludeerde dat de Aarde bestaat uit strata van gesteenten, die als schillen om de planeet heen liggen en (vanwege de grote hoeveelheden fossiele schelpen die hij vond) door de zee gevormd moesten zijn. Om deze oorsprong in de zee te verklaren bedacht hij dat het binnenste van de Aarde uit water moest bestaan, dat op bepaalde momenten door de lagen gesteenten heen breekt waarna nieuwe gesteenten vormen. Woodward kan daarom zowel als een neptunist als een catastrofist beschouwd worden.
Woodward publiceerde in 1695 zijn ideeën over de vorming van de Aarde in An Essay toward a Natural History of the Earth and Terrestrial Bodies, especially minerals. Zijn ideeën over de vorming van gesteenten waren onderwerp van een satire van John Arbuthnot, waarin Arbuthnot Woodwards Aristoteliaanse methode ridiculiseerde.
In 1699 publiceerde Woodward een experiment met de plant aarmunt. Hij had ontdekt dat planten die in gedestilleerd water gezet werden minder goed groeiden dan als ze in ongedestilleerd water werden gezet.

## Nalatenschap
In zijn testament stipuleerde Woodward dat uit zijn nalatenschap jaarlijks £150 opzij gezet moest worden om een leerstoel aan de University of Cambridge te creëren. De betreffende hoogleraar wordt de Woodwardian Professor of Geology genoemd, die colleges moet geven in onderwerpen die in Woodwards "An Essay toward a Natural History of the Earth and Terrestrial Bodies..." aan bod kwamen.
- Bibsys: 1083468
- Biblioteca Nacional de España: XX1765867
- Bibliothèque nationale de France: cb123955530 (data)
- Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya: 981058529071906706
- Gemeinsame Normdatei: 119487683
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 0899 8520
- Library of Congress Control Number: n85195843
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: ola2014844188
- Nationale bibliotheek van Australië: 35716347
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007455106705171
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 069280177
- Istituto Centrale per il Catalogo Unico: CFIV150616
- SNAC: w6gq9rpw
- Système universitaire de documentation: 197898130
- Trove: 1055260
- Virtual International Authority File: 50037252
- WorldCat: E39PBJrrvphVBP3g7YHWxgVt8C

title: John Woodward

wikitext:
[[Bestand:John Woodward.jpg|thumb|250px|John Woodward]]
'''John Woodward''' ([[Derbyshire]], [[1 mei]] [[1665]] - [[25 april]] [[1728]]) was een [[Engeland|Engels]] [[natuurlijke historie|natuurvorser]], [[botanicus]] en [[geologie|geoloog]].

==Levensloop==
Op 16-jarige leeftijd begon Woodward in [[Londen]] [[geneeskunde|medicijnen]] te studeren bij [[Peter Barwick]], de [[lijfarts]] van de Engelse koning [[Karel II van Engeland|Charles II]]. In 1692 werd Woordward [[hoogleraar]] aan het [[Gresham College]]. Het jaar daarop werd hij tot [[fellow of the Royal Society]] gekozen. In 1695 werd hij [[Doctor of Medicine]] en in 1702 werd hij tot fellow van het [[Royal College of Physicians]] gekozen. Na zijn dood in 1728 werd hij in [[Westminster Abbey]] begraven.

==Wetenschappelijk werk==
Hoewel hij opgeleid was als medicus, is Woodward vooral bekend geworden om zijn studie van [[planten]], [[fossiel]]en, [[gesteente]]n en [[Mineraal (geologie)|mineralen]]. Zijn interesse in mineralen werd gewekt toen hij in 1688 enkele vond in een bouwput in Londen. Tijdens bezoeken aan [[Gloucestershire]] werd zijn aandacht getrokken door fossielen en hij begon deze ook te verzamelen. Hij schreef een [[catalogus]] waarin hij zijn mineralen, fossielen en gesteenten classificeerde op een nauwkeurige manier waarmee hij zijn tijd vooruit was.

Woodward gebruikte zijn waarnemingen van gesteenten en mineralen om theorieën te ontwikkelen over het ontstaan en de [[geschiedenis van de Aarde]]. Hij concludeerde dat de Aarde bestaat uit [[laag (stratigrafie)|strata]] van gesteenten, die als schillen om de planeet heen liggen en (vanwege de grote hoeveelheden fossiele schelpen die hij vond) door de zee gevormd moesten zijn. Om deze oorsprong in de zee te verklaren bedacht hij dat het binnenste van de Aarde uit water moest bestaan, dat op bepaalde momenten door de lagen gesteenten heen breekt waarna nieuwe gesteenten vormen. Woodward kan daarom zowel als een [[neptunisme|neptunist]] als een [[catastrofisme|catastrofist]] beschouwd worden.

Woodward [[wetenschappelijke publicatie|publiceerde]] in 1695 zijn ideeën over de vorming van de Aarde in ''An Essay toward a Natural History of the Earth and Terrestrial Bodies, especially minerals''. Zijn ideeën over de vorming van gesteenten waren onderwerp van een [[satire]] van [[John Arbuthnot]], waarin Arbuthnot Woodwards [[Aristoteles|Aristoteliaanse]] methode ridiculiseerde.<ref>{{en}}[[John Arbuthnot|Arbuthnot, J.]], 1697: An examination of Dr. Woodward's account of the deluge, &c. with a comparison between Steno's philosophy and the doctor's, in the case of marine bodies dug out of the earth.</ref>

In 1699 publiceerde Woodward een experiment met de plant [[aarmunt]]. Hij had ontdekt dat planten die in [[destillatie|gedestilleerd]] water gezet werden minder goed groeiden dan als ze in ongedestilleerd water werden gezet.

==Nalatenschap==
In zijn testament stipuleerde Woodward dat uit zijn nalatenschap jaarlijks [[Pound sterling|£]]150 opzij gezet moest worden om een [[leerstoel]] aan de [[University of Cambridge]] te creëren. De betreffende hoogleraar wordt de [[Woodwardian Professor of Geology]] genoemd, die [[college (universiteit)|colleges]] moet geven in onderwerpen die in Woodwards "''An Essay toward a Natural History of the Earth and Terrestrial Bodies...''" aan bod kwamen.

{{Appendix|1=alles|2=
'''Publicaties:'''
* {{Bronvermelding Encyclopædia Britannica 1911}}
* {{en}}Woodward, J., 1695: ''An Essay toward a Natural History of the Earth and Terrestrial Bodies, especially minerals, &c.''
* {{en}}Woodward, J., 1696: ''Brief Instructions for making Observations in all Parts of the World''
* {{en}}Woodward, J., 1699: ''Some Thoughts and Experiments concerning Vegetation''
* {{en}}Woodward, J., 1728 & 1729 (2 volumes): ''An Attempt towards a Natural History of the Fossils of England''
'''Referenties:'''
{{references}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Woodward, John}}
[[Categorie:18e-eeuws geoloog]]
[[Categorie:Brits botanicus]]
[[Categorie:Brits geoloog]]


text:
# Giuseppe Di Grande
Giuseppe Di Grande (Syracuse, 7 september 1973) is een voormalig Italiaans wielrenner die bekend stond als een goede klimmer.

## Carrière
Giuseppe Di Grande was zeer sterk bergop, wat de Italiaan een eerste keer etaleerde tijdens de Ronde van Italië 1997 toen hij de bergetappe van La Spezia naar Varazze in de regio Ligurië op zijn naam schreef. Bovendien werd Di Grande dat jaar zevende in het eindklassement. In 1998 werd Giuseppe Di Grande negende in het eindklassement van de Ronde van Frankrijk 1998, berucht vanwege de Festina-dopingaffaire. Marco Pantani won die gecontesteerde Tour. Daniele Nardello, zijn landgenoot bij de Italiaanse succesploeg Mapei, eindigde in het eindklassement vlak achter hem. In 2000 reed Di Grande zelf bij de in 1998 uit de Tour gezette Festina-ploeg. Veel succes heeft de transfer hem evenwel niet opgeleverd.
In de Ronde van Italië van 2001 werd Di Grande betrapt op het gebruik van doping. Di Grande werd daarvoor in 2006 een half jaar geschorst, maar hij kon direct daarna bij de Miche-wielerploeg terugkeren in het professionele wielrennen. Het was al zijn tweede onderbreking van het wielrennen. In 2003 had hij een jaar niet gekoerst vanwege een depressie.

## Erelijst
1995
- Baby Giro

1997
- etappe in de Ronde van Romandië
- etappe in de Ronde van Italië

1998
- 9e in eindklassement Ronde van Frankrijk 1998
- 3e in jongerenklassement Ronde van Frankrijk

## Resultaten in voornaamste wedstrijden
| Jaar | Ronde van Italië | Ronde van Frankrijk | Ronde van Spanje |
| ---- | ---------------- | ------------------- | ---------------- |
| 1996 | 26e              |                     |                  |
| 1997 | 7e (1)           |                     |                  |
| 1998 |                  | 9e                  | opgave           |
| 1999 | 17e              |                     |                  |
| 2000 |                  |                     | opgave           |
| 2001 | opgave           |                     |                  |
| 2002 |                  |                     | opgave           |

| Jaar | Milaan-San Remo | Luik-Bast.‑Luik | Clásica San Sebastián | Rund um den Henninger-Turm |
| ---- | --------------- | --------------- | --------------------- | -------------------------- |
| 1996 |                 |                 |                       |                            |
| 1997 |                 |                 |                       | 5e                         |
| 1998 |                 |                 | 10e                   |                            |
| 1999 |                 |                 |                       |                            |
| 2000 | 24e             | 42e             |                       |                            |
| 2001 |                 |                 |                       |                            |
| 2002 | 18e             |                 |                       |                            |

wikiname: nlwiki

title: Giuseppe Di Grande

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox wielrenner
| naam = Giuseppe Di Grande
| volledigenaam =
| afbeelding =
| afbbreedte =
| onderschrift =
| bijnaam =
| geboortedatum = 7 september 1973
| geboortestad = {{IT-VLAG}} [[Syracuse (Italië)|Syracuse]]
| geboorteland = [[Italië]]
| sterfdatum =
| sterfstad =
| sterfland =
| lengte  =
| gewicht =
| ploeg =
| discipline = Weg
| specialisatie = Klimmer, klassementsrenner
| jaren = 1995
1996 - 1997
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004
2005

2006
2007
| ploegen = [[Mapei (wielerploeg)|Mapei-GB]] (stagiair)
 [[Mapei-GB]]
 [[Mapei-Bricobi]]
 [[Mapei-Quick Step]]
 [[Festina (wielerploeg)|Festina]]
 [[Tacconi Sport|Tacconi Sport-Vini Caldirola]]
 [[Alexia Alluminio|Index-Alexia Alluminio]] tot 04-07
geen ploeg
 [[Mobilvetta Design|Formaggi Pinzolo Fiavè]]
 [[Team Universal Caffé|Team Universal Caffé-Styloffice]]
 [[Miche (wielerploeg)|Miche]] vanaf 01-06
 [[Miche-Guerciotti|Miche]] tot juni
| msrplaats = 18
| msrjaar = 2002
| frplaats = 9
| frjaar = 1998
| itplaats = 7
| itjaar = 1997
| itetappes = 1
}}
'''Giuseppe Di Grande''' ([[Syracuse (Italië)|Syracuse]], [[7 september]] [[1973]]) is een voormalig [[Italië|Italiaans]] [[wegwielrennen|wielrenner]] die bekend stond als een goede [[Klimmer (wielrennen)|klimmer]].

== Carrière ==
Giuseppe Di Grande was zeer sterk bergop, wat de Italiaan een eerste keer etaleerde tijdens de [[Ronde van Italië 1997]] toen hij de bergetappe van [[La Spezia (stad)|La Spezia]] naar [[Varazze]] in de regio [[Ligurië]] op zijn naam schreef. Bovendien werd Di Grande dat jaar zevende in het eindklassement. In 1998 werd Giuseppe Di Grande negende in het eindklassement van de [[Ronde van Frankrijk 1998]], berucht vanwege de [[Festina-affaire|Festina-dopingaffaire]]. [[Marco Pantani]] won die gecontesteerde Tour. [[Daniele Nardello]], zijn landgenoot bij de Italiaanse succesploeg [[Mapei (wielerploeg)|Mapei]], eindigde in het eindklassement vlak achter hem. In 2000 reed Di Grande zelf bij de in 1998 uit de Tour gezette [[Festina (wielerploeg)|Festina]]-ploeg. Veel succes heeft de transfer hem evenwel niet opgeleverd.

In de Ronde van Italië van 2001 werd Di Grande betrapt op het gebruik van [[doping]]. Di Grande werd daarvoor in [[2006]] een half jaar geschorst, maar hij kon direct daarna bij de [[Miche (wielerploeg)|Miche]]-wielerploeg terugkeren in het professionele wielrennen. Het was al zijn tweede onderbreking van het wielrennen. In 2003 had hij een jaar niet gekoerst vanwege een [[klinische depressie|depressie]].

==Erelijst==
{{Palmares start|1}}
'''1995'''
* [[Girobio|Baby Giro]]
'''1997'''
* etappe in de [[Ronde van Romandië (mannen)|Ronde van Romandië]]
* etappe in de [[Ronde van Italië]]
'''1998'''
* 9e in eindklassement [[Ronde van Frankrijk 1998]]
* 3e in [[jongerenklassement (Ronde van Frankrijk)|jongerenklassement Ronde van Frankrijk]]
{{Palmares eind}}

== Resultaten in voornaamste wedstrijden ==
{| class="vatop"
|
{{Tabelkop grote wielerrondes}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1996|giro=26}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1997|giro=7|ge=1}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1998|tour=9|vuelta=X}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=1999|giro=17}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=2000|vuelta=X}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=2001|giro=X}}
{{Tabelrij grote wielerrondes|jaar=2002|vuelta=X}}
|}(*) tussen haakjes aantal individuele etappe-overwinningen
|{{Tabel wielerklassiekers
|jaar1=1996
|jaar2=1997|wedy2=5
|jaar3=1998|wedx3=10
|jaar4=1999
|jaar5=2000|msr5=24|lbl5=42
|jaar6=2001
|jaar7=2002|msr7=18
|msr=ja|lbl=ja|wedxnaam=Clásica San Sebastián|wedynaam=Rund um den Henninger-Turm
}}
|}

==Externe links==
* {{Standaardlinks wielrenner|commons=no}}
* [http://www.dewielersite.net/db2/wielersite/coureurploegfiche.php?coureurid=8255 De Wielersite]{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }}
* [https://web.archive.org/web/20060831005232/http://sport.paginablog.nl/sport/2005/10/voorwaardelijke_celstraffen_vo.html Sport.paginablog], ''Voorwaardelijke celstraffen voor Frigo, Elli en Di Grande'', [[25 oktober]] [[2005]].
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070927025920/http://www.velo-club.net/article.php?sid=14427 Vélo-club], ''Giuseppe di Grande retrouve la compétition'', [[14 november]] [[2003]].
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20070927002356/http://www.world-of-cycling.com/sites/riders/italien/di_grande_giuseppe.htm World of Cycling]

{{Navigatie selectie wielerploeg|inhoud= <big>'''Wielerploegen van Giuseppe Di Grande'''</big>
{{Navigatie selectie wielerploeg/Mapei-GB 1995}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Mapei-GB 1996}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Mapei-GB-Latexco 1997}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Mapei-Bricobi 1998}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Mapei–Quick-Step 1999}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Festina 2000}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Tacconi Sport 2001}}
{{Navigatie selectie wielerploeg/Index-Alexia 2002}}
'''''2003: Geen ploeg'''''
{{Navigatie selectie wielerploeg/Formaggi Pinzolo Fiavè Trentino 2004}}
}}

[[Categorie:Italiaans wielrenner|Di Grande, Giuseppe]]

title: Persoonlijke informatie

Geboortedatum: 7 september 1973

Geboorteplaats: Syracuse, Italië

title: Sportieve informatie

Discipline(s): Weg

Specialisatie(s): Klimmer, klassementsrenner

title: Ploegen

Mapei-GB (stagiair) · Mapei-GB · Mapei-Bricobi · Mapei-Quick Step · Festina · Tacconi Sport-Vini Caldirola · Index-Alexia Alluminio tot 04-07 · geen ploeg · Formaggi Pinzolo Fiavè · Team Universal Caffé-Styloffice · Miche vanaf 01-06 · Miche tot juni

title: Beste prestaties

Ronde van Italië: 7e (1997) · 1 etappezege

Portaal: Wielersport


text:
# Felipe Nasr
Luiz Felipe de Oliveira Nasr (Brasilia, 21 augustus 1992) is een Braziliaans autocoureur.

## Carrière

### Karting
Nasr begon zijn autosportcarrière in het karting in Brazilië op 7-jarige leeftijd. Tussen 2000 en 2007 won hij meerdere kampioenschappen in Brazilië.

### Formule BMW
Nasr maakte zijn eenzittersdebuut in de laatste ronde van de Formule BMW Americanas in 2008 op Interlagos in het voorprogramma van de Grand Prix van Brazilië, waarbij hij in de tweede race als derde eindigde.
Hij stapte over naar de Formule BMW Europa voor het team EuroInternational. Hij eindigde in 14 van de 16 races in de top twee en won de titel met 104 punten verschil van teamgenoot Daniel Juncadella.

### Formule 3
In 2010 stapte Nasr over naar het Britse Formule 3-kampioenschap voor het team Räikkönen Robertson Racing met als teamgenoten Carlos Huertas en Daisuke Nakajima. Naast dat hij voor het team heeft getekend, is hij ook ingeschreven voor de Robertson Management, de organisatie die de carrière van Formule 1-coureur Kimi Räikkönen beheert.
In 2011 reed Nasr ook in de Britse Formule 3, maar stapte over naar het team Carlin Motorsport. Hij won het kampioenschap met 7 overwinningen en 81 punten verschil op de nummer twee Kevin Magnussen. Door deze prestatie mocht hij ook deelnemen aan de Rolex 24 at Daytona Challenge. Hij werd hier met zijn teamgenoten Jorge Goncalvez, Michael McDowell en Gustavo Yacamán derde.
In 2012 reed Nasr de laatste twee races van de Formule 3 Euroseries voor het team Carlin als voorbereiding op de Grand Prix van Macau, waar hij vijfde werd.

### GP2
In 2012 stapte Nasr over naar de GP2, waar hij ging rijden voor het team DAMS naast Davide Valsecchi. Hij behaalde hier vier podiumplaatsen en eindigde met 95 punten als tiende in het kampioenschap, terwijl Valsecchi de titel won.
In 2013 stapte Nasr over naar het GP2-team van Carlin naast Jolyon Palmer. Hoewel hij geen overwinningen behaalde, eindigde hij met zes podiumplaatsen en 154 punten achter Fabio Leimer, Sam Bird en James Calado als vierde in het kampioenschap.
In 2014 blijft Nasr bij Carlin in de GP2 rijden, waar hij nu Julian Leal als teamgenoot krijgt.

### Formule 1
Met de overstap van landgenoot Felipe Massa van Ferrari naar Williams F1 ging de deur naar de Formule 1 open. In 2014 is Felipe Nasr test- en reservecoureur bij Williams. In de Grand Prix van Bahrein maakte hij zijn debuut in een vrijdagtraining in de Formule 1. Op 6 november 2014 werd bekend dat Nasr in 2015 zijn Formule 1-debuut maakt bij het team Sauber, waar hij naast Marcus Ericsson gaat rijden.

## Formule 1-carrière
| Jaar/Jaren    | Team   |
| ------------- | ------ |
| 2015 t/m 2016 | Sauber |

|                       | 2015 | 2016 | Totaal |
| --------------------- | ---- | ---- | ------ |
| Aantal races          | 19   | 21   | 40     |
| Aantal zeges          | 0    | 0    | 0      |
| Aantal pole-positions | 0    | 0    | 0      |
| Aantal snelste ronden | 0    | 0    | 0      |
| Aantal podiumplaatsen | 0    | 0    | 0      |
| Aantal WK-punten      | 27   | 2    | 29     |
| Eindstand WK          | 13   | 17   |        |

### Totale Formule 1-resultaten
| Seizoen | Inschrijving            | Chassis       | Motor                         | 1      | 2      | 3      | 4      | 5      | 6       | 7      | 8      | 9       | 10     | 11     | 12      | 13     | 14      | 15     | 16      | 17      | 18     | 19     | 20    | 21     | Pos | Punten |
| ------- | ----------------------- | ------------- | ----------------------------- | ------ | ------ | ------ | ------ | ------ | ------- | ------ | ------ | ------- | ------ | ------ | ------- | ------ | ------- | ------ | ------- | ------- | ------ | ------ | ----- | ------ | --- | ------ |
| 2014    | Williams Martini Racing | Williams FW36 | Mercedes PU106A Hybrid 1.6 V6 | AUS    | MAL    | BHR TC | CHN TC | SPA TC | MON     | CAN    | OOS    | GBR     | DUI    | HON    | BEL     | ITA    | SIN     | JPN    | RUS     | VST TC  | BRA TC | ABU    |       |        | -   | -      |
| 2015    | Sauber F1 Team          | Sauber C34    | Ferrari 059/4 V6              | AUS 5  | MAL 12 | CHN 8  | BHR 12 | SPA 12 | MON 9   | CAN 16 | OOS 11 | GBR DNS | HON 11 | BEL 11 | ITA 13  | SIN 10 | JPN 20  | RUS 6  | VST 9   | MEX DNF | BRA 13 | ABU 15 |       |        | 13  | 27     |
| 2016    | Sauber F1 Team          | Sauber C35    | Ferrari 061 V6                | AUS 15 | BHR 14 | CHN 20 | RUS 16 | SPA 14 | MON DNF | CAN 18 | EUR 12 | OOS 13  | GBR 15 | HON 17 | DUI DNF | BEL 17 | ITA DNF | SIN 13 | MAL DNF | JPN 19  | VST 15 | MEX 15 | BRA 9 | ABU 16 | 17  | 2      |

title: Felipe Nasr

wikitext:
{{Infobox F1-rijder
| naam                = Felipe Nasr
| afbeelding          = Felipe Nasr 2015 Malaysia.jpg
| onderschrift        = Felipe Nasr in 2015.
| nationaliteit       = {{BR}}
| geboortedatum       = [[21 augustus]] [[1992]]
| geboorteplaats      = [[Brasilia]]
| jaren               = [[Formule 1 in 2015|2015]] - [[Formule 1 in 2016|2016]]
| wagennummer         = 12
| teams               = [[Sauber]]
| races               = 40 (39 starts)
| kampioenschap       =
| winst               =
| podia               =
| punten              = 29
| pole                =
| snelsteronde        =
| eerste              = [[Grand Prix Formule 1 van Australië 2015|Australië 2015]]
| eerstewinst         =
| laatstewinst        =
| laatste             = [[Grand Prix Formule 1 van Abu Dhabi 2016|Abu Dhabi 2016]]
}}

'''Luiz Felipe de Oliveira Nasr''' ([[Brasilia]], [[21 augustus]] [[1992]]) is een [[Brazilië|Braziliaans]] [[autocoureur]].

==Carrière==
===Karting===
Nasr begon zijn [[autosport]]carrière in het [[karting]] in Brazilië op 7-jarige leeftijd. Tussen [[2000]] en [[2007]] won hij meerdere kampioenschappen in Brazilië.<ref name="introducing">{{cite journal | year = [[2009]] | month = [[27 augustus]] | title = Introductie Luiz Felipe Nasr | journal = [[Autosport (magazine)|Autosport]] | volume = 197 | issue = 9 | pages = p. 59}}</ref>

===Formule BMW===
Nasr maakte zijn eenzittersdebuut in de laatste ronde van de [[Formule BMW|Formule BMW Americanas]] in [[2008]] op [[Autódromo José Carlos Pace|Interlagos]] in het voorprogramma van de [[Grand Prix Formule 1 van Brazilië 2008|Grand Prix van Brazilië]], waarbij hij in de tweede race als derde eindigde.<ref name="introducing"/>

Hij stapte over naar de [[Formule BMW|Formule BMW Europa]] voor het team [[EuroInternational]]. Hij eindigde in 14 van de 16 races in de top twee en won de titel met 104 punten verschil van teamgenoot [[Daniel Juncadella]].

===Formule 3===
In [[2010]] stapte Nasr over naar het [[Britse Formule 3-kampioenschap]] voor het team [[Double R Racing|Räikkönen Robertson Racing]] met als teamgenoten [[Carlos Huertas]] en [[Daisuke Nakajima]].<ref>{{cite journal | last = Freeman | first = Glenn | date = [[14 januari]] [[2010]] | title = Pit & Paddock: Nasr naar zitje Double R in Britse Formule 3 | journal = [[Autosport (magazine)|Autosport]] | volume = 199 | issue = 2 | page = p. 25}}</ref> Naast dat hij voor het team heeft getekend, is hij ook ingeschreven voor de Robertson Management, de organisatie die de carrière van [[Formule 1]]-coureur [[Kimi Räikkönen]] beheert.<ref>{{cite news | last = Beer | first = Matt | title = Robertsons manager van Nasr's carrière | publisher = [[Haymarket Group|Haymarket Publications]] | work = autosport.com | url = https://www.autosport.com/news/report.php/id/81011 | date = [[21 januari]] 2010 | accessdate = [[16 februari]] [[2012]]}}</ref>

In [[2011]] reed Nasr ook in de Britse Formule 3, maar stapte over naar het team [[Carlin Motorsport]]. Hij won het kampioenschap met 7 overwinningen en 81 punten verschil op de nummer twee [[Kevin Magnussen]]. Door deze prestatie mocht hij ook deelnemen aan de [[24 uur van Daytona|Rolex 24 at Daytona Challenge]]. Hij werd hier met zijn teamgenoten [[Jorge Goncalvez]], [[Michael McDowell]] en [[Gustavo Yacamán]] derde.

In 2012 reed Nasr de laatste twee races van de [[Formule 3 Euroseries]] voor het team Carlin als voorbereiding op de [[Grand Prix van Macau]], waar hij vijfde werd.

===GP2===
In [[GP2-seizoen 2012|2012]] stapte Nasr over naar de [[GP2 Series|GP2]], waar hij ging rijden voor het team [[Driot-Arnoux Motorsport|DAMS]] naast [[Davide Valsecchi]].<ref>{{cite news | title = Felipe Nasr naar DAMS | publisher = [[GP2 Series]] | work = gp2series.com | url = http://www.gp2series.com/News-Room/News/2012/02_February/Felipe-Nasr-joins-DAMS/ | date = 16 februari 2012 | accessdate = 16 februari 2012}}</ref> Hij behaalde hier vier podiumplaatsen en eindigde met 95 punten als tiende in het kampioenschap, terwijl Valsecchi de titel won.

In [[GP2-seizoen 2013|2013]] stapte Nasr over naar het GP2-team van Carlin naast [[Jolyon Palmer]]. Hoewel hij geen overwinningen behaalde, eindigde hij met zes podiumplaatsen en 154 punten achter [[Fabio Leimer]], [[Sam Bird]] en [[James Calado]] als vierde in het kampioenschap.

In [[GP2-seizoen 2014|2014]] blijft Nasr bij Carlin in de GP2 rijden, waar hij nu [[Julian Leal]] als teamgenoot krijgt.

[[Bestand:Felipe Nasr 2015 Malaysia FP3.jpg|thumb|right|250px|Nasr in de f1.]]

===Formule 1===
Met de overstap van landgenoot [[Felipe Massa]] van [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] naar [[Williams F1]] ging de deur naar de [[Formule 1]] open. In [[2014]] is Felipe Nasr test- en reservecoureur bij Williams. In de [[Grand Prix Formule 1 van Bahrein 2014|Grand Prix van Bahrein]] maakte hij zijn debuut in een vrijdagtraining in de Formule 1. Op 6 november 2014 werd bekend dat Nasr in [[Formule 1 in 2015|2015]] zijn Formule 1-debuut maakt bij het team [[Sauber]], waar hij naast [[Marcus Ericsson]] gaat rijden.<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/318586/nasr-troeft-van-der-garde-af-voor-tweede-sauber-stoeltje/ Nasr troeft Van der Garde af voor tweede Sauber-stoeltje]</ref>

==Formule 1-carrière==
{| class="wikitable"
!Jaar/Jaren
!Team
|-
| 2015 t/m 2016 || [[Sauber]]
|}

{| class="wikitable"
!
!2015
!2016
!Totaal
|-
| Aantal races ||19 ||21 ||40
|-
| Aantal zeges ||0 ||0 ||0
|-
| Aantal pole-positions ||0 ||0 ||0
|-
| Aantal snelste ronden ||0 ||0 ||0
|-
| Aantal podiumplaatsen ||0 ||0 ||0
|-
| Aantal WK-punten ||27 ||2 ||29
|-
| Eindstand WK ||13 ||17
|}

=== Totale Formule 1-resultaten ===
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%"
! Seizoen
! Inschrijving
! Chassis
! Motor
! 1
! 2
! 3
! 4
! 5
! 6
! 7
! 8
! 9
! 10
! 11
! 12
! 13
! 14
! 15
! 16
! 17
! 18
! 19
! 20
! 21
! Pos
! Punten
|-
| [[Formule 1 in 2014|2014]]
| [[Williams F1|Williams Martini Racing]]
| [[Williams F1|Williams]] [[Williams FW36|FW36]]
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106A Hybrid 1.6 [[V-motor|V6]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Australië 2014|AUS]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Maleisië 2014|MAL]]
|bgcolor="#f0f8ff"| [[Grand Prix Formule 1 van Bahrein 2014|BHR]]
TC
|bgcolor="#f0f8ff"| [[Grand Prix Formule 1 van China 2014|CHN]]
TC
|bgcolor="#f0f8ff"|  [[Grand Prix Formule 1 van Spanje 2014|SPA]]
TC
| [[Grand Prix Formule 1 van Monaco 2014|MON]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Canada 2014|CAN]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Oostenrijk 2014|OOS]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Groot-Brittannië 2014|GBR]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Duitsland 2014|DUI]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Hongarije 2014|HON]]
| [[Grand Prix Formule 1 van België 2014|BEL]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Italië 2014|ITA]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Singapore 2014|SIN]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Japan 2014|JPN]]
| [[Grand Prix Formule 1 van Rusland 2014|RUS]]
|bgcolor="#f0f8ff"| [[Grand Prix Formule 1 van de Verenigde Staten 2014|VST]]
TC
|bgcolor="#f0f8ff"| [[Grand Prix Formule 1 van Brazilië 2014|BRA]]
TC
| [[Grand Prix Formule 1 van Abu Dhabi 2014|ABU]]
|
|
|style="background:#efefef"| '''-'''
|style="background:#efefef"| '''-'''
|-
| [[Formule 1 in 2015|2015]]
| [[Sauber|Sauber F1 Team]]
| [[Sauber]] [[Sauber C34|C34]]
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] 059/4 [[V-motor|V6]]
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van Australië 2015|AUS]]
5
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Maleisië 2015|MAL]]
12
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van China 2015|CHN]]
8
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Bahrein 2015|BHR]]
12
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Spanje 2015|SPA]]
12
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van Monaco 2015|MON]]
9
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Canada 2015|CAN]]
16
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Oostenrijk 2015|OOS]]
11
|bgcolor="#ffffff"| [[Grand Prix Formule 1 van Groot-Brittannië 2015|GBR]]
DNS
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Hongarije 2015|HON]]
11
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van België 2015|BEL]]
11
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Italië 2015|ITA]]
13
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van Singapore 2015|SIN]]
10
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Japan 2015|JPN]]
20
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van Rusland 2015|RUS]]
6
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van de Verenigde Staten 2015|VST]]
9
|bgcolor="#efcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Mexico 2015|MEX]]
DNF
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Brazilië 2015|BRA]]
13
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Abu Dhabi 2015|ABU]]
15
|
|
|style="background:#efefef"| '''13'''
|style="background:#efefef"| '''27'''
|-
| [[Formule 1 in 2016|2016]]
| [[Sauber|Sauber F1 Team]]
| [[Sauber]] [[Sauber C35|C35]]
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] 061 [[V-motor|V6]]
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Australië 2016|AUS]]
15
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Bahrein 2016|BHR]]
14
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van China 2016|CHN]]
20
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Rusland 2016|RUS]]
16
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Spanje 2016|SPA]]
14
|bgcolor="#efcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Monaco 2016|MON]]
DNF
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Canada 2016|CAN]]
18
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Europa 2016|EUR]]
12
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Oostenrijk 2016|OOS]]
13
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Groot-Brittannië 2016|GBR]]
15
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Hongarije 2016|HON]]
17
|bgcolor="#efcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Duitsland 2016|DUI]]
DNF
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van België 2016|BEL]]
17
|bgcolor="#efcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Italië 2016|ITA]]
DNF
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Singapore 2016|SIN]]
13
|bgcolor="#efcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Maleisië 2016|MAL]]
DNF
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Japan 2016|JPN]]
19
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van de Verenigde Staten 2016|VST]]
15
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Mexico 2016|MEX]]
15
|bgcolor="#dfffdf"| [[Grand Prix Formule 1 van Brazilië 2016|BRA]]
9
|bgcolor="#cfcfff"| [[Grand Prix Formule 1 van Abu Dhabi 2016|ABU]]
16
|style="background:#efefef"| '''17'''
|style="background:#efefef"| '''2'''
|}

{{appendix}}
{{Navigatie 24 uur van Daytona-winnaars}}
{{Navigatie 12 uur van Sebring-winnaars}}

{{DEFAULTSORT:Nasr, Felipe}}
[[Categorie:Braziliaans autocoureur]]
[[Categorie:Formule 1-coureur]]
[[Categorie:Formule E-coureur]]

title: Algemene informatie

Nationaliteit: Brazilië

Geboren: 21 augustus 1992 · Brasilia

title: Formule 1-carrière

Teams: Sauber

Races: 40 (39 starts)

Eerste race: Australië 2015

Laatste race: Abu Dhabi 2016

Portaal: Autosport


text:
# Oudste Dryas
| Serie                                        | Etage       | Sub-etage          | Chronozone   | Tijd geleden (jaar BP) |
| -------------------------------------------- | ----------- | ------------------ | ------------ | ---------------------- |
| Holoceen                                     | Holoceen    | Holoceen           | Preboreaal   | 10.640 - 11.650        |
| Pleistoceen                                  | Weichselien |                    |              |                        |
| Pleistoceen                                  | Weichselien | Laatglaciaal       | Jonge Dryas  | 11.650 - 12.850        |
| Pleistoceen                                  | Weichselien | Laatglaciaal       | Allerød      | 12.850 - 13.900        |
| Pleistoceen                                  | Weichselien | Laatglaciaal       | Oude Dryas   | 13.900 - 14.000        |
| Pleistoceen                                  | Weichselien | Laatglaciaal       | Bølling      | 14.000 - 14.650        |
| Pleistoceen                                  | Weichselien | Laat Pleniglaciaal | Oudste Dryas | 14.650 - ~15.000       |
| Blauw: Koud - Roze: Warm (kolom Chronozones) |             |                    |              |                        |

De Oudste Dryas of het Oudste Dryas-stadiaal is het eerste van drie stadialen (koudere periodes) aan het einde van het Weichselien, het laatste glaciaal (vaak wordt een glaciaal "ijstijd" genoemd). In deze laatste fase van het Weichselien volgden warmere en koudere perioden elkaar op. De Oudste Dryas wordt gevolgd door het Bølling-interstadiaal.

## Datering
In tijdschalen voor Noord-Europa valt de Oudste Dryas vóór 14,7 ka geleden. Gekalibreerde dateringen van sedimenten uit het Meer van Neuchâtel geven 14.650 jaar BP (cal) voor het einde van de Oudste Dryas. In de Zuid-Chinese Zee is 14.700 gevonden, ijskernen van Antarctica geven 14.600 en een ijskern van Groenland 14.670. De Oudste Dryas wordt in de Engelstalige literatuur vaak als de eerste periode gezien na het Pleniglaciaal, in Duitsland wordt echter vaak nog met een Meiendorf-interstadiaal ervoor gerekend. In ieder geval was het klimaat geleidelijk steeds warmer geworden na het koude maximum rond 18 ka  geleden. De drie Dryas-stadialen vormden onderbrekingen in deze trend.
Het einde van de Oudste Dryas is gekenmerkt door een snelle opwarming.

## Klimaat en vegetatie
Tijdens de Oudste Dryas bestond Noord-Europa uit toendra en poolwoestijn; Nederland, België, Duitsland, Polen, de Britse Eilanden en de (droogliggende) Noordzee waren ermee bedekt. Kenmerkende planten voor toendra zijn grassen, alsem, dwergberk (Betula nana), dwergwilg (Salix retusa) en zilverkruid (Dryas octopetala).
Veel soorten dieren en planten die tijdens de koude pleniglaciale periode in Zuid-Europa waren teruggedrongen, koloniseerden daarna weer de noordelijkere gebieden. Een voorbeeld is de bruine beer, die volgens genetisch onderzoek in Moldavië zijn toevlucht had gezocht. Ondanks de koude tijdens de Oudste Dryas bleven soorten als de mammoet, muskusos en wolharige neushoorn toch aanwezig in Noord-Europa.

## Mensen
De Oudste Dryas valt in het laatste deel van het Paleolithicum (oude steentijd). De mens kwam tijdens de koude Oudste Dryas slechts zelden zo ver noordelijk als de gebieden rond de tegenwoordige Noordzee. In het zuiden van Frankrijk bloeide echter de Magdaléniencultuur. Ten zuiden van de Karpaten was de Epigravettiencultuur ontstaan. Deze culturen waren alle uitingen van de cro-magnonmensen, de neanderthalers waren in deze tijd al uitgestorven.

title: Oudste Dryas

wikitext:
{{Zijbalk indeling tijdperk Weichselien - Laat glaciaal}}

De '''Oudste Dryas''' of het '''Oudste Dryas-stadiaal''' is het eerste van drie [[stadiaal|stadialen]] (koudere periodes) aan het einde van het [[Weichselien]], het laatste [[glaciaal (tijdvak)|glaciaal]] (vaak wordt een glaciaal "ijstijd" genoemd). In deze laatste fase van het Weichselien volgden warmere en koudere perioden elkaar op. De Oudste Dryas wordt gevolgd door het [[Bølling-interstadiaal]].

==Datering==
In tijdschalen voor Noord-[[Europa (werelddeel)|Europa]] valt de Oudste Dryas vóór 14,7 [[ka (tijd)|ka]] geleden. [[Calibratie|Gekalibreerde]] [[datering]]en van [[sediment]]en uit het [[Meer van Neuchâtel]] geven 14.650 jaar BP (cal) voor het einde van de Oudste Dryas. In de [[Zuid-Chinese Zee]] is 14.700 gevonden, [[ijskern]]en van [[Antarctica]] geven 14.600 en een ijskern van [[Groenland]] 14.670. De Oudste Dryas wordt in de [[Engels]]talige literatuur vaak als de eerste periode gezien na het [[Pleniglaciaal]], in [[Duitsland]] wordt echter vaak nog met een [[Meiendorf-interstadiaal]] ervoor gerekend. In ieder geval was het klimaat geleidelijk steeds warmer geworden na het koude maximum rond 18 ka  geleden. De drie Dryas-stadialen vormden onderbrekingen in deze trend.

Het einde van de Oudste Dryas is gekenmerkt door een snelle opwarming.

[[Bestand:Mountainavens2.jpg|thumb|350px|[[Zilverkruid]] (''Dryas octopetala'') is de naamgever van de drie Dryas-stadialen<ref>{{Aut|Nathorst, A.G.}}, 1891. ''Ueber den gegenwärtigen Standpunkt unserer Kenntnis von dem Vorkommen fossiler Glacialpflanzen''. Bih. t. Kongl. Svenska Vetensk. Akad. Handl., 17.</ref><ref>{{Aut|Nathorst, A.G.}}, 1910. ''Spätglaciale Süsswasserablagerungen mit arktischen Pflanzenresten in Schonen''. Geologiska Föreningens i Stockholm Förhandlingar, 32: 533-560.</ref>. Het plantje groeit in [[toendra]]'s en [[hooggebergte]]s.]]

==Klimaat en vegetatie==
Tijdens de Oudste Dryas bestond Noord-Europa uit [[toendra]] en [[poolwoestijn]]; [[Nederland]], [[België]], [[Duitsland]], [[Polen]], de [[Britse Eilanden]] en de (droogliggende) [[Noordzee]] waren ermee bedekt. Kenmerkende [[planten]] voor toendra zijn [[grassenfamilie|grassen]], [[alsem]], [[dwergberk]] (''Betula nana''), [[dwergwilg]] (''Salix retusa'') en [[zilverkruid]] (''Dryas octopetala'').

Veel [[soort]]en dieren en planten die tijdens de koude pleniglaciale periode in Zuid-Europa waren teruggedrongen, koloniseerden daarna weer de noordelijkere gebieden. Een voorbeeld is de [[bruine beer]], die volgens [[genetica|genetisch]] onderzoek in [[Moldavië (land)|Moldavië]] zijn toevlucht had gezocht. Ondanks de koude tijdens de Oudste Dryas bleven soorten als de [[mammoeten|mammoet]], [[muskusos]] en [[wolharige neushoorn]] toch aanwezig in Noord-Europa.

==Mensen==
De Oudste Dryas valt in het laatste deel van het [[Paleolithicum]] (oude steentijd). De mens kwam tijdens de koude Oudste Dryas slechts zelden zo ver noordelijk als de gebieden rond de tegenwoordige Noordzee. In het zuiden van [[Frankrijk]] bloeide echter de [[Magdalénien]]cultuur. Ten zuiden van de [[Karpaten]] was de [[Epigravettien]]cultuur ontstaan. Deze culturen waren alle uitingen van de [[cro-magnonmens]]en, de [[neanderthaler]]s waren in deze tijd al [[uitsterving|uitgestorven]].

{{Appendix|1=Bronnen en verwijzingen|2=
== Voetnoten ==
{{References}}
== Literatuur ==
* Litt, T, Brauer, A., Goslar, T., Merkt, J., Balaga, K., Müller, H., Ralska-Jasiewiczowa, M., Stebich, M, & Jegendank, J.F.W., 2001: ''Correlation and synchronisation of Lateglacial continental sequences in northern central Europe based on annually laminated lacustrine sediments'', in Quarternary Science Reviews, 20: 11, pp 1233-1249, Oxford, Elsevier
* Hoek, W.Z. 2008: ''The Last Glacial - Interglacial Transition'', in Episodes, 31: 2, pp 226-229.
}}

[[Categorie:Pleistoceen]]
[[Categorie:Geologisch tijdperk]]
[[Categorie:Klimatologie]]


text:
# Seksmisja
Seksmisja is een Poolse komedie-sciencefictionfilm uit 1984. De film is ook bekend onder de alternatieve titel Sexmission.
De film bevat kritiek op totalitaire regimes terwijl hij is gemaakt ten tijde van de Volksrepubliek Polen.

## Verhaallijn
Twee mannelijke vrijwilligers worden bij wijze van wetenschappelijk experiment voor drie jaar ingevroren. In die drie jaar valt de aarde echter ten prooi aan een kernoorlog waardoor men vergeet de twee wetenschappers te ontdooien. In 2044 ontwaken ze in een ondergrondse totalitaire gemeenschap, louter bestaande uit vrouwen. Alle mannen op de wereld zijn uitgestorven en de vrouwen planten zich voort door middel van parthenogenese. De twee wetenschappers weten te ontkomen aan castratie en komen daarbij in contact met vrouwen die nog nooit een man gezien hebben.

## Rolverdeling
| Acteur                  | Personage                     |
| ----------------------- | ----------------------------- |
| Olgierd Łukaszewicz     | Albert Starski                |
| Jerzy Stuhr             | Maksymilian Paradys           |
| Bożena Stryjkówna       | Lamia Reno                    |
| Bogusława Pawelec       | Emma Dax                      |
| Hanna Stankówna         | Tekla                         |
| Beata Tyszkiewicz       | Berna                         |
| Ryszarda Hanin          | Jadwiga Yanda                 |
| Barbara Ludwiżanka      | Julia Novack                  |
| Mirosława Marcheluk     | adviseur van Hare Excellentie |
| Hanna Mikuć             | Linda, bewaakster             |
| Elżbieta Zającówna      | Zajaconna, bewaakster         |
| Dorota Stalińska        | tv-verslaggeefster            |
| Ewa Szykulska           | instructrice                  |
| Janusz Michałowski      | Wiktor Kuppelweiser           |
| Wiesław Michnikowski    | Hare Excellentie              |
| Piotr Stefaniak         | assistent van Kuppelweiser    |
| Juliusz Lubicz-Lisowski | vader van Maksymilian         |
| Zofia Plewińska         | vrouw van Maksymilian         |

## Prijzen
- 1984 - Złota Kaczka voor film van het jaar.

title: Seksmisja

wikitext:
{{Infobox film
| titel              = Seksmisja
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| tagline            =
| alternatieve titel = Sexmission
| regie              = [[Juliusz Machulski]]
| producer           =
| schrijver          = [[Pavel Hajný]]
| voice-over         =
| spelers            =
| muziek             = [[Henryk Kuzniak]]
| montage            = [[Miroslawa Garlicka]]
| cinematografie     = [[Jerzy Lukaszewicz]]
| distributeur       =
| première           = {{PL-VLAG}} [[14 mei]] [[1984]]
| genre              = [[Sciencefiction]]
| lengte             = 120 minuten
| ratio              =
| taal               = Pools
| land               = {{PL}}
| budget             =
| locatie            =
| bezoekers          =
| opbrengst          =
| nominaties         =
| prijzen            =
| voorloper          =
| vervolg            =
| remake             =
| imdb               = 0088083
| moviemeter         = 6286
| ander portaal      =
| extra portaal      =
| extra portaal2     =
}}
'''Seksmisja''' is een [[Polen|Poolse]] [[komedie]]-[[sciencefiction]]film uit 1984. De film is ook bekend onder de alternatieve titel ''Sexmission''.
De film bevat kritiek op [[Totalitarisme|totalitaire regimes]] terwijl hij is gemaakt ten tijde van de [[Volksrepubliek Polen]].

== Verhaallijn ==
[[Bestand:Quotation from Seksmisja.jpg|miniatuur|Citaat uit Seksmisja]]
{{Leeswaarschuwing}}
Twee mannelijke vrijwilligers worden bij wijze van wetenschappelijk experiment voor drie jaar ingevroren. In die drie jaar valt de aarde echter ten prooi aan een kernoorlog waardoor men vergeet de twee wetenschappers te ontdooien. In 2044 ontwaken ze in een ondergrondse totalitaire gemeenschap, louter bestaande uit vrouwen. Alle mannen op de wereld zijn uitgestorven en de vrouwen planten zich voort door middel van [[Maagdelijke voortplanting|parthenogenese]]. De twee wetenschappers weten te ontkomen aan castratie en komen daarbij in contact met vrouwen die nog nooit een man gezien hebben.

== Rolverdeling ==
{{Tabel cast}}
|-
|{{SortNaam|Olgierd|Łukaszewicz}}|| Albert Starski
|-
|{{SortNaam|Jerzy|Stuhr}}|| Maksymilian Paradys
|-
|{{SortNaam|Bożena|Stryjkówna}}|| Lamia Reno
|-
|{{SortNaam|Bogusława|Pawelec}}|| Emma Dax
|-
|{{SortNaam|Hanna|Stankówna}}|| Tekla
|-
|{{SortNaam|Beata|Tyszkiewicz}}|| Berna
|-
|{{SortNaam|Ryszarda|Hanin}}|| Jadwiga Yanda
|-
|{{SortNaam|Barbara|Ludwiżanka}}|| Julia Novack
|-
|{{SortNaam|Mirosława|Marcheluk}}|| adviseur van Hare Excellentie
|-
|{{SortNaam|Hanna|Mikuć}}|| Linda, bewaakster
|-
|{{SortNaam|Elżbieta|Zającówna}}|| Zajaconna, bewaakster
|-
|{{SortNaam|Dorota|Stalińska}}|| tv-verslaggeefster
|-
|{{SortNaam|Ewa|Szykulska}}|| instructrice
|-
|{{SortNaam|Janusz|Michałowski}}|| Wiktor Kuppelweiser
|-
|{{SortNaam|Wiesław|Michnikowski}}|| Hare Excellentie
|-
|{{SortNaam|Piotr|Stefaniak}}|| assistent van Kuppelweiser
|-
|{{SortNaam|Juliusz|Lubicz-Lisowski}}|| vader van Maksymilian
|-
|{{SortNaam|Zofia|Plewińska}}|| vrouw van Maksymilian
|}

== Prijzen ==
* 1984 - [[Złota Kaczka]] voor film van het jaar.

[[Categorie:Poolse film]]
[[Categorie:Film uit 1984]]
[[Categorie:Sciencefictionfilm]]
[[Categorie:Komische film]]

title: Seksmisja

Alternatieve titel(s): Sexmission

Regie: Juliusz Machulski

Scenario: Pavel Hajný

Muziek: Henryk Kuzniak

Montage: Miroslawa Garlicka

Cinematografie: Jerzy Lukaszewicz

Genre: Sciencefiction

Speelduur: 120 minuten

Taal: Pools

Land: Polen


text:
# Copidosoma aeneum
Copidosoma aeneum is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1985 door Sharkov.

title: Copidosoma aeneum

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Copidosoma aeneum''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Encyrtidae]]
| geslacht = ''[[Copidosoma]]''
| w-naam = ''Copidosoma aeneum''
| auteur = Sharkov
| datum = 1985
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Copidosoma aeneum''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Encyrtidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1985 door Sharkov.

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Copidosoma&Speciesqtype=equals&Species=aeneum {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Copidosoma|aeneum]]

title: Copidosoma aeneum

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Encyrtidae

Geslacht: Copidosoma

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Hôtel Empain
Hôtel Empain is een herenhuis in de Belgische hoofdstad Brussel. Het is gelegen op de hoek van de Hertogstraat en de Zinnerstraat tegenover het Warandepark. Sinds 1988 huisvest het gebouw de Vlaamse club De Warande.
Het gebouw dient niet te worden verward met de Villa Empain aan de Franklin Rooseveltlaan.

## Geschiedenis
Het herenhuis maakt deel uit van een reeks neoclassicistische gebouwen die vanaf 1776 rond het Warandepark werden gebouwd naar plannen van Barnabé Guimard. Het Hôtel Empain werd in 1780 gebouwd op een perceel dat hetzelfde jaar door architect-aannemer Louis Montoyer was aangekocht.
Het gebouw was in 1783 eigendom was van de baron de Tiège en doorheen de 19e eeuw in handen van de families Mercy d'Argenteau, Eggen, Van Volxem-Marischal en Croÿ. In 1907 werd het eigendom van de familie Empain, waardoor het bekend geraakte als het Hôtel Empain. In 1852, 1864, 1898, 1902, 1904 en 1907 werden wijzigingen aan het herenhuis ondernomen.
Onder leiding van architect Octave Flanneau werd het huis heringericht. De totale uitgaven liepen in 1909 op tot een half miljoen frank. De ruwbouw (waaronder de monumentale trap, Euvillesteen voor de tuingevels in Franse beaux-artsstijl), het verfijnd binnenschrijnwerk (gesculpteerde deuren op het gelijkvloers en de eerste verdieping, lambriseringen, houtsnijwerk op paneel, beeldhouwwerk op de schoorsteenmantels, bas-reliëfs), de marmer in het interieur (majestueuze trapzaal in witte geaderde carraramarmer, kolommen op de zuilengalerij in fijne witte steen van Mérieul, schouwen in Lodewijk XIV-stijl in paarse breccie), het smeedwerk van de trapbalustrades, hekkens en poorten, de muurversieringen met bas-reliëfs en stucwerkplafonds, het behoorde allemaal tot het beste.
Sinds 1988 is de Vlaamse club De Warande gevestigd in het herenhuis. Voor de renovatie van het gebouw kreeg de club in 1987 een renteloze lening van 30 miljoen frank van de Vlaamse Regering. "De Warande", wat "het leefgebied" betekent, is de Nederlandse naam voor het Park van Brussel.

title: Hôtel Empain

wikitext:
[[Bestand:Bruxelles - Hôtel Empain - 01.JPG|thumb|De Vlaamse club [[De Warande (Brussel)|De Warande]] is sinds 1988 in het Hôtel Empain gevestigd]]
'''Hôtel Empain''' is een [[herenhuis (gebouw)|herenhuis]] in de [[België (hoofdbetekenis)|Belgische]] hoofdstad [[Brussel (stad)|Brussel]]. Het is gelegen op de hoek van de [[Hertogstraat (Brussel)|Hertogstraat]] en de Zinnerstraat tegenover het [[Warandepark (Brussel)|Warandepark]]. Sinds 1988 huisvest het gebouw de Vlaamse club [[De Warande (Brussel)|De Warande]].

Het gebouw dient niet te worden verward met de [[Villa Empain]] aan de Franklin Rooseveltlaan.

== Geschiedenis ==
Het herenhuis maakt deel uit van een reeks [[neoclassicistische architectuur|neoclassicistische]] gebouwen die vanaf 1776 rond het [[Warandepark (Brussel)|Warandepark]] werden gebouwd naar plannen van [[Barnabé Guimard]]. Het Hôtel Empain werd in 1780 gebouwd op een perceel dat hetzelfde jaar door architect-aannemer [[Louis Montoyer]] was aangekocht.

Het gebouw was in 1783 eigendom was van de baron de Tiège en doorheen de 19e eeuw in handen van de families Mercy d'Argenteau, Eggen, Van Volxem-Marischal en [[Huis Croÿ|Croÿ]]. In 1907 werd het eigendom van de familie Empain, waardoor het bekend geraakte als het ''Hôtel Empain''. In 1852, 1864, 1898, 1902, 1904 en 1907 werden wijzigingen aan het herenhuis ondernomen.

Onder leiding van [[architect]] [[Octave Flanneau]] werd het huis heringericht. De totale uitgaven liepen in 1909 op tot een half miljoen frank. De [[ruwbouw]] (waaronder de monumentale trap, [[Euville (kalksteen)|Euvillesteen]] voor de tuingevels in Franse [[beaux-arts]]stijl), het verfijnd [[Meubelmakerij|binnenschrijnwerk]] (gesculpteerde deuren op het gelijkvloers en de eerste verdieping, [[lambrisering]]en, houtsnijwerk op paneel, beeldhouwwerk op de schoorsteenmantels, [[bas-reliëf]]s), de [[marmer]] in het interieur (majestueuze trapzaal in witte geaderde [[carrara]]marmer, kolommen op de zuilengalerij in fijne [[witte steen van Mérieul]], schouwen in [[Lodewijk XIV-stijl]] in paarse [[breccie]]), het smeedwerk van de trapbalustrades, hekkens en poorten, de muurversieringen met bas-reliëfs en stucwerkplafonds, het behoorde allemaal tot het beste.

Sinds 1988 is de Vlaamse club [[De Warande (Brussel)|De Warande]] gevestigd in het herenhuis. Voor de renovatie van het gebouw kreeg de club in 1987 een renteloze lening van 30 miljoen frank van de [[Vlaamse Regering]]. "De Warande", wat "het leefgebied" betekent, is de Nederlandse naam voor het Park van Brussel.

{{Appendix|2=
* [https://monument.heritage.brussels/nl/buildings/30688 De Warande], Inventaris van het bouwkundig erfgoed
{{References}}
}}
{{Coor title dms|50|50|39.58|N|4|21|58.18|E|scale:25000_type:landmark_region:BE}}
[[Categorie:Herenhuis in Brussel]]
[[Categorie:Beschermd erfgoed in Brussel (stad)]]


text:
# Phaedrotoma cisbaikalica
Phaedrotoma cisbaikalica is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Tobias in 1998.

title: Phaedrotoma cisbaikalica

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Phaedrotoma cisbaikalica''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Schildwespen|Braconidae]] (Schildwespen)
| geslacht = ''[[Phaedrotoma]]''
| w-naam = ''Phaedrotoma cisbaikalica''
| auteur = Tobias
| datum = 1998
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Phaedrotoma cisbaikalica''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Schildwespen|schildwespen (Braconidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Tobias in 1998.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|15}}

[[Categorie:Phaedrotoma|cisbaikalica]]

title: Phaedrotoma cisbaikalica

Familie: Braconidae (Schildwespen)

Geslacht: Phaedrotoma

title: Soort


text:
# Callohesma ornatula
Callohesma ornatula is een vliesvleugelig insect uit de familie Colletidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Cockerell.

title: Callohesma ornatula

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Callohesma ornatula''
| afbeelding = Callohesma ornatula.jpg
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Colletidae]]
| onderfamilie = [[Euryglossinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Callohesma]]''
| w-naam = ''Callohesma ornatula''
| auteur = Cockerell
| datum = 1929
| haakjes = ja
| species =
| commons = Category:Callohesma ornatula
}}
'''''Callohesma ornatula''''' is een [[vliesvleugeligen|vliesvleugelig]] [[insecten|insect]] uit de familie [[Colletidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1929 door Cockerell.<ref>{{Brontabel|2008-ITIS}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|16}}

[[Categorie:Callohesma|ornatula]]

title: Callohesma ornatula

Familie: Colletidae

Onderfamilie: Euryglossinae

Geslacht: Callohesma

title: Soort


text:
# Glam*It
Glam*It was een Vlaams maandblad dat uitgegeven wordt door Sanoma Media Belgium in België.
Het blad bracht een mix van mode-, beauty- en lifestylenieuws. Het werd in 2011 stopgezet.

title: Glam*It

wikitext:
{{Infobox tijdschrift
| titel          = Glam*It
| afbeelding     =
| onderschrift   =
| genre          = [[Mode]], [[Schoonheid|Beauty]] en [[Lifestyle (marketing)|Lifestyle]]
| doelgroep      = vrouwen 12-34j (73,2%)
| frequentie     = Maandelijks
| oplage         = 36 890<ref name="pub.be">[http://theppress.be/febelmag/nl/Magazines-leden-52/Glam-It-132/ Fiche Glam*It; Febelmag; 2010]</ref> (2010)
| bereik         = 117 600<ref name="pub.be"/> (2010)
| formaat        = 222 × 166 mm
| eerste editie  = 2003
| laatste editie = 2011
| landen         = {{BE}}
| regio          = {{BE-vlag|Vlaanderen}}
{{BE-vlag|Brussel}}
| taal           = [[Nederlands]]
| hoofdredacteur = [[Lene Kemps]]
| uitgeverij     = [[Sanoma Media België|Sanoma Media Belgium]]
| andere versie  =
| issn           =
| website        = http://www.glamit.be
}}
'''Glam*It''' was een [[Vlaanderen|Vlaams]] maandblad dat uitgegeven wordt door [[Sanoma Media België|Sanoma Media Belgium]] in [[België]].

Het blad bracht een mix van [[mode]]-, [[Schoonheid|beauty-]] en [[Lifestyle (marketing)|lifestyle]]nieuws. Het werd in 2011 stopgezet.

== Zie ook ==
* [[Lijst van Nederlandstalige vrouwentijdschriften]]

== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20160621061557/http://www.glamit.be/ Officiële website] (Internet Archive)

{{Appendix}}
{{Navigatie tijdschriften Vlaanderen}}
{{Beginnetje|media|2=2011|3=10|4=22}}

{{DEFAULTSORT:Glam It}}
[[Categorie:Glam*It| ]]

title: Glam*It

Genre: Mode, Beauty en Lifestyle

Frequentie: Maandelijks

Land(en): België

Regio(s): Vlaanderen · Brussel

Taal: Nederlands

Hoofdredacteur: Lene Kemps

Uitgeverij(en): Sanoma Media Belgium


text:
# Jan Spiering
Jan Antonie (Jan) Spiering (Amsterdam, 8 februari 1937 - Amsterdam, 30 januari 1994) was een Nederlandse beeldhouwer.

## Leven en werk
Spiering groeide op in Nijmegen. Hij was tijdens zijn militaire dienst gelegerd in Soesterberg en volgde in die periode avondlessen boetseren bij Jan van Luijn. Hij kwam er vervolgens in het atelier te werken. Van 1960 tot 1965 studeerde hij, onder Piet Esser, aan de Rijksakademie van beeldende kunsten in Amsterdam.
Naast beeldhouwer was Spiering docent, van 1974 tot 1980 aan de Nutsschool voor Beeldende Expressie en van 1980 tot en met 1987 aan de Rijksakademie. Hij won diverse prijzen voor zijn werk: de Prix de Rome in de categorie beeldhouwkunst (1965), de Buys van Hultenprijs (1975) en de Jeanne Oosting Prijs (1982).
Zijn werk was aanvankelijk figuratief, later meer abstract van aard. Naast grote beelden maakte hij ook kleiner werk, waaronder het beeldje voor de Prosceniumprijs in 1981. Op latere leeftijd ging Spiering ook aquarelleren. Hij werd in 1985 secretaris van de Hollandse Aquarellisten Kring.

## Werken (selectie)
- 1965 De Ontmoeting, Amersfoort
- 1968 De Balspelers, Utrecht
- 1968 Kangoeroe, Amersfoort
- 1973 Spelende kinderen, Breda
- 1975 Schapendrift, Leersum
- 1976 Mensen op strand met parasol, Amsterdam
- 1981 Vier koeien, Weesp
- 1983 Schapen met herder, Soest

title: Jan Spiering

wikitext:
{{Infobox kunstenaar
| naam           = Jan Spiering
| afbeelding     = 20100628-015 Amersfoort - Standbeeld De Ontmoeting op het Euterpeplein.jpg
| onderschrift   = ''De Ontmoeting'' (1965)
| volledige naam = Jan Antonie Spiering
| bijnaam        =
| geboren        = [[Amsterdam]], [[8 februari]] [[1937]]
| overleden      = Amsterdam, [[30 januari]] [[1994]]
| land           = [[Nederland]]
| beroep         = [[Beeldhouwer]]
| jaren-actief   =
| stijl          =
| website        =
| RKD            = 74301
}}
'''Jan Antonie (Jan) Spiering''' ([[Amsterdam]], [[8 februari]] [[1937]] - Amsterdam, [[30 januari]] [[1994]]) was een [[Nederland]]se [[beeldhouwer]].<ref>{{Link RKD|id=74301}}</ref>

== Leven en werk ==
Spiering groeide op in Nijmegen. Hij was tijdens zijn militaire dienst gelegerd in [[Soesterberg]] en volgde in die periode avondlessen boetseren bij [[Jan van Luijn]].<ref>[https://www.zomerdijkstraatretrospectief.nl/zdr_janspiering.html Jan Spiering]</ref> Hij kwam er vervolgens in het [[atelier]] te werken. Van 1960 tot 1965 studeerde hij, onder [[Piet Esser]], aan de [[Rijksakademie van beeldende kunsten]] in [[Amsterdam]].

Naast beeldhouwer was Spiering docent, van 1974 tot 1980 aan de Nutsschool voor Beeldende Expressie en van 1980 tot en met 1987 aan de Rijksakademie. Hij won diverse prijzen voor zijn werk: de [[Prix de Rome]] in de categorie beeldhouwkunst (1965), de Buys van Hultenprijs (1975) en de [[Jeanne Oosting Prijs]] (1982).

Zijn werk was aanvankelijk [[Figuratieve kunst|figuratief]], later meer [[Abstracte kunst|abstract]] van aard. Naast grote beelden maakte hij ook kleiner werk, waaronder het beeldje voor de [[Prosceniumprijs]] in 1981. Op latere leeftijd ging Spiering ook aquarelleren. Hij werd in 1985 secretaris van de Hollandse Aquarellisten Kring.

==Werken (selectie)==
*1965 ''De Ontmoeting'', [[Amersfoort]]
*1968 ''De Balspelers'', [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
*1968 ''Kangoeroe'', Amersfoort
*1973 ''Spelende kinderen'', [[Breda (stad)|Breda]]
*1975 ''Schapendrift'', [[Leersum]]
*1976 ''[[Mensen op strand met parasol]]'', Amsterdam
*1981 ''Vier koeien'', [[Weesp]]
*1983 ''Schapen met herder'', [[Soest (Nederland)|Soest]]

==Zie ook==
* [[Lijst van Nederlandse beeldhouwers]]

{{Appendix}}

{{Commonscat|Jan Spiering}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Spiering, Jan}}
[[Categorie:Nederlands beeldhouwer]]

title: Persoonsgegevens

Volledige naam: Jan Antonie Spiering

Geboren: Amsterdam, 8 februari 1937

Overleden: Amsterdam, 30 januari 1994

Geboorteland: Nederland

Beroep(en): Beeldhouwer


text:
# Donkere halsbandloper
De donkere halsbandloper (Patrobus atrorufus) is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1768 gepubliceerd door Hans Strøm.

title: Donkere halsbandloper

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = Donkere halsbandloper
| titelweergave =
| afbeelding = Patrobus atrorufus (Stroem, 1768) (2904415692).jpg
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie =
| geslacht = ''[[Patrobus]]''
| w-naam = ''Patrobus atrorufus''
| auteur = Stroem
| datum = 1768
| haakjes = ja
| origineel = ''Carabus atrorufus''
}}

De '''donkere halsbandloper''' (''Patrobus atrorufus'') is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[loopkevers]] (Carabidae).<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Patrobus+atrorufus Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1768 gepubliceerd door [[Hans Strøm]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Loopkevers]]

title: Donkere halsbandloper

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Geslacht: Patrobus

title: Soort


text:
# Phyllocnistis dichotoma
Phyllocnistis dichotoma is een vlinder uit de familie van de mineermotten (Gracillariidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1947 door Turner.

title: Phyllocnistis dichotoma

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Phyllocnistis dichotoma''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Mineermotten|Gracillariidae]] (Mineermotten)
| onderfamilie = [[Phyllocnistinae]]
| geslacht = ''[[Phyllocnistis]]''
| w-naam = ''Phyllocnistis dichotoma''
| auteur = Turner
| datum = 1947
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Phyllocnistis dichotoma''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Mineermotten|mineermotten (Gracillariidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1947 door Turner.<ref>{{Brontabel|9999-Gracillariidae}} (bezocht: 15 november 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2014|11|19}}

[[Categorie:Phyllocnistis|dichotoma]]

title: Phyllocnistis dichotoma

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Gracillariidae (Mineermotten)

Onderfamilie: Phyllocnistinae

Geslacht: Phyllocnistis

title: Soort


text:
# Gadungan (Gandusari)
Gadungan is een bestuurslaag in het regentschap Blitar van de provincie Oost-Java, Indonesië. Gadungan telt 6403 inwoners (volkstelling 2010).

title: Gadungan (Gandusari)

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Gadungan
| inwoners       = 6403
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Oost-Java]] (Jawa Timur)
| regentschap    = [[Blitar (regentschap)|Blitar]]
| onderdistrict  = [[Gandusari (onderdistrict van Blitar)|Gandusari]]
| eiland         = [[Java (eiland)|Java]]
| tijdzone       = +7
| code desa      = 3505150008
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Gadungan''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Blitar (regentschap)|Blitar]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Oost-Java]], [[Indonesië]]. Gadungan telt 6403 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=21}}

[[Categorie:Plaats in Oost-Java]]

title: Situering

Eiland: Java

Provincie: Oost-Java (Jawa Timur)

Regentschap of · stadsgemeente: Blitar

Onderdistrict: Gandusari

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Showgrounds (Sligo)
The Showgrounds is een multifunctioneel stadion in Sligo, een plaats in Ierland. Het stadion ligt aan de Church Hill en heeft als bijnaam 'The Showgies'.
Voordat dit stadion er kwam werden er op deze plek tentoonstellingen gehouden. Deze tentoonstellingen werden georganiseerd door County Sligo Agricultural Society. De naam van het stadion is afgeleid van deze jaarlijkse tentoonstellingen. Het stadion werd geopend in 1928. Het is gerenoveerd in 2001, 2006, 2008 en 2012. In het stadion ligt een grasveld van ongeveer 106 bij 70 meter. Het stadion wordt vooral gebruikt voor voetbalwedstrijden, de voetbalclub Sligo Rovers FC maakt gebruik van dit stadion. Die club werd in 1968 eigenaar van het stadion. Daarvoor huurde de club dit stadion.
Er zijn drie tribunes. De grootste tribune heet 'Treacy Avenue stand', hier kunnen ongeveer 1.800 toeschouwers zitten. Tegenover die tribune is de 'Jinks Avenue stand' waar 900 mensen kunnen zitten. Zowel Treacy als Jinks zijn overdekte tribunes. Het derde deel is niet overdekt en heet 'Volkswagen Bank End', hier kunnen 1.300 mensen. In totaal is er plek voor 4.000 toeschouwers in dit stadion. Het recordaantal mensen dat aanwezig was bij een wedstrijd was op 17 april 1983, tijdens de wedstrijd van Sligo Rovers tegen Cobh Ramblers waren 13.908 mensen.
Dalymount Park (Bohemian FC) ·
Finn Park (Finn Harps FC) ·
Oriel Park (Dundalk FC) ·
Richmond Park (St. Patrick's Athletic FC) ·
Ryan McBride Brandywell Stadium (Derry City FC) ·
Showgrounds (Sligo Rovers FC) ·
Tallaght Stadium (Shamrock Rovers FC) ·
Tolka Park (Shelbourne FC) ·
Turners Cross (Cork City FC) ·
Waterford Regional Sports Centre (Waterford FC)
Athlone Town Stadium (Athlone Town FC) ·
Bishopsgate (Longford Town FC) ·
Carlisle Grounds (Bray Wanderers AFC) ·
Eamonn Deacy Park (Galway United FC) ·
Ferrycarrig Park (Wexford FC) ·
St. Colman's Park (Cobh Ramblers FC) ·
Stradbrook Road (Cabinteely FC) ·
Tallaght Stadium (Shamrock Rovers FC II) ·
UCD Bowl (University College Dublin AFC) ·
Head in the Game Park (Drogheda United FC) ·

title: Showgrounds (Sligo)

wikitext:
{{Infobox stadion
| naam stadion      = Showgrounds
| afbeelding        = Sligo_Rovers_FC_stadium_and_Knappagh_Road_-_geograph.org.uk_-_3669800.jpg
| onderschrift      =
| UEFA-sterren      =
| bijnaam           = 'The Showgies'
| plaats            = [[Sligo (plaats)|Sligo]] (Ierland)
16 Church Hill<ref>{{Citeer web|taal=en|url=https://int.soccerway.com/venues/ireland-republic/the-showgrounds/v308/|titel=''The Showgrounds''|uitgever=Soccerway|archiefurl=|datum=15 mei 2021}}</ref>
| capaciteit        = 4.000
| bouwjaar          =
| geopend           = 1928
| kosten            =
| architect         =
| eigenaar          = Sligo Rovers FC
| beheerder         =
| bespelers         = [[Sligo Rovers FC]]<ref>{{Citeer web|taal=en|url=https://www.sligorovers.com/the-showgrounds/|titel=''The Showgrounds''|uitgever=Sligo Rovers|archiefurl=|datum=15 mei 2021}}</ref>
| eerste wedstrijd  =
| laatste wedstrijd =
| gerenoveerd       = 2001, 2006, 2008, 2012
| gesloten          =
| afgebroken        =
| vorigenamen       =
| naamtribunes      = Treacy Avenue stand
Jinks Avenue stand
Volkswagen Bank End
| veldafmetingen    = 106 × 70m<ref>{{Citeer web|taal=en|url=https://footballgroundguide.com/leagues/republic-of-ireland-premier-league-clubs/sligo-rovers.html|titel=''The Showgrounds''|uitgever=Football Ground Guide (FGG)|archiefurl=|datum=15 mei 2021}}</ref>
| oppervlak         = gras
| mapname           = Ierland
| lat_deg           = 54
| lat_min           = 16
| lat_sec           = 12.15
| lat_dir           = N
| lon_deg           = 8
| lon_min           = 29
| lon_sec           = 14.04
| lon_dir           = W
| afbeelding2       =
| onderschrift2     =
}}
'''The Showgrounds''' is een multifunctioneel [[stadion]] in [[Sligo (plaats)|Sligo]], een plaats in [[Ierland (land)|Ierland]]. Het stadion ligt aan de Church Hill en heeft als bijnaam 'The Showgies'.

Voordat dit stadion er kwam werden er op deze plek tentoonstellingen gehouden. Deze tentoonstellingen werden georganiseerd door County Sligo Agricultural Society. De naam van het stadion is afgeleid van deze jaarlijkse tentoonstellingen. Het stadion werd geopend in 1928. Het is gerenoveerd in 2001, 2006, 2008 en 2012. In het stadion ligt een grasveld van ongeveer 106 bij 70 meter. Het stadion wordt vooral gebruikt voor voetbalwedstrijden, de voetbalclub [[Sligo Rovers FC]] maakt gebruik van dit stadion. Die club werd in 1968 eigenaar van het stadion. Daarvoor huurde de club dit stadion.

Er zijn drie tribunes. De grootste tribune heet 'Treacy Avenue stand', hier kunnen ongeveer 1.800 toeschouwers zitten. Tegenover die tribune is de 'Jinks Avenue stand' waar 900 mensen kunnen zitten. Zowel Treacy als Jinks zijn overdekte tribunes. Het derde deel is niet overdekt en heet 'Volkswagen Bank End', hier kunnen 1.300 mensen. In totaal is er plek voor 4.000 toeschouwers in dit stadion. Het recordaantal mensen dat aanwezig was bij een wedstrijd was op 17 april 1983, tijdens de wedstrijd van Sligo Rovers tegen Cobh Ramblers waren 13.908 mensen.<ref>{{Citeer web|taal=en|url=http://stadiumdb.com/stadiums/irl/showgrounds|titel=''The Showgrounds''|uitgever=Stadium Database|archiefurl=|datum=15 mei 2021}}</ref>

{{Appendix}}
{{Navigatie stadions betaald voetbal Ierland}}
{{Coor title dms|54|16|12.15|N|8|29|14.04|W|scale:6250_region:IE}}
[[Categorie:Voetbalstadion in Ierland]]

title: Showgrounds

Bijnaam: 'The Showgies'

Plaats: Sligo (Ierland) · 16 Church Hill

Coördinaten: 54° 16′ NB, 8° 29′ WL

Eigenaar: Sligo Rovers FC

Bespelers: Sligo Rovers FC

Oppervlakte: gras

Naam tribunes: Treacy Avenue stand · Jinks Avenue stand · Volkswagen Bank End

title: Detailkaart

Detailkaart: Showgrounds (Ierland) · Showgrounds

Portaal: Sport


text:
# Monschau
Monschau (tot 1918: "Montjoie") is een plaats in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, gelegen op een hoogte van ongeveer 420 meter in de Stadsregio Aken. Zij ligt aan de rand van de Eifel aan de bovenloop van de Roer (Duits: Rur). De stad telt 11.686 inwoners (31 december 2020) op een oppervlakte van 94,62 km². Op korte afstand liggen de plaatsen Simmerath, Schleiden, Hellenthal, Roetgen en het Belgische Eupen.

## Ligging

### Bestuurlijke indeling
Monschau was tot 1972 de hoofdplaats van het gelijknamige district. Dat jaar werd het district opgeheven en werden de omliggende dorpen bij de gemeente Monschau gevoegd. Zij vormen nu stadsdelen, hoewel ze op enkele kilometers afstand van Monschau liggen en veel hoger in de heuvels. De stadsdelen zijn:
- Höfen
- Imgenbroich
- Kalterherberg (met Ruitzhof)
- Konzen (met Rückschlag)
- Monschau
- Mützenich
- Rohren met Widdau

## Geschiedenis
Monschau werd voor het eerst vermeld in 1198 als Mons Ioci. De burcht ontstond vermoedelijk in de 13e eeuw en werd opgericht door de Hertog van Limburg als Castrum in Munioie. In 1352 kreeg de nederzetting bij de burcht stadsrechten. In 1433 ging het stadje over naar het Hertogdom Gulik.
In de late Middeleeuwen en de vroege moderne tijd werd het stadje in het algemeen Monjoye genoemd. In de Franse tijd (vanaf 1795) was het stadje een kantonhoofdplaats in het Roerdepartement en heette het Montjoie. Ten gevolge van de Dertigjarige Oorlog verduitste het stadje door de toevloed van protestantse Duitstalige vluchtelingen op zoek naar godsdienstvrijheid. Velen van hen waren werkzaam in de lakennijverheid. Ook vanuit Aken kwamen protestanten, nadat ze vanaf 1616 daar vervolgd werden.
Dit alles leidde ertoe dat de lakennijverheid in het stadje tot bloei kwam, waarbij onder meer de uit Aken gevluchte Arnold Schmitz een rol speelde. Daarnaast bracht ook Johann Heinrich Scheibler, afkomstig uit het Bergisches Land, de textielindustrie tot grote bloei. Het beroemde Rotes Haus stamt uit die tijd (1760).
Pas in 1918 veranderde het stadje onder keizerlijk bevel van Wilhelm II van naam. Sindsdien heet het officieel Monschau.
Het voormalige station Monschau ligt samen met de Vennbahn sinds het verdrag van Versailles niet op Duits maar Belgisch grondgebied.
Monschau is in 2020 vooral een toeristisch centrum met voorzieningen zoals hotels. De ligging in een diep dal langs de Roer, de historische architectuur en het vele groen maken Monschau populair bij toeristen. Het stadje kent een grote hoeveelheid vakwerkhuizen. Een van de bezienswaardige gebouwen is het eerdergenoemde Rode Huis (Rotes Haus). Daarnaast trekt Monschau toeristen die het Nationaal Park Eifel bezoeken.
De oude Franse oorlogskreet "Montjoie-Saint-Denis" verwijst niet naar de Franse naam van het stadje, maar naar het lijdensverhaal van bisschop Dionysius op de Montmartre bij Parijs.

## Bezienswaardigheden
- Tal van monumentale gebouwen, vakwerkhuizen en dergelijke in het historische stadscentrum.
- Haller, de ruïne van een oude 13e-eeuwse burcht
- Burg Monschau, de door de Hertogen van Gulik midden 14e eeuw gebouwde burcht.
- Slotkapel
- Aukirche (of Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk) en Aukloster
- Onze-Lieve-Vrouw Geboortekerk van 1649
- Lutherse Stadskerk van 1787
- Rotes Haus van 1760, woning annex hoofdkantoor annex textielfabriek van de familie Scheibler, nu een museum.
- Haus Troisdorf van 1783, in Lodewijk XVI-stijl
- Watermolen aan Rurstraße 10

- Het kasteel van de hertogen van Gulik uit de 14de eeuw
- Historisch centrum aan de Roer
- Gezicht op de stad
- De Roer
- Zicht op de rivier
- De rooms-katholieke kerk (1726-1751)
- De evangelische kerk
- Das Rote Haus in straatzicht
- Hotel in straatzicht
- Burg Monschau
- De Eschbachstraße
- Vakwerkhuis aan de Eschbachstraße

## Natuur en landschap
Monschau ligt in het dal van de Roer op een hoogte van 517 meter. Een aantal andere riviertjes, zoals de Laufenbach, vloeien hier in de Roer. Het stadje wordt gedomineerd door de burcht, die op een hoogte ligt.

## Verkeer
Tussen Monschau en het dorp Mützenich ligt het voormalige station Monschau aan de vroegere spoorlijn 48 (of de Duitse spoorlijn 2572) als onderdeel van de voormalige Vennbahn.
Monschau staat via de Bundesstraße 258 in verbinding met Roetgen en Aken (noordwaarts) en Schleiden (zuidoostwaarts). Aan de Belgische kant van de grens gaat de N67 bijna twintig kilometer vrijwel kaarsrecht door de Hoge Venen, naar Eupen en verder naar Welkenraedt. De Bundesstraße 399 loopt naar Kalterherberg en gaat daarna als de N669 België in.
Monschau wordt omringd door een ringweg, die door de heuvels ver boven het stadscentrum loopt.
Per openbaar vervoer is Monschau bereikbaar per bus vanuit Aken en in het weekeinde ook vanaf Eupen.

title: Monschau

wikitext:
{{Infobox Duitse plaats plus
| Art               = Stad
| flag = DEU Monschau Flag.svg
| Wappen            = DEU Monschau COA.svg
| lat_deg           = 50
| lat_min           = 33
| lon_deg           = 06
| lon_min           = 15
| Lageplan          = Monschau in AC (2009).svg
| Bundesland        = Noordrijn-Westfalen
| Regierungsbezirk  = [[Keulen (regio)|Keulen]]
| Kreis             = Stedenregio Aken
| Höhe              = 517
| Fläche            = 94.62
| Einwohner         = 11967
| Stand             = 2006-12-31
| PLZ               = 52156
| Vorwahl           = 02472
| Kfz               = AC, MON
| Gemeindeschlüssel = 05 3 34 020
| NUTS              = DEA25
| LOCODE            = DE MOU
| Gliederung        = 7 [[Ortsteil|stadsdelen]]
| Straße            = Laufenstraße 84
| Website           = [http://www.monschau.de/ www.monschau.de]
| Bürgermeister     = Margareta Ritter
| Partei            = CDU
| Bürgermeistertitel = Bürgermeisterin
}}
'''Monschau''' (tot 1918: "Montjoie") is een plaats in de [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitse]] [[Deelstaten van Duitsland|deelstaat]] [[Noordrijn-Westfalen]], gelegen op een hoogte van ongeveer 420 meter in de [[Stadsregio Aken]]. Zij ligt aan de rand van de [[Eifel]] aan de bovenloop van de [[Roer (rivier)|Roer]] (Duits: Rur). De stad telt {{Statistiek gemeente Duitsland inwoners|05 3 34 020|Noordrijn-Westfalen}} inwoners ({{Statistiek gemeente Duitsland inwoners|05 3 34 020|Noordrijn-Westfalen|TXT=jaar}})<ref name="inw_statistiek" /> op een oppervlakte van 94,62 [[Vierkante kilometer|km²]]. Op korte afstand liggen de plaatsen [[Simmerath]], [[Schleiden (Euskirchen)|Schleiden]], [[Hellenthal]], [[Roetgen]] en het Belgische [[Eupen]].

== Ligging ==
=== Bestuurlijke indeling ===
Monschau was tot 1972 de hoofdplaats van het [[Monschau (district)|gelijknamige district]]. Dat jaar werd het district opgeheven en werden de omliggende dorpen bij de gemeente Monschau gevoegd. Zij vormen nu [[Ortsteil|stadsdelen]], hoewel ze op enkele kilometers afstand van Monschau liggen en veel hoger in de heuvels. De stadsdelen zijn:
* [[Höfen (Monschau)|Höfen]]
* [[Imgenbroich]]
* [[Kalterherberg]] (met [[Ruitzhof]])
* [[Konzen]] (met [[Rückschlag]])
* Monschau
* [[Mützenich (Monschau)|Mützenich]]
* [[Rohren]] met [[Widdau]]

== Geschiedenis ==
Monschau werd voor het eerst vermeld in 1198 als ''Mons Ioci''. De burcht ontstond vermoedelijk in de 13e eeuw en werd opgericht door de [[Hertogdom Limburg|Hertog van Limburg]] als ''Castrum in Munioie''. In 1352 kreeg de nederzetting bij de burcht stadsrechten. In 1433 ging het stadje over naar het [[Hertogdom Gulik]].

In de late Middeleeuwen en de vroege moderne tijd werd het stadje in het algemeen ''Monjoye'' genoemd.<ref>[https://web.archive.org/web/20211130163714/https://www.monschau.de/nl/beleven/geschiedenis-van-de-stad/ Geschiedenis van de stad], Monschau.de</ref> In de [[Franse tijd in België|Franse tijd]] (vanaf 1795) was het stadje een kantonhoofdplaats in het [[Roerdepartement]] en heette het ''Montjoie''. Ten gevolge van de [[Dertigjarige Oorlog]] verduitste het stadje door de toevloed van [[protestant]]se Duitstalige [[vluchteling]]en op zoek naar godsdienstvrijheid. Velen van hen waren werkzaam in de [[lakennijverheid]]. Ook vanuit [[Aken (stad)|Aken]] kwamen protestanten, nadat ze vanaf 1616 daar vervolgd werden.

Dit alles leidde ertoe dat de lakennijverheid in het stadje tot bloei kwam, waarbij onder meer de uit Aken gevluchte Arnold Schmitz een rol speelde. Daarnaast bracht ook Johann Heinrich Scheibler, afkomstig uit het [[Bergisches Land]], de textielindustrie tot grote bloei. Het beroemde ''Rotes Haus'' stamt uit die tijd (1760).

Pas in 1918 veranderde het stadje onder keizerlijk bevel van [[Wilhelm II]] van naam. Sindsdien heet het officieel Monschau.<ref name=Montjoie>Zie voor het gebruik van de oude naam "Montjoie" in het Nederlandse taalgebied bijvoorbeeld: [[Image:wikisource-logo.svg|12px|alt=Wikisource logo]] {{citeer boek
| achternaam = Heimans | voornaam = Eli | auteur-link = Eli Heimans
| datum = 1906
| titel = Wandelen en waarnemen
| hoofdstuk = Montjoie in den Eifel
| pagina's = p. 231f
| url = https://nl.wikisource.org/wiki/Eli_Heimans_(1906)_-_Wandelen_en_Waarnemen/34
}}</ref>

Het voormalige [[station Monschau]] ligt samen met de [[Vennbahn]] sinds het [[Vrede van Versailles (1919)|verdrag van Versailles]] niet op Duits maar [[België (hoofdbetekenis)|Belgisch]] grondgebied.

Monschau is in 2020 vooral een toeristisch centrum met voorzieningen zoals hotels. De ligging in een diep dal langs de [[Roer (rivier)|Roer]], de historische architectuur en het vele groen maken Monschau populair bij toeristen. Het stadje kent een grote hoeveelheid vakwerkhuizen. Een van de bezienswaardige gebouwen is het eerdergenoemde Rode Huis (''Rotes Haus''). Daarnaast trekt Monschau toeristen die het [[Nationaal Park Eifel]] bezoeken.

De oude Franse oorlogskreet "Montjoie-Saint-Denis" verwijst niet naar de Franse naam van het stadje, maar naar het lijdensverhaal van bisschop [[Dionysius van Parijs|Dionysius]] op de [[Montmartre]] bij Parijs.

== Bezienswaardigheden ==
*Tal van monumentale gebouwen, vakwerkhuizen en dergelijke in het historische stadscentrum.
*''Haller'', de ruïne van een oude 13e-eeuwse burcht
*''Burg Monschau'', de door de Hertogen van Gulik midden 14e eeuw gebouwde burcht.
*''Slotkapel''
*''Aukirche'' (of ''Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangenkerk'') en ''Aukloster''
*''Onze-Lieve-Vrouw Geboortekerk'' van 1649
*''Lutherse Stadskerk'' van 1787
*''Rotes Haus'' van 1760, woning annex hoofdkantoor annex textielfabriek van de familie Scheibler, nu een museum.
*''Haus Troisdorf'' van 1783, in [[Lodewijk XVI-stijl]]
*''Watermolen'' aan ''Rurstraße 10

<gallery mode="packed" widths="150" heights="150">
0 Monschau - Burg (1).JPG|Het kasteel van de hertogen van [[Hertogdom Gulik|Gulik]] uit de 14de eeuw
Monschau, straatzicht op vakwerkhuizen met oa Dm80 vanaf brug over de Roer foto4 2015-04-15 16.43.jpg|Historisch centrum aan de Roer
MonschauMitBurg.jpg|Gezicht op de stad
0 Monschau - Rur (1).JPG|De [[Roer (rivier)|Roer]]
Monchau nov.2009 037.JPG|Zicht op de rivier
Monschau, zicht op de Markt met oa Dm227 foto10 2015-04-15 16.51.jpg|De rooms-katholieke kerk (1726-1751)
Monschau, die evangelische Stadtkirche Dm57 foto5 2015-04-16 10.15.jpg|De evangelische kerk
Monschau, das Rote Haus Dm75 foto5 2015-04-16 10.12.jpg|Das Rote Haus in straatzicht
Monschau, hotel in straatzicht Dm317 foto5 2015-04-15 17.18.jpg|Hotel in straatzicht
Monschau, Burg Monschau-jeugdherberg Dm12 foto4 2015-04-16 09.46.jpg|Burg Monschau
0 Monschau - Eschbachstraße.JPG|De Eschbachstraße
Monschau, monumentaal pand aan de Eschbachstrasse 35 Dm51 foto8 2015-04-15 17.07.jpg|Vakwerkhuis aan de Eschbachstraße
</gallery>

== Natuur en landschap==
Monschau ligt in het dal van de [[Roer (rivier)|Roer]] op een hoogte van 517 meter. Een aantal andere riviertjes, zoals de ''Laufenbach'', vloeien hier in de Roer. Het stadje wordt gedomineerd door de burcht, die op een hoogte ligt.

== Verkeer ==
Tussen Monschau en het dorp [[Mützenich (Noordrijn-Westfalen)|Mützenich]] ligt het voormalige [[station Monschau]] aan de vroegere [[spoorlijn 48]] (of de Duitse spoorlijn 2572) als onderdeel van de voormalige [[Vennbahn]].

Monschau staat via de [[Bundesstraße 258]] in verbinding met Roetgen en Aken (noordwaarts) en Schleiden (zuidoostwaarts). Aan de Belgische kant van de grens gaat de [[N67 (België)|N67]] bijna twintig kilometer vrijwel kaarsrecht door de [[Hoge Venen]], naar Eupen en verder naar [[Welkenraedt]]. De [[Bundesstraße 399]] loopt naar Kalterherberg en gaat daarna als de [[N669 (België)|N669]] België in.

Monschau wordt omringd door een ringweg, die door de heuvels ver boven het stadscentrum loopt.

Per openbaar vervoer is Monschau bereikbaar per bus vanuit Aken en in het weekeinde ook vanaf [[Eupen]].

== Externe link ==
* {{de}} [https://rheinische-landeskunde.lvr.de/de/sprache/sprechende_sprachkarte/sprachatlas_1.html?var=50.5563349&var2=6.242626100000052&varzomm=13#karte Sprechende Sprachkarte: audio-opname van dialectspreker uit Monschau]

{{Appendix}}
{{Commonscat}}
{{Navigatie gemeente Monschau}}
{{Navigatie Städteregion Aachen}}
{{Coor title dms|50|33|0|N|06|15|0|E|type:adm2nd_scale:50000_region:DE}}

[[Categorie:Monschau| ]]

title: Situering

Deelstaat: Noordrijn-Westfalen

Kreis: Stedenregio Aken

Regierungsbezirk: Keulen

title: Algemeen

Burgemeester: Margareta Ritter (CDU)

title: Overig

Kenteken: AC, MON

Stad: 7 stadsdelen

Website: Officiële website

title: Locatie van Monschau in Stedenregio Aken

Locatie van Monschau in Stedenregio Aken: Kaart van Monschau

title: Foto's

Portaal: Duitsland


text:
# 1094
Het jaar 1094 is het 94e jaar in de 11e eeuw volgens de christelijke jaartelling.

## Gebeurtenissen
maart
- 23 - Het bisdom Atrecht wordt gevormd als afsplitsing van het bisdom Kamerijk.

mei
- mei - Duncan II weet met Engelse en Franse troepen zijn oom koning Donald III van Schotland te verslaan, en de kroon over te nemen. Later dit jaar wordt hij vermoord, en neem Donald III de troon weer over.

juni
- 4 - Aragon en Navarra - Sancho I opgevolgd door zijn zoon Peter I
- 22 - De derde versie van de San Marco van Venetië wordt gewijd.

zonder datum
- Rodrigo Díaz de Vivar (El Cid) verovert Valencia op de moslims.
- Tutush I weet de macht in Syrië terug te veroveren.
- Na de dood van markgraaf Oberto II wordt het markgraafschap Oost-Ligurië in stukken verdeeld en houdt op te bestaan.
- De dood van Haakon Magnusson voorkomt een burgeroorlog in Noorwegen tussen hem en medekoning Magnus III.
- Eerste vermelding: Breitenwang, Oudkarspel, Zagreb

## Opvolging
- Abbasiden (kalief van Bagdad) - Al-Muqtadi opgevolgd door Al-Mustazhir
- Fatimiden (kalief van Caïro) - Abu Tamil Ma'ad al-Mustansir opgevolgd door Abu'l Qasim Muhammad al-Musta'li

## Geboren
- Abd al-Mu'min ibn Ali, eerste kalief der Almohaden (1130-1163)
- Malachias, aartsbisschop van Armagh

## Overleden
- 5 maart - Judith van Vlaanderen (~60), echtgenote van Tostig Godwinson en Welf IV
- 4 juni - Sancho I (~50), koning van Aragon (1063-1094) en Navarra (1076-1094)
- 12 november - Duncan II, koning van Schotland (1094)
- Al-Bakri (~80), Andalusisch geograaf
- Bertha van Holland (~36), echtgenote van Filips I
- Haakon Magnusson (25), koning van Noorwegen (1093-1094)
- Rogier van Beaumont, Normandisch edelman
- Rogier II van Montgomery, Normandisch edelman
- Willem IV (~54), graaf van Toulouse

- Bertha van Holland, koningin van Frankrijk
- 4 juni - Sancho I van Aragón

title: 1094

wikitext:
[[Bestand:El Cid en la batalla del arrabal de la Alcudia.jpg|thumb|El Cid bevecht de moslims bij Valencia]]
{{Zijbalk jaar}}

Het jaar '''1094''' is het 94e jaar in de [[11e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].

== Gebeurtenissen ==
;maart
* [[23 maart|23]] - Het [[bisdom Atrecht]] wordt gevormd als afsplitsing van het [[bisdom Kamerijk]].

;mei
* mei - [[Duncan II]] weet met Engelse en Franse troepen zijn oom koning [[Donald III]] van [[koninkrijk Schotland|Schotland]] te verslaan, en de kroon over te nemen. Later dit jaar wordt hij vermoord, en neem Donald III de troon weer over.

;juni
* [[4 juni|4]] - [[koninkrijk Aragon|Aragon]] en [[koninkrijk Navarra|Navarra]] - [[Sancho I van Aragón|Sancho I]] opgevolgd door zijn zoon [[Peter I van Aragón|Peter I]]
* [[22 juni|22]] - De derde versie van de [[Basiliek van San Marco (Venetië)|San Marco]] van Venetië wordt gewijd.

;zonder datum

* [[Rodrigo Díaz de Vivar]] (El Cid) verovert [[Valencia (stad)|Valencia]] op de moslims.
* [[Tutush I]] weet de macht in [[Syrië]] terug te veroveren.
* Na de dood van markgraaf [[Oberto II]] wordt het [[markgraafschap Oost-Ligurië]] in stukken verdeeld en houdt op te bestaan.
* De dood van [[Haakon Magnusson]] voorkomt een burgeroorlog in [[Noorwegen]] tussen hem en medekoning [[Magnus III van Noorwegen|Magnus III]].
* Eerste vermelding: [[Breitenwang]], [[Oudkarspel]], [[Zagreb]]

== Opvolging ==
* [[Kalifaat van de Abbasiden|Abbasiden]] (kalief van Bagdad) - [[Al-Muqtadi]] opgevolgd door [[Al-Mustazhir]]
* [[Fatimiden]] (kalief van Caïro) - [[Abu Tamil Ma'ad al-Mustansir]] opgevolgd door [[Abu'l Qasim Muhammad al-Musta'li]]

== Geboren ==
* [[Abd al-Mu'min ibn Ali]], eerste kalief der Almohaden (1130-1163)
* [[Malachias]], aartsbisschop van Armagh

== Overleden ==
* [[5 maart]] - [[Judith van Vlaanderen]] (~60), echtgenote van Tostig Godwinson en Welf IV
* [[4 juni]] - [[Sancho I van Aragón|Sancho I]] (~50), koning van Aragon (1063-1094) en Navarra (1076-1094)
* [[12 november]] - [[Duncan II]], koning van Schotland (1094)
* [[Al-Bakri]] (~80), Andalusisch geograaf
* [[Bertha van Holland]] (~36), echtgenote van Filips I
* [[Haakon Magnusson]] (25), koning van Noorwegen (1093-1094)
* [[Rogier van Beaumont]], Normandisch edelman
* [[Rogier II van Montgomery]], Normandisch edelman
* [[Willem IV van Toulouse|Willem IV]] (~54), graaf van Toulouse

* [[Bertha van Holland]], koningin van [[Frankrijk]]
* [[4 juni]] - [[Sancho I van Aragón]]

{{Commonscat|1094}}

[[Categorie:Jaar]]
[[Categorie:1090-1099| 1094]]

Eeuwen: 10e eeuw · 11e eeuw · 12e eeuw

Ab urbe condita: 1847 MDCCCXLVII

Armeense jaartelling: 542 – 543 · ԹՎ ՇԽԲ – ՇԽԳ

Christelijke jaartelling: 1094 MXCIV

Iraanse jaartelling: 472 – 473 · ۴۷۲ – ۴۷۳

Islamitische jaartelling: 486 – 487 · ٤٨٧ – ٤٨٦


text:
# Hydropsyche homunculus
Hydropsyche homunculus is een schietmot uit de familie Hydropsychidae. De soort komt voor in het Oriëntaals gebied.

title: Hydropsyche homunculus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hydropsyche homunculus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Trichoptera]] (Schietmotten)
| familie = [[Hydropsychidae]]
| geslacht = ''[[Hydropsyche]]''
| w-naam = ''Hydropsyche homunculus''
| auteur = F Schmid
| datum = 1965
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Hydropsyche homunculus''''' is een [[schietmotten|schietmot]] uit de familie [[Hydropsychidae]]. De soort komt voor in het [[Oriëntaals gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=06|4=19}}

[[Categorie:Schietmot uit het Oriëntaals gebied]]
[[Categorie:Hydropsyche|homunculus]]

title: Hydropsyche homunculus

Orde: Trichoptera (Schietmotten)

Familie: Hydropsychidae

Geslacht: Hydropsyche

title: Soort


text:
# Willem Mogge
Willem Mogge was een Nederlandse landmeter.
Bij het sluiten van de Vrede van Breda in 1667 was Nieuw-Amsterdam overgedragen aan de Engelsen. In ruil daarvoor mocht de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden Suriname behouden. Mogge werd belast door de Staten van Zeeland met het toezicht op de bouw van nieuwe vestingwerken aldaar. Ook kregen  Mogge en zijn collega Pieter van Beaumont de opdracht om Suriname in kaart brengen. Een detailopdracht betrof de kaart van Zeelandia (het vroegere "Casteel Paramaribo"). Van Beaumont zou Suriname niet bereiken omdat hij door de Engelsen gevangen werd genomen.
Twee jaar later beschikte men in Middelburg over een eerste kaart van zijn hand, de Caerte ofte vertooninghe van de Rivieren van Suriname en Commewijne met verscheijde creken uijt deselve spruijtende, als Para, Surinoo en Cottica ende Ander meer gelijckdie nu tegenwoordich bewoont werden. De plantages worden op deze kaart aangegeven met de namen van de planters in cursief schrift wanneer het een plantage zonder meer betreft en in kapitaal drukletters wanneer de plantage een suikermolen bezat.
Eén exemplaar maakt deel uit van de William Blathwayt-atlas in de John Carter Brown Library. Een ander exemplaar bevindt zich in de collectie van het Maritiem Museum Rotterdam. Op de kaart is te zien dat Willem Mogge in Suriname is blijven wonen. Mogge staat daar vermeld als eigenaar van de latere plantage Imotapi. Na zijn overlijden kwam deze plantage in het bezit van gouverneur Pieter Versterre.
Over Mogge is nog bekend dat hij ook in Tobago karteringswerk heeft gedaan en dat hij in 1668 door Abraham Crijnssen naar  Saramacca werd gestuurd om een gunstige plaats voor een nieuw fort te zoeken.
Verbeterde en gedrukte versies van zijn kaart bleven nog tientallen jaren in gebruik. De eerste opvolger van de kaart van Mogge kwam van de Labadisten. Op deze kaart uit 1686 was het aantal plantages gestegen van 100 naar 148.
Ook zijn broer Jacob was landmeter. In 1666 werd een boek op zijn naam uitgegeven met de titel "Inleydinge der sonne-wysers, ende het beschrijven van dien".

title: Willem Mogge

wikitext:
[[Bestand:1677 kaart Suriname Mogge.gif|thumb|Door Mogge gemaakte kaart van Suriname (1677)]]
'''Willem Mogge''' was een Nederlandse [[geodeet (landmeetkunde)|landmeter]].

Bij het sluiten van de [[Vrede van Breda]] in 1667 was [[Nieuw-Amsterdam (Nieuw-Nederland)|Nieuw-Amsterdam]] overgedragen aan de Engelsen. In ruil daarvoor mocht de [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden]] [[Suriname]] behouden. Mogge werd belast door de [[Staten van Zeeland]] met het toezicht op de bouw van nieuwe vestingwerken aldaar. Ook kregen  Mogge en zijn collega Pieter van Beaumont de opdracht om Suriname in kaart brengen. Een detailopdracht betrof de kaart van Zeelandia (het vroegere "Casteel Paramaribo"). Van Beaumont zou Suriname niet bereiken omdat hij door de Engelsen gevangen werd genomen.

Twee jaar later beschikte men in Middelburg over een eerste kaart van zijn hand, de ''Caerte ofte vertooninghe van de Rivieren van Suriname en Commewijne met verscheijde creken uijt deselve spruijtende, als Para, Surinoo en Cottica ende Ander meer gelijckdie nu tegenwoordich bewoont werden''. De plantages worden op deze kaart aangegeven met de namen van de planters in cursief schrift wanneer het een plantage zonder meer betreft en in kapitaal drukletters wanneer de plantage een suikermolen bezat.

Eén exemplaar maakt deel uit van de William Blathwayt-atlas in de John Carter Brown Library. Een ander exemplaar bevindt zich in de collectie van het Maritiem Museum Rotterdam. Op de kaart is te zien dat Willem Mogge in Suriname is blijven wonen. Mogge staat daar vermeld als eigenaar van de latere plantage [[Imotapi]]. Na zijn overlijden kwam deze plantage in het bezit van gouverneur [[Pieter Versterre]].
Over Mogge is nog bekend dat hij ook in [[Tobago]] karteringswerk heeft gedaan en dat hij in 1668 door [[Abraham Crijnssen (commandeur)|Abraham Crijnssen]] naar [[Saramacca (district)| Saramacca]] werd gestuurd om een gunstige plaats voor een nieuw fort te zoeken.

Verbeterde en gedrukte versies van zijn kaart bleven nog tientallen jaren in gebruik. De eerste opvolger van de kaart van Mogge kwam van de [[Labadisten]]. Op deze kaart uit 1686 was het aantal plantages gestegen van 100 naar 148.

Ook zijn broer Jacob was landmeter. In 1666 werd een boek op zijn naam uitgegeven met de titel "Inleydinge der sonne-wysers, ende het beschrijven van dien".

{{Appendix|2=
*Benjamins, H.D. en J.F. Snelleman (1914-1917) [https://www.dbnl.org/tekst/benj004ency01_01/benj004ency01_01_0015.php Encyclopaedie van Nederlandsch West-Indië]''. Den Haag/Leiden: Martinus Nijhoff/E.J. Brill.
*Dikland, F., Hest, C. van et al. (2011) Surinaamse architectuurdocumentatie: Imotapi
*Oudschans Dentz, F.(1944) [http://booksandjournals.brillonline.com/content/journals/10.1163/22134360-90000444?showFullText=pdf "De herkomst en betekenis van Surinaamse plantagenamen"], ''De West-Indische Gids'', jrg 26, nr. 27, pp 147-161
*Renselaar, H.C. (1966) [http://booksandjournals.brillonline.com/content/journals/10.1163/22134360-90002270?showFullText=pdf "Oude kaarten van Suriname"] ''De West-Indische Gids'', jrg 45, nr. 1, pp 2-13.
*Wekker, J.B.Ch.(1983) [http://web.archive.org/web/20111124075517/http://cartography.geog.uu.nl/research/phd/wekker.html Historie, technieken en maatschappelijke achtergronden der karteringswerkzaamheden in Suriname sinds 1667], Promotie Universiteit Utrecht:faculteit Geowetenschappen.
}}

{{DEFAULTSORT:Mogge, Willem}}
[[Categorie:Nederlands cartograaf]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 18e eeuw]]
[[Categorie:Plantage-eigenaar in Suriname]]


text:
# Acquafredda
Acquafredda is een gemeente in de Italiaanse provincie Brescia (regio Lombardije) en telt 1500 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 9,3 km², de bevolkingsdichtheid is 157 inwoners per km².

## Demografie
Acquafredda telt ongeveer 593 huishoudens. Het aantal inwoners steeg in de periode 1991-2001 met 15,3% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse volkstellingen van ISTAT.
| Jaar | Inwoneraantal |
| ---- | ------------- |
| 1991 | 1222          |
| 2001 | 1409          |

## Geografie
De gemeente ligt op ongeveer 55 m boven zeeniveau.
Acquafredda grenst aan de volgende gemeenten: Calvisano, Carpenedolo, Casalmoro (MN), Castel Goffredo (MN), Remedello, Visano.

title: Acquafredda

wikitext:
{{Infobox gemeente Italië
| naam= Acquafredda
| italiaansenaam=
| kaart= Map_of_comune_of_Acquafredda_(province_of_Brescia,_region_Lombardy,_Italy).svg
| provincie= [[Brescia (provincie)|Brescia]] (BS)
| regioAfk= LOM
| regio= [[Lombardije]]
| jaar= 31-12-2004
| inwonersaantal= 1500
| inwonersperkm2= 157
| oppervlakte= 9,3
| water=
| lat_deg= 45
| lat_min= 18
| lat_sec= 0
| lon_deg= 10
| lon_min= 25
| lon_sec= 0
| kaartX= 96
| kaartY= 62
| code= 017001
| postcode= 25010
| netnummer= 030
| hoogteligging= 55
| aangrenzende gemeenten=
| beschermheilige=
| naam inwoner=
}}
'''Acquafredda''' is een gemeente in de [[Italië|Italiaanse]] provincie [[Brescia (provincie)|Brescia]] (regio [[Lombardije]]) en telt 1500 inwoners (31-12-2004). De oppervlakte bedraagt 9,3 km², de bevolkingsdichtheid is 157 inwoners per km².

==Demografie==
Acquafredda telt ongeveer 593 [[huishouden]]s. Het aantal inwoners steeg in de periode 1991-2001 met 15,3% volgens cijfers uit de tienjaarlijkse [[volkstelling]]en van [[ISTAT]].

{| class="wikitable" style="text-align:center;"
! width=70px | Jaar
! width=100px | Inwoneraantal
|-
| 1991 || 1222
|-
| 2001 || 1409
|}

[[Bestand:Acquafredda_Municipio.jpg|thumb|left|Acquafredda]]

==Geografie==
De gemeente ligt op ongeveer 55 m boven zeeniveau.

Acquafredda grenst aan de volgende gemeenten: [[Calvisano]], [[Carpenedolo]], [[Casalmoro]] (MN), [[Castel Goffredo]] (MN), [[Remedello]], [[Visano]].

== Externe link ==
* http://www.comune.acquafredda.bs.it

{{Appendix|2=
* [http://www.istat.it/ Italiaans bureau voor statistiek]
}}
{{Navigatie provincie Brescia}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|45|18|0|N|10|25|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:IT}}

[[Categorie:Gemeente in Brescia]]

title: Situering

Regio: Lombardije (LOM)

Provincie: Brescia (BS)

title: Algemeen

Oppervlakte: 9,3 km²

title: Overig

Beschermheilige: Blasius van Sebaste

title: Detailkaart

Detailkaart:
Locatie van Acquafredda in Brescia (BS)
· Locatie in Lombardije

Portaal: Italië