text:
# Gyalectaria
Gyalectaria is een geslacht van korstmossen behorend tot de familie Coccotremataceae. De typesoort is Coccotrema antarcticum.

## Geslachten
Volgens Index Fungorum telt het geslacht drie soorten (peildatum december 2021):
| Soortnaam                | Auteur(s)                                                       | Publicatiejaar |
| ------------------------ | --------------------------------------------------------------- | -------------- |
| Gyalectaria diluta       | (Björk, G. Thor & T.B. Wheeler) I. Schmitt, T. Sprib. & Lumbsch | 2010           |
| Gyalectaria gyalectoides | (Vězda) I. Schmitt, Kalb & Lumbsch                              | 2010           |
| Gyalectaria jamesii      | (Kantvilas) I. Schmitt, Kalb & Lumbsch                          | 2010           |

title: Gyalectaria

wikitext:
{{Taxobox schimmel
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| naam = ''Gyalectaria''
| stam = [[Ascomycota]] (Zakjeszwammen)
| klasse = [[Lecanoromycetes]]
| onderklasse = [[Ostropomycetidae]]
| orde = [[Pertusariales]]
| familie = [[Coccotremataceae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Gyalectaria''
| auteur = I. Schmitt, Kalb & Lumbsch
| datum = 2010
}}
'''''Gyalectaria''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[korstmos]]sen behorend tot de familie [[Coccotremataceae]]. De [[typesoort]] is ''[[Coccotrema antarcticum]]''.

== Geslachten ==
Volgens [[Index Fungorum]] telt het geslacht drie soorten (peildatum december 2021):
{| class="wikitable sortable"
! Soortnaam !! Auteur(s) !! Publicatiejaar
|-
| ''[[Gyalectaria diluta]]'' ||  (Björk, G. Thor & T.B. Wheeler) I. Schmitt, T. Sprib. & Lumbsch || 2010
|-
| ''[[Gyalectaria gyalectoides]]'' ||  (Vězda) I. Schmitt, Kalb & Lumbsch || 2010
|-
| ''[[Gyalectaria jamesii]]'' ||  (Kantvilas) I. Schmitt, Kalb & Lumbsch || 2010
|}

{{appendix|2=
* {{en}} [http://indexfungorum.org/Names/NamesRecord.asp?RecordID=1156 Index Fungorum]
}}
{{cursief}}

[[Categorie:Coccotremataceae]]
[[Categorie:Schimmelgeslacht]]

title: Gyalectaria

Rijk: Fungi (Schimmels)

Stam: Ascomycota (Zakjeszwammen)

Klasse: Lecanoromycetes

Onderklasse: Ostropomycetidae

Orde: Pertusariales

Familie: Coccotremataceae

title: Geslacht

Portaal: Biologie · Schimmels


text:
# Dignity for Disability
Dignity for Disability of Dignity 4 Disability (D4D) is een kleine Australische politieke partij die tot 2010 bekendstond als Dignity for Disabled. In de deelstaat Zuid-Australië beschikt D4D over één parlementszetel in het Hogerhuis.

wikiname: nlwiki

title: Dignity for Disability

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox politieke partij
| naam = Dignity for Disability
| afbeelding =
| partijleider = [[Rick Neagle]]
| oprichting = [[2004]]
| actief in = Australië
| website = http://www.d4d.com.au
| portaal2 = Australië
}}

'''Dignity for Disability''' of '''Dignity 4 Disability (D4D)''' is een kleine [[Australië (land)|Australische]] politieke partij die tot 2010 bekendstond als '''Dignity for Disabled'''. In de deelstaat [[Zuid-Australië]] beschikt D4D over één parlementszetel in het Hogerhuis.

==Externe link==
* [https://web.archive.org/web/20100722144437/http://www.d4d.com.au/ Partijwebsite]

{{Navigatie politieke partijen Australië}}

[[Categorie:Australische politieke partij]]

title: Personen

Partijleider: Rick Neagle

title: Geschiedenis

title: Algemene gegevens

Actief in: Australië


text:
# Gauliga Niederrhein 1938/39
De Gauliga Niederrhein 1938/39 was het zesde voetbalkampioenschap van de Gauliga Niederrhein. Fortuna Düsseldorf werd kampioen plaatste zich voor de eindronde om de Duitse landstitel, waar de club na groepswinst uitgeschakeld werd door Dresdner SC.

## Eindstand
| Plaats | Club                 | Wed. | W  | G | V  | Saldo | Ptn.  |
| ------ | -------------------- | ---- | -- | - | -- | ----- | ----- |
| 1.     | Fortuna Düsseldorf   | 18   | 13 | 3 | 2  | 44:18 | 29:07 |
| 2.     | Schwarz-Weiß Essen   | 18   | 12 | 3 | 3  | 52:13 | 27:09 |
| 3.     | Rot-Weiss Essen      | 18   | 10 | 2 | 6  | 42:33 | 22:14 |
| 4.     | Westende Hamborn     | 18   | 5  | 9 | 4  | 28:29 | 19:17 |
| 5.     | SV Hamborn 07        | 18   | 7  | 4 | 7  | 31:34 | 18:18 |
| 6.     | SSV 04 Wuppertal (1) | 18   | 7  | 1 | 10 | 37:49 | 15:21 |
| 7.     | TuRU Düsseldorf      | 18   | 6  | 2 | 10 | 29:38 | 14:22 |
| 8.     | TuS Duisburg 48/99   | 18   | 5  | 4 | 9  | 26:39 | 14:22 |
| 9.     | VfL Benrath          | 18   | 5  | 3 | 10 | 21:34 | 13:23 |
| 10.    | Union 02 Hamborn     | 18   | 3  | 3 | 12 | 19:42 | 09:27 |

(1):SSV 04 Elberfeld wijzigde de naam in SSV 04 Wuppertal
|  | Kampioen, geplaatst voor nationale eindronde |
|  | Degradatie naar Bezirksliga                  |

## Promotie-eindronde

### Groep A
| Plaats | Club                   | Wed. | Saldo | Ptn.  |
| ------ | ---------------------- | ---- | ----- | ----- |
| 1.     | Rot-Weiß Oberhausen    | 4    | 09:03 | 07:01 |
| 2.     | SG Blau-Gelb Wuppertal | 4    | 06:08 | 03:05 |
| 3.     | TuS Helene Altenessen  | 4    | 04:08 | 02:06 |

|  | Promotie naar Gauliga Niederrhein 1939/40 |

### Groep B
| Plaats | Club                      | Wed. | Saldo | Ptn.  |
| ------ | ------------------------- | ---- | ----- | ----- |
| 1.     | VfB 03 Hilden             | 4    | 10:08 | 06:02 |
| 2.     | Borussia München-Gladbach | 4    | 06:06 | 03:05 |
| 3.     | BV Union 05 Krefeld       | 4    | 05:07 | 03:05 |

title: Gauliga Niederrhein 1938/39

wikitext:
De '''Gauliga Niederrhein 1938/39''' was het zesde voetbalkampioenschap van de [[Gauliga Niederrhein]]. Fortuna Düsseldorf werd kampioen plaatste zich voor de [[Duits voetbalkampioenschap 1938/39|eindronde om de Duitse landstitel]], waar de club na groepswinst uitgeschakeld werd door [[Dresdner SC]].

==Eindstand==
{| class="wikitable"
!width=30 |Plaats
!width=225 |Club
!width=30 | Wed.
!width=30 | W
!width=30 | G
!width=30 | V
!width=50 | Saldo
!width=50 | Ptn.
|-bgcolor="#76EE00"
|1. || align="left" | [[Fortuna Düsseldorf]]|| 18|| 13|| 3|| 2||44:18||29:07
|-
|2. || align="left" | [[Schwarz-Weiß Essen]]|| 18|| 12|| 3|| 3||52:13||27:09
|-
|3. || align="left" | [[Rot-Weiss Essen]]|| 18|| 10|| 2|| 6||42:33||22:14
|-
|4. || align="left" | [[Westende Hamborn]]|| 18|| 5|| 9|| 4||28:29||19:17
|-
|5. || align="left" | [[SV Hamborn 07]] || 18|| 7|| 4|| 7||31:34||18:18
|-
|6. || align="left" | [[SSV 04 Wuppertal]] (1) || 18|| 7|| 1|| 10||37:49||15:21
|-
|7. || align="left" | [[TuRU Düsseldorf]]|| 18|| 6|| 2|| 10||29:38||14:22
|-
|8. || align="left" | [[TuS Duisburg 48/99]]|| 18|| 5|| 4|| 9||26:39||14:22
|-bgcolor="#FFC0C0"
|9. || align="left" | [[VfL Benrath]] || 18|| 5|| 3|| 10||21:34||13:23
|-bgcolor="#FFC0C0"
|10. || align="left" | [[Union 02 Hamborn]]|| 18|| 3|| 3|| 12||19:42||09:27
|}
(1):SSV 04 Elberfeld wijzigde de naam in SSV 04 Wuppertal
{| style="border: 1px solid #ffffff; background-color: #ffffff" cellspacing="1" cellpadding="1"
| bgcolor="#76EE00"       width="20" | ||Kampioen, geplaatst voor nationale eindronde
|-
| bgcolor="#FFC0C0"   width="20" | ||Degradatie naar Bezirksliga
|-
|}

==Promotie-eindronde==
{{BeginKolommen}}
===Groep A===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="#EEEEDD"
!width=50 |Plaats
!width=225 |Club
!width=50 | Wed.
!width=50 | Saldo
!width=50 | Ptn.
|-bgcolor="#76EE00"
|1. || align="left" | [[Rot-Weiß Oberhausen]] ||4||09:03||07:01
|-
|2. || align="left" | [[SG Blau-Gelb Wuppertal]]||4||06:08||03:05
|-
|3. || align="left" | [[TuS Helene Altenessen]]||4||04:08||02:06
|-
|}
{| style="border: 1px solid #ffffff; background-color: #ffffff" cellspacing="1" cellpadding="1"
| bgcolor="#76EE00"     width="20" | ||Promotie naar [[Gauliga Niederrhein 1939/40]]
|-
|}
{{NieuweKolom}}
===Groep B===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|- bgcolor="#EEEEDD"
!width=50 |Plaats
!width=225 |Club
!width=50 | Wed.
!width=50 | Saldo
!width=50 | Ptn.
|-bgcolor="#76EE00"
|1. || align="left" | [[VfB 03 Hilden]] ||4||10:08||06:02
|-
|2. || align="left" | [[Borussia Mönchengladbach|Borussia München-Gladbach]]||4||06:06||03:05
|-
|3. || align="left" | [[BV Union 05 Krefeld]]||4||05:07||03:05
|-
|}
{{EindeKolommen}}

== Externe link ==
* [https://www.claudionicoletti.eu/soccer-statistics/campionati-nazionali-in-europa/all-final-tables/f-r-germany-league-final-tables/frg-1930-31/frg-1938-39/ Euroleagues]
{{Navigatie seizoenen Gauliga Niederrhein}}
{{Navigatie voetbal Duitsland Gauliga 1938/39}}

[[Categorie:Gauliga Niederrhein]]
[[Categorie:Duits competitievoetbal 1938/39]]


text:
# The Two Jakes
The Two Jakes is een neo noir mysteryfilm uit 1990 en een sequel van Chinatown uit 1974.
Jack Nicholson deed de regie en speelde als J. J. Gittes ook de hoofdrol, naast Harvey Keitel, Meg Tilly, Madeleine Stowe, Richard Farnsworth, Frederic Forrest, Pia Gronning, David Keith, Rubén Blades, Tracey Walter en Eli Wallach. Een aantal acteurs uit Chinatown spelen ook nu mee, in dezelfde rol: Joe Mantell, Perry Lopez, James Hong en, met een korte voice-over, ook Faye Dunaway.
The Two Jakes werd door Paramount Pictures op 10 augustus 1990 uitgebracht. De film was geen kassucces en ontving gemengde kritieken. Daarom werden de plannen voor een derde film over J. J. Gittes weer opgeborgen.

## Verhaal
Los Angeles in 1948. Jake Berman (Harvey Keitel) huurt privédetective Jake Gittes (Jack Nicholson) in om zijn vrouw te betrappen bij het plegen van overspel. Dat loopt echter verkeerd af: Berman schiet ter plekke de overspelige man, die zijn partner is in een vastgoedbedrijf, dood. Lou Escobar is na de oorlog als oorlogsinvalide machtiger dan ooit als de plaatselijke politiechef. Hij laat zijn oude politiemaatje Jake stevig in de gaten houden.
Gittes wil nu uitzoeken of het gerechtvaardigde doodslag of moord was, en wat de snelgroeiende Californische olie-industrie ermee te maken heeft. Er is ook een relatie met zijn eigen verleden: Gittes krijgt een opname in handen die Katherine Mulwray vermeldt, die de verdwenen dochter van Evelyn Mulwray (Faye Dunaway) van  Chinatown blijkt te zijn. Het draait om nieuwbouwprojecten die geteisterd worden door natuurlijke gasbronnen en de minerale rechten op olie en gaswinning. De politie en de maffia zijn op zoek naar de geluidsopname, gemaakt door Gittes, van de executie doorde terminaal zieke Jake Berman van zijn zakenpartner. Jake verandert de geluidsopname waardoor de rechter voorbedachte rade onaannemelijk vindt. De verdachte blaast zichzelf op in zijn modelwoning door een sigaret te ontsteken. Zijn weduwe krijgt de erfenis bovenop die van haar steenrijke vader Noah Cross.
Eerder in deze film heeft Jake Gittes seks met de eerste weduwe en intussen zit zowel de politie van Los Angeles als de maffia hem dicht op de huid. De later in de film eveneens weduwe geworden Katherine doet aan het eind van de film een vergeefse poging de vriend van haar dode moeder, tevens halfzus, uit Chinatown te versieren. Kitty vraagt tot slot dan maar of hij dan wel aan haar wil blijven denken. Gittes antwoordt dat het verleden nooit zal verdwijnen.

## Rolverdeling
| Acteur             | Personage                       |
| ------------------ | ------------------------------- |
| Jack Nicholson     | Jake Gittes                     |
| Harvey Keitel      | Julius "Jake" Berman            |
| Meg Tilly          | Katherine "Kitty" Berman        |
| Madeleine Stowe    | Lillian Bodine                  |
| Eli Wallach        | Cotton Weinberger               |
| Rubén Blades       | Michael "Mickey Nice" Weisskopf |
| Frederic Forrest   | Chuck Newty                     |
| David Keith        | Loach                           |
| Richard Farnsworth | Earl Rawley                     |
| Tracey Walter      | Tyrone Otley                    |
| Joe Mantell        | Lawrence Walsh                  |
| James Hong         | Kahn                            |
| Perry Lopez        | Lou Escobar                     |
| Jeff Morris        | Ralph Tilton                    |
| Rebecca Broussard  | Gladys                          |
| Van Dyke Parks     | Hannah                          |
| Pia Gronning       | Elsa                            |
| Luana Anders       |                                 |
| Rosie Vela         | Linda                           |
| Faye Dunaway       | Evelyn Mulwray                  |

title: The Two Jakes

wikitext:
{{Infobox film
| titel          = ''The Two Jakes''
| afbeelding     =
| tagline        =
| regie          =  [[Jack Nicholson]]
| producer       = [[Robert Evans]]
[[Harold Schneider]]
Jack Nicholson
| schrijver      = [[Robert Towne]]
| spelers        = Jack Nicholson
[[Harvey Keitel]]
[[Meg Tilly]]
[[Madeleine Stowe]]
| muziek         = [[Van Dyke Parks]]
| montage        =  Anne Goursaud
| cinematografie = [[Vilmos Zsigmond]]
| distributeur   = [[Paramount Pictures]]
| première       = 10 augustus 1990
| genre          = Mystery, neo noir
| lengte         = 138 minuten
| ratio          =
| taal           = [[Engels]]
| land           = {{US}}
| budget         = $19 miljoen
| opbrengst      = $10,005,969
| nominaties     =
| prijzen        =
| voorloper      = [[Chinatown (film)|Chinatown]] (1974)
| vervolg        =
| imdb           =
| moviemeter     =
}}
'''The Two Jakes''' is een [[neo noir]] mysteryfilm uit [[1990]] en een sequel van [[Chinatown (film)|Chinatown]] uit [[1974]].

[[Jack Nicholson]] deed de regie en speelde als J. J. Gittes ook de hoofdrol, naast [[Harvey Keitel]], [[Meg Tilly]], [[Madeleine Stowe]], [[Richard Farnsworth]], [[Frederic Forrest]], [[Pia Gronning]], [[David Keith]], [[Rubén Blades]], [[Tracey Walter]] en [[Eli Wallach]]. Een aantal acteurs uit Chinatown spelen ook nu mee, in dezelfde rol: Joe Mantell, Perry Lopez, James Hong en, met een korte ''[[voice-over]]'', ook [[Faye Dunaway]].

''The Two Jakes'' werd door [[Paramount Pictures]] op 10 augustus 1990 uitgebracht. De film was geen kassucces en ontving gemengde kritieken. Daarom werden de plannen voor een derde film over J. J. Gittes weer opgeborgen.

==Verhaal==
[[Los Angeles]] in 1948. Jake Berman (Harvey Keitel) huurt [[privédetective]] Jake Gittes (Jack Nicholson) in om zijn vrouw te betrappen bij het plegen van [[Echtbreuk|overspel]]. Dat loopt echter verkeerd af: Berman schiet ter plekke de overspelige man, die zijn partner is in een vastgoedbedrijf, dood. Lou Escobar is na de oorlog als oorlogsinvalide machtiger dan ooit als de plaatselijke politiechef. Hij laat zijn oude politiemaatje Jake stevig in de gaten houden.

Gittes wil nu uitzoeken of het gerechtvaardigde doodslag of moord was, en wat de snelgroeiende [[Californië|Californische]]  [[olie-industrie]] ermee te maken heeft. Er is ook een relatie met zijn eigen verleden: Gittes krijgt een opname in handen die ''Katherine Mulwray'' vermeldt, die de verdwenen dochter van Evelyn Mulwray (Faye Dunaway) van '' Chinatown'' blijkt te zijn. Het draait om nieuwbouwprojecten die geteisterd worden door natuurlijke gasbronnen en de minerale rechten op olie en gaswinning. De politie en de maffia zijn op zoek naar de geluidsopname, gemaakt door Gittes, van de executie doorde terminaal zieke Jake Berman van zijn zakenpartner. Jake verandert de geluidsopname waardoor de rechter voorbedachte rade onaannemelijk vindt. De verdachte blaast zichzelf op in zijn modelwoning door een sigaret te ontsteken. Zijn weduwe krijgt de erfenis bovenop die van haar steenrijke vader Noah Cross.

Eerder in deze film heeft Jake Gittes seks met de eerste weduwe en intussen zit zowel de politie van Los Angeles als de maffia hem dicht op de huid. De later in de film eveneens weduwe geworden Katherine doet aan het eind van de film een vergeefse poging de vriend van haar dode moeder, tevens halfzus, uit Chinatown te versieren. Kitty vraagt tot slot dan maar of hij dan wel aan haar wil blijven denken. Gittes antwoordt dat het verleden nooit zal verdwijnen.

==Rolverdeling==
{{tabel cast}}
|-
| [[Jack Nicholson]] || Jake Gittes
|-
| [[Harvey Keitel]] || Julius "Jake" Berman
|-
| [[Meg Tilly]] || Katherine "Kitty" Berman
|-
| [[Madeleine Stowe]] || Lillian Bodine
|-
| [[Eli Wallach]] || Cotton Weinberger
|-
| [[Rubén Blades]] || Michael "Mickey Nice" Weisskopf
|-
| [[Frederic Forrest]] || Chuck Newty
|-
| [[David Keith]] || Loach
|-
| [[Richard Farnsworth]] || Earl Rawley
|-
| [[Tracey Walter]] || Tyrone Otley
|-
| [[Joe Mantell]] || Lawrence Walsh
|-
| [[James Hong]] || Kahn
|-
| [[Perry Lopez]] || Lou Escobar
|-
| [[Jeff Morris]] || Ralph Tilton
|-
| [[Rebecca Broussard]] || Gladys
|-
| [[Van Dyke Parks]] || Hannah
|-
| [[Pia Gronning]] || Elsa
|-
| [[Luana Anders]] ||
|-
| [[Rosie Vela]] || Linda
|-
| [[Faye Dunaway]] || Evelyn Mulwray
|}

{{DEFAULTSORT:Two Jakes}}
[[Categorie:Mystery]]
[[Categorie:Neo noir]]
[[Categorie:Film uit 1990]]

title: The Two Jakes

Regie: Jack Nicholson

Producent: Robert Evans · Harold Schneider · Jack Nicholson

Scenario: Robert Towne

Hoofdrollen: Jack Nicholson · Harvey Keitel · Meg Tilly · Madeleine Stowe

Muziek: Van Dyke Parks

Montage: Anne Goursaud

Cinematografie: Vilmos Zsigmond

Distributie: Paramount Pictures

Première: 10 augustus 1990

Genre: Mystery, neo noir

Speelduur: 138 minuten

Taal: Engels

Land: Verenigde Staten

Budget: $19 miljoen

Voorloper: Chinatown (1974)


text:
# Oopterus latipennis
Oopterus latipennis is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Broun.

title: Oopterus latipennis

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Oopterus latipennis''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Trechinae]]
| geslacht = ''[[Oopterus]]''
| w-naam = ''Oopterus latipennis''
| auteur = [[Thomas Broun|Broun]]
| datum = 1903
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Oopterus latipennis''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Oopterus+latipennis Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1903 door Broun.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|28}}

[[Categorie:Oopterus|latipennis]]

title: Oopterus latipennis

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Trechinae

Geslacht: Oopterus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Nola grisealis
Nola grisealis is een vlinder uit de familie van de visstaartjes (Nolidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Swinhoe.

title: Nola grisealis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Nola grisealis''
| afbeelding =
| familie = [[Visstaartjes|Nolidae]] (Visstaartjes)
| onderfamilie = [[Nolinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Nola (geslacht)|Nola]]''
| w-naam = ''Nola grisealis''
| auteur = Swinhoe
| datum = 1895
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Nola grisealis''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Visstaartjes|visstaartjes (Nolidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Swinhoe.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|11}}

[[Categorie:Nola (geslacht)|grisealis]]

title: Nola grisealis

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Nolidae (Visstaartjes)

Onderfamilie: Nolinae

Geslacht: Nola

title: Soort


text:
# Maras Jauh
Maras Jauh is een bestuurslaag in het regentschap Seluma van de provincie Bengkulu, Indonesië. Maras Jauh telt 658 inwoners (volkstelling 2010).

title: Maras Jauh

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Maras Jauh
| inwoners       = 658
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Bengkulu (provincie)|Bengkulu]]
| regentschap    = [[Seluma]]
| onderdistrict  = [[Semidang Alas]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 1705020001
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Maras Jauh''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Seluma]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Bengkulu (provincie)|Bengkulu]], [[Indonesië]]. Maras Jauh telt 658 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=15}}

[[Categorie:Plaats in Bengkulu]]

title: Situering

Provincie: Bengkulu

Regentschap of · stadsgemeente: Seluma

Onderdistrict: Semidang Alas

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Clarkston (Georgia)
Clarkston is een plaats (city) in de Amerikaanse staat Georgia, en valt bestuurlijk gezien onder DeKalb County.

## Demografie
Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 7231.
In 2006 is het aantal inwoners door het United States Census Bureau geschat op 7508, een stijging van 277 (3,8%). Clarkston heeft qua percentage het grootste aantal mensen van Somalische afkomst van de Verenigde Staten, 7.6%.

## Geografie
Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een oppervlakte van
2,7 km², geheel bestaande uit land.

## Plaatsen in de nabije omgeving
De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 8 km rond Clarkston.

title: Clarkston (Georgia)

wikitext:
{{Infobox plaats Verenigde Staten
| naam=Clarkston
| staat=Georgia
| county=[[DeKalb County (Georgia)|DeKalb County]]
| bevolking=7508
| datum=2006
| oppervlak=2.7
| water=0.0
| lat_deg = 33
| lat_min = 48
| lat_sec = 37
| lon_deg = 84
| lon_min = 14
| lon_sec = 23
| hoogte=
| code=16544
| type=city
| detailkaart=
| image = Clarkston, Georgia downtown, 2016.jpg
| caption = downtown
}}
'''Clarkston''' is een plaats ([[city (stad)|city]]) in de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] staat [[Georgia (staat)|Georgia]], en valt bestuurlijk gezien onder [[DeKalb County (Georgia)|DeKalb County]].

==Demografie==
Bij de volkstelling in 2000 werd het aantal inwoners vastgesteld op 7231.<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Verenigde Staten/2000}}</ref>
In 2006 is het aantal inwoners door het [[United States Census Bureau]] geschat op 7508,<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Verenigde Staten/2006}}</ref> een stijging van 277 (3,8%). Clarkston heeft qua percentage het grootste aantal mensen van [[Somalische]] afkomst van de [[Verenigde Staten]], 7.6%.

==Geografie==
Volgens het United States Census Bureau beslaat de plaats een [[oppervlakte]] van
2,7 km², geheel bestaande uit land.

==Plaatsen in de nabije omgeving==
De onderstaande figuur toont nabijgelegen [[woonplaats|plaatsen]] in een [[Straal (wiskunde)|straal]] van 8 km rond Clarkston.
{{Afbeelding label begin|image=Blank map.svg|position= relative| float=left|width=400|caption=Plaatsen in de omgeving}}
{{Afbeelding label|x=0.5|y=0.5|scale=400|text=[[Bestand:Map pointer black.svg|20px|Clarkston]]'''Clarkston'''}}
{{Afbeelding label|x=0.370|y=0.747|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|12px|Plaats met 2609 inwoners (2000)]][[Avondale Estates (Georgia)|Avondale Estates]] (5 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.397|y=0.885|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|20px|Plaats met 18945 inwoners (2000)]][[Belvedere Park (Georgia)|Belvedere Park]] (7 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.199|y=0.745|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|20px|Plaats met 18147 inwoners (2000)]][[Decatur (Georgia)|Decatur]] (7 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.052|y=0.646|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|18px|Plaats met 12741 inwoners (2000)]][[Druid Hills (Georgia)|Druid Hills]] (8 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.238|y=0.547|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|20px|Plaats met 15270 inwoners (2000)]][[North Decatur (Georgia)|North Decatur]] (5 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.673|y=0.618|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|8px|Plaats met 621 inwoners (2000)]][[Pine Lake (Georgia)|Pine Lake]] (4 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.384|y=0.601|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|16px|Plaats met 9803 inwoners (2000)]][[Scottdale (Georgia)|Scottdale]] (3 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.856|y=0.533|scale=400|text=[[Bestand:Small-city-symbol.svg|16px|Plaats met 7145 inwoners (2000)]][[Stone Mountain (plaats in Georgia)|Stone Mountain]] (6 km)}}
{{Afbeelding label|x=0.595|y=0.241|scale=400|text=[[Bestand:Dot-yellow.svg|20px|Plaats met 26532 inwoners (2000)]][[Tucker (Georgia)|Tucker]] (5 km)}}
{{Afbeelding label eind}}{{Clearleft}}

== Externe link ==
* {{Link city-data.com|Clarkston|Georgia}}

{{Appendix}}
{{Coor title dms|33|48|37|N|84|14|23|W|region:US_type:city(7231)_scale:50000}}

[[Categorie:Plaats in Georgia]]

title: Situering

County: DeKalb County

Type plaats: City

Staat: Georgia

title: Algemeen

Oppervlakte: 2,7 km²

- land: 2,7 km²

- water: 0,0 km²

title: Overig

title: Foto's

Foto's: downtown

Portaal: Verenigde Staten


text:
# Brachymeria gribodiana
Brachymeria gribodiana is een vliesvleugelig insect uit de familie bronswespen (Chalcididae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Masi.

title: Brachymeria gribodiana

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Brachymeria gribodiana''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Bronswespen (familie)|Chalcididae]] (Bronswespen)
| geslacht = ''[[Brachymeria]]''
| w-naam = ''Brachymeria gribodiana''
| auteur = Masi
| datum = 1951
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Brachymeria gribodiana''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[bronswespen (familie)|bronswespen]] (Chalcididae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Masi.

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Brachymeria&Speciesqtype=equals&Species=gribodiana {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Brachymeria|gribodiana]]

title: Brachymeria gribodiana

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Chalcididae (Bronswespen)

Geslacht: Brachymeria

title: Soort


text:
# Jaap de Bruin
Jacob (Jaap) de Bruin (Leiden, 22 september 1896 - Den Haag, 1978) was de stichter van het club- en buurthuiswerk "De Mussen" in de Haagse Schilderswijk.

## Leven en werk
De Bruin werd in 1896 in Leiden geboren als zoon van de schoenmaker Jan Pieter de Bruin en Johanna Koetze. Hij werd opgeleid tot tuinman. Al op jonge leeftijd sloot hij zich aan bij de Zaaier, de jeugdafdeling van de Sociaal Democratische Partij. Hij werd ook jeugdleider binnen deze organisatie. Na 1924 sloot hij zich aan bij de Bond van Kommunistische Strijd- en Propagandaclubs, van Jacques de Kadt. Hij verhuisde naar Den Haag, waar hij betrokken raakte bij het club- en buurthuiswerk. Al in Leiden had hij geprobeerd het Volkshuis aldaar in te schakelen bij de vorming van arbeidersjongeren. Hij ontdekte dat het aanbod van het Volkshuis onvoldoende aansloot bij deze groep jongeren. Door deze ervaring besloot De Bruin om het in Den Haag anders aan te pakken. In 1926 maakte hij een begin met wat later het Mussenwerk genoemd zou worden. Hij begon met het opzetten van jeugdclubs in een oud schoolgebouw vlak bij de Schilderswijk. Als meester de Bruin wordt hij de verpersoonlijking van dit werk in Den Haag. Hij was hoofdleider en vervolgens directeur van "de Mussen" tot zijn pensionering in 1967. Onder zijn leiding breidde het clubhuiswerk zich gestaag uit. Aanvankelijk werden alleen jongens toegelaten, maar vanaf 1938 werd het werk uitgebreid met activiteiten voor meisjes. In 1937 kon De Bruin grond in Otterlo kopen, waar jaarlijks vakantiekampen werden georganiseerd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg De Bruin een schrijfverbod opgelegd. Maar het clubhuiswerk kon wel voortgezet worden. De gemeentelijke overheid trachtte in die periode De Bruin voor zich te winnen door onder meer financiële steun aan te bieden en een gemeentelijk dienstverband. De Bruin ging hier niet op in. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg De Bruin de eretitel "Koning der Mussen". Bij zijn pensionering in 1967 werd er een borstbeeld van hem onthuld door de toenmalige commissaris van de koningin Zuid-Holland mr. J. Klaasesz. Dit beeld ging door brand verloren.  In 1982 werd er een nieuw borstbeeld van hem onthuld bij de opening van het nieuwe clubhuis aan de Rijswijksestraat.
In 1964 kreeg de Bruin in het Amsterdamse Concertgebouw de Albert Schweitzerprijs uitgereikt. Hij werd voor zijn werk in Den Haag benoemd tot ereburger van die stad en tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
De Bruin trouwde op 29 juni 1921 te Leiden met Lena van Zwieten. Hij overleed in 1978 in zijn woonplaats Den Haag.

title: Jaap de Bruin

wikitext:
{{Infobox persoon
| naam           =
| afbeelding     = Buurthuis De mussen 25 jaar.png
| onderschrift   =''Meester J. de Bruin'' ontvangt de gemeentepenning voor bijzondere verdienste ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het clubhuis de Mussen
| volledigenaam  =
| geboorteplaats = [[Leiden]]
| geboortedatum  = [[22 september]] [[1896]]
| sterfplaats    =  [[Den Haag]]
| sterfdatum     = [[1978]]
| nationaliteit  = Nederlands
| beroep         = directeur "De Mussen'
| bekendvan      = Stichter "De Mussen" in Den Haag
| religie        =
| politiek       =
| zieook         =
| website        =
| handtekening   =
| portaal        =
}}
'''Jacob (Jaap) de Bruin''' ([[Leiden]], [[22 september]] [[1896]] - [[Den Haag]], [[1978]]) was de stichter van het [[Buurthuiswerk (Nederland)|club- en buurthuiswerk]] "De Mussen" in de [[Den Haag|Haagse]] [[Schilderswijk (Den Haag)|Schilderswijk]].

==Leven en werk==
De Bruin werd in 1896 in Leiden geboren als zoon van de schoenmaker Jan Pieter de Bruin en Johanna Koetze. Hij werd opgeleid tot tuinman. Al op jonge leeftijd sloot hij zich aan bij [[De Zaaier (jeugdbond)|de Zaaier]], de jeugdafdeling van de [[Communistische Partij van Nederland|Sociaal Democratische Partij]]. Hij werd ook jeugdleider binnen deze organisatie. Na 1924 sloot hij zich aan bij de [[Bond van Kommunistische Strijd- en Propagandaclubs]], van [[Jacques de Kadt]]. Hij verhuisde naar Den Haag, waar hij betrokken raakte bij het club- en buurthuiswerk. Al in Leiden had hij geprobeerd [[het Volkshuis]] aldaar in te schakelen bij de vorming van arbeidersjongeren. Hij ontdekte dat het aanbod van het Volkshuis onvoldoende aansloot bij deze groep jongeren. Door deze ervaring besloot De Bruin om het in Den Haag anders aan te pakken. In 1926 maakte hij een begin met wat later het ''Mussenwerk'' genoemd zou worden. Hij begon met het opzetten van jeugdclubs in een oud schoolgebouw vlak bij de Schilderswijk. Als ''meester de Bruin'' wordt hij de verpersoonlijking van dit werk in Den Haag.<ref>Nijenhuis 1987:124</ref> Hij was hoofdleider en vervolgens directeur van "de Mussen" tot zijn pensionering in 1967. Onder zijn leiding breidde het clubhuiswerk zich gestaag uit. Aanvankelijk werden alleen jongens toegelaten, maar vanaf 1938 werd het werk uitgebreid met activiteiten voor meisjes. In 1937 kon De Bruin grond in Otterlo kopen, waar jaarlijks vakantiekampen werden georganiseerd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg De Bruin een schrijfverbod opgelegd. Maar het clubhuiswerk kon wel voortgezet worden. De gemeentelijke overheid trachtte in die periode De Bruin voor zich te winnen door onder meer financiële steun aan te bieden en een gemeentelijk dienstverband. De Bruin ging hier niet op in.<ref>Nijenhuis 1987:166/167</ref> Na de Tweede Wereldoorlog kreeg De Bruin de eretitel ''"Koning der Mussen"''.<ref>Nijenhuis 1987:300</ref> Bij zijn pensionering in 1967 werd er een borstbeeld van hem onthuld door de toenmalige commissaris van de koningin Zuid-Holland [[Jan Klaasesz|mr. J. Klaasesz]].<ref>[https://web.archive.org/web/20140201222126/http://www.haagsespoorzoekers.nl/?p=image&seq=87&id=165 Tentoonstelling van Wan Tsiang (serie clubhuis de Mussen)]</ref> Dit beeld ging door brand verloren.  In 1982 werd er een nieuw borstbeeld van hem onthuld bij de opening van het nieuwe clubhuis aan de Rijswijksestraat.<ref>[http://www.haagsebeeldbank.nl/afbeelding/cbade563-f7fb-45aa-abce-c073bebc9966 Haagse beeldbank]. [https://web.archive.org/web/20150924024538/http://www.haagsebeeldbank.nl/afbeelding/cbade563-f7fb-45aa-abce-c073bebc9966 Gearchiveerd] op 24 september 2015.</ref>

In 1964 kreeg de Bruin in het Amsterdamse Concertgebouw de [[Albert Schweitzerprijs]] uitgereikt. Hij werd voor zijn werk in Den Haag benoemd tot ereburger van die stad en tot Ridder in de [[Orde van Oranje-Nassau]].<ref>Het Vrĳe Volk d.d. 11 en 14 januari 1964: "Schweitzerprijs voor Haags clubleider en Zandvoorts architect" en "In de jeugd geloof ik onvoorwaardelijk" en de Telegraaf d.d. 11 januari 1964 "De Bruin krijgt Schweitzer-prijs"</ref>

De Bruin trouwde op 29 juni 1921 te Leiden met Lena van Zwieten. Hij overleed in 1978 in zijn woonplaats Den Haag.

{{Appendix|1=Bronnen|2=
*Nijenhuis, Herman, "Werk in de schaduw: club- en buurthuizen in Nederland, 1892-1970", derde druk, 1987
*Slangen, Jaap [https://www.oudleiden.nl/pdf/1988.PDF November 1918 in Leiden: revolutie of contrarevolutie?, blz. 145/146] in ''Leids Jaarboekje'' 1988
*[https://www.haagsespoorzoekers.nl/?b=99&tpl=print Tentoonstelling van Wan Tsiang - Geschiedenis van Clubhuis De Mussen]
*[https://www.demussen.nl/content/wie-zijn-wij Website De Mussen]
-----
'''Literatuur'''
*Klein Kranenburg, Diederick en Wim Willems, "Niks geteisem: het wonderbaarlijke verhaal van de Mussen", 2011
-----
'''Noten'''
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Bruin, Jaap de}}
[[Categorie:Geschiedenis van Den Haag]]

title: Algemene informatie

Geboren: 22 september 1896 · Leiden

Overleden: 1978 · Den Haag

Nationaliteit(en): Nederlands

Beroep(en): directeur "De Mussen'

Bekend van: Stichter "De Mussen" in Den Haag


text:
# Pyreferra pettiti
Pyreferra pettiti is een vlinder uit de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1875 door Grote.

title: Pyreferra pettiti

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pyreferra pettiti''
| afbeelding =
| familie = [[Uilen (vlinders)|Noctuidae]] (Uilen)
| onderfamilie = [[Cuculliinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Pyreferra]]''
| w-naam = ''Pyreferra pettiti''
| auteur = Grote
| datum = 1875
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Pyreferra pettiti''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Uilen (vlinders)|uilen (Noctuidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1875 door Grote.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Pyreferra|pettiti]]

title: Pyreferra pettiti

Familie: Noctuidae (Uilen)

Onderfamilie: Cuculliinae

Geslacht: Pyreferra

title: Soort


text:
# Metioche kuthyi
Metioche kuthyi is een rechtvleugelig insect uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door Chopard.

title: Metioche kuthyi

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Metioche kuthyi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Krekels|Gryllidae]] (Krekels)
| geslacht = ''[[Metioche]]''
| w-naam = ''Metioche kuthyi''
| auteur = [[Lucien Chopard|Chopard]]
| datum = 1927
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Metioche kuthyi''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[krekels]] (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1927 door [[Lucien Chopard|Chopard]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|22}}

[[Categorie:Metioche|kuthyi]]

title: Metioche kuthyi

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Gryllidae (Krekels)

Geslacht: Metioche

title: Soort


text:
# Cayemites
Les Cayemites is een eilandengroep voor de kust van Haïti. De archipel is onderdeel van het departement Grand'Anse (arrondissement Corail, gemeente Pestel, gemeentesectie (section communale) Les Îles Cayemittes. Het bestaat uit het hoofdeiland
Grande Cayemite (Kreyòl: Gwo Kayimit) en het veel kleinere Petite Cayemite (Kreyòl: Ti Kayimit).
Er wonen zo'n 5200 mensen op Les Îles Cayemittes, verspreid over de vier gehuchten Pointe Sable, Anse à Macon, Les Bases en Boukan Philippe. De omstandigheden zijn zwaar, vooral door het gebrek aan basisvoorzieningen. Enkele religieuzen uit Port-au-Prince hebben in Pointe Sable een visserijproject opgezet. Bij dit project horen tevens een school, een kraamkliniek en een elektrische aggregaat. Dit zijn de enige voorzieningen die op het eiland aanwezig zijn.
Er is wat kleinschalige landbouw maar de grond is daar eigenlijk niet geschikt voor. De bevolking hoopt vooral dat het toerisme zich in de toekomst zal ontwikkelen. De mooie baaien en koraalriffen maken dat het eiland hier zeker potentieel voor heeft.

title: Cayemites

wikitext:
{{Infobox eiland
| naam        = Les Cayemites
| altnaam     = Les Îles Cayemittes
| kaart       = [[Bestand:Cayemites ligging.JPG|{{Infobox/afbeeldingbreedte}}px|Kaart van Haïti met Les Cayemites]]
| locatie     = [[Caribische Zee]]
| groep       =
| km2         = 51,29
| omtrek      =
| inwoners    = 5231
| census      = 2015
| dichtheid   = 102
| gebruik     =
| image       = Iles_Cayémite.jpg
| caption     = Les Cayemites
}}
'''Les Cayemites''' is een eilandengroep voor de kust van [[Haïti]]. De archipel is onderdeel van het [[departementen van Haïti|departement]] [[Grand'Anse (departement)|Grand'Anse]] (arrondissement [[Corail (arrondissement)|Corail]], gemeente [[Pestel]], gemeentesectie (''section communale'') ''Les Îles Cayemittes''. Het bestaat uit het hoofdeiland
'''Grande Cayemite''' ([[Kreyòl]]: ''Gwo Kayimit'') en het veel kleinere '''Petite Cayemite''' ([[Kreyòl]]: ''Ti Kayimit'').

Er wonen zo'n 5200<ref>[https://web.archive.org/web/20151106110552/http://www.ihsi.ht/pdf/projection/Estimat_PopTotal_18ans_Menag2015.pdf Institut Haïtien de Statistique et d'Informatique (IHSI); raming 2015 (vanaf blz. 79).]</ref> mensen op ''Les Îles Cayemittes'', verspreid over de vier gehuchten Pointe Sable, Anse à Macon, Les Bases en Boukan Philippe. De omstandigheden zijn zwaar, vooral door het gebrek aan basisvoorzieningen. Enkele religieuzen uit [[Port-au-Prince]] hebben in Pointe Sable een [[visserij]]project opgezet. Bij dit project horen tevens een school, een kraamkliniek en een elektrische [[aggregaat (generator)|aggregaat]]. Dit zijn de enige voorzieningen die op het eiland aanwezig zijn.

Er is wat kleinschalige [[landbouw]] maar de grond is daar eigenlijk niet geschikt voor. De bevolking hoopt vooral dat het [[toerisme]] zich in de toekomst zal ontwikkelen. De mooie [[baai|baaien]] en [[koraalrif|koraalriffen]] maken dat het eiland hier zeker potentieel voor heeft.

== Externe links ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20070929141802/http://www.ilescayemites.com/ Iles Cayemites.com] (niet meer beschikbaar, gearchiveerd op archive.org)

{{Appendix}}
{{Navigatie bestuurlijke indeling Haïti}}
{{Commonscat|Îles des Caïmittes}}
{{Coor title dms|18|37|0|N|73|45|0|W|type:isle}}

[[Categorie:Haïtiaans eiland]]
[[Categorie:Plaats in Haïti]]

title: Locatie

Locatie: Caribische Zee

title: Algemeen

title: Foto's

Foto's: Les Cayemites


text:
# Fame (soundtrack)
Fame is de originele soundtrack van de gelijknamige film uit 1980, uitgebracht door RSO Records. In 2003 werd het album opnieuw uitgebracht op cd met drie bonustracks, die vervolgens in 2009 en 2012 opnieuw werd uitgebracht.

## Achtergrond
Het originele album bevat negen nummers, die allemaal in verschillende scènes in de film voorkomen. De meeste nummers zijn geschreven door Michael Gore in samenwerking met Dean Pitchford en Lesley Gore.
In de Verenigde Staten werd de titelsong "Fame" van Irene Cara in mei 1980 als single uitgebracht en bereikte de 4e plaats in de Billboard Hot 100-hitlijst, terwijl het album de 7e plaats bereikte in de Billboard 200-hitlijst. Een tweede single, "Out Here on My Own", ook van Cara, werd in augustus uitgebracht en bereikte de 19e plaats in de Hot 100-hitlijst, terwijl de derde single "Red Light" van Linda Clifford plaats 41 was.
In Nederland behaalde de titelsong de eerste plaats in de Nederlandse Top 40 en Nationale Hitparade (Top 50), terwijl het album de tweede plaats bereikte in de Nationale Hitparade LP Top 50-hitlijst.
De muziek uit de film won twee Academy Awards (Oscars) voor beste originele nummer (Michael Gore (muziek) en Dean Pitchford (tekst) voor "Fame") en beste originele muziek (Michael Gore), en een Golden Globe voor beste originele nummer ("Fame").

## Tracklijst
| 1.                 | Fame                                  | Irene Cara                                                            | 5:14 |
| 2.                 | Out Here on My Own                    | Irene Cara                                                            | 3:11 |
| 3.                 | Hot Lunch Jam                         | Irene Cara                                                            | 4:10 |
| 4.                 | Dogs in the Yard                      | Paul McCrane                                                          | 3:13 |
| 5.                 | Red Light                             | Linda Clifford                                                        | 6:10 |
| 6.                 | Is It Okay If I Call You Mine?        | Paul McCrane                                                          | 2:40 |
| 7.                 | Never Alone                           | Contemporary Gospel Chorus of the High School of Music and Art        | 3:23 |
| 8.                 | Ralph and Monty (Dressing Room Piano) | Michael Gore                                                          | 1:49 |
| 9.                 | I Sing the Body Electric              | Laura Dean, Irene Cara, Paul McCrane, Traci Parnell, Eric Brockington | 4:59 |
| Totale duur: 35:08 |                                       |                                                                       |      |

| 10.                | Miles From Here (eerder niet uitgegeven) | Paul McCrane | 3:01 |
| 11.                | Out Here On My Own (Instrumental)        | Michael Gore | 3:12 |
| 12.                | Fame (Instrumental)                      | Michael Gore | 5:21 |
| Totale duur: 46:44 |                                          |              |      |

## Prijzen en nominaties
De muziek van Fame werd genomineerd bij de volgende prijsuitreikingen:
| Jaar | Prijs                   | Categorie                                                                         | Genomineerde(n)                                                                               | Uitslag     |
| ---- | ----------------------- | --------------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------- | ----------- |
| 1981 | Academy Awards (Oscars) | beste originele muziek                                                            | Michael Gore                                                                                | Gewonnen    |
| 1981 | Academy Awards (Oscars) | Beste originele nummer                                                            | Michael Gore (muziek) & Dean Pitchford (tekst) voor "Fame"                                    | Gewonnen    |
| 1981 | BAFTA Awards            | Beste originele muziek                                                            | Michael Gore                                                                                | Genomineerd |
| 1981 | Golden Globe Awards     | Beste originele muziek                                                            | Michael Gore                                                                                | Genomineerd |
| 1981 | Golden Globe Awards     | Beste originele nummer                                                            | Michael Gore (muziek) en Dean Pitchford (tekst) voor "Fame"                                   | Gewonnen    |
| 1981 | Grammy Awards           | Best Album of Original Score Written for a Motion Picture or a Television Special | Michael Gore, Anthony Evans, Paul McCrane, Dean Pitchford, Lesley Gore & Robert F. Colesberry | Genomineerd |

title: Fame (soundtrack)

wikitext:
{{Infobox muziekalbum
| titel           = Fame
| ondertitel      = The Original Soundtrack from the Motion Picture
| cover           =
| cover-op-enwp   = Fame Soundtrack cover.jpg
| soort           = [[Soundtrack]]
| artiest         = Michael Gore
| opname          =
| master          =
| mix             =
| datum           = [[mei]]
| jaar            = [[1980]]
| genre           = [[Disco (muziekgenre)|Disco]], [[popmuziek]], [[Gospelmuziek|gospel]], [[singer-songwriter]], [[Koor (zang)|koor]], [[instrumentale muziek]], [[orkest]]
| duur            = 35:08
| label           = [[RSO Records]]
| producer        = Michael Gore
| componist       =
| hoesontwerp     =
| hitlijsten      =
* Nr. 1 ([[UK Albums Chart|Verenigd Koninkrijk]])
* Nr. 2 ([[Album Top 100|Nederland]], [[Sverigetopplistan|Zweden]])
* Nr. 4 ([[Kent Music Report|Australië]])
* Nr. 7 ([[Billboard 200|Verenigde Staten]])
* Nr. 11 ([[VG-lista|Noorwegen]])
* Nr. 13 ([[Productores de Música de España|Spanje]])
* Nr. 14 ([[Syndicat national de l'édition phonographique|Frankrijk]])
* Nr. 20 ([[Canadian Albums Chart|Canada]])
* Nr. 22 ([[Suomen virallinen lista|Finland]], [[Recorded Music NZ|Nieuw-Zeeland]])
| hitlijsten_bron =
| review          = [[All Music Guide]] {{Beoordeling|5}} [https://www.allmusic.com/album/fame-original-soundtrack--mw0000189830 link]
| chronologie     =
| vorige album    =
| volgende album  =
| single1         = "[[Fame (Irene Cara)|Fame]]"
| datum1          = mei 1980
| single2         = "Out Here on My Own"
| datum2          = augustus 1980
| single3         = "Red Light"
| datum3          = augustus 1980
}}
'''''Fame''''' is de originele soundtrack van de [[Fame (1980)|gelijknamige film]] uit 1980, uitgebracht door [[RSO Records]]. In 2003 werd het album opnieuw uitgebracht op [[Compact disc|cd]] met drie bonustracks, die vervolgens in 2009 en 2012 opnieuw werd uitgebracht.

== Achtergrond ==
Het originele album bevat negen nummers, die allemaal in verschillende scènes in de film voorkomen. De meeste nummers zijn geschreven door Michael Gore in samenwerking met Dean Pitchford en [[Lesley Gore]].<ref>{{en}} [https://www.discogs.com/fr/release/5720006-Various-Fame-Original-Soundtrack-From-The-Motion-Picture Various – Fame - Original Soundtrack From The Motion Picture] [[Discogs]], geraadpleegd op 19 september 2023</ref>

In de Verenigde Staten werd de titelsong "[[Fame (Irene Cara)|Fame]]" van [[Irene Cara]] in mei 1980 als single uitgebracht en bereikte de 4e plaats in de [[Billboard Hot 100]]-hitlijst, terwijl het album de 7e plaats bereikte in de [[Billboard 200]]-hitlijst. Een tweede single, "Out Here on My Own", ook van Cara, werd in augustus uitgebracht en bereikte de 19e plaats in de Hot 100-hitlijst, terwijl de derde single "Red Light" van Linda Clifford plaats 41 was.

In Nederland behaalde de titelsong de eerste plaats in de [[Nederlandse Top 40]] en [[Nationale Hitparade]] (Top 50), terwijl het album de tweede plaats bereikte in de [[Album Top 100|Nationale Hitparade LP Top 50]]-hitlijst.<ref>[https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Soundtrack&titel=Fame&cat=a Soundtrack - Fame] [[Dutch Charts]], geraadpleegd op 19 september 2023</ref>

De muziek uit de film won twee [[Oscar (filmprijs)|Academy Awards]] (Oscars) voor [[Oscar voor beste originele nummer|beste originele nummer]] (Michael Gore (muziek) en Dean Pitchford (tekst) voor "Fame") en [[Oscar voor beste originele muziek|beste originele muziek]] (Michael Gore), en een [[Golden Globe]] voor beste originele nummer ("Fame").

== Tracklijst ==
{{Track listing
| total_length    = 35:08
| extra_column    = Originele artiest
| title1          = [[Fame (Irene Cara)|Fame]]
| extra1          = [[Irene Cara]]
| length1         = 5:14
| title2          = Out Here on My Own
| extra2          = Irene Cara
| length2         = 3:11
| title3          = Hot Lunch Jam
| extra3          = Irene Cara
| length3         = 4:10
| title4          = Dogs in the Yard
| extra4          = [[Paul McCrane]]
| length4         = 3:13
| title5          = Red Light
| extra5          = [[Linda Clifford]]
| length5         = 6:10
| title6          = Is It Okay If I Call You Mine?
| extra6          = Paul McCrane
| length6         = 2:40
| title7          = Never Alone
| extra7          = Contemporary Gospel Chorus of the High School of Music and Art
| length7         = 3:23
| title8          = Ralph and Monty (Dressing Room Piano)
| extra8          = Michael Gore
| length8         = 1:49
| title9          = I Sing the Body Electric
| extra9          = Laura Dean, Irene Cara, Paul McCrane, Traci Parnell, Eric Brockington
| length9         = 4:59
}}
{{track listing
| headline        = 2003 heruitgave / bonustracks
| extra_column    = Originele artiest
| total_length    = 46:44
| title10         = Miles From Here
| note10          = eerder niet uitgegeven
| extra10         = Paul McCrane
| length10        = 3:01
| title11         = Out Here On My Own (Instrumental)
| extra11         = Michael Gore
| length11        = 3:12
| title12         = Fame (Instrumental)
| extra12         = Michael Gore
| length12        = 5:21
}}

== Prijzen en nominaties ==
De muziek van ''Fame'' werd genomineerd bij de volgende prijsuitreikingen:
{| class="wikitable"
|-
! Jaar !! Prijs !! Categorie !! Genomineerde(n) !! Uitslag
|-
| rowspan="6"|1981 || rowspan="2"|''[[53ste Oscaruitreiking|Academy Awards]] (Oscars)'' || [[Oscar voor beste originele muziek|beste originele muziek]] || Michael Gore || {{Tabelcel gewonnen}}
|-
| [[Oscar voor beste originele nummer|Beste originele nummer]] || Michael Gore (muziek) & Dean Pitchford (tekst) voor "Fame" || {{Tabelcel gewonnen}}
|-
| ''[[British Academy of Film and Television Arts|BAFTA Awards]]'' || [[BAFTA Award for Best Film Music|Beste originele muziek]] || Michael Gore || {{Tabelcel genomineerd}}
|-
| rowspan="2"|''[[Golden Globe|Golden Globe Awards]]'' || Beste originele muziek || Michael Gore || {{Tabelcel genomineerd}}
|-
| Beste originele nummer || Michael Gore (muziek) en Dean Pitchford (tekst) voor "Fame" || {{Tabelcel gewonnen}}
|-
| ''[[23e Grammy Awards|Grammy Awards]]'' || Best Album of Original Score Written for a Motion Picture or a Television Special || Michael Gore, Anthony Evans, Paul McCrane, Dean Pitchford, Lesley Gore & Robert F. Colesberry || {{Tabelcel genomineerd}}
|}

{{Appendix}}

[[Categorie:Muziekalbum uit 1980]]
[[Categorie:Soundtrackalbum]]

title: Fame

Genre: Disco, popmuziek, gospel, singer-songwriter, koor, instrumentale muziek, orkest

Label(s): RSO Records

Producent(en): Michael Gore

title: Positie(s) in de hitlijsten

Positie(s) in de hitlijsten: - Nr. 1 (Verenigd Koninkrijk) - Nr. 2 (Nederland, Zweden) - Nr. 4 (Australië) - Nr. 7 (Verenigde Staten) - Nr. 11 (Noorwegen) - Nr. 13 (Spanje) - Nr. 14 (Frankrijk) - Nr. 20 (Canada) - Nr. 22 (Finland, Nieuw-Zeeland)

title: Professionele recensie

Professionele recensie: All Music Guide link

title: Singles van Fame

Singles van Fame: 1. "Fame" · Uitgebracht: mei 1980 2. "Out Here on My Own" · Uitgebracht: augustus 1980 3. "Red Light" · Uitgebracht: augustus 1980

Singles van Fame: (en) Allmusic-pagina · (en) Discogs-pagina · (en) MusicBrainz-pagina ·

Portaal: Muziek


text:
# Lijst van voetbalinterlands Ierland - Saoedi-Arabië
Deze lijst van voetbalinterlands is een overzicht van alle officiële voetbalwedstrijden tussen de nationale teams van Ierland en Saoedi-Arabië. De landen speelden tot op heden een keer tegen elkaar. Dat was een groepswedstrijd tijdens het Wereldkampioenschap voetbal 2002 op 11 juni 2002 in Yokohama (Japan).

## Wedstrijden
| № | Plaats   | Datum        | Competitie | Wedstrijd               | Uitslag |
| - | -------- | ------------ | ---------- | ----------------------- | ------- |
| 1 | Yokohama | 11 juni 2002 | WK 2002    | Saoedi-Arabië – Ierland | 0 – 3   |

## Samenvatting
| Competitie   | Totaal gespeeld | Winst Ierland | Gelijk | Winst Saoedi-Arabië | Doelsaldo Ierland – Saoedi-Arabië |
| ------------ | --------------- | ------------- | ------ | ------------------- | --------------------------------- |
| WK-eindronde | 1               | 1             | 0      | 0                   | 3 − 0                             |
| Totaal       | 1               | 1             | 0      | 0                   | 3 − 0                             |

## Details

### Eerste ontmoeting
| WK 2002 (Yokohama, Japan, 11 juni 2002):                                                                                |              |                                                                                |
| Saoedi-Arabië                                                                                | 0 – 3        | Ierland                                                                                |
|                                                                                | goals        | 7' Robbie Keane 61' Gary Breen 87' Damien Duff                                                                                |
| Nasser Al-Johar                                                                                | bondscoach   | Mick McCarthy                                                                                |
| Mohammed Al-Deayea Mohammed Al-Jahani 79' Redha Tukar Abdullah Sulaiman Zubromawi 68' Fouzi Al-Shehri Ibrahim Al-Shahrani Hussein Sulimani Abdulaziz Khathran 67' Khamis Al-Owairan Al-Dossari Nawaf Al-Temyat Al-Hasan Al-Yami | opstellingen | Shay Given 80' Gary Kelly Gary Breen Steve Staunton 46' Ian Harte Steve Finnan Matt Holland 89' Mark Kinsella Kevin Kilbane Damien Duff Robbie Keane |
| Mohammad Al-Shlhoub 67' Abdullah Gaman Al-Dosary 68' Ahmed Dukhi Al-Dosari 79'                                                                                | wissels      | 46' Niall Quinn 80' Jason McAteer 89' Lee Carsley                                                                                |
| Nawaf Al-Temyat 61'                                                                                | gele kaarten | 70' Steve Staunton                                                                                |

FAI · A-internationals · Bondscoaches · Statistieken · Iers vrouwenelftal · Olympisch elftal · Ierland U21 · Ierland U20 · Ierland U19 · Ierland U18 · Ierland U17 · Ierland U16 · Vrouwen U17
1924 – 1929 ·
1930 – 1939 ·
1940 – 1949 ·
1950 – 1959 ·
1960 – 1969 ·
1970 – 1979 ·
1980 – 1989 ·
1990 – 1999 ·
2000 – 2009 ·
2010 – 2019 ·
2020 − 2029
EK 1988 ·
EK 2012 ·
EK 2016
WK 1990 ·
WK 1994 ·
WK 2002
1924 ·
1925 ·
1926 ·
1927 ·
1928 ·
1929 ·
1930 ·
1931 ·
1932 ·
1933 ·
1934 ·
1935 ·
1936 ·
1937 ·
1938 ·
1939 ·
1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 ·
1946 ·
1947 ·
1948 ·
1949 ·
1950 ·
1951 ·
1952 ·
1953 ·
1954 ·
1955 ·
1956 ·
1957 ·
1958 ·
1959 ·
1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 ·
1965 ·
1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
2020 ·
2021
Albanië ·
Algerije ·
Andorra ·
Argentinië ·
Armenië ·
Australië ·
Azerbeidzjan ·
België ·
Bolivia ·
Bosnië en Herzegovina ·
Brazilië ·
Bulgarije ·
Canada ·
Chili ·
China ·
Colombia ·
Costa Rica ·
Cyprus ·
Denemarken ·
Duitsland ·
Ecuador ·
Egypte ·
Engeland ·
Estland ·
Faeröer ·
Finland ·
Frankrijk ·
Georgië ·
Gibraltar ·
Griekenland ·
Hongarije ·
IJsland ·
Iran ·
Israël ·
Italië ·
Jamaica ·
Joegoslavië ·
Kameroen ·
Kazachstan ·
Kroatië ·
Letland ·
Liechtenstein ·
Litouwen ·
Luxemburg ·
Malta ·
Marokko ·
Mexico ·
Moldavië ·
Montenegro ·
Nederland ·
Nieuw-Zeeland ·
Nigeria ·
Noord-Ierland ·
Noord-Macedonië ·
Noorwegen ·
Oekraïne ·
Oman ·
Oostenrijk ·
Paraguay ·
Polen ·
Portugal ·
Qatar ·
Roemenië ·
Rusland ·
San Marino ·
Saoedi-Arabië ·
Schotland ·
Servië ·
Slowakije ·
Sovjet-Unie ·
Spanje ·
Trinidad en Tobago ·
Tsjechië ·
Tsjecho-Slowakije ·
Tunesië ·
Turkije ·
Uruguay ·
Verenigde Staten ·
Wales ·
Wit-Rusland ·
Zuid-Afrika ·
Zweden ·
Zwitserland
België (2016) ·
Italië (2012) ·
Kroatië (2012) ·
Spanje (2012) ·
Zweden (2016)
SAFF · A-internationals · Selecties · Bondscoaches · Statistieken · Saoedi-Arabisch vrouwenelftal · Saoedi-Arabië U21 · Saoedi-Arabië U20 · Saoedi-Arabië U19 · Saoedi-Arabië U18 · Saoedi-Arabië U17
1950 – 1959 ·
1960 – 1969 ·
1970 – 1979 ·
1980 – 1989 ·
1990 – 1999 ·
2000 – 2009 ·
2010 – 2019 ·
2020 − 2029
WK 1994 ·
WK 1998 ·
WK 2002 ·
WK 2006 ·
WK 2018
OS 1984 ·
OS 1996 ·
OS 2020
1957 ·
1958 · 1959 · 1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 · 1965 · 1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
2020 ·
2021 ·
2022 ·
2023
Afghanistan ·
Albanië ·
Algerije ·
Angola ·
Argentinië ·
Australië ·
Azerbeidzjan ·
Bahrein ·
Bangladesh ·
België ·
Bhutan ·
Bolivia ·
Brazilië ·
Bulgarije ·
Cambodja ·
Canada ·
Chili ·
China ·
Colombia ·
Congo-Brazzaville ·
Congo-Kinshasa ·
Costa Rica ·
Cyprus ·
Denemarken ·
Duitsland ·
Ecuador ·
Egypte ·
Engeland ·
Equatoriaal-Guinea ·
Estland ·
Finland ·
Frankrijk ·
Gabon ·
Gambia ·
Georgië ·
Ghana ·
Griekenland ·
Honduras ·
Hongarije ·
Hongkong ·
Ierland ·
IJsland ·
India ·
Indonesië ·
Irak ·
Iran ·
Italië ·
Jamaica ·
Japan ·
Jemen ·
Jordanië ·
Kameroen ·
Kazachstan ·
Kirgizië ·
Koeweit ·
Kroatië ·
Laos ·
Letland ·
Libanon ·
Libië ·
Liechtenstein ·
Litouwen ·
Luxemburg ·
Macau ·
Maleisië ·
Mali ·
Marokko ·
Mauritanië ·
Mexico ·
Moldavië ·
Mongolië ·
Namibië ·
Nederland ·
Nepal ·
Nieuw-Zeeland ·
Nigeria ·
Noord-Korea ·
Noord-Macedonië ·
Noorwegen ·
Oeganda ·
Oekraïne ·
Oezbekistan ·
Oman ·
Oost-Timor ·
Pakistan ·
Palestina ·
Panama ·
Paraguay ·
Peru ·
Polen ·
Portugal ·
Qatar ·
Rusland ·
Schotland ·
Senegal ·
Singapore ·
Slovenië ·
Slowakije ·
Soedan ·
Spanje ·
Sri Lanka ·
Syrië ·
Tadzjikistan ·
Taiwan ·
Tanzania ·
Thailand ·
Togo ·
Trinidad en Tobago ·
Tsjechië ·
Tunesië ·
Turkije ·
Turkmenistan ·
Uruguay ·
Venezuela ·
Verenigde Arabische Emiraten ·
Verenigde Staten ·
Vietnam ·
Wales ·
Wit-Rusland ·
Zambia ·
Zimbabwe ·
Zuid-Afrika ·
Zuid-Jemen ·
Zuid-Korea ·
Zweden
Argentinië (1992) ·
Argentinië (2022) ·
Egypte (2018) ·
Oekraïne (2006) ·
Rusland (2018) ·
Spanje (2006) ·
Tunesië (2006) ·
Uruguay (2018)

wikitext:
Deze '''lijst van voetbalinterlands''' is een overzicht van alle officiële [[voetbal]]wedstrijden tussen de nationale teams van '''[[Iers voetbalelftal (mannen)|Ierland]]''' en '''[[Saoedi-Arabisch voetbalelftal (mannen)|Saoedi-Arabië]]'''. De landen speelden tot op heden<ref>Bijgewerkt op 28 mei 2013.</ref> een keer tegen elkaar. Dat was een groepswedstrijd tijdens het [[Wereldkampioenschap voetbal 2002]] op 11 juni 2002 in [[Yokohama (stad)|Yokohama]] ([[Japan]]).

== Wedstrijden ==
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 90%; width: 100%; max-width: 68em;"
! № || Plaats || Datum || Competitie || Wedstrijd || Uitslag
|-
|'''[[#Eerste ontmoeting|1]]''' || [[Yokohama (stad)|Yokohama]] || 11 juni 2002 || [[Wereldkampioenschap voetbal 2002|WK 2002]] || {{KSAf}} – {{IRLf-r}} || 0 – 3
|}

== Samenvatting ==
{{Tabelkop samenvatting voetbalinterlands | team1=IRLf | team2=KSAf}}
{{Tabelrij samenvatting voetbalinterlands | winst1=1 | gelijk=0 | winst2=0 | doelsaldo=3 − 0 | comp=WK-eindronde}}
{{Tabelsom samenvatting voetbalinterlands | winst1=1 | gelijk=0 | winst2=0 | doelsaldo=3 − 0}}

== Details ==
===Eerste ontmoeting===
{| cellspacing="1" style="width: 100%; max-width: 68em; font-size: 90%;"
!width=25%|
!width=10%|
!width=25%|
|-
| colspan="3" | ''[[Wereldkampioenschap voetbal 2002|WK 2002]] ([[Yokohama (stad)|Yokohama]], [[Japan]], 11 juni 2002):''
|- style=font-size:90% valign="top" style="background:#B0D3FB;"
|align=right|'''{{KSAf-r}}'''
|align=center|'''0 – 3'''
|align=left|'''{{IRLf}}'''
|- style=font-size:90% valign="top" style=background:#F0F0FF
|align=right|
|align=center|goals
|align=left| {{goal|7}} [[Robbie Keane]]
 {{goal|61}} [[Gary Breen]]
 {{goal|87}} [[Damien Duff]]
|- style=font-size:90% valign="top" style=background:#F0E8FE
|align=right| [[Nasser Al-Johar]] {{SA-VLAG}}
|align=center|bondscoach
|align=left| {{IE-VLAG}} [[Mick McCarthy]]
|- style=font-size:90% valign="top" style=background:#F0F8FF
|align=right| [[Mohammed Al-Deayea]] {{aanvoerder}}
 [[Mohammed Al-Jahani]] {{Wissel_uit|79}}
 [[Redha Tukar]]
 [[Abdullah Sulaiman Zubromawi]] {{Wissel_uit|68}}
 [[Fouzi Al-Shehri]]
 [[Ibrahim Al-Shahrani]]
 [[Hussein Sulimani]]
 [[Abdulaziz Khathran]] {{Wissel_uit|67}}
 [[Khamis Al-Owairan Al-Dossari]]
 [[Nawaf Al-Temyat]]
 [[Al-Hasan Al-Yami]]
|align=center|opstellingen
|align=left| [[Shay Given]]
 {{Wissel_uit|80}} [[Gary Kelly]]
 [[Gary Breen]]
 {{aanvoerder}} [[Steve Staunton]]
 {{Wissel_uit|46}} [[Ian Harte]]
 [[Steve Finnan]]
 [[Matt Holland]]
 {{Wissel_uit|89}} [[Mark Kinsella]]
 [[Kevin Kilbane]]
 [[Damien Duff]]
 [[Robbie Keane]]
|- style=font-size:90% valign="top" style=background:#ccffcc
|align=right| [[Mohammad Al-Shlhoub]] {{Wissel_in|67}}
 [[Abdullah Gaman Al-Dosary]] {{Wissel_in|68}}
 [[Ahmed Dukhi Al-Dosari]] {{Wissel_in|79}}
|align=center|wissels
|align=left|{{Wissel_in|46}} [[Niall Quinn]]
 {{Wissel_in|80}} [[Jason McAteer]]
 {{Wissel_in|89}} [[Lee Carsley]]
|- style=font-size:90% valign="top" style=background:#F7F6A8
|align=right| [[Nawaf Al-Temyat]] {{gele kaart|61}}
|align=center|gele kaarten
|align=left| {{gele kaart|70}} [[Steve Staunton]]
|}

{{Navigatie voetbalelftal Ierland}}
{{Navigatie voetbalelftal Saoedi-Arabië}}

{{Appendix|2=
*[https://www.worldfootball.net/teams/irland-team/saudi-arabien-team/11/ Worldfootball]
*[https://www.eu-football.info/_matches.php?id=163&oppo=174 European Football]
*[https://www.eloratings.net/Saudi_Arabia World Football Elo Ratings]
{{References}}
}}

[[Categorie:Lijsten van voetbalinterlands Ierland|Saoedi-Arabië]]
[[Categorie:Lijsten van voetbalinterlands Saoedi-Arabië|Ierland]]


text:
# Gouache
Een gouache is een met dekkende waterverf gemaakt schilderij waarbij de ondergrond niet meer zichtbaar is, dit in tegenstelling tot een aquarel. Ook de gebruikte verfsoort wordt met "gouache" aangeduid. Deze verfsoort wordt ook wel plakkaatverf genoemd. Oorspronkelijk waren gouache en plakkaatverf twee verschillende technieken, maar dat verschil viel later weg. Plakkaatverf of gouache wordt meestal alleen op papier gebruikt, omdat hij niet goed hecht op andere ondergronden.

## Geschiedenis
De dekkende eigenschap van gouache in eigenlijke zin wordt verkregen door aquarelverf, een doorzichtige gomverf die in de typische aquareltechniek met veel water opgebracht zelfs geen echte verflaag vormt, te mengen met een dekkend wit waardoor een gekleurde dekverf ontstaat. Vroeger bestond dat wit uit kalk vermengd met Arabische gom; vanaf het midden van de negentiende eeuw betreft het zinkwit of lithopoon.
Deze techniek was een typisch Westers verschijnsel. In het Oosten wordt al sinds het oude Egypte een gomverf, indien nodig dekkend aangemaakt met vulstoffen of een hoge pigmentconcentratie, gebruikt voor het beschilderen van allerlei ondergronden. Beroemde latere voorbeelden hiervan zijn de Indiase en Perzische miniaturen. In West-Europa echter was het tijdens de middeleeuwen moeilijk om aan Arabische gom te komen. In de miniatuurkunst werden wel handschriften met dekverf verlucht, maar daar gebruikte men meestal een goedkope lijmverf op basis van beenderlijm voor, een medium dat tot in de negentiende eeuw algemene toepassing zou vinden. Pas tegen het eind van de middeleeuwen kreeg gomverf een ruimere verbreiding in het Westen in combinatie met een groeiend gebruik van papier in plaats van perkament; die gomverf werd echter typisch in wat dikkere glacerende transparante lagen aangebracht of als kleurende verwassing van het papier.
In dezelfde tijd kwam de olieverftechniek sterk op, die zich toen kenmerkte door het aanbrengen van vele glacerende lagen met een grote kleurdiepte en een vettig aandoend oppervlak. Normale aquarelverf kon goed gebruikt worden om voorstudies van olieverfschilderijen te maken. Dat gold echter niet voor ontwerpen van fresco's, muurschilderingen uitgevoerd met kalkverf op een nog natte grondering, die zeer dekkend mat opdroogden. Om dit effect te imiteren werd aan de transparante gomverf witte kalk toegevoegd zodat een licht opdrogende dekverf ontstond. Deze techniek kreeg later een grotere verbreiding omdat men algemeen een aanvulling zocht op de bewerkelijke olieverftechniek, die vrij kostbare schilderijen voortbracht in een formele stijl, die al snel sterk na-geelden. Er was behoefte aan media die goedkopere, meer spontane en frissere resultaten opleverden. Het woord "gouache" komt van het Italiaanse guazzo, dat oorspronkelijk zulk een techniek aanduidde: het schilderen met magere olieverf op een tempera-ondergrond op papier; dit leverde een dekkend mat effect op. Het werd later een term die alle matte dekverf aanduidde. De term gouache in de huidige zin van dekkende waterverf stamt uit de achttiende eeuw van Frankrijk. In die tijd werd, vooral vanwege het gewenste heldere uiterlijk, deze echte gouache veel gebruikt in een gemengde techniek samen met pastel of aquarel — maar ook industrieel bij de productie van duurder behangselpapier. Typisch voor gouache waren, wegens de menging met het dekwit, de lichte "pasteltinten", een effect dat opzettelijk nagestreefd werd.
Op het eind van de negentiende eeuw kwam industriële productie van dekkende waterverf op gang. Die werd in allerlei kleuren, niet alleen pasteltinten, verkocht onder de noemer "plakkaatverf", zoals de naam al aanduidt oorspronkelijk om plakkaten, affiches, te schilderen. Ook het Engelse poster paint of poster colour verwijst hier naar. Dit was echter geen gomverf maar een lijmverf. Het bindmiddel is meestal dextrine, soms ook het watervast opdrogende caseïne. Dextrine werd gebruikt vanwege de lage prijs en omdat het mat opdroogt. Vroeger waren de pigmenten erg goedkoop en weinig lichtecht; verder werden er veel vulmiddelen gebruikt waar een andere Engelse naam, body colour, nog aan herinnert. De techniek werd vooral gebruikt om vergankelijke werken te scheppen; behalve posters ook illustraties, decoraties en decors; vandaar de ook wel gebruikte naam decoratieverf of designer's colours. In deze tijd kon plakkaatverf nog duidelijk onderscheiden worden van de eigenlijke gouache, die de kunstschilder zelf naar behoefte aanmaakte met dekkende witte gomverf, het Chinees wit dat standaard deel uitmaakte van de aquarelverfassortimenten. Sommige kunstschilders, vooral van de avant-garde, gebruikten goedkope industriële plakkaatverf voor hun werken, waarmee ze vaak al vertrouwd waren omdat ze ook als afficheschilder of decorateur werkten.
In het begin van de twintigste eeuw begonnen sommige fabrikanten, in imitatie van verfdozen met napjes aquarelverf, goedkopere verfdozen met napjes plakkaatverf op de markt te brengen. Echte aquarelverf is erg duur; voor het tekenonderwijs op scholen was er dus behoefte aan een goedkopere variant. Soms probeerde men het product zo veel mogelijk op aquarelverf te laten lijken door een heel lage pigmentconcentratie te gebruiken; zulke nabootsingen op dextrinebasis die eigenlijk ten onrechte als "aquarelverf" op de markt werden gebracht, worden tegenwoordig in het Westen niet meer gemaakt, wel nog in Azië. Gebruikelijker was het een dekverf te produceren, wat het bijkomend voordeel had dat ook met gewoon papier kon worden gewerkt. Dit materiaal voor kinderen bestond uit goedkope plakkaatverf van mindere kwaliteit met weinig lichtechte pigmenten en veel vulmiddelen waardoor de verf snel ging brokkelen.
Omdat deze verf echter in karakter sterk overeenkwam met de traditionele gouache — in beide gevallen gaat het om een mat opdrogende waterverf — werd vanaf de jaren dertig van de twintigste eeuw door de betere fabrikanten de stap gezet om ook duurdere plakkaatverftypen te vervaardigen met lichtechte pigmenten. De gewenste dekverf hoefde de kunstenaar dan niet meer zelf te maken en doordat er geen wit werd toegevoegd was deze verf superieur in de verzadiging van de kleuren. Het deftiger woord "gouache" ging daarbij op de betere verf over, om een onderscheid te maken met het meer als hobbymateriaal gevoelde "plakkaatverf" en te beklemtonen dat het om een volwaardig kunstenaarsmedium gaat. Toch is het aantal kunstenaars dat de techniek voor hoofdwerken toepast vrij gering. Plakkaatverfschilderijen zijn tamelijk kwetsbaar. Dit is ook de reden dat in de rol van decoratieverf het medium vanaf de jaren zestig grotendeels vervangen is door watervaste acrylverf, waarvan ook speciale matte varianten voor decoratieve doeleinden worden gemaakt. Overigens bestaat ook wateroplosbaar opdrogende matte acrylverf, die door bepaalde fabrikanten dan weer "gouache" genoemd wordt.
Verwarrend is ook dat in verschillende talen, waaronder het Engels en het Duits, wel de term tempera gebruikt wordt voor de duurdere gouache voor de kunstenaar. Hoewel de temperatechniek zekere overeenkomsten toont met de gouache, zoals het snelle mat opdrogen en een brosheid van de verffilm, heeft de echte tempera een emulgator als bindmiddel, zoals eiwit of eigeel. Een onderscheid wordt soms gemaakt door bij plakkaatverf van "lijmtempera" (Leimtempera) te spreken.
Een bekende schilder die in de eerste helft van de negentiende eeuw werkte met gouache was J.M.W. Turner. Hij gebruikte het op gekleurd papier. Ook modernere schilders als Paul Klee, Marc Chagall en Pablo Picasso pasten de techniek, geëigend voor een snelle directe expressie, vaak toe wegens de intense kleurkracht.

## Fabricage en techniek
De samenstelling van plakkaatverf is tamelijk eenvoudig. Als bindmiddel wordt gele dextrine gebruikt — een lijm met groot hechtingsvermogen, beter dan de vroegere beenderlijm, die goedkoop gewonnen kan worden uit aardappelen, waarvan het zetmeel in een proces van pyrolyse bewerkt wordt met een zuur — gemengd met een conserveringsmiddel. Bij vloeibare verf in tuben is de verhouding dextrine/water ongeveer één op één. Duurdere typen gouache hebben vaak ook een gomcomponent om de vloeiing van de verf en flexibiliteit van de verffilm te verbeteren. Voor dat laatste doel wordt ook wel goedkopere cellulose bijgevoegd. Daarnaast wordt meestal een wateraantrekkend middel, zoals glycol of glycerine, toegevoegd om de bevochtiging te verbeteren, vooral bij napjes. Het bindmiddel wordt vermengd met een groot aandeel kleurend pigment. Bij goedkopere soorten wordt wel een vulmiddel toegevoegd om de gewenste dekkracht te bereiken; de beste merken verhogen daartoe de pigmentconcentratie. Tegenwoordig zijn voor alle tinten in het medium lichtechte pigmenten verkrijgbaar. Wel blijkt het oude karakter als illustratieverf nog uit de aanwezigheid van bepaalde zeer verzadigde maar sterk verschietende pigmenten in het assortiment; die hoeven het maar uit te houden tot er een foto van gemaakt wordt. Ze hebben, wegens hun hogere verzadiging dan drukinkten, ook hun waarde in het doceren van een kleurenleer. Over het algemeen is het assortiment wat kleiner dan bij andere technieken en wordt voor de tinten vaak een beperkt aantal basispigmenten gemengd. Het bindmiddel is op zich niet giftig en de goedkopere pigmenten gebruikt bij moderne schoolverf van westers fabricaat evenmin.
Net zoals aquarelverf wordt gouache verkocht in tuben en napjes. Daarnaast is het ook in grotere potjes en potten verkrijgbaar en in flacons. Indien als pasta verpakt, is plakkaatverf relatief gevoelig voor uitdrogen. Zelfs kleine gaatjes in een tube of een geringe lekkage van een potdeksel leiden tot een snelle doordroging van de hele verfmassa. Daarom wordt wel aangeraden tuben perfect recht op te rollen en te bevochtigen watten in het potdeksel aan te brengen. Overigens is de ingedroogde verf weer te bevochtigen en zo nog bruikbaar. Soms wordt het product ook als een poeder geleverd, meestal in een blik, die met water aangelengd moet worden. De prijs ligt aanzienlijk lager dan bij aquarelverf. Plakkaatverf op dextrinebasis is eenvoudig door de kunstenaar zelf te vervaardigen; bij verf op gombasis is het echter lastig om bij meer transparante, glacerende, pigmenten een juiste verhouding tussen bindmiddel en pigment te vinden waarbij de gewenste dekkracht bereikt wordt maar de verf wel veegvast blijft.
Als drager wordt meestal papier gebruikt. Omdat dit door de verflaag afgedekt wordt, hoeft het niet aan dezelfde hoge eisen te voldoen als aquarelpapier. Desalniettemin is dit uitstekend voor gouache geschikt, net als over het algemeen zware, zuurvrije en houtvrije papiersoorten. Er wordt ook speciaal "plakaatkarton" verkocht met deze gewenste eigenschappen. Voor de hechting is het aan te raden papier te gebruiken dat althans enigszins absorberend is en niet te glad. Gezien het dekkende karakter van de verf kan gekleurd papier gebruikt worden voor een licht-donker- of kleurcontrast. Als oplosmiddel wordt water gebruikt. Dit zal het papier doen bollen; een glad opdrogen kan verzekerd worden door het vooraf nat te spannen, met breed plakband op een tekenbord of met punaises op een spieraam. Voor het aanbrengen van de verf worden dezelfde ronde of platte penselen gebruikt als bij aquarelverf; de beste kwaliteit hebben dure penselen van marterhaar. Na het aanbrengen met zachte penselen of kwasten droogt de verf streeploos op. Ook wat hardere kwasten, zoals van varkenshaar, worden toegepast. Het medium is doordat het niet watervast opdroogt ook zeer geschikt voor de airbrush, die zo eenvoudig gereinigd kan worden. Wel kan het pigment van de goedkopere typen wat te grof zijn voor de fijnste spuitkoppen.
Gouacheverf droogt mat op en veel lichter dan het eruitziet als het nog nat is. Het is daarom uitermate moeilijk om op een palet eenzelfde kleur te mengen en vaak worden de benodigde tinten vooraf in voldoende hoeveelheid in aparte schaaltjes klaargezet. De oorzaak van dit verschijnsel is dat de pigmentconcentratie erg hoog is; de lichtbreking verandert daardoor sterk bij het opdrogen. Dit betekent ook dat de verffilm niet sterk door het bindmiddel beschermd wordt en daarom snel verkleurt. Door het dekkende karakter kan, anders dan bij aquarel, wel gemakkelijk van donker naar licht gewerkt worden wat het eenvoudiger maakt de juiste tonaliteit in het werk te bereiken. Correcties kunnen ook eenvoudig dekkend worden aangebracht: onderlagen zijn niet zichtbaar onder de bovenlaag, mits die in een enkele beweging wordt opgebracht zodat die onderlaag niet oplost. Aan de andere kant maakt dat het lastiger kleurovergangen te bewerkstelligen, ook vanwege de snelle droogtijd. Droge plakkaatverf vertoont daarbij snel barsten als het te dik, als een impasto, werd verwerkt. Een speciaal verdikkingsmedium kan hiertegen gebruikt worden; er bestaan ook aparte plakkaatverfvernissen. Deze methoden doen wel afbreuk aan het typische matte karakter van de techniek. Met plakkaatverf kan nat-in-nat gewerkt worden maar dat vergt een grote virtuositeit; meestal wordt nat-op-droog geschilderd. Net zoals aquarelverf dekkend kan worden gebruikt, kan omgekeerd plakkaatverf een aquarelkarakter gegeven worden door het opgelost met veel water op te brengen zodat na droging het papier langs de verfdeeltjes heen schemert. Doordat zelfs bij de duurdere soorten gouache de pigmenten grover vermalen zijn dan bij de beste aquarelverf, zijn de vervloeiingen minder subtiel.
In een gemengde techniek leent gouache zich vooral voor een combinatie met pastel: beide media zijn zeer mat en de verf kan de losse tekenachtige stijl van het krijt met fijnere details aanvullen of een gekleurde goed betekenbare ondergrond verschaffen. Veel pastels uit de achttiende eeuw zijn in feite halve gouaches. Hetzelfde geldt ook voor veel aquarellen uit de negentiende eeuw, waarbij de lichte partijen zeer vaak met dekwit gehoogd werden en de zuivere aquareltechniek dan alleen in de schaduwpartijen gebruikt werd. Omdat voor de hoogsels echte gouache, dus een gomverf, gebruikt werd, hadden die nog een zekere glans en diepte, die goed aansloot bij de brilliance van de aquarelverf. Moderne plakkaatverf is in dunne lagen zo dof dat de combinatie met aquarelverf storend kan werken.
Door de brosheid, de kwetsbaarheid voor licht en de blijvende oplosbaarheid in water is de conservering van gouaches problematisch, zeker van oudere werken die vaak met verkleurende pigmenten geschilderd zijn of in de traditionele gouachetechniek waarin het bijgevoegde dekwit door de extra reflectie de inwerking van het daglicht verhoogt. Bescherming kan geboden worden door het papier achter glas op te hangen, voorzien van een passe-partout om condens en schimmel te voorkomen. Een voordeel is dat het bindmiddel niet na-geelt.

title: Gouache

wikitext:
[[Bestand:Adolf Seel Innenhof der Alhambra.jpg|thumb|Binnenhof van het Alhambra, een gouache door [[Adolf Seel]] uit 1892]]
Een '''gouache''' is een met dekkende waterverf gemaakt [[schilderij]] waarbij de ondergrond niet meer zichtbaar is, dit in tegenstelling tot een [[aquarel]]. Ook de gebruikte verfsoort wordt met "gouache" aangeduid. Deze verfsoort wordt ook wel '''plakkaatverf''' genoemd. Oorspronkelijk waren gouache en plakkaatverf twee verschillende technieken, maar dat verschil viel later weg. Plakkaatverf of gouache wordt meestal alleen op [[papier]] gebruikt, omdat hij niet goed hecht op andere ondergronden.

==Geschiedenis==
De dekkende eigenschap van gouache in eigenlijke zin wordt verkregen door aquarelverf, een doorzichtige gomverf die in de typische aquareltechniek met veel water opgebracht zelfs geen echte verflaag vormt, te mengen met een dekkend wit waardoor een gekleurde dekverf ontstaat. Vroeger bestond dat wit uit kalk vermengd met [[Arabische gom]]; vanaf het midden van de negentiende eeuw betreft het [[zinkwit]] of [[lithopoon]].
[[Bestand:Baudouin, Pierre Antoine - La Lecture - c. 1760.JPG|left|thumb|Een gouache van [[Pierre Antoine Baudoin]], circa 1760]]
Deze techniek was een typisch Westers verschijnsel. In het Oosten wordt al sinds het oude [[Egypte (land)|Egypte]] een gomverf, indien nodig dekkend aangemaakt met vulstoffen of een hoge pigmentconcentratie, gebruikt voor het beschilderen van allerlei ondergronden. Beroemde latere voorbeelden hiervan zijn de Indiase en Perzische miniaturen. In [[West-Europa]] echter was het tijdens de middeleeuwen moeilijk om aan Arabische gom te komen. In de miniatuurkunst werden wel handschriften met dekverf verlucht, maar daar gebruikte men meestal een goedkope [[lijmverf]] op basis van [[beenderlijm]] voor, een medium dat tot in de negentiende eeuw algemene toepassing zou vinden. Pas tegen het eind van de middeleeuwen kreeg gomverf een ruimere verbreiding in het Westen in combinatie met een groeiend gebruik van papier in plaats van [[perkament]]; die gomverf werd echter typisch in wat dikkere glacerende transparante lagen aangebracht of als kleurende verwassing van het papier.

In dezelfde tijd kwam de [[olieverf]]techniek sterk op, die zich toen kenmerkte door het aanbrengen van vele glacerende lagen met een grote kleurdiepte en een vettig aandoend oppervlak. Normale aquarelverf kon goed gebruikt worden om voorstudies van olieverfschilderijen te maken. Dat gold echter niet voor ontwerpen van [[Fresco (schilderterm)|fresco]]'s, muurschilderingen uitgevoerd met kalkverf op een nog natte grondering, die zeer dekkend mat opdroogden. Om dit effect te imiteren werd aan de transparante gomverf witte kalk toegevoegd zodat een licht opdrogende dekverf ontstond. Deze techniek kreeg later een grotere verbreiding omdat men algemeen een aanvulling zocht op de bewerkelijke olieverftechniek, die vrij kostbare schilderijen voortbracht in een formele stijl, die al snel sterk na-geelden. Er was behoefte aan media die goedkopere, meer spontane en frissere resultaten opleverden. Het woord "gouache" komt van het [[Italië|Italiaanse]] ''guazzo'', dat oorspronkelijk zulk een techniek aanduidde: het schilderen met magere olieverf op een [[tempera]]-ondergrond op papier; dit leverde een dekkend mat effect op. Het werd later een term die alle matte dekverf aanduidde. De term ''gouache'' in de huidige zin van dekkende waterverf stamt uit de achttiende eeuw van [[Frankrijk]]. In die tijd werd, vooral vanwege het gewenste heldere uiterlijk, deze echte gouache veel gebruikt in een [[gemengde techniek]] samen met [[Pastelkrijt|pastel]] of aquarel — maar ook industrieel bij de productie van duurder [[behang]]selpapier. Typisch voor gouache waren, wegens de menging met het dekwit, de lichte "pasteltinten", een effect dat opzettelijk nagestreefd werd.
[[Bestand:Franz Marc - Landscape with Animals.jpg|thumb|Een werk van [[Franz Marc]] uit 1913 met de originele plakkaatverf]]
Op het eind van de negentiende eeuw kwam industriële productie van dekkende waterverf op gang. Die werd in allerlei kleuren, niet alleen pasteltinten, verkocht onder de noemer "plakkaatverf", zoals de naam al aanduidt oorspronkelijk om [[plakkaat|plakkaten]], [[affiche]]s, te schilderen. Ook het Engelse ''poster paint'' of ''poster colour'' verwijst hier naar.<ref name="Smith143" /> Dit was echter geen gomverf maar een lijmverf. Het bindmiddel is meestal [[dextrine]], soms ook het watervast opdrogende [[caseïne]]. Dextrine werd gebruikt vanwege de lage prijs en omdat het mat opdroogt.<ref>Musch (1985), p. 5</ref> Vroeger waren de pigmenten erg goedkoop en weinig lichtecht;<ref name="Smith143" /> verder werden er veel vulmiddelen gebruikt waar een andere Engelse naam, ''body colour'', nog aan herinnert. De techniek werd vooral gebruikt om vergankelijke werken te scheppen; behalve posters ook [[illustratie]]s, [[decoratie]]s en [[decor]]s; vandaar de ook wel gebruikte naam ''decoratieverf'' of ''designer's colours''.<ref name="Smith142" /> In deze tijd kon plakkaatverf nog duidelijk onderscheiden worden van de eigenlijke gouache, die de kunstschilder zelf naar behoefte aanmaakte met dekkende witte gomverf, het [[Chinees wit]] dat standaard deel uitmaakte van de aquarelverfassortimenten. Sommige kunstschilders, vooral van de [[avant-garde]], gebruikten goedkope industriële plakkaatverf voor hun werken, waarmee ze vaak al vertrouwd waren omdat ze ook als afficheschilder of decorateur werkten.

In het begin van de twintigste eeuw begonnen sommige fabrikanten, in imitatie van [[verfdoos (doos)|verfdozen]] met napjes aquarelverf, goedkopere verfdozen met napjes plakkaatverf op de markt te brengen. Echte aquarelverf is erg duur; voor het tekenonderwijs op scholen was er dus behoefte aan een goedkopere variant. Soms probeerde men het product zo veel mogelijk op aquarelverf te laten lijken door een heel lage pigmentconcentratie te gebruiken; zulke nabootsingen op dextrinebasis die eigenlijk ten onrechte als "aquarelverf" op de markt werden gebracht, worden tegenwoordig in het Westen niet meer gemaakt, wel nog in Azië. Gebruikelijker was het een dekverf te produceren, wat het bijkomend voordeel had dat ook met gewoon papier kon worden gewerkt. Dit materiaal voor kinderen bestond uit goedkope plakkaatverf van mindere kwaliteit met weinig lichtechte pigmenten en veel vulmiddelen waardoor de verf snel ging brokkelen.

Omdat deze verf echter in karakter sterk overeenkwam met de traditionele gouache — in beide gevallen gaat het om een mat opdrogende waterverf — werd vanaf de jaren dertig van de twintigste eeuw door de betere fabrikanten de stap gezet om ook duurdere plakkaatverftypen te vervaardigen met lichtechte pigmenten. De gewenste dekverf hoefde de kunstenaar dan niet meer zelf te maken en doordat er geen wit werd toegevoegd was deze verf superieur in de verzadiging van de kleuren. Het deftiger woord "gouache" ging daarbij op de betere verf over, om een onderscheid te maken met het meer als hobbymateriaal gevoelde "plakkaatverf" en te beklemtonen dat het om een volwaardig kunstenaarsmedium gaat. Toch is het aantal kunstenaars dat de techniek voor hoofdwerken toepast vrij gering. Plakkaatverfschilderijen zijn tamelijk kwetsbaar. Dit is ook de reden dat in de rol van decoratieverf het medium vanaf de jaren zestig grotendeels vervangen is door watervaste [[acrylverf]], waarvan ook speciale matte varianten voor decoratieve doeleinden worden gemaakt. Overigens bestaat ook wateroplosbaar opdrogende matte acrylverf, die door bepaalde fabrikanten dan weer "gouache" genoemd wordt.

Verwarrend is ook dat in verschillende talen, waaronder het Engels en het Duits, wel de term [[tempera]] gebruikt wordt voor de duurdere gouache voor de kunstenaar. Hoewel de temperatechniek zekere overeenkomsten toont met de gouache, zoals het snelle mat opdrogen en een brosheid van de verffilm, heeft de echte tempera een [[emulgator]] als bindmiddel, zoals [[Eiwit (ei)|eiwit]] of [[eigeel]]. Een onderscheid wordt soms gemaakt door bij plakkaatverf van "lijmtempera" (''Leimtempera'') te spreken.

Een bekende schilder die in de eerste helft van de negentiende eeuw werkte met gouache was [[J.M.W. Turner]]. Hij gebruikte het op gekleurd [[papier]]. Ook modernere schilders als [[Paul Klee]], [[Marc Chagall]] en [[Pablo Picasso]] pasten de techniek, geëigend voor een snelle directe expressie, vaak toe wegens de intense kleurkracht.<ref>Musch (1985), p. 6</ref>

==Fabricage en techniek==
[[Bestand:Gouache.jpg|thumb|Moderne plakkaatverf zoals die in tuben wordt geleverd]]
De samenstelling van plakkaatverf is tamelijk eenvoudig. Als bindmiddel wordt gele [[dextrine]] gebruikt — een lijm met groot hechtingsvermogen, beter dan de vroegere beenderlijm, die goedkoop gewonnen kan worden uit [[aardappel]]en, waarvan het [[zetmeel]] in een proces van [[pyrolyse]] bewerkt wordt met een [[Zuur (scheikunde)|zuur]] — gemengd met een [[conserveringsmiddel]].<ref>D. Kraaijpoel & C. Herenius, 2007, ''Het kunstschilderboek — handboek voor materialen en technieken'', Cantecleer, p. 23</ref> Bij vloeibare verf in tuben is de verhouding dextrine/water ongeveer één op één. Duurdere typen gouache hebben vaak ook een gomcomponent om de vloeiing van de verf en flexibiliteit van de verffilm te verbeteren. Voor dat laatste doel wordt ook wel goedkopere [[cellulose]] bijgevoegd. Daarnaast wordt meestal een wateraantrekkend middel, zoals [[1,2-ethaandiol|glycol]] of [[Glycerol|glycerine]], toegevoegd om de bevochtiging te verbeteren, vooral bij napjes. Het bindmiddel wordt vermengd met een groot aandeel kleurend [[pigment]]. Bij goedkopere soorten wordt wel een vulmiddel toegevoegd om de gewenste dekkracht te bereiken; de beste merken verhogen daartoe de pigmentconcentratie. Tegenwoordig zijn voor alle tinten in het medium lichtechte pigmenten verkrijgbaar.<ref name="Musch8" /> Wel blijkt het oude karakter als illustratieverf nog uit de aanwezigheid van bepaalde zeer verzadigde maar sterk verschietende pigmenten in het assortiment; die hoeven het maar uit te houden tot er een foto van gemaakt wordt. Ze hebben, wegens hun hogere verzadiging dan drukinkten, ook hun waarde in het doceren van een [[kleurenleer]].<ref name="Musch8">Musch (1985), p. 8</ref> Over het algemeen is het assortiment wat kleiner dan bij andere technieken en wordt voor de tinten vaak een beperkt aantal basispigmenten gemengd. Het bindmiddel is op zich niet giftig en de goedkopere pigmenten gebruikt bij moderne schoolverf van westers fabricaat evenmin.

Net zoals aquarelverf wordt gouache verkocht in tuben en napjes.<ref name="Musch9">Musch (1985), p. 9</ref> Daarnaast is het ook in grotere potjes en potten verkrijgbaar en in flacons.<ref name="Musch9" /> Indien als pasta verpakt, is plakkaatverf relatief gevoelig voor uitdrogen.<ref name="Musch9" /> Zelfs kleine gaatjes in een tube of een geringe lekkage van een potdeksel leiden tot een snelle doordroging van de hele verfmassa. Daarom wordt wel aangeraden tuben perfect recht op te rollen en te bevochtigen watten in het potdeksel aan te brengen.<ref name="Musch9" /> Overigens is de ingedroogde verf weer te bevochtigen en zo nog bruikbaar. Soms wordt het product ook als een poeder geleverd, meestal in een blik, die met water aangelengd moet worden.<ref name="Musch9" /> De prijs ligt aanzienlijk lager dan bij aquarelverf. Plakkaatverf op dextrinebasis is eenvoudig door de kunstenaar zelf te vervaardigen; bij verf op gombasis is het echter lastig om bij meer transparante, glacerende, pigmenten een juiste verhouding tussen bindmiddel en pigment te vinden waarbij de gewenste dekkracht bereikt wordt maar de verf wel veegvast blijft.
[[Bestand:Gouache-bleue-blue.jpg|left|thumb|Moderne gouache heeft een aanzienlijke verzadiging]]
Als drager wordt meestal papier gebruikt. Omdat dit door de verflaag afgedekt wordt, hoeft het niet aan dezelfde hoge eisen te voldoen als aquarelpapier.<ref name="Smith143">Smith (1984) p. 143</ref> Desalniettemin is dit uitstekend voor gouache geschikt,<ref name="Smith143" /> net als over het algemeen zware, zuurvrije en houtvrije papiersoorten. Er wordt ook speciaal "plakaatkarton" verkocht met deze gewenste eigenschappen.<ref name="Musch9" /> Voor de hechting is het aan te raden papier te gebruiken dat althans enigszins absorberend is en niet te glad.<ref name="Musch9" /> Gezien het dekkende karakter van de verf kan gekleurd papier gebruikt worden voor een licht-donker- of kleurcontrast.<ref name="Musch9" /> Als oplosmiddel wordt water gebruikt. Dit zal het papier doen bollen; een glad opdrogen kan verzekerd worden door het vooraf nat te spannen, met breed plakband op een tekenbord of met punaises op een [[spieraam]].<ref name="Musch9" /> Voor het aanbrengen van de verf worden dezelfde ronde of platte penselen gebruikt als bij aquarelverf;<ref name="Smith143" /> de beste kwaliteit hebben dure penselen van marterhaar.<ref>Musch (1985), p. 10</ref> Na het aanbrengen met zachte penselen of kwasten droogt de verf streeploos op. Ook wat hardere kwasten, zoals van varkenshaar, worden toegepast. Het medium is doordat het niet watervast opdroogt ook zeer geschikt voor de [[airbrush]], die zo eenvoudig gereinigd kan worden. Wel kan het pigment van de goedkopere typen wat te grof zijn voor de fijnste spuitkoppen.
[[Bestand:Poster colors.jpg|thumb|Plakkaatverf in een potje]]
Gouacheverf droogt mat op en veel lichter dan het eruitziet als het nog nat is.<ref name="Musch8" /> Het is daarom uitermate moeilijk om op een palet eenzelfde [[kleur]] te mengen en vaak worden de benodigde tinten vooraf in voldoende hoeveelheid in aparte schaaltjes klaargezet.<ref name="Musch8" /> De oorzaak van dit verschijnsel is dat de pigmentconcentratie erg hoog is; de lichtbreking verandert daardoor sterk bij het opdrogen. Dit betekent ook dat de verffilm niet sterk door het bindmiddel beschermd wordt en daarom snel verkleurt. Door het dekkende karakter kan, anders dan bij aquarel, wel gemakkelijk van donker naar licht gewerkt worden wat het eenvoudiger maakt de juiste tonaliteit in het werk te bereiken.<ref name="Smith144">Smith (1984), p. 144</ref> Correcties kunnen ook eenvoudig dekkend worden aangebracht: onderlagen zijn niet zichtbaar onder de bovenlaag,<ref name="Musch8" /> mits die in een enkele beweging wordt opgebracht zodat die onderlaag niet oplost.<ref name="Smith144" /> Aan de andere kant maakt dat het lastiger kleurovergangen te bewerkstelligen, ook vanwege de snelle droogtijd.<ref name="Musch8" /> Droge plakkaatverf vertoont daarbij snel barsten als het te dik, als een [[impasto]], werd verwerkt.<ref name="Musch8" /> Een speciaal verdikkingsmedium kan hiertegen gebruikt worden; er bestaan ook aparte plakkaatverfvernissen. Deze methoden doen wel afbreuk aan het typische matte karakter van de techniek. Met plakkaatverf kan nat-in-nat gewerkt worden maar dat vergt een grote virtuositeit; meestal wordt nat-op-droog geschilderd.<ref name="Smith144" /> Net zoals aquarelverf dekkend kan worden gebruikt, kan omgekeerd plakkaatverf een aquarelkarakter gegeven worden door het opgelost met veel water op te brengen zodat na droging het papier langs de verfdeeltjes heen schemert.<ref name="Musch9" /> Doordat zelfs bij de duurdere soorten gouache de pigmenten grover vermalen zijn dan bij de beste aquarelverf,<ref name="Smith142">Smith (1984), p. 142</ref> zijn de vervloeiingen minder subtiel.

In een [[gemengde techniek]] leent gouache zich vooral voor een combinatie met pastel: beide media zijn zeer mat en de verf kan de losse tekenachtige stijl van het krijt met fijnere details aanvullen of een gekleurde goed betekenbare ondergrond verschaffen. Veel pastels uit de achttiende eeuw zijn in feite halve gouaches. Hetzelfde geldt ook voor veel aquarellen uit de negentiende eeuw, waarbij de lichte partijen zeer vaak met dekwit gehoogd werden en de zuivere aquareltechniek dan alleen in de schaduwpartijen gebruikt werd. Omdat voor de hoogsels echte gouache, dus een gomverf, gebruikt werd, hadden die nog een zekere glans en diepte, die goed aansloot bij de ''brilliance'' van de aquarelverf. Moderne plakkaatverf is in dunne lagen zo dof dat de combinatie met aquarelverf storend kan werken.

Door de brosheid, de kwetsbaarheid voor licht en de blijvende oplosbaarheid in water is de conservering van gouaches problematisch, zeker van oudere werken die vaak met verkleurende pigmenten geschilderd zijn of in de traditionele gouachetechniek waarin het bijgevoegde dekwit door de extra reflectie de inwerking van het daglicht verhoogt. Bescherming kan geboden worden door het papier achter glas op te hangen, voorzien van een passe-partout om condens en schimmel te voorkomen.<ref>Musch (1985), p. 65-69</ref> Een voordeel is dat het bindmiddel niet na-geelt.

==Noten==
{{References}}

==Literatuur==
* Leo Musch, 1985, ''Gouache. Algemene techniek. Schilderen als Hobby 19'', Cantecleer, De Bilt, 69 pp
* Stan Smith, 1984, "Gouache", p 142-145 in: Colin Hayes (ed), ''Tekenen en Schilderen — Elseviers handboek voor technieken en materialen'', Elsevier, Amsterdam/Brussel

{{Commonscat}}

[[Categorie:Schildertechniek]]
[[Categorie:Verf]]