text:
# Bundesautobahn 57
De Bundesautobahn 57 (kort: BAB 57, A57 of 57) is de Duitse autosnelweg van de Nederlands-Duitse grens bij Gennep naar Keulen in het Rijnland. De weg vormt samen met de A61 (E31) een belangrijke noord-zuidverbinding in Duitsland. In Nederland sluit de weg aan op de A77. Gegeven de hoge betekenis voor de economie en het verkeer wordt de A57 ook wel Trans-Niederrhein-Magistrale genoemd.
Bij vrachtwagens is deze route minder populair omdat er dan meer vrachtwagentol moet worden betaald, dan als men via Venlo rijdt.

## Planningsgeschiedenis en bouw
De geschiedenis van de A57 begon als randweg van Neuss, die toen als Bundesstraße 9a aangelegd werd. In 1954 werd het gedeelte tussen de huidige aansluiting Holzbüttgen (voormalige Bundesstraße 7) en het knooppunt Kreuz Neuss-West (voormalige Bundesstraße 1) met twee rijstroken opengesteld voor het verkeer. In de eerste helft van de jaren 60 volgde het gedeelte tussen Neuss-West en Neuss-Hafen als vierstrookse Bundesstraße, evenals de randweg Neuss-Grimlinghausen als onderdeel van de B9. Hierbij werd met de aan de randweg Grimlinghausen aansluitende trajectdeel Neuss-Norf tot Keulen-Longrich als Ersatzbundesstraße 9 begonnen en deze werd in 1966 voltooid. Daarna werd de bouw van de snelweg Krefeld – Keulen – Ludwigshafen, die de namen kreeg Rheinlinie of linksrheinische Autobahn en begint jaren 70 de interne naam Autobahn 14, bespoedigd. De randweg Neuss werd begin 1970 volledig omgebouwd en uitgebreid. Eveneens in 1970 volgde de vrijgave van de trajectdelen Meerbusch-Osterath – Kreuz Kaarst – Holzbüttgen, die noordelijk aan de randweg Neuss aangesloten werd. Het traject Keulen-Longerich – Keulen-Parkring werd als onderdeel van de Autobahn 11 Lübeck – Hamburg – Bremen – Münster – Dortmund – Keulen in hetzelfde jaar vrijgegeven. Oostelijk van Krefeld was al vroeg tussen Bockum en Uerdingen het tracé vrijgehouden. Noordelijk van de stad werd eind jaren 50, begin jaren 60 de Ersatzbundesstraße 57 gepland, die tot Rheinberg zou lopen en daar op de bestaande B57 zou aansluiten. Midden jaren 60 werd daarna de verlenging tot Nederland bij Goch in de plannen opgenomen, het tracé werd in 1972 vastgesteld.
In de jaren 60 was bovendien gepland de A57 van knooppunt Kreuz Köln-Ost (noordtangent) naar de A555 tot knooppunt Kreuz Köln-Süd (westtangent) te verlengen (Kölner Stadtautobahn).
In het wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 30 juni 1971, was het traject Krefeld-Gartenstadt – Meerbusch-Osterath als lopend plan (A14) opgenomen, het traject Krefeld-Gartenstadt – Goch (A14) met prioriteit I. In 1972 waren de verdere trajectdelen tussen Krefeld-Gartenstadt en Moers in bouw of kort voor de vrijgave voor het verkeer.
Met de herstructurering van het Duitse snelwegennet, die op 1 januari 1975 werd ingevoerd, kreeg de A14 het nummer A57
In het aangepaste wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 5 augustus 1976, behield het traject tussen aansluiting Kleve en knooppunt Kreuz Moers de status lopend plan. Tussen de landsgrens en aansluiting Kleve was de A57 alleen met één rijbaan met prioriteit Ib opgenomen, de tweede rijbaan kreeg de status lage prioriteit.
Het tweede wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 25 augustus 1980, kreeg het trajectdeel tussen de grens en de aansluiting Goch de prioriteitsstatus I, evenals het trajectdeel Alpen – Kamp-Lintfort. Het trajectdeel Sonsbeck – Alpen was als lopend project opgenomen. Hierbij kwam de verbreding tussen aansluiting Neuss-West en de aansluiting Neuss-Norf met 2x3 rijstroken met prioriteitsstatus I respectievelijk zelfs als lopend project.
Het derde wegenplan van 21 april 1986 kreeg het traject tussen de landsgrens en de aansluiting Kleve de status lopend project, evenals de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen Neuss-Hafen en Neuss-Norf. Hierbij kwam de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen aansluiting Neuss-Norf en knooppunt Kreuz Neuss-Süd met hoge prioriteit en tussen Kreuz Neuss-Süd en Kreuz Köln-Nord met lage prioriteit.
Na het vierde wegenplan van 15 november 1993 was de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen Kreuz Meerbusch (toen nog Kreuz Strümp geheten) en Kreuz Köln-Nord met hoge prioriteit voorzien. Het vijfde wegenplan van 4 oktober 2004 kreeg de verbreding tussen Kreuz Meerbusch en Kreuz Köln-Nord de status lopend project/reeds vastgesteld. De verbreding van het daarop volgend traject van Kreuz Kamp-Lintfort tot Kreuz Meerbusch kreeg een hoge prioriteit.
De beide trajectdelen Kreuz Meerbusch (A44) tot Kreuz Kaarst (A52) en Kreuz Neuss-West tot Dreieck Neuss-Süd hebben al 2x3 rijstroken. Door de verbreding werd ook de aansluiting Neuss-Hafen volledig omgebouwd. Het daartussen liggende trajectdeel Kreuz Kaarst tot Kreuz Neuss-West kwam op 13 december 2015 gereed. Een deelvrijgave voor het trajectdeel zuidelijk van de aansluiting Holzbüttgen volgde op 3 juli 2014, zodat de lengte van de werkzaamheden verkort werd van 6 naar 3 kilometer.
Het zuidelijke trajectdeel na het knooppunt Kreuz Köln-Nord heeft al 2x3 rijstroken. De snelweg eindigt na de aansluiting Köln-Ehrenfeld. Vanaf hier gaat de snelweg over in een verdiepte ligging en deels in een tunnel als 2x3 rijstroken tellende autoweg (K4) verder richting het stadscentrum van Keulen tot aan de Innere Kanalstraße.

## Lijst van verkeersvrijgave
De deeltrajecten van de A57 werden als volgt voor het verkeer vrijgegeven:
| Jaar      | Trajectdeel                                    | Lengte  | Opmerkingen                                               |
| --------- | ---------------------------------------------- | ------- | --------------------------------------------------------- |
| 1954      | aansl. Holzbüttgen - aansl. Neuss-West         | 5 km    | Als B9a genummerd; uitbreiding met de 2de rijbaan in 1970 |
| 1962/1963 | aansl. Neuss-West - aansl. Neuss-Norf          | 5,2 km  | Als B9a genummerd; uitbreiding met de 2de rijbaan in 1970 |
| 1966      | aansl. Neuss-Nord - aansl. Köln-Longerich      | 24,6 km | als B9 genummerd                                          |
| 1970      | aansl. Köln-Longerich - aansl. Köln-Parkgürtel | 3,6 km  |                                                           |
| 1970      | aansl. Meermusch - Kreuz Kaarst                | 4 km    |                                                           |
| 1970      | Kreuz Kaarst - aansl. Köln-Holzbüttgen         | 1,9 km  |                                                           |
| 1972      | aansl. Moers-Kapellen - aansl. Krefeld         | 6 km    |                                                           |
| 1972      | aansl. Krefeld - aansl. Meerbusch              | 9,7 km  |                                                           |
| 1974      | Kreuz Moers - aansl. Moers-Kapellen            | 4,4 km  |                                                           |
| 1976      | aansl. Kamp-Lintfort - Kreuz Moers             | 7,4 km  |                                                           |
| 1980      | aansl. Goch - aansl. Sonsbeck                  | 13,7 km |                                                           |
| 1981      | aansl. Sonsbeck - aansl. Alpen                 | 10,8 km |                                                           |
| 1985      | aansl. Kleve - aansl. Goch                     | 4,5 km  |                                                           |
| 1985      | aansl. Alpen - aansl. Kamp-Lintfort            | 11 km   |                                                           |
| 1986      | Grensovergang Goch (NL) - aansl. Kleve         | 5,7 km  |                                                           |

## Actuele uitbouwstand en concrete verbredingsplannen
Vanaf de Nederlandse grens tot Kamp-Lintfort heeft de A57 2x2 rijstroken.
Vanaf Kamp-Lintfort tot Köln-Nord zal de A57 over een lengte van 63 kilometer volledig voorzien worden van 2x3 rijstroken. De stand van zaken van de deeltrajecten van noord naar zuid zijn als volgt (stand: juni 2019):
- trajectdeel Moers (7,2 km van aansl. Kamp-Lintfort tot aansl. Moers): Planvormingsprocedure begonnen in 2018 (nu nog 2x2 rijstroken);
- knooppunt Kreuz Moers zal eveneens omgebouwd worden. De eerste planvormingsprocedures zijn al vastgesteld. Het vervolg van de plannen begonnen midden 2018;
- trajectdeel Kapellen (5,7 km van aansl. Moers tot aansl. Krefeld-Gartenstadt): de eerste planvormingsprocedures zijn vastgesteld (nu nog 2x2 rijstroken);
- trajectdeel Krefeld (6,5 km van aansl. Krefeld-Gartenstadt tot aansl. Krefeld-Oppum): de plannen zijn door de wegbeheerder Straßen.NRW op 15 februari 2019 bij het bestuur van Detmold neergelegd (nu nog 2x2 ristroken);
- verzorgingsplaats Geismühle (uitbreiding aan de oostzijde): planvormingsprocedure loopt;
- trajectdeel Oppum (4,1 km van aansl. Krefeld-Oppum tot Kreuz Meerbusch): het tracébesluit ligt sinds oktober 2017 vast. De eerste schop in de grond vond op 29 april 2019 plaats;
- trajectdeel Meerbusch (5,4 km van Kreuz Meerbusch tot Kreuz Kaarst): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
- Kreuz Kaarst zal aan de verkeersvraag worden aangepast;
- trajectdeel Kaarst (6,1 km van Kreuz Kaarst tot Neuss-West): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
- trajectdeel Neuss-West (2,5 km langs Neuss-West): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
- trajectdeel Reuschenberg (1,9 km van Kreuz Neuss-West tot aansl. Neuss-Hafen): verbreding gereed. Echter door het hoge aandeel wevend verkeer is een verdere aanpassing noodzakelijk (aanleggen van weefstroken) met het optimaliseren van de verbindingswegen evenals het verminderen van het geluid (nu 2x3 rijstroken);
- trajectdeel Erfttal (2,1 rijstroken van aansl. Neuss-Hafen tot aansl. Neuss-Norf): verbreding gereed. Echter door het hoge aandeel wevend verkeer is een verdere aanpassing noodzakelijk (aanleggen van weefstroken) met het optimaliseren van de verbindingswegen evenals het verminderen van het geluid (nu 2x3 rijstroken);
- trajectdeel Derikum (3,5 km van aansl. Neuss-Norf tot Kreuz Neuss-Süd): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
- trajectdeel Dormagen (9,1 km van Kreuz Neuss-Süd tot aansl. Dormagen): planvormingsprocedure loopt. Wegens geluidsproblematiek in Dormagen en Delrath is een extra procedure nodig met meer maatregelen tegen geluidsoverlast (nu nog 2x2 rijstroken);[16]
- trajectdeel Keulen (9,5 km van aansl. Dormagen tot Kreuz Köln-Nord): de eerste planvormingsprocedures zullen in 2020 beginnen (nu nog 2x2 rijstroken).

## Aansluitingen
De volgende Duitse autosnelwegen die een aansluiting op de A57 hebben zijn:
- A42 richting Dortmund (oost)
- A40 richting Venlo (west) en Duisburg, Essen (oost)
- A52 richting Mönchengladbach, Roermond (west) en Düsseldorf (oost)
- A46 richting Heinsberg, Sittard (west) en Düsseldorf, Wuppertal (oost)
- A1 richting Bonn, Aken, Koblenz (A61) (zuid/west) en Leverkusen (oost)

## Bijzonderheden

### Snelweg-noodvliegveld
Tussen de aansluitingen Sonsbeck en Alpen bevindt zich een voormalig, maar bijna volledig intact zijnde snelweg-noodvliegveld. Als platform dienden de verzorgingsplaatsen Hamb en Bönninghardt.

### Brand bij Nievenheim
Op 14 februari 2012 staken rond 0:10 uur onbekenden een stapel plastic buizen in brand, die onder een snelwegbrug van de A57 lagen (de buizen lagen op een geasfalteerde landweg van Nievenheim naar Zons). De desbetreffende brug van de A57 ligt over een landweg tussen Dreieck Neuss-Süd (nr. 24) en aansluiting Dormagen (nr. 25), noordwestelijk van de binnenstad van Dormagen. Door de brand liepen de temperaturen op tot 1000 °C, de rook ontnam het verkeer over de brug het zicht. Dit leidde tot een kettingbotsing van 6 vrachtwagens en 15 personenvoertuigen. Een bestuurder van een auto kwam om het leven, 13 personen raakte gewond.
Wegens een vermoedde instortingsgevaar werd de brug van de A57 in beide richtingen afgesloten. De beschadigde brug werd afgebroken en vervangen door twee noodbruggen die door het leger beschikbaar waren gesteld. De brug werd op 4 april 2012 provisorisch voor het verkeer geopend. Ter vervanging werden twee nieuwe bruggen gebouwd. Hierbij is bij de bouw van de bruggen al rekening gehouden met de toekomstige verbreding van de A57 naar 2x3 rijstroken. Tot die tijd liggen er nog 2x2 rijstroken over beide bruggen met een brede vluchtstrook. Nadat de westelijke brug in februari 2017 gereed was, kon het volledige verkeer over het nieuwe brugdeel geleid worden en de noodbruggen werden verwijderd. Medio mei 2018 waren de werkzaamheden gereed.

### Sporen van niet uitgevoerde plannen
De aansluiting Krefeld-Gartenstadt is voorbereid op het aansluiten van de snelweg A51 Aken – Duisburg, waardoor deze aansluiting omgebouwd kon worden tot knooppunt. Na het schrappen van de plannen van de A51 werd de L473 gerealiseerd, die een directe verbinding met een deel van de haven van Duisburg (Logport) biedt.
Bij de aansluiting Krefeld-Oppum zou de A524 de A57 kruisen. Tot het jaar 2003 heeft de huidige korte verbindingsweg naar Krefeld het nummer A524 gedragen.
Doordat de zuidelijke randweg van Neuss als A46 als plan geschrapt is, bestaat hierdoor tussen de knooppunten Kreuz Neuss-West en Dreieck Neuss-Süd een dubbelnummering van beide snelwegen.
Opvallend is de brede en bochtige aansluiting Köln-Worringen. Hier gaat het om een voorbereiding voor een knooppunt met de niet gebouwde A54, welke de snelwegen A61, A57, A59, A3 zou verbinden. Alleen een klein deel van de geplande A54 werd in vorm van de A524 tussen de knooppunten Kreuz Langenfeld en Kreuz Monheim-Süd gerealiseerd.

### Aansluiting Köln-Chorweiler
De aansluiting Köln-Chorweiler is alleen van en naar het zuiden, respectievelijk Keulen, te bereiken. Wie naar het noorden wil moet keren bij knooppunt Kreuz Köln-Nord of een andere nabije aansluiting gebruiken. Op de planning staat om de aansluiting, mogelijk nog voor de geplande verbreding naar 2x3 rijstroken, volledig te maken.

### Grensovergang Goch
Het afritnummer 1 is toebedeeld aan de grensovergang Goch (net als knooppunten worden grensovergangen in de afritnummering in Duitsland meegeteld). Hierbij is het voormalige grensstation aan beide zijde gesloten, evenals de bijbehorende gebouwen en parkeerterreinen. Het Nederlandse gedeelte van de grensovergang is nog wel geopend als parkeerterrein en in 2022 is het restaurant en hotel heropend.

### Spitsstrook
Zuidelijke van het knooppunt Kreuz Köln-Nord (tot aansluiting Köln-Bickendorf) heeft de wegbeheerder in Noordrijn-Westfalen, een van de drie trajecten in Noordrijn-Westfalen, de vluchtstrook omgebouwd tot spitsstrook. Hierbij kan tijdens drukke momenten, vooral tijdens de spitsen, extra capaciteit geboden worden om de doorstroming te bevorderen op dit drukke traject.

title: Bundesautobahn 57

wikitext:
{{Infobox weg Duitsland A-weg
| nummer=57
| kaart=Map D A57.svg
| lengte=119
| deelstaat=[[Noordrijn-Westfalen]]
| foto=Aerial view of Autobahnkreuz Köln-Nord.jpg
| bijschrift=Knooppunt Kreuz Köln-Nord kijkend in zuidelijke richting. De A57 (van boven naar beneden) kruist hier de A1 (van links naar rechts) (2012).
}}
{{Tabelrij weg/van/naar|{{NL-VLAG}}|[[Nijmegen (hoofdbetekenis)|Nijmegen]]}} {{Pictogram weg Nederland A-weg|77}}{{Pictogram weg Europa E-weg|31}}
{{Tabelrij weg/grens/EU|1|[[Grensovergang]] Goch}}
{{Tabelrij weg/traject||''Begin trajectdeel''}} {{Pictogram weg Europa E-weg|31}}
{{Tabelrij weg/viaduct||[[Bestand:AB-Fluss.svg|15px]] [[Kendel]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|2|[[Kleef (stad)|Kleve]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|9}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|3|[[Goch]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|9}}{{Pictogram weg Duitsland B-weg|67}}
{{Tabelrij weg/viaduct||[[Bestand:AB-Fluss.svg|15px]] [[Niers]]}}
{{Tabelrij weg/tankstation & restaurant||[[Verzorgingsplaats|Kleinraststätte]] Kalbecker Forst}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|4|[[Uedem]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|5|[[Sonsbeck]]}}
{{Tabelrij weg/parkeerplaats/DE||[[Parkeerplaats|Rastplatz]] Hamb/Bönninghardt}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|6|[[Alpen (Noord-Rijnland-Westfalen)|Alpen]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|58}}
{{Tabelrij weg/parkeerplaats/DE||[[Parkeerplaats|Rastplatz]] Leucht}}
{{Tabelrij weg/viaduct||[[Bestand:AB-Fluss.svg|15px]] [[Fossa Eugeniana]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|7|[[Rheinberg]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|510}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|7a|[[Asdonkshof]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|8|[[Kamp-Lintfort]]}}
{{Tabelrij weg/knooppunt|8|[[Kreuz Kamp-Lintfort]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|42}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|528}}
{{Tabelrij weg/parkeerplaats-wc/DE||[[Parkeerplaats|Rastplatz]] mit WC: Dong}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|9|[[Hülsdonk|Moers-Hülsdonk]]}}
{{Tabelrij weg/knooppunt|10|[[Kreuz Moers]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|40}}{{Pictogram weg Europa E-weg|34}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|11|[[Kapellen (Moers)|Moers-Kapellen]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|12|[[Gartenstadt (Krefeld)|Krefeld-Gartenstadt]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|13|[[Krefeld]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|57}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|288}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|14|Krefeld-Oppum}}
{{Tabelrij weg/tankstation & restaurant||[[Verzorgingsplaats|Rasthof]] Geismühle [[Bestand:BABKirche.svg|14px]]}}
{{Tabelrij weg/knooppunt|15|[[Kreuz Meerbusch]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|44}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|16|[[Bovert]]}}
{{Tabelrij weg/knooppunt|17|[[Kreuz Kaarst]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|52}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|18|[[Holzbüttgen]]}}
{{Tabelrij weg/parkeerplaats-wc/DE||[[Parkeerplaats|Rastplatz]] mit WC: Morgensternsheide}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|19|[[Büttgen]]}}
{{Tabelrij weg/knooppunt|20|[[Kreuz Neuss-West]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|46}}
{{Tabelrij weg/traject||''Begin trajectdeel''}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|46}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|21|[[Reuschenberg|Neuss-Reuschenberg]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|477}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|22|Neuss-Hafen}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|1}}
{{Tabelrij weg/viaduct||[[Bestand:AB-Fluss.svg|15px]] [[Erft]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|23|[[Norf|Neuss-Norf]]}} {{Pictogram weg Duitsland B-weg|9}}
{{Tabelrij weg/knooppunt|24|[[Kreuz Neuss-Süd]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|46}}
{{Tabelrij weg/traject||''Einde trajectdeel''}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|46}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit/planning||Dormagen-Delrath}}
{{Tabelrij weg/tankstation & restaurant||[[Verzorgingsplaats|Kleinraststätte]] [[Nievenheim]]}}
{{Tabelrij weg/tunnel/planning||Einhausung Horrem (600 m)}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|25|[[Dormagen]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|26|[[Köln-Worringen]]}}
{{Tabelrij weg/parkeerplaats-wc/DE||[[Parkeerplaats|Rastplatz]] mit WC: Esch/Weiler}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|27|[[Köln-Chorweiler]]}} [[Bestand:Pfeil oben.svg|12px]]
{{Tabelrij weg/knooppunt|28|[[Kreuz Köln-Nord]]}} {{Pictogram weg Duitsland A-weg|1}}{{Pictogram weg Europa E-weg|31}}{{Pictogram weg Europa E-weg|37}} ''([[Keulse Ring]])''
{{Tabelrij weg/traject||''Einde trajectdeel''}} {{Pictogram weg Europa E-weg|31}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|28|Köln-Longerich}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|29|[[Köln-Bickendorf]]}}
{{Tabelrij weg/snelwegafrit|30|[[Köln-Ehrenfeld]]}}
{{Tabelrij weg/autoweg/DE}}
{{Tabelrij weg/van/naar||Köln-Zentrum}} {{Pictogram weg Duitsland K-weg|4||Köln}}
|}
|}
De '''Bundesautobahn 57''' (kort: BAB 57, A57 of 57) is de [[wegen in Duitsland|Duitse autosnelweg]] van de Nederlands-Duitse grens bij [[Gennep (plaats)|Gennep]] naar [[Keulen (stad)|Keulen]] in het [[Rijnland (Duitsland)|Rijnland]]. De weg vormt samen met de [[Bundesautobahn 61|A61]] ([[Europese weg 31|E31]]) een belangrijke noord-zuidverbinding in [[Duitsland]]. In Nederland sluit de weg aan op de [[Rijksweg 77|A77]]. Gegeven de hoge betekenis voor de economie en het verkeer wordt de A57 ook wel ''Trans-Niederrhein-Magistrale'' genoemd.
Bij vrachtwagens is deze route minder populair omdat er dan meer vrachtwagentol moet worden betaald, dan als men via Venlo rijdt.

==Planningsgeschiedenis en bouw==
De geschiedenis van de A57 begon als randweg van Neuss, die toen als ''Bundesstraße 9a'' aangelegd werd. In 1954 werd het gedeelte tussen de huidige aansluiting [[Holzbüttgen]] (voormalige [[Bundesstraße 7]]) en het knooppunt [[Kreuz Neuss-West]] (voormalige [[Bundesstraße 1]]) met twee rijstroken opengesteld voor het verkeer. In de eerste helft van de jaren 60 volgde het gedeelte tussen Neuss-West en Neuss-Hafen als vierstrookse ''Bundesstraße'', evenals de randweg Neuss-Grimlinghausen als onderdeel van de [[Bundesstraße 9|B9]]. Hierbij werd met de aan de randweg Grimlinghausen aansluitende trajectdeel Neuss-Norf tot Keulen-Longrich als ''Ersatzbundesstraße 9'' begonnen en deze werd in 1966 voltooid.<ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20150717071314/http://www.a57.nrw.de/#geschichte Autobahn 57 - Die Hauptschlagader am linken Niederrhein]'' geraadpleegd op 28 april 2023</ref> Daarna werd de bouw van de snelweg Krefeld – Keulen – Ludwigshafen, die de namen kreeg ''Rheinlinie'' of ''linksrheinische Autobahn'' en begint jaren 70 de interne naam ''Autobahn 14'', bespoedigd. De randweg Neuss werd begin 1970 volledig omgebouwd en uitgebreid. Eveneens in 1970 volgde de vrijgave van de trajectdelen Meerbusch-Osterath – Kreuz Kaarst – Holzbüttgen, die noordelijk aan de randweg Neuss aangesloten werd. Het traject Keulen-Longerich – Keulen-Parkring werd als onderdeel van de ''Autobahn 11'' Lübeck – Hamburg – Bremen – Münster – Dortmund – Keulen in hetzelfde jaar vrijgegeven. Oostelijk van Krefeld was al vroeg tussen Bockum en [[Uerdingen]] het tracé vrijgehouden. Noordelijk van de stad werd eind jaren 50, begin jaren 60 de ''Ersatzbundesstraße 57'' gepland, die tot Rheinberg zou lopen en daar op de bestaande [[Bundesstraße 57|B57]] zou aansluiten. Midden jaren 60 werd daarna de verlenging tot Nederland bij Goch in de plannen opgenomen, het tracé werd in 1972 vastgesteld.<ref>{{de}}Autobahn-online.de: ''[http://autobahn-online.de/a61geschichte.html Geschichte der A 61]'' geraadpleegd op 29 april 2023. [https://web.archive.org/web/20230429213556/http://autobahn-online.de/a61geschichte.html Gearchiveerd] op 29 april 2023.</ref><ref>{{de}}Autobahn-online.de: ''[http://autobahn-online.de/a57geschichte.html Geschichte der A 57]'' geraadpleegd op 29 april 2023. [https://web.archive.org/web/20230429213556/http://autobahn-online.de/a57geschichte.html Gearchiveerd] op 29 april 2023.</ref>

In de jaren 60 was bovendien gepland de A57 van knooppunt Kreuz Köln-Ost (noordtangent) naar de [[Bundesautobahn 555|A555]] tot knooppunt Kreuz Köln-Süd (westtangent) te verlengen (''Kölner Stadtautobahn'').

In het wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 30 juni 1971,<ref>Bundesgesetzblatt Jg. 1971, deel I, p. 873</ref> was het traject Krefeld-Gartenstadt – Meerbusch-Osterath als lopend plan (A14) opgenomen, het traject Krefeld-Gartenstadt – Goch (A14) met prioriteit I. In 1972 waren de verdere trajectdelen tussen Krefeld-Gartenstadt en Moers in bouw of kort voor de vrijgave voor het verkeer.<ref>{{de}}Der Bundesminister für Verkehr - Abteilung Straßenbau: ''[http://www.autobahn-online.de/karten/1972_05.jpg Bauleistungen auf der Bundesfernstraßen in Jahre 1972 - Ausbau der Bundesfernstraßen in den Jahren 1971 bis 1985]'' 31 december 1972, geraadpleegd op 29 april 2023. [https://web.archive.org/web/20230430092643/http://www.autobahn-online.de/ Gearchiveerd] op 30 april 2023.</ref>

Met de herstructurering van het Duitse snelwegennet, die op 1 januari 1975 werd ingevoerd, kreeg de A14 het nummer A57<ref>{{de}}''[http://autobahn-online.de/gesamtnetz74n.gif Struktur und Numerierung der Bundesautobahnen - Vorgesehenes Gesamtnetz]'' stand: 15 juni 1974, geraadpleegd op 29 april 2023. [https://web.archive.org/web/20210728081233/http://autobahn-online.de/gesamtnetz74n.gif Gearchiveerd] op 28 juli 2021.</ref><ref>{{de}}Der Bundesminister für Verkehr - Abteilung Strassenbau: ''[http://www.autobahn-online.de/karten/76_05.jpg Netz der Bundesautobahnen und Bundesstrassen]'' stand: 1 januari 1976, geraadpleegd op 29 april 2023. [https://web.archive.org/web/20230430092643/http://www.autobahn-online.de/ Gearchiveerd] op 30 april 2023.</ref>

In het aangepaste wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 5 augustus 1976,<ref>Bundesgesetzblatt Jg. 1976, deel I, p. 2093</ref> behield het traject tussen aansluiting Kleve en knooppunt Kreuz Moers de status lopend plan. Tussen de landsgrens en aansluiting Kleve was de A57 alleen met één rijbaan met prioriteit Ib opgenomen, de tweede rijbaan kreeg de status lage prioriteit.

Het tweede wegenplan voor de bouw van federale wegen in de periode 1971 tot 1985, vastgesteld op 25 augustus 1980,<ref>Bundesgesetzblatt Jg. 1980, deel I, p. 1614</ref> kreeg het trajectdeel tussen de grens en de aansluiting Goch de prioriteitsstatus I, evenals het trajectdeel Alpen – Kamp-Lintfort. Het trajectdeel Sonsbeck – Alpen was als lopend project opgenomen. Hierbij kwam de verbreding tussen aansluiting Neuss-West en de aansluiting Neuss-Norf met 2x3 rijstroken met prioriteitsstatus I respectievelijk zelfs als lopend project.

Het derde wegenplan van 21 april 1986<ref>Bundesgesetzblatt Jg. 1986, deel I, p. 537</ref> kreeg het traject tussen de landsgrens en de aansluiting Kleve de status lopend project, evenals de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen Neuss-Hafen en Neuss-Norf. Hierbij kwam de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen aansluiting Neuss-Norf en knooppunt Kreuz Neuss-Süd met hoge prioriteit en tussen Kreuz Neuss-Süd en Kreuz Köln-Nord met lage prioriteit.

Na het vierde wegenplan van 15 november 1993<ref>Bundesgesetzblatt Jg. 1993, deel I, p. 1877.</ref> was de verbreding naar 2x3 rijstroken tussen Kreuz Meerbusch (toen nog Kreuz Strümp geheten) en Kreuz Köln-Nord met hoge prioriteit voorzien. Het vijfde wegenplan van 4 oktober 2004<ref>Bundesgesetzblatt Jg. 2004, deel I, p. 2574</ref> kreeg de verbreding tussen Kreuz Meerbusch en Kreuz Köln-Nord de status lopend project/reeds vastgesteld. De verbreding van het daarop volgend traject van Kreuz Kamp-Lintfort tot Kreuz Meerbusch kreeg een hoge prioriteit.

De beide trajectdelen Kreuz Meerbusch (A44) tot Kreuz Kaarst (A52) en Kreuz Neuss-West tot Dreieck Neuss-Süd hebben al 2x3 rijstroken. Door de verbreding werd ook de aansluiting Neuss-Hafen volledig omgebouwd. Het daartussen liggende trajectdeel Kreuz Kaarst tot Kreuz Neuss-West kwam op 13 december 2015 gereed.<ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20151222002527/http://www.strassen.nrw.de/service/presse/meldungen/2015/151209-01.html A57: Umbau im Autobahnkreuz Kaarst früher fertig als gepland]'' persbericht van 9 december 2015, geraadpleegd op 29 april 2023</ref><ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20150816082205/http://www.strassen.nrw.de/projekte/a57/ausbau-am-niederrhein.html Autobahn 57 - Hauptschlagader am Niederrhein]'' geraadpleegd op 29 april 2023</ref> Een deelvrijgave voor het trajectdeel zuidelijk van de aansluiting Holzbüttgen volgde op 3 juli 2014, zodat de lengte van de werkzaamheden verkort werd van 6 naar 3 kilometer.

Het zuidelijke trajectdeel na het knooppunt Kreuz Köln-Nord heeft al 2x3 rijstroken. De snelweg eindigt na de aansluiting Köln-Ehrenfeld. Vanaf hier gaat de snelweg over in een verdiepte ligging en deels in een tunnel als 2x3 rijstroken tellende autoweg (K4) verder richting het stadscentrum van Keulen tot aan de ''Innere Kanalstraße''.

==Lijst van verkeersvrijgave==
De deeltrajecten van de A57 werden als volgt voor het verkeer vrijgegeven:

{| class="wikitable"
! Jaar !! Trajectdeel !! Lengte !! Opmerkingen
|-
| 1954 || aansl. Holzbüttgen - aansl. Neuss-West || 5 km || Als B9a genummerd; uitbreiding met de 2de rijbaan in 1970
|-
| 1962/1963 || aansl. Neuss-West - aansl. Neuss-Norf || 5,2 km || Als B9a genummerd; uitbreiding met de 2de rijbaan in 1970
|-
| 1966 || aansl. Neuss-Nord - aansl. Köln-Longerich || 24,6 km || als B9 genummerd
|-
| 1970 || aansl. Köln-Longerich - aansl. Köln-Parkgürtel || 3,6 km ||
|-
| 1970 || aansl. Meermusch - Kreuz Kaarst || 4 km ||
|-
| 1970 || Kreuz Kaarst - aansl. Köln-Holzbüttgen || 1,9 km ||
|-
| 1972 || aansl. Moers-Kapellen - aansl. Krefeld || 6 km ||
|-
| 1972 || aansl. Krefeld - aansl. Meerbusch || 9,7 km ||
|-
| 1974 || Kreuz Moers - aansl. Moers-Kapellen || 4,4 km ||
|-
| 1976 || aansl. Kamp-Lintfort - Kreuz Moers || 7,4 km ||
|-
| 1980 || aansl. Goch - aansl. Sonsbeck || 13,7 km ||
|-
| 1981 || aansl. Sonsbeck - aansl. Alpen || 10,8 km ||
|-
| 1985 || aansl. Kleve - aansl. Goch || 4,5 km ||
|-
| 1985 || aansl. Alpen - aansl. Kamp-Lintfort || 11 km ||
|-
| 1986 || Grensovergang Goch (NL) - aansl. Kleve || 5,7 km ||
|}

==Actuele uitbouwstand en concrete verbredingsplannen==
Vanaf de Nederlandse grens tot Kamp-Lintfort heeft de A57 2x2 rijstroken.

Vanaf Kamp-Lintfort tot Köln-Nord zal de A57 over een lengte van 63 kilometer volledig voorzien worden van 2x3 rijstroken.<ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20170916225251/https://www.strassen.nrw.de/projekte/a57/ausbau-am-niederrhein.html A57: Ausbau am Niederrhein]'' geraadpleegd op 30 april 2023</ref> De stand van zaken van de deeltrajecten van noord naar zuid zijn als volgt (stand: juni 2019):
*trajectdeel Moers (7,2 km van aansl. Kamp-Lintfort tot aansl. Moers): Planvormingsprocedure begonnen in 2018 (nu nog 2x2 rijstroken);
*knooppunt Kreuz Moers zal eveneens omgebouwd worden. De eerste planvormingsprocedures zijn al vastgesteld. Het vervolg van de plannen begonnen midden 2018;
*trajectdeel Kapellen (5,7 km van aansl. Moers tot aansl. Krefeld-Gartenstadt): de eerste planvormingsprocedures zijn vastgesteld (nu nog 2x2 rijstroken);
*trajectdeel Krefeld (6,5 km van aansl. Krefeld-Gartenstadt tot aansl. Krefeld-Oppum): de plannen zijn door de wegbeheerder Straßen.NRW op 15 februari 2019 bij het bestuur van Detmold neergelegd (nu nog 2x2 ristroken);
*verzorgingsplaats Geismühle (uitbreiding aan de oostzijde): planvormingsprocedure loopt;
*trajectdeel Oppum (4,1 km van aansl. Krefeld-Oppum tot Kreuz Meerbusch): het tracébesluit ligt sinds oktober 2017 vast. De eerste schop in de grond vond op 29 april 2019 plaats;
*trajectdeel Meerbusch (5,4 km van Kreuz Meerbusch tot Kreuz Kaarst): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
*Kreuz Kaarst zal aan de verkeersvraag worden aangepast;
*trajectdeel Kaarst (6,1 km van Kreuz Kaarst tot Neuss-West): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
*trajectdeel Neuss-West (2,5 km langs Neuss-West): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
*trajectdeel Reuschenberg (1,9 km van Kreuz Neuss-West tot aansl. Neuss-Hafen): verbreding gereed. Echter door het hoge aandeel wevend verkeer is een verdere aanpassing noodzakelijk (aanleggen van [[weefstrook|weefstroken]]) met het optimaliseren van de verbindingswegen evenals het verminderen van het geluid (nu 2x3 rijstroken);
*trajectdeel Erfttal (2,1 rijstroken van aansl. Neuss-Hafen tot aansl. Neuss-Norf): verbreding gereed. Echter door het hoge aandeel wevend verkeer is een verdere aanpassing noodzakelijk (aanleggen van [[weefstrook|weefstroken]]) met het optimaliseren van de verbindingswegen evenals het verminderen van het geluid (nu 2x3 rijstroken);
*trajectdeel Derikum (3,5 km van aansl. Neuss-Norf tot Kreuz Neuss-Süd): verbreding gereed (nu 2x3 rijstroken);
*trajectdeel Dormagen (9,1 km van Kreuz Neuss-Süd tot aansl. Dormagen): planvormingsprocedure loopt. Wegens geluidsproblematiek in Dormagen en Delrath is een extra procedure nodig met meer maatregelen tegen geluidsoverlast (nu nog 2x2 rijstroken);<ref>{{de}}Neuß-Grevenbroicher Zeitung: ''[https://rp-online.de/nrw/staedte/dormagen/a57-ausbau-zwischen-koeln-und-dormagen-fruehestens-ab-2020_aid-23266355 A57 bei Dormagen: Ausbau startet frühestens Ende 2020]'' 7 juni 2018, geraadpleegd op 30 april 2023</ref>
*trajectdeel Keulen (9,5 km van aansl. Dormagen tot Kreuz Köln-Nord): de eerste planvormingsprocedures zullen in 2020 beginnen (nu nog 2x2 rijstroken).

==Aansluitingen==
[[Bestand:Krefeld-Oppum, Geismühle.jpg|thumb|Geismühle bij de gelijknamige ''Raststätte'' in Krefeld-Oppum (2011)]]
De volgende Duitse autosnelwegen die een aansluiting op de A57 hebben zijn:
* [[Bundesautobahn 42|A42]] richting [[Dortmund]] (oost)
* [[Bundesautobahn 40|A40]] richting [[Venlo (stad)|Venlo]] (west) en [[Duisburg (hoofdbetekenis)|Duisburg]], [[Essen (Noord-Rijnland-Westfalen)|Essen]] (oost)
* [[Bundesautobahn 52|A52]] richting [[Mönchengladbach]], [[Roermond (stad)|Roermond]] (west) en [[Düsseldorf]] (oost)
* [[Bundesautobahn 46|A46]] richting [[Heinsberg (stad)|Heinsberg]], [[Sittard]] (west) en [[Düsseldorf]], [[Wuppertal]] (oost)
* [[Bundesautobahn 1|A1]] richting [[Bonn]], [[Aken (stad)|Aken]], [[Koblenz (Duitsland)|Koblenz]] ([[Bundesautobahn 61|A61]]) (zuid/west) en [[Leverkusen]] (oost)

==Bijzonderheden==
===Snelweg-noodvliegveld===
Tussen de aansluitingen [[Sonsbeck]] en [[Alpen (Noordrijn-Westfalen)|Alpen]] bevindt zich een voormalig, maar bijna volledig intact zijnde [[snelweg-noodvliegveld]]. Als [[platform (vliegveld)|platform]] dienden de verzorgingsplaatsen Hamb en Bönninghardt.

===Brand bij Nievenheim===
[[Bestand: Bundesautobahn 57 Behelfsbruecke NO.jpg|thumb|De noodbruggen bij Nievenheim in september 2012]]
Op 14 februari 2012 staken rond 0:10 uur onbekenden een stapel plastic buizen in brand, die onder een snelwegbrug van de A57 lagen (de buizen lagen op een geasfalteerde landweg van Nievenheim naar Zons). De desbetreffende brug van de A57 ligt over een landweg tussen Dreieck Neuss-Süd (nr. 24) en aansluiting Dormagen (nr. 25), noordwestelijk van de binnenstad van Dormagen. Door de brand liepen de temperaturen op tot 1000 °C, de rook ontnam het verkeer over de brug het zicht. Dit leidde tot een kettingbotsing van 6 vrachtwagens en 15 personenvoertuigen. Een bestuurder van een auto kwam om het leven, 13 personen raakte gewond.

Wegens een vermoedde instortingsgevaar werd de brug van de A57 in beide richtingen afgesloten. De beschadigde brug werd afgebroken en vervangen door twee noodbruggen die door het leger beschikbaar waren gesteld. De brug werd op 4 april 2012 provisorisch voor het verkeer geopend.<ref>{{de}}WDR: ''[https://web.archive.org/web/20120405012851/http://www1.wdr.de/themen/panorama/sp_massenkarambolage/massenkarambolage166.html Behelfsbrücken früher fertig als geplant - A57 ist wieder frei]'' 4 april 2012, geraadpleegd op 30 april 2023</ref> Ter vervanging werden twee nieuwe bruggen gebouwd. Hierbij is bij de bouw van de bruggen al rekening gehouden met de toekomstige verbreding van de A57 naar 2x3 rijstroken. Tot die tijd liggen er nog 2x2 rijstroken over beide bruggen met een brede vluchtstrook. Nadat de westelijke brug in februari 2017 gereed was, kon het volledige verkeer over het nieuwe brugdeel geleid worden en de noodbruggen werden verwijderd. Medio mei 2018 waren de werkzaamheden gereed.<ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20171107055807/https://www.strassen.nrw.de/projekte/a57/neubau-der-bruecke-bei-dormagen-nievenheim.html A57-Brücke bei Dormagen-Nievenheim]'' geraadpleegd op 30 april 2023</ref>

===Sporen van niet uitgevoerde plannen===
De aansluiting Krefeld-Gartenstadt is voorbereid op het aansluiten van de snelweg [[Bundesautobahn 51|A51]] Aken – Duisburg, waardoor deze aansluiting omgebouwd kon worden tot knooppunt. Na het schrappen van de plannen van de A51 werd de L473 gerealiseerd, die een directe verbinding met een deel van de [[haven van Duisburg]] (Logport) biedt.

Bij de aansluiting Krefeld-Oppum zou de [[Bundesautobahn 524|A524]] de A57 kruisen. Tot het jaar 2003 heeft de huidige korte verbindingsweg naar Krefeld het nummer A524 gedragen.

Doordat de zuidelijke randweg van Neuss als [[Bundesautobahn 46|A46]] als plan geschrapt is, bestaat hierdoor tussen de knooppunten Kreuz Neuss-West en Dreieck Neuss-Süd een dubbelnummering van beide snelwegen.

Opvallend is de brede en bochtige aansluiting Köln-Worringen. Hier gaat het om een voorbereiding voor een knooppunt met de niet gebouwde [[Bundesautobahn 54|A54]], welke de snelwegen [[Bundesautobahn 61|A61]], A57, [[Bundesautobahn 59|A59]], [[Bundesautobahn 3|A3]] zou verbinden. Alleen een klein deel van de geplande A54 werd in vorm van de A524 tussen de knooppunten Kreuz Langenfeld en Kreuz Monheim-Süd gerealiseerd.

===Aansluiting Köln-Chorweiler===
De aansluiting Köln-Chorweiler is alleen van en naar het zuiden, respectievelijk Keulen, te bereiken. Wie naar het noorden wil moet keren bij knooppunt Kreuz Köln-Nord of een andere nabije aansluiting gebruiken. Op de planning staat om de aansluiting, mogelijk nog voor de geplande verbreding naar 2x3 rijstroken, volledig te maken.<ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20160913191047/https://www.strassen.nrw.de/projekte/koelner-ring.html Der Kölner Autobahnring]'' geraadpleegd op 29 april 2023</ref><ref>{{de}}Kölner Stadt-Anzeiger: ''[https://www.ksta.de/koeln/chorweiler/kreuz-koeln-nord-koeln-chorweiler-soll-besser-an-a57-angebunden-werden-288754 Kreuz Köln-Nord: Köln-Chorweiler soll besser an A57 angebunden werden]'' 1 september 2016, geraadpleegd op 29 april 2023</ref>

===Grensovergang Goch===
Het afritnummer 1 is toebedeeld aan de grensovergang Goch (net als knooppunten worden grensovergangen in de afritnummering in Duitsland meegeteld). Hierbij is het voormalige grensstation aan beide zijde gesloten, evenals de bijbehorende gebouwen en parkeerterreinen. Het Nederlandse gedeelte van de grensovergang is nog wel geopend als parkeerterrein en in 2022 is het restaurant en hotel heropend.

===Spitsstrook===
Zuidelijke van het knooppunt Kreuz Köln-Nord (tot aansluiting Köln-Bickendorf) heeft de wegbeheerder in Noordrijn-Westfalen, een van de drie trajecten in Noordrijn-Westfalen, de vluchtstrook omgebouwd tot [[spitsstrook]].<ref>{{de}}Straßen.NRW: ''[https://web.archive.org/web/20160915173557/https://www.strassen.nrw.de/verkehr/verkehrstelematik.html Telematik im Straßenverkehr]'' geraadpleegd op 29 april 2023</ref> Hierbij kan tijdens drukke momenten, vooral tijdens de spitsen, extra capaciteit geboden worden om de doorstroming te bevorderen op dit drukke traject.

==Externe links==
* {{de}} [http://www.autobahn-online.de www.autobahn-online.de] - Site met veel informatie over Duitse autosnelwegen
* {{de}} [http://www.autobahnatlas-online.de/A57.htm Gedetailleerde beschrijving van het routeverloop van de A57]

{{Appendix|2=
{{References}}
----
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Bundesautobahn 57}}
}}

{{Navigatie autosnelwegen Duitsland}}
{{Commonscat|Bundesautobahn 57}}

{{DEFAULTSORT:Autobahn 057}}
[[Categorie:Autosnelweg in Duitsland|057]]
[[Categorie:Weg in Noordrijn-Westfalen]]

title: Bundesautobahn 57

Land: Duitsland

Deelstaat: Noordrijn-Westfalen

title: Traject

Vlag van Nederland: van/naar Nijmegen

Grensovergang Goch

Viaduct:
Kendel
Niers
Fossa Eugeniana
Erft

Kleve

Goch

Tankstation · Restaurant:
Kleinraststätte Kalbecker Forst
Rasthof Geismühle
Kleinraststätte Nievenheim

Uedem

Sonsbeck

Parkplatz:
Rastplatz Hamb/Bönninghardt
Rastplatz Leucht

Alpen

Rheinberg

7a: Asdonkshof

Kamp-Lintfort
Kreuz Kamp-Lintfort

Parkplatz · Parkplatz mit WC:
Rastplatz mit WC: Dong
Rastplatz mit WC: Morgensternsheide
Rastplatz mit WC: Esch/Weiler

Moers-Hülsdonk

Kreuz Moers

Moers-Kapellen

Krefeld-Gartenstadt

Krefeld

Krefeld-Oppum

Kreuz Meerbusch

Bovert

Kreuz Kaarst

Holzbüttgen

Büttgen

Kreuz Neuss-West

Neuss-Reuschenberg

Neuss-Hafen

Neuss-Norf

Kreuz Neuss-Süd

Afrit autosnelweg: (gepland) Dormagen-Delrath

Tunnel: (gepland) Einhausung Horrem (600 m)

Dormagen

Köln-Worringen

Köln-Chorweiler

Kreuz Köln-Nord (Keulse Ring)
Köln-Longerich

Köln-Bickendorf

Köln-Ehrenfeld

Begin autoweg: Autoweg

title: Lijst van Duitse autosnelwegen

Portaal: Verkeer & Vervoer · Duitsland


text:
# Nepticula chalcitis
Nepticula chalcitis is een vlinder uit de familie van de dwergmineermotten (Nepticulidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Meyrick.

wikiname: nlwiki

title: Nepticula chalcitis

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Nepticula chalcitis''
| afbeelding =
| familie = [[Dwergmineermotten|Nepticulidae]] (Dwergmineermotten)
| onderfamilie = [[Nepticulinae]]
| geslacht = ''[[Nepticula]]''
| w-naam = ''Nepticula chalcitis''
| auteur = Meyrick
| datum = 1906
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Nepticula chalcitis''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Dwergmineermotten|dwergmineermotten (Nepticulidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1906 door Meyrick.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|08}}

[[Categorie:Nepticula|chalcitis]]

title: Nepticula chalcitis

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Nepticulidae (Dwergmineermotten)

Onderfamilie: Nepticulinae

Geslacht: Nepticula

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Welgedefinieerdheid
In de wiskunde is welgedefinieerdheid de eigenschap van een wiskundige of logische definitie van een bepaald concept of object, zoals van een functie of een relatie, dat daarin op een geheel ondubbelzinnige wijze gebruik wordt gemaakt van een verzameling van axioma's.

## Welgedefinieerde definitie
Definities worden meestal ondubbelzinnig gesteld en het is in dat geval duidelijk dat ze voldoen aan de vereiste eigenschappen. Soms komt het echter beter uit om een definitie in termen van een arbitraire keuze te formuleren; men moet dan controleren of de definitie onafhankelijk is van deze arbitraire keuze. Bij andere gelegenheden hoeven de vereiste eigenschappen niet allen vanzelfsprekend te zijn, men dient deze eigenschappen dan te verifiëren. Deze kwesties ontstaan meestal in de definitie van functies.

## Welgedefinieerde notatie
Een notatie wordt welgedefinieerd genoemd als precies vastligt wat de uitkomst is. Dit speelt bijvoorbeeld bij de bewerkingsvolgorde van de verschillende basisbewerkingen bij rekenen, bij de volgorde waarin wordt vermenigvuldigd en gedeeld. Het is tegenwoordig gebruikelijk deze twee uit te voeren in de volgorde dat zij in een rekensom staan, terwijl het eerder de afspraak was eerst te vermenigvuldigen.
- {\displaystyle 3/2\times 6=9}, waarbij de volgorde wordt aangehouden of
- {\displaystyle 3/2\times 6=1/4}, wanneer eerst wordt vermenigvuldigd.

title: Welgedefinieerdheid

wikitext:
In de [[wiskunde]] is '''welgedefinieerdheid''' de [[Eigenschap (filosofie)|eigenschap]] van een wiskundige of logische definitie van een bepaald concept of [[wiskundig object|object]], zoals van een [[Functie (wiskunde)|functie]] of een [[Relatie (wiskunde)|relatie]], dat daarin op een geheel ondubbelzinnige wijze gebruik wordt gemaakt van een [[Verzameling (wiskunde)|verzameling]] van [[Axioma|axioma's]].

== Welgedefinieerde definitie ==
Definities worden meestal ondubbelzinnig gesteld en het is in dat geval duidelijk dat ze voldoen aan de vereiste eigenschappen. Soms komt het echter beter uit om een definitie in termen van een arbitraire keuze te formuleren; men moet dan controleren of de definitie onafhankelijk is van deze arbitraire keuze. Bij andere gelegenheden hoeven de vereiste eigenschappen niet allen vanzelfsprekend te zijn, men dient deze eigenschappen dan te verifiëren. Deze kwesties ontstaan meestal in de definitie van functies.

== Welgedefinieerde notatie ==
Een notatie wordt welgedefinieerd genoemd als precies vastligt wat de uitkomst is. Dit speelt bijvoorbeeld bij de [[bewerkingsvolgorde]] van de verschillende [[Basisoperatie (wiskunde)|basisbewerkingen]] bij [[rekenen]], bij de volgorde waarin wordt [[Vermenigvuldigen|vermenigvuldigd]] en [[Delen|gedeeld]]. Het is tegenwoordig gebruikelijk deze twee uit te voeren in de volgorde dat zij in een rekensom staan, terwijl het eerder de afspraak was eerst te vermenigvuldigen.
* <math>3 / 2 \times 6 = 9</math>, waarbij de volgorde wordt aangehouden of
* <math>3 / 2 \times 6 = 1 / 4</math>, wanneer eerst wordt vermenigvuldigd.

[[Categorie:Wiskundige terminologie]]


text:
# Jerez de la Frontera
Jerez de la Frontera is een gemeente in de Spaanse provincie Cádiz in de regio Andalusië met een oppervlakte van 1188 km². In 2008 telde Jerez de la Frontera 205.364 inwoners.
Tot halverwege de twintigste eeuw was de rivier de Guadalete voor kleine schepen bevaarbaar tot Jerez.
De stad vormde gedurende een lange periode in de middeleeuwen de grens tussen het christelijke noorden en het islamitische zuidelijk deel van Andalusië.

## Demografische ontwikkeling
Bron: INE; 1857-2011: volkstellingen
Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen; in 1995 werd San José del Valle een zelfstandige gemeente

## Klimaat
Jerez de la Frontera heeft een subtropisch klimaat met milde en natte winters en warme en droge zomers. Per jaar valt er bijna 600 millimeter neerslag, de meeste neerslag valt in de periode oktober tot en met april. December is de natste maand met 109 mm neerslag. Het aantal zonne-uren per jaar ligt op zo’n 2.965, dat is bijna tweemaal zoveel als in Nederland.
| 1971-2000                    | jan  | feb  | mrt  | april | mei  | juni | juli | aug  | sept | okt  | nov  | dec  | Jaar |
| ---------------------------- | ---- | ---- | ---- | ----- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- |
| Gemiddelde temperatuur (°C)  | 10,7 | 12,0 | 14,0 | 15,4  | 18,4 | 22,0 | 25,5 | 25,7 | 23,5 | 19,1 | 14,7 | 11,9 | 17,7 |
| Gem. maximumtemperatuur (°C) | 15,9 | 17,5 | 20,2 | 21,5  | 24,6 | 28,8 | 33,0 | 33,1 | 30,2 | 25,0 | 20,1 | 16,8 | 23,9 |
| Gem. minimumtemperatuur (°C) | 5,4  | 6,6  | 7,7  | 9,4   | 12,1 | 15,3 | 18,0 | 18,4 | 16,8 | 13,3 | 9,2  | 7,1  | 11,6 |
| Neerslag (mm)                | 89   | 60   | 42   | 54    | 37   | 13   | 2    | 6    | 22   | 67   | 86   | 109  | 598  |

## Kenmerken
- Jerez is bekend als de sherrystad ("Vino fino" of "Vino de Jerez"). Als men door de straten wandelt dringt de geur van Sherry door de witgekalkte muren van de bodega's heen. Op de muren staan de namen van de grote landeigenaren, zoals Pedro Domecq die grote delen van Andalusië rond Jerez bezitten en de grond verbouwen of gebruiken om (vecht-)stieren en paarden te fokken.
- In augustus/september van ieder jaar wordt er de Vendimia gehouden, een driedaags druivenoogstfeest met kermis en markten.
- In Jerez is de Paardenrijschool "Fundación Real Escuela Andaluza del Arte Ecuestre" oftewel de "Koninklijke Andalusische School van de Hippische Kunst" gevestigd. Deze school geniet een goede reputatie. In de school worden paarden en berijders getraind en vinden tevens shows plaats. Daarnaast kent Jerez nog de "Yeguada de la Cartuja", die soortgelijke activiteiten uitvoert. Eens per jaar in het voorjaar wordt er de "Feria del Caballo" gehouden, een grote paarden-/veemarkt annex kermis, die drie dagen duurt en waar prijsvee van over de hele wereld te bezichtigen en te koop is.
- Jerez de la Frontera kent een luchthaven, Aeropuerto de Jerez, die vooral in de zomermaanden redelijk draait.
- Daarnaast heeft het een bekend racecircuit, het "Circuito Permanente de Jerez".
- Jerez wordt wel de hoofdstad van de Flamenco genoemd. Hoewel heel Andalusië grote Flamenco-artiesten heeft voortgebracht, bevindt zich hier de officiële academie van de Flamenco, het "Centro de Baile Jerez".

## Partnersteden
- Waregem (België)

## Geboren
- Álvar Núñez Cabeza de Vaca (1490-1559), ontdekkingsreiziger
- Miguel Primo de Rivera y Orbanejo (1870-1930), militair en politicus
- Germán Álvarez Beigbeder (1882-1968), componist, muziekpedagoog en dirigent
- Francisco Miguel Narváez Machón, "Kiko" (1972), voetballer
- Daniel González Güiza (1980), voetballer
- José Alberto Cañas (1987), voetballer
- Antonio Cordero (2006), voetballer

title: Jerez de la Frontera

wikitext:
{{Infobox gemeente Spanje
| naam            = Jerez de la Frontera
| vlag            = [[Bestand:Flag of Jerez de la Frontera.svg|110px|border]]
| coatofarms      = [[Bestand:Escudo de Jerez de la Frontera.svg|85px|Wapen van Jerez de la Frontera]]
| lat_deg         = 36
| lat_min         = 41
| lon_deg         = 6
| lon_min         = 8
| lon_dir         = W
| mapname2        = Andalusië
| provincie       = [[Cádiz (provincie)|Cádiz]]
| regio           = [[Andalusië]]
| idnummer        = 11.020
| oppervlaktotaal = 1188
| populatiedatum  = 01/01/2008
| bevolking       = 205.364
| dichtheid       = 172,87
| burgemeester    = Sergio Sánchez Noveno ([[Partido Socialista Obrero Español|PSOE]])
| munwebpage      = [https://www.jerez.es/ jerez.es]
| extra portaal   = Andalusië
| image           = Andalucía Jerez de la Frontera Catedral1 tango7174.jpg
| caption         = [[Kathedraal van Jerez de la Frontera]]
}}
'''Jerez de la Frontera''' is een [[Gemeente (bestuur)|gemeente]] in de [[Spanje|Spaanse]] provincie [[Cádiz (provincie)|Cádiz]] in de regio [[Andalusië]] met een oppervlakte van 1188 km². In 2008 telde Jerez de la Frontera 205.364 inwoners<ref>[http://www.ine.es/pob_xls/pobmun08.xls Instituto Nacional de Estadística - Spanje (inwoners gemeentes 2008)]</ref>.

Tot halverwege de twintigste eeuw was de rivier de [[Guadalete]] voor kleine schepen bevaarbaar tot Jerez.

De stad vormde gedurende een lange periode in de middeleeuwen de grens tussen het christelijke noorden en het islamitische zuidelijk deel van Andalusië.

== Demografische ontwikkeling ==
<timeline>
Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:240
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:30 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:6 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2017 text:2017

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 51
 bar:1877 from:0 till: 65
 bar:1897 from:0 till: 60
 bar:1910 from:0 till: 63
 bar:1930 from:0 till: 72
 bar:1950 from:0 till: 108
 bar:1970 from:0 till: 150
 bar:1991 from:0 till: 184
 bar:2011 from:0 till: 212
 bar:2017 from:0 till: 213

PlotData=

 bar:1857 at: 51 fontsize:s text: 51 shift:(-5,5)
 bar:1877 at: 65 fontsize:s text: 65 shift:(-5,5)
 bar:1897 at: 60 fontsize:s text: 60 shift:(-5,5)
 bar:1910 at: 63 fontsize:s text: 63 shift:(-5,5)
 bar:1930 at: 72 fontsize:S text: 72 shift:(-5,5)
 bar:1950 at: 108 fontsize:S text: 108 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 150 fontsize:S text: 150 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 184 fontsize:S text: 184 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 212 fontsize:S text: 212 shift:(-10,5)
 bar:2017 at: 213 fontsize:S text: 213 shift:(-10,5)

</timeline>
{{Clearleft}}
:Bron: [[Instituto Nacional de Estadística (Spanje)|INE]]; 1857-2011: volkstellingen
:Opm: Bevolkingscijfers in duizendtallen; in 1995 werd San José del Valle een zelfstandige gemeente

== Klimaat ==
Jerez de la Frontera heeft een [[subtropisch klimaat]] met milde en natte winters en warme en droge zomers. Per jaar valt er bijna 600 millimeter neerslag, de meeste neerslag valt in de periode oktober tot en met april. December is de natste maand met 109 mm neerslag. Het aantal zonne-uren per jaar ligt op zo’n 2.965, dat is bijna tweemaal zoveel als in Nederland.

{| class="wikitable" border="1"
|+ '''Observatorio del Aeropuerto de Jerez'''
|- style="background:#efefef;"
! 1971-2000!! jan!! feb!! mrt!! april!! mei!! juni!! juli!! aug!! sept!! okt!! nov!! dec!! '''Jaar'''
|-
| Gemiddelde temperatuur (°C)||10,7||12,0||14,0||15,4||18,4||22,0||25,5||25,7||23,5||19,1||14,7||11,9||'''17,7'''
|-
| Gem. maximumtemperatuur (°C)||15,9||17,5||20,2||21,5||24,6||28,8||33,0||33,1||30,2||25,0||20,1||16,8||'''23,9'''
|-
| Gem. minimumtemperatuur (°C)||5,4||6,6||7,7||9,4||12,1||15,3||18,0||18,4||16,8||13,3||9,2||7,1||'''11,6'''
|-
| Neerslag (mm)||89||60||42||54||37||13||2||6||22||67||86||109||'''598'''
|}

== Kenmerken ==
* Jerez is bekend als de [[sherry]]stad ("''Vino fino''" of "''Vino de Jerez''"). Als men door de straten wandelt dringt de geur van Sherry door de witgekalkte muren van de [[bodega]]'s heen. Op de muren staan de namen van de grote landeigenaren, zoals [[Pedro Domecq]] die grote delen van Andalusië rond Jerez bezitten en de grond verbouwen of gebruiken om (vecht-)stieren en paarden te fokken.
* In augustus/september van ieder jaar wordt er de ''[[Vendimia]]'' gehouden, een driedaags druivenoogstfeest met kermis en markten.
* In Jerez is de Paardenrijschool "''[[Fundación Real Escuela Andaluza del Arte Ecuestre]]''" oftewel de "Koninklijke Andalusische School van de Hippische Kunst" gevestigd. Deze school geniet een goede reputatie. In de school worden paarden en berijders getraind en vinden tevens shows plaats. Daarnaast kent Jerez nog de "''[[Yeguada de la Cartuja]]''", die soortgelijke activiteiten uitvoert. Eens per jaar in het voorjaar wordt er de "''[[Feria del Caballo]]''" gehouden, een grote paarden-/veemarkt annex [[kermis]], die drie dagen duurt en waar prijsvee van over de hele wereld te bezichtigen en te koop is.
* Jerez de la Frontera kent een luchthaven, [[Aeropuerto de Jerez]], die vooral in de zomermaanden redelijk draait.
* Daarnaast heeft het een bekend racecircuit, het "''[[Circuito Permanente de Jerez]]''".
* Jerez wordt wel de hoofdstad van de ''[[Flamenco]]'' genoemd. Hoewel heel Andalusië grote Flamenco-artiesten heeft voortgebracht, bevindt zich hier de officiële academie van de Flamenco, het "''[[Centro de Baile Jerez]]''".

== Partnersteden ==
* {{BE-VLAG}} [[Waregem]] (België)

== Geboren ==

* [[Álvar Núñez Cabeza de Vaca]] (1490-1559), ontdekkingsreiziger
* [[Miguel Primo de Rivera y Orbanejo]] (1870-1930), militair en politicus
* [[Germán Álvarez Beigbeder]] (1882-1968), componist, muziekpedagoog en dirigent
* [[Francisco Miguel Narváez Machón|Francisco Miguel Narváez Machón, "Kiko"]] (1972), voetballer
* [[Daniel González Güiza]] (1980), voetballer
* [[José Alberto Cañas]] (1987), voetballer
* [[Antonio Cordero]] (2006), voetballer

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20060928013959/http://www.twis.info/wineregion.php?ID=295 Wijninformatie over Jerez in 4 talen]
* {{es}}{{en}} [http://www.realescuela.org ''Fundación Real Escuela Andaluza del Arte Ecuestre'' (paardenrijschool)]
* {{es}} [https://web.archive.org/web/20070515080224/http://www.yeguadacartuja.com/ ''Yeguada de la Cartuja'' (paardenrijschool)]
* {{es}} [https://www.academiadebailejerez.com/ ''Centro de Baile Jerez'' (dansschool)]

{{Appendix}}
{{Commonscat|Jerez de la Frontera}}
{{Navigatie steden Spanje}}

[[Categorie:Jerez de la Frontera| ]]

title: Situering

Autonome regio: Andalusië

Provincie: Cádiz

Coördinaten: 36° 41′ NB, 6° 8′ WL

title: Algemeen

Burgemeester: Sergio Sánchez Noveno (PSOE)

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Andalusië

title: Foto's

Foto's: Kathedraal van Jerez de la Frontera

Portaal: Spanje · Andalusië


text:
# Okres Kutná Hora
Kutná Hora (Duits: Kuttenberg) is een district (Tsjechisch: Okres) in de Tsjechische regio Midden-Bohemen. De hoofdstad is Kutná Hora. Het district bestaat uit 88 gemeenten (Tsjechisch: Obec).

## Lijst van gemeenten
De obce (gemeenten) van de okres Kutná Hora. De vetgedrukte plaatsen hebben stadsrechten. De cursieve plaatsen zijn steden zonder stadsrechten (zie: vlek). Veel gemeenten in dit district zijn zelf weer onderverdeeld in deelgemeenten (části obcí).
Adamov - Bernardov - Bílé Podolí - Bludov - Bohdaneč - Brambory - Bratčice - Církvice - Čáslav - Čejkovice - Černíny - Červené Janovice - Čestín - Dobrovítov - Dolní Pohleď - Drobovice - Hlízov - Horka I - Horka II - Horky - Horušice - Hostovlice - Hraběšín - Chabeřice - Chlístovice - Chotusice - Kácov - Kluky - Kobylnice - Košice - Krchleby - Křesetice - Kutná Hora - Ledečko - Malešov - Miskovice - Močovice - Nepoměřice - Nové Dvory - Okřesaneč - Onomyšl - Opatovice I - Paběnice - Pertoltice - Petrovice I - Petrovice II - Podveky - Potěhy - Rašovice - Rataje nad Sázavou - Rohozec - Řendějov - Samopše - Semtěš - Schořov - Slavošov - Soběšín - Souňov - Staňkovice - Starkoč - Sudějov - Suchdol - Svatý Mikuláš - Šebestěnice - Štipoklasy - Třebešice - Třebětín - Třebonín - Tupadly - Uhlířské Janovice - Úmonín - Úžice - Vavřinec - Vidice - Vinaře - Vlačice - Vlastějovice - Vlkaneč - Vodranty - Vrdy - Záboří nad Labem - Zbizuby - Zbraslavice - Zbýšov - Zruč nad Sázavou - Žáky - Žehušice - Žleby
Benešov · Beroun · Kladno · Kolín · Kutná Hora · Mělník · Mladá Boleslav · Nymburk · Praha-východ · -západ · Příbram · Rakovník

title: Okres Kutná Hora

wikitext:
{{Infobox district Tsjechië
| naam=Kutná Hora
| locatie=[[Bestand:Map CZ - district Kutna Hora.PNG|250px]]
| kraj={{CZ-vlag|Midden-Bohemen}}
| hoofdstad=[[Kutná Hora]]
| km2=916,93
| inwoners=73.602
}}
'''Kutná Hora''' (Duits: ''Kuttenberg'') is een [[Okres|district]] (Tsjechisch: ''Okres'') in de Tsjechische regio [[Midden-Bohemen]]. De hoofdstad is [[Kutná Hora]]. Het district bestaat uit 88 gemeenten (Tsjechisch: ''Obec'').

== Lijst van gemeenten ==
De ''obce'' (gemeenten) van de okres Kutná Hora. De '''vetgedrukte''' plaatsen hebben stadsrechten. De ''cursieve'' plaatsen zijn steden zonder stadsrechten (zie: [[vlek (nederzetting)|vlek]]). Veel gemeenten in dit district zijn zelf weer onderverdeeld in deelgemeenten (''části obcí'').

[[Adamov (okres Kutná Hora)|Adamov]] - [[Bernardov]] - ''[[Bílé Podolí]]'' - [[Bludov (okres Kutná Hora)|Bludov]] - [[Bohdaneč]] - [[Brambory]] - [[Bratčice (okres Kutná Hora)|Bratčice]] - [[Církvice (okres Kutná Hora)|Církvice]] - '''[[Čáslav]]''' - [[Čejkovice (okres Kutná Hora)|Čejkovice]] - [[Černíny]] - [[Červené Janovice]] - [[Čestín]] - [[Dobrovítov]] - [[Dolní Pohleď]] - [[Drobovice]] - [[Hlízov]] - [[Horka I]] - [[Horka II]] - [[Horky (okres Kutná Hora)|Horky]] - [[Horušice]] - [[Hostovlice]] - [[Hraběšín]] - [[Chabeřice]] - [[Chlístovice]] - [[Chotusice]] - ''[[Kácov]]'' - [[Kluky (okres Kutná Hora)|Kluky]] - [[Kobylnice (okres Kutná Hora)|Kobylnice]] - [[Košice (okres Kutná Hora)|Košice]] - [[Krchleby (okres Kutná Hora)|Krchleby]] - [[Křesetice]] - '''[[Kutná Hora]]''' - [[Ledečko]] - ''[[Malešov]]'' - [[Miskovice]] - [[Močovice]] - [[Nepoměřice]] - ''[[Nové Dvory (okres Kutná Hora)|Nové Dvory]]'' - [[Okřesaneč]] - [[Onomyšl]] - [[Opatovice I]] - [[Paběnice]] - [[Pertoltice (okres Kutná Hora)|Pertoltice]] - [[Petrovice I]] - [[Petrovice II]] - [[Podveky]] - [[Potěhy]] - [[Rašovice (okres Kutná Hora)|Rašovice]] - ''[[Rataje nad Sázavou]]'' - [[Rohozec (okres Kutná Hora)|Rohozec]] - [[Řendějov]] - [[Samopše]] - [[Semtěš]] - [[Schořov]] - [[Slavošov]] - [[Soběšín]] - [[Souňov]] - [[Staňkovice (okres Kutná Hora)|Staňkovice]] - [[Starkoč]] - [[Sudějov]] - ''[[Suchdol (okres Kutná Hora)|Suchdol]]'' - [[Svatý Mikuláš]] - [[Šebestěnice]] - [[Štipoklasy]] - [[Třebešice (okres Kutná Hora)|Třebešice]] - [[Třebětín]] - [[Třebonín]] - [[Tupadly (okres Kutná Hora)|Tupadly]] - '''[[Uhlířské Janovice]]''' - [[Úmonín]] - [[Úžice (okres Kutná Hora)|Úžice]] - [[Vavřinec (okres Kutná Hora)|Vavřinec]] - [[Vidice (okres Kutná Hora)|Vidice]] - [[Vinaře]] - [[Vlačice]] - [[Vlastějovice]] - [[Vlkaneč]] - [[Vodranty]] - [[Vrdy]] - [[Záboří nad Labem]] - [[Zbizuby]] - [[Zbraslavice]] - [[Zbýšov (okres Kutná Hora)|Zbýšov]] - '''[[Zruč nad Sázavou]]''' - [[Žáky]] - ''[[Žehušice]]'' - [[Žleby]]

{{Navigatie regio Midden-Bohemen}}
{{Commonscat}}

[[Categorie:District van Tsjechië|Kutna Hora]]
[[Categorie:Geografie van Midden-Bohemen]]

title: Situering

Kraj: Midden-Bohemen

title: Algemeen

Hoofdstad: Kutná Hora

Portaal: Tsjechië


text:
# Hexagonia bicolor
Hexagonia bicolor is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Mateu.

title: Hexagonia bicolor

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hexagonia bicolor''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Ctenodactylinae]]
| geslacht = ''[[Hexagonia (kever)|Hexagonia]]''
| w-naam = ''Hexagonia bicolor''
| auteur = [[Joaquin Mateu|Mateu]]
| datum = 1958
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Hexagonia bicolor''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Hexagonia+bicolor Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Mateu.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|28}}

[[Categorie:Hexagonia (kever)|bicolor]]

title: Hexagonia bicolor

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Ctenodactylinae

Geslacht: Hexagonia

title: Soort


text:
# Vlag
Een vlag is een abstracte tweedimensionale weergave van kleuren, vlakken of symbolen, meestal in een rechthoekige vorm. Een vlag is meestal van textiel, maar kan ook van papier, plastic of metaal zijn gemaakt. In het eerste geval wordt er een dunne, lichte stof gebruikt (men spreekt dan ook wel van dundoek) zodat de vlag in de wind kan wapperen. Een vlag wordt gewoonlijk aan een vlaggenmast of vlaggenstok bevestigd.

## Geschiedenis
Hoewel er uit de klassieke oudheid gevallen bekend zijn waar signalen gehesen werden, is het niet zeker of die signalen met behulp van vlaggen gegeven werden. Het is bekend dat in de Romeinse tijd vlaggen werden gebruikt voor het doorgeven van signalen, dus als semafoor.
In de middeleeuwen werden vlaggen als identificatiemiddel gebruikt. Omdat veldslagen complexer werden, gingen leiders vlaggen met eigen symbolen gebruiken. Zulke persoonlijke vlaggen worden standaards genoemd. Tijdens veldslagen was de vlag een cruciaal onderdeel van de strijd. Een eenheid werd gevormd achter de vlag. Het veroveren van de vlag van de vijand leverde een zekere triomf; een aanduiding dat de leider van de tegenstander (en in het verlengde daarvan, de tegenstander zelf) verslagen is.
Vlak voor de kruistochten ontstond in Vlaanderen de gewoonte de symbolen ook op het schild te voeren. Hieruit is de heraldiek voortgekomen, waarin de wapenschilden een soortgelijke functie hebben. Landen, provincies, staten, steden, dorpen, bedrijven en organisaties hebben heden ten dage hun eigen vlag om hun geschiedenis of hun doelstellingen te symboliseren. Veel hoogwaardigheidsbekleders hebben nog steeds een persoonlijke standaard.

## Vervaardiging
Toont de vlag een aantal grote gekleurde vlakken, zoals bij veel landsvlaggen het geval is, dan wordt de vlag meestal gemaakt door doek van verschillende kleuren aan elkaar te naaien. Fijnere afbeeldingen (letters, sterren, plompenbladeren...) worden op de vlag gedrukt, geschilderd of geborduurd.
Aan de broekingzijde wordt een gevlochten koord in de vlag genaaid om de vlaggenlijn aan vast te maken. Aan de bovenzijde van het koord wordt een oogje gelegd, zodat een vlaggenlijn vlak bij de vlag vastgeknoopt kan worden (meestal met een – al dan niet dubbele – schootsteek) en de vlag vol gehesen kan worden zonder dat de knoop door de katrol loopt.
Traditioneel wordt de maat van een vlag aangegeven in kleden. Een kleed is 50 centimeter en de vlag wordt gemeten langs de broeking. Een zeskleedsvlag is dus 3 meter gemeten langs de broeking en afhankelijk van de vlagverhouding ongeveer 4,5 meter lang.

## Vlaggebruik
Een vlag (of standaard) geldt, anders dan voor het geven van signalen, als een representatief symbool. De bij het vlaggebruik behorende etiquette verschilt van land tot land. Een vlag wordt over het algemeen met een zekere eerbied en respect behandeld. Er bestaan tradities hoe vlaggen gehesen, gestreken, of opgeborgen dienen te worden. Een vlag die gescheurd of verkleurd is, behoort te worden vervangen. In sommige landen is het strafbaar op onjuiste wijze te vlaggen. Als politiek symbolische daad worden vlaggen van vermeende vijanden soms vertrapt of verbrand om deze vijanden te beledigen.
Voor Nederland bestaat een in een zogenaamde vlaginstructie vastgelegde richtlijn voor het omgaan met de vlag voor rijksgebouwen. Nederlandse burgers houden zich meestal ook aan de vlaginstructie, maar deze heeft niet de kracht van een wet voor burgers. De Vlaamse overheid hanteert vergelijkbare richtlijnen.

## Symmetrie
De zijde aan de kant van de broeking (de vlaggenlijn of -stok) wordt de broekingzijde genoemd; de andere zijde heet de vluchtzijde. De scheidingslijn van broekingzijde en vluchtzijde bevindt zich bij vlaggen niet in het midden, maar op 1/3 vanaf de broeking.
Hangt een vlag aan een vlaggenmast, dan kan de vlag, afhankelijk van de windrichting en de plaats van de waarnemer, zich links of rechts van de mast bevinden.
Toch heeft een vlag een gedefinieerde linker- en rechterkant. Wordt een vlag op papier afgebeeld of aan de muur gehangen, dan doet men dat steeds met de broekingzijde aan de linkerkant. Dat is vooral belangrijk bij vlaggen die niet verticaal symmetrisch zijn, zoals de vlag van België.
Eventuele tekst of afbeeldingen op een vlag worden zo geplaatst dat ze correct weergegeven worden met de broeking links. Daar het lichte materiaal van de vlag meestal doorschijnend is, zullen tekst of afbeeldingen met de broeking rechts vaak in spiegelbeeld staan – iets dat men vaak ziet bij vlaggen waarop een bedrijfsnaam of -logo staat. Er bestaan niet-doorschijnende vlaggen die voor en achter verschillend zijn. Daarvan is de vlag van Oregon een voorbeeld. De tekst op de vlag van Saoedi-Arabië is aan beide kanten leesbaar, de punt van het zwaard wijst echter altijd naar de broekingzijde.
Een vlag wordt soms, vooral bij militairen en leden van het koninklijk huis, op een doodkist gelegd. Voor de Nederlandse vlag geldt dat de broeking over het hoofdeinde van de kist afhangt, de rode baan rechts (gezien vanaf het hoofdeinde) en de blauwe baan links. Dat betekent eigenlijk dat de achterkant van de vlag boven ligt.

## Recht
Zeegaande schepen varen onder de vlag van een land. Hierdoor behoort het schip tot het rechtsgebied van dat land en gelden zijn wetten aan boord. Iets dergelijks geldt ook voor internationale vliegtuigen. Bij het Lockerbie-proces stond Nederland een stukje rechtsgebied af aan Schotland, zodat daar tijdelijk de Schotse vlag wapperde.

## Studie
De studie van vlaggen staat bekend als vexillologie, ook wel vlaggenkunde of bannistiek genoemd. Nederland kent de Nederlandse Vereniging voor Vlaggenkunde, die een aantal keer per jaar het vlaggentijdschrift Vlag! uitgeeft. Naast de studie van de vlaggen zelf valt onder de vlaggenkunde onder andere ook de studie van de vlagprotocols.

## Speciale vlaggen
| Vormgeving                                                                                | Vormgeving | Vormgeving |
| ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------- | ---------- |
| De vlag van Cyprus en die van Kosovo zijn de enige vlaggen waarop de contouren van het grondgebied staan afgebeeld. Ook het voorstel voor de vlag van het continent Antarctica bevat de contouren van het continent.                                                                                |            |            |
| De vlag van Nepal is de enige nationale vlag die niet rechthoekig of vierkant is: de vlag is opgebouwd uit twee driehoeken boven elkaar. Het is ook de enige nationale vlag die hoger dan breed is.                                                                                |            |            |
| De vlaggen van Zwitserland en Vaticaanstad zijn de enige nationale vlaggen die vierkant zijn.                                                                                |            |            |
| Tussen 1880 en 1901 had Afghanistan een geheel zwarte vlag. Later zou tussen 1977 en 2011 Libië een geheel groene vlag als landsvlag hebben. Beide landen waren in hun tijdsvakken uniek in dit gebruik.                                                                                |            |            |
| De vlag van Paraguay heeft twee verschillende kanten. Aan de ene kant staat het wapenschild met de tekst República del Paraguay, aan de andere kant een leeuw en de nationale leuze Paz y justicia. Door de twee verschillende kanten zal de tekst nooit in spiegelbeeld staan.                                                                                |            |            |
| Leeftijd en beïnvloeding                                                                                |            |            |
| De vlag van Denemarken is de oudste staatsvlag ter wereld die nog steeds in gebruik is. Daarnaast heeft de Dannebrog de vlaggen van Noorwegen, Zweden, Finland, IJsland en regionale Scandinavische vlaggen van de Faeröer, Åland, Skåne en Bornholm en een aantal eilandgroepen met een deels van oorsprong Noordse bevolking (Shetland en Orkney) beïnvloed, evenals het Schotse graafschap Caithness. Al deze vlaggen tonen het Scandinavisch kruis.                                                                                |            |            |
| De nationale driekleur van Nederland is de oudste driekleur ter wereld. De vlag komt in 1572 voor eerst voor als de Prinsenvlag, dan in de kleuren oranje-wit-blauw, maar al snel komt het bekendere rood-wit-blauw ten tonele. Waarom deze verandering van kleur opkwam is nog altijd niet bekend. Na 1630 is het rood-wit-blauw algemeen. De Nederlandse driekleur heeft enkele vlaggen geïnspireerd, waaronder die van New York en (tussen 1928 en 1994) Zuid-Afrika.                                                                                |            |            |
| De Franse Tricolore, ontworpen in 1794 als revolutionaire vlag, heeft vele staatsvlaggen geïnspireerd. Voorbeelden hiervan zijn de vlaggen van Italië, Costa Rica, de Dominicaanse Republiek, Ierland, Haïti, Roemenië, Mexico en vele andere.                                                                                |            |            |
| De vlag van Rusland, de bron van de Pan-Slavische kleuren rood, wit en blauw, is aangenomen door vele Slavische staten en mensen als hun symbolen. Voorbeelden van landen met dergelijke vlaggen zijn Slowakije, Servië, Kroatië en Slovenië.                                                                                |            |            |
| De Union Flag of Union Jack van het Verenigd Koninkrijk is de meest gebruikte vlag ter wereld. Britse koloniën hadden meestal een vlag gebaseerd op de Union Jack. Veel voormalige koloniën hebben nog altijd de Union Jack in hun huidige vlag om hun geschiedenis te tonen. Voorbeelden hiervan zijn Australië, Fiji, Nieuw-Zeeland, Tuvalu en een aantal Canadese provincies (Manitoba, Ontario en Brits-Columbia). Ook de Amerikaanse staat Hawaï heeft de Union Jack in zijn vlag, maar dit ter teken van een vriendschappelijke band tussen de twee landen: Hawaï was tijdens het aannemen van de vlag nog een onafhankelijk koninkrijk. |            |            |
| De vlag van de Verenigde Staten, bijgenaamd The Stars and Stripes of Old Glory. Zoals veel landen naar Frankrijk keken voor inspiratie, keken veel andere landen naar de Amerikaanse Revolutie, die in de Amerikaanse vlag werd gesymboliseerd. Voorbeelden van vlaggen die door de Amerikaanse werden geïnspireerd zijn die van Liberia, Chili, Maleisië, Uruguay, Griekenland en de Franse regio Bretagne.                                                                                |            |            |
| De originele driekleur van Iran is de bron van de Pan-Iraanse kleuren groen, wit en rood. Deze kleuren zijn door veel Indo-Iraanse of Arische staten aangenomen als hun symbolen. Voorbeelden hiervan zijn Tadzjikistan, Koerdistan, de Republiek Ararat en Talysh-Mughan.                                                                                |            |            |
| De vlag van Turkije, die vrijwel gelijk is aan de laatste vlag van het Ottomaanse Rijk, is de inspiratiebron geweest van veel vlaggen van andere moslimstaten. Tijdens het Ottomaanse Rijk is de halve maan als symbool komen te staan voor de islam. Deze symboliek is terug te zien in de vlaggen van Algerije, Azerbeidzjan, de Comoren, Maleisië, Mauritanië, Pakistan en Tunesië.                                                                                |            |            |
| De vlag van de Arabische opstand is de inspiratiebron geweest voor vele Arabische landen, waaronder Jordanië, Koeweit, Libië, Soedan, Syrië, de Verenigde Arabische Emiraten, de Sahrawi Arabische Democratische Republiek, Egypte, Irak, Jemen en Palestina. De kleuren staan bekend als de Pan-Arabische kleuren.                                                                                |            |            |
| De originele driekleur van Ethiopië is de bron van de Pan-Afrikaanse kleuren, groen, geel en rood. Deze kleuren zijn door vele Afrikaanse staten aangenomen als hun symbolen. Voorbeelden hiervan zijn Benin, Burkina Faso, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Kameroen, Mali, Sao Tomé en Principe, Senegal en Togo.                                                                                |            |            |
| De vlag van de Sovjet-Unie heeft met zijn rode veld en goudkleurige hamer en sikkel vele andere communistische vlaggen geïnspireerd. Landen met dergelijke vlaggen zijn de Volksrepubliek China, Vietnam, Angola en Mozambique en in het verleden ook Oost-Duitsland en Afghanistan.                                                                                |            |            |

## Vormen
- De term banier wordt meestal gebruikt voor een dundoek waarvan de hoogte groter is dan de lengte en heeft meer een militair gebruik: krijgsbanier of strijdbanier.
- De term vaandel wordt meestal gebruikt voor een vlag van een verplaatsbare eenheid, zoals een schip of een legereenheid.
- De term standaard wordt gebruikt voor een persoonlijke herkenningsvlag. Bij sommige militaire organisaties wordt de term ook gebruikt als synoniem voor "vaandel".
- De term dundoek duidt eigenlijk het materiaal aan. Daarmee vallen eigenlijk ook bepaalde spandoeken onder de term, terwijl veel vaandels er strikt genomen niet onder vallen. Meestal wordt de term gebruikt in die gevallen waarbij de vlag kan wapperen op de wind.
- De wimpel is een lange smalle vlag. Deze heeft een vrijer protocol, waardoor die gebruikt kan worden op manieren die voor een vlag niet toegestaan zijn.
- Een signaal is een vlag, of een gebruik van een vlag, alleen om informatie door te geven. Zo zijn er signalen in gebruik bij verschillende strandwachten, en ook bij het auto- en motorracen, zoals de Formule 1 en autorally's, wordt ook een eigen code voor vlaggen gebruikt. Dit zijn de racevlaggen.

## Relatie tussen vlag en taal
Vaak wordt een taal ook door middel van een vlag aangegeven. Er zijn echter maar weinig talen met een eigen vlag; Esperanto () is een van de uitzonderingen. Daarom wordt vaak de vlag van het land waar de taal vandaan komt of waar de taal naar genoemd is. Zo wordt het gebruik van de Nederlandse taal vaak geïllustreerd met de Nederlandse vlag  en het Engels met de Union Flag .
Soms heeft dit vreemde bijeffecten, omdat op die manier bijvoorbeeld Braziliaanse producten of media om hun taal aangeduid worden met een Portugese vlag, producten uit de Verenigde Staten met die van het Verenigd Koninkrijk enzovoort. Om die reden wordt wel onderscheid gemaakt naar dialect: Brits-Engels wordt dan met de Union Flag aangeduid, of zelfs met de vlag van Engeland , ter onderscheid van het Amerikaans-Engels, dat met de Stars and Stripes  wordt aangegeven. Op diezelfde wijze wordt dan voor het Braziliaans-Portugees de vlag van Brazilië  gebruikt.
Op internet zijn dergelijke symbolen wijdverspreid. Internationale organisaties bieden veelal websites in meer dan een taal aan. Hoewel het internet hiervoor een selectiesysteem aanbiedt, is het gebruikelijk om de gebruiker (ook) taalkeuzen aan te bieden. Dit vereist de aanduiding van een taal op een pagina die in een andere taal geschreven is, of zelfs in een taalloze pagina. Vlaggen zijn hiervoor een veel gebruikte oplossing. Er wordt soms een alternatieve oplossing gekozen voor een taal die in twee landen veel gesproken worden: er worden dan diagonaal gedeelde vlaggen gebruikt. Een voorbeeld hiervan is half Union Flag, half Stars and Stripes .

## Vlag in spreekwoorden in gezegden
- Het vlaggenschip is het schip met de bevelhebber, een vlagofficier, van een vloot.
- De vlag uitsteken doe je als er iets speciaals te vieren is.
- De vlag dekt de lading (niet): de inhoud komt (niet) overeen met de titel.
- Onder valse vlag varen: je uitgeven voor iemand anders / andere bedoelingen hebben dan je laat voorkomen.
- Kijken hoe de vlag erbij hangt: voorzichtig nagaan of de situatie gunstig is.
- Met vlag en wimpel: uiterst succesvol.
- Dat staat als een vlag op een modderschuit: twee dingen passen niet bij elkaar, omdat het ene onderdeel veel mooier (vlag) is dan het andere (modderschuit).
- De vlag voor iemand strijken: onderdoen voor iemand.
- Het vaantje strijken: bewusteloos raken.
- De vlag voeren: de baas zijn.
- Met vliegend vaandel en slaande trom: een leger in vol ornaat en in al zijn glorie.
- Met veel vlagvertoon / zonder vlagvertoon: met veel ophef / zonder ophef.
- Onder één vlag varen: gezamenlijk optrekken, dezelfde leuze voeren.
- Je vlagt!: tegen een dame wier onderjurk onder haar overige kleding uitkomt.
- 'Hoog in het vaandel staan.' Iets dat erg belangrijk is.

title: Vlag

wikitext:
[[Bestand:United Nations Flags - cropped.jpg|thumb|Vlaggen van de [[Verenigde Naties]] in [[Genève (stad)|Genève]]]]
[[Bestand:DutchFlagonQueensday.jpg|thumb|[[Vlag van Nederland|Nederlandse vlag]] en [[oranje wimpel]] tijdens een feestdag van het [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se koningshuis]]
Een '''vlag''' is een abstracte tweedimensionale weergave van kleuren, vlakken of symbolen, meestal in een rechthoekige vorm. Een vlag is meestal van [[textiel]], maar kan ook van papier, plastic of metaal zijn gemaakt. In het eerste geval wordt er een dunne, lichte stof gebruikt (men spreekt dan ook wel van '''dundoek''') zodat de vlag in de wind kan wapperen. Een vlag wordt gewoonlijk aan een [[vlaggenmast]] of vlaggenstok bevestigd.

== Geschiedenis ==
Hoewel er uit de [[klassieke oudheid]] gevallen bekend zijn waar signalen gehesen werden, is het niet zeker of die signalen met behulp van vlaggen gegeven werden. Het is bekend dat in de [[Romeinse Rijk|Romeinse tijd]] vlaggen werden gebruikt voor het doorgeven van signalen, dus als [[semafoor (communicatie)|semafoor]].

In de middeleeuwen werden vlaggen als identificatiemiddel gebruikt. Omdat [[veldslag]]en complexer werden, gingen leiders vlaggen met eigen symbolen gebruiken. Zulke persoonlijke vlaggen worden ''[[Standaard (herkenningsteken)|standaards]]'' genoemd. Tijdens veldslagen was de vlag een cruciaal onderdeel van de strijd. Een eenheid werd gevormd achter de vlag. Het veroveren van de vlag van de vijand leverde een zekere triomf; een aanduiding dat de leider van de tegenstander (en in het verlengde daarvan, de tegenstander zelf) verslagen is.

Vlak voor de [[kruistocht]]en ontstond in Vlaanderen de gewoonte de symbolen ook op het [[Wapen (heraldiek)|schild]] te voeren. Hieruit is de [[heraldiek]] voortgekomen, waarin de wapenschilden een soortgelijke functie hebben. [[Land (geografie)|Landen]], [[provincie]]s, [[staat (politiek)|staten]], [[stad (hoofdbetekenis)|steden]], [[dorp (hoofdbetekenis)|dorp]]en, bedrijven en organisaties hebben heden ten dage hun eigen vlag om hun geschiedenis of hun doelstellingen te symboliseren. Veel hoogwaardigheidsbekleders hebben nog steeds een persoonlijke standaard.

== Vervaardiging ==
[[Bestand:Vlag voor Nieuw-Guinea-514742.ogv|thumbtime=0:52|thumb|[[Polygoonjournaal|Bioscoopjournaal]] uit 1961. Fabricage van vlaggen voor [[Nederlands-Nieuw-Guinea]] in een vlaggenfabriek te [[Vlaardingen]].]]
Toont de vlag een aantal grote gekleurde vlakken, zoals bij veel landsvlaggen het geval is, dan wordt de vlag meestal gemaakt door doek van verschillende kleuren aan elkaar te naaien. Fijnere afbeeldingen (letters, sterren, plompenbladeren...) worden op de vlag gedrukt, geschilderd of geborduurd.

Aan de broekingzijde wordt een gevlochten koord in de vlag genaaid om de [[vlaggenlijn]] aan vast te maken. Aan de bovenzijde van het koord wordt een oogje gelegd, zodat een vlaggenlijn vlak bij de vlag vastgeknoopt kan worden (meestal met een – al dan niet dubbele – [[schootsteek]]) en de vlag vol gehesen kan worden zonder dat de knoop door de katrol loopt.

Traditioneel wordt de maat van een vlag aangegeven in [[Kleed (maat)|kleden]]. Een kleed is 50 centimeter en de vlag wordt gemeten langs de broeking. Een zeskleedsvlag is dus 3 meter gemeten langs de broeking en afhankelijk van de vlagverhouding ongeveer 4,5 meter lang.

== Vlaggebruik ==
Een vlag (of standaard) geldt, anders dan voor het geven van signalen, als een representatief symbool. De bij het vlaggebruik behorende etiquette verschilt van land tot land. Een vlag wordt over het algemeen met een zekere eerbied en respect behandeld. Er bestaan tradities hoe vlaggen gehesen, gestreken, of opgeborgen dienen te worden. Een vlag die gescheurd of verkleurd is, behoort te worden vervangen. In sommige landen is het strafbaar op onjuiste wijze te vlaggen. Als politiek symbolische daad worden vlaggen van vermeende vijanden soms vertrapt of verbrand om deze vijanden te beledigen.

Voor Nederland bestaat een in een zogenaamde [[vlaginstructie]] vastgelegde richtlijn voor het omgaan met de vlag voor rijksgebouwen. Nederlandse burgers houden zich meestal ook aan de vlaginstructie, maar deze heeft niet de kracht van een wet voor burgers.<ref>[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/grondwet-en-statuut/vraag-en-antwoord/wanneer-kan-ik-de-vlag-uithangen-en-wat-is-de-vlaginstructie Wanneer kan ik de Nederlandse vlag uithangen?]</ref> De Vlaamse overheid hanteert vergelijkbare richtlijnen.<ref>[https://www.vlaanderen.be/nl/vlaamse-overheid/werking-van-de-vlaamse-overheid/richtlijnen-over-de-bevlagging-van-openbare-gebouwen Richtlijnen over de bevlagging van openbare gebouwen]</ref>

== Symmetrie ==
[[Bestand:Vexillo 001.svg|miniatuur|class=skin-invert-image|(A) Broekingzijde
(B) Vluchtzijde
(C) scheiding van broeking en vlucht]]
De zijde aan de kant van de broeking (de vlaggenlijn of -stok) wordt de ''broekingzijde'' genoemd; de andere zijde heet de ''vluchtzijde''. De scheidingslijn van broekingzijde en vluchtzijde bevindt zich bij vlaggen niet in het midden, maar op 1/3 vanaf de broeking.

Hangt een vlag aan een vlaggenmast, dan kan de vlag, afhankelijk van de windrichting en de plaats van de waarnemer, zich links of rechts van de mast bevinden.
Toch heeft een vlag een gedefinieerde linker- en rechterkant. Wordt een vlag op papier afgebeeld of aan de muur gehangen, dan doet men dat steeds met de broekingzijde aan de linkerkant. Dat is vooral belangrijk bij vlaggen die niet verticaal symmetrisch zijn, zoals de [[vlag van België]].

Eventuele tekst of afbeeldingen op een vlag worden zo geplaatst dat ze correct weergegeven worden met de broeking links. Daar het lichte materiaal van de vlag meestal doorschijnend is, zullen tekst of afbeeldingen met de broeking rechts vaak in spiegelbeeld staan – iets dat men vaak ziet bij vlaggen waarop een bedrijfsnaam of -logo staat. Er bestaan niet-doorschijnende vlaggen die voor en achter verschillend zijn. Daarvan is de [[vlag van Oregon]] een voorbeeld. De tekst op de [[vlag van Saoedi-Arabië]] is aan beide kanten leesbaar, de punt van het zwaard wijst echter altijd naar de broekingzijde.

Een vlag wordt soms, vooral bij militairen en leden van het koninklijk huis, op een doodkist gelegd. Voor de Nederlandse vlag geldt dat de broeking over het hoofdeinde van de kist afhangt, de rode baan rechts (gezien vanaf het hoofdeinde) en de blauwe baan links. Dat betekent eigenlijk dat de achterkant van de vlag boven ligt.<ref>https://puc.overheid.nl/mp-bundels/doc/PUC_41859_10/ 22.5.g</ref>

== Recht ==
Zeegaande [[schip (transportmiddel)|schepen]] varen onder de vlag van een land. Hierdoor behoort het schip tot het rechtsgebied van dat land en gelden zijn wetten aan boord. Iets dergelijks geldt ook voor internationale [[vliegtuig]]en. Bij het [[Aanslag op Pan Am-vlucht 103|Lockerbie-proces]] stond Nederland een stukje rechtsgebied af aan [[Schotland]], zodat daar tijdelijk de [[Vlag van Schotland|Schotse vlag]] wapperde.<ref>https://wetten.overheid.nl/BWBR0010002</ref>

== Studie ==
De studie van vlaggen staat bekend als [[vexillologie]], ook wel ''vlaggenkunde'' of ''bannistiek'' genoemd. Nederland kent de [[Nederlandse Vereniging voor Vlaggenkunde]], die een aantal keer per jaar het vlaggentijdschrift ''Vlag!'' uitgeeft. Naast de studie van de vlaggen zelf valt onder de vlaggenkunde onder andere ook de studie van de vlagprotocols.

== Speciale vlaggen ==
{| class="wikitable vatop"
! colspan="3" width="110" |Vormgeving
|-
| De [[vlag van Cyprus]] en die van [[Vlag van Kosovo|Kosovo]] zijn de enige vlaggen waarop de contouren van het grondgebied staan afgebeeld. Ook het voorstel voor de [[vlag van Antarctica|vlag van het continent Antarctica]] bevat de contouren van het continent.
| [[Bestand:Flag of Cyprus.svg|999x50px|border]]
| [[Bestand:Flag of Kosovo.svg|999x50px|border]]
|-
|De [[vlag van Nepal]] is de enige nationale vlag die niet rechthoekig of vierkant is: de vlag is opgebouwd uit twee driehoeken boven elkaar. Het is ook de enige nationale vlag die hoger dan breed is.
|colspan=2| [[Bestand:Flag of Nepal.svg|999x50px]]
|-
|De vlaggen van [[vlag van Zwitserland|Zwitserland]] en [[vlag van Vaticaanstad|Vaticaanstad]] zijn de enige nationale vlaggen die vierkant zijn.
| [[Bestand:Flag of Switzerland (Pantone).svg|999x50px|border]]
| [[Bestand:Flag of the Vatican City.svg|999x50px|border]]
|-
| Tussen 1880 en 1901 had [[Vlag van Afghanistan|Afghanistan]] een geheel zwarte vlag. Later zou tussen 1977 en 2011 [[vlag van Libië|Libië]] een geheel groene vlag als landsvlag hebben. Beide landen waren in hun tijdsvakken uniek in dit gebruik.
| [[Bestand:Flag of Afghanistan (1880–1901).svg|999x50px|border]]
| [[Bestand:Flag of Libya (1977).svg|999x50px|border]]
|-
|De [[vlag van Paraguay]] heeft twee verschillende kanten. Aan de ene kant staat het wapenschild met de tekst ''República del Paraguay'', aan de andere kant een leeuw en de nationale leuze ''Paz y justicia''. Door de twee verschillende kanten zal de tekst nooit in spiegelbeeld staan.
| [[Bestand:Flag of Paraguay.svg|999x50px|border]]
| [[Bestand:Flag of Paraguay (reverse).svg|999x50px|border]]
|-
! colspan="3" width="110" |Leeftijd en beïnvloeding
|-
| De [[vlag van Denemarken]] is de oudste [[staatsvlag]] ter wereld die nog steeds in gebruik is. Daarnaast heeft de ''Dannebrog'' de vlaggen van [[Vlag van Noorwegen|Noorwegen]], [[Vlag van Zweden|Zweden]], [[Vlag van Finland|Finland]], [[Vlag van IJsland|IJsland]] en regionale Scandinavische vlaggen van de [[Vlag van de Faeröer|Faeröer]], [[Vlag van Åland|Åland]], [[Vlag van Skåne|Skåne]] en [[Vlag van Bornholm|Bornholm]] en een aantal eilandgroepen met een deels van oorsprong [[Noordse landen|Noordse]] bevolking ([[Vlag van Shetland|Shetland]] en [[Vlag van Orkney|Orkney]]) beïnvloed, evenals het Schotse graafschap [[vlag van Caithness|Caithness]]. Al deze vlaggen tonen het [[Scandinavisch kruis]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of Denmark.svg|999x50px|border]]
|-
| De [[Vlag van Nederland|nationale driekleur]] van Nederland is de oudste driekleur ter wereld. De vlag komt in [[1572]] voor eerst voor als de [[Prinsenvlag]], dan in de kleuren oranje-wit-blauw, maar al snel komt het bekendere rood-wit-blauw ten tonele. Waarom deze verandering van kleur opkwam is nog altijd niet bekend. Na 1630 is het rood-wit-blauw algemeen. De Nederlandse driekleur heeft enkele vlaggen geïnspireerd, waaronder die van [[Vlag van New York (stad)|New York]] en (tussen 1928 en 1994) [[vlag van Zuid-Afrika|Zuid-Afrika]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of the Netherlands.svg|999x50px|border]]
|-
| De [[Vlag van Frankrijk|Franse Tricolore]], ontworpen in 1794 als revolutionaire vlag, heeft vele staatsvlaggen geïnspireerd. Voorbeelden hiervan zijn de vlaggen van [[Vlag van Italië|Italië]], [[Vlag van Costa Rica|Costa Rica]], de [[Vlag van de Dominicaanse Republiek|Dominicaanse Republiek]], [[Vlag van Ierland|Ierland]], [[Vlag van Haïti|Haïti]], [[Vlag van Roemenië|Roemenië]], [[Vlag van Mexico (land)|Mexico]] en vele andere.
|colspan=2| [[Bestand:Flag of France.svg|999x50px|border]]
|-
| De [[vlag van Rusland]], de bron van de [[Pan-Slavische kleuren]] rood, wit en blauw, is aangenomen door vele [[Slavische volkeren|Slavische]] staten en mensen als hun symbolen. Voorbeelden van landen met dergelijke vlaggen zijn [[Vlag van Slowakije|Slowakije]], [[Vlag van Servië|Servië]], [[Vlag van Kroatië|Kroatië]] en [[Vlag van Slovenië|Slovenië]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of Russia.svg|999x50px|border]]
|-
| De ''[[Vlag van het Verenigd Koninkrijk|Union Flag]]'' of ''Union Jack'' van het [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Verenigd Koninkrijk]] is de meest gebruikte vlag ter wereld. Britse koloniën hadden meestal een vlag gebaseerd op de Union Jack. Veel voormalige koloniën hebben nog altijd de Union Jack in hun huidige vlag om hun geschiedenis te tonen. Voorbeelden hiervan zijn [[Vlag van Australië|Australië]], [[Vlag van Fiji|Fiji]], [[Vlag van Nieuw-Zeeland|Nieuw-Zeeland]], [[Vlag van Tuvalu|Tuvalu]] en een aantal [[Canada (hoofdbetekenis)|Canadese]] provincies ([[Vlag van Manitoba|Manitoba]], [[Vlag van Ontario|Ontario]] en [[Vlag van Brits-Columbia|Brits-Columbia]]). Ook de Amerikaanse staat [[Vlag van Hawaï|Hawaï]] heeft de Union Jack in zijn vlag, maar dit ter teken van een vriendschappelijke band tussen de twee landen: [[Hawaï (hoofdbetekenis)|Hawaï]] was tijdens het aannemen van de vlag nog een onafhankelijk koninkrijk.
|colspan=2| [[Bestand:Flag of the United Kingdom.svg|999x50px|border]]
|-
| De [[vlag van de Verenigde Staten]], bijgenaamd ''The Stars and Stripes'' of ''Old Glory''. Zoals veel landen naar Frankrijk keken voor inspiratie, keken veel andere landen naar de [[Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog|Amerikaanse Revolutie]], die in de Amerikaanse vlag werd gesymboliseerd. Voorbeelden van vlaggen die door de Amerikaanse werden geïnspireerd zijn die van [[Vlag van Liberia|Liberia]], [[Vlag van Chili|Chili]], [[Vlag van Maleisië|Maleisië]], [[Vlag van Uruguay|Uruguay]], [[Vlag van Griekenland|Griekenland]] en de Franse regio [[Vlag van Bretagne|Bretagne]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of the United States.svg|999x50px|border]]
|-
| De originele driekleur van [[Vlag van Iran|Iran]] is de bron van de [[Pan-Iraanse kleuren]] groen, wit en rood. Deze kleuren zijn door veel Indo-Iraanse of [[Ariërs|Arische]] staten aangenomen als hun symbolen. Voorbeelden hiervan zijn [[Vlag van Tadzjikistan|Tadzjikistan]], [[Vlag van Koerdistan|Koerdistan]], de [[Republiek Ararat]] en [[Talysh-Mughan Autonome Republiek|Talysh-Mughan]].
|colspan=2| [[Bestand:Tricolour Flag of Iran (1886).svg|999x50px|border]]
|-
| De [[vlag van Turkije]], die vrijwel gelijk is aan de laatste [[vlag van het Ottomaanse Rijk]], is de inspiratiebron geweest van veel vlaggen van andere moslimstaten. Tijdens het [[Ottomaanse Rijk]] is de halve maan als symbool komen te staan voor de islam. Deze symboliek is terug te zien in de vlaggen van [[Vlag van Algerije|Algerije]], [[Vlag van Azerbeidzjan|Azerbeidzjan]], de [[Vlag van de Comoren|Comoren]], [[Vlag van Maleisië|Maleisië]], [[Vlag van Mauritanië|Mauritanië]], [[Vlag van Pakistan|Pakistan]] en [[Vlag van Tunesië|Tunesië]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of Turkey.svg|999x50px|border]]
|-
| De vlag van de [[Arabische opstand]] is de inspiratiebron geweest voor vele Arabische landen, waaronder [[Vlag van Jordanië|Jordanië]], [[Vlag van Koeweit|Koeweit]], [[Vlag van Libië|Libië]], [[Vlag van Soedan|Soedan]], [[Vlag van Syrië|Syrië]], de [[Vlag van de Verenigde Arabische Emiraten|Verenigde Arabische Emiraten]], de [[Vlag van de Sahrawi Arabische Democratische Republiek|Sahrawi Arabische Democratische Republiek]], [[Vlag van Egypte|Egypte]], [[Vlag van Irak|Irak]], [[Vlag van Jemen|Jemen]] en [[Vlag van Palestina|Palestina]]. De kleuren staan bekend als de [[Pan-Arabische kleuren]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of Hejaz (1917).svg|999x50px|border]]
|-
| De originele driekleur van [[Vlag van Ethiopië|Ethiopië]] is de bron van de [[Pan-Afrikaanse kleuren]], groen, geel en rood. Deze kleuren zijn door vele Afrikaanse staten aangenomen als hun symbolen. Voorbeelden hiervan zijn [[Vlag van Benin|Benin]], [[Vlag van Burkina Faso|Burkina Faso]], [[Vlag van Ghana|Ghana]], [[Vlag van Guinee|Guinee]], [[Vlag van Guinee-Bissau|Guinee-Bissau]], [[Vlag van Kameroen|Kameroen]], [[Vlag van Mali|Mali]], [[Vlag van Sao Tomé en Principe|Sao Tomé en Principe]], [[Vlag van Senegal|Senegal]] en [[Vlag van Togo|Togo]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of Ethiopia (1975-1987).svg|999x50px|border]]
|-
| De [[vlag van de Sovjet-Unie]] heeft met zijn rode veld en goudkleurige [[hamer en sikkel]] vele andere [[Communisme|communistische]] vlaggen geïnspireerd. Landen met dergelijke vlaggen zijn de [[Vlag van de Volksrepubliek China|Volksrepubliek China]], [[Vlag van Vietnam|Vietnam]], [[Vlag van Angola|Angola]] en [[Vlag van Mozambique|Mozambique]] en in het verleden ook [[Vlag van de Duitse Democratische Republiek|Oost-Duitsland]] en [[Vlag van Afghanistan|Afghanistan]].
|colspan=2| [[Bestand:Flag of the Soviet Union.svg|999x50px|border]]
|}

== Vormen ==
* De term [[banier (hoofdbetekenis)|banier]] wordt meestal gebruikt voor een dundoek waarvan de hoogte groter is dan de lengte en heeft meer een militair gebruik: krijgsbanier of strijdbanier.
* De term [[vaandel]] wordt meestal gebruikt voor een vlag van een verplaatsbare eenheid, zoals een schip of een legereenheid.
* De term ''standaard'' wordt gebruikt voor een persoonlijke herkenningsvlag. Bij sommige militaire organisaties wordt de term ook gebruikt als synoniem voor "vaandel".
* De term ''dundoek'' duidt eigenlijk het materiaal aan. Daarmee vallen eigenlijk ook bepaalde [[spandoek]]en onder de term, terwijl veel vaandels er strikt genomen niet onder vallen. Meestal wordt de term gebruikt in die gevallen waarbij de vlag kan wapperen op de wind.
* De [[wimpel]] is een lange smalle vlag. Deze heeft een vrijer protocol, waardoor die gebruikt kan worden op manieren die voor een vlag niet toegestaan zijn.
* Een ''signaal'' is een vlag, of een gebruik van een vlag, alleen om informatie door te geven. Zo zijn er signalen in gebruik bij verschillende strandwachten, en ook bij het auto- en motorracen, zoals de [[Formule 1]] en autorally's, wordt ook een eigen code voor vlaggen gebruikt. Dit zijn de [[Vlaggen van de Formule 1|racevlaggen]].

== Relatie tussen vlag en taal ==
Vaak wordt een [[taal (hoofdbetekenis)|taal]] ook door middel van een vlag aangegeven. Er zijn echter maar weinig talen met een eigen vlag; {{nowrap|[[Esperanto]] ([[Bestand:Flag of Esperanto.svg|20px|border|Vlag van Esperanto]])}} is een van de uitzonderingen. Daarom wordt vaak de vlag van het land waar de taal vandaan komt of waar de taal naar genoemd is. Zo wordt het gebruik van de [[Nederlands|Nederlandse taal]] vaak geïllustreerd met de {{nowrap|[[Vlag van Nederland|Nederlandse vlag]] [[Bestand:Flag of the Netherlands.svg|20px|border|Vlag van Nederland]]}} en het Engels met de {{nowrap|[[Vlag van het Verenigd Koninkrijk|Union Flag]] [[Bestand:Flag of the United Kingdom.svg|20px|border|Vlag van het Verenigd Koninkrijk]]}}.

Soms heeft dit vreemde bijeffecten, omdat op die manier bijvoorbeeld Braziliaanse producten of media om hun taal aangeduid worden met een Portugese vlag, producten uit de Verenigde Staten met die van het Verenigd Koninkrijk enzovoort. Om die reden wordt wel onderscheid gemaakt naar dialect: Brits-Engels wordt dan met de Union Flag aangeduid, of zelfs met de {{nowrap|[[vlag van Engeland]] [[Bestand:Flag of England.svg|20px|border|Vlag van Engeland]]}}, ter onderscheid van het Amerikaans-Engels, dat met de {{nowrap|[[Vlag van de Verenigde Staten|Stars and Stripes]] [[Bestand:Flag of the United States.svg|20px|border|Vlag van de Verenigde Staten]]}} wordt aangegeven. Op diezelfde wijze wordt dan voor het Braziliaans-Portugees de {{nowrap|[[vlag van Brazilië]] [[Bestand:Flag of Brazil.svg|20px|border|Vlag van Brazilië]]}} gebruikt.

Op [[internet]] zijn dergelijke symbolen wijdverspreid. Internationale organisaties bieden veelal [[website]]s in meer dan een taal aan. Hoewel het internet hiervoor een selectiesysteem aanbiedt, is het gebruikelijk om de gebruiker (ook) taalkeuzen aan te bieden. Dit vereist de aanduiding van een taal op een pagina die in een andere taal geschreven is, of zelfs in een taalloze pagina. Vlaggen zijn hiervoor een veel gebruikte oplossing. Er wordt soms een alternatieve oplossing gekozen voor een taal die in twee landen veel gesproken worden: er worden dan diagonaal gedeelde vlaggen gebruikt. Een voorbeeld hiervan is half Union Flag, half Stars and {{nowrap|Stripes [[Bestand:English language.svg|20px|border|Gemengde vlag]]}}.

== Vlag in spreekwoorden in gezegden ==
* Het ''vlaggenschip'' is het schip met de bevelhebber, een ''[[vlagofficier]]'', van een vloot.
* ''De vlag uitsteken'' doe je als er iets speciaals te vieren is.
* ''De vlag dekt de lading (niet)'': de inhoud komt (niet) overeen met de titel.
* ''Onder [[valse vlag]] varen'': je uitgeven voor iemand anders / andere bedoelingen hebben dan je laat voorkomen.
* ''Kijken hoe de vlag erbij hangt'': voorzichtig nagaan of de situatie gunstig is.
* ''Met vlag en wimpel'': uiterst succesvol.
* ''Dat staat als een vlag op een modderschuit'': twee dingen passen niet bij elkaar, omdat het ene onderdeel veel mooier (vlag) is dan het andere (modderschuit).
* ''De vlag voor iemand strijken'': onderdoen voor iemand.
* ''Het vaantje strijken'': [[bewusteloos]] raken.
* ''De vlag voeren'': de baas zijn.
* ''Met vliegend vaandel en slaande trom'': een leger in vol ornaat en in al zijn glorie.
* ''Met veel vlagvertoon / zonder vlagvertoon'': met veel ophef / zonder ophef.
* ''Onder één vlag varen'': gezamenlijk optrekken, dezelfde leuze voeren.
* ''Je vlagt!'': tegen een dame wier onderjurk onder haar overige kleding uitkomt.
* 'Hoog in het vaandel staan.' Iets dat erg belangrijk is.

== Zie ook ==
{{Link portaal|Vlaggen en wapens}}
* [[Vlagschennis]]
* [[Vlaggenstaat]]
* [[Handelsvlag]]

{{Appendix}}

{{Navigatie vlaggen}}
{{Navigatie vaktermen heraldiek}}
{{Commonscat|Flags}}
{{Woordenboek}}

[[Categorie:Heraldiek]]
[[Categorie:Vlag| ]]