text:
# Meranoplus mayri
Meranoplus mayri is een mierensoort uit de onderfamilie van de Myrmicinae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Forel.

title: Meranoplus mayri

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Meranoplus mayri''
| afbeelding = Meranoplus mayri casent0101230 profile 1.jpg
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Mieren|Formicidae]] (Mieren)
| onderfamilie = [[Myrmicinae]]
| tribus = [[Meranoplini]]
| geslacht = ''[[Meranoplus]]''
| w-naam = ''Meranoplus mayri''
| auteur = Forel
| datum = 1910
| haakjes  =
| commons = Category:Meranoplus mayri
| species = Meranoplus mayri
}}

'''''Meranoplus mayri''''' is een [[Mieren|mierensoort]] uit de onderfamilie van de [[Myrmicinae]].<ref>[https://www.antwiki.org/wiki/Meranoplus_mayri Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)]</ref><ref>[http://www.antweb.org/description.do?genus=Meranoplus&name=mayri&rank=species Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)]</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Forel.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|13}}

[[Categorie:Meranoplus]]

title: Meranoplus mayri

Familie: Formicidae (Mieren)

Onderfamilie: Myrmicinae

Geslachtengroep: Meranoplini

Geslacht: Meranoplus

title: Soort


text:
# Neritos roseata
Neritos roseata is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1928 door Gaede.

wikiname: nlwiki

title: Neritos roseata

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Neritos roseata''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Beervlinders|Arctiinae]] (Beervlinders)
| tribus = [[Arctiini]]
| geslacht = ''[[Neritos]]''
| w-naam = ''Neritos roseata''
| auteur = Gaede
| datum = 1928
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Neritos roseata''''' is een [[Beervlinders|beervlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1928 door Gaede.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|07}}

[[Categorie:Neritos]]

title: Neritos roseata

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Arctiinae (Beervlinders)

Geslachtengroep: Arctiini

Geslacht: Neritos

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Phobetes nitidithorax
Phobetes nitidithorax is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Strobl in 1901.

title: Phobetes nitidithorax

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Phobetes nitidithorax''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Phobetes]]''
| w-naam = ''Phobetes nitidithorax''
| auteur = Strobl
| datum = 1901
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Phobetes nitidithorax''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Strobl in 1901.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|23}}

[[Categorie:Phobetes|nitidithorax]]

title: Phobetes nitidithorax

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Phobetes

title: Soort


text:
# Spythiněv II van Bohemen
Spythiněv II van Bohemen (circa 1031 - 28 januari 1061) was van 1055 tot 1061 hertog van Bohemen.

## Levensloop
Spythiněv was de oudste zoon van hertog Břetislav I van Bohemen en Judith van Schweinfurt. Hij bracht tijdens zijn jeugd twee periodes door aan het hof van keizer Hendrik III. Rond het jaar 1054 huwde hij met Hilda, dochter van markgraaf Diederik II van Wettin van Neder-Lausitz. Ze kregen een zoon:
- Frederik, ook bekend als Swatobor (gestorven in 1086), van 1084 tot 1085 patriarch van Aquileja

In 1055 volgde hij zijn vader op als hertog van Bohemen. Naar verluidt zou Spythiněv zodra hij de troon besteeg alle Duitsers uit Bohemen verbannen hebben, maar het is niet zeker of dit effectief gebeurde. In ieder geval moest Spythiněv's moeder Judith, die van Duitse afkomst was, het land verlaten. Ook verdreef hij alle Slavische monniken uit Bohemen en verving ze door Latijnse monniken.
Wegens het senioraatsprincipe dat in Bohemen gold, had Spythiněv conflicten met zijn broers. Zo liet hij zijn broer Vratislav verbannen naar Hongarije en hield hij zijn broers Koenraad en Otto in Praag, waar ze onbeduidende functies aan het hof uitoefenden. Om zijn macht in Moravië te vergroten, liet hij 300 Moravische edellieden naar Chrudim ontbieden om een eed van trouw af te leggen. Diegene die dit niet deden, liet hij in Boheemse burchten gevangenzetten. In 1058 werd hij echter door koning Andreas I van Hongarije gedwongen om zijn broer Vratislav terug naar Bohemen te laten komen.
In 1060 probeerde hij paus Nicolaas II ervan te overtuigen om hem tot koning van Bohemen te kronen. De paus besloot hem echter alleen maar het recht te geven om de bisschopsmijter te dragen, maar hiervoor moest Spythiněv wel 100 pond zilver per jaar betalen. Hij overleed in 1061 op dertigjarige leeftijd, waarna zijn jongere broer Vratislav hem opvolgde. Onder het bewind van zijn broer werd het hertogdom Bohemen verder opgewaardeerd en vanaf 1086 mocht Vratislav zich koning noemen.

title: Spythiněv II van Bohemen

wikitext:
{{Infobox dynastie
| naam = Spythiněv II van Bohemen
| leven = [[1031]]-[[1061]]
| afbeelding = Spytihnev2vesvatovitskeapo.jpg
| functie = [[Lijst van heersers van Bohemen|Hertog van Bohemen]]
| periode = [[1055]]-[[1061]]
| voorganger = [[Břetislav I]]
| opvolger = [[Vratislav II]]
| vader = [[Břetislav I|Břetislav I van Bohemen]]
| moeder = [[Judith van Schweinfurt]]
}}

'''Spythiněv II van Bohemen''' (circa [[1031]] - [[28 januari]] [[1061]]) was van 1055 tot 1061 hertog van [[Hertogdom Bohemen|Bohemen]].

==Levensloop==
Spythiněv was de oudste zoon van hertog [[Břetislav I]] van Bohemen en [[Judith van Schweinfurt]]. Hij bracht tijdens zijn jeugd twee periodes door aan het hof van keizer [[Keizer Hendrik III|Hendrik III]]. Rond het jaar 1054 huwde hij met Hilda, dochter van markgraaf [[Diederik II van Wettin]] van [[Markgraafschap Neder-Lausitz|Neder-Lausitz]]. Ze kregen een zoon:
* Frederik, ook bekend als Swatobor (gestorven in 1086), van 1084 tot 1085 patriarch van [[Patriarchaat Aquileja|Aquileja]]

In 1055 volgde hij zijn vader op als hertog van Bohemen. Naar verluidt zou Spythiněv zodra hij de troon besteeg alle Duitsers uit Bohemen verbannen hebben, maar het is niet zeker of dit effectief gebeurde. In ieder geval moest Spythiněv's moeder Judith, die van Duitse afkomst was, het land verlaten. Ook verdreef hij alle Slavische monniken uit Bohemen en verving ze door Latijnse monniken.

Wegens het [[senioraat]]sprincipe dat in Bohemen gold, had Spythiněv conflicten met zijn broers. Zo liet hij zijn broer [[Vratislav II|Vratislav]] verbannen naar [[Hongarije]] en hield hij zijn broers [[Koenraad I van Bohemen|Koenraad]] en [[Otto I de Schone|Otto]] in [[Praag]], waar ze onbeduidende functies aan het hof uitoefenden. Om zijn macht in [[Moravië (regio)|Moravië]] te vergroten, liet hij 300 Moravische edellieden naar [[Chrudim]] ontbieden om een eed van trouw af te leggen. Diegene die dit niet deden, liet hij in Boheemse burchten gevangenzetten. In 1058 werd hij echter door koning [[Andreas I van Hongarije]] gedwongen om zijn broer Vratislav terug naar Bohemen te laten komen.

In 1060 probeerde hij [[paus Nicolaas II]] ervan te overtuigen om hem tot koning van Bohemen te kronen. De paus besloot hem echter alleen maar het recht te geven om de bisschopsmijter te dragen, maar hiervoor moest Spythiněv wel 100 pond zilver per jaar betalen. Hij overleed in 1061 op dertigjarige leeftijd, waarna zijn jongere broer Vratislav hem opvolgde. Onder het bewind van zijn broer werd het hertogdom Bohemen verder opgewaardeerd en vanaf 1086 mocht Vratislav zich koning noemen.

{{Appendix|2=
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Spytihněv II.|oldid=158331816|datum=20161031}}
}}

[[Categorie:Hertog van Bohemen]]
[[Categorie:Přemysliden]]
[[Categorie:Persoon in de 11e eeuw]]

title: Hertog van Bohemen

Voorganger: Břetislav I

Opvolger: Vratislav II


text:
# Pavona gigantea
Pavona gigantea is een rifkoralensoort uit de familie van de Agariciidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1869 voor het eerst geldig gepubliceerd door Addison Emery Verrill.

title: Pavona gigantea

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pavona gigantea''
| afbeelding = Pavona_gigantea,_Panamá_3.jpg
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse = [[Bloemdieren|Anthozoa]] (Bloemdieren)
| orde = [[Rifkoralen|Scleractinia]] (Rifkoralen)
| familie = [[Agariciidae]]
| geslacht = ''[[Pavona (geslacht)|Pavona]]''
| auteur = Verrill
| datum = 1869
| haakjes =
| worms = 289201
}}
'''''Pavona gigantea''''' is een [[rifkoralen]]soort uit de familie van de [[Agariciidae]].<ref>WoRMS (2013). ''Pavona gigantea'' Verrill, 1869. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=289201</ref> De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1869 voor het eerst geldig gepubliceerd door [[Addison Emery Verrill]].

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|15}}
[[Categorie:Pavona (geslacht)|gigantea]]

title: Pavona gigantea

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Anthozoa (Bloemdieren)

Orde: Scleractinia (Rifkoralen)

Familie: Agariciidae

Geslacht: Pavona

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Harpactea johannitica
Harpactea johannitica is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de celspinnen (Dysderidae).
Het dier behoort tot het geslacht Harpactea. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door Brignoli.

title: Harpactea johannitica

wikitext:
{{Taxobox spin
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Celspinnen|Dysderidae]] (Celspinnen)
| geslacht = ''[[Harpactea]]''
| auteur = Brignoli
| datum = 1976
| haakjes =
}}
'''''Harpactea johannitica''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[celspinnen|celspinnen (Dysderidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Harpactea]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1976 door Brignoli.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|14}}

[[Categorie:Harpactea|johannitica]]

title: Harpactea johannitica

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Dysderidae (Celspinnen)

Geslacht: Harpactea

title: Soort


text:
# Tanja Poutiainen
Tanja Poutiainen (Rovaniemi, 6 april 1980) is een Fins voormalige alpineskiester. Ze heeft in haar carrière drie keer een onderdeel in de wereldbeker gewonnen, vier medailles bij wereldkampioenschappen behaald en één bij de Olympische Spelen. Daarmee is ze de succesvolste Finse in het alpineskiën.

## Carrière
Poutiainen werd in 1997 wereldkampioene bij de junioren op de slalom en pakte de bronzen medaille op de Super G. In datzelfde jaar maakte ze ook haar wereldbekerdebuut. Haar eerste podium bij een wereldbekerwedstrijd behaalde ze in het seizoen 2001-2002. In het seizoen 2003-2004 maakte ze haar internationale doorbraak door in Finland haar eerste wereldbekerwedstrijd op de slalom te winnen.
Bij de wereldkampioenschappen van 2005 in Santa Caterina werd ze tweemaal tweede; in de reuzenslalom achter de Zweedse Anja Pärson en op de slalom achter de Kroatische Janica Kostelić. In het seizoen 2004-2005 wist ze in de wereldbeker de titel op de slalom en op de reuzenslalom te pakken.
Het seizoen 2005-2006 liep niet goed voor de Finse. Dit veranderde echter bij de Olympische Spelen; op de reuzenslalom won ze de zilveren medaille achter Julia Mancuso.
In 2009 nam Poutiainen voor de zevende keer deel aan de wereldkampioenschappen en won de bronzen medaille op de reuzenslalom en op de slalom. In de wereldbeker heeft ze 44 maal op het podium gestaan waarvan elf keer op de hoogste trede.
Op 11 maart 2014 kondigde Poutiainen haar afscheid aan.

## Resultaten

### Wereldkampioenschappen
| Jaar | Plaats       | Resultaten                  |
| ---- | ------------ | --------------------------- |
| 1997 | Sestriere    | 17e Slalom DNF Reuzenslalom |
| 1999 | Beaver Creek | 14e Reuzenslalom 24e Slalom |
| 2001 | Sankt Anton  | 13e Reuzenslalom DNF Slalom |
| 2003 | Sankt Moritz | 10e Slalom 23e Reuzenslalom |
| 2005 | Bormio       | Slalom · Reuzenslalom       |
| 2007 | Åre          | 14e Reuzenslalom 14e Slalom |
| 2009 | Val-d'Isère  | Slalom · Reuzenslalom       |
| 2011 | Garmisch-P.  | 6e Slalom 13e Reuzenslalom  |
| 2013 | Schladming   | 4e Slalom 15e Reuzenslalom  |

### Olympische Spelen
| Jaar | Plaats         | Resultaten                  |
| ---- | -------------- | --------------------------- |
| 1998 | Nagano         | 18e Slalom 26e Reuzenslalom |
| 2002 | Salt Lake City | 11e Reuzenslalom DNF Slalom |
| 2006 | Sestriere      | Reuzenslalom · 6e Slalom    |
| 2010 | Vancouver      | 6e Slalom 13e Reuzenslalom  |
| 2014 | Vancouver      | 12e Slalom 14e Reuzenslalom |

### Wereldbeker

#### Eindklasseringen
| Seizoen   | Algm | SL     | RS     | SG  | SC  |
| --------- | ---- | ------ | ------ | --- | --- |
| 1997/1998 | 73e  | 50e    | 28e    | -   | -   |
| 1998/1999 | 95e  | -      | 41e    | -   | -   |
| 2000/2001 | 20e  | 12e    | 12e    | -   | -   |
| 2001/2002 | 12e  | 7e     | 10e    | -   | -   |
| 2002/2003 | 11e  | Brons  | 14e    | -   | -   |
| 2003/2004 | 9e   | 4e     | 5e     | -   | -   |
| 2004/2005 | 5e   | Goud   | Goud   | 48e | -   |
| 2005/2006 | 12e  | 5e     | 8e     | -   | 26e |
| 2006/2007 | 7e   | 6e     | Zilver | -   | 22e |
| 2007/2008 | 8e   | 4e     | 4e     | -   | -   |
| 2008/2009 | 5e   | 4e     | Goud   | -   | -   |
| 2009/2010 | 11e  | 9e     | 5e     | -   | -   |
| 2010/2011 | 7e   | Zilver | Brons  | -   | -   |
| 2011/2012 | 13e  | 6e     | 13e    | -   | -   |
| 2012/2013 | 13e  | 5e     | 22e    | -   | -   |
| 2013/2014 | 54e  | 26e    | 23e    | -   | -   |

#### Wereldbekerzeges
| Datum            | Plaats            | Onderdeel    |
| ---------------- | ----------------- | ------------ |
| 28 februari 2004 | Levi              | Slalom       |
| 26 november 2004 | Aspen             | Reuzenslalom |
| 28 november 2004 | Aspen             | Slalom       |
| 12 december 2004 | Altenmarkt        | Slalom       |
| 20 januari 2005  | Zagreb            | Slalom       |
| 10 maart 2007    | Zwiesel           | Reuzenslalom |
| 15 februari 2008 | Zagreb            | Slalom       |
| 13 december 2008 | La Molina         | Reuzenslalom |
| 24 oktober 2009  | Sölden            | Reuzenslalom |
| 24 januari 2010  | Cortina d'Ampezzo | Reuzenslalom |
| 11 januari 2011  | Flachau           | Slalom       |

title: Tanja Poutiainen

wikitext:
{{Infobox wintersporter
| naam              = Tanja Poutiainen
| afbeelding        = Tanja Poutiainen Semmering 2010.jpg
| onderschrift      = Tanja Poutiainen, Semmering 2010
| volledigenaam     = Tanja Poutiainen
| bijnaam           =
| geboortedatum     = [[6 april]] [[1980]]
| geboorteplaats    = [[Rovaniemi]]
| geboorteland      = [[Finland]]
| nationaliteit     = {{FI}}
| overlijdensdatum  =
| overlijdensplaats =
| overlijdensland   =
| lengte            = 170
| gewicht           = 67
| discipline        = Reuzenslalom, Slalom, Combinatie, Super G
| specialiteit      =
| trainer           =
| 1etitel           =
| graduatie         =
| OlympischeSpelen  = 1998, 2002, 2006, 2010, 2014
| extra             =
}}
'''Tanja Poutiainen''' ([[Rovaniemi]], [[6 april]] [[1980]]) is een [[Finland|Fins]] voormalige [[Alpineskiën|alpineskiester]]. Ze heeft in haar carrière drie keer een onderdeel in de wereldbeker gewonnen, vier medailles bij wereldkampioenschappen behaald en één bij de [[Olympische Winterspelen|Olympische Spelen]]. Daarmee is ze de succesvolste Finse in het alpineskiën.

== Carrière ==
Poutiainen werd in 1997 wereldkampioene bij de junioren op de [[slalom (ski)|slalom]] en pakte de bronzen medaille op de [[Super G]]. In datzelfde jaar maakte ze ook haar wereldbekerdebuut. Haar eerste podium bij een wereldbekerwedstrijd behaalde ze in het seizoen [[Wereldbeker alpineskiën 2001/2002|2001-2002]]. In het seizoen [[Wereldbeker alpineskiën 2003/2004|2003-2004]] maakte ze haar internationale doorbraak door in Finland haar eerste wereldbekerwedstrijd op de slalom te winnen.

Bij de [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2005|wereldkampioenschappen van 2005]] in [[Santa Caterina di Valfurva|Santa Caterina]] werd ze tweemaal tweede; in de reuzenslalom achter de Zweedse [[Anja Pärson]] en op de slalom achter de Kroatische [[Janica Kostelić]]. In het seizoen [[Wereldbeker alpineskiën 2004/2005|2004-2005]] wist ze in de wereldbeker de titel op de slalom en op de reuzenslalom te pakken.

Het seizoen [[Wereldbeker alpineskiën 2005/2006|2005-2006]] liep niet goed voor de Finse. Dit veranderde echter bij de [[Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2006|Olympische Spelen]]; op de reuzenslalom won ze de zilveren medaille achter [[Julia Mancuso]].

In 2009 nam Poutiainen voor de zevende keer deel aan de [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2009|wereldkampioenschappen]] en won de bronzen medaille op de reuzenslalom en op de slalom. In de wereldbeker heeft ze 44 maal op het podium gestaan waarvan elf keer op de hoogste trede.

Op 11 maart 2014 kondigde Poutiainen haar afscheid aan.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20170409054327/http://www.fis-ski.com/alpine-skiing/news-multimedia/news/article=poutiainen-retire-end-season.html Poutiainen to retire at end of season]</ref>

== Resultaten ==
{{BeginKolommen}}

=== Wereldkampioenschappen ===
{| class="wikitable"
! Jaar
! Plaats
! Resultaten
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 1997|1997]]
| [[Sestriere]]
| '''17e''' Slalom
'''DNF''' Reuzenslalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 1999|1999]]
| [[Beaver Creek (Colorado)|Beaver Creek]]
| '''14e''' Reuzenslalom
'''24e''' Slalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2001|2001]]
| [[Sankt Anton am Arlberg|Sankt Anton]]
| '''13e''' Reuzenslalom
'''DNF''' Slalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2003|2003]]
| [[Sankt Moritz]]
| '''10e''' Slalom
'''23e''' Reuzenslalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2005|2005]]
| [[Bormio]]
| {{zilver}} Slalom
{{zilver}} Reuzenslalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2007|2007]]
| [[Åre (plaats)|Åre]]
| '''14e''' Reuzenslalom
'''14e''' Slalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2009|2009]]
| [[Val-d'Isère]]
| {{brons}} Slalom
{{brons}} Reuzenslalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2011|2011]]
| [[Garmisch-Partenkirchen (stad)|Garmisch-P.]]
| '''6e''' Slalom
'''13e''' Reuzenslalom
|-
| [[Wereldkampioenschappen alpineskiën 2013|2013]]
| [[Schladming]]
|  '''4e''' Slalom
'''15e''' Reuzenslalom
|}
{{NieuweKolom}}

=== Olympische Spelen ===
{| class="wikitable"
! Jaar
! Plaats
! Resultaten
|-
| [[Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 1998|1998]]
| [[Nagano (stad)|Nagano]]
| '''18e''' Slalom
'''26e''' Reuzenslalom
|-
| [[Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2002|2002]]
| [[Salt Lake City]]
| '''11e''' Reuzenslalom
'''DNF''' Slalom
|-
| [[Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2006|2006]]
| [[Sestriere]]
| {{zilver}} Reuzenslalom
'''6e''' Slalom
|-
| [[Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2010|2010]]
| [[Vancouver]]
| '''6e''' Slalom
'''13e''' Reuzenslalom
|-
| [[Alpineskiën op de Olympische Winterspelen 2014|2014]]
| [[Vancouver]]
| '''12e''' Slalom
'''14e''' Reuzenslalom
|}
{{EindeKolommen}}

=== Wereldbeker ===
{{BeginKolommen}}

==== Eindklasseringen ====
{| class="wikitable"
! Seizoen
! Algm
! [[Slalom (ski)|SL]]
! [[Reuzenslalom|RS]]
! [[Super G|SG]]
! [[Alpine combinatie|SC]]
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 1997/1998|1997/1998]] || 73e  || 50e || 28e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 1998/1999|1998/1999]] || 95e  || - || 41e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2000/2001|2000/2001]] || 20e || 12e || 12e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2001/2002|2001/2002]] || 12e  || 7e || 10e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2002/2003|2002/2003]] || 11e || {{brons}} || 14e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2003/2004|2003/2004]] || 9e  || 4e || 5e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2004/2005|2004/2005]] || 5e || {{goud}} || {{goud}} || 48e || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2005/2006|2005/2006]] || 12e || 5e || 8e || - || 26e
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2006/2007|2006/2007]] || 7e || 6e || {{zilver}} || - || 22e
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2007/2008|2007/2008]] || 8e  || 4e || 4e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2008/2009|2008/2009]] || 5e  || 4e || {{goud}} || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2009/2010|2009/2010]] || 11e  || 9e || 5e || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2010/2011|2010/2011]] || 7e  || {{zilver}}  || {{brons}}  || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2011/2012|2011/2012]] || 13e  || 6e  || 13e  || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2012/2013|2012/2013]] || 13e  || 5e  || 22e  || - || -
|-
| [[wereldbeker alpineskiën 2013/2014|2013/2014]] || 54e  || 26e  || 23e  || - || -
|}
{{NieuweKolom}}

==== Wereldbekerzeges ====
{| class="wikitable"
! Datum !! Plaats !! Onderdeel
|-
| [[28 februari]] [[2004]] || {{FI-VLAG}} [[Levi (stad)|Levi]] || Slalom
|-
| [[26 november]] [[2004]] || {{US-VLAG}} [[Aspen (plaats)|Aspen]] ||Reuzenslalom
|-
| [[28 november]] [[2004]] || {{US-VLAG}} [[Aspen (plaats)|Aspen]] ||Slalom
|-
| [[12 december]] [[2004]] || {{AT-VLAG}} [[Altenmarkt im Pongau|Altenmarkt]] ||Slalom
|-
| [[20 januari]] [[2005]] || {{HR-VLAG}} [[Zagreb]] ||Slalom
|-
| [[10 maart]] [[2007]] || {{DE-VLAG}} [[Zwiesel (gemeente)|Zwiesel]] ||Reuzenslalom
|-
| [[15 februari]] [[2008]] || {{HR-VLAG}} [[Zagreb]] ||Slalom
|-
| [[13 december]] [[2008]] || {{ES-VLAG}} [[La Molina]] ||Reuzenslalom
|-
| [[24 oktober]] [[2009]] || {{AT-VLAG}} [[Sölden (Oostenrijk)|Sölden]] ||Reuzenslalom
|-
| [[24 januari]] [[2010]] || {{IT-VLAG}} [[Cortina d'Ampezzo]] ||Reuzenslalom
|-
| [[11 januari]] [[2011]] || {{AT-VLAG}} [[Flachau]] ||Slalom
|}
{{EindeKolommen}}

== Externe links ==
* {{fi}}{{en}} [https://web.archive.org/web/20050830024944/http://www.tanjapoutiainen.com/fi/etusivu/ Officiële website]
* {{Link FIS|sector=AL|id=48830}}
* {{Link SRO-profiel|id=po/tanja-poutiainen-1}}
* {{en}} [http://www.ski-db.com/db/profiles/tanja_poutiainen_fin_wptnta.php Profiel op Ski-Db.com]

{{DEFAULTSORT:Poutiainen, Tanja}}
[[Categorie:Fins alpineskiër]]
[[Categorie:Fins olympisch deelnemer]]

title: Tanja Poutiainen

Volledige naam: Tanja Poutiainen

Geboortedatum: 6 april 1980

Geboorteplaats: Rovaniemi, Finland

Nationaliteit: Finland

Gewicht: 67 kg

title: Sportieve informatie

Portaal: Sport


text:
# Vacation Gone Awry
Vacation Gone Awry is een computerspel dat werd uitgegeven door Milbus. Het spel kwam in 2002 voor de platforms Linux, DOS en Microsoft Windows. Het spel is volledig tekst gebaseerd. De speler speelt een Australiër die op ski vakantie is in Duitsland. Als hij de volgende morgen wakker wordt is zijn familie verdwenen. Het doel van het spel is uit te zoeken wat er met hen gebeurd is.

## Platforms
| Platform    | Jaar |
| ----------- | ---- |
| DOS         | 2002 |
| Linux       | 2002 |
| Windows     | 2002 |
| Windows 3.x | 2002 |

title: Vacation Gone Awry

wikitext:
{{Infobox computerspel
| naam             = Vacation Gone Awry
| afbeelding       =
| onderschrift     =
| ontwikkelaar     =
| uitgever         = [[Milbus]]
| ontwerper        =
| muziek           =
| spelserie        =
| uitgebracht      = 30 januari 2002
| genre            = [[Avonturenspel]]
| modes            =
| engine           =
| versie           =
| betaversie       =
| licentie         =
| rating           =
| platform         = DOS, Linux, Windows, Windows 3.x
| media            =
| systeemvereisten =
| voorloper        =
| uitbreiding      =
| verzamelpakket   =
| vervolg          =
| website          =
| portaal          =
}}

'''Vacation Gone Awry''' is een [[computerspel]] dat werd uitgegeven door [[Milbus]]. Het spel kwam in 2002 voor de platforms [[Linux]], [[DOS (besturingssysteem)|DOS]] en [[Microsoft Windows]]. Het spel is volledig tekst gebaseerd. De speler speelt een Australiër die op ski vakantie is in Duitsland. Als hij de volgende morgen wakker wordt is zijn familie verdwenen. Het doel van het spel is uit te zoeken wat er met hen gebeurd is.

== Platforms ==
{| class="wikitable"
! Platform
! Jaar
|-
|DOS || 2002
|-
|Linux || 2002
|-
|Windows || 2002
|-
|Windows 3.x || 2002
|}

{{appendix|2=
* {{Link MobyGames|id=vacation-gone-awry}}
}}

{{beginnetje|computerspellen|2011|07|03}}

[[Categorie:Computerspel uit 2002]]
[[Categorie:Avonturenspel]]
[[Categorie:DOS-spel]]
[[Categorie:Linux-spel]]
[[Categorie:Windows-spel]]

title: Vacation Gone Awry

Uitgever: Milbus

Uitgebracht: 30 januari 2002

Genre: Avonturenspel

Platform: DOS, Linux, Windows, Windows 3.x

Portaal: Computerspellen


text:
# Instituto Politécnico do Porto
Het publieke Instituto Politécnico do Porto (IPP) is een hogeschool in de Portugese stad Porto die in 1985 is ontstaan door de samenvoeging van een aantal bestaande scholen, waarvan de oudste al in 1852 was opgericht. Van de zeven onderdelen zijn er vier gevestigd buiten de stad Porto.

## Instituto Superior de Engenharia do Porto
Het Instituto Superior de Engenharia do Porto (ISEP) is een van de oudste technische scholen in Portugal. Het is opgericht in 1852 als de Escola Industrial do Porto, sinds 1864 het Instituto Industrial do Porto. Sinds 1975 heet het Instituto Superior de Engenharia do Porto en in 1985 werd het instituut deel van het nieuw ingestelde Instituto Politécnico do Porto. Het instituut is gevestigd op Pólo II en heeft ongeveer 7500 studenten en 400 docenten. Er zijn de volgende onderwijsafdelingen:
- DEC: Departamento de Engenharia Civil (Afdeling Civiele Techniek)
- DEE: Departamento de Engenharia Electrotécnica (Afdeling Elektrotechniek)
- DEG: Departamento de Engenharia Geotécnica (Afdeling Grondtechniek)
- DEQ: Departamento de Engenharia Química (Afdeling Chemische Techniek)
- DEM: Departamento de Engenharia Mecânica (Afdeling Mechanische Techniek)
- DEI: Departamento de Engenharia Informática (Afdeling Computer Techniek)
- DFI: Departamento de Física (Afdeling Natuurkunde)
- DMA: Departamento de Matemática (Afdeling Wiskunde)
- DOG: Departamento de Organização e Gestão (Afdeling Organisatie en Beheer)

Daarnaast zijn er eenheden voor Onderzoek en Ontwikkeling en voor dienstverlening aan bedrijven.

## Escola Superior de Música, Artes e Espectáculo (Hogeschool voor Muziek, Kunsten en Theater)
De Escola Superior de Música, Artes e Espectáculo (ESMAE) is opgericht in 1985 als opvolger van de bestaande muziekschool. Er zijn afdelingen voor muziek, theater en beeldkunst (fotografie, film, audiovisuele kunst en multimedia). De school beschikt over een eigen theater en concertcafé waar geregeld uitvoeringen worden gegeven. De school heeft ook een eigen symfonie orkest, saxofoon orkest, jazz orkest, orkest voor oude muziek en diverse groepen voor kamermuziek. De school heeft ruim 700 studenten en 100 docenten.

## Overige onderdelen van het Instituto Politécnico do Porto
- Instituto Superior de Contabilidade e Administração do Porto (ISCAP) (Hoger Instituut voor Instituut voor Boekhouding en Administratie van Porto). Dit onderdeel is gevestigd in São Mamede de Infesta in de buurgemeente Matosinhos. Het heeft ongeveer 6000 studenten en er zijn ongeveer 400 docenten aan verbonden.[4]
- Escola Superior de Educação do Porto (ESE) (Hogeschool voor Onderwijs van Porto). Deze is gevestigd op Pólo II.[5]
- Escola Superior de Estudos Industriais e de Gestão (ESEIG) (Hogeschool voor de Industrie en Bedrijfskunde). Dit onderdeel is gevestigd op de grens van de gemeentes Póvoa de Varzim en Vila do Conde ten noorden van Porto. Deze school heeft ongeveer 1400 studenten.[6]
- Escola Superior de Tecnologia e Gestão de Felgueiras (ESTGF) (Hogeschool voor Technologie en Bedrijfskunde van Felgueiras). Dit onderdeel is gevestigd in Felgueiras ten oosten van Porto.[7]
- Escola Superior de Tecnologia da Saúde do Porto (ESTSP) (Hogeschool voor Technieken voor de Gezondheid van Porto). Deze school geeft opleidingen voor diagnostische en therapeutische technieken en is gevestigd in Vila Nova de Gaia.[8]

title: Instituto Politécnico do Porto

wikitext:
Het publieke '''Instituto Politécnico do Porto''' (IPP) is een hogeschool in de [[Portugal|Portugese]] stad [[Porto (stad)|Porto]] die in 1985 is ontstaan door de samenvoeging van een aantal bestaande scholen, waarvan de oudste al in 1852 was opgericht. Van de zeven onderdelen zijn er vier gevestigd buiten de stad Porto.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Instituto Politécnico do Porto|Instituto Politécnico do Porto]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>

== Instituto Superior de Engenharia do Porto ==
Het ''Instituto Superior de Engenharia do Porto (ISEP)'' is een van de oudste technische scholen in Portugal. Het is opgericht in 1852 als de ''Escola Industrial do Porto'', sinds 1864 het ''Instituto Industrial do Porto''. Sinds 1975 heet het ''Instituto Superior de Engenharia do Porto'' en in 1985 werd het instituut deel van het nieuw ingestelde ''Instituto Politécnico do Porto''. Het instituut is gevestigd op Pólo II en heeft ongeveer 7500 studenten en 400 docenten. Er zijn de volgende onderwijsafdelingen:
* DEC: Departamento de Engenharia Civil (Afdeling [[Civiele techniek|Civiele Techniek]])
* DEE: Departamento de Engenharia Electrotécnica (Afdeling Elektrotechniek)
* DEG: Departamento de Engenharia Geotécnica (Afdeling Grondtechniek)
* DEQ: Departamento de Engenharia Química (Afdeling Chemische Techniek)
* DEM: Departamento de Engenharia Mecânica (Afdeling Mechanische Techniek)
* DEI: Departamento de Engenharia Informática (Afdeling Computer Techniek)
* DFI: Departamento de Física (Afdeling Natuurkunde)
* DMA: Departamento de Matemática (Afdeling Wiskunde)
* DOG: Departamento de Organização e Gestão (Afdeling Organisatie en Beheer)
Daarnaast zijn er eenheden voor Onderzoek en Ontwikkeling en voor dienstverlening aan bedrijven.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Instituto Superior de Engenharia do Porto|Instituto Superior de Engenharia do Porto]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>

== Escola Superior de Música, Artes e Espectáculo (Hogeschool voor Muziek, Kunsten en Theater) ==
De ''Escola Superior de Música, Artes e Espectáculo (ESMAE)'' is opgericht in 1985 als opvolger van de bestaande muziekschool. Er zijn afdelingen voor muziek, theater en beeldkunst (fotografie, film, audiovisuele kunst en multimedia). De school beschikt over een eigen theater en concertcafé waar geregeld uitvoeringen worden gegeven. De school heeft ook een eigen symfonie orkest, saxofoon orkest, jazz orkest, orkest voor oude muziek en diverse groepen voor [[kamermuziek]]. De school heeft ruim 700 studenten en 100 docenten.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Escola Superior de Música, Artes e Espectáculo|Escola Superior de Música, Artes e Espectáculo]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>

== Overige onderdelen van het Instituto Politécnico do Porto ==
* ''Instituto Superior de Contabilidade e Administração do Porto (ISCAP)'' (Hoger Instituut voor Instituut voor Boekhouding en Administratie van Porto). Dit onderdeel is gevestigd in [[São Mamede de Infesta]] in de buurgemeente [[Matosinhos]]. Het heeft ongeveer 6000 studenten en er zijn ongeveer 400 docenten aan verbonden.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Instituto Superior de Contabilidade e Administração do Porto|Instituto Superior de Contabilidade e Administração do Porto]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>
* ''Escola Superior de Educação do Porto (ESE)'' (Hogeschool voor Onderwijs van Porto). Deze is gevestigd op ''Pólo II''.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Escola Superior de Educação do Porto|Escola Superior de Educação do Porto]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>
* ''Escola Superior de Estudos Industriais e de Gestão (ESEIG)'' (Hogeschool voor de Industrie en Bedrijfskunde). Dit onderdeel is gevestigd op de grens van de gemeentes [[Póvoa de Varzim]] en [[Vila do Conde]] ten noorden van Porto. Deze school heeft ongeveer 1400 studenten.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Escola Superior de Estudos Industriais e de Gestão|Escola Superior de Estudos Industriais e de Gestão]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>
* ''Escola Superior de Tecnologia e Gestão de Felgueiras (ESTGF)'' (Hogeschool voor Technologie en Bedrijfskunde van Felgueiras). Dit onderdeel is gevestigd in [[Felgueiras (Porto)|Felgueiras]] ten oosten van Porto.<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Escola Superior de Tecnologia e Gestão de Felgueiras|Escola Superior de Tecnologia e Gestão de Felgueiras]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>
* ''Escola Superior de Tecnologia da Saúde do Porto (ESTSP)'' (Hogeschool voor Technieken voor de Gezondheid van Porto). Deze school geeft opleidingen voor diagnostische en therapeutische technieken en is gevestigd in [[Vila Nova de Gaia]].<ref>Portugese Wikipedia [[:pt:Escola Superior de Tecnologia da Saúde do Porto|Escola Superior de Tecnologia da Saúde do Porto]] geraadpleegd op 8 januari 2016</ref>

{{appendix}}

[[categorie:Hogeschool in Portugal]]


text:
# Matsukata Masayoshi
Matsukata Masayoshi (Japans: 松方 正義, Matsukata Masayoshi) (Kagoshima, 23 maart 1835 - Tokio, 2 juli 1924) was een Japans politicus. Matsukata Masayoshi was de vierde premier van Japan. Tussen 1881–1891 was hij Minister van Economie. Hij kwam uit een "Goshi"-familie. Matsukata Masayoshi was ook een "Genro" (元老,Genrō).

## Biografie

### Van goshi tot samoerai
De grootvader van Matsukata Masayoshi heette Matsuda Masaki. De Matsuda-familie was een zogenaamde goshi-familie (een samoerai die landbouwer is). Hij was een gerespecteerd handelaar die goed verdiende. Om zijn kinderen een goede opvoeding te laten genieten moest men afkomstig zijn van een samoeraifamilie. Hij leerde toevallig dat Shichiemon Matsukata, die een klant was van Matsuda Masaki, familie was van hem dat 29 generaties oud was. Shichiemon Matsukata, die geen kinderen had, besloot de familie Matsuda te adopteren.
Zo werd de goshi-familie Matsuda nu de volwaardig samoerai Matsukata en gingen ze in Kagoshima wonen.

### De jeugd van een samoerai
Op 23 maart 1835 werd Kinjiro Matsukata geboren in Kagoshima, de hoofdstad van de provincie Satsuma. Later veranderde hij zijn naam in Masayoshi.
Op hun zesde, werden alle samoeraijongens naar de goju gestuurd, waar ze leerden hoe een volwaardige samoerai te zijn. Op zijn dertiende stierven zijn ouders met als gevolg dat hij door geldgebrek niet alle lessen meer kon volgen. Hij besloot dus om de lessen kendo te laten vallen en ze in het geheim te volgen via een venster. Tijdens de les kendo werd hij opgemerkt door een paar medestudenten en er ontstond een hevige discussie. Om dit op te lossen werd beslist om een gevecht te laten plaatsvinden tussen Matsukata Masayoshi en de meest ervaren student. Matsukata Masayoshi won dit gevecht vrij gemakkelijk en de meester was zo onder de indruk dat hij besloot om Matsukata Masayoshi onder zijn bescherming te nemen en hem gratis de lessen laten volgen.
Een jaar later werd hij aanvaard in de Zoshikan, de officiële samoeraischool van Satsuma.
Later werd hij bevriend met Okubo Toshimichi en Saigo Takamori van de provincie Kajiya.
Dankzij Saigo Takamori leerde hij de daimyo Nariakira kennen. De daimyo raakte onder de indruk van Matsukata Masayoshi en hij werd aangenomen in zijn kleine elitegroep.

### Satsuma-officier
In 1854 tekende Japan een overeenkomst met de Verenigde Staten. I Japan was niet iedereen akkoord met deze overeenkomst en ontstond er een conflict tussen de aanhangers van Tokugawa en de anti-Tokugawa, geleid door Nariakira. I 1858 stierf Nariakira aan een hartaanval en hij werd vervangen door zijn halfbroer Hisamitsu. Hisamitsu had een veiligere aanpak dan Nariakira.
In 1861 trouwde Matsukata Masayoshi met Masako. Een jaar later werd Matsukata Masayoshi de officiële courier van de daimyo Hisamitsu. Hisamitsu was zo tevreden over zijn diensten dat hij Okubo Toshimichi en Matsukata Masayoshi "Kinjuban" (persoonlijke escorte) maakte van hen. Datzelfde jaar werd zijn eerste kind geboren, Iwao.
In 1863 was er het Richardson-incident. Drie lijfwachten van Hisamitsu vielen Richardson aan, die later aan zijn verwondingen overleed. Groot-Brittannië wou verontschuldigingen en een schadevergoeding, die Satsuma weigerde te geven. Een paar maanden later viel de Britse vloot Kagoshima aan en richtte veel schade aan. Satsuma had zijn lesje wel geleerd en Okubo Toshimichi werd in het geheim gestuurd om toch de schadevergoeding te betalen. Na die zware slag werd Matsukata Masayoshi "Okanando" benoemd, een van de hoogste posities die een samoerai kon krijgen. In 1866 besefte Satsuma hun onmacht en er ontstond een geheim akkoord met de Britten. Ditzelfde jaar richtte Satsuma ook hun eigen vloot op. In 1867 kocht Satsuma een modern schip dankzij hun akkoord met Groot-Brittannië. In 1868 was er een zeeveldslag tussen Tokugawa en de Anti-Tokugawa, geleid door Satsuma. Dankij hun moderne schip won Satsuma gemakkelijk. Datzelfde jaar viel ook de Tokugawa-regering.

### Staatsofficier
De nieuwe regering bestond vooral uit overwinnende Daimyo's. Okubo en Saigo werden "Sangi". In 1868 werd de naam Daimyo veranderd in gouverneur. Matsukata Masayoshi werd gouverneur van Hita, gelegen in het noordoosten van Kyushu. Matsukata Masayoshi veranderde alles. Hij won het vertrouwen van het volk, stimuleerde de industrie, schafte het klassesysteem af en nog veel meer.
Tegelijkertijd bleef Japan zich moderniseren, de post werd opgericht, spoorlijnen voor treinen werden aangelegd en veel meer. In 1871 werkte Matsukata Masayoshi voor het belastingssysteem, eerst als assistent, twee jaar later werd hij de grote verantwoordelijke van belastingssysteem. In 1873 werd het belastingssysteem hervormd. Dit hield in dat:
- Om de belastingen te betalen met geld en niet meer met rijst.
- Het belastingpercentage was 3% op het bezit en die moest betaald worden.

Een paar dagen later werd ook het klassesysteem afgeschaft. Twee jaar later werd het nieuw belastingssysteem in werking gebracht. In 1877 ontstond er een opstand, de Seinan-no-eki. 80.000 samurais onder de leiding van Saigo vielen Tokyo binnen. Na 7 maanden was de opstand gedaan, met als resultaat de dood van Saigo en het einde van de samurai.
Tussen 1877 en 1880 werden er 193 banken gesticht in Japan op aanvraag van Matsukata Masayoshi. In 1878 ging Matsukata Masayoshi naar Frankrijk waar hij van de Franse minister van economie Léon Say alle geheimen van de economie leerde. Op advies van Léon Say heeft Matsukata Masayoshi de banksystemen in Europa bestudeerd en hij heeft vooral het Belgische banksysteem grondig bestudeerd. Terwijl Matsukata Masayoshi in Parijs was werd Okubo vermoord. Eind jaren 70 kreeg Japan meer en meer financiële problemen en de minister van Economie van toen Okuma werd ontslagen. In 1881 werd Matsukata Masayoshi de nieuwe minister van Economie.

### Minister van Economie
Op 21 oktober 1881 werd Matsukta Masayoshi de nieuwe minister van Economie van Japan. De jaren dat Matsukata Masayoshi minister van economie was werd "Matsukata zaisei" genoemd. In deze moeilijke periode had Matsukata Masayoshi als topprioriteit het exporteren van goederen. In 1882 was er de hervorming van het banksysteem en in de maand oktober werd de "bank van Japan" opgericht. Het Belgische model werd als voorbeeld genomen. In 1885 kwam Japan uit de financiële problemen en dat dankzij de exportatie. De Japanse economie was nu in volle economische groei. Daarna ontstonden er problemen met de regering. Het volk vond dat de regering meer op het buitenland gefocust was dan op het binnenlands vlak. In 1889 werd de minister van onderwijs, Mori vermoord. In 1890 moest er een nieuw eerste minister worden beslist. Het was de beurt aan Satsuma om een eerste minister aan te duiden. Op 6 mei 1891 werd Matsukata Masayoshi als vierde eerste minister van Japan verkozen.

### Staatshoofd
Vijf dagen nadat Matsukata Masayoshi werd verkozen als eerste minister, was er een moordpoging in Kyoto op de prins van Rusland Nicholas. Maar de moordpoging mislukte en een internationaal conflict werd vermeden. Op 28 oktober was er een grote aardbeving in de streek van Gifu. In totaal kwamen er 25.248 mensen om het leven gekomen. Maar Matsukata Masayoshi was geen Ito en had geen ervaring op dit gebied, hij kreeg veel kritiek over zijn manier van regeren en zijn manier van reageren bij rampen. De Matsukata regering werd ontbonden. Op 15 februari 1892 werden er nieuwe verkiezingen plaatsgehouden, die verkiezingen waren de meest corrupte verkiezingen ooit in de hele Japanse geschiedenis. Na veel schandalen werd uiteindelijk Ito herkozen op 8 augustus 1892. Matsukata Masayoshi heeft daarna twee jaar rustig geleefd, tot hij werd teruggeroepen in Tokyo door het conflict tussen China en Japan.
Op 1 augustus 1894 verklaarde Japan de oorlog aan China. Maar financieel had Japan tekort aan middelen voor een oorlog. Daarom vroeg de minister van Economie de hulp aan Matsukata Masayoshi, die onmiddellijk aan het werk ging en leningen kreeg van Engeland, Duitsland en Frankrijk. In maart 1895 gaf China zich over en Japan won zijn eerste belangrijke oorlog, maar won vooral respect vanuit het Westen. Op 18 september 1896 werd Matsukata Masayoshi voor een tweede herkozen als eerste minister. Maar dit was voor korte tijd want door interne problemen met Okuma, gaf Matsukata Masayoshi zijn ontslag op op 28 december 1897.
Op 8 november 1898 werd Yamagata de nieuwe eerste minister van Japan en die koos Matsukata Masayoshi als minister van Economie. In 1900 werd het Yamagata-kabinet ontslagen en dit betekende het einde van de politieke carrière van Matsukata Masayoshi. In 1901 werd Matsukata Masayoshi als "Genro" (oude staatsman) gekozen. Daarna reisde Matsukata Masayoshi door Europa gedurende 5 jaar. In 1922 werd Matsukata Masayoshi prins benoemd. Hij stierf op 2 juli 1924.

title: Matsukata Masayoshi

wikitext:
{{Infobox ambtsbekleder
| afbeelding = 4 MatsukataM.jpg
| naam = Matsukata Masayoshi
| opvolging = [[Lijst van premiers van Japan|4e premier van Japan]]
| start_periode = [[6 mei]] [[1891]]
| eind_periode = [[8 augustus]] [[1892]]
| voorganger = [[Yamagata Aritomo]]
| opvolger = [[Ito Hirobumi]]
| opvolging2 =

| start_periode2 = [[18 september]] [[1896]]
| eind_periode2 = [[12 januari]] [[1898]]
| voorganger2 = [[Ito Hirobumi]]
| opvolger2 = [[Ito Hirobumi]]
| geboren = [[23 maart]] [[1835]]
| geboren_in = [[Kagoshima (stad)|Kagoshima]]
| gestorven = [[2 juli]] [[1924]]
| gestorven_in = [[Tokio]]
| partij = geen
| extra portaal = Japan
}}
'''Matsukata Masayoshi''' ([[Japans]]: 松方 正義, ''Matsukata Masayoshi'') ([[Kagoshima (stad)|Kagoshima]], [[23 maart]] [[1835]] - [[Tokio]], [[2 juli]] [[1924]]) was een [[Japan]]s [[politicus]]. Matsukata Masayoshi was de vierde [[premier van Japan]]. Tussen 1881–1891 was hij Minister van Economie. Hij kwam uit een "[[Goshi]]"-familie. Matsukata Masayoshi was ook een "[[Genro]]" (元老,''Genrō'').

==Biografie==
=== Van goshi tot samoerai ===
De grootvader van Matsukata Masayoshi heette Matsuda Masaki. De Matsuda-familie was een zogenaamde ''goshi''-familie (een [[samoerai]] die landbouwer is). Hij was een gerespecteerd handelaar die goed verdiende. Om zijn kinderen een goede opvoeding te laten genieten moest men afkomstig zijn van een samoeraifamilie. Hij leerde toevallig dat Shichiemon Matsukata, die een klant was van Matsuda Masaki, familie was van hem dat 29 generaties oud was. Shichiemon Matsukata, die geen kinderen had, besloot de familie Matsuda te adopteren.
Zo werd de goshi-familie Matsuda nu de volwaardig samoerai Matsukata en gingen ze in Kagoshima wonen.

=== De jeugd van een samoerai ===
Op 23 maart 1835 werd Kinjiro Matsukata geboren in [[Kagoshima (stad)|Kagoshima]], de hoofdstad van de [[Satsuma (provincie)|provincie Satsuma]]. Later veranderde hij zijn naam in Masayoshi.
Op hun zesde, werden alle samoeraijongens naar de ''goju'' gestuurd, waar ze leerden hoe een volwaardige samoerai te zijn. Op zijn dertiende stierven zijn ouders met als gevolg dat hij door geldgebrek niet alle lessen meer kon volgen. Hij besloot dus om de lessen [[kendo]] te laten vallen en ze in het geheim te volgen via een venster. Tijdens de les [[kendo]] werd hij opgemerkt door een paar medestudenten en er ontstond een hevige discussie. Om dit op te lossen werd beslist om een gevecht te laten plaatsvinden tussen Matsukata Masayoshi en de meest ervaren student. Matsukata Masayoshi won dit gevecht vrij gemakkelijk en de meester was zo onder de indruk dat hij besloot om Matsukata Masayoshi onder zijn bescherming te nemen en hem gratis de lessen laten volgen.
Een jaar later werd hij aanvaard in de Zoshikan, de officiële samoeraischool van Satsuma.
Later werd hij bevriend met Okubo Toshimichi en Saigo Takamori van de provincie [[Kajiya]].
Dankzij Saigo Takamori leerde hij de [[daimyo]] Nariakira kennen. De daimyo raakte onder de indruk van Matsukata Masayoshi en hij werd aangenomen in zijn kleine elitegroep.

=== Satsuma-officier ===
In 1854 tekende [[Japan]] een overeenkomst met de [[Verenigde Staten]]. I Japan was niet iedereen akkoord met deze overeenkomst en ontstond er een conflict tussen de aanhangers van Tokugawa en de anti-Tokugawa, geleid door Nariakira. I 1858 stierf Nariakira aan een hartaanval en hij werd vervangen door zijn halfbroer Hisamitsu. Hisamitsu had een veiligere aanpak dan Nariakira.

In [[1861]] trouwde Matsukata Masayoshi met Masako. Een jaar later werd Matsukata Masayoshi de officiële courier van de daimyo Hisamitsu. Hisamitsu was zo tevreden over zijn diensten dat hij Okubo Toshimichi en Matsukata Masayoshi "Kinjuban" (persoonlijke escorte) maakte van hen. Datzelfde jaar werd zijn eerste kind geboren, Iwao.

In [[1863]] was er het [[Richardson-incident]]. Drie lijfwachten van Hisamitsu vielen Richardson aan, die later aan zijn verwondingen overleed. [[Verenigd Koninkrijk|Groot-Brittannië]] wou verontschuldigingen en een schadevergoeding, die Satsuma weigerde te geven. Een paar maanden later viel de Britse [[vloot]] Kagoshima aan en richtte veel schade aan. Satsuma had zijn lesje wel geleerd en Okubo Toshimichi werd in het geheim gestuurd om toch de schadevergoeding te betalen. Na die zware slag werd Matsukata Masayoshi "Okanando" benoemd, een van de hoogste posities die een samoerai kon krijgen. In [[1866]] besefte Satsuma hun onmacht en er ontstond een geheim akkoord met de Britten. Ditzelfde jaar richtte Satsuma ook hun eigen vloot op. In [[1867]] kocht Satsuma een modern schip dankzij hun akkoord met Groot-Brittannië. In [[1868]] was er een zeeveldslag tussen Tokugawa en de Anti-Tokugawa, geleid door Satsuma. Dankij hun moderne schip won Satsuma gemakkelijk. Datzelfde jaar viel ook de Tokugawa-regering.

=== Staatsofficier ===
De nieuwe regering bestond vooral uit overwinnende Daimyo's. Okubo en Saigo werden "Sangi". In [[1868]] werd de naam Daimyo veranderd in gouverneur. Matsukata Masayoshi werd gouverneur van [[Hita (Oita)|Hita]], gelegen in het noordoosten van [[Kyushu]]. Matsukata Masayoshi veranderde alles. Hij won het vertrouwen van het volk, stimuleerde de industrie, schafte het klassesysteem af en nog veel meer.

Tegelijkertijd bleef Japan zich moderniseren, de post werd opgericht, spoorlijnen voor treinen werden aangelegd en veel meer. In [[1871]] werkte Matsukata Masayoshi voor het belastingssysteem, eerst als assistent, twee jaar later werd hij de grote verantwoordelijke van [[Belasting (fiscaal)|belasting]]ssysteem. In [[1873]] werd het belastingssysteem hervormd. Dit hield in dat:
*Om de belastingen te betalen met geld en niet meer met rijst.
*Het belastingpercentage was 3% op het bezit en die moest betaald worden.

Een paar dagen later werd ook het klassesysteem afgeschaft. Twee jaar later werd het nieuw belastingssysteem in werking gebracht. In [[1877]] ontstond er een opstand, de Seinan-no-eki. 80.000 samurais onder de leiding van Saigo vielen Tokyo binnen. Na 7 maanden was de opstand gedaan, met als resultaat de dood van Saigo en het einde van de samurai.
Tussen [[1877]] en [[1880]] werden er 193 banken gesticht in Japan op aanvraag van Matsukata Masayoshi. In [[1878]] ging Matsukata Masayoshi naar [[Frankrijk]] waar hij van de Franse minister van economie Léon Say alle geheimen van de economie leerde. Op advies van Léon Say heeft Matsukata Masayoshi de banksystemen in Europa bestudeerd en hij heeft vooral het [[België|Belgische]] banksysteem grondig bestudeerd. Terwijl Matsukata Masayoshi in [[Parijs]] was werd Okubo vermoord. Eind jaren 70 kreeg Japan meer en meer financiële problemen en de minister van Economie van toen Okuma werd ontslagen. In [[1881]] werd Matsukata Masayoshi de nieuwe minister van Economie.

=== Minister van Economie===
Op 21 oktober 1881 werd Matsukta Masayoshi de nieuwe minister van Economie van Japan. De jaren dat Matsukata Masayoshi minister van economie was werd "Matsukata zaisei" genoemd. In deze moeilijke periode had Matsukata Masayoshi als topprioriteit het exporteren van goederen. In [[1882]] was er de hervorming van het banksysteem en in de maand oktober werd de "bank van Japan" opgericht. Het Belgische model werd als voorbeeld genomen. In 1885 kwam Japan uit de financiële problemen en dat dankzij de exportatie. De Japanse economie was nu in volle economische groei. Daarna ontstonden er problemen met de regering. Het volk vond dat de regering meer op het buitenland gefocust was dan op het binnenlands vlak. In [[1889]] werd de minister van onderwijs, Mori vermoord. In [[1890]] moest er een nieuw eerste minister worden beslist. Het was de beurt aan Satsuma om een eerste minister aan te duiden. Op 6 mei [[1891]] werd Matsukata Masayoshi als vierde eerste minister van Japan verkozen.

=== Staatshoofd ===
Vijf dagen nadat Matsukata Masayoshi werd verkozen als eerste minister, was er een moordpoging in Kyoto op de prins van [[Rusland]] Nicholas. Maar de moordpoging mislukte en een internationaal conflict werd vermeden. Op 28 oktober was er een grote aardbeving in de streek van Gifu. In totaal kwamen er 25.248 mensen om het leven gekomen. Maar Matsukata Masayoshi was geen Ito en had geen ervaring op dit gebied, hij kreeg veel kritiek over zijn manier van regeren en zijn manier van reageren bij rampen. De Matsukata regering werd ontbonden. Op 15 februari [[1892]] werden er nieuwe verkiezingen plaatsgehouden, die verkiezingen waren de meest corrupte verkiezingen ooit in de hele Japanse geschiedenis. Na veel schandalen werd uiteindelijk Ito herkozen op 8 augustus 1892. Matsukata Masayoshi heeft daarna twee jaar rustig geleefd, tot hij werd teruggeroepen in Tokyo door het conflict tussen [[Chinese keizerrijk|China]] en Japan.

Op 1 augustus [[1894]] verklaarde Japan de oorlog aan China. Maar financieel had Japan tekort aan middelen voor een oorlog. Daarom vroeg de minister van Economie de hulp aan Matsukata Masayoshi, die onmiddellijk aan het werk ging en leningen kreeg van Engeland, [[Duitsland]] en Frankrijk. In maart [[1895]] gaf China zich over en Japan won zijn eerste belangrijke oorlog, maar won vooral respect vanuit het Westen. Op 18 september [[1896]] werd Matsukata Masayoshi voor een tweede herkozen als eerste minister. Maar dit was voor korte tijd want door interne problemen met Okuma, gaf Matsukata Masayoshi zijn ontslag op op 28 december [[1897]].

Op 8 november [[1898]] werd Yamagata de nieuwe eerste minister van Japan en die koos Matsukata Masayoshi als minister van Economie. In [[1900]] werd het Yamagata-kabinet ontslagen en dit betekende het einde van de politieke carrière van Matsukata Masayoshi. In 1901 werd Matsukata Masayoshi als "Genro" (oude staatsman) gekozen. Daarna reisde Matsukata Masayoshi door Europa gedurende 5 jaar. In 1922 werd Matsukata Masayoshi prins benoemd. Hij stierf op 2 juli 1924.

==Bronnen==
*"Koshaku Matsukata Masayoshi" geschreven door de Matsukata Familie in 1936
*"Samurai and Silk" geschreven door Haru Matsukata in 1986

{{Appendix|2=
* ''De informatie op deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van [http://japanologie.arts.kuleuven.be de Faculteit Letteren aan de KU Leuven].''
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| vorige=[[Yamagata Aritomo]]
| lijst=[[Minister-president van Japan|Minister-president van Japan]]
1891- 1892
| volgende=[[Hirobumi Ito]]
}}
{{OpvolgingCombi
| vorige=[[Hirobumi Ito]]
| lijst=[[Minister-president van Japan|Minister-president van Japan]]
1896- 1898
| volgende=[[Hirobumi Ito]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Navigatie ministers-presidenten Japan}}

{{DEFAULTSORT:Masayoshi}}
[[Categorie:Premier van Japan]]

title: Matsukata Masayoshi

Geboren: 23 maart 1835 · Kagoshima

Overleden: 2 juli 1924 · Tokio

Politieke partij: geen

Handtekening: Handtekening

title: 4e premier van Japan

Einde termijn: 8 augustus 1892

Voorganger: Yamagata Aritomo

Opvolger: Ito Hirobumi


text:
# The Big Heat
The Big Heat is een Amerikaanse film noir uit 1953 onder regie van Fritz Lang.

## Verhaal
Dave Bannion is een nauwgezet, eerlijk rechercheur die verneemt dat een van zijn collega's zelfmoord heeft gepleegd. De vrouw van die collega, Bertha, vertelt hem dat haar man zwaar depressief werd nadat hij vernomen had ongeneeslijk ziek te zijn. De minnares van die agent, een barmeid, genaamd Lucy, heeft echter een ander verhaal te vertellen. Ze beweert dat hij een afscheidsbrief achterliet met gedetailleerde informatie over corruptie in de afdeling waar hij werkte, en dat maffiabaas Mike Lagana daar achter zat. Bertha is van plan om de brief te gebruiken om Lagana chanteren. Wanneer Lucy dood wordt aangetroffen langs een verlaten weg, met op haar lichaam duidelijke tekenen van marteling, beseft Bannion dat haar verhaal waar was, en hij gaat naar maffiabaas Lagana. Hij dreigt ermee Lagana's zaakjes aan het daglicht te brengen, en de crimineel geeft na hun geprek opdracht om Bannion te doden. De autobom die voor Bannion bedoeld was, doodt echter zijn vrouw Katie. Bannion wordt door zijn chef van de zaak afgehaald, maar is er nu van overtuigd dat zijn collega's zullen proberen hun sporen uit te wissen. Bannion onderzoekt de zaak alleen, vastbesloten om wraak te nemen...

## Rolverdeling
| Acteur            | Personage     |
| ----------------- | ------------- |
| Glenn Ford        | Dave Bannion  |
| Gloria Grahame    | Debby Marsh   |
| Jocelyn Brando    | Katie Bannion |
| Alexander Scourby | Mike Lagana   |
| Lee Marvin        | Vince Stone   |
| Jeanette Nolan    | Bertha Duncan |
| Willis Bouchey    | Ted Wilks     |
| Howard Wendell    | Higgins       |
| Peter Whitney     | Tierney       |
| Robert Burton     | Gus Burke     |
| Adam Williams     | Larry Gordon  |
| Howard Wendell    | Higgins       |
| Chris Alcaide     | George Rose   |
| Michael Granger   | Hugo          |
| Dorothy Green     | Lucy Chapman  |
| Carolyn Jones     | Doris         |

title: The Big Heat

wikitext:
{{Infobox film
| titel                      = The Big Heat
Tot het bittere einde
| afbeelding                 = The_Big_Heat_(1953_poster).jpg
| onderschrift               = Filmposter
| alternatieve titel         =
| regie                      = [[Fritz Lang]]
| producer                   = [[Robert Arthur (filmproducent)|Robert Arthur]]
| schrijver                  = [[Sydney Boehm]]
[[William P. McGivern]]
| spelers                    = [[Glenn Ford]]
[[Gloria Grahame]]
[[Jocelyn Brando]]
| muziek                     = [[Henry Vars]]
| montage                    = [[Charles Nelson]]
| cinematografie             = [[Charles Lang]]
| distributeur               = [[Columbia Pictures]]
| première                   = [[14 oktober]] [[1953]]
| genre                      = Film noir
| lengte                     = 89 minuten
| ratio                      =
| taal                       = [[Engels]]
| land                       = {{US}}
| budget                     =
| bezoekers                  =
| opbrengst                  =
| nominaties                 =
| prijzen                    =
| voorloper                  =
| vervolg                    =
| remake                     =
| website            =
| imdb               =
| moviemeter         =
| tmdb               =
| allmovie           =
| kijkwijzer         =
| kijkwijzer_inhoud  =
| extra portaal              = Film noir
| extra portaal2             =
}}
'''The Big Heat''' is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[film noir]] uit [[1953]] onder regie van [[Fritz Lang]].

==Verhaal==
{{Leeswaarschuwing}}
Dave Bannion is een nauwgezet, eerlijk rechercheur die verneemt dat een van zijn collega's zelfmoord heeft gepleegd. De vrouw van die collega, Bertha, vertelt hem dat haar man zwaar [[Depressie (klinisch)|depressief]] werd nadat hij vernomen had ongeneeslijk ziek te zijn. De minnares van die agent, een barmeid, genaamd Lucy, heeft echter een ander verhaal te vertellen. Ze beweert dat hij een afscheidsbrief achterliet met gedetailleerde informatie over [[corruptie]] in de afdeling waar hij werkte, en dat [[maffia]]baas Mike Lagana daar achter zat. Bertha is van plan om de brief te gebruiken om Lagana chanteren. Wanneer Lucy dood wordt aangetroffen langs een verlaten weg, met op haar lichaam duidelijke tekenen van marteling, beseft Bannion dat haar verhaal waar was, en hij gaat naar maffiabaas Lagana. Hij dreigt ermee Lagana's zaakjes aan het daglicht te brengen, en de crimineel geeft na hun geprek opdracht om Bannion te doden. De autobom die voor Bannion bedoeld was, doodt echter zijn vrouw Katie. Bannion wordt door zijn chef van de zaak afgehaald, maar is er nu van overtuigd dat zijn collega's zullen proberen hun sporen uit te wissen. Bannion onderzoekt de zaak alleen, vastbesloten om wraak te nemen...

==Rolverdeling==
{{tabel cast}}
|-
| [[Glenn Ford]] || Dave Bannion
|-
| [[Gloria Grahame]] || Debby Marsh
|-
| [[Jocelyn Brando]] || Katie Bannion
|-
| [[Alexander Scourby]] || Mike Lagana
|-
| [[Lee Marvin]] || Vince Stone
|-
| [[Jeanette Nolan]] || Bertha Duncan
|-
| [[Willis Bouchey]] || Ted Wilks
|-
| [[Howard Wendell]] || Higgins
|-
| [[Peter Whitney]] || Tierney
|-
| [[Robert Burton]] || Gus Burke
|-
| [[Adam Williams]] || Larry Gordon
|-
| [[Howard Wendell]] || Higgins
|-
| [[Chris Alcaide]] || George Rose
|-
| [[Michael Granger]] || Hugo
|-
| [[Dorothy Green]] || Lucy Chapman
|-
| [[Carolyn Jones]] || Doris
|}

== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}

{{Navigatie films Fritz Lang}}
{{DEFAULTSORT:Big Heat, The}}
[[Categorie:Film uit 1953]]
[[Categorie:Amerikaanse film]]
[[Categorie:Misdaadfilm]]
[[Categorie:Film noir]]
[[Categorie:Film van Fritz Lang]]
[[Categorie:Film in het National Film Registry]]

title: The Big Heat · Tot het bittere einde

Regie: Fritz Lang

Producent: Robert Arthur

Scenario: Sydney Boehm · William P. McGivern

Hoofdrollen: Glenn Ford · Gloria Grahame · Jocelyn Brando

Muziek: Henry Vars

Montage: Charles Nelson

Cinematografie: Charles Lang

Distributie: Columbia Pictures

Première: 14 oktober 1953

Genre: Film noir

Speelduur: 89 minuten

Taal: Engels

Land: Verenigde Staten


text:
# Copa CONMEBOL
De Copa CONMEBOL was een voetbalcompetitie die van 1992 tot en met 1999 werd gespeeld. Het toernooi was de Zuid-Amerikaanse equivalent van de UEFA Cup; enkel ploegen die zich niet hadden gekwalificeerd voor de Copa Libertadores namen deel aan de Copa CONMEBOL. Omdat het aantal deelnemers aan de Copa Libertadores vanaf 2000 werd verhoogd (van 23 naar 34) werd de Copa CONMEBOL afgeschaft. Het toernooi wordt gezien als een van de voorgangers van de Copa Sudamericana, die sinds 2002 wordt georganiseerd.

## Finales
| Jaar | Winnaar                    | Uitslagen           | Finalist                    |
| ---- | -------------------------- | ------------------- | --------------------------- |
| 1992 | Clube Atlético Mineiro (t) | 2-0, 0-1            | Club Olimpia                |
| 1993 | Botafogo FR                | 1-1, 2-2 (3-1 n.s.) | CA Peñarol (t)              |
| 1994 | São Paulo FC (t)           | 6-1, 0-3            | CA Peñarol                  |
| 1995 | CA Rosario Central         | 0-4, 4-0 (4-3 n.s.) | Clube Atlético Mineiro (t)  |
| 1996 | CA Lanús (t)               | 2-0, 0-1            | Club Independiente Santa Fe |
| 1997 | Clube Atlético Mineiro     | 4-1, 1-1            | CA Lanús (t)                |
| 1998 | Santos FC (t)              | 1-0, 0-0            | CA Rosario Central          |
| 1999 | CA Talleres                | 2-4, 3-0            | CSA (t)                     |

- Het team dat de eerste wedstrijd thuis speelde, is met (t) aangegeven.

## Deelnemers
Aan elke editie deden zestien ploegen mee, met uitzondering van 1997 (achttien ploegen) en 1999 (veertien ploegen). In 1998 speelden de deelnemers uit Bolivia en Venezuela een voorronde waarin het aantal deelnemers gereduceerd werd tot zestien; in 1999 trokken beide Uruguayaanse deelnemers zich terug. Het aantal deelnemers per land was niet over alle edities gelijk, maar Brazilië, Argentinië en Uruguay mochten elke editie meerdere deelnemers inschrijven. In de eerdere rondes werden de deelnemende clubs tegen elkaar geloot op basis van geografie, om de reiskosten te beperken.

### Finalisten
| Club                        | Winnaar | Finalist | Winnaar in: |
| --------------------------- | ------- | -------- | ----------- |
| Clube Atlético Mineiro      | 2       | 1        | 1992, 1997  |
| CA Lanús                    | 1       | 1        | 1996        |
| CA Rosario Central          | 1       | 1        | 1995        |
| Botafogo FR                 | 1       | 0        | 1993        |
| São Paulo FC                | 1       | 0        | 1994        |
| Santos FC                   | 1       | 0        | 1998        |
| CA Talleres                 | 1       | 0        | 1999        |
| CA Peñarol                  | 0       | 2        |             |
| CSA                         | 0       | 1        |             |
| Club Independiente Santa Fe | 0       | 1        |             |
| Club Olimpia                | 0       | 1        |             |

### Deelnemers per land
In onderstaande tabel staat het aantal deelnemers per land en het beste resultaat behaald door een deelnemer uit dat land in de Copa CONMEBOL.
| Land             | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | Beste resultaat                        |
| ---------------- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | ---- | -------------------------------------- |
| Argentinië (AFA) | 3    | 3    | 3    | 2    | 2    | 2    | 2    | 2    | Winnaar (1995, 1996, 1999)             |
| Bolivia (FBF)    | 1    | 0    | 1    | 1    | 1    | 2    | 1    | 1    | Kwartfinale (1998)                     |
| Brazilië (CBF)   | 4    | 5    | 5    | 4    | 4    | 4    | 4    | 4    | Winnaar (1992, 1993, 1994, 1997, 1998) |
| Chili (FFCh)     | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | Halve finale (1994, 1999)              |
| Colombia (FCF)   | 1    | 0    | 0    | 2    | 2    | 2    | 2    | 2    | Finale (1996)                          |
| Ecuador (FEF)    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | Halve finale (1992)                    |
| Paraguay (APF)   | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | Finale (1992)                          |
| Peru (FPF)       | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | 1    | Halve finale (1997)                    |
| Uruguay (AUF)    | 2    | 2    | 2    | 2    | 2    | 2    | 2    | 0    | Finale (1993, 1994)                    |
| Venezuela (FVF)  | 1    | 2    | 1    | 1    | 1    | 2    | 1    | 1    | Kwartfinale (1993, 1994, 1995, 1999)   |

### Trivia
- Clube Atlético Mineiro nam het vaakst deel aan de Copa CONMEBOL (vijf keer). Mede hierdoor staan de meeste records op hun naam. Zo heeft de ploeg uit Belo Horizonte de meeste titels (twee), speelden ze het vaakst de finale (drie keer), bereikten ze het vaakst de halve finale (vijf keer, bij elke deelname), speelden ze het meeste wedstrijden (36), wonnen ze de meeste wedstrijden (19) en maakten ze de meeste doelpunten (67) in de geschiedenis van de Copa CONMEBOL. Ook het recordaantal gelijke spelen (negen), het meeste nederlagen (acht) en de meeste tegendoelpunten (33) staan op naam van Atlético Mineiro.
- Danubio FC en CA Rosario Central namen elk viermaal deel. Zij zijn samen met Atlético Mineiro de enige clubs die vaker dan drie keer aan het toernooi meededen.
- Danubio en CA Peñarol namen het vaakst achtereen deel aan de Copa CONMEBOL (driemaal, 1992–1994).
- In totaal namen 83 verschillende clubs deel aan de Copa CONMEBOL.
- Émerson Leão is de enige trainer die het toernooi tweemaal won. Hij coachte Atlético Mineiro in 1997 en Santos FC in 1998.

## Overige toernooien
Winnaars van de Copa CONMEBOL plaatsten zich dankzij hun overwinning voor de volgende toernooien:
- Recopa Sudamericana 1994: de winnaar van 1993 Botafogo FR plaatste zich voor dit toernooi, omdat São Paulo FC in 1993 zowel de Copa Libertadores als de Supercopa Sudamericana had gewonnen.
- Copa Master de CONMEBOL: de winnaars van 1992, 1993, 1994 en 1995 plaatsten zich voor dit eenmalige toernooi dat in 1996 werd gespeeld tussen de winnaars van de Copa CONMEBOL.
- Copa de Oro Nicolás Leoz: de winnaars van 1992, 1994 en 1995 plaatsen zich voor dit toernooi dat werd gespeeld tussen de winnaars van de verschillende Zuid-Amerikaanse clubcompetities.

1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999

title: Copa CONMEBOL

wikitext:
{{Infobox voetbalcompetitie
| Naam             = Copa CONMEBOL
| Afbeelding       = Logo da Copa Conmebol.png
| Bijschrift       =
| Regio            = [[Zuid-Amerika]]
| Confederatie     = [[CONMEBOL]]
| Opgericht        = 1992
| Opgeheven        = 1999
| Systeem          = Knock-out
| Aantal_teams     = 16
| Laatste_kampioen = {{AR-VLAG}} [[CA Talleres (Córdoba)|CA Talleres]] ([[Copa CONMEBOL 1999|1999]])
| Recordkampioen   = {{BR-VLAG}} [[Clube Atlético Mineiro]] (2)
| Website          =
}}

De '''Copa CONMEBOL''' was een [[voetbal]]competitie die van 1992 tot en met 1999 werd gespeeld. Het toernooi was de [[CONMEBOL|Zuid-Amerikaanse]] equivalent van de [[UEFA Cup]]; enkel ploegen die zich niet hadden gekwalificeerd voor de [[Copa Libertadores]] namen deel aan de Copa CONMEBOL. Omdat het aantal deelnemers aan de Copa Libertadores vanaf 2000 werd verhoogd (van 23 naar 34) werd de Copa CONMEBOL afgeschaft. Het toernooi wordt gezien als een van de voorgangers van de [[Copa Sudamericana]], die sinds 2002 wordt georganiseerd.

== Finales ==
{| class="wikitable"
! Jaar || Winnaar || Uitslagen || Finalist
|-
| [[Copa CONMEBOL 1992|1992]] || {{BR-VLAG}} '''[[Clube Atlético Mineiro]]''' (t) || 2-0, 0-1 || {{PY-1990-VLAG}} [[Club Olimpia]]
|-
| [[Copa CONMEBOL 1993|1993]] || {{BR-VLAG}} '''[[Botafogo FR]]''' || 1-1, 2-2 (3-1 [[Strafschop (voetbal)|n.s.]]) || {{UY-VLAG}} [[CA Peñarol]] (t)
|-
| [[Copa CONMEBOL 1994|1994]] || {{BR-VLAG}} '''[[São Paulo FC]]''' (t) || 6-1, 0-3 || {{UY-VLAG}} [[CA Peñarol]]
|-
| [[Copa CONMEBOL 1995|1995]] || {{AR-VLAG}} '''[[CA Rosario Central (Argentinië)|CA Rosario Central]]''' || 0-4, 4-0 (4-3 [[Strafschop (voetbal)|n.s.]]) || {{BR-VLAG}} [[Clube Atlético Mineiro]] (t)
|-
| [[Copa CONMEBOL 1996|1996]] || {{AR-VLAG}} '''[[CA Lanús]]''' (t) || 2-0, 0-1 || {{CO-VLAG}} [[Independiente Santa Fe|Club Independiente Santa Fe]]
|-
| [[Copa CONMEBOL 1997|1997]] || {{BR-VLAG}} '''[[Clube Atlético Mineiro]]''' || 4-1, 1-1 || {{AR-VLAG}} [[CA Lanús]] (t)
|-
| [[Copa CONMEBOL 1998|1998]] || {{BR-VLAG}} '''[[Santos FC]]''' (t) || 1-0, 0-0 || {{AR-VLAG}} [[CA Rosario Central (Argentinië)|CA Rosario Central]]
|-
| [[Copa CONMEBOL 1999|1999]] || {{AR-VLAG}} '''[[Club Atlético Talleres (Córdoba)|CA Talleres]]''' || 2-4, 3-0 || {{BR-VLAG}} [[Centro Sportivo Alagoano|CSA]] (t)
|-
|}
* Het team dat de eerste wedstrijd thuis speelde, is met ''(t)'' aangegeven.

== Deelnemers ==
Aan elke editie deden zestien ploegen mee, met uitzondering van 1997 (achttien ploegen) en 1999 (veertien ploegen). In 1998 speelden de deelnemers uit [[Bolivia]] en [[Venezuela]] een voorronde waarin het aantal deelnemers gereduceerd werd tot zestien; in 1999 trokken beide [[Uruguay]]aanse deelnemers zich terug. Het aantal deelnemers per land was niet over alle edities gelijk, maar [[Brazilië]], [[Argentinië]] en Uruguay mochten elke editie meerdere deelnemers inschrijven. In de eerdere rondes werden de deelnemende clubs tegen elkaar geloot op basis van geografie, om de reiskosten te beperken.<ref>[https://historiascoperas.blogspot.com/2013/12/copa-conmebol-1992-atletico-mineiro.html Copa Conmebol 1992: Atlético Mineiro Campeón] op Fútbol en América. [https://web.archive.org/web/20210604223728/https://historiascoperas.blogspot.com/2013/12/copa-conmebol-1992-atletico-mineiro.html Gearchiveerd] op 4 juni 2021.</ref>

=== Finalisten ===
{| class="wikitable sortable" style="font-size:90%"
! Club
! Winnaar
! Finalist
! Winnaar in:
|-
| {{BR-VLAG}} [[Clube Atlético Mineiro]] || 2 || 1 || [[Copa CONMEBOL 1992|1992]], [[Copa CONMEBOL 1997|1997]]
|-
| {{AR-VLAG}} [[CA Lanús]] || 1 || 1 || [[Copa CONMEBOL 1996|1996]]
|-
| {{AR-VLAG}} [[CA Rosario Central (Argentinië)|CA Rosario Central]] || 1 || 1 || [[Copa CONMEBOL 1995|1995]]
|-
| {{BR-VLAG}} [[Botafogo FR]] || 1 || 0 || [[Copa CONMEBOL 1993|1993]]
|-
| {{BR-VLAG}} [[São Paulo FC]] || 1 || 0 || [[Copa CONMEBOL 1994|1994]]
|-
| {{BR-VLAG}} [[Santos FC]] || 1 || 0 || [[Copa CONMEBOL 1998|1998]]
|-
| {{AR-VLAG}} [[Club Atlético Talleres (Córdoba)|CA Talleres]] || 1 || 0 || [[Copa CONMEBOL 1999|1999]]
|-
| {{UY-VLAG}} [[CA Peñarol]] || 0 || 2 ||
|-
| {{BR-VLAG}} [[Centro Sportivo Alagoano|CSA]] || 0 || 1 ||
|-
| {{CO-VLAG}} [[Independiente Santa Fe|Club Independiente Santa Fe]] || 0 || 1 ||
|-
| {{PY-VLAG}} [[Club Olimpia]] || 0 || 1 ||
|}

=== Deelnemers per land ===
In onderstaande tabel staat het aantal deelnemers per land en het beste resultaat behaald door een deelnemer uit dat land in de Copa CONMEBOL.

{| class="wikitable sortable" style="font-size:90%"
! Land
! 1992
! 1993
! 1994
! 1995
! 1996
! 1997
! 1998
! 1999
! Beste resultaat
|-
| {{AR}} ([[Argentijnse voetbalbond|AFA]]) || 3 || 3 || 3 || 2 || 2 || 2 || 2 || 2 || Winnaar (1995, 1996, 1999)
|-
| {{BO}} ([[Boliviaanse voetbalbond|FBF]]) || 1 || 0<ref name="CC1993">In 1993 namen er geen clubs uit Bolivia en Colombia deel.</ref> || 1 || 1 || 1 || 2<ref name="CC1997">In 1997 hadden Bolivia en Venezuela allebei twee deelnemers. Deze clubs begonnen echter al in de voorronde. In het hoofdtoernooi (laatste zestien) deed uit beide landen één club (de winnaar van de voorronde) mee.</ref> || 1 || 1 || Kwartfinale (1998)
|-
| {{BR}} ([[Braziliaanse voetbalbond|CBF]]) || 4 || 5 || 5 || 4 || 4 || 4 || 4 || 4 || Winnaar (1992, 1993, 1994, 1997, 1998)
|-
| {{CL}} ([[Chileense voetbalbond|FFCh]]) || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || Halve finale (1994, 1999)
|-
| {{CO}} ([[Colombiaanse voetbalbond|FCF]]) || 1 || 0<ref name="CC1993" /> || 0<ref>In 1994 namen er geen clubs uit Colombia deel.</ref> || 2 || 2 || 2 || 2 || 2 || Finale (1996)
|-
| {{EC}} ([[Ecuadoraanse voetbalbond|FEF]]) || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || Halve finale (1992)
|-
| {{PY}} ([[Paraguayaanse voetbalbond|APF]]) || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || Finale (1992)
|-
| {{PE}} ([[Peruaanse voetbalbond|FPF]]) || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || 1 || Halve finale (1997)
|-
| {{UY}} ([[Uruguayaanse voetbalbond|AUF]]) || 2 || 2 || 2 || 2 || 2 || 2 || 2 || 0<ref>Uruguay had twee deelnemers in 1999, maar deze trokken zich allebei terug uit het toernooi.</ref> || Finale (1993, 1994)
|-
| {{VE}} ([[Venezolaanse voetbalbond|FVF]]) || 1 || 2 || 1 || 1 || 1 || 2<ref name="CC1997" /> || 1 || 1 || Kwartfinale (1993, 1994, 1995, 1999)
|}

=== Trivia ===
* [[Clube Atlético Mineiro]] nam het vaakst deel aan de Copa CONMEBOL (vijf keer). Mede hierdoor staan de meeste records op hun naam. Zo heeft de ploeg uit [[Belo Horizonte (gemeente)|Belo Horizonte]] de meeste titels (twee), speelden ze het vaakst de finale (drie keer), bereikten ze het vaakst de halve finale (vijf keer, bij elke deelname), speelden ze het meeste wedstrijden (36), wonnen ze de meeste wedstrijden (19) en maakten ze de meeste doelpunten (67) in de geschiedenis van de Copa CONMEBOL. Ook het recordaantal gelijke spelen (negen), het meeste nederlagen (acht) en de meeste tegendoelpunten (33) staan op naam van Atlético Mineiro.
* [[Danubio FC]] en [[CA Rosario Central (Argentinië)|CA Rosario Central]] namen elk viermaal deel. Zij zijn samen met Atlético Mineiro de enige clubs die vaker dan drie keer aan het toernooi meededen.
* Danubio en [[CA Peñarol]] namen het vaakst achtereen deel aan de Copa CONMEBOL (driemaal, 1992–1994).
* In totaal namen 83 verschillende clubs deel aan de Copa CONMEBOL.
* [[Émerson Leão]] is de enige trainer die het toernooi tweemaal won. Hij coachte Atlético Mineiro in 1997 en [[Santos FC]] in 1998.

== Overige toernooien ==
Winnaars van de Copa CONMEBOL plaatsten zich dankzij hun overwinning voor de volgende toernooien:
* [[Recopa Sudamericana 1994]]: de winnaar van 1993 [[Botafogo FR]] plaatste zich voor dit toernooi, omdat [[São Paulo FC]] in 1993 zowel de [[Copa Libertadores]] als de [[Supercopa Sudamericana]] had gewonnen.
* [[Copa Master de CONMEBOL]]: de winnaars van 1992, 1993, 1994 en 1995 plaatsten zich voor dit eenmalige toernooi dat in 1996 werd gespeeld tussen de winnaars van de Copa CONMEBOL.
* [[Copa de Oro Nicolás Leoz]]: de winnaars van 1992, 1994 en 1995 plaatsen zich voor dit toernooi dat werd gespeeld tussen de winnaars van de verschillende Zuid-Amerikaanse clubcompetities.

{{Navigatie Copa CONMEBOL}}
{{Navigatie CONMEBOL}}
{{Appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Copa Conmebol|oldid=112924430|datum=20181228|sectie=}}
* [http://www.rsssf.com/sacups/conmebol.html Copa CONMEBOL op RSSSF]
{{References}}
}}

[[Categorie:Toernooi van de CONMEBOL]]

title: Copa CONMEBOL

Regio: Zuid-Amerika

Bond: CONMEBOL

Systeem: Knock-out

Laatste kampioen: CA Talleres (1999)

Recordkampioen: Clube Atlético Mineiro (2)

Portaal: Voetbal


text:
# Instituut voor Religieuze Werken
Het Instituut voor Religieuze Werken (officiële naam: Istituto per le Opere di Religione (IOR), vaak naar verwezen met de naam Vaticaanse Bank) is bedoeld voor alle financiële zaken die het Vaticaan aangaan. Behalve dat de bank garant staat voor projecten van de zittende paus, doet zij dat ook voor eventuele projecten van lokale rooms-katholieke kerken en organisaties.

## Leiding
De bank werd sinds 2009 geleid door de Italiaanse econoom Ettore Gotti Tedeschi. Hij volgde Angelo Caloia op. De IOR, waartegen al 4 jaar juridische onderzoeken lopen, zat sinds 24 mei 2012 zonder voorzitter. Toen werd Ettore Gotti Tedeschi weggestuurd. Hij probeerde tevergeefs de bank transparanter te maken, zodat het IOR zou voldoen aan de internationale normen tegen witwaspraktijken. Van 25 mei 2012 tot 15 februari 2013 fungeerde de Duitse bankier Ronaldo Schmitz als interim-bestuurder. Paus Benedictus XVI benoemde als een van zijn laatste beleidsdaden de Duitse jurist Ernst von Freyberg m.i.v. 15 februari 2013 tot voorzitter van het Instituut en daarbij lid van de Orde van Malta. Nadat hij orde op zaken had gesteld, werd Von Freyberg op 9 juli 2014 op zijn beurt opgevolgd door de Fransman Jean-Baptiste de Franssu.

## Aantijgingen
Volgens verschillende auteurs heeft de Vaticaanse bank een rol gespeeld in de financiering van de zogenaamde rattenlijnen, de ontsnappingsroutes voor Duitse nazi's en Italiaanse fascisten naar onder meer Noord-Amerika, Zuid-Amerika en andere delen van de wereld. Uit documenten in Amerikaanse en Duitse archieven blijkt, dat de nazi's goud van de Reichsbank naar de Vaticaanse Bank overbrachten. Deze bank sluisde dit door naar banken in Zwitserland, waar het later door nazi's werd gebruikt om te ontsnappen.
Ook vermogen van de Kroatische Ustasa-regering volgde deze weg, aldus auteurs onder wie William Gowen, een voormalige speciale agent van het Amerikaanse leger. Het gaat hier om oorlogsbuit, kunst, goud, zilver en juwelen afkomstig van de slachtoffers van het regime, en de opbrengsten van slavenarbeid. Volgens Gowen heeft de Kroatische ambassadeur voor het Vaticaan, mgr. Krunoslav Draganovic hem verteld, dat hij in 1946 zo'n tien vrachtwagenladingen ontving in San Girolamo in Rome. Draganovic was de organisator van deze operatie. Hij rapporteerde indertijd direct aan Giovanni Battista Montini, de latere paus Paulus VI. Volgens hem was de uiteindelijke bestemming de Vaticaanse Bank. Dit werd later gebruikt voor de ontsnapping van Ustasa-leiders.

## Banco Ambrosiano
Het Instituut voor Religieuze Werken werd vanaf 1971 geleid door de Amerikaanse aartsbisschop Paul Marcinkus (1922-2006) die in 1989 zijn ambt moest neerleggen wegens een financieel schandaal dat zich bij de bank had voorgedaan. De bank had een groot aandeel in de Italiaanse bank Banco Ambrosiano, die gelden van de Rooms-katholieke kerk en van de maffia belegde in Zuid-Amerika. Nadat de Banco Ambrosiano in 1982 failliet ging betaalde het Instituut voor Religieuze Werken 250 miljoen dollar aan schuldeisers.

## Rechtszaak
In 1999 daagden (familieleden van) slachtoffers in Kroatië en enkele organisaties onder meer de Vaticaanse Bank, de Franciscaanse Orde en de Nationale Bank van Zwitserland (Schweizerische Nationalbank) voor de rechtbank om teruggave van het vermogen te eisen. De Vaticaanse Bank en de Franciscaanse Orde hebben de beschuldigingen ontkend en hebben geprobeerd de rechtsgang te vertragen. De zaak loopt nog steeds.

## Wanpraktijken
In 2009 kwam de bank in opspraak door een artikel in het Italiaanse blad Panorama over witwaspraktijken, die onderzocht worden door de Italiaanse politie. Op 21 september 2010 legde het Italiaans Openbaar Ministerie beslag op 23 miljoen euro van het Instituut voor Religieuze Werken en begon een onderzoek naar witwaspraktijken door de Vaticaanse bank.
In 2011-2012 kwam de bank in het nieuws naar aanleiding van het Vatileaks-schandaal.

## Reorganisatie
Op 24 juni 2013 besloot paus Franciscus tot de instelling van een pauselijke onderzoekscommissie met als opdracht te rapporteren over een reorganisatie van het Instituut voor Religieuze Werken. Kardinaal Raffaele Farina werd benoemd tot voorzitter van deze commissie.
Begin oktober 2013 werd het eerste jaarverslag ooit van de bank publiek gemaakt.
Op 8 augustus 2019 ondertekende de paus een zg. chirograaf, waarmee hij voor twee jaar ("ad experimentum") maatregelen goedkeurde die het instituut reorganiseren in lijn met internationale wetten en regelgeving en die al door de Raad van Kardinalen was goedgekeurd. Nieuw is dat er een externe auditor komt (een persoon of bedrijf), die dit controleren drie termijnen mag doen. Dit was overigens al recente praktijk en wordt nu dus statutair vastgelegd. Interne auditoren komen daarmee te vervallen. De Commissie van Kardinalen wordt nog maar bemand door vijf kardinalen, die elk één termijn krijgen van vijf jaar. Zij kiest "de prelaat" die één mandaat krijgt van vijf jaar. De Raad van Toezicht zal bestaan uit zeven competente katholieke leken, die elk één termijn van vijf jaar deel mogen nemen aan de raad. Ten slotte komt er een "exclusiviteitsverplichting" voor elk personeelslid van het instituut, die belangenverstrengeling moet voorkomen.
Er zijn dus 4 interne bestuursorganen:
- de commissie van kardinalen, deze kiest
- de prelaat (op dit moment (2019) Mgr. Giovan Battista Ricca ad interim)
- de raad van toezicht
- de raad van bestuur

title: Instituut voor Religieuze Werken

wikitext:
[[Bestand:Istituto per le Opere di Religione logo.svg|thumb|Logo IOR]]
Het '''Instituut voor Religieuze Werken''' (officiële naam: ''Istituto per le Opere di Religione (IOR)'', vaak naar verwezen met de naam ''Vaticaanse Bank'') is bedoeld voor alle [[financiering|financiële]] zaken die het [[Heilige Stoel|Vaticaan]] aangaan. Behalve dat de bank garant staat voor projecten van de zittende [[paus]], doet zij dat ook voor eventuele projecten van lokale [[rooms-katholieke kerk]]en en organisaties.

==Leiding==
De bank werd sinds 2009 geleid door de Italiaanse econoom [[Ettore Gotti Tedeschi]]. Hij volgde [[Angelo Caloia]] op. De IOR, waartegen al 4 jaar juridische onderzoeken lopen, zat sinds 24 mei 2012 zonder voorzitter. Toen werd Ettore Gotti Tedeschi weggestuurd. Hij probeerde tevergeefs de bank transparanter te maken, zodat het IOR zou voldoen aan de internationale normen tegen witwaspraktijken. Van 25 mei 2012 tot 15 februari 2013 fungeerde de Duitse bankier [[Ronaldo Schmitz]] als interim-bestuurder. Paus Benedictus XVI benoemde als een van zijn laatste beleidsdaden de Duitse jurist [[Ernst von Freyberg]] m.i.v. 15 februari 2013 tot voorzitter van het Instituut en daarbij lid van de [[Orde van Malta]]. Nadat hij orde op zaken had gesteld,<ref>[http://www.katholieknieuwsblad.nl/nieuws/item/5965-hoofd-vaticaanse-bank-beklaagt-zich-bij-afscheid-over-intriges Hoofd Vaticaanse bank beklaagt zich bij afscheid over intriges], Katholiek Nieuwsblad, 9 juli 2014. [https://web.archive.org/web/20140714114733/http://www.katholieknieuwsblad.nl/nieuws/item/5965-hoofd-vaticaanse-bank-beklaagt-zich-bij-afscheid-over-intriges Gearchiveerd] op 14 juli 2014.</ref> werd Von Freyberg op 9 juli 2014 op zijn beurt opgevolgd door de Fransman [[Jean-Baptiste de Franssu]].<ref>[https://www.huffingtonpost.com/2014/07/09/jean-baptiste-de-franssu-vatican-bank_n_5570202.html Jean-Baptiste de Franssu, French Financier, Named New Head Of Vatican Bank], Huffington Post, 9 juli 2014</ref>

== Aantijgingen ==
Volgens verschillende auteurs heeft de Vaticaanse bank een rol gespeeld in de financiering van de zogenaamde ''rattenlijnen'', de ontsnappingsroutes voor Duitse [[nationaalsocialisme|nazi's]] en Italiaanse [[fascisme|fascisten]] naar onder meer [[Noord-Amerika]], [[Zuid-Amerika]] en andere delen van de wereld. Uit documenten in Amerikaanse en Duitse archieven blijkt, dat de nazi's goud van de [[Reichsbank]] naar de Vaticaanse Bank overbrachten. Deze bank sluisde dit door naar banken in Zwitserland, waar het later door nazi's werd gebruikt om te ontsnappen.

Ook vermogen van de [[Kroatië|Kroatische]] [[Ustašabeweging|Ustasa]]-regering volgde deze weg, aldus auteurs onder wie [[William Gowen]], een voormalige speciale agent van het Amerikaanse leger. Het gaat hier om oorlogsbuit, kunst, goud, zilver en juwelen afkomstig van de slachtoffers van het regime, en de opbrengsten van slavenarbeid. Volgens Gowen heeft de Kroatische ambassadeur voor het Vaticaan, mgr. [[Krunoslav Draganovic]] hem verteld, dat hij in 1946 zo'n tien vrachtwagenladingen ontving in [[Chiesa di San Girolamo dei Croati|San Girolamo]] in Rome. Draganovic was de organisator van deze operatie. Hij rapporteerde indertijd direct aan Giovanni Battista Montini, de latere [[paus Paulus VI]]. Volgens hem was de uiteindelijke bestemming de Vaticaanse Bank. Dit werd later gebruikt voor de ontsnapping van Ustasa-leiders.

==Banco Ambrosiano==
Het Instituut voor Religieuze Werken werd vanaf 1971 geleid door de Amerikaanse aartsbisschop [[Paul Marcinkus]] (1922-2006) die in 1989 zijn ambt moest neerleggen wegens een financieel schandaal dat zich bij de bank had voorgedaan. De bank had een groot aandeel in de Italiaanse bank [[Banco Ambrosiano]], die gelden van de Rooms-katholieke kerk en van de maffia belegde in Zuid-Amerika. Nadat de Banco Ambrosiano in 1982 failliet ging betaalde het Instituut voor Religieuze Werken 250 miljoen dollar aan schuldeisers.

== Rechtszaak ==
In 1999 daagden (familieleden van) slachtoffers in Kroatië en enkele organisaties onder meer de Vaticaanse Bank, de [[Franciscanen|Franciscaanse Orde]] en de [[Nationale Bank van Zwitserland]] (Schweizerische Nationalbank) voor de rechtbank om teruggave van het vermogen te eisen. De Vaticaanse Bank en de Franciscaanse Orde hebben de beschuldigingen ontkend en hebben geprobeerd de rechtsgang te vertragen. De zaak loopt nog steeds.

== Wanpraktijken ==
In 2009 kwam de bank in opspraak door een artikel in het Italiaanse blad ''[[Panorama (Italiaans tijdschrift)|Panorama]]'' over witwaspraktijken, die onderzocht worden door de Italiaanse politie. Op 21 september 2010 legde het Italiaans Openbaar Ministerie beslag op 23 miljoen euro van het Instituut voor Religieuze Werken en begon een onderzoek naar witwaspraktijken door de Vaticaanse bank.<ref>[https://web.archive.org/web/20190130000157/http://www.wijwordenwakker.org/NL/m26/m69/P1777 Vaticaanse bank: Het Instituut voor religieuze Werken, Wij Worden Wakker]</ref>

In 2011-2012 kwam de bank in het nieuws naar aanleiding van het [[Vatileaks]]-schandaal.

== Reorganisatie ==
Op 24 juni 2013 besloot [[paus Franciscus]] tot de instelling van een [[:Categorie:Pauselijke Commissie|pauselijke onderzoekscommissie]] met als opdracht te rapporteren over een reorganisatie van het Instituut voor Religieuze Werken.<ref>{{en}}[http://en.radiovaticana.va/news/2013/06/26/pope_sets_up_pontifical_commission_to_study_ior_reform/en1-704987 pope_sets_up_pontifical_commission_to_study_ior_reform]. [https://web.archive.org/web/20131016075234/http://en.radiovaticana.va/news/2013/06/26/pope_sets_up_pontifical_commission_to_study_ior_reform/en1-704987 Gearchiveerd] op 16 oktober 2013.</ref> Kardinaal [[Raffaele Farina]] werd benoemd tot voorzitter van deze commissie.

Begin oktober 2013 werd het eerste jaarverslag ooit van de bank publiek gemaakt<ref>https://publicintelligence.net/vatican-bank-annual-report/geraadpleegd{{Dode link}} op 20 juni 2021</ref>.

Op 8 augustus 2019 ondertekende de paus een zg. chirograaf, waarmee hij voor twee jaar ("ad experimentum") maatregelen goedkeurde die het instituut reorganiseren in lijn met internationale wetten en regelgeving en die al door de Raad van Kardinalen was goedgekeurd. Nieuw is dat er een externe auditor komt (een persoon of bedrijf), die dit controleren drie termijnen mag doen. Dit was overigens al recente praktijk en wordt nu dus statutair vastgelegd. Interne auditoren komen daarmee te vervallen. De Commissie van Kardinalen wordt nog maar bemand door vijf kardinalen, die elk één termijn krijgen van vijf jaar. Zij kiest "de prelaat" die één mandaat krijgt van vijf jaar. De Raad van Toezicht zal bestaan uit zeven competente katholieke leken, die elk één termijn van vijf jaar deel mogen nemen aan de raad. Ten slotte komt er een "exclusiviteitsverplichting" voor elk personeelslid van het instituut, die belangenverstrengeling moet voorkomen<ref>Teugels aangehaald bij Vaticaanse Bank: strenger toezicht, invloed kardinalen beperkt
Marta Petrosillo, Katholiek Nieuwsblad, 10 augustus 2019</ref>.

Er zijn dus 4 interne bestuursorganen:
*de commissie van kardinalen, deze kiest
*de prelaat (op dit moment (2019) Mgr. Giovan Battista Ricca ad interim)
*de raad van toezicht
*de raad van bestuur

{{Appendix||2=
== Noten ==
{{references}}
== Bronnen ==
* {{en}} [https://www.haaretz.com/hasen/spages/670245.html Tied up in the Rat Lines]
* {{nl}} [http://www.vaticanbankclaims.com Website van de advocaten van de slachtoffers]
* {{en}} [http://www.concordatwatch.eu//showtopic.php?kb_header_id=6151 Lawsuit charges that Nazi gold funded Vatican ratlines]
}}

{{Coor title dms|41|54|1|N|12|27|15|E|type:landmark_region:VA}}

[[Categorie:Vaticaanse bank]]
[[Categorie:Economie van Vaticaanstad]]


text:
# Ronde van La Rioja 2007
De Ronde van La Rioja 2007 werd gehouden van 27 april tot en met 29 april in Spanje.

## Etappe-overzicht
| etappe | datum    | start        | finish       | afstand  | winnaar          | klassementsleider |
| ------ | -------- | ------------ | ------------ | -------- | ---------------- | ----------------- |
| 1e     | 27 april | Lardero      | Calhorra     | 150,4 km | Alberto Loddo    | Alberto Loddo     |
| 2e     | 28 april | Casalarreina | Casalarreina | 168,0 km | Vladimir Karpets | Rubén Plaza       |
| 3e     | 29 april | Logroño      | Logroño      | 140,8 km | Pablo Urtasun    | Rubén Plaza       |

## Etappe-uitslagen

### 1e etappe
| rang | renner              | land       | tijd       |
| ---- | ------------------- | ---------- | ---------- |
| 1    | Alberto Loddo       | Italië     | 3u 37' 02" |
| 2    | Cândido Barbosa     | Portugal   | z.t.       |
| 3    | Aleksej Markov      | Rusland    | z.t.       |
| 4    | Edgardo Simón       | Argentinië | z.t.       |
| 5    | David Herrero       | Spanje     | z.t.       |
| 6    | Marco Zanotti       | Italië     | z.t.       |
| 7    | Joaquín Sobrino     | Spanje     | z.t.       |
| 8    | Manuel Ortega Ocaña | Spanje     | z.t.       |
| 9    | Joaquín Ortega      | Spanje     | z.t.       |
| 10   | Jesus Rosendo Prado | Spanje     | z.t.       |

### 2e etappe
| rang | renner              | land     | tijd       |
| ---- | ------------------- | -------- | ---------- |
| 1    | Vladimir Karpets    | Rusland  | 4u 19' 54" |
| 2    | Rubén Plaza         | Spanje   | z.t.       |
| 3    | David Arroyo        | Spanje   | + 0' 53"   |
| 4    | Matteo Carrara      | Italië   | z.t.       |
| 5    | Cândido Barbosa     | Portugal | z.t.       |
| 6    | Manuel Lloret       | Spanje   | z.t.       |
| 7    | David Bernabéu      | Spanje   | z.t.       |
| 8    | Amets Txurruka      | Spanje   | z.t.       |
| 9    | Alberto Losada      | Spanje   | z.t.       |
| 10   | Dionisio Galparsoro | Spanje   | z.t.       |

### 3e etappe
| rang | renner                | land        | tijd       |
| ---- | --------------------- | ----------- | ---------- |
| 1    | Pablo Urtasun         | Spanje      | 3u 08' 26" |
| 2    | Koldo Fernández       | Spanje      | + 2' 59"   |
| 3    | Cândido Barbosa       | Portugal    | z.t.       |
| 4    | Javier Cherro Molina  | Spanje      | z.t.       |
| 5    | Dionisio Galparsoro   | Spanje      | z.t.       |
| 6    | Matteo Carrara        | Italië      | z.t.       |
| 7    | Jorge Garcia Nogaledo | Spanje      | z.t.       |
| 8    | Philippe Schnyder     | Zwitserland | z.t.       |
| 9    | Juan José Oroz        | Spanje      | z.t.       |
| 10   | Rubén Plaza           | Spanje      | z.t.       |

## Eindklassementen

### Algemeen klassement
| Plaats    | Naam                | Ploeg                  | Tijd      |
| --------- | ------------------- | ---------------------- | --------- |
| Gele trui | Rubén Plaza         | Caisse d'Epargne       | 11u08'21" |
| 2         | Vladimir Karpets    | Caisse d'Epargne       | z.t.      |
| 3         | Cândido Barbosa     | Liberty Seguros        | +00' 53"  |
| 4         | Dionisio Galparsoro | Euskaltel-Euskadi      | z.t.      |
| 5         | Matteo Carrara      | Unibet.com             | z.t.      |
| 6         | Amets Txurruka      | Euskaltel-Euskadi      | z.t.      |
| 7         | David Bernabéu      | Fuerteventura-Canarias | z.t.      |
| 8         | Eladio Jiménez      | Karpin-Galicia         | z.t.      |
| 9         | Alberto Losada      | Caisse d'Epargne       | z.t.      |
| 10        | Manuel Lloret       | Fuerteventura-Canarias | z.t.      |
|           |                     |                        |           |
| 21        | Huub Duyn           | Team Slipstream        | +02' 31"  |
| 67        | Pieter Jacobs       | Unibet.com             | +18' 47"  |

title: Ronde van La Rioja 2007

wikitext:
De '''[[Ronde van La Rioja]] [[2007]]''' werd gehouden van [[27 april]] tot en met [[29 april]] in [[Spanje]].

==Etappe-overzicht==
{| class="wikitable" style=" text-align:center; font-size:100%;" width="100%"
|-----
! etappe
! datum
! width=15%|start
! width=15%|finish
! afstand
! winnaar
! klassementsleider
|-----
| [[#1e etappe|1e]] || 27 april || [[Lardero]] || [[Calhorra]] || 150,4 km|| {{IT-VLAG}} [[Alberto Loddo]] || {{IT-VLAG}} [[Alberto Loddo]]
|-----
| [[#2e etappe|2e]] || 28 april || [[Casalarreina]] || [[Casalarreina]] || 168,0 km|| {{RU-VLAG}} [[Vladimir Karpets]] || {{ES-VLAG}} [[Rubén Plaza]]
|-----
| [[#3e etappe|3e]] || 29 april || [[Logroño (gemeente)|Logroño]] || [[Logroño (gemeente)|Logroño]] || 140,8 km|| {{ES-VLAG}} [[Pablo Urtasun]] || {{ES-VLAG}} [[Rubén Plaza]]
|}

==Etappe-uitslagen==
===1e etappe===
{|  class="wikitable"
|-----
! rang
! renner
! land
! tijd
|-----
| 1 || [[Alberto Loddo]] || {{IT}} || 3u 37' 02"
|-----
| 2 || [[Cândido Barbosa]] || {{PT}} || z.t.
|-----
| 3 || [[Aleksej Markov]] || {{RU}} || z.t.
|-----
| 4 || [[Edgardo Simón]] || {{AR}} || z.t.
|-----
| 5 || [[David Herrero]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 6 || [[Marco Zanotti (1974)|Marco Zanotti]] || {{IT}} || z.t.
|-----
| 7 || [[Joaquín Sobrino]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 8 || [[Manuel Ortega Ocaña]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 9 || [[Joaquín Ortega]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 10 || [[Jesus Rosendo Prado]] || {{ES}} || z.t.
|}

===2e etappe===
{|  class="wikitable"
|-----
! rang
! renner
! land
! tijd
|-----
| 1 || [[Vladimir Karpets]] || {{RU}} || 4u 19' 54"
|-----
| 2 || [[Rubén Plaza]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 3 || [[David Arroyo]] || {{ES}} || + 0' 53"
|-----
| 4 || [[Matteo Carrara]] || {{IT}} || z.t.
|-----
| 5 || [[Cândido Barbosa]] || {{PT}} || z.t.
|-----
| 6 || [[Manuel Lloret]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 7 || [[David Bernabéu]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 8 || [[Amets Txurruka]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 9 || [[Alberto Losada]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 10 || [[Dionisio Galparsoro]] || {{ES}} || z.t.
|}

===3e etappe===
{|  class="wikitable"
|-----
! rang
! renner
! land
! tijd
|-----
| 1 || [[Pablo Urtasun]] || {{ES}} || 3u 08' 26"
|-----
| 2 || [[Koldo Fernández]] || {{ES}} || + 2' 59"
|-----
| 3 || [[Cândido Barbosa]] || {{PT}} || z.t.
|-----
| 4 || [[Javier Cherro Molina]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 5 || [[Dionisio Galparsoro]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 6 || [[Matteo Carrara]] || {{IT}} || z.t.
|-----
| 7 || [[Jorge Garcia Nogaledo]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 8 || [[Philippe Schnyder]] || {{CH}} || z.t.
|-----
| 9 || [[Juan José Oroz]] || {{ES}} || z.t.
|-----
| 10 || [[Rubén Plaza]] || {{ES}} || z.t.
|}

==Eindklassementen==
===Algemeen klassement===
{{Tabel klassement wielerwedstrijd
| eenheid = Tijd
| trui    = gele
| ploegen = ja
| e1      = {{ES-VLAG}} [[Rubén Plaza]]
| e1plg   = [[Caisse d'Epargne/2007|Caisse d'Epargne]]
| e1res   = 11u08'21"
| e2      = {{RU-VLAG}} [[Vladimir Karpets]]
| e2plg   = [[Caisse d'Epargne/2007|Caisse d'Epargne]]
| e2res   = z.t.
| e3      = {{PT-VLAG}} [[Cândido Barbosa]]
| e3plg   = [[Astana (wielerploeg)|Liberty Seguros]]
| e3res   = +00' 53"
| e4      = {{ES-VLAG}} [[Dionisio Galparsoro]]
| e4plg   = [[Euskaltel-Euskadi/2007|Euskaltel-Euskadi]]
| e4res   = z.t.
| e5      = {{IT-VLAG}} [[Matteo Carrara]]
| e5plg   = [[Unibet.com (wielerploeg)/2007|Unibet.com]]
| e5res   = z.t.
| e6      = {{ES-VLAG}} [[Amets Txurruka]]
| e6plg   = [[Euskaltel-Euskadi/2007|Euskaltel-Euskadi]]
| e6res   = z.t.
| e7      = {{ES-VLAG}} [[David Bernabéu]]
| e7plg   = [[Fuerteventura-Canarias/2007|Fuerteventura-Canarias]]
| e7res   = z.t.
| e8      = {{ES-VLAG}} [[Eladio Jiménez]]
| e8plg   = [[Karpin-Galicia/2007|Karpin-Galicia]]
| e8res   = z.t.
| e9      = {{ES-VLAG}} [[Alberto Losada]]
| e9plg   = [[Caisse d'Epargne/2007|Caisse d'Epargne]]
| e9res   = z.t.
| e10     = {{ES-VLAG}} [[Manuel Lloret]]
| e10plg   = [[Fuerteventura-Canarias/2007|Fuerteventura-Canarias]]
| e10res  = z.t.
| e1ned  = [[Huub Duyn]]
| e1np   = 21
| e1nplg = [[Team Slipstream/2007|Team Slipstream]]
| e1nres = +02' 31"
| e1bel  = [[Pieter Jacobs (wielrenner)|Pieter Jacobs]]
| e1bp   = 67
| e1bplg = [[Unibet.com (wielerploeg)/2007|Unibet.com]]
| e1bres = +18' 47"
}}

{{Appendix|2=
*[http://autobus.cyclingnews.com/road.php?id=road/2007/apr07/rioja07/default cyclingnews]
}}

[[Categorie:Meerdaagse wielerwedstrijd in 2007]]
[[Categorie:Ronde van La Rioja|2007]]