text:
# Boxmeerse Vaart
De Boxmeerse Vaart is een eeuwenoude Heilig Bloedprocessie die ontstaan is in het jaar 1400. "Pinksteren vroeg of Pinksteren laat, veertien dagen daarna trekt de Boxmeerse Vaart", zo luidt een eeuwenoud gezegde in Boxmeer.

## De oorsprong van de Vaart
De oorsprong van ‘de Vaart’ gaat terug naar het jaar 1400. Een priester in Boxmeer twijfelde tijdens de eucharistieviering aan de transsubstantiatie, de omzetting van brood en wijn in het Lichaam en Bloed van Christus die tijdens de consecratie wordt herdacht. De wijn, zo wil het verhaal, borrelde toen over de rand van de kelk heen en kwam in de gedaante van bloed op een linnen doek onder de kelk terecht. Het Heilig Bloed stolde en er bleef een grote druppel achter. Dit altaarlinnen, corporale genaamd, is sindsdien voorwerp van verering. In zijn 17e-eeuwse reliekhouder wordt hij tijdens de Vaart meegedragen in een zilveren met platen rijk beslagen draagkist uit 1656 die is vervaardigd door een onbekende Boxmeerse of Nederrijnse zilversmid. Aanvankelijk was er geen aparte reliekhouder, maar was de eerste reliekschrijn uit 1482 tevens draagkist. Deze werd aan de Boxmeerse Vaart geschonken door D. Gerardus van Meer, kanunnik te Zutphen, getuige de inscriptie "D. Gerardus de Meer canonicus Zutphaniensis me fieri fecit et dedit. Anno 1482."

### Verering
De verering van het Heilig Bloed komt in het midden van de 15e eeuw in Boxmeer op gang en rond 1450 wordt het Sacramentsgilde tevens naar het Heilig Bloed genoemd. In 1457 wordt een eerste Heilig Bloed altaar in de kerk ingewijd. In 1482 wordt een vergulde reliekschrijn geschonken door Johannes van Meer, kanunnik uit Zutphen. In 1507 wordt aan zeven personen ieder een stuiver uitbetaald als vergoeding vanwege het meelopen in de Boxmeerse Vaart. In 1508 wordt in archiefstukken melding gemaakt van de doortocht van de Heilig Bloedprocessie in Boxmeer. In 1583 wordt de kerk van Boxmeer door de troepen van Karel van Mansfeld geplunderd; veel archiefmateriaal gaat daarbij verloren. Vanaf 1582 is de reliek met de eerste reliekdraagkist elf jaar ondergebracht in het naburige Gennep. Bij gerechtelijke akte van 1618, opgemaakt door de schepenen van Boxmeer, wordt de Vaart herbevestigd en Jacobus a Castro, de Bisschop van Roermond, bevestigt – mede op instigatie van pastoor Peelen – in 1631 het Bloedwonder van Boxmeer. Graaf Albert van den Bergh uit Boxmeer schenkt in 1656 een zilveren rijk beslagen draagkist aan de Vaart.
In 1660 schrijft pastoor Peelen (1601-1667) een 'Instructio super Sanguine miraculose in Boxmeer'. De verering van het Heilig Bloed neemt toe en in de 17e eeuw worden gedocumenteerde genezingen beschreven. In 1673 trekt de processie naar een rustaltaar aan Het Zand.
Vanwege de Franse overheersing komt vanaf 1797 een einde aan de autonomie van de Vrije Heerlijkheid Boxmeer en de openlijke verering van het Heilig Bloed.
De reliek wordt in de periode 1794-1800 herhaaldelijk heimelijk ingemetseld bij metselaar J. van Oeffel aan de Veerstraat. In 1821 wordt een verbod tot het houden van processies in Boxmeer uitgevaardigd, maar het verbod wordt genegeerd en in 1856 wordt de Heilig Bloedprocessie van Boxmeer geplaatst op een lijst van wettelijk toegestane processies. Al eerder, in 1854, is de reliek teruggeplaatst in het Heilig Bloedaltaar. De verering van het Heilig Bloed trekt aan en het vijfde eeuwfeest wordt in 1900 groots gevierd. De Boxmeerse Vaart trok toen drie keer per jaar door de straten.  Na de Tweede Wereldoorlog trekt de Vaart vijf keer per jaar, de Boxmeerse jeugd heeft dan een week vrijaf en vele bedevaartgangers komen naar Boxmeer. Vanaf 1965 is een kentering waarneembaar en trekt de Vaart nog een keer per jaar. Vanaf 1977 nemen Vaartmeesters de organisatie van de Vaart over en in 2000 wordt het zesde eeuwfeest met een volledige Vaartweek gevierd.

### 21e eeuw
Eeuwenlang trekt veertien dagen na Pinksteren de Vaart door de straten van Boxmeer en elk jaar zijn duizenden getuige van deze processie, waaraan vele schoolgaande kinderen uit Boxmeer en de omliggende dorpen meedoen. Samen met drie gilden, andere muziekgezelschappen en een groot aantal vrijwilligers maken zij de Boxmeerse Vaart tot een van de belangrijkste (culturele) evenementen van Boxmeer. Op Vaartzaterdag wordt de reliek op plechtige wijze door het Heilig Bloedsgilde en de Vaartmeesters de basiliek binnengebracht. De dag erna, op Vaartzondag, wordt zij door de straten van Boxmeer gedragen. Deze processie wordt in Boxmeer 'de Vaart' genoemd. In de loop der eeuwen heeft de Vaart weinig veranderingen ondergaan. In het midden van de 20e eeuw kende Boxmeer nog vijf processiedagen. Van de daarvan drie overgebleven Vaartroutes in Boxmeer wordt die naar Het Zand nog een keer per jaar gelopen. Dezelfde groepen in dezelfde kleuren als uit het verleden gaan nog mee. De door vele schoolkinderen gedragen kleding en ornamenten werden verzorgd door de zusters van JMJ en worden nu verzorgd door vele vrijwilligers onder leiding van de Vaartmeesters.

## Immaterieel erfgoed
De Vaart is een oud Boxmeers immaterieel erfgoed, een geloofsuiting en een eeuwenoude traditie vol folklore en volksvroomheid, die mensen uit Boxmeer en ver daarbuiten al meer dan 600 jaar bijeenbrengt. De Heilig Bloed relikwie is permanent uitgestald in de Heilig Bloed kapel in de Basiliek te Boxmeer. Erkenning van de waarde van dit erfgoed is onder andere te vinden in diverse eerbewijzen. Ter gelegenheid van 600 jaar Vaart in 2000 verklaarde paus Johannes Paulus II in 1999 bij monde van bisschop Hurkmans de Petruskerk te Boxmeer tot basilica minor. Verder is de Boxmeerse Vaart genomineerd voor de Dr. Peelen Cultuurprijs 2011 en in 2012 is de Burgemeester Bouwmans Ontmoetingsprijs 2012 toegekend en uitgereikt aan de Boxmeerse Vaart. Op 13 oktober 2012 is de Boxmeerse Vaart geplaatst op de Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland.

## De processie
De processie die door de straten van Boxmeer trekt omvat de volgende onderdelen:

### Suisse
De processie wordt als vanouds geopend door de Suisse. Vroeger was de Suisse de ordebewaker in de kerk.

### De Heilig Hartgroep
De Suisse wordt direct gevolgd door de Heilig Hartgroep. Deze bestaat allereerst uit het processiekruis dat in 1750 werd gemaakt door de Boxmeerse edelsmid Antoon Rijke. Verder twee dragers met koperen flambouwen en misdienaars met flambouwen en vlaggen. Daarachter loopt het St. Anthonius gilde uit Sambeek, de ‘gekleurde groep’ – een groep van meisjes die elk een bloemenvaasje met gekleurde bloemen in de hand hebben – en een groep bruidjes met een witte bloemenmand.

### De Mariagroep
De Mariagroep is een van de hoofdgroepen van de processie. Aangekondigd door een schild met de tekst ‘Ave Maria’ volgen de ‘blauwe mennekes’ en de ‘blauwe edelknapen’ in de traditionele Mariakleur. Blauwe vlaggen en bloementuilen zijn gegroepeerd rond het fraai aangeklede Mariabeeld met 17e-eeuws zilverwerk uit de van Boxmeerse zilversmeden.

### De Rozenkransgroep
De rozenkransgroep is een groep van gelovigen die gedurende de processie bidt voor kerk en wereld, de twee intenties van de Vaart. Centraal in deze groep wordt het Kruis meegedragen, voorafgegaan door de ‘kruisridders’. Een groep bruidjes sluit deze groep af.

### De Heilig Bloedgroep
Het middelpunt van de Vaart is de grote groep rondom de reliekschrijn in de draagkist met het Heilig Bloed. Een schild met de woorden ‘Zijn Bloed gegeven’ herinnert aan Jezus Christus, gestorven aan het kruis. Maar deze tekst herinnert ook aan Jezus, die bij Het Laatste Avondmaal de beker wijn aan zijn leerlingen gaf en daarbij de woorden sprak: ‘Dit is de beker van het nieuwe, altijddurende verbond, dit is mijn bloed dat voor u en alle mensen wordt vergoten tot vergeving van de zonden. Blijft dit doen om Mij te gedenken’. De kleur rood overheerst in deze groep. Het rode Bloedvaandel uit 1900 en 2011 met een zilveren kruis uit 1833, gemaakt door de Boxmeerse zilversmid Antoon Hubert Rijke, gaat voorop. Dragers van rode bloemen, de ‘rode mennekes’, een kist met houten processiekaars, misdienaars en wierookzwaaiers, het Heilig Bloedsgilde van Boxmeer, de reliek van het heilig Bloed onder een baldakijn dat eveneens uit 1900 en 2011 stamt, vier flambouwdragers, de vendeliers van het Heilig Bloedsgilde en de ‘rode edelknapen’ maken deel uit van deze Heilig Bloedgroep.

### De Karmel
Voorafgegaan door de ‘zwarte edelknapen’ volgt een tweede gebedsgroep. Daarin neemt de Karmelgemeenschap van Boxmeer met Karmelieten en Karmelietessen en leden van de ‘familia Carmelitana’ een eigen plaats in. Bij deze groep kunnen de gelovigen zich, terwijl de processie trekt, zingend en biddend aansluiten. De Karmel is traditioneel onderdeel van de Sacramentsgroep.

### De Sacramentsgroep
Het ‘allerheiligste’ is in de Rooms-Katholieke Kerk het geconsacreerde brood dat overblijft na de eucharistieviering. Dit brood wordt bewaard in het tabernakel en is ook buiten de eucharistieviering voorwerp van verering. De heilige Hostie is symbool van Jezus’ blijvende aanwezigheid in de kerkgemeenschap en herinnert aan zijn woorden en daden bij het laatste avondmaal. In een kostbare monstrans wordt de heilige Hostie meegedragen onder een baldakijn uit het midden van de 18e eeuw. De monstrans is door de Boxmeerse zilversmid Raab gemaakt rond 1670 en wordt gedragen door de pastores van de Boxmeerse parochie of door een kerkelijke hoogwaardigheidsbekleder. Daarnaast lopen twee dragers met zilveren flambouwen, vervaardigd door Boxmeerse edelsmeden. Diverse groepen bloemen- en vlaggendragers, groepen met korenaren en brood-, druiven-, kruiken- en schilddragers en bruidjes met als hoofdkleuren geel en wit maken deel uit van deze Sacramentsgroep. Deze groepen symboliseren brood en wijn. Het St. Antonius-, St. Sebastianus- en H. Sacramentsgilde van Beugen, completeert de Sacramentsgroep.
De teksten die de schilddragers bij zich hebben, verwijzen naar teksten uit de eucharistie en bijbel:
‘Wij delen brood met elkaar’
‘Ik ben de Wijnstok’
‘Onzegbaar ons nabij’
Direct aan het Allerheiligste vooraf worden het Tintinnabulum en het Conopeum (in de kleuren goud en rood) meegedragen als kenmerkende eretekenen van een Basiliek. Daarna loopt het Burgerlijk gezag, de Burgemeester. Engelen en de Boxmeersche Harmonie sluiten de processie af.

### Afsluiting van de Vaart
Als de processie de St. Petrusbasiliek weer is binnengetrokken, wordt de Vaart beëindigd met het zingen van het Tantum Ergo en de zegen met de monstrans. De zegen wordt ook gegeven bij het rustaltaar op Het Zand, een historische plek in de lange Vaartgeschiedenis.

## Beieren
Gedurende de tijd dat de Vaart door Boxmeer trekt, en ook op Vaartzaterdag bij het binnenvoeren van de relikwie, wordt er door beiermannen in de kerktoren gebeierd. Het is een heel bijzondere manier van ‘luiden’ om de klanken van de oude kerkklokken over Boxmeer uit te strooien. Er wordt niet traditioneel 'geluid': in Boxmeer wordt de klepel met een hulpstuk door twee beiermannen ritmisch tegen de binnenzijde van de rand van de klok bewogen. Deze wijze van beieren geeft een specifiek geluid en is uniek in Europa.
Het beieren begint zodra de Vaart uit de Basiliek komt en stopt als de Vaart uit het zicht van de beiermannen is. Komt bij terugkomst de processie weer in het zicht van de beiermannen dan wordt er gebeierd totdat de gehele processie in de Basiliek terug is. In de toren zijn vier beiermannen aanwezig die elkaar aflossen, zonder dat dit te horen is. De grootste van de drie klokken is in 1448 gemaakt door Jan van Venlo. De andere twee zijn uit 1443 en 1410. Ze zijn als door een wonder gespaard gebleven toen de Petruskerk tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog vrijwel totaal werd vernield. Door de restauratie van de klokken medio 2014 staat deze unieke beiertraditie ernstig onder druk. In 2015 is het unieke staaf beieren op verzoek van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed vervangen door het algemene touw beieren.

wikiname: nlwiki

title: Boxmeerse Vaart

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox evenement
| naam            =
| afbeelding      = Bloedbaldakijn.jpg
| onderschrift    = De Heilig Bloedgroep
| plaats          = [[Boxmeer (plaats)|Boxmeer]]
| jaar            =
| data            =
| organisator     =
| deelnemers      =
| thema           = [[Heilig Bloed]][[processie]]
| opening         =
| sluiting        =
| eerste          = [[1400]]
| laatste         =
| actueel         =
| vorige          =
| volgende        =
| website         =
| portaal         =
}}
De '''Boxmeerse Vaart''' is een eeuwenoude [[Heilig Bloed]][[processie]] die ontstaan is in het jaar [[1400]]. "Pinksteren vroeg of Pinksteren laat, veertien dagen daarna trekt de Boxmeerse Vaart", zo luidt een eeuwenoud gezegde in [[Boxmeer (plaats)|Boxmeer]].

==De oorsprong van de Vaart==
[[Bestand:BoxmeerseVaart2.jpg|thumb|300px|Reliekcilinder Boxmeer]]
De oorsprong van ‘de Vaart’ gaat terug naar het jaar [[1400]]. Een [[priester (hoofdbetekenis)|priester]] in Boxmeer twijfelde tijdens de [[eucharistieviering]] aan de [[transsubstantiatie]], de omzetting van brood en wijn in het Lichaam en Bloed van Christus die tijdens de [[consecratie]] wordt herdacht. De wijn, zo wil het verhaal, borrelde toen over de rand van de kelk heen en kwam in de gedaante van bloed op een linnen doek onder de kelk terecht. Het [[Heilig Bloed]] stolde en er bleef een grote druppel achter. Dit altaarlinnen, [[corporale (kerk)|corporale]] genaamd, is sindsdien voorwerp van verering. In zijn [[17e eeuw|17e-eeuwse]] [[reliekhouder]] wordt hij tijdens de Vaart meegedragen in een zilveren met platen rijk beslagen draagkist uit 1656 die is vervaardigd door een onbekende Boxmeerse of Nederrijnse [[zilversmid]]. Aanvankelijk was er geen aparte reliekhouder, maar was de eerste [[reliekschrijn]] uit 1482 tevens draagkist. Deze werd aan de Boxmeerse Vaart geschonken door D. Gerardus van Meer, kanunnik te Zutphen, getuige de inscriptie "D. Gerardus de Meer canonicus Zutphaniensis me fieri fecit et dedit. Anno 1482."

===Verering===
De verering van het [[Heilig Bloed]] komt in het midden van de 15e eeuw in Boxmeer op gang en rond 1450 wordt het Sacramentsgilde tevens naar het Heilig Bloed genoemd.<ref>Het toenmalige Boxmeerse gilde wordt in legaten uit 1454 genoemd als 'Gilde van den Heyligen Sacrament ende van den Heyligen Bloede', Archief van Het Heilig Bloed en A.F. Van Beurden 1897 (p. 244) en R. Klaassen 2000 (p. 14).</ref> In 1457 wordt een eerste Heilig Bloed [[altaar (religie)|altaar]] in de kerk ingewijd.<ref>Een fraai gesneden eiken ornament met Kelk van een later opgericht altaar is bewaard gebleven. Zie ook A.F. van Beurden 1897, p. 172.</ref> In 1482 wordt een vergulde reliekschrijn geschonken door Johannes van Meer, kanunnik uit Zutphen.<ref>Zie ook A.F. van Beurden 1897, p. 238.</ref> In 1507 wordt aan zeven personen ieder een stuiver uitbetaald als vergoeding vanwege het meelopen in de Boxmeerse Vaart.<ref>Zie René KLaassen in De Vaart 600 jaar Heilig Bloedprocessie 2000, p.9</ref> In 1508 wordt in archiefstukken melding gemaakt van de doortocht van de Heilig Bloedprocessie in Boxmeer.<ref>Zie Rien van den Brand 1991, p. 148. Gevraagde personen dienden 'in hoiren lynden cleyder voir dat heylige bloet' in de processie te lopen.</ref> In 1583 wordt de kerk van Boxmeer door de troepen van Karel van Mansfeld geplunderd; veel archiefmateriaal gaat daarbij verloren.<ref>Zie Rien van den Brand 1991, p. 193.</ref> Vanaf 1582 is de reliek met de eerste reliekdraagkist elf jaar ondergebracht in het naburige [[Gennep (plaats)|Gennep]].<ref>A.F. van Beurden 1897, p. 234.</ref> Bij gerechtelijke akte van 1618,<ref>Archief van het Heilig Bloed te Boxmeer, Attestatie met Schepenzegel aanwezig. Zie ook van Beurden 1897 (p. 89-91) en R. Klaassen (p. 1).</ref> opgemaakt door de schepenen van Boxmeer, wordt de Vaart herbevestigd en Jacobus a Castro, de [[Bisdom Roermond|Bisschop van Roermond]], bevestigt – mede op instigatie van pastoor Peelen – in 1631 het Bloedwonder van Boxmeer.<ref>Testimonium super sanguinem miraculosum in Boxmeer, in Archief van het Heilig Bloed te Boxmeer en R. Klaassen 2000, p. 9.</ref> Graaf Albert van den Bergh uit Boxmeer schenkt in 1656 een zilveren rijk beslagen draagkist aan de Vaart.
[[Bestand:Draagkist1656Boxmeer1.jpg|thumb|Draagkist uit 1656 met reliekcilinder]]
In 1660 schrijft pastoor Peelen (1601-1667) een 'Instructio super Sanguine miraculose in Boxmeer'.<ref>Onderrichting over het miraculeuze Heilig Bloed te Boxmeer, juni 1660, Archief van het Heilig Bloed te Boxmeer.</ref> De verering van het Heilig Bloed neemt toe en in de 17e eeuw worden gedocumenteerde genezingen beschreven.<ref>Archief van het Heilig Bloed te Boxmeer met elf meldingen van 1624 tot 1693 en R. Klaassen 2000, p. 41-50.</ref> In [[1673]] trekt de processie naar een rustaltaar aan Het Zand.<ref>Van Beurden 1897, p. 243: 'Waer naer sal volgen een schonne ende devote Processie, waer onder geschieden sal een sermoon op het Sant.'</ref>

Vanwege de Franse overheersing komt vanaf 1797 een einde aan de [[autonomie]] van de [[vrije heerlijkheid|Vrije Heerlijkheid Boxmeer]] en de openlijke verering van het Heilig Bloed.
De reliek wordt in de periode 1794-1800 herhaaldelijk heimelijk ingemetseld bij metselaar J. van Oeffel aan de Veerstraat.<ref>Archief van het Heilig Bloed te Boxmeer: ondertekende verklaringen uit 1794, 1796, 1797, 1798 en 1799 zijn aanwezig, en R. Klaassen 2000, p. 59.</ref> In 1821 wordt een [[processieverbod|verbod tot het houden van processies]] in Boxmeer uitgevaardigd, maar het verbod wordt genegeerd en in 1856 wordt de Heilig Bloedprocessie van Boxmeer geplaatst op een lijst van wettelijk toegestane processies. Al eerder, in 1854, is de reliek teruggeplaatst in het Heilig Bloedaltaar. De verering van het Heilig Bloed trekt aan en het vijfde eeuwfeest wordt in 1900 groots gevierd.<ref>Magry & Caspers 1998: Meer dan tienduizend bedevaartgangers doen Boxmeer aan en de feestelijkheden duren van 14 juni tot 16 september, p. 149.</ref> De Boxmeerse Vaart trok toen drie keer per jaar door de straten.<ref>G. Wessels 1899:Het Mirakel van het Heilig Bloed te Boxmeer, p 23.</ref>  Na de Tweede Wereldoorlog trekt de Vaart vijf keer per jaar, de Boxmeerse jeugd heeft dan een week vrijaf en vele bedevaartgangers komen naar Boxmeer.<ref>Zie P. Margry 1981, p. 68-69.</ref> Vanaf 1965 is een kentering waarneembaar en trekt de Vaart nog een keer per jaar. Vanaf 1977 nemen Vaartmeesters de organisatie van de Vaart over en in 2000 wordt het zesde eeuwfeest met een volledige Vaartweek gevierd.<ref>Zie R. Klaassen in: 600 jaar Heilig Bloedprocessie in Boxmeer p. 91-126; perspublicaties in Boxmeers Weekblad en de Gelderlander; zie fotoreportage op de [https://web.archive.org/web/20080512022257/http://www.boxmeer.info/vaart/ '''Vaartsite'''] onder het kopje Actueel en foto's 600 jaar Boxmeerse Vaart.</ref>

===21e eeuw===
Eeuwenlang trekt veertien dagen na [[Pinksteren]] de Vaart door de straten van Boxmeer en elk jaar zijn duizenden getuige van deze processie, waaraan vele schoolgaande kinderen uit Boxmeer en de omliggende dorpen meedoen. Samen met drie [[Schutterij (folklore)|gilden]], andere muziekgezelschappen en een groot aantal vrijwilligers maken zij de Boxmeerse Vaart tot een van de belangrijkste (culturele) evenementen van Boxmeer.<ref>Aldus de nota Cultuur van de gemeente Boxmeer, 2007-2015.</ref> Op Vaartzaterdag wordt de [[reliek]] op plechtige wijze door het Heilig Bloedsgilde en de Vaartmeesters de [[basiliek]] binnengebracht. De dag erna, op Vaartzondag, wordt zij door de straten van Boxmeer gedragen. Deze [[processie]] wordt in Boxmeer 'de Vaart' genoemd. In de loop der eeuwen heeft de Vaart weinig veranderingen ondergaan. In het midden van de 20e eeuw kende Boxmeer nog vijf processiedagen. Van de daarvan drie overgebleven Vaartroutes in Boxmeer wordt die naar Het Zand nog een keer per jaar gelopen. Dezelfde groepen in dezelfde kleuren als uit het verleden gaan nog mee. De door vele schoolkinderen gedragen kleding en ornamenten werden verzorgd door de [[Sociëteit van Jezus, Maria en Jozef|zusters van JMJ]] en worden nu verzorgd door vele vrijwilligers onder leiding van de Vaartmeesters.<ref>Een team van 15 dames, "Vaartrozen" genaamd, houdt zich sinds 2007 structureel bezig met de restauratie en herstel van de kledij en stoffen ornamenten van de Vaart.</ref>

== Immaterieel erfgoed ==
De Vaart is een oud Boxmeers [[immaterieel erfgoed]], een geloofsuiting en een eeuwenoude traditie vol [[folklore]] en [[volksvroomheid]], die mensen uit Boxmeer en ver daarbuiten al meer dan 600 jaar bijeenbrengt. De Heilig Bloed [[relikwie]] is permanent uitgestald in de Heilig Bloed kapel in de Basiliek te Boxmeer. Erkenning van de waarde van dit erfgoed is onder andere te vinden in diverse eerbewijzen. Ter gelegenheid van 600 jaar Vaart in 2000 verklaarde [[paus Johannes Paulus II]] in 1999 bij monde van [[Antoon Hurkmans|bisschop Hurkmans]] de [[Sint-Petrusbasiliek (Boxmeer)|Petruskerk]] te Boxmeer tot [[Basiliek|basilica minor]].<ref>[[Lijst van basilieken#Nederland|Basilieken in Nederland]]</ref> Verder is de Boxmeerse Vaart genomineerd voor de Dr. Peelen Cultuurprijs 2011<ref>Aldus persbericht van de Gemeente Boxmeer van 10 mei 2011.</ref> en in 2012 is de Burgemeester Bouwmans Ontmoetingsprijs 2012 toegekend en uitgereikt aan de Boxmeerse Vaart.<ref>Aldus persbericht in de Gelderlander van 11 juni 2012.</ref> Op 13 oktober 2012 is de Boxmeerse Vaart geplaatst op de [[Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland]].<ref>Aldus persbericht NCVIE van 13 oktober 2012 en publicaties in de Gelderlander, AD, TROUW, TELEGRAAF en Omroep Brabant van 15 oktober 2012.</ref>

==De processie==
De [[processie]] die door de straten van Boxmeer trekt omvat de volgende onderdelen:

===Suisse===
De processie wordt als vanouds geopend door de [[Kerkbaljuw|Suisse]]. Vroeger was de Suisse de ordebewaker in de kerk.

===De Heilig Hartgroep===
De Suisse wordt direct gevolgd door de [[Heilig-Hart-verering|Heilig Hartgroep]]. Deze bestaat allereerst uit het processie[[kruis (christendom)|kruis]] dat in [[1750]] werd gemaakt door de Boxmeerse [[edelsmid]] Antoon Rijke. Verder twee dragers met koperen [[flambouw]]en en [[misdienaar]]s met flambouwen en vlaggen. Daarachter loopt het St. Anthonius gilde uit Sambeek, de ‘gekleurde groep’ – een groep van meisjes die elk een bloemenvaasje met gekleurde bloemen in de hand hebben – en een groep bruidjes met een witte bloemenmand.

===De Mariagroep===
De Mariagroep is een van de hoofdgroepen van de processie. Aangekondigd door een schild met de tekst ‘[[Weesgegroet|Ave Maria]]’ volgen de ‘blauwe mennekes’ en de ‘blauwe edelknapen’ in de traditionele Mariakleur. Blauwe vlaggen en bloementuilen zijn gegroepeerd rond het fraai aangeklede [[Maria (moeder Jezus)|Mariabeeld]] met 17e-eeuws zilverwerk uit de van Boxmeerse zilversmeden.

===De Rozenkransgroep===
De [[rozenkrans]]groep is een groep van gelovigen die gedurende de processie bidt voor kerk en wereld, de twee intenties van de Vaart. Centraal in deze groep wordt het Kruis meegedragen, voorafgegaan door de ‘[[kruisridders]]’. Een groep bruidjes sluit deze groep af.

===De Heilig Bloedgroep===
Het middelpunt van de Vaart is de grote groep rondom de reliekschrijn in de draagkist met het [[Heilig Bloed]]. Een schild met de woorden ‘Zijn Bloed gegeven’ herinnert aan [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus Christus]], gestorven aan het kruis. Maar deze tekst herinnert ook aan Jezus, die bij [[Het Laatste Avondmaal (Jezus)|Het Laatste Avondmaal]] de beker wijn aan zijn leerlingen gaf en daarbij de woorden sprak: ‘Dit is de beker van het nieuwe, altijddurende verbond, dit is mijn bloed dat voor u en alle mensen wordt vergoten tot vergeving van de zonden. Blijft dit doen om Mij te gedenken’. De kleur rood overheerst in deze groep. Het rode Bloed[[vaandel]] uit 1900 en 2011<ref>Een team van twee dames heeft in het eigen Vaartatelier het Bloedvaandel onder gebruikmaking van het oude Medaillon deels vernieuwd; De drie middenvelden inclusief goud gallon, gouden franje en gouden flossen zijn vernieuwd, een werk dat 175 uren in beslag nam.</ref> met een zilveren kruis uit 1833, gemaakt door de Boxmeerse zilversmid Antoon Hubert Rijke, gaat voorop. Dragers van rode bloemen, de ‘rode mennekes’, een kist met houten processie[[kaars]], misdienaars en [[wierook]]zwaaiers, het Heilig Bloedsgilde van Boxmeer, de [[reliek]] van het heilig Bloed onder een [[baldakijn]] dat eveneens uit 1900 en 2011 stamt,<ref>Een team van drie dames heeft in eigen Vaartatelier het Baldakijndoek geheel vernieuwd; een werk dat 600 uren in beslag nam.</ref> vier flambouwdragers, de vendeliers van het Heilig Bloedsgilde en de ‘rode edelknapen’ maken deel uit van deze Heilig Bloedgroep.

===De Karmel===
Voorafgegaan door de ‘zwarte edelknapen’ volgt een tweede gebedsgroep. Daarin neemt de Karmelgemeenschap van Boxmeer met [[Karmelieten]] en [[Karmelietessen]] en leden van de ‘familia Carmelitana’ een eigen plaats in. Bij deze groep kunnen de gelovigen zich, terwijl de processie trekt, zingend en biddend aansluiten. De Karmel is traditioneel onderdeel van de [[Heilig Sacrament|Sacrament]]sgroep.

===De Sacramentsgroep===
Het [[Lichaam van Christus|‘allerheiligste’]] is in de [[Rooms-Katholieke Kerk]] het geconsacreerde brood dat overblijft na de [[eucharistie]]viering. Dit brood wordt bewaard in het [[tabernakel (kerk)|tabernakel]] en is ook buiten de eucharistieviering voorwerp van verering. De heilige [[Hostie]] is symbool van Jezus’ blijvende aanwezigheid in de kerkgemeenschap en herinnert aan zijn woorden en daden bij het laatste avondmaal. In een kostbare [[monstrans]] wordt de heilige Hostie meegedragen onder een [[baldakijn]] uit het midden van de [[18e eeuw]]. De monstrans is door de Boxmeerse zilversmid Raab gemaakt rond 1670 en wordt gedragen door de [[pastoor|pastores]] van de Boxmeerse parochie of door een kerkelijke hoogwaardigheidsbekleder. Daarnaast lopen twee dragers met zilveren [[flambouw]]en, vervaardigd door Boxmeerse [[goudsmid|edelsmeden]]. Diverse groepen bloemen- en vlaggendragers, groepen met [[Aar (bloeiwijze)|korenaren]] en brood-, druiven-, kruiken- en schilddragers en bruidjes met als hoofdkleuren geel en wit maken deel uit van deze Sacramentsgroep. Deze groepen symboliseren brood en wijn. Het St. Antonius-, St. Sebastianus- en H. Sacramentsgilde van Beugen, completeert de Sacramentsgroep.

De teksten die de schilddragers bij zich hebben, verwijzen naar teksten uit de [[eucharistie]] en [[Bijbel (christendom)|bijbel]]:
:‘Wij delen brood met elkaar’
:‘Ik ben de Wijnstok’
:‘Onzegbaar ons nabij’

[[Bestand:Boxmeer_basiliek_coat_of_arms2.jpg|thumb|Het wapen van de Basiliek]]
Direct aan het [[Lichaam van Christus|Allerheiligste]] vooraf worden het [[Tintinnabulum (liturgisch voorwerp)|Tintinnabulum]] en het [[Conopeum]] (in de kleuren goud en rood) meegedragen als kenmerkende eretekenen van een [[Basiliek]]. Daarna loopt het Burgerlijk gezag, de [[Burgemeester]]. [[Engel (hoofdbetekenis)|Engelen]] en de [[Boxmeersche Harmonie]] sluiten de [[processie]] af.

===Afsluiting van de Vaart===
Als de processie de St. Petrusbasiliek weer is binnengetrokken, wordt de Vaart beëindigd met het zingen van het [[Tantum Ergo]] en de zegen met de [[monstrans]]. De zegen wordt ook gegeven bij het rustaltaar op Het Zand, een historische plek in de lange Vaartgeschiedenis.

==Beieren==
Gedurende de tijd dat de [[Processie|Vaart]] door Boxmeer trekt, en ook op Vaartzaterdag bij het binnenvoeren van de [[relikwie]], wordt er door beiermannen in de kerktoren [[Beiaard#Benaming|gebeierd]]. Het is een heel bijzondere manier van ‘luiden’ om de klanken van de oude kerkklokken over Boxmeer uit te strooien. Er wordt niet traditioneel [[Klok (bel)|'geluid']]: in Boxmeer wordt de [[klepel]] met een hulpstuk door twee beiermannen ritmisch tegen de binnenzijde van de rand van de klok bewogen. Deze wijze van beieren geeft een specifiek geluid en is uniek in Europa.<ref>Aldus het Klokkenmuseum te Asten.</ref>

Het beieren begint zodra de [[Processie|Vaart]] uit de [[Basiliek]] komt en stopt als de Vaart uit het zicht van de beiermannen is. Komt bij terugkomst de processie weer in het zicht van de beiermannen dan wordt er gebeierd totdat de gehele processie in de Basiliek terug is. In de toren zijn vier beiermannen aanwezig die elkaar aflossen, zonder dat dit te horen is. De grootste van de drie klokken is in 1448 gemaakt door Jan van Venlo. De andere twee zijn uit 1443 en 1410. Ze zijn als door een wonder gespaard gebleven toen de Petruskerk tegen het einde van de [[Tweede Wereldoorlog]] vrijwel totaal werd vernield. Door de restauratie van de klokken medio 2014 staat deze unieke beiertraditie ernstig onder druk. In 2015 is het unieke staaf beieren op verzoek van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed vervangen door het algemene touw beieren.

== Externe links ==
* [http://www.boxmeersevaart.nl Boxmeerse Vaart in woord en beeld]
* [http://www.immaterieelerfgoed.nl/nl/boxmeersevaart/ Boxmeerse Vaart Nationaal Immaterieel Cultureel Erfgoed bij KIEN]

==Literatuur==
*Archief Nederlands Karmelitaans Instituut te Boxmeer;
*Archief van het H. Bloed te Boxmeer;
*Archief van het H. Bloed. Maastricht, Rijksarchief in Limburg;
*Archief Stichting Comité Boxmeerse Vaart;
*Archief van de bisschoppen van Roermond 1559-1801, port. 80, nr. 52,;
*A.A.:Verhaal van Het Mirakel des Heiligen Bloeds, geschied te Boxmeer in het jaar 1400, Beltz-Hillenaar, 's-Hertogenbosch, (1859) 17 p.;
*A.A. 300 Honderd jaar Carmel in Boxmeer (Boxmeer Schoth Drukkerij 953);
*A.A.: Das Wunder des hl. Blutes in Boxmeer im Jahre 1400, P. Közter, Kevelaer (1900) 16 p.;
*Archief Stichting Comité Boxmeerse Vaart (2008);
*A.J. van der Aa, Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, dl. 2 (Gorinchem: Noorduyn, 1840) p. 648-649;
*Albers. P: Het Karmelieterklooster te Boxmeer, 1652-1902; Utrecht 1902;
*P. Albers, Het Karmeliter-klooster te Boxmeer 1652-1902 (Utrecht: P.W. van de Weijer, 1902. Overdruk uit: De Studiën. Godsdienst, Wetenschap, Letteren 34, dl. 58);
*M. Arendsen & O.S.Lankhorst, in Langs kloosters in Noordoost-Brabant, De oudste kloosters van Nederland, (Sint-Agatha (Cuijk), 2011) p. 49;
*E. van Autenboer, De kaarten van de schuttersgilden van het hertogdom Brabant (1300-1800), 2 dln. (Tilburg: Stichting Zuidelijk Historisch Contact, 1993-1994) dl. 1, p. 11, 78-79, 87, dl. 2, p. 407, 411;
*A.C. Bertens, Het H. Hart en zijn Genade-Oorden of de Liefde, het Voorbeeld en de Wonderen van Jezus in zijn H. Sacrament (Cuyk aan de Maas: Jos. J. van Lindert, 1900) p. 205-207;
*A.F. van Beurden, Chroniek van Boxmeer van af het jaar 1269 tot 1889 (Roermond: Van der Marck, 1889);
*A.F. van Beurden, De zusters van het [[Sociëteit van Jezus, Maria en Jozef|Gezelschap J.M.J.]] te Boxmeer, 1865-1890 (Roermond 1890);
*A.F. van Beurden, 'De vensters en schilderingen van het carmelietenklooster te Boxmeer', in: Taxandria 1 (1893) p. 59;
*A.F. van Beurden, Boxmeer: geschiedenis van de parochie, het klooster der carmelieten, O.L.V. broeders en het H. Bloed (Roermond: Van der Marck, 1897);
*A.F. van Beurden, Schetsen uit de geschiedenis van Boxmeer (Boxmeer: Schoth, 1934) p. 40-42, 49-52;
*A.F. van Beurden, Boxmeer rond de eeuwwisseling. Herinneringen van A.F. van Beurden aan de jaren 1868-1918 (Boxmeer: Schoth, 1977 heruitgave) p. 11-19, reprint van een artikel in het Boxmeers weekblad van 1918, bevat enkele foto's van de Boxmeerse vaart (ca. 1900);
*Bisdomblad, Boxmeerse Vaart erkend als Immaterieel Cultureel Erfgoed, november 2012, p. 29;
*Gemeente Boxmeer p.44 (Gemeente gids Boxmeer 2008);
*Gemeente Boxmeer Nota Kunst en cultuurbeleid 2007-2015 (2008) p. 10 en 20;
*Brabants Orgelrijkdom 2018, pag. 40;
*R. van den Brand, 750 jaar kasteel Boxmeer, eens brandpunt tussen Brabant en Gelre. Een bijdrage tot de geschiedenis van de heren en het kasteel van Boxmeer (Venlo 1991) p. 126-128, 148, 240 (foto processie ca. 1900 p.348);
*R. van den Brand, 750 jaar Kasteel Boxmeer: eens brandpunt tussen Brabant en Gelre; een bijdrage tot de geschiedenis van de heren en het kasteel van Boxmeer (Venray/Venlo 1993);
*R. van den Brand & H. Douma, Land van Cuijk, 33 dorpen en één stad (Boxmeer, 2002) p. 105;
*M. Breuer: Verhalen uit vervolgen tijden in Boxmeer, Deel 2: Engelbertus Goossens, notaris en promotor van de Boxmeerse Vaart, p. 60-69, (Met foto Pierezuukers, Leden van de Vriendenkring uit de Vaart ca 1947 p.69) (Ars Grafisch, Roermond, 2008);
*Brochure Boxmeerse Vaart (1992);
*P. Browe, Die eucharistischen Wunder des Mittelalters (Breslau: Verlag Müller & Seiffert, 1938) p. 144, 152-153, 179, 190;
*C. Caspers, De eucharistische vroomheid en het feest van Sacramentsdag in de Nederlanden tijdens de late middeleeuwen (Leuven: Peeters, 1992) p. 233-234;
*B. Clabbers: Oud Boxmeer in Beeld. Het verleden van Boxmeer in foto's. Een uitgave van het H. Bloedsgilde (Boxmeer 1983);
*COB Boxmeer: Verrassend Boxmeer, p. 7 (Boxmeer/Uden 2012);
*P. Cornelissen, Schoon roomsch Brabant ('s-Hertogenbosch 1934) p. 134;
*A. van Delft, H. Bloedspel van Boxmeer (Boxmeer: Schoth, 1946);
*H. Douma, 'Het gilde van het H. Bloed te Boxmeer, in: Landjuweel 1975 Boxmeer. Herdenkingsboek Landjuweel 25 mei-1 juni 1975 (Boxmeer 1975) p. 21-28;
*C.R. Duljé, Geschied- en aardrijkskundige bijzonderheden van de voormalige heerlijkheid Boxmeer, met St. Anthonis en het halfheerige Sambeek, benevens van de meeste plaatsen in het Land van Kuik (Gennep: Noman, 1852) p. 81-85;
*Sophie Elpers, in Kennisagenda 2017-2020, Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, (Arnhem 2018) p.56 .
*H.B.M. Essink & H. Douma, Inventarissen van archieven van kerkelijke instellingen in Boxmeer en Cuyk (Boxmeer 1965);
*H.B.M. Essink: Een onderzoek naar de absolute rechten van de heren van Boxmeer, Haps en Half Sambeek(Grave 1968);
*Mr. W.B.J.Goossens: Lezing Boxmeerse Vaart anno 2006, (Boxmeer 9 mei 2006);
*Mr. W.B.J.Goossens: Folder Boxmeerse Vaart, uitgave Stichting Comité Boxmeerse Vaart (Boxmeer, 2012);
*Mr. W.B.J. Goossens: In Info-Bulletin Heilig Bloedsgilde 2012, (Boxmeer juni 2012) p.14;
*Mr. W.B.J. Goossens: In Nieuwsbrief Onze Lieve Vrouwe parochie Boxmeer (juli/augustus 2013) p.11 en 12;
*Mr. W.B.J. Goossens: In Voice me Amsterdam, Boxmeer Van bruisende wijn en Heilig Bloed, 2013 p. 1-5;
*J. Gröniger: In Topic 2018, nummer 1, pag. 4 en 5 (uitgave RVB Media);
*J. Habets, Geschiedenis van het tegenwoordig Roermond en van de bisdommen, die het in deze gewesten zijn voorafgegaan, dl. 3 (Roermond, 1892) p. 148-149;
*Jan Kalf, De katholieke kerken in Nederland (Amsterdam: Van Holkema & Warendorf, 1906) p. 423-424;
*René Klaassen et alium P. Mesters, J. Peeters, F. Thuis: De Vaart 600 jaar Heilig Bloedprocessie in Boxmeer, (Boxmeer 2000), Stichting Comité Boxmeerse Vaart;
*W.H.Th. Knippenberg, Devotionalia. Religieuze voorwerpen uit het katholieke leven, dl. 1 (Eindhoven: Bura Boeken, 1980) p. 93;
*J. Kuijpers, 'De genezing van Jan Deynen te Vortum in 1693', in: Merlet 21 (1985) nr. 2, p. 36-41;
*A. Lehr: Beiaardkunst in de lage landen, Lannoo|Tirion (Tielt 1991) p.55-58;90-93;98-99;118;
*L.C.B.M. van Liebergen e.a., 'Waer een paradis'. Kloosterleven in Brabant na de Reformatie (Uden: Museum voor Religieuze Kunst, 1987) p. 24-36, 95-97;
*L. C.B.M. van Liebergen ed., Volksdevotie. Beelden van religieuze volkskultuur in Noord-Brabant (Uden: Museum voor Religieuze Kunst, 1990) p. 41, 71, afb. 29;
*R. van der Linden, Bedevaartvaantjes. Volksdevotie rond 200 heiligen op 1000 vaantjes (Brugge: Tabor, 1986) p. 73-75, nrs. B59a, B61, B61a-b, B62;
*Kees Ligtelijn; Het Mysterie, een bewerking van het Heilig Bloedspel van Boxmeer, door Pastoor. A. van Delft, ( Utrecht-Boxmeer 2000) In Boxmeer in 2000 drie keer opgevoerd;
*P.J. Margry, Bedevaartplaatsen in Noord-Brabant (Eindhoven: Bura Boeken, 1982) p. 63-71;
*P.J. Margry & R. van Heesewijk, Bloedprocessies in Brabant. Fotodocumentaire van de bloedprocessies in Boxtel, Boxmeer en Hoogstraten (Breda: Papieren Tijger, 1993) passim, moderne processiefoto's, met overzicht samenstelling processie in 1897 op p. 14 (1993);
*Peter Jan Margry & Rien van Heesewijk, Processies. België, Nederland en Luxemburg (Heeswijk: Abdij van Berne, 1997) p. 24-36;
*Peter Jan Magry & Charles Casper: Bedevaartplaatsen in Nederland Deel 2: Provincie Noord-Brabant, (Amsterdam en Hilversum 1998), p 144-155;
*Elise Meier, Manifestatie Immaterieel Erfgoed in tijdschrift Immaterieel Erfgoed, nr. 4, 2012, p. 47;
*Elise Meier (redactie), Van Volkscultuur naar Immaterieel Erfgoed (Pharos Uitgevers, 2018) p. 69-71;
*Elise Meier (teksten), TIEN, tien jaar borging van immaterieel Erfgoed in Nederland (Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, Arnhem, 2022) p. 22-25;
*P. Mesters & S.Scholtens Karmelklooster, Parochie-en Bedevaartskerk Boxmeer, (Boxmeer 1995) p. 9, 12, 17, 18. 18;
*Monumenten, Eerste tradities erkend als immaterieel erfgoed, monumenten 11-2012, p.29;
*Nederlands Centrum voor Volkscultuur & Immaterieel Erfgoed: Volkscultuur Magazine, Jaargang 6, nr. 2, zomer 2011, De Boxmeerse Vaart, coverpagina en p.38-41;
*Dieter Pesch, Wallfahrtsfänchen. Religiöse Druckgrafik (Keulen: Rheinland-Verlag, 1983) p. 375-376;
*Regionaal Bureau voor Toerisme Land van Cuijk, Toeristische Gids Land van Cuijk, uitgave juli 2014, p 34;
*Wijtse Rodenburg en Wim van der Ros in Brabants Orgelrijkdom 2018, 11e jaaruitgave, p.40.
*V.J. Roefs & I. Rosier, Verborgen kunst in een oude heerlijkheid. 71 kunstfoto's met begeleidende toelichting (Den Bosch 1948)p Inleiding 2 en nrs. 8, 9, 55 en 56;
*Olav Rijers, Langs de Bataafse rivier, Boxmeer & Cuijk, uitgave Corn Zelten, Boxmeer (2014), p.47 en p.62;
*L.H.C. Schutjes, Geschiedenis van het bisdom 's-Hertogenbosch, dl. 3 (St. Michielsgestel: Instituut voor Doofstommen, 1872) p. 330-331;
*G. Schuttenbeld, Boxmeer, Karmelietenklooster en Sint Petruskerk; (Boxmeer 1975);
*L. Simonis, Boxmeer en het wonder van het H. Bloed: 1400-1900. Geïllustreerde feestuitgave bij gelegenheid van het vijfhonderdjarig jubilee (Boxmeer Schoth, 1900);
*M.A. Snoek, 'Drie penninkjes van het mirakel van het Heilig Bloed te Boxmeer', in: Tijdschrift van het Nederlandsch genootschap voor munt- en penningkunde 2 (1894) p. 154-158, met afbeelding; Pius almanak voor het jaar 1896 (Alkmaar 1896) p. 443-444;
*P. Spapens, Boxmeer houdt vaart in de Vaart, een eeuwenoude bloedprocessie in tijdschrift: Traditie|Najaar 2009 p.10-14;
*D. Schrijen-van Oijen, Het nieuwe Baldakijn van het Heilig Bloed: Parochienieuws Boxmeer, augustus 2011 p.4;
*Ineke Strouken, Dit zijn wij, de belangrijkste 100 tradities van Nederland, NCV & Pharos uitgevers, (2010) p.250-253;
*Ineke Strouken et alium redactie, Typisch Nederland, Tradities en trends in Nederland, Uitgeverij Waanders, (2010) p. 114;
*Ineke Strouken, Jos Wassink, Albert van der Zeijden en Bureau Erasmus, Klein Religieus erfgoed, NCVIE (2014), p.4;
*Ineke Strouken et al., Immaterieel Erfgoed, september 2016, p.10, 13, 20 en 38;
*Ineke Strouken in Herenhuis, mei/juni 2018, nr 65, Immaterieel Erfgoed, Boxmeerse Vaart, p. 10 en 11;
*L. Tuerlings: Reportage over de Vaart 1996, KRO-TV op 22 juni 1996 (Hilversum Boxmeer 1996);
*J. Verheijen: Het vijfde eeuwfeest van het H. Bloed te Boxmeer; (Den Bosch 1900);
*Nederlands Centrum voor Volkscultuur: Volkscultuur Magazine, Jaargang 6, nr. 2, zomer 2011, De Boxmeerse Vaart, coverpagina en p.38-41;
*Prof. Dr. P.A. van der Wey, 'De drie Bee's', in: Landjuweel 1975 Boxmeer. Herdenkingsboek Landjuweel 25 mei-1 juni 1975 (Boxmeer 1975) p. 8-20;
*J. Wassink, Op de nationale Inventaris, in tijdschrift Immaterieel Erfgoed nr. 4, 2012, p. 22-25;
*G. Wessels, Het mirakel van het Heilig Bloed te Boxmeer: geschiedenis, gebeden en litanieën (Boxmeer Schoth, 1899);
*Fr. Wilens, Devotieboekje ten gebruike der vereerders van het Heilig Bloed te Boxmeer (Boxmeer, Schoth, 1933);
*M. Wingens, Over de grens. De bedevaart van katholieke Nederlanders in de zeventiende en achttiende eeuw (Nijmegen: Sun, 1994) p. 49-51;
*G. Wuisman: De Stichtingsoorkonden van het Carmelietenklooster te Boxmeer sept. 1672-sept.1922;
*Peter van Zoest: 'Bloedprocessies blijven boeien. H. Bloedvieringen in Boxtel en Boxmeer', in: Bisdomblad (26 juni 1987) p. 12;
*Albert van der Zeijden, Inbrabant, Noord-Brabant koploper Nationale Inventaris Immaterieel Erfgoed, nr. 5, oktober 2013 p.55 ev.;
*Albert van der Zeijden, in Kennisagenda 2017-2020, Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland, (Arnhem 2018) p.77 .
*Diverse aankondigingen en artikelen in het Boxmeers Weekblad, De Gelderlander, De Bok, De Trompetter, KKN, BLOS, Land van Cuijk TV, De Maasdriehoek en De Maaskanter (1900-2022);

{{Appendix}}

[[Categorie:Cultuur in Land van Cuijk]]
[[Categorie:Evenement in Noord-Brabant]]
[[Categorie:Immaterieel cultureel erfgoed in Nederland]]
[[Categorie:Katholieke processie in Nederland]]

title: Boxmeerse Vaart

Gehouden in: Boxmeer

Thema: Heilig Bloedprocessie


text:
# Tetrix wadai
Tetrix wadai is een rechtvleugelig insect uit de familie doornsprinkhanen (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Uchida & Ichikawa.

title: Tetrix wadai

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Tetrix wadai''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Doornsprinkhanen|Tetrigidae]] (Doornsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Tetrix]]''
| w-naam = ''Tetrix wadai''
| auteur = Uchida & Ichikawa
| datum = 1999
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Tetrix wadai''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[doornsprinkhanen]] (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1999 door Uchida & Ichikawa.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|19}}

[[Categorie:Tetrix|wadai]]

title: Tetrix wadai

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)

Geslacht: Tetrix

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Acantheremus
Acantheremus is een geslacht van rechtvleugeligen uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Karny.

## Soorten
Het geslacht Acantheremus omvat de volgende soorten:
- Acantheremus arboreus Nickle, 2001
- Acantheremus bonfilsi Hugel & Morin, 2003
- Acantheremus cohni Naskrecki, 1997
- Acantheremus colwelli Naskrecki, 1997
- Acantheremus dominicanus Naskrecki, 1997
- Acantheremus elegans Karny, 1907
- Acantheremus granulatus Karny, 1907
- Acantheremus major Naskrecki, 1997
- Acantheremus tenuis Naskrecki, 1997
- Acantheremus unali Naskrecki, 1997

title: Acantheremus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Acantheremus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Sabelsprinkhanen|Tettigoniidae]] (Sabelsprinkhanen)
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Acantheremus''
| auteur = Karny
| datum = 1907
| species =
| commons =
}}
'''''Acantheremus''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[rechtvleugeligen]] uit de familie [[sabelsprinkhanen]] (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1907 door Karny.

== Soorten ==
Het geslacht ''Acantheremus'' omvat de volgende soorten:
*''[[Acantheremus arboreus]]'' Nickle, 2001
*''[[Acantheremus bonfilsi]]'' Hugel & Morin, 2003
*''[[Acantheremus cohni]]'' Naskrecki, 1997
*''[[Acantheremus colwelli]]'' Naskrecki, 1997
*''[[Acantheremus dominicanus]]'' Naskrecki, 1997
*''[[Acantheremus elegans]]'' Karny, 1907
*''[[Acantheremus granulatus]]'' Karny, 1907
*''[[Acantheremus major]]'' Naskrecki, 1997
*''[[Acantheremus tenuis]]'' Naskrecki, 1997
*''[[Acantheremus unali]]'' Naskrecki, 1997

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}

[[Categorie:Sabelsprinkhanen]]

title: Acantheremus

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)

title: Geslacht


text:
# Kanton Commercy
Commercy is een kanton van het Franse departement Meuse. Het kanton maakt deel uit van het arrondissement Commercy.

## Geschiedenis
Door toepassing van het decreet van 17 februari 2014,  werden op 22 maart 2015 de gemeenten Cousances-lès-Triconville, Dagonville, Erneville-aux-Bois, Nançois-le-Grand en Saint-Aubin-sur-Aire, in het westen van het kanton, overgeheveld naar het kanton Vaucouleurs. Hierdoor nam het aantal gemeenten in het kanton af van 19 tot 14.

## Gemeenten
Het kanton Commercy omvat de volgende gemeenten:
- Boncourt-sur-Meuse
- Chonville-Malaumont
- Commercy (hoofdplaats)
- Euville
- Frémeréville-sous-les-Côtes
- Geville
- Girauvoisin
- Grimaucourt-près-Sampigny
- Lérouville
- Mécrin
- Pont-sur-Meuse
- Saint-Julien-sous-les-Côtes
- Vadonville
- Vignot

title: Kanton Commercy

wikitext:
{{Infobox kanton Frankrijk
| naam=Commercy
| kaart=Locator map of Kanton Commercy.png
| regio=[[Grand Est]]
| departement=[[Meuse]]
| arrondissement=[[Arrondissement Commercy|Commercy]]
| aantal=14
| hoofdplaats=[[Commercy]]
| cons=Danielle Combe & Jean-Philippe Vautrin (2021-2028)
| oppervlak=203.02
| inwoners=11.889 (2020)
| dichtheid=59
| insee=
| insee_dep=55
| insee_kanton=07
}}
'''Commercy''' is een [[kanton (Frankrijk)|kanton]] van het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Meuse]]. Het kanton maakt deel uit van het [[arrondissement Commercy]].

==Geschiedenis==
Door toepassing van het decreet van 17 februari 2014<ref>{{fr}}[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028626147]/Décret 2014-166 du 17 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Meuse (raadpleging 21/08/2023)</ref>,  werden op 22 maart 2015 de gemeenten [[Cousances-lès-Triconville]], [[Dagonville]], [[Erneville-aux-Bois]], [[Nançois-le-Grand]] en [[Saint-Aubin-sur-Aire]], in het westen van het kanton, overgeheveld naar het [[kanton Vaucouleurs]]. Hierdoor nam het aantal gemeenten in het kanton af van 19 tot 14.

==Gemeenten==
Het kanton Commercy omvat de volgende [[gemeente (Frankrijk)|gemeenten]]:
* [[Boncourt-sur-Meuse]]
* [[Chonville-Malaumont]]
* [[Commercy]] (hoofdplaats)
* [[Euville (gemeente)|Euville]]
* [[Frémeréville-sous-les-Côtes]]
* [[Geville]]
* [[Girauvoisin]]
* [[Grimaucourt-près-Sampigny]]
* [[Lérouville]]
* [[Mécrin]]
* [[Pont-sur-Meuse]]
* [[Saint-Julien-sous-les-Côtes]]
* [[Vadonville]]
* [[Vignot]]

{{Appendix}}
{{Navigatie departement Meuse}}

[[Categorie:Kanton van Meuse|Commercy]]

title: Situering

Regio: Grand Est

Departement: Meuse

Arrondissement(en): Commercy

title: Algemeen

title: Politiek

title: Overig

Omvat: 14 gemeenten

Kantoor kieskring: Commercy

Website: Detailkaart en info op Insee

Portaal: Frankrijk


text:
# Ocystola holonota
Ocystola holonota is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1889 door Meyrick.

title: Ocystola holonota

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ocystola holonota''
| afbeelding =
| familie = [[Sikkelmotten|Oecophoridae]] (Sikkelmotten)
| onderfamilie = [[Oecophorinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Ocystola]]''
| w-naam = ''Ocystola holonota''
| auteur = Meyrick
| datum = 1889
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Ocystola holonota''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Sikkelmotten|sikkelmotten (Oecophoridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1889 door Meyrick.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|09}}

[[Categorie:Ocystola|holonota]]

title: Ocystola holonota

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Oecophoridae (Sikkelmotten)

Onderfamilie: Oecophorinae

Geslacht: Ocystola

title: Soort


text:
# Halicyclops fimbriatus
Halicyclops fimbriatus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Cyclopidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door Fischer.

title: Halicyclops fimbriatus

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Halicyclops fimbriatus''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Maxillopoda]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] ([[Eenoogkreeftjes]])
| orde = [[Cyclopoida]]
| familie = [[Cyclopidae]]
| geslacht = ''[[Halicyclops]]''
| w-naam = ''Halicyclops fimbriatus''
| auteur = Fischer
| datum = 1853
| haakjes = ja
| worms = 358754
}}
'''''Halicyclops fimbriatus''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Cyclopidae]].<ref>Walter, T. Chad (2012). <i>Halicyclops fimbriatus</i> (Fischer, 1853). In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=358754</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1853 door Fischer.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Cyclopidae]]

title: Halicyclops fimbriatus

Klasse: Maxillopoda

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Cyclopoida

Familie: Cyclopidae

Geslacht: Halicyclops

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# De bevolkingsexplosie
De bevolkingsexplosie, originele Amerikaanse titel The population bomb, is een boek van Paul Ralph Ehrlich en Anne Howland Ehrlich over de gevolgen en mogelijke gevaren van een ongelimiteerde groei van de wereldbevolking, overconsumptie en de uitputting van natuurlijke hulpbronnen. Het boek verscheen in de Verenigde Staten in 1968, en de Nederlandse vertaling in 1971. Er zijn wereldwijd ruim 2 miljoen exemplaren verkocht.
In dit boek werd een wereldwijde hongersnood voorspeld voor de jaren 70 en 80 in de twintigste eeuw als gevolg van overbevolking en andere grote maatschappelijke ontwikkelingen zoals voedselschaarste, uitputting van grondstoffen en milieuvervuiling. Een groot deel van het boek is gewijd aan de beschrijving van de voedsel- en veiligheidssituatie, die als "zich verslechterend" wordt geanalyseerd. De auteurs bepleitten onmiddellijke actie om de bevolkingsgroei te beperken, zowel door bestuurlijke instanties als door de bevolking zelf.

## Achtergronden
Bezorgdheid en waarschuwingen voor een wereldwijde "bevolkingsexplosie" deden in de Verenigde Staten opgang vanaf de jaren 50 met boeken als Our Plundered Planet (1948) van Fairfield Osborn, Road to Survival (1948) van William Vogt en Silent Spring (1952) van milieubewegingspionier Rachel Carson. Een pamflet uit 1954 van ondernemer en politicus Hugh Moore met de titel The Population Bomb is Everyone's Baby werd in America 2 miljoen maal verkocht. Het boek van de Ehrlichs maakte het onderwerp echter bij nog grotere groepen wereldwijd bekend en legde een koppeling tussen de begrippen explosie of bom met die van bevolkingsgroei.
Bij verschijnen werd het boek bekritiseerd vanwege zijn alarmistische toon en decennia later vanwege de onnauwkeurige voorspellingen. Paul en Anne Ehrlich blijven echter achter de basisideeën in het boek staan en schreven in 2009 dat mensen met kritiek nalaten de juiste berekeningen uit te voeren; "misschien wel de ernstigste fout in The Bomb is dat het veel te optimistisch over de toekomst is". Ze geven toe dat hun voorspelling van een grote wereldwijde hongersnood slechts in zwakke vorm is uitgekomen, vooral door verbetering in de technieken van voedselproductie. Maar ze hebben hun doelen bereikt op het gebied van de milieukwestie in het wereldwijde maatschappelijke debat over de menselijke toekomst en wat betreft het remmen van de bevolkingsgroei. Ook hun waarschuwing dat het een mythe is dat door grootschalige oceaanbevissing het voedselprobleem zou kunnen worden opgelost, is bewaarheid en ze waren voorlopers bij het vooruitzien van grote epidemieën.
Als grootste vergissing zien ze de titel van het boek, een opgelegde keus van de uitgever. De titel was goed voor de verkoop maar men dacht dat de focus van de schrijvers op bevolkingsaantallen lag in plaats van op het hele traject van menselijk ingrijpen in de natuur.

## Inhoud
Omdat de bestaande bevolking onvoldoende zou worden gevoed en omdat deze snel groeit, zou het onwaarschijnlijk zijn dat de voedselproductie toereikend kan worden verbeterd: de groeiende wereldbevolking zou escalerende spanningen oproepen en daarom diende die groei te worden beheerst, de groeisnelheid tot nul te worden teruggebracht of zelfs negatief te worden gemaakt. Tegelijkertijd diende de voedselproductie te worden opgevoerd. Om beschuldigingen van hypocrisie of racisme te voorkomen, dienden de VS zelf het voortouw te nemen bij inspanningen om de bevolkingsgroei te verminderen. De Ehrlichs zinspeelden zelfs op een toedienen van "tijdelijke sterilisatiemiddelen" aan de drinkwatervoorziening of het basisvoedsel, maar verwierpen dit als onpraktisch vanwege "criminele ontoereikendheid van biomedisch onderzoek op dit gebied."
Een serieuzere suggestie was de invoering van een belasting op extra kinderen in een gezin, evenals het heffen van weeldebelasting op artikelen voor kinderverzorging. Daarnaast werden prikkels voorgesteld voor personen die instemmen met vrijwillige permanente sterilisatie voordat ze twee kinderen zouden krijgen, evenals een verscheidenheid aan andere financiële prikkels. De oprichting van een Ministerie voor Bevolking en Milieu werd bepleit, dat bevoegdheden moest krijgen om het nodige te doen voor het bereiken van een "redelijke bevolkingsomvang" in de Verenigde Staten en de achteruitgang van het milieu te bestrijden. Dat ministerie zou ook onderzoek naar geboortebeperking moeten ondersteunen, zoals betere voorbehoedsmiddelen, massa-steriliserende middelen en prenatale geslachtsherkenning.

title: De bevolkingsexplosie

wikitext:
{{Infobox boek
| naam            = De bevolkingsexplosie
| afbeelding      =
| onderschrift    =
| cover-op-enwp   = The Population Bomb.jpg
| orig titel      = The population bomb
| auteur          = Paul Ralph Ehrlich en Anne Howland Ehrlich
| vertaler        = Henriëtte M. van Weerdt-Schellekens
| redacteur       =
| voorwoord       =
| kaftontwerp     =
| illustraties    =
| taal            = Nederlands
| originele taal  = Engels
| reeks           =
| onderwerp       = overbevolking, overconsumptie
| genre           = [[non-fictie]]
| uitgever        = [[L.J. Veen]]
| originele uitgever = [[Sierra Club Books|Sierra Club]] / [[Ballantine Books]]
| uitgiftedatum   = 1971
| uitgiftedatum origineel = 1968
| medium          =
| paginas         = 256 (Engelstalige ed.: 201)
| grootte         =
| gewicht         =
| oplage          = 2 miljoen
| isbn            = 9789020419900
| isbntoelichting = (Engelstalig: 1-56849-587-0)
| NUR-code        = 900
| ppn             =
| film            =
| hoorspel        =
}}
'''De bevolkingsexplosie''', originele Amerikaanse titel '''The population bomb''', is een boek van [[Paul R. Ehrlich|Paul Ralph Ehrlich]] en Anne Howland Ehrlich over de gevolgen en mogelijke gevaren van een ongelimiteerde [[bevolkingsgroei|groei van de wereldbevolking]], overconsumptie en de uitputting van [[Natuurlijke hulpbron|natuurlijke hulpbronnen]]. Het boek verscheen in de [[Verenigde Staten]] in 1968, en de Nederlandse vertaling in 1971. Er zijn wereldwijd ruim 2 miljoen exemplaren verkocht.<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://mahb.stanford.edu/library-item/the-population-bomb-revisited/ |titel=The Population Bomb Revisited |achternaam=Ehrlich, Paul R.; |voornaam=Howland Ehrlich, Anne |datum=2009 |bezochtdatum=2022-11-30 |werk=The Electronic Journal of Sustainable Development (herdruk: MAHB) |taal=en-US|archiefurl=https://web.archive.org/web/20221201152227/https://mahb.stanford.edu/library-item/the-population-bomb-revisited/|archiefdatum=2022-12-01}}</ref>

In dit boek werd een wereldwijde [[hongersnood]] voorspeld voor de [[1970-1979|jaren 70]] en [[1980-1989|80]] in de twintigste eeuw als gevolg van [[overbevolking]] en andere grote maatschappelijke ontwikkelingen zoals voedselschaarste, uitputting van [[grondstoffen]] en [[milieuvervuiling]]. Een groot deel van het boek is gewijd aan de beschrijving van de voedsel- en veiligheidssituatie, die als "zich verslechterend" wordt geanalyseerd. De auteurs bepleitten onmiddellijke actie om de bevolkingsgroei te beperken, zowel door bestuurlijke instanties als door de bevolking zelf.

[[Bestand:Population curve.svg|miniatuur|Grafiek van de menselijke bevolking van 10.000 v Chr. tot 2017. Het toont de extreem sterke bevolkingsgroei sinds de 18e eeuw.]]
== Achtergronden ==
Bezorgdheid en waarschuwingen voor een wereldwijde "bevolkingsexplosie" deden in de Verenigde Staten opgang vanaf de jaren 50 met boeken als ''[[Our Plundered Planet]]'' (1948) van Fairfield Osborn, ''[[Road to Survival]]'' (1948) van [[William Vogt]] en ''[[Silent Spring]] (1952)'' van milieubewegingspionier [[Rachel Carson]]. Een pamflet uit 1954 van ondernemer en politicus Hugh Moore met de titel ''The Population Bomb is Everyone's Baby'' werd in America 2 miljoen maal verkocht. Het boek van de Ehrlichs maakte het onderwerp echter bij nog grotere groepen wereldwijd bekend en legde een koppeling tussen de begrippen explosie of bom met die van bevolkingsgroei.

Bij verschijnen werd het boek bekritiseerd vanwege zijn alarmistische toon en decennia later vanwege de onnauwkeurige voorspellingen.<ref>[https://www.groene.nl/artikel/we-zijn-niet-met-te-veel ''The Population Bomb, Paul Ehrlich - We zijn (niet) met te veel'']. [https://web.archive.org/web/20220930161713/https://www.groene.nl/artikel/we-zijn-niet-met-te-veel Gearchiveerd] op 30 september 2022.</ref><ref>[https://climateone.org/audio/population-bomb-50-years-later-conversation-paul-ehrlich ''The population bomb, 50 years later: a conversation with Paul Ehrlich'']</ref> Paul en Anne Ehrlich blijven echter achter de basisideeën in het boek staan en schreven in 2009 dat mensen met kritiek nalaten de juiste berekeningen uit te voeren; "misschien wel de ernstigste fout in The Bomb is dat het veel te optimistisch over de toekomst is".<ref name=":0" /> Ze geven toe dat hun voorspelling van een grote wereldwijde hongersnood slechts in zwakke vorm is uitgekomen, vooral door verbetering in de technieken van voedselproductie. Maar ze hebben hun doelen bereikt op het gebied van de milieukwestie in het wereldwijde maatschappelijke debat over de menselijke toekomst en wat betreft het remmen van de bevolkingsgroei.<ref name=":0" /> Ook hun waarschuwing dat het een mythe is dat door grootschalige oceaanbevissing het voedselprobleem zou kunnen worden opgelost, is bewaarheid en ze waren voorlopers bij het vooruitzien van grote epidemieën.<ref name=":0" />

Als grootste vergissing zien ze de titel van het boek, een opgelegde keus van de uitgever. De titel was goed voor de verkoop maar men dacht dat de focus van de schrijvers op bevolkingsaantallen lag in plaats van op het hele traject van menselijk ingrijpen in de natuur.<ref name=":0" />

== Inhoud ==
Omdat de bestaande bevolking onvoldoende zou worden gevoed en omdat deze snel groeit, zou het onwaarschijnlijk zijn dat de voedselproductie toereikend kan worden verbeterd: de groeiende wereldbevolking zou escalerende spanningen oproepen en daarom diende die groei te worden beheerst, de groeisnelheid tot nul te worden teruggebracht of zelfs negatief te worden gemaakt. Tegelijkertijd diende de voedselproductie te worden opgevoerd. Om beschuldigingen van [[hypocrisie]] of [[racisme]] te voorkomen, dienden de VS zelf het voortouw te nemen bij inspanningen om de bevolkingsgroei te verminderen. De Ehrlichs zinspeelden zelfs op een toedienen van "tijdelijke [[Sterilisatie (vruchtbaarheid)|sterilisatiemiddelen]]" aan de [[drinkwater]]voorziening of het basis[[voedsel]], maar verwierpen dit als onpraktisch vanwege "criminele ontoereikendheid van biomedisch onderzoek op dit gebied."

Een serieuzere suggestie was de invoering van een [[Belasting (fiscaal)|belasting]] op extra kinderen in een gezin, evenals het heffen van [[weeldebelasting]] op artikelen voor kinderverzorging. Daarnaast werden prikkels voorgesteld voor personen die instemmen met vrijwillige permanente sterilisatie voordat ze twee kinderen zouden krijgen, evenals een verscheidenheid aan andere financiële prikkels. De oprichting van een ''Ministerie voor Bevolking en Milieu'' werd bepleit, dat bevoegdheden moest krijgen om het nodige te doen voor het bereiken van een "redelijke bevolkingsomvang" in de Verenigde Staten en de achteruitgang van het milieu te bestrijden. Dat ministerie zou ook onderzoek naar [[geboortebeperking]] moeten ondersteunen, zoals betere [[voorbehoedsmiddel]]en, massa-steriliserende middelen en prenatale geslachtsherkenning.

== Zie ook ==
* [[Eenkindpolitiek]]
* [[Club van Rome]]
* [[Malthusianisme]]
* [[Klimaatverdrag]]

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Bevolkingsexplosie}}
[[Categorie:Demografie]]
[[Categorie:Milieu]]

title: De bevolkingsexplosie

Oorspronkelijke titel: The population bomb

Vertaler: Henriëtte M. van Weerdt-Schellekens

Taal: Nederlands

Oorspronkelijke taal: Engels

Onderwerp: overbevolking, overconsumptie

Genre: non-fictie

Uitgever: L.J. Veen

Oorspronkelijke uitgever: Sierra Club / Ballantine Books

Pagina's: 256 (Engelstalige ed.: 201)

Oorspronkelijke oplage: 2 miljoen

Portaal: Literatuur


text:
# Duripelta pallida
Duripelta pallida is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de Orsolobidae.
Het dier behoort tot het geslacht Duripelta. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1956 door Raymond Robert Forster.

title: Duripelta pallida

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam            = ''Duripelta pallida''
| titelweergave   = cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| familie         = [[Orsolobidae]]
| geslacht        = ''[[Duripelta]]''
| w-naam          = ''Duripelta pallida''
| taxon           = [[Soort]]
| auteur          = [[Raymond Robert Forster]]
| datum           = 1956
| haakjes         = ja
}}
'''''Duripelta pallida''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Orsolobidae]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Duripelta]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1956 door [[Raymond Robert Forster]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|19}}
{{DEFAULTSORT:Duripelta pallida}}
[[Categorie:Orsolobidae]]

title: Duripelta pallida

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Orsolobidae

Geslacht: Duripelta

title: Soort


text:
# Nephrotoma koreana
Nephrotoma koreana is een tweevleugelige uit de familie langpootmuggen (Tipulidae). De soort komt voor in het Palearctisch gebied.

title: Nephrotoma koreana

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Nephrotoma koreana''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| familie = [[Tipulidae]] (Langpootmuggen)
| geslacht = ''[[Nephrotoma]]''
| w-naam = ''Nephrotoma koreana''
| auteur = Tangelder
| datum = 1984
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Nephrotoma koreana''''' is een [[Tweevleugeligen|tweevleugelige]] uit de familie [[langpootmuggen]] (Tipulidae). De soort komt voor in het [[Palearctisch gebied]].

{{Beginnetje|biologie|2=2011|3=07|4=02}}

[[Categorie:Nephrotoma|koreana]]
[[Categorie:Langpootmug uit het Palearctisch gebied]]

title: Nephrotoma koreana

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Familie: Tipulidae (Langpootmuggen)

Geslacht: Nephrotoma

title: Soort


text:
# Empis levicula
Empis levicula is een vliegensoort uit de familie van de dansvliegen (Empididae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Coquillett.

title: Empis levicula

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Empis levicula''
| afbeelding =
| orde = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Dansvliegen|Empididae]] (Dansvliegen)
| geslacht = ''[[Empis]]''
| auteur = Coquillett
| datum = 1895
| haakjes =
}}
'''''Empis levicula''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Dansvliegen (familie)|dansvliegen (Empididae)]].<ref>Melander, in Stone et al., 1965, Catalog of the Diptera of America north of Mexico, p. 460.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1895 door Coquillett.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|17}}

[[Categorie:Empis|levicula]]

title: Empis levicula

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Empididae (Dansvliegen)

Geslacht: Empis

title: Soort


text:
# Neoscona subfusca
Neoscona subfusca is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Neoscona. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1837 door Carl Ludwig Koch.

title: Neoscona subfusca

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Neoscona subfusca''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        = Neoscona subfusca, onvolwassene, Pretoria, b.jpg
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Wielwebspinnen|Araneidae]] (Wielwebspinnen)
| geslacht          = ''[[Neoscona]]''
| auteur            = [[Carl Ludwig Koch]]
| datum             = 1837
| haakjes           = ja
}}
'''''Neoscona subfusca''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Wielwebspinnen|wielwebspinnen (Araneidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Neoscona]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1837 door [[Carl Ludwig Koch]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}
{{DEFAULTSORT:Neoscona subfusca}}
[[Categorie:Neoscona|subfusca]]

title: Neoscona subfusca

Familie: Araneidae (Wielwebspinnen)

Geslacht: Neoscona

title: Soort


text:
# Coeriana dubia
Coeriana dubia is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Warren.

title: Coeriana dubia

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Coeriana dubia''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Calpinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Coeriana]]''
| w-naam = ''Coeriana dubia''
| auteur = Warren
| datum = 1891
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Coeriana dubia''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Warren.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|11}}

[[Categorie:Coeriana|dubia]]

title: Coeriana dubia

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Calpinae

Geslacht: Coeriana

title: Soort


text:
# Miopristis
Miopristis is een geslacht van kevers uit de familie bladkevers (Chrysomelidae).
De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1848 gepubliceerd door Jean Théodore Lacordaire.

## Soorten
- Miopristis aericollis Medvedev & Erber, 2003
- Miopristis bisculpturata Medvedev, 1993
- Miopristis caplandica (Medvedev, 1993)
- Miopristis dimorphus Medvedev, 1993
- Miopristis ditata (Lacordaire, 1848)
- Miopristis foersbergi (Lacordaire, 1848)
- Miopristis labiata (Lacordaire, 1848)
- Miopristis maraisi Medvedev, 1993
- Miopristis minor (Burgeon, 1942)
- Miopristis minuta (Medvedev, 1993)
- Miopristis namaquensis Medvedev, 1993
- Miopristis ornata Medvedev, 1993
- Miopristis pachybrachyoides (Medvedev, 1993)
- Miopristis waltoni (Medvedev, 1993)

title: Miopristis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Miopristis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladkevers|Chrysomelidae]] (Bladkevers)
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Miopristis''
| auteur = [[Jean Théodore Lacordaire|Lacordaire]]
| datum = 1848
}}

'''''Miopristis''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[kevers]] uit de familie [[bladkevers]] (Chrysomelidae).<ref>[https://web.archive.org/web/20130927083459/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in Synopsis of the described Coleoptera of the World, 13 december 2008. Gearchiveerd op 27 september 2013.</ref>
De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1848 gepubliceerd door [[Jean Théodore Lacordaire]].

== Soorten ==
* ''[[Miopristis aericollis]]'' Medvedev & Erber, 2003
* ''[[Miopristis bisculpturata]]'' Medvedev, 1993
* ''[[Miopristis caplandica]]'' (Medvedev, 1993)
* ''[[Miopristis dimorphus]]'' Medvedev, 1993
* ''[[Miopristis ditata]]'' (Lacordaire, 1848)
* ''[[Miopristis foersbergi]]'' (Lacordaire, 1848)
* ''[[Miopristis labiata]]'' (Lacordaire, 1848)
* ''[[Miopristis maraisi]]'' Medvedev, 1993
* ''[[Miopristis minor]]'' (Burgeon, 1942)
* ''[[Miopristis minuta]]'' (Medvedev, 1993)
* ''[[Miopristis namaquensis]]'' Medvedev, 1993
* ''[[Miopristis ornata]]'' Medvedev, 1993
* ''[[Miopristis pachybrachyoides]]'' (Medvedev, 1993)
* ''[[Miopristis waltoni]]'' (Medvedev, 1993)

{{Appendix}}

[[Categorie:Bladkevers]]

title: Miopristis

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Chrysomelidae (Bladkevers)

title: Geslacht


text:
# Wray with Botton
Wray with Botton is een civil parish in het bestuurlijke gebied Lancaster, in het Engelse graafschap Lancashire met 532 inwoners.

title: Wray with Botton

wikitext:
{{Infobox plaats in Engeland
| naam  = Wray with Botton
| soort = ''[[Civil parish]]''
| map_type = Lancashire
| region     = [[North West England]]
| graafschap = [[Lancashire (graafschap)|Lancashire]]
| district   = [[City of Lancaster|Lancaster]]
| latitude = 54.103 | longitude = -2.609
| oppervlakte   = 21,7099
| jaar          = 2011
| inwoneraantal = 532
| dichtheid     = 25
| post_town = LANCASTER
| postcode = LA2
| netnummer = 015242
| os_grid_reference = SD6067
| ONS-code = E04005212
| image   =
| caption =
}}

'''Wray with Botton''' is een ''[[civil parish]]'' in het [[district (Engeland)|bestuurlijke gebied]] [[City of Lancaster|Lancaster]], in het [[Engeland|Engelse]] [[Stedelijke en niet-stedelijke graafschappen van Engeland|graafschap]] [[Lancashire (graafschap)|Lancashire]] met 532 inwoners.

{{Beginnetje|landen & volken|land=Engeland|2=2010|3=8|4=3}}

[[Categorie:Civil parish in Lancashire]]

title: Situering

Regio: North West England

Graafschap: Lancashire

District: Lancaster

title: Algemeen

title: Overig

Post town: LANCASTER

Portaal: Verenigd Koninkrijk


text:
# Drassodes orientalis
Drassodes orientalis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de bodemjachtspinnen (Gnaphosidae). De spin jaagt 's nachts en verschuilt zich overdag onder rotsen en bladeren. Het lijf van de spin is ovaalvormig, smal en puntig aan de achterzijde.
Het dier behoort tot het geslacht Drassodes. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1866 door Carl Ludwig Koch.

title: Drassodes orientalis

wikitext:
{{Taxobox spin
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Bodemjachtspinnen|Gnaphosidae]] (Bodemjachtspinnen)
| geslacht = ''[[Drassodes]]''
| auteur = [[Carl Ludwig Koch]]
| datum = 1866
| haakjes = Ja
}}

'''''Drassodes orientalis''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[bodemjachtspinnen|bodemjachtspinnen (Gnaphosidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 11.0. ''American Museum of Natural History''.</ref> De spin jaagt 's nachts en verschuilt zich overdag onder rotsen en bladeren. Het lijf van de spin is ovaalvormig, smal en puntig aan de achterzijde.

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Drassodes]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1866 door [[Carl Ludwig Koch]].

{{Appendix}}

{{beginnetje|biologie|2011|10|14}}
{{DEFAULTSORT:Drassodes orientalis}}
[[Categorie:Drassodes|orientalis]]

title: Drassodes orientalis

Familie: Gnaphosidae (Bodemjachtspinnen)

Geslacht: Drassodes

title: Soort


text:
# Crenidorsum marginale
Crenidorsum marginale is een halfvleugelig insect uit de familie witte vliegen (Aleyrodidae), onderfamilie Aleyrodinae.
De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Russell in 1945.

title: Crenidorsum marginale

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Crenidorsum marginale''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde=[[Halfvleugeligen|Hemiptera]] (Halfvleugeligen)
| onderorde=[[Plantenluizen|Sternorrhyncha]] (Plantenluizen)
| superfamilie=[[Aleyrodoidea]]
| familie = [[Witte vliegen|Aleyrodidae]] (Witte vliegen)
| onderfamilie = [[Aleyrodinae]]
| geslacht = ''[[Crenidorsum]]''
| w-naam = ''Crenidorsum marginale''
| auteur = Russell
| datum = 1945
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Crenidorsum marginale''''' is een [[halfvleugeligen|halfvleugelig]] [[insecten|insect]] uit de familie [[witte vliegen]] (Aleyrodidae), onderfamilie [[Aleyrodinae]].

De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd door Russell in 1945.<ref>{{Aut|Jon H. Martin & Laurence A. Mound}} (2007) "An annotated check list of the world’s whiteflies (Insecta: Hemiptera: Aleyrodidae)" ''Zootaxa'' 1492: 1-84 [http://hbs.bishopmuseum.org/fiji/pdf/martin-mound2007.pdf Link] {{pdf}}. [https://web.archive.org/web/20210624203856/http://hbs.bishopmuseum.org/fiji/pdf/martin-mound2007.pdf Gearchiveerd] op 24 juni 2021.</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2012|3|2}}

[[Categorie:Crenidorsum|marginale]]

title: Crenidorsum marginale

Orde: Hemiptera (Halfvleugeligen)

Onderorde: Sternorrhyncha (Plantenluizen)

Superfamilie: Aleyrodoidea

Familie: Aleyrodidae (Witte vliegen)

Onderfamilie: Aleyrodinae

Geslacht: Crenidorsum

title: Soort


text:
# Paulinum punctatum
Paulinum punctatum is een hydroïdpoliep uit de familie Capitata incertae sedis. De poliep komt uit het geslacht Paulinum. Paulinum punctatum werd in 1911 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Vanhöffen.

title: Paulinum punctatum

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Paulinum punctatum''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam            = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse          = [[Hydroïdpoliepen|Hydrozoa]] (Hydroïdpoliepen)
| orde            = [[Anthoathecata]]
| familie         = [[Capitata incertae sedis]]
| geslacht        = ''[[Paulinum]]''
| auteur          = Vanhöffen
| datum           = 1911
| haakjes         = ja
| worms           = 290699
}}
'''''Paulinum punctatum''''' is een [[hydroïdpoliepen|hydroïdpoliep]] uit de familie [[Capitata incertae sedis]]. De poliep komt uit het geslacht ''[[Paulinum]]''. ''Paulinum punctatum'' werd in 1911 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Vanhöffen.

{{Appendix|2=
*Schuchert, P. (2010). ''Paulinum punctatum'' (Vanhöffen, 1911). In: Schuchert, P. World Hydrozoa database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=290699.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|11}}
{{DEFAULTSORT:Paulinum punctatum}}
[[Categorie:Anthoathecata]]

title: Paulinum punctatum

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Hydrozoa (Hydroïdpoliepen)

Orde: Anthoathecata

Familie: Capitata incertae sedis

Geslacht: Paulinum

title: Soort


text:
# Katholieke Kerk in de Dominicaanse Republiek
De Katholieke Kerk in de Dominicaanse Republiek is een onderdeel van de wereldwijde Katholieke Kerk, onder het geestelijk leiderschap van de paus en de curie in Rome.
In 2005 waren ongeveer 7.700.000 (90%) inwoners van de Dominicaanse Republiek katholiek. De Dominicaanse Republiek bestaat uit 11 bisdommen die de Romeinse ritus volgen, waaronder 2 aartsbisdommen, en een militair ordinariaat. De bisdommen zijn verspreid over 2 kerkprovincies. Het militair ordinariaat valt direct onder de heilige stoel. De bisschoppen zijn lid van de bisschoppenconferentie van de Dominicaanse Republiek. President van de bisschoppenconferentie is kardinaal Nicolás de Jesús López Rodríguez, aartsbisschop van Santo Domingo. Verder is men lid van de Consejo Episcopal Latinoamericano.
Apostolisch nuntius voor de Dominicaanse Republiek is aartsbisschop Piergiorgio Bertoldi.
De Dominicaanse Republiek heeft driemaal een bezoek gehad van een paus. Paus Johannes Paulus II bezocht het land in 1979, 1984 en 1992. Het land heeft een kardinaal-elector (juni 2013).

## Bisdommen
| - Aartsbisdom - Bisdom |

- Santiago de los Caballeros
  - La Vega
  - Mao-Monte Cristi
  - Puerto Plata
  - San Francisco de Macorís
- Santo Domingo
  - Baní
  - Barahona
  - Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey
  - San Juan de la Maguana
  - San Pedro de Macorís
  - Barahona
- Direct onder de heilige stoel
  - Militair ordinariaat van de Dominicaanse Republiek

### Locatie bisdommen
- Kerkprovincie Santiago de los Caballeros
- Aartsbisdom Santiago de los Caballeros
- Bisdom La Vega
- Bisdom Mao–Monte Cristi
- Bisdom Puerto Plata
- Bisdom San Francisco de Macorís

- Kerkprovincie Santo Domingo
- Aartsbisdom Santo Domingo
- Bisdom Baní
- Bisdom Barahona
- Bisdom Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey
- Bisdom San Juan de la Maguana
- Bisdom San Pedro de Macorís

## Nuntius
- Apostolisch delegaat
  - Aartsbisschop Rocco Cocchia (13 juli 1874 - 9 augustus 1883)
- Apostolisch nuntius
  - Aartsbisschop Giuseppe Fietta (23 september 1930 - 20 juni 1936, later kardinaal)
  - Aartsbisschop Maurilio Silvani (24 juli 1936 - 1942)
  - Aartsbisschop Alfredo Pacini (23 april 1946 - 23 april 1949, later kardinaal)
  - Aartsbisschop Francesco Lardone (21 mei 1949 - 1953)
  - Aartsbisschop Salvatore Siino (27 oktober 1953 - 14 maart 1959)
  - Aartsbisschop Lino Zanini (16 juni 1959 - 1961)
  - Aartsbisschop Emanuele Clarizio (5 oktober 1961 - 12 juni 1967)
  - Aartsbisschop Antonio del Giudice (19 augustus 1967 - 2 december 1970)
  - Aartsbisschop Luciano Storero (24 december 1970 - 30 juni 1973)
  - Aartsbisschop Giovanni Gravelli (12 juli 1973 - 11 december 1981)
  - Aartsbisschop Blasco Francisco Collaço (26 juli 1982 - 28 februari 1991)
  - Aartsbisschop Fortunato Baldelli (20 april 1991 - 23 april 1994, later kardinaal)
  - Aartsbisschop François Robert Bacqué (7 juni 1994 - 27 februari 2001)
  - Aartsbisschop Timothy Paul Andrew Broglio (27 februari 2001 - 19 november 2007)
  - Aartsbisschop Józef Wesołowski (24 januari 2008 - 21 augustus 2013)
  - Aartsbisschop Jude Thaddeus Okolo (7 oktober 2013 - 13 mei 2017)
  - Aartsbisschop Ghaleb Bader (24 augustus 2017 - 15 februari 2023)
  - Aartsbisschop Piergiorgio Bertoldi (sinds 18 mei 2023)

## Pauselijk bezoek
De Dominicaanse Republiek heeft driemaal een bezoek gehad van een paus.
- 25 januari 1979 - 26 januari 1979: pastoraal bezoek van paus Johannes Paulus II aan De Dominicaanse Republiek.
- 11 oktober 1984 - 12 oktober 1984: pastoraal bezoek van paus Johannes Paulus II aan Santo Domingo.
- 9 oktober 1992 - 15 oktober 1992: pastoraal bezoek van paus Johannes Paulus II aan De Dominicaanse Republiek.

## Kardinalen
Het land heeft één kardinaal, die niet meer stemgerechtigd is in een conclaaf. Tussen haakjes staat de datum van benoeming tot kardinaal.
- Nicolás de Jesús López Rodríguez  (1991)

### Overleden kardinalen van de Dominicaanse Republiek
- Octavio Antonio Beras Rojas (1976)

wikitext:
[[Bestand:LocationDominicanRepublic.svg|thumb|right|Dominicaanse Republiek]]
[[Bestand:Catedral Primada - exterior.jpg|thumb|[[Kathedraal van Santo Domingo]]]]
De '''Katholieke Kerk in de [[Dominicaanse Republiek]]''' is een onderdeel van de wereldwijde [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]], onder het geestelijk leiderschap van de [[paus]] en de [[Romeinse Curie|curie]] in [[Heilige Stoel|Rome]].

In 2005 waren ongeveer 7.700.000 (90%) inwoners van de Dominicaanse Republiek [[Rooms-Katholieke Kerk|katholiek]].<ref>[http://www.earthhealing.info/catholicstats.pdf ''"Global catholic statistics 1905 and today"''], Albert J. Fritsch, SJ, PhD., 2005. [https://web.archive.org/web/20230328220319/http://www.earthhealing.info/catholicstats.pdf Gearchiveerd] op 28 maart 2023.</ref> De Dominicaanse Republiek bestaat uit 11 bisdommen die de [[Romeinse ritus]] volgen, waaronder 2 aartsbisdommen, en een [[militair ordinariaat]]. De bisdommen zijn verspreid over 2 [[kerkprovincie]]s. Het militair ordinariaat [[Immediatum|valt direct onder de heilige stoel]]. De bisschoppen zijn lid van de [[bisschoppenconferentie van de Dominicaanse Republiek]]. President van de bisschoppenconferentie is kardinaal [[Nicolás de Jesús López Rodríguez]], aartsbisschop van Santo Domingo. Verder is men lid van de ''Consejo Episcopal Latinoamericano''.

[[Nuntius|Apostolisch nuntius]] voor de Dominicaanse Republiek is aartsbisschop [[Piergiorgio Bertoldi]].

De Dominicaanse Republiek heeft driemaal een bezoek gehad van een paus. [[Paus Johannes Paulus II]] bezocht het land in 1979, 1984 en 1992. Het land heeft een kardinaal-elector (juni 2013).

== Bisdommen ==
{| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="left"
|- bgcolor="#efefef"
|
*Aartsbisdom
**Bisdom
|}
{{Clearboth}}
[[Bestand:Dominican Republic-CIA WFB Map.png|thumb|400px|Kaart van de Dominicaanse Republiek.]]
* [[Aartsbisdom Santiago de los Caballeros|Santiago de los Caballeros]]
** [[Bisdom La Vega|La Vega]]
** [[Bisdom Mao-Monte Cristi|Mao-Monte Cristi]]
** [[Bisdom Puerto Plata|Puerto Plata]]
** [[Bisdom San Francisco de Macorís|San Francisco de Macorís]]
* [[Aartsbisdom Santo Domingo|Santo Domingo]]
** [[Bisdom Baní|Baní]]
** [[Bisdom Barahona|Barahona]]
** [[Bisdom Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey|Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey]]
** [[Bisdom San Juan de la Maguana|San Juan de la Maguana]]
** [[Bisdom San Pedro de Macorís|San Pedro de Macorís]]
** [[Bisdom Barahona|Barahona]]
* [[Immediatum|Direct onder de heilige stoel]]
** [[Militair ordinariaat van de Dominicaanse Republiek]]

=== Locatie bisdommen ===
<gallery caption="Kerkprovincie Santiago de los Caballeros">
Bestand:Rep Dominicana - Arcidiocesi di Santiago de los Caballeros.png|[[Aartsbisdom Santiago de los Caballeros]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di La Vega.png|[[Bisdom La Vega]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di Mao-Monte Cristi.png|[[Bisdom Mao–Monte Cristi]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di Puerto Plata.png|[[Bisdom Puerto Plata]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di San Francisco de Macorís.png|[[Bisdom San Francisco de Macorís]]
</gallery>
<gallery caption="Kerkprovincie Santo Domingo">
Bestand:Rep Dominicana - Arcidiocesi di Santo Domingo.png|[[Aartsbisdom Santo Domingo]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di Bani.png|[[Bisdom Baní]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di Barahona.png|[[Bisdom Barahona]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey.png|[[Bisdom Nuestra Señora de la Altagracia en Higüey]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di San Juan de la Maguana.png|[[Bisdom San Juan de la Maguana]]
Bestand:Rep Dominicana - Diocesi di San Pedro de Macorís.png|[[Bisdom San Pedro de Macorís]]
</gallery>

== Nuntius ==
*Apostolisch delegaat
**Aartsbisschop [[Rocco Cocchia]] (13 juli 1874 - 9 augustus 1883)
*Apostolisch nuntius
**Aartsbisschop [[Giuseppe Fietta]] (23 september 1930 - 20 juni 1936, later kardinaal)
**Aartsbisschop [[Maurilio Silvani]] (24 juli 1936 - 1942)
**Aartsbisschop [[Alfredo Pacini]] (23 april 1946 - 23 april 1949, later kardinaal)
**Aartsbisschop [[Francesco Lardone]] (21 mei 1949 - 1953)
**Aartsbisschop [[Salvatore Siino]] (27 oktober 1953 - 14 maart 1959)
**Aartsbisschop [[Lino Zanini]] (16 juni 1959 - 1961)
**Aartsbisschop [[Emanuele Clarizio]] (5 oktober 1961 - 12 juni 1967)
**Aartsbisschop [[Antonio del Giudice]] (19 augustus 1967 - 2 december 1970)
**Aartsbisschop [[Luciano Storero]] (24 december 1970 - 30 juni 1973)
**Aartsbisschop [[Giovanni Gravelli]] (12 juli 1973 - 11 december 1981)
**Aartsbisschop [[Blasco Francisco Collaço]] (26 juli 1982 - 28 februari 1991)
**Aartsbisschop [[Fortunato Baldelli]] (20 april 1991 - 23 april 1994, later kardinaal)
**Aartsbisschop [[François Robert Bacqué]] (7 juni 1994 - 27 februari 2001)
**Aartsbisschop [[Timothy Paul Andrew Broglio]] (27 februari 2001 - 19 november 2007)
**Aartsbisschop [[Józef Wesołowski]] (24 januari 2008 - 21 augustus 2013)
**Aartsbisschop [[Jude Thaddeus Okolo]] (7 oktober 2013 - 13 mei 2017)
**Aartsbisschop [[Ghaleb Bader]] (24 augustus 2017 - 15 februari 2023)
**Aartsbisschop [[Piergiorgio Bertoldi]] (sinds 18 mei 2023)

== Pauselijk bezoek ==
De Dominicaanse Republiek heeft driemaal een bezoek gehad van een paus.
*25 januari 1979 - 26 januari 1979: pastoraal bezoek van [[paus Johannes Paulus II]] aan De Dominicaanse Republiek.
*11 oktober 1984 - 12 oktober 1984: pastoraal bezoek van [[paus Johannes Paulus II]] aan Santo Domingo.
*9 oktober 1992 - 15 oktober 1992: pastoraal bezoek van [[paus Johannes Paulus II]] aan De Dominicaanse Republiek.

== Kardinalen ==
Het land heeft één kardinaal, die niet meer stemgerechtigd is in een [[conclaaf]]. Tussen haakjes staat de datum van benoeming tot kardinaal.
* [[Nicolás de Jesús López Rodríguez ]] (1991)

=== Overleden kardinalen van de Dominicaanse Republiek ===
* [[Octavio Antonio Beras Rojas]] (1976)

==Zie ook==
* [[Lijst van rooms-katholieke bisdommen|Lijst van katholieke bisdommen]]

== Externe links ==
* [https://archive.today/20070717121632/http://ced.org.do/ Bisschoppenconferentie van de Dominicaanse Republiek]
* [http://www.gcatholic.org/dioceses/country/DO.htm Giga-Catholic Information]
* [http://www.catholic-hierarchy.org/country/do.html Catholic Hierarchy]

== Referenties ==
{{References}}

{{Navigatie Katholieke Kerk Dominicaanse Republiek}}
{{Navigatie Katholieke Kerk Amerika}}

[[Categorie:Katholicisme in de Dominicaanse Republiek| ]]


text:
# Chemisch analist
Een chemisch analist voert scheikundige analyses uit in een laboratorium. Daarin speelt zowel de vraag "wat zit er in?" als de vraag "hoeveel zit er in?". De "wat"-vraag is het studieterrein van de kwalitatieve analytische scheikunde, de "hoeveel"-vraag wordt bestudeerd in de kwantitatieve analytische scheikunde. de simpelste en goedkoopste techniek die een analist gebruikt is titratie door middel van een kleurindicator. Moeilijkere analysetechnieken zijn potentiometrie; conductometrie; chromatografie en spectroscopie.
Gangbare concentraties bij sporenonderzoek zijn mg/kg of ppm, mg/ton of ppb. Soms wordt zelfs gemeten in het gebied van mg/1000 ton of ppt.

## Technieken gebruikt door een chemisch analist
- Chemometrie
- Titratie
- Elektrochemie
  - Potentiometrie
  - Conductometrie
- Chromatografie
  - gaschromatografie
  - vloeistofchromatografie
  - gelchromatografie
- Atoomspectroscopie
  - Atoom absorptie spectrometrie
  - Atoom emissie spectrometrie
  - Inductief gekoppeld plasma
  - ICP-MS-(Inductief gekoppeld plasma-massaspectrometrie)
  - Röntgenfluorescentie spectrometrie
- Molecuulspectroscopie
  - Microgolfspectroscopie
  - Infraroodspectroscopie
  - Ramanspectroscopie
  - Ultravioletspectroscopie
  - Kernspinresonantie-spectroscopie
  - Massaspectrometrie
- Structuurchemie
  - Kristallografie
  - Moleculaire mechanica
  - Moleculaire dynamica

title: Chemisch analist

wikitext:
Een '''chemisch analist''' voert [[Analytische chemie|scheikundige analyses]] uit in een [[laboratorium]]. Daarin speelt zowel de vraag "wat zit er in?" als de vraag "hoeveel zit er in?". De "wat"-vraag is het studieterrein van de [[kwalitatieve analytische scheikunde]], de "hoeveel"-vraag wordt bestudeerd in de [[Kwantitatieve bepaling|kwantitatieve analytische scheikunde]]. de simpelste en goedkoopste techniek die een analist gebruikt is [[titratie]] door middel van een kleurindicator. Moeilijkere analysetechnieken zijn [[potentiometrie]]; [[conductometrie]]; [[chromatografie]] en [[spectroscopie]].

Gangbare concentraties bij sporenonderzoek zijn [[milligram|mg]]/[[kg]] of [[parts per million|ppm]], mg/[[ton (massa)|ton]] of [[ppb]]. Soms wordt zelfs gemeten in het gebied van mg/1000 ton of [[Parts per trillion|ppt]].

==Technieken gebruikt door een chemisch analist==
*[[Chemometrie]]
*[[Titratie]]
*[[Elektrochemie]]
**[[Potentiometrie]]
**[[Conductometrie]]
*[[Chromatografie]]
**[[gaschromatografie]]
**[[vloeistofchromatografie]]
**[[gelchromatografie]]
*[[Atoomspectroscopie]]
**[[Atoom absorptie spectrometrie]]
**[[Atoom emissie spectrometrie]]
**[[Inductief gekoppeld plasma]]
**[[ICP-MS]]-(Inductief gekoppeld plasma-massaspectrometrie)
**[[Röntgenfluorescentie spectrometrie]]
*[[Molecuulspectroscopie]]
**[[Microgolfspectroscopie]]
**[[Infraroodspectroscopie]]
**[[Ramanspectroscopie]]
**[[Ultravioletspectroscopie]]
**[[Kernspinresonantie-spectroscopie]]
**[[Massaspectrometrie]]
*[[Structuurchemie]]
**[[Kristallografie]]
**[[Moleculaire mechanica]]
**[[Moleculaire dynamica]]

== Zie ook ==
*[[laborant]]

[[Categorie:Analytische chemie]]
[[Categorie:Beroep]]


text:
# Halysidota fumosa
Halysidota fumosa is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Schaus.

title: Halysidota fumosa

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Halysidota fumosa''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Beervlinders|Arctiinae]] (Beervlinders)
| tribus = [[Arctiini]]
| geslacht = ''[[Halysidota]]''
| w-naam = ''Halysidota fumosa''
| auteur = Schaus
| datum = 1912
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Halysidota fumosa''''' is een [[Beervlinders|beervlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Schaus.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|07}}

[[Categorie:Halysidota]]

title: Halysidota fumosa

Onderfamilie: Arctiinae (Beervlinders)

Geslachtengroep: Arctiini

Geslacht: Halysidota

title: Soort


text:
# Marinčki
Marinčki is een plaats in Slovenië en maakt deel uit van de gemeente Velike Lašče in de NUTS-3-regio Osrednjeslovenska. De plaats telde 28 inwoners op 1 januari 2020.
Adamovo · Bane · Bavdek · Borovec pri Karlovici · Boštetje · Brankovo · Brlog · Bukovec · Centa · Četež pri Turjaku · Dednik · Dolenje Kališče · Dolnje Retje · Dolščaki · Dvorska vas · Gorenje Kališče · Gornje Retje · Gradež · Gradišče · Grm · Hlebče · Hrustovo · Jakičevo · Javorje · Kaplanovo · Karlovica · Knej · Kot pri Veliki Slevici · Krkovo pri Karlovici · Krvava Peč · Kukmaka · Laporje · Laze · Logarji · Lužarji · Mački · Mala Slevica · Male Lašče · Mali Ločnik · Mali Osolnik · Marinčki · Medvedjek · Mohorje · Naredi · Opalkovo · Osredek · Pečki · Plosovo · Podhojni Hrib · Podkogelj · Podkraj · Podlog · Podsmreka pri Velikih Laščah · Podstrmec · Podulaka · Podžaga · Polzelo · Poznikovo · Prazniki · Prhajevo · Prilesje · Purkače · Pušče · Rašica · Rob · Rupe · Sekirišče · Selo pri Robu · Sloka Gora · Srnjak · Srobotnik pri Velikih Laščah · Stope · Strletje · Strmec · Ščurki · Škamevec · Škrlovica · Tomažini · Turjak · Ulaka · Uzmani · Velika Slevica · Velike Lašče · Veliki Ločnik · Veliki Osolnik · Vrh · Zgonče · Žaga

title: Marinčki

wikitext:
{{Infobox plaats in Slovenië
| land = Slovenië
| naam = Marinčki
| superarea = [[Dolenjska]]
| area = [[Osrednjeslovenska]]
| gemeente = [[Velike Lašče]]
| postcode = 1314 Rob
| hoogte = 500,3
| lat_deg = 45
| lat_min = 50
| lat_sec = 0
| lat_dir = N
| lon_deg = 14
| lon_min = 35
| lon_sec = 22
| lon_dir = E
| image = Marincki Slovenia 2.jpg
| caption = Marinčki
}}
'''Marinčki''' is een plaats in [[Slovenië]] en maakt deel uit van de gemeente [[Velike Lašče]] in de [[Nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek|NUTS-3]]-regio [[Osrednjeslovenska]]. {{Inwonertal|soort=zin}}

{{Appendix}}
{{Navigatie gemeente Velike Lašče}}
{{Coor title dms|45|50|0|N|14|35|22|E|type:city_region:SI}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Slovenië|2=2008|3=11|4=03}}

[[Categorie:Plaats in Velike Lašče]]

title: Situering

Historische regio: Dolenjska

Statistische regio: Osrednjeslovenska

Gemeente: Velike Lašče

title: Algemeen

Oppervlakte: 0,76 vierkante kilometer

title: Overig

title: Foto's

Foto's: Marinčki

Portaal: Zuidoost-Europa


text:
# Paranychia taurica
Paranychia taurica is een borstelworm uit de familie Polynoidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Paranychia taurica werd in 1882 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Czerniavsky.

title: Paranychia taurica

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Paranychia taurica''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse = [[Borstelwormen|Polychaeta]] (Borstelwormen)
| orde = [[Phyllodocida]]
| familie = [[Polynoidae]]
| geslacht = ''[[Paranychia]]''
| auteur = Czerniavsky
| datum = 1882
| bron =
| haakjes =
| worms = 330343
}}
'''''Paranychia taurica''''' is een [[Borstelwormen|borstelworm]] uit de familie [[Polynoidae]]. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels ([[palp (borstelworm)|palpen]], [[antenne (borstelworm)|antennen]] en [[cirrus (borstelworm)|cirri]]).

''Paranychia taurica'' werd in 1882 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Czerniavsky.

{{Appendix|2=
*Fauchald, K. (2010). ''Paranychia taurica'' Czerniavsky, 1882. In: Fauchald, K. (Ed) (2010). World Polychaeta database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=330343.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

{{DEFAULTSORT:Paranychia taurica}}
[[Categorie:Polynoidae]]

title: Paranychia taurica

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Polychaeta (Borstelwormen)

Orde: Phyllodocida

Familie: Polynoidae

Geslacht: Paranychia

title: Soort