text:
# Myrmarachne hirsutipalpi
Myrmarachne hirsutipalpi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de springspinnen (Salticidae).
Het dier behoort tot het geslacht Myrmarachne. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Edmunds & Jerzy Prószyński.

title: Myrmarachne hirsutipalpi

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Myrmarachne hirsutipalpi''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Springspinnen|Salticidae]] (Springspinnen)
| geslacht          = ''[[Myrmarachne]]''
| auteur            = Edmunds & [[Jerzy Prószyński]]
| datum             = 2003
| haakjes           =
}}
'''''Myrmarachne hirsutipalpi''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Springspinnen|springspinnen (Salticidae)]].<ref>{{Brontabel|2012-Platnick}}</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Myrmarachne]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2003 door Edmunds & [[Jerzy Prószyński]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}
{{DEFAULTSORT:Myrmarachne hirsutipalpi}}
[[Categorie:Myrmarachne|hirsutipalpi]]

title: Myrmarachne hirsutipalpi

title: Soort


text:
# Lampertia
Lampertia is een monotypisch geslacht van spinnen uit de  familie van de Thomisidae (krabspinnen).

## Soort
- Lampertia pulchra Strand, 1907

wikiname: nlwiki

title: Lampertia

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Lampertia''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Krabspinnen|Thomisidae]] (Krabspinnen)
| taxon             = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam            = ''Lampertia''
| auteur            = [[Embrik Strand|Strand]]
| datum             = 1907
}}

'''''Lampertia''''' is een [[monotypisch]] [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van [[spinnen (dieren)|spinnen]] uit de [[Familie (biologie)| familie]] van de [[Krabspinnen|Thomisidae]] (krabspinnen).

== Soort ==
* ''[[Lampertia pulchra]]'' <small>Strand, 1907</small>

[[Categorie:Krabspinnen]]

title: Lampertia

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Thomisidae (Krabspinnen)

title: Geslacht

Portaal: Biologie


text:
# Sint-Rochuskapel (Appelterre)
De Sint-Rochuskapel is een kapel in Appelterre in de Belgische stad Ninove. De kapel staat aan de straat Appelterre-Dorp.
Deze kapel werd gebouwd in de 18e eeuw en is opgetrokken in baksteen met zandstenen plint en hoekblokken. De kapel wordt betreden via een arduinen trapje en een segmentboogpoortje, gevat in een tuitgevel. Het altaar is voorzien van imitatiemarmer. De kapel heeft een halfronde apsis.
De kapel is gelegen op de plaats waar het Sint-Rochusvoetpad de hoofdstraat kruist. Dit voetpad loopt via de kapel naar de dorpskerk.
De Sint-Rochuskapel werd in 2001 beschermd als monument.

title: Sint-Rochuskapel (Appelterre)

wikitext:
[[Bestand:Appelterre Dorp Sint-Rochuskapel (1).jpg|miniatuur|Sint-Rochuskapel]]
De '''Sint-Rochuskapel''' is een [[kapel (gebouw)|kapel]] in [[Appelterre]] in de [[België|Belgische]] stad [[Ninove]]. De kapel staat aan de straat ''Appelterre-Dorp''.

Deze kapel werd gebouwd in de 18e eeuw en is opgetrokken in baksteen met zandstenen plint en hoekblokken. De kapel wordt betreden via een [[blauwe hardsteen|arduinen]] trapje en een [[segmentboog]]poortje, gevat in een [[tuitgevel]]. Het altaar is voorzien van imitatiemarmer. De kapel heeft een halfronde apsis.

De kapel is gelegen op de plaats waar het ''Sint-Rochusvoetpad'' de hoofdstraat kruist. Dit voetpad loopt via de kapel naar de dorpskerk.

De Sint-Rochuskapel werd in 2001 beschermd als monument.<ref>{{Link Onroerend Erfgoed|id=002453|provincie=O|label=Sint-Rochuskapel}}</ref>

{{Commonscat|Sint-Rochuskapel (Appelterre)}}
{{Appendix|2={{references}}
----
* {{Link VIOE|id=9309|label=Sint-Rochuskapel}}
}}

[[Categorie:Kapel in Oost-Vlaanderen|Rochuskapel]]
[[Categorie:Onroerend erfgoed in Ninove]]
[[Categorie:Appelterre-Eichem]]
[[Categorie:Beschermd monument in Vlaanderen]]


text:
# Kehf el Baroud
Kehf el Baroud, ook gespeld als Kelif el Boroud, is een abri en archeologische vindplaats nabij de stad Benslimane in de regio Rabat-Salé-Kénitra van Marokko.

## Genetica
Fregel et al. (2018) onderzocht de overblijfselen van 8 individuen begraven in Kehf el Boroud (ca. 3.780-3.650 v.Chr.) tijdens het late neolithicum. Het ene geëxtraheerde Y-DNA-monster behoorde tot de vaderlijke haplogroep T-M184, terwijl de zes geëxtraheerde MtDNA-monsters behoorden tot de moederlijke haplogroepen X2b (twee monsters), K1a1b1 (twee monsters), K1a4a1 en ten slotte T2b3, waarbij de andere onbepaald was.
De onderzochte individuen bleken genetische verwantschappen te vertonen met individuen begraven op de vroeg-neolithische vindplaatsen Ifri N'Amr Ou Moussa in Marokko en de grot van El Toro in Spanje. Er werd gemodelleerd dat ze voor ongeveer 50% afkomstig waren van vroege Europese landbouwers (EEF) en voor 50% van lokale Noord-Afrikaanse (Ifri N'Amr Ou Moussa) voorouders. Dit suggereert dat er tijdens het neolithicum sprake was van een aanzienlijke migratie van het Iberisch Schiereiland naar Noord-Afrika. Bovendien bleek dat ze een lagere hoeveelheid Sub-Sahara-Afrikaanse bijmenging hadden dan eerdere Noord-Afrikanen in Ifri N'Amr Ou Moussa, maar ook een lagere hoeveelheid dan de huidige Noord-Afrikanen. Dit suggereert dat er na hen trans-Sahara-migraties hebben plaatsgevonden. Bovendien hadden ze, in tegenstelling tot de eerdere Ifri N'Amr-populatie, een lichte huid en droegen ze verschillende allelen die geassocieerd worden met een lichte huid en lichte oogkleuren.
De mensen van Kehf el Baroud bleken nauw verwant te zijn aan de inheemse Guanchen van de Canarische Eilanden waarmee ze vergelijkbare samenstellingen vertonen, en zijn de voorouders van de huidige Noord-Afrikaanse populaties.
Uit onderzoek van Simões, Luciana G et al. (2023) bleek dat Kehf el Baroud kan worden gemodelleerd als een mix van voorouders die in Noordwest-Afrika aanwezig waren tijdens de vroege en midden-neolithische periode (7.400-6.000 jaar geleden). De nieuwkomers uit Europa en de Levant brachten nieuwe levenswijzen, landbouwmethoden, domesticatie van geiten en schapen en aardewerktradities met zich mee. Deze verschillende genetische groepen leefden dicht bij elkaar: de lokale jagers-verzamelaars, landbouwers uit Iberië en herders uit de Levant.

title: Kehf el Baroud

wikitext:
{{infobox archeologische plaats
| naam          = Kehf el Baroud
| mapname       = Marokko
| lat_deg       = 33
| lat_min       = 39
| lat_sec       = 25.26
| lat_dir       = N
| lon_deg       = 7
| lon_min       = 0
| lon_sec       = 33.54
| lon_dir       = W
| maptype       = relief
| land          = {{MA}}
| dichtbij      = [[Benslimane (stad)|Benslimane]]
| omschrijving  = [[Abri (rotswoning)|abri]]
| periode       = [[neolithicum in Afrika|neolithicum]]
}}
'''Kehf el Baroud''', ook gespeld als ''Kelif el Boroud'', is een [[Abri (rotswoning)|abri]] en [[Vindplaats (archeologie)|archeologische vindplaats]] nabij de stad [[Benslimane (stad)|Benslimane]] in de regio [[Rabat-Salé-Kénitra]] van [[Marokko]].<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Ouchaou |voornaam=Brahim |titel=Etude archéozoologique du gisement de Kehf-el-Baroud. |url=https://www.academia.edu/46450974/Etude_arch%C3%A9ozoologique_du_gisement_de_Kehf_el_Baroud |tijdschrift=Prehistoire Anthropologie Mediterraneennes |datum=1999-01-01}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://archiqoo.com/locations/kehf_elbaroud.php |titel=Kehf el Baroud {{!}} Archiqoo |bezochtdatum=2024-12-16 |werk=archiqoo.com}}</ref>

== Genetica ==
Fregel et al. (2018) onderzocht de overblijfselen van 8 individuen begraven in Kehf el Boroud (ca. 3.780-3.650 v.Chr.) tijdens het late neolithicum. Het ene geëxtraheerde Y-DNA-monster behoorde tot de vaderlijke haplogroep T-M184, terwijl de zes geëxtraheerde [[Mitochondriaal DNA|MtDNA]]-monsters behoorden tot de moederlijke haplogroepen X2b (twee monsters), K1a1b1 (twee monsters), K1a4a1 en ten slotte T2b3, waarbij de andere onbepaald was.

De onderzochte individuen bleken genetische verwantschappen te vertonen met individuen begraven op de vroeg-neolithische vindplaatsen [[Ifri N'Amr Ou Moussa]] in Marokko en de [[grot van El Toro]] in Spanje. Er werd gemodelleerd dat ze voor ongeveer 50% afkomstig waren van [[vroege Europese landbouwers]] (EEF) en voor 50% van lokale Noord-Afrikaanse (Ifri N'Amr Ou Moussa) voorouders. Dit suggereert dat er tijdens het neolithicum sprake was van een aanzienlijke migratie van [[Iberisch Schiereiland|het Iberisch Schiereiland]] naar Noord-Afrika. Bovendien bleek dat ze een lagere hoeveelheid [[Sub-Sahara|Sub-Sahara-Afrikaanse]] bijmenging hadden dan eerdere Noord-Afrikanen in Ifri N'Amr Ou Moussa, maar ook een lagere hoeveelheid dan de huidige Noord-Afrikanen. Dit suggereert dat er na hen trans-Sahara-migraties hebben plaatsgevonden. Bovendien hadden ze, in tegenstelling tot de eerdere Ifri N'Amr-populatie, een lichte huid en droegen ze verschillende allelen die geassocieerd worden met een lichte huid en lichte [[Oogkleur|oogkleuren]].

De mensen van Kehf el Baroud bleken nauw verwant te zijn aan de inheemse [[Guanchen]] van de [[Canarische Eilanden]] waarmee ze vergelijkbare samenstellingen vertonen, en zijn de voorouders van de huidige Noord-Afrikaanse populaties.

Uit onderzoek van Simões, Luciana G et al. (2023) bleek dat Kehf el Baroud kan worden gemodelleerd als een mix van voorouders die in Noordwest-Afrika aanwezig waren tijdens de vroege en midden-neolithische periode (7.400-6.000 jaar geleden). De nieuwkomers uit [[Europa (werelddeel)|Europa]] en de [[Levant]] brachten nieuwe levenswijzen, landbouwmethoden, domesticatie van geiten en schapen en aardewerktradities met zich mee. Deze verschillende genetische groepen leefden dicht bij elkaar: de lokale [[Jager-verzamelaar|jagers-verzamelaars]], landbouwers uit Iberië en herders uit de Levant.

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Kehf el Baroud|oldid=1259857019}}
{{References}}}}
{{Bibliografische informatie}}
[[Categorie:Archeologische vindplaats in Marokko]]
[[Categorie:Neolithische vindplaats in Afrika]]

title: Situering

Land: Marokko

Coördinaten: 33° 39′ NB, 7° 1′ WL

Dichtstbijzijnde plaats: Benslimane

title: Informatie

Omschrijving: abri

Periode: neolithicum

Portaal: Archeologie


text:
# Eptatretus laurahubbsae
Eptatretus laurahubbsae is een soort uit de familie der slijmprikken (Myxinidae).

title: Eptatretus laurahubbsae

wikitext:
{{Taxobox
| naam= ''Eptatretus laurahubbsae''
| titelweergave=cursief
| status= LC
| statusbron= 2009
| rl-id = 196029
| type=dier
| rijk= [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam= [[Chordadieren|Chordata]] (Chordadieren)
| klasse= [[Myxini]]
| orde= [[Myxiniformes]]
| familie= [[Slijmprikken|Myxinidae]] (Slijmprikken)
| geslacht= ''[[Eptatretus]]''
| auteur=McMillan & Wisner
| datum= 1984
| worms = 279285
| synoniem = * ''Eptatretus laurahubbsi'' McMillan & Wisner, 1984
}}

'''''Eptatretus laurahubbsae''''' is een soort uit de familie der [[slijmprikken]] ([[Myxinidae]]).
{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|11|03}}

[[Categorie:Slijmprikken]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]

title: Eptatretus laurahubbsae · IUCN-status: Niet bedreigd (2009)

Stam: Chordata (Chordadieren)

Klasse: Myxini

Orde: Myxiniformes

Familie: Myxinidae (Slijmprikken)

Geslacht: Eptatretus

title: Synoniemen


text:
# Asiosilis celebensis
Asiosilis celebensis is een keversoort uit de familie soldaatjes (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1978 gepubliceerd door Wittmer.

title: Asiosilis celebensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Asiosilis celebensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Soldaatjes|Cantharidae]] (Soldaatjes)
| geslacht = ''[[Asiosilis]]''
| w-naam = ''Asiosilis celebensis''
| auteur = [[Walter Wittmer|Wittmer]]
| datum = 1978
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Asiosilis celebensis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[soldaatjes]] (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1978 gepubliceerd door Wittmer.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Asiosilis|celebensis]]

title: Asiosilis celebensis

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cantharidae (Soldaatjes)

Geslacht: Asiosilis

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Bolton (Greater Manchester)
Bolton is een stad in het bestuurlijke gebied Bolton, in de Engelse graafschap Greater Manchester. De plaats telt 194.189 inwoners (2011).

## Sport
Bolton Wanderers FC is de betaaldvoetbalclub van Bolton en speelt haar wedstrijden in het Macron Stadium. De club won vier keer de FA Cup.

## Geboren
- Samuel Crompton (1753-1827), uitvinder  Mule Jenny
- Thomas Ainsworth (1795-1841), textieltechnicus
- Thomas Cole (1801-1848), landschapsschilder
- Thomas Moran (1837-1926), kunstschilder
- Arthur Rostron (1869-1940), kapitein
- Charles Holden (1875-1960), architect (ontwerpen voor militaire begraafplaatsen en Londense metrostations)
- Nat Lofthouse (1925-2011), voetballer
- Anna Dawson (1937), actrice
- Brian Waites (1940-2025), golfer
- Nicholas Gleaves (1969), acteur
- Lisa Ashton (1970), dartster
- Paul Nicholls (1979), acteur
- Liam Boyle (1985), acteur
- Paul Holowaty (1985), acteur
- Danny Jones (1986)
- Jason Kenny (1988), wielrenner
- Tom Parker, zanger (1988-2022), zanger en acteur
- Fred Dibnah (steeplejack) (1938-2004)

title: Bolton (Greater Manchester)

wikitext:
{{Infobox plaats in Engeland
| naam              = Bolton
| inwoneraantal     = 194.189
| oppervlakte       =
| latitude          = 53.5815
| longitude         = -2.4297
| district          = [[Metropolitan Borough of Bolton|Bolton]]
| region            = North West England
| graafschap        = [[Greater Manchester]]
| post_town         = BOLTON
| postcode          = BL1-BL7
| netnummer         = 01204
| os_grid_reference = SD715095
| map_type          = Greater Manchester
}}
'''Bolton''' is een stad in het [[district (Engeland)|bestuurlijke gebied]] [[Metropolitan Borough of Bolton|Bolton]], in de [[Engeland|Engelse]] [[Stedelijke en niet-stedelijke graafschappen van Engeland|graafschap]] [[Greater Manchester]]. De plaats telt 194.189 inwoners (2011).

== Sport ==
[[Bolton Wanderers FC]] is de betaaldvoetbalclub van Bolton en speelt haar wedstrijden in het [[Macron Stadium]]. De club won vier keer de [[FA Cup]].

== Geboren ==
<!-- RANGSCHIKKING NAAR GEBOORTEJAAR; GEBOORTEJAAR VOLSTAAT -->
* [[Samuel Crompton]] (1753-1827), uitvinder [[ Mule Jenny]]
* [[Thomas Ainsworth]] (1795-1841), textieltechnicus
* [[Thomas Cole]] (1801-1848), landschapsschilder
* [[Thomas Moran]] (1837-1926), kunstschilder
* [[Arthur Rostron]] (1869-1940), kapitein
* [[Charles Holden]] (1875-1960), architect (ontwerpen voor militaire begraafplaatsen en Londense metrostations)
* [[Nat Lofthouse]] (1925-2011), voetballer
* [[Anna Dawson]] (1937), actrice
* [[Brian Waites]] (1940-2025), golfer
* [[Nicholas Gleaves]] (1969), acteur
* [[Lisa Ashton]] (1970), dartster
* [[Paul Nicholls]] (1979), acteur
* [[Liam Boyle]] (1985), acteur
* [[Paul Holowaty]] (1985), acteur
* [[Danny Jones (musicus)|Danny Jones]] (1986)
* [[Jason Kenny]] (1988), wielrenner
* [[Tom Parker (zanger)|Tom Parker]], zanger (1988-2022), zanger en acteur
* [[Fred Dibnah]] (steeplejack) (1938-2004)

== Afbeeldingen ==
<gallery widths="200px" heights="150px">
Samuel_Crompton_memorial_statue,_Bolton_-_geograph.org.uk_-_980458.jpg
Bolton_Town_Hall.jpg
Bolton,_mosque_-_geograph.org.uk_-_1549544.jpg
Ye_Olde_Man_&_Scythe,_Bolton_-_geograph.org.uk_-_498745.jpg
Bolton_Civic_Centre1.jpg
Bolton_Post_Office_Deansgate.JPG
</gallery>
<gallery widths="150px" heights="200px">
Bolton_Parish_Church_2007.jpg
</gallery>

{{Commonscat|Bolton}}

[[Categorie:Bolton| ]]

title: Situering

Regio: North West England

Graafschap: Greater Manchester

District: Bolton

title: Algemeen

title: Overig

Post town: BOLTON

Portaal: Verenigd Koninkrijk


text:
# Kreis Grimmen
De Kreis Grimmen was een Kreis in de Bezirk Rostock in de Duitse Democratische Republiek van 1952 tot en met 1994.
De kreis ontstond op 25 juli 1952 en was een nagenoeg onveranderde voortzetting van de Landkreis Grimmen en behoorde na de opheffing van de deelstaten tot de nieuw gevormde Bezirk Rostock. Bij de Duitse hereniging op 3 oktober 1990 werd de kreis onderdeel van de nieuw gevormde deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. Op 12 juni 1994 werd de kreis, die sinds 17 mei 1990 weer als landkreis werd aangeduid, opgeheven en vormde sindsdien samen met de eveneens opgeheven landkreisen Ribnitz-Damgarten en Stralsund tot de herindeling van 2011 de Landkreis Nordvorpommern.

## Steden en gemeenten
De Landkreis Grimmen had op 3 oktober 26 gemeenten, waaronder één stad:
| - Bartmannshagen - Behnkendorf - Brandshagen - Deyelsdorf - Elmenhorst - Glewitz - Grammendorf - Gransebieth - Griebenow | - Grimmen, stad - Horst - Kandelin - Kirchdorf - Klevenow - Miltzow - Neuendorf - Papenhagen - Poggendorf | - Rakow - Reinberg - Splietsdorf - Stoltenhagen - Wendisch Baggendorf - Wilmshagen - Wittenhagen - Zarrendorf |

title: Kreis Grimmen

wikitext:
{{Infobox Kreis Duitse Democratische Republiek
| naam =  Kreis Grimmen
| hoofdstad = [[Grimmen]]
| kaart = [[bestand:Grimmen in German Democratic Republic.svg|260px]]
| km2 = 632
| bevolking = 34.300
| census = 1985
| bevolkingsdichtheid =
| bezirk            = [[Rostock (district van de DDR)|Rostock]]
| opgericht         = 25 juli 1952
| opgeheven         = 12 juni 1994
}}
De '''Kreis Grimmen''' was een [[Kreis]] in de [[Rostock (district van de DDR)|Bezirk Rostock]] in de [[Duitse Democratische Republiek]] van 1952 tot en met 1994.

De kreis ontstond op 25 juli 1952 en was een nagenoeg onveranderde voortzetting van de [[Landkreis Grimmen]] en behoorde na de opheffing van de deelstaten tot de nieuw gevormde Bezirk Rostock. Bij de [[Duitse hereniging]] op 3 oktober 1990 werd de kreis onderdeel van de nieuw gevormde deelstaat [[Mecklenburg-Voor-Pommeren]]. Op 12 juni 1994 werd de kreis, die sinds 17 mei 1990 weer als ''landkreis'' werd aangeduid,<ref>[https://www.verfassungen.de/de/ddr/ddr90-kommunaleverfassung.htm Gesetz über die Selbstverwaltung der Gemeinden und Landkreise in der DDR (Kommunalverfassung) vom 17. Mai 1990]{{Dode link}}</ref> opgeheven en vormde sindsdien samen met de eveneens opgeheven landkreisen [[Kreis Ribnitz-Damgarten|Ribnitz-Damgarten]] en [[Kreis Stralsund|Stralsund]] tot de herindeling van 2011 de [[Landkreis Nordvorpommern]].

== Steden en gemeenten ==
De Landkreis Grimmen had op 3 oktober 26 gemeenten, waaronder één stad:
{|
|-
| width="250" valign="top" |
* [[Bartmannshagen]]
* [[Behnkendorf]]
* [[Brandshagen]]
* [[Deyelsdorf]]
* [[Elmenhorst (Vorpommern)|Elmenhorst]]
* [[Glewitz]]
* [[Grammendorf]]
* [[Gransebieth]]
* [[Griebenow (Süderholz)|Griebenow]]
| width="250" valign="top" |
* [[Grimmen]], stad
* [[Horst (Sundhagen)|Horst]]
* [[Kandelin]]
* [[Kirchdorf (Sundhagen)|Kirchdorf]]
* [[Klevenow (Süderholz)|Klevenow]]
* [[Miltzow]]
* [[Neuendorf (Süderholz)|Neuendorf]]
* [[Papenhagen]]
* [[Poggendorf (Süderholz)|Poggendorf]]
| width="250" valign="top" |
* [[Rakow (Süderholz)|Rakow]]
* [[Reinberg (Sundhagen)|Reinberg]]
* [[Splietsdorf]]
* [[Stoltenhagen]]
* [[Wendisch Baggendorf]]
* [[Wilmshagen (Sundhagen)|Wilmshagen]]
* [[Wittenhagen]]
* [[Zarrendorf]]
|}

== Referenties ==
{{references}}

{{Navigatie Bezirk Rostock}}

[[Categorie:Bezirk Rostock]]
[[Categorie:Voormalige Landkreis in Mecklenburg-Voor-Pommeren|Gri]]

title: Basisgegevens

Bezirk: Rostock

Kreisstadt: Grimmen

Oppervlakte: 632 km²


text:
# Honingwespen
De honingwespen (Masarinae) vormen een onderfamilie van de plooivleugelwespen (Vespidae). Het zijn vrij ongewone wespen, die nu als een onafhankelijke onderfamilie bestaan, maar vroeger samen met de Euparagiinae deel uitmaakten van de familie der Masarinae.
De honingwespen vormen een vrij kleine onderfamilie. Het unieke aan deze insecten is dat ze hun larven enkel voeden met stuifmeel en nectar, wat zeer vergelijkbaar is met de meeste honingbijen.
De meeste soorten zijn zwart of bruin, samen met enkele strepen geel, wit of zelfs rood. Een combinatie van deze kleuren komt ook voor.
Ze leven vooral afzonderlijk in woestijnachtige gebieden in het zuiden van Afrika, maar ook in woestijnen in Noord- en Zuid-Amerika.

## Taxonomie
- Tribus Gayellini
  -     - Geslacht Gayella
    - Geslacht Paramasaris
- Tribus Masarini
  - Subtribus Priscomasarina
    - Geslacht Priscomasaris

  - Subtribus Paragiina
    - Geslacht Metaparagia
    - Geslacht Paragia

  - Subtribus Masarina
    - Geslacht Celonites
    - Geslacht Ceramiopsis
    - Geslacht Ceramius
    - Geslacht Jugurtia
    - Geslacht Masarina
    - Geslacht Masaris
    - Geslacht Pseudomasaris
    - Geslacht Quartinia
    - Geslacht Trimeria

title: Honingwespen

wikitext:
{{Taxobox
| type=dier
| afbeelding=Pseudomvespoides.jpg
| afbeeldingtekst=De ''[[Pseudomasaris vespoides]]''.
| rijk= [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam=[[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| onderstam=[[Zespotigen|Hexapoda]] (Zespotigen)
| klasse=[[Insecten|Insecta]] (Insecten)
| orde=[[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| onderorde=[[Apocrita]]
| superfamilie=[[Vespoidea]] (Wespachtigen)
| familie=[[Plooivleugelwespen|Vespidae]] (Plooivleugelwespen)
| taxon=[[Onderfamilie]]
| w-naam=Masaridae
}}

De '''honingwespen''' (Masarinae) vormen een [[onderfamilie]] van de [[plooivleugelwespen]] (Vespidae). Het zijn vrij ongewone wespen, die nu als een onafhankelijke onderfamilie bestaan, maar vroeger samen met de [[Euparagiinae]] deel uitmaakten van de [[familie (biologie)|familie]] der [[Masarinae]].

De honingwespen vormen een vrij kleine onderfamilie. Het unieke aan deze insecten is dat ze hun [[Larve|larven]] enkel voeden met [[stuifmeel]] en [[Nectar (plant)|nectar]], wat zeer vergelijkbaar is met de meeste [[Honingbij|honingbijen]].

De meeste soorten zijn zwart of bruin, samen met enkele strepen geel, wit of zelfs rood. Een combinatie van deze kleuren komt ook voor.

Ze leven vooral afzonderlijk in [[woestijn]]achtige gebieden in het zuiden van [[Afrika]], maar ook in woestijnen in [[Noord-Amerika|Noord-]] en [[Zuid-Amerika]].

== Taxonomie ==
*Tribus [[Gayellini]]
***Geslacht ''[[Gayella]]''
***Geslacht ''[[Paramasaris]]''
*Tribus [[Masarini]]
**Subtribus [[Priscomasarina]]
***Geslacht ''[[Priscomasaris]]''
**Subtribus [[Paragiina]]
***Geslacht ''[[Metaparagia]]''
***Geslacht ''[[Paragia]]''
**Subtribus [[Masarina]]
***Geslacht ''[[Celonites]]''
***Geslacht ''[[Ceramiopsis]]''
***Geslacht ''[[Ceramius]]''
***Geslacht ''[[Jugurtia]]''
***Geslacht ''[[Masarina]]''
***Geslacht ''[[Masaris]]''
***Geslacht ''[[Pseudomasaris]]''
***Geslacht ''[[Quartinia]]''
***Geslacht ''[[Trimeria]]''

[[Categorie:Plooivleugelwespen]]

title: Honingwespen

Onderstam: Hexapoda (Zespotigen)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Onderorde: Apocrita

Superfamilie: Vespoidea (Wespachtigen)

Familie: Vespidae (Plooivleugelwespen)

title: Onderfamilie


text:
# Papegaaienmunt en kaartengeld
Papegaaienmunten, ook wel met papegaaienduiten of papegaaienpenningen aangeduid, is de naam van de munteenheid die in 1679 in Suriname is ingevoerd. De munten werden zo genoemd omdat er op de voorzijde een reliëf staat van een papegaai. Papegaaienmunten werden gebruikt voor kleinere transacties in het dagelijks leven. Grote transacties werden afgerekend in suiker of in Europese valuta. De munten verdwenen geleidelijk uit circulatie doordat ze versleten raakten. Kaartengeld werd gebruikt in de daarop volgende periode van 1761 tot 1826. Gewone speelkaarten werden door de koloniale autoriteiten voorzien van een waardeaanduiding, een stempel en twee handtekeningen en werden daarmee officiële betaalmiddelen.

## Papegaaienmunt (1679-ca. 1750)
Gouverneur Johannes Heinsius besloot in 1679 het tekort aan Nederlands kleingeld in de kolonie aan te pakken door de uitgifte van een eigen Surinaamse munt. Het plakkaat waarmee de invoering werd geregeld is gepubliceerd op 8 mei 1679.
Er werden drie koperen muntjes van verschillende waarde in omloop gebracht. De voorzijde toont een papegaai zittend op een boomtak met één, twee of vier blaadjes. Boven de kop van de vogel is het het cijfer 1, 2 of 4 afgebeeld en het jaartal 1679. De keerzijde toont een gestileerde boom of heeft een glad oppervlak. Het cijfer geeft de waarde van de munt aan.
Op de munt met het cijfer 1 zit de papegaai op een boomtak met één blad. De waarde van de munt stond gelijk met een (Nederlandse) stuiver. Op het muntstuk van twee stuivers zit de papegaai op een boomtak met 2 bladeren en op het muntstuk van vier stuivers op een tak met vier bladeren. De munten verschillen van elkaar in afmeting en gewicht. Ze zijn waarschijnlijk in Suriname geslagen, maar het is niet bekend waar dat precies plaats heeft gevonden.
De Staten van Zeeland gaven opdracht aan Heinsius om de munten weer in te trekken. De Staten waren bezorgd dat de lokale autoriteiten er teveel in circulatie zouden brengen, wat zou kunnen leiden tot een waardevermindering ten opzichte van Europese munten.
Bij plakkaat van 6 april 1688 verklaarde gouverneur Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck de papegaaienmunten weer geldig. Van Aerssen vond het erg praktisch dat de waarde van de munten ook in de afbeelding tot uitdrukking kwam. Inwoners die geen cijfers konden lezen konden zo toch direct zien wat de waarde van de munt was.

## De rol van suiker in het betalingsverkeer
In de periode na de verovering van de kolonie in 1667 bleek dat de ingezetenen door de schaarste aan muntgeld waren overgegaan tot het gebruik van ruwe suiker als betaalmiddel. Bij resolutie van 11 september 1669 werd suiker tot wettig betaalmiddel aangewezen. De waarde van een pond suiker was door het bestuur van de kolonie aanvankelijk op tien cent gesteld (1669). In de daaropvolgende jaren zakte de waarde van suiker. Bij de uitgifte van de papegaaienmunt in 1679 werd de waarde van een pond suiker vastgesteld op een stuiver.
| Waarde papegaaien-munt | Afbeelding | Omgerekend in suiker | Omgerekend in Nederlandse munten |
| ---------------------- | ---------- | -------------------- | -------------------------------- |
| 1                      | 1 blad     | 1 pond suiker        | 1 stuiver                        |
| 2                      | 2 bladeren | 2 pond suiker        | 2 stuivers                       |
| 4                      | 4 bladeren | 4 pond suiker        | 4 stuivers                       |

Na de introductie van de papegaaienmunten bleven betalingen in suiker gangbaar, vooral voor het verrekenen van grote transacties.

## Kaartengeld (1761-1828)
De papegaaienmunten bleven in omloop totdat zij waren versleten. Omstreeks 1750 raakte ook suiker als betaalmiddel in onbruik. Men rekende en betaalde steeds meer in stuivers, schellingen en guldens in plaats van in ponden suiker. Hierdoor ontstond er wederom een schaarste aan muntgeld. Als alternatief voor de munten introduceerde Gouverneur Wigbold Crommelin in 1761 het kaartengeld. Dit waren gewone speelkaarten met een stempel van het zegel of het wapen van Suriname, een handtekening van twee leden van het Hof van Politie en Criminele Justitie en een vermelding van de waarde. Het kaartengeld werd uitgegeven in verschillende coupures: ƒ 1, ƒ 2,50 en ƒ 10. Later ook: ƒ 0,50, ƒ 5 en ƒ 100. Voor kaartengeld gold een opslag van 20% ten opzichte van  Nederlands geld. Bij de eerste uitgifte was de koers vastgesteld op ƒ 3,00 kaartengeld voor ƒ 2,50 Nederlands geld. De economische ontwikkelingen zorgden voor sterke fluctuaties van de koers. Naast speelkaarten werden er ook blanco kartonnen kaartjes gebruikt, eveneens voorzien van stempel, handtekeningen en waardeaanduiding. Het was niet moeilijk om de kaartjes na te maken en er waren dan ook vele vervalsingen in omloop.
Op 1 januari 1827 werd bij Koninklijk Besluit het Nederlandse muntstelsel in Suriname ingevoerd. Het kaartengeld werd in 1828 uit circulatie gehaald. En er werd voor ƒ 400.000 aan koperen en zilveren munten vanuit Nederland naar Suriname overgebracht.

## Replica’s van de papegaaienmunten
De Centrale Bank van Suriname heeft in 2008 replica’s van de papegaaienmunten laten slaan. Er zijn 1000 setjes met de drie munten aangemaakt door de Koninklijke Nederlandse Munt. De setjes waren bedoeld als souvenir voor bezoekers van het Numismatisch Museum van de Centrale Bank van Suriname.

title: Papegaaienmunt en kaartengeld

wikitext:
[[Bestand:Dutch Guiana-Suriname-1 Guilder (1801) card money.jpg|thumb|[[Kaartgeld]] ter waarde van één [[Nederlandse gulden|gulden]], uit [[Nederlands-Guiana]] (1801)]]
'''Papegaaienmunten''', ook wel met ''papegaaienduiten'' of ''papegaaienpenningen'' aangeduid, is de naam van de [[Valuta|munteenheid]] die in 1679 in [[Suriname (kolonie)|Suriname]] is ingevoerd. De munten werden zo genoemd omdat er op de voorzijde een reliëf staat van een papegaai. Papegaaienmunten werden gebruikt voor kleinere transacties in het dagelijks leven. Grote transacties werden afgerekend in suiker of in Europese valuta. De munten verdwenen geleidelijk uit circulatie doordat ze versleten raakten. '''Kaartengeld''' werd gebruikt in de daarop volgende periode van 1761 tot 1826. Gewone [[Speelkaart|speelkaarten]] werden door de koloniale autoriteiten voorzien van een waardeaanduiding, een stempel en twee handtekeningen en werden daarmee officiële betaalmiddelen.{{sfn|Middellijn|2012|p=14-19}}

== Papegaaienmunt (1679-ca. 1750) ==
Gouverneur [[Johannes Heinsius]] besloot in 1679 het tekort aan Nederlands kleingeld in de kolonie aan te pakken door de uitgifte van een eigen Surinaamse munt. Het [[plakkaat]] waarmee de invoering werd geregeld is gepubliceerd op 8 mei 1679.

Er werden drie koperen muntjes van verschillende waarde in omloop gebracht. De voorzijde toont een papegaai zittend op een boomtak met één, twee of vier blaadjes. Boven de kop van de vogel is het het cijfer 1, 2 of 4 afgebeeld en het jaartal 1679. De keerzijde toont een gestileerde boom of heeft een glad oppervlak. Het cijfer geeft de waarde van de munt aan.

Op de munt met het cijfer 1 zit de papegaai op een boomtak met één blad. De waarde van de munt stond gelijk met een (Nederlandse) [[stuiver]]. Op het muntstuk van twee stuivers zit de papegaai op een boomtak met 2 bladeren en op het muntstuk van vier stuivers op een tak met vier bladeren. De munten verschillen van elkaar in afmeting en gewicht. Ze zijn waarschijnlijk in Suriname geslagen, maar het is niet bekend waar dat precies plaats heeft gevonden.

De [[Staten van Zeeland]] gaven opdracht aan Heinsius om de munten weer in te trekken. De Staten waren bezorgd dat de lokale autoriteiten er teveel in circulatie zouden brengen, wat zou kunnen leiden tot een waardevermindering ten opzichte van Europese munten.

Bij plakkaat van 6 april 1688 verklaarde gouverneur [[Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck]] de papegaaienmunten weer geldig. Van Aerssen vond het erg praktisch dat de waarde van de munten ook in de afbeelding tot uitdrukking kwam. Inwoners die geen cijfers konden lezen konden zo toch direct zien wat de waarde van de munt was.{{sfn|CBS Geschiedenis geldwezen|2008}}{{sfn|CBS Papegaaienmunt|2008}}{{sfn|Boegheim|1996|pp=191-192}}{{sfn|Scholten|1951|p=172}}

== De rol van suiker in het betalingsverkeer ==
In de periode na de verovering van de kolonie in 1667 bleek dat de ingezetenen door de schaarste aan muntgeld waren overgegaan tot het gebruik van ruwe [[Rietsuiker|suiker]] als betaalmiddel. Bij resolutie van 11 september 1669 werd suiker tot [[wettig betaalmiddel]] aangewezen. De waarde van een [[Pond (massa)|pond]] suiker was door het bestuur van de kolonie aanvankelijk op tien cent gesteld (1669). In de daaropvolgende jaren zakte de waarde van suiker. Bij de uitgifte van de papegaaienmunt in 1679 werd de waarde van een pond suiker vastgesteld op een stuiver.{{sfn|Middellijn|2012|p=15}}
{| class="wikitable" style="width: 35em"
!Waarde papegaaien-munt
!Afbeelding
!Omgerekend in suiker
!Omgerekend in Nederlandse munten
|-
|1
|1 blad
|1 pond suiker
|1 stuiver
|-
|2
|2 bladeren
|2 pond suiker
|2 stuivers
|-
|4
|4 bladeren
|4 pond suiker
|4 stuivers
|}
Na de introductie van de papegaaienmunten bleven betalingen in suiker gangbaar, vooral voor het verrekenen van grote transacties.{{sfn|CBS Geschiedenis geldwezen|2008}}{{sfn|Scholten|1951|p=172}}{{sfn|Boegheim|1996|p=191}}

== Kaartengeld (1761-1828) ==
De papegaaienmunten bleven in omloop totdat zij waren versleten. Omstreeks 1750 raakte ook suiker als betaalmiddel in onbruik. Men rekende en betaalde steeds meer in stuivers, [[Schelling|schellingen]] en [[Nederlandse gulden|guldens]] in plaats van in ponden suiker. Hierdoor ontstond er wederom een schaarste aan muntgeld. Als alternatief voor de munten introduceerde Gouverneur [[Wigbold Crommelin]] in 1761 het kaartengeld. Dit waren gewone speelkaarten met een stempel van het zegel of het wapen van Suriname, een handtekening van twee leden van het [[Raad van Politie (Suriname)|Hof van Politie en Criminele Justitie]] en een vermelding van de waarde. Het kaartengeld werd uitgegeven in verschillende [[Coupure (waardepapier)|coupures]]: ƒ 1, ƒ 2,50 en ƒ 10. Later ook: ƒ 0,50, ƒ 5 en ƒ 100. Voor kaartengeld gold een opslag van 20% ten opzichte van  Nederlands geld. Bij de eerste uitgifte was de koers vastgesteld op ƒ 3,00 kaartengeld voor ƒ 2,50 Nederlands geld. De economische ontwikkelingen zorgden voor sterke fluctuaties van de koers. Naast speelkaarten werden er ook blanco kartonnen kaartjes gebruikt, eveneens voorzien van stempel, handtekeningen en waardeaanduiding. Het was niet moeilijk om de kaartjes na te maken en er waren dan ook vele vervalsingen in omloop.{{sfn|CBS Wan Bigi Karta|2008}}{{sfn|Neus|2023}}{{sfn|Boegheim|1996|p=193}}

Op 1 januari 1827 werd bij Koninklijk Besluit het Nederlandse muntstelsel in Suriname ingevoerd. Het kaartengeld werd in 1828 uit circulatie gehaald. En er werd voor ƒ 400.000 aan koperen en zilveren munten vanuit Nederland naar Suriname overgebracht.{{sfn|CBS Geschiedenis geldwezen|2008}}{{sfn|Boegheim|1996|p=195}}

== Replica’s van de papegaaienmunten ==
De [[Centrale Bank van Suriname]] heeft in 2008 replica’s van de papegaaienmunten laten slaan. Er zijn 1000 setjes met de drie munten aangemaakt door de [[Koninklijke Nederlandse Munt]]. De setjes waren bedoeld als [[Souvenir (aandenken)|souvenir]] voor bezoekers van het [[Numismatisch Museum van de Centrale Bank van Suriname]].{{sfn|CBS Papegaaienmunt|2008}}

== Zie ook ==
* [[Bankwezen in Suriname]]

{{Appendix||2=== Bronnen en referenties ==
;Bronnen
*{{Citeer journal |last=Boegheim |first=L.M.J. |year=1996 |title=''Het muntwezen in Suriname'' |journal=OSO. Tijdschrift voor Surinaamse taalkunde, letterkunde, cultuur en geschiedenis |publisher= |volume=15 |issue=2 |pages=191-201 |url= https://www.dbnl.org/tekst/_oso001199601_01/_oso001199601_01_0020.php
|doi= |pmid= |pmc= }}
*{{Citeer web |url=https://www.cbvs.sr/museum/numis-infovoorz-geschiedenis%20geldwezen.htm |titel=Geschiedenis van het geldwezen in Suriname |auteur=CBS |uitgever=Centrale Bank van Suriname |datum=2008 |bezochtdatum=2025-05-29}}
*{{Citeer web |url=https://www.cbvs.sr/museum/numis-infovoorz-moni%20tori%2011.htm
|titel=Papegaaienmunt (1679) (Moni Tori-11) |auteur=CBS |uitgever=Centrale Bank van Suriname |datum=2008 |bezochtdatum=2025-05-29}}
*{{Citeer web |url=https://www.cbvs.sr/museum/numis-infovoorz-moni%20tori%2008.htm |titel=Wan Bigi Karta (Moni Tori-8) |auteur=CBS |uitgever=Centrale Bank van Suriname |datum=2008 |bezochtdatum=2025-06-01}}
*{{Citeer boek |achternaam=Middellijn |voornaam=Paul |titel=Ons geld |datum=2012 |uitgever=Centrale Bank van Suriname |plaats= Paramaribo |isbn= 978-99914-7-114-3 |taal= |url=https://www.dbnl.org/tekst/midd054onsg01_01/colofon.php}}
*{{Citeer web |url=https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/speelkaarten-als-betaalmiddel-leren-van-geschiedenis-76/|titel=Speelkaarten als betaalmiddel – Leren van geschiedenis 76 |auteur= |achternaam=Neus |voornaam=Hilde |uitgever=Werkgroep Caraïbische letteren |datum=2 december 2023 |bezochtdatum=2025-06-01}}
*{{Citeer boek |achternaam=Scholten |voornaam=C. |medeauteurs= |titel=De munten van de Nederlandse Gebiedsdelen Overzee 1601-1948 |url= |hoofdstuk= |uitgever=Jacques Schulman |plaats=Amsterdam |datum=1951 |pagina= |isbn= |taal= }}
----
;Referenties
{{References||2|}}}}
[[Categorie:Economische geschiedenis van Suriname]]
[[Categorie:Historische munteenheid]]
[[Categorie:Betalingssysteem]]
[[Categorie:Alternatieve munteenheid]]
[[Categorie:Speelkaart]]


text:
# Cousin Joe
Pleasant Joseph, beter bekend als Cousin Joe, (Wallace, 20 december 1907 - 2 oktober 1989) was een Amerikaanse blues- en jazzzanger, die beroemd is geworden door zijn opnames met klarinettist Sidney Bechet en saxofonist Mezz Mezzrow.

## Biografie
Cousin Joe zong gospels in de kerk, maar later koos hij voor de blues. Zijn carrière als professionele muzikant begon in de jaren twintig; hij speelde en zong in die jaren in clubs in New Orleans en op rivierschepen. In 1942 ging hij naar New York, waar hij onder meer speelde en opnam met Bechet, Dizzy Gillespie, Charlie Parker en bijvoorbeeld Billie Holiday. In 1948 keerde hij terug naar New Orleans, waar hij opnam voor DeLuxe. In 1954 werd zijn muziek vastgelegd voor Imperial: hij maakte de opnames onder de naam Smilin' Joe. In 1964 toerde hij door Engeland met onder meer Muddy Waters en Otis Spann, met wie hij ook optrad voor de BBC-televisie.
In 1987 verscheen zijn autobiografie "Cousin Joe: Blues From New Orleans".

## Discografie (selectie)
- Bad Luck Blues (met Jimmy Dawkins en Gatemouth Brown), Evidence, 1971
- Bluesman from New Orleans, Big Bear Music, 1974
- Gospel Wailing, Big Bear Music, 1982
- Cousin Joe from New Orleans in His Prime, Oldie Blues/Munich, 1984
- Relaxin' in New Orleans, Great Southern, 2000

title: Cousin Joe

wikitext:
{{Infobox artiest
| naam                 = Cousin Joe
| afbeelding           =
| onderschrift         =
| volledige naam       =
| alias                =
| bijnaam              =
| geboren              =
| overleden            =
| land                 = {{US}}
| jaren-actief         =
| genre                =
| beroep               =
| instrument           =
| zangstem             =
| invloed              =
| label                =
| acts                 =
| gerelateerd          =
| bekende instrumenten =
| portaal              =
| website              =
| imdb                 =
| allmusic             =
| myspace              =
| lastfm               =
}}
'''Pleasant Joseph''', beter bekend als '''Cousin Joe''', ([[Wallace (Louisiana)|Wallace]], [[20 december]] [[1907]] - [[2 oktober]] [[1989]]) was een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[blues]]- en [[jazz]]zanger, die beroemd is geworden door zijn opnames met klarinettist [[Sidney Bechet]] en saxofonist [[Mezz Mezzrow]].

==Biografie==
Cousin Joe zong [[gospel|gospels]] in de kerk, maar later koos hij voor de blues. Zijn carrière als professionele muzikant begon in de jaren twintig; hij speelde en zong in die jaren in clubs in [[New Orleans (stad)|New Orleans]] en op rivierschepen. In 1942 ging hij naar [[New York (stad)|New York]], waar hij onder meer speelde en opnam met Bechet, [[Dizzy Gillespie]], [[Charlie Parker]] en bijvoorbeeld [[Billie Holiday]]. In 1948 keerde hij terug naar New Orleans, waar hij opnam voor DeLuxe. In 1954 werd zijn muziek vastgelegd voor Imperial: hij maakte de opnames onder de naam Smilin' Joe. In 1964 toerde hij door [[Engeland]] met onder meer [[Muddy Waters]] en [[Otis Spann]], met wie hij ook optrad voor de [[British Broadcasting Corporation|BBC]]-televisie.

In 1987 verscheen zijn autobiografie "Cousin Joe: Blues From New Orleans".

==Discografie (selectie)==
* ''Bad Luck Blues'' (met [[Jimmy Dawkins]] en [[Gatemouth Brown]]), Evidence, 1971
* ''Bluesman from New Orleans'', [[Big Bear Records|Big Bear Music]], 1974
* ''Gospel Wailing'', Big Bear Music, 1982
* ''Cousin Joe from New Orleans in His Prime'', [[Oldie Blues]]/Munich, 1984
* ''Relaxin' in New Orleans'', Great Southern, 2000

==Bibliografie==
* Pleasant "Cousin Joe" Joseph & Harriet J. Ottenheimer. ''''Cousin Joe: Blues From New Orleans''. Chicago: University of Chicago Press, 1987.

==Externe link==
* [http://www.allmusic.com/artist/cousin-joe-p168503/biography Biografie op Allmusic]

{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Amerikaans componist]]
[[Categorie:Amerikaans jazzcomponist]]
[[Categorie:Amerikaans jazzpianist]]
[[Categorie:Amerikaans blueszanger]]
[[Categorie:Amerikaans jazzzanger]]

title: Algemene informatie

Geboren: 20 december 1907

Geboorteplaats: St. John the Baptist Parish

Overleden: 2 oktober 1989

Overlijdensplaats: New Orleans

Land: Verenigde Staten


text:
# Seabria orientalis
Seabria orientalis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Hintz.

title: Seabria orientalis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Seabria orientalis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Prioninae]]
| geslacht = ''[[Seabria]]''
| w-naam = ''Seabria orientalis''
| auteur = Hintz
| datum = 1909
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Seabria orientalis''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Hintz.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|17}}

[[Categorie:Boktorren]]

title: Seabria orientalis

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Prioninae

Geslacht: Seabria

title: Soort


text:
# Senzeille
Senzeille is een plaats en deelgemeente van de Belgische gemeente Cerfontaine in de Waalse provincie Namen. Tot 1 januari 1977 was het een zelfstandige gemeente.

## Demografische ontwikkeling
- Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen

## Bezienswaardigheden
Te bezichtigen in Senzeille: het gerestaureerde Kasteel van Senzeille gebouwd anno 1555 in Vlaams-Spaanse stijl, de eertijdse marmergroeve "Beauchâteau", de astronomische klok, het pittoreske dorpje met haar Sint-Martinuskerk, het "café de l'église" en het enig kruidenierswinkeltje, de Militaire Marche (elk 4de WE van september), het authentieke woud en de mooie natuur alom.

title: Senzeille

wikitext:
{{Infobox plaats in België
| soort = Deelgemeente
| naam = Senzeille
| provincie = Namen
| gemeente = [[Cerfontaine (België)|Cerfontaine]]
| inwoners = 839
| census = 1/1/2020
| km2 = 21,90
| dichtheid = 38
| hoogte =
| postcode = 5630
| nis= 93010
| nisletter= F
| lat_deg = 50
| lat_min = 10
| lat_sec = 40
| lon_deg = 4
| lon_min = 27
| lon_sec = 53
}}
'''Senzeille''' is een plaats en [[deelgemeente (België)|deelgemeente]] van de [[België|Belgische]] gemeente [[Cerfontaine (België)|Cerfontaine]] in de Waalse provincie [[Namen (provincie)|Namen]]. Tot 1 januari 1977 was het een zelfstandige gemeente.

==Demografische ontwikkeling==

<timeline>
Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
 id:e value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:550 height:373
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1100
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
 bar:1831 text:1831
 bar:1846 text:1846
 bar:1856 text:1856
 bar:1866 text:1866
 bar:1880 text:1880
 bar:1890 text:1890
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1947 text:1947
 bar:1961 text:1961
 bar:1970 text:1970
 bar:1976 text:1976

PlotData=
 color:d width:20 align:left

 bar:1831 from:0 till: 721
 bar:1846 from:0 till: 1027
 bar:1856 from:0 till: 872
 bar:1866 from:0 till: 826
 bar:1880 from:0 till: 843
 bar:1890 from:0 till: 814
 bar:1900 from:0 till: 789
 bar:1910 from:0 till: 814
 bar:1920 from:0 till: 748
 bar:1930 from:0 till: 734
 bar:1947 from:0 till: 697
 bar:1961 from:0 till: 720
 bar:1970 from:0 till: 665
 bar:1976 from:0 till: 637

PlotData=

 bar:1831 at: 721 fontsize:S text: 721 shift:(-10,5)
 bar:1846 at: 1027 fontsize:S text: 1.027 shift:(-10,5)
 bar:1856 at: 872 fontsize:S text: 872 shift:(-10,5)
 bar:1866 at: 826 fontsize:S text: 826 shift:(-10,5)
 bar:1880 at: 843 fontsize:S text: 843 shift:(-10,5)
 bar:1890 at: 814 fontsize:S text: 814 shift:(-10,5)
 bar:1900 at: 789 fontsize:S text: 789 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 814 fontsize:S text: 814 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 748 fontsize:S text: 748 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 734 fontsize:S text: 734 shift:(-10,5)
 bar:1947 at: 697 fontsize:S text: 697 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 720 fontsize:S text: 720 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 665 fontsize:S text: 665 shift:(-10,5)
 bar:1976 at: 637 fontsize:S text: 637 shift:(-10,5)

</timeline>
{{Clearleft}}
*<small>Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen</small>

== Bezienswaardigheden ==
Te bezichtigen in Senzeille: het gerestaureerde Kasteel van Senzeille gebouwd anno 1555 in Vlaams-Spaanse stijl, de eertijdse marmergroeve "Beauchâteau", de astronomische klok, het pittoreske dorpje met haar Sint-Martinuskerk, het "café de l'église" en het enig kruidenierswinkeltje, de Militaire Marche (elk 4de WE van september), het authentieke woud en de mooie natuur alom.

== Zie ook ==
* [[Station Senzeille]]

{{Coor title dms|50|10|40|N|4|27|53|E|type:city_scale:12500_region:BE}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=België|2=2008|3=07|4=05}}

[[Categorie:Plaats in Namen (provincie)]]
[[Categorie:Cerfontaine]]

title: Situering

Gewest: Wallonië

Provincie: Namen

Gemeente: Cerfontaine

Coördinaten: 50° 11′ NB, 4° 28′ OL

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Namen (provincie)

Portaal: België


text:
# Firmicus strandi
Firmicus strandi is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de krabspinnen (Thomisidae).
Het dier behoort tot het geslacht Firmicus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1947 door Lodovico di Caporiacco.

title: Firmicus strandi

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Firmicus strandi''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Krabspinnen|Thomisidae]] (Krabspinnen)
| geslacht          = ''[[Firmicus]]''
| auteur            = [[Lodovico di Caporiacco]]
| datum             = 1947
| haakjes           =
}}
'''''Firmicus strandi''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Krabspinnen|krabspinnen (Thomisidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Firmicus]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1947 door [[Lodovico di Caporiacco]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}

[[Categorie:Firmicus|strandi]]

title: Firmicus strandi

Geslacht: Firmicus

title: Soort


text:
# Syzygotettix vicinus
Syzygotettix vicinus is een rechtvleugelig insect uit de familie doornsprinkhanen (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1938 door Günther.

title: Syzygotettix vicinus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Syzygotettix vicinus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Doornsprinkhanen|Tetrigidae]] (Doornsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Syzygotettix]]''
| w-naam = ''Syzygotettix vicinus''
| auteur = Günther
| datum = 1938
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Syzygotettix vicinus''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[doornsprinkhanen]] (Tetrigidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1938 door Günther.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|19}}

[[Categorie:Doornsprinkhanen]]

title: Syzygotettix vicinus

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)

Geslacht: Syzygotettix

title: Soort


text:
# Toxorhynchites christophi
Toxorhynchites christophi is een muggensoort uit de familie van de steekmuggen (Culicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1884 door Portschinsky.

title: Toxorhynchites christophi

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Toxorhynchites christophi''
| afbeelding =
| orde = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Muggen|Nematocera]] (Muggen)
| familie = [[Steekmuggen|Culicidae]] (Steekmuggen)
| geslacht = ''[[Toxorhynchites]]''
| w-naam = ''Toxorhynchites christophi''
| auteur = Portschinsky
| datum = 1884
| haakjes = ja
| species = Toxorhynchites christophi
| commons =
}}
'''''Toxorhynchites christophi''''' is een [[muggen]]soort uit de familie van de [[Steekmuggen|steekmuggen (Culicidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Culicidae}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1884 door Portschinsky.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|21}}

[[Categorie:Toxorhynchites|christophi]]

title: Toxorhynchites christophi

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Culicidae (Steekmuggen)

Geslacht: Toxorhynchites

title: Soort


text:
# Nestinus auriquadrum
Nestinus auriquadrum is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1886 gepubliceerd door Martin Jacoby.

title: Nestinus auriquadrum

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Nestinus auriquadrum''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladkevers|Chrysomelidae]] (Bladkevers)
| geslacht = ''[[Nestinus]]''
| w-naam = ''Nestinus auriquadrum''
| auteur = [[Martin Jacoby|Jacoby]]
| datum = 1886
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Nestinus auriquadrum''''' is een [[kevers]]oort uit de familie [[bladkevers]] (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1886 gepubliceerd door [[Martin Jacoby]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130927083459/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in Synopsis of the described Coleoptera of the World, 13 december 2008. Gearchiveerd op 27 september 2013.</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Bladkevers]]

title: Nestinus auriquadrum

Familie: Chrysomelidae (Bladkevers)

Geslacht: Nestinus

title: Soort


text:
# Gander Bay
De Gander Bay is een baai van 93 km² in de Canadese provincie Newfoundland en Labrador. De baai bevindt zich aan de noordkust van het eiland Newfoundland en geeft in het noorden uit in Sir Charles Hamilton Sound. De Gander Bay wordt tot de Kittiwake Coast gerekend.

## Geografie
De baai is langwerpig daar ze langs haar noord-zuidas een lengte van 24 km heeft en tegelijk nergens meer dan 8 km breed is. De baai is op z'n breedst bij de monding in Sir Charles Hamilton Sound in het noorden. Het zuidelijkste gedeelte van de Gander Bay, waar de rivier de Gander in de baai uitmondt, is echter minder dan een kilometer breed.
Ruim 2 km ten noorden van de monding van de Gander is in 1968 langs weerszijden een dijk aangelegd die in het midden met elkaar verbonden zijn door een brug. Deze connectie staat bekend als de Gander Bay Causeway en vormt een belangrijk onderdeel van provinciale route 331.

### Plaatsen
De westoever van de baai telt vier min of meer in elkaar overlopende gehuchten die allen verenigd zijn binnen het local service district (LSD) Gander Bay North. Het betreft van zuid naar noord Clarke's Head, Wings Point, Victoria Cove en Rodgers Cove.
Aan de oostoever liggen eveneens vier kleine dorpen. De twee zuidelijke plaatsen (Georges Point en Harris Point) vormen het LSD Gander Bay South en de twee noordelijke plaatsen (Main Point en Davidsville) vormen het LSD Main Point-Davidsville. De acht kustplaatsen tellen tezamen 1.480 inwoners (2016).

## Galerij
- Zicht op de Gander Bay Causeway (NL-331)
- Simplistische landkaart met aanduiding van het noordelijke gedeelte van de baai (linksonder)

title: Gander Bay

wikitext:
{{Infobox meer
| naam                  = Gander Bay
| locatieafbeelding     =
| onderschriftlocatieafbeelding =
| instroom              = [[Gander (rivier in Canada)|Gander]]
| uitstroom             =
| stroomgebied          =
| stroomgebiedslanden   = {{CA}}
| locatie               = [[Newfoundland]]
| soortmeer             = [[Baai]]
| oppervlakte           = 93
| maxlengte             = 24
| maxbreedte            = 8
| gemdiepte             =
| maxdiepte             =
| hoogte                =
| volume                =
| kustlengte            =
| plaatsen              = [[Clarke's Head]], [[Georges Point]], [[Victoria Cove]]
| eilanden              = [[Gander Island]]
| mapname               = Newfoundland
| lat_deg               = 49
| lat_min               = 23
| lat_sec               = 45
| lat_dir               = N
| lon_deg               = 54
| lon_min               = 27
| lon_sec               = 00
| lon_dir               = W
| detailkaart           =
| detailkaartbijschrift =
| afbeelding            =
| onderschrift          =
| afbeelding1           =
| onderschrift1         =
| stopafbeelding        = ja
}}

De '''Gander Bay''' is een [[baai]] van 93 km² in de [[Canada (hoofdbetekenis)|Canadese]] provincie [[Newfoundland en Labrador]]. De baai bevindt zich aan de noordkust van het eiland [[Newfoundland]] en geeft in het noorden uit in [[Sir Charles Hamilton Sound]]. De Gander Bay wordt tot de [[Kittiwake Coast]] gerekend.

== Geografie ==
De baai is langwerpig daar ze langs haar noord-zuidas een lengte van 24 km heeft en tegelijk nergens meer dan 8 km breed is. De baai is op z'n breedst bij de monding in [[Sir Charles Hamilton Sound]] in het noorden. Het zuidelijkste gedeelte van de Gander Bay, waar de rivier de [[Gander (rivier in Canada)|Gander]] in de baai uitmondt, is echter minder dan een kilometer breed.<ref>{{en}} ''Natural Resources Canada'', [https://www4.rncan.gc.ca/search-place-names/unique/AAHSY 'Gander Bay'], 2016. Geraadpleegd op 4 oktober 2020.</ref>

Ruim 2 km ten noorden van de monding van de Gander is in 1968 langs weerszijden een [[dijk (weg)|dijk]] aangelegd die in het midden met elkaar verbonden zijn door een brug. Deze connectie staat bekend als de ''Gander Bay Causeway'' en vormt een belangrijk onderdeel van [[Newfoundland and Labrador Route 331|provinciale route 331]].

=== Plaatsen ===
De westoever van de baai telt vier min of meer in elkaar overlopende [[gehucht]]en die allen verenigd zijn binnen het [[local service district]] (LSD) [[Gander Bay North]]. Het betreft van zuid naar noord [[Clarke's Head]], [[Wings Point]], [[Victoria Cove]] en [[Rodgers Cove]].

Aan de oostoever liggen eveneens vier kleine dorpen. De twee zuidelijke plaatsen ([[Georges Point]] en [[Harris Point]]) vormen het LSD [[Gander Bay South]] en de twee noordelijke plaatsen ([[Main Point]] en [[Davidsville (Canada)|Davidsville]]) vormen het LSD [[Main Point-Davidsville]]. De acht kustplaatsen tellen tezamen 1.480 inwoners (2016).<ref>{{en}} {{pdf}} Statistics Canada, [https://www.stats.gov.nl.ca/Statistics/Topics/census2016/PDF/CCS_Community_2016.pdf '2016 Census Population, by 2011 Census Consolidated Subdivision (CCS) by Community, Newfoundland and Labrador'], 2018.</ref>

== Galerij ==
<gallery widths="200">
Gander Bay Causeway, newfoundland.jpg|Zicht op de Gander Bay Causeway ([[Newfoundland and Labrador Route 331|NL-331]])
FogoIslandCloseupMap.png|Simplistische landkaart met aanduiding van het noordelijke gedeelte van de baai (linksonder)
</gallery>

{{Appendix}}
{{Coor title dms|49|23|45|N|54|27|00|W|type:waterbody_scale:50000_region:CA}}

[[Categorie:Baai van Newfoundland en Labrador]]

title: Situering

Stroomgebiedslanden: Canada

Locatie: Newfoundland

title: Basisgegevens

Oppervlakte: 93 km²

Soort water: Baai

Maximale lengte: 24 km

Maximale breedte: 8 km

title: Overig

Belangrijkste bronnen: Gander

Eiland(en): Gander Island

Plaatsen: Clarke's Head, Georges Point, Victoria Cove

Portaal: Geografie


text:
# Lijst van arbo-afkortingen
Dit artikel bevat een lijst van afkortingen op het gebied van arbeidsomstandigheden (nationaal en internationaal), in Nederland vaak afgekort tot arbo. Dit gebied wordt hier ruim geïnterpreteerd.

## A
| Afkorting | Betekenis(sen)                                                                                |
| --------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| ACGIH     | American Conference of Governmental Industrial Hygienists (VS)                                            |
| ACS       | American Chemical Society                                                                                |
| ACOEM     | American College of Occupational & Environmental Medicine                                                 |
| ACTM      | American Society for Testing & Materials                                                                  |
| AESHP     | Association of Educational Safety & Health Professionals                                                  |
| AFSA      | American Fire Sprinkler Association                                                                       |
| AI        | Voormalige Arbeidsinspectie (NL), tegenwoordig Inspectie SZW (I-SZW)                                      |
| AICE      | American Institute of Chemical Engineers                                                                  |
| AIMMPE    | American Institute of Mining, Metallurgical & Petroleum Engineers                                         |
| AMvB      | Algemene Maatregel van Bestuur                                                                            |
| ANSI      | American National Standards Institute (VS)                                                                |
| ao        | arbeidsongeschiktheid                                                                                |
| Aof       | Arbeidsongeschiktheidsfonds                                                                               |
| Aok       | Arbeidsongeschiktheidskas                                                                                |
| APF       | Assigned Protection Factors, een maat voor de inzetbaarheid van adembeschermers (stofmaskers, gasmaskers) |
| APSR      | Association for Process Safety Research                                                                   |
| Arbowet   | Arbeidsomstandighedenwet                                                                                |
| ARIA      | American Risk & Insurance Association                                                                     |
| ASA       | American Standards Association (VS)                                                                       |
| ASHRA     | American Society of Heating, Refrigerating & Air-Conditioning                                             |
| ASIRT     | Association for Safe International Road Travel                                                            |
| ASME      | American Society of Mechanical Engineers (VS)                                                             |
| ASTM      | American Society for Testing Materials (VS)                                                               |
| ASSE      | American Society of Safety Engineers (VS)                                                                 |
| ASQC      | American Society for Quality Control                                                                      |
| AWS       | American Welding Society                                                                                |
| ATEX      | ATmosphères EXplosives                                                                                |

## B
| Afkorting   | Betekenis(sen)                                                                                |
| ----------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| BAESG       | Bay Area Environmental Safety Group (VS)                                                          |
| BAM         | Bundesanstalt für Materialprufung (DE)                                                            |
| BASEEFA     | British Approvals Service for Electrical Equipment in Flammable Atmospheres (GB)                  |
| BCSP        | Board of Certified Safety Professionals                                                           |
| BEAMA-CEEFA | British Electrical and Allied Manufactures Association Committee for Electrical Equipment for use |
| BEG         | Bovenste Explosie Grens (NL)                                                                      |
| BEI         | Biological Exposure Indices                                                                       |
| BfR         | Bundesamt fuer Risikobewertung                                                                    |
| BGA         | Bundes Gesundheids Amt                                                                            |
| BHV         | Bedrijfshulpverlening                                                                             |
| BIA         | Berufsgenossenschaftliches Institut für Arbeitssicherheit (DE)                                    |
| BIG         | Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (NL)                                                   |
| BOCA        | Building Officials & Code Administrators (VS)                                                     |
| BSI         | British Standards Institution (GB)                                                                |
| BVS         | Berggewerkschaftliche(Bergbau)-Versuchsstrecke (DE)                                               |
| BBS         | Behaviour Based Safety                                                                            |

## C
| Afkorting    | Betekenis(sen)                                                                             |
| ------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------ |
| CAS (nummer) | Chemical Abstracts Service (Registry Number)                                               |
| CE markering | Geeft aan dat het product voldoet aan de eisen, zoals opgenomen in de Europese richtlijnen |
| CEN          | Comité Europeën de Normalisation                                                           |
| CENELEC      | Europees comité voor elektrische veiligheid                                                |
| CRA          | Certificerings Richtlijn Arbodiensten                                                      |
| CSA          | Canadian Standards Association                                                             |
| CSHEMA       | Campus Safety Health & Environmental Management Association                                |
| CWDA         | Cases With Days Away                                                                       |

## D
| Afkorting | Betekenis(sen) |
| --------- | -------------- |

## E
| Afkorting | Betekenis(sen)                            |
| --------- | ----------------------------------------- |
| ERIC      | Emergency Response Intervention Card (NL) |

## F
| Afkorting | Betekenis(sen)  |
| --------- | --------------- |
| FR        | Flame Retardant |

## G
| Afkorting | Betekenis(sen)                    |
| --------- | --------------------------------- |
| GTAW      | Gas-Shielded Tungsten Arc Welding |
| GVF       | Geur Veiligheids Factor           |

## H
| Afkorting   | Betekenis(sen)                                                                 |
| ----------- | ------------------------------------------------------------------------------ |
| HSE-manager | Health, Safety and Environment-manager. Engelse benaming voor KAM-coördinator. |

## I
| Afkorting | Betekenis(sen)                                                                                |
| --------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------ |
| IEC       | International Electrotechnical Commission                                                        |
| IP        | Institute of Petroleum (GB). Publiceert o.a. modellen waaraan elektrische behuizing moet voldoen |
| IR        | Infrarood                                                                                |
| I-SZW     | Inspectie SZW                                                                                |

## J
| Afkorting | Betekenis(sen)            |
| --------- | ------------------------- |
| JSA       | Job Safety Analysis (TRA) |

## K
| Afkorting       | Betekenis(sen)                                                  |
| --------------- | --------------------------------------------------------------- |
| KAM-coördinator | Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu-Coördinator          |
| KCA             | Klein chemisch afval                                            |
| KEMA            | Keuring van Electrotechnische Materialen, keurt volgens CENELEC |
| KMA             | Kwaliteit, Milieu, Arbo                                         |
| KPI             | Kritische Prestatie Indicator                                   |

## L
| Afkorting | Betekenis(sen)                                                                                |
| --------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| LEL       | Lower Explosion Limit                                                                                |
| LTI       | Lost Time Incident                                                                                |
| LRA       | Locatie Risico Analyse (voor specifieke locatie gebonden taken zoals werken onderwater, in tunnels en langs snelwegen)(zie TRA voor niet locatiegebonden taken) |

## M
| Afkorting | Betekenis(sen)                    |
| --------- | --------------------------------- |
| MAC       | Maximaal Aanvaarde Concentratie   |
| MAG       | Metal Active Gas (welding)        |
| MMAW      | Manual Metal Arc Welding          |
| MIB       | Melding Incidenten Bewoners (NL)  |
| MIG       | Metal Inert Gas (welding)         |
| MIP       | Melding Incidenten Personeel (NL) |
| MSDS      | Material Safety Data Sheet        |
| MvT       | Memorie van Toelichting           |

## N
| Afkorting | Betekenis(sen)                                             |
| --------- | ---------------------------------------------------------- |
| NEN       | Nederlandse Normen                                         |
| NFPA      | National Fire Protection Association (VS)                  |
| NIOSH     | National Institute of Occupational Safety and Health (VS)  |
| NOGEPA    | Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie |
| NPF       | Nominale Protectie Factor                                  |
| NVvA      | Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne                 |
| NVVK      | Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde               |
| NoBo      | Notified Body                                              |

## O
| Afkorting | Betekenis(sen)         |
| --------- | ---------------------- |
| OEL       | Onderste Explosiegrens |
| OR        | Ondernemingsraad       |

## P
| Afkorting | Betekenis(sen)                               |
| --------- | -------------------------------------------- |
| PAGO      | Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek |
| PMO       | Preventief Medisch Onderzoek                 |
| PBM       | persoonlijke beschermingsmiddelen            |
| PDS       | Product Data Sheet                           |
| PPE       | Personal Protective equipment                |
| PSL       | Personal Safety Logbook                      |
| PSA       | Psychosociale Arbeidsbelasting               |

## Q
| Afkorting | Betekenis(sen)               |
| --------- | ---------------------------- |
| QRA       | Quantitatieve Risico Analyse |

## R
| Afkorting | Betekenis(sen)                    |
| --------- | --------------------------------- |
| RI&E      | Risico Inventarisatie & Evaluatie |
| RIE       | richtlijn industriële emissies    |
| RSI       | Repetitive Strain Injury          |
| RvA       | Raad voor Accreditatie            |
| RWC       | Restricted Work Case              |

## S
| Afkorting | Betekenis(sen)                        |
| --------- | ------------------------------------- |
| SIR       | Stichting Industriële Reiniging       |
| SMAW      | Shield Metal Arc Welding              |
| SSVV      | Stichting Samenwerken voor Veiligheid |
| SNR       | Single Noise Reduction                |
| SZW       | Sociale Zaken en Werkgelegenheid      |

## T
| Afkorting | Betekenis(sen)                     |
| --------- | ---------------------------------- |
| TGG       | Tijdgewogen gemiddelde grenswaarde |
| TIG       | Tungsten Inert Gas                 |
| TRA       | Taak Risico Analyse                |

## U
| Afkorting | Betekenis(sen)                                |
| --------- | --------------------------------------------- |
| UV        | Ultraviolet                                   |
| UEL       | Upper Explosion Limit/Bovenste Explosie Grens |

## V
| Afkorting | Betekenis(sen)                            |
| --------- | ----------------------------------------- |
| V&O       | Voorlichting en Onderricht                |
| VCA       | V(GM) Checklist Aannemers                 |
| VCO       | VGM Checklist Opdrachtgevers              |
| VCU       | Veiligheids Checklist Uitzendorganisaties |
| VGM       | Veiligheid, Gezondheid en Milieu          |
| VGWM      | Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Milieu |
| VIAG      | Veiligheidsinstructies aardgas            |
| VILS      | Veiligheidsinstructies laagspanning       |
| VOP       | Voldoende onderricht persoon              |
| VP        | Vakbekwaam persoon                        |

## W
| Afkorting        | Betekenis(sen)                                                                           |
| ---------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------- |
| WAADI            | Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs                                         |
| WAZ              | Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen ('vervanger' AAW voor zelfstandigen) |
| Wbb              | Wet bodembescherming                                                                     |
| WBDBO            | Weerstand tegen Branddoorslag en Brandoverslag (uit bouwbesluit)                         |
| WBEAA            | Wet bevordering evenredige arbeidsdeelname allochtonen (zie ook Wet SAMEN)               |
| WBI              | Waterbehandelingsinstallatie                                                             |
| WBP              | Wet bescherming persoonsgegevens                                                         |
| WCA              | Wet chemische afvalstoffen (vervallen 9401; is nu hoofdstuk 10 Wet Milieubeheer)         |
| WD               | Working Document                                                                         |
| WEBA             | Welzijn bij de Arbeid (methode ter bepaling van welzijnsrisico's: zie NOVA-WEBA)         |
| WED              | Wet economische delicten                                                                 |
| Wet Amber        | Wet afschaffing malus en bevordering re-integratie (opvolger bonus-malusregeling)        |
| Wet Pemba        | Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (1998)  |
| WGA              | Wet gevaarlijke afvalstoffen                                                             |
| WGBO             | Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst                                         |
| WGD              | Werkgroep van Deskundigen (MAC-waarden)                                                  |
| WGS              | Wet gevaarlijke stoffen (V&W 1963-1996; vervangen door WVGS)                             |
| WGW              | Wet op de gevaarlijke werktuigen                                                         |
| WHAW(-methodiek) | Werkdruk en herstel bij afwijkende werktijden                                            |
| WHMIS            | Workplace Hazardous Materials Information System (CA)                                    |
| WHO              | World Health Organization                                                                |
| Wm               | Wet milieubeheer                                                                         |
| WMD              | Weapons of Mass Destruction (VS)                                                         |
| WMFSS            | WaterMist Fire Suppression Systems                                                       |
| WMS              | Wet milieugevaarlijke stoffen (vervallen in 2008)                                        |
| WMSD             | Work related MusculoSkeletal Disorders (parapluterm voor RSI, CTD, OCD)                  |
| WMS              | Work methode Statement werkbeschrijving uit te voeren werkzaamheden                      |
| WOCB             | Werkgroep Olie- en Chemicaliënbestrijding Rijkswaterstaat Haarlem                        |
| WPF              | Workplace Protection Factor (bepaald door middel van AH-metingen; zie APF; NPF)          |
| WRULD            | Work Related Upper Limb Disorders (GB) (zie RSI; CTD)                                    |
| Wulbz            | Wet uitbreiding loondoorbetalingsverplichting bij ziekte (1996)                          |
| WVC              | Welzijn Volksgezondheid en Cultuur (Ministerie van -)                                    |
| WVD              | Waarschuwings- en verkenningsdienst                                                      |
| Wvgs             | Wet vervoer gevaarlijke stoffen (1996) (vervangt Wgs 1963: betreft uitsluitend vervoer)  |
| WvK              | Wetboek van Koophandel                                                                   |
| WVO              | Wet verontreiniging oppervlaktewateren                                                   |

## X
| Afkorting | Betekenis(sen) |
| --------- | -------------- |

## Y
| Afkorting | Betekenis(sen) |
| --------- | -------------- |

## Z
| Afkorting | Betekenis(sen)                                                                                |
| --------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| ZTA       | Zon Toetreding Absoluut (Absorptie). Maat voor warmtedoorlaatbaarheid c.q. warmteabsorptie van zonwering |
| zzp       | Zelfstandige Zonder Personeel                                                                            |

title: Lijst van arbo-afkortingen

wikitext:
{{Link portaal|Economie}}
Dit artikel bevat een '''lijst van afkortingen op het gebied van [[arbeidsomstandigheden]]''' (nationaal en internationaal), in Nederland vaak afgekort tot '''arbo'''. Dit gebied wordt hier ruim geïnterpreteerd.
{{Navigatie lijsten van afkortingen}}

<!--
Vriendelijk verzoek:
Als je hier een afkorting hebt toegevoegd, wil die afkorting dan ook toevoegen aan de [[Algemene lijst van afkortingen]] (zie bij de blauwe V-pijl naar rechts). Immers, een Wikipedialezer die de betekenis van een afkorting opzoekt, zoekt doorgaans eerst algemeen en dan misschien per onderwerp (vakgebied).
-->

{{Zie ook|Vergelijk met de algemene [[lijst van afkortingen in het Nederlands]].}}
----
<br />
{{Inhoud abc}}

== A ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| ACGIH || American Conference of Governmental Industrial Hygienists (VS)
|-
| ACS || American Chemical Society
|-
| ACOEM || American College of Occupational & Environmental Medicine
|-
| ACTM || American Society for Testing & Materials
|-
| AESHP || Association of Educational Safety & Health Professionals
|-
| AFSA || American Fire Sprinkler Association
|-
| AI || Voormalige [[Arbeidsinspectie]] (NL), tegenwoordig Inspectie [[SZW]] (I-SZW)
|-
| AICE || American Institute of Chemical Engineers
|-
| AIMMPE || American Institute of Mining, Metallurgical & Petroleum Engineers
|-
| AMvB || [[Algemene Maatregel van Bestuur]]

|-
| [[ANSI]] || [[American National Standards Institute]] (VS)
|-
| ao || [[arbeidsongeschiktheid]]
|-
| Aof || Arbeidsongeschiktheidsfonds
|-
| Aok || Arbeidsongeschiktheidskas
|-
|APF
|[[Assigned Protection Factors]], een maat voor de inzetbaarheid van adembeschermers (stofmaskers, gasmaskers)
|-
|APSR
|Association for Process Safety Research
|-
| Arbowet || [[Arbeidsomstandighedenwet]]
|-
| ARIA || American Risk & Insurance Association
|-
| ASA || American Standards Association (VS)
|-
| ASHRA || American Society of Heating, Refrigerating & Air-Conditioning
|-
| ASIRT || Association for Safe International Road Travel
|-
| ASME || American Society of Mechanical Engineers (VS)
|-
| ASTM || American Society for Testing Materials (VS)
|-
| ASSE || American Society of Safety Engineers (VS)
|-
| ASQC || American Society for Quality Control
|-
| AWS || American Welding Society
|-
| [[ATEX]]|| ATmosphères EXplosives
|}

{{Inhoud abc}}

== B ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| BAESG || Bay Area Environmental Safety Group (VS)
|-
| BAM || Bundesanstalt für Materialprufung (DE)
|-
| BASEEFA || British Approvals Service for Electrical Equipment in Flammable Atmospheres (GB)
|-
| BCSP || Board of Certified Safety Professionals
|-
| BEAMA-CEEFA || British Electrical and Allied Manufactures Association Committee for Electrical Equipment for use
|-
| BEG || Bovenste Explosie Grens (NL)
|-
| BEI || Biological Exposure Indices
|-
| BfR || Bundesamt fuer Risikobewertung
|-
| BGA || Bundes Gesundheids Amt
|-
| BHV || [[Bedrijfshulpverlening]]
|-
| BIA || Berufsgenossenschaftliches Institut für Arbeitssicherheit (DE)
|-
| BIG || Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (NL)
|-
| BOCA || Building Officials & Code Administrators (VS)
|-
| BSI || [[British Standards Institution]] (GB)
|-
| BVS || Berggewerkschaftliche(Bergbau)-Versuchsstrecke (DE)
|-
|BBS || Behaviour Based Safety
|}

{{Inhoud abc}}

== C ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| [[CAS nr|CAS (nummer)]] || Chemical Abstracts Service (Registry Number)
|-
| [[CE-markering|CE markering]] || Geeft aan dat het product voldoet aan de eisen, zoals opgenomen in de Europese richtlijnen
|-
| [[CEN]] || Comité Europeën de Normalisation
|-
| [[CENELEC]]|| Europees comité voor elektrische veiligheid
|-
| CRA || Certificerings Richtlijn Arbodiensten
|-
| CSA || Canadian Standards Association
|-
| CSHEMA || Campus Safety Health & Environmental Management Association
|-
| CWDA || Cases With Days Away
|}

== D ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|}

== E ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| ERIC || Emergency Response Intervention Card (NL)
|}

== F ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| FR || Flame Retardant
|}

{{Inhoud abc}}

== G ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| GTAW || Gas-Shielded Tungsten Arc Welding
|-
| GVF || Geur Veiligheids Factor
|}

== H ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| HSE-manager || Health, Safety and Environment-manager. Engelse benaming voor [[KAM-coördinator]].
|}

== I ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| IEC || [[International Electrotechnical Commission]]
|-
| IP || Institute of Petroleum (GB). Publiceert o.a. modellen waaraan elektrische behuizing moet voldoen
|-
| IR || [[Infrarood]]
|-
| I-SZW || [[Arbeidsinspectie|Inspectie SZW]]
|}

== J ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
|JSA
|Job Safety Analysis (TRA)
|}

== K ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| KAM-coördinator || [[KAM-coördinator|Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu-Coördinator]]
|-
| KCA || [[Klein chemisch afval]]
|-
| [[KEMA]]|| Keuring van Electrotechnische Materialen, keurt volgens CENELEC
|-
| KMA || Kwaliteit, Milieu, Arbo
|-
| [[KPI]]|| Kritische Prestatie Indicator
|}

== L ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| LEL || Lower Explosion Limit
|-
| LTI || Lost Time Incident
|-
| LRA || Locatie Risico Analyse (voor specifieke locatie gebonden taken zoals werken onderwater, in tunnels en langs snelwegen)(zie TRA voor niet locatiegebonden taken)
|}

== M ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| MAC || [[MAC-waarde|Maximaal Aanvaarde Concentratie]]
|-
| MAG || Metal Active Gas (welding)
|-
| MMAW || Manual Metal Arc Welding
|-
| MIB || Melding Incidenten Bewoners (NL)
|-
| MIG || Metal Inert Gas (welding)
|-
| MIP || Melding Incidenten Personeel (NL)
|-
| [[Veiligheidsinformatieblad|MSDS]] || Material Safety Data Sheet
|-
| MvT || [[Memorie van toelichting|Memorie van Toelichting]]
|}

{{Inhoud abc}}

== N ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| [[NEN]] || Nederlandse Normen
|-
| NFPA || [[National Fire Protection Association]] (VS)
|-
| [[NIOSH-formule|NIOSH]]|| National Institute of Occupational Safety and Health (VS)
|-
| NOGEPA || Nederlandse Olie en Gas Exploratie en Productie Associatie
|-
| NPF || Nominale Protectie Factor
|-
| NVvA || Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne
|-
| NVVK || Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde
|-
| NoBo || Notified Body
|}

== O ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| OEL || Onderste Explosiegrens
|-
| OR || [[Ondernemingsraad]]
|}

== P ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| PAGO || Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek
|-
| PMO || [[Preventief Medisch Onderzoek]]
|-
| PBM || [[persoonlijke beschermingsmiddelen]]
|-
| PDS || Product Data Sheet
|-
| PPE || Personal Protective equipment
|-
| PSL || Personal Safety Logbook
|-
| PSA || [[Psychosociale Arbeidsbelasting]]
|}

== Q ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| QRA || [[Quantitatieve Risico Analyse]]
|}

== R ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| [[RI&E]]|| Risico Inventarisatie & Evaluatie
|-
|RIE
|[[richtlijn industriële emissies]]
|-
| RSI  || [[Repetitive Strain Injury]]
|-
| RvA || [[Raad voor Accreditatie (Nederland)|Raad voor Accreditatie]]
|-
| RWC || Restricted Work Case
|}

== S ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| SIR || Stichting Industriële Reiniging
|-
| SMAW || Shield Metal Arc Welding
|-
| SSVV || Stichting Samenwerken voor Veiligheid
|-
| SNR || Single Noise Reduction
|-
| SZW || [[Sociale Zaken en Werkgelegenheid]]
|}

{{Inhoud abc}}

== T ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| TGG || Tijdgewogen gemiddelde grenswaarde
|-
| TIG || Tungsten Inert Gas
|-
| TRA || Taak Risico Analyse
|}

== U ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| UV || [[Ultraviolet]]
|-
| UEL || [[Upper Explosion Limit/Bovenste Explosie Grens]]
|}

== V ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| V&O || Voorlichting en Onderricht
|-
| VCA || [[Veiligheid, gezondheid en milieu Checklist Aannemers|V(GM) Checklist Aannemers]]
|-
| VCO || VGM Checklist Opdrachtgevers
|-
| VCU || Veiligheids Checklist Uitzendorganisaties
|-
| VGM || Veiligheid, Gezondheid en Milieu
|-
| VGWM || Veiligheid, Gezondheid, Welzijn en Milieu
|-
|VIAG || Veiligheidsinstructies aardgas
|-
|VILS|| Veiligheidsinstructies laagspanning
|-
|VOP|| Voldoende onderricht persoon
|-
| VP || Vakbekwaam persoon
|}

{{Inhoud abc}}

== W ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| [[WAADI]] || [[Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs]]
|-
| [[Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen|WAZ]] || [[Wet arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen]] ('vervanger' AAW voor zelfstandigen)
|-
| Wbb || [[Wet bodembescherming]]
|-
| [[WBDBO]] || [[Weerstand tegen Branddoorslag en Brandoverslag]] (uit [[bouwbesluit]])
|-
| [[WBEAA]] || [[Wet bevordering evenredige arbeidsdeelname allochtonen]] (zie ook Wet SAMEN)
|-
| [[WBI]] || [[Waterbehandelingsinstallatie]]
|-
| [[WBP]] || [[Wet bescherming persoonsgegevens (Nederland)|Wet bescherming persoonsgegevens]]
|-
| [[WCA]] || [[Wet chemische afvalstoffen]] (vervallen 9401; is nu hoofdstuk 10 Wet Milieubeheer)
|-
| WD || Working Document
|-
| WEBA || Welzijn bij de Arbeid (methode ter bepaling van welzijnsrisico's: zie NOVA-WEBA)
|-
| WED || [[Wet Economische Delicten|Wet economische delicten]]
|-
| [[Wet Amber]] || [[Wet afschaffing malus en bevordering reïntegratie|Wet afschaffing malus en bevordering re-integratie]] (opvolger [[Bonus-malussysteem|bonus-malusregeling]])
|-
| [[Wet Pemba]] || [[Wet Pemba|Wet premiedifferentiatie en marktwerking bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen]] (1998)
|-
| WGA || [[Wet gevaarlijke afvalstoffen]]
|-
| WGBO || [[Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst]]
|-
| WGD || Werkgroep van Deskundigen ([[MAC-waarde|MAC-waarden]])
|-
| [[WGS]] || [[Wet gevaarlijke stoffen]] (V&W 1963-1996; vervangen door WVGS)
|-
| WGW || [[Wet op de gevaarlijke werktuigen]]
|-
| WHAW(-methodiek) || Werkdruk en herstel bij afwijkende werktijden
|-
| WHMIS || Workplace Hazardous Materials Information System (CA)
|-
| WHO || [[Wereldgezondheidsorganisatie|World Health Organization]]
|-
| [[Wet milieubeheer|Wm]] || Wet milieubeheer
|-
| WMD || Weapons of Mass Destruction (VS)
|-
| WMFSS || WaterMist Fire Suppression Systems
|-
| WMS || [[Wet milieugevaarlijke stoffen]] (vervallen in 2008)
|-
| WMSD || Work related MusculoSkeletal Disorders (parapluterm voor [[Repetitive strain injury|RSI]], [[CTD]], [[Obsessieve-compulsieve stoornis|OCD]])
|-
|WMS
|Work methode Statement  werkbeschrijving uit te voeren werkzaamheden
|-
| WOCB || Werkgroep Olie- en Chemicaliënbestrijding Rijkswaterstaat Haarlem
|-
| WPF || Workplace Protection Factor (bepaald door middel van AH-metingen; zie APF; NPF)
|-
| WRULD || Work Related Upper Limb Disorders (GB) (zie RSI; CTD)
|-
| Wulbz || [[Wet uitbreiding loondoorbetalingsverplichting bij ziekte]] (1996)
|-
| [[Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur|WVC]]|| Welzijn Volksgezondheid en Cultuur (Ministerie van -)
|-
| WVD || Waarschuwings- en verkenningsdienst
|-
| Wvgs || [[Wet vervoer gevaarlijke stoffen]] (1996) (vervangt Wgs 1963: betreft uitsluitend vervoer)
|-
| WvK || [[Wetboek van Koophandel (Nederland)|Wetboek van Koophandel]]
|-
| WVO || [[Wet verontreiniging oppervlaktewateren]]
|}

== X ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|}

== Y ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|}

== Z ==
{| class="wikitable" style="width:100%;"
! style="width:8em;" | Afkorting
! Betekenis(sen)
|-
| ZTA || Zon Toetreding Absoluut (Absorptie). Maat voor warmtedoorlaatbaarheid c.q. warmteabsorptie van zonwering
|-
| [[Zzp’er|zzp]]|| Zelfstandige Zonder Personeel
|}

{{Inhoud abc}}

[[Categorie:Mens-en-maatschappijlijsten|Arbo-afkortingen]]
[[Categorie:Arbeid]]
[[Categorie:Lijsten van afkortingen|Arbo]]


text:
# Cranistus similis
Cranistus similis is een rechtvleugelig insect uit de familie krekels (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Bruner.

title: Cranistus similis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Cranistus similis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Krekels|Gryllidae]] (Krekels)
| geslacht = ''[[Cranistus]]''
| w-naam = ''Cranistus similis''
| auteur = Bruner
| datum = 1916
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Cranistus similis''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[krekels]] (Gryllidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Bruner.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|18}}

[[Categorie:Krekels]]

title: Cranistus similis

Familie: Gryllidae (Krekels)

Geslacht: Cranistus

title: Soort


text:
# Heihe
Heihe (Chinees: 黑河, Hanyu pinyin: Hēihé, zwarte rivier) is een stadsprefectuur in de noordelijke provincie Heilongjiang, Volksrepubliek China. Het ligt op 1 kilometer ten zuiden van de Russische grens met oblast Amoer en de Russische stad Blagovesjtsjensk aan de zuidkant van de rivier de Amoer. De stad heeft 113.000 inwoners (2006).
Deze stadsprefectuur wordt al sinds de steentijd bewoond.
De oude plaats Aigun, waar op 28 mei 1858 het Verdrag van Aigun werd getekend met Rusland, maakt deel uit van de stad en ligt op 31 kilometer afstand van het centrum.
Heihe markeert het noordoostelijke beginpunt van de Heihe-Tengchonglijn, een denkbeeldige lijn die het gebied van China in bijna twee gelijke delen verdeelt.

title: Heihe

wikitext:
{{Infobox plaats in China
| soort       = Stadsprefectuur
| naam        = Heihe
| provincie   = [[Heilongjiang]]
| inwoners    = 1.730.000
| meetjaar    = 2004
| oppervlakte = 66.802,7
| TChinees    = 黑河
| VChinees    = 黑河
| Pinyin      = Hēihé
| lat_deg     = 50
| lat_min     = 14
| lat_sec     = 44
| lon_deg     = 127
| lon_min     = 29
| lon_sec     = 19
| www         = heihe.gov.cn
| detailkaart = Location of Heihe Prefecture within Heilongjiang (China).png
}}
'''Heihe''' ([[Vereenvoudigd Chinees|Chinees]]: 黑河, [[Hanyu pinyin]]: Hēihé, ''zwarte rivier'') is een stadsprefectuur in de noordelijke provincie [[Heilongjiang]], [[Volksrepubliek China]]. Het ligt op 1 kilometer ten zuiden van de Russische grens met [[oblast Amoer]] en de Russische stad [[Blagovesjtsjensk (oblast Amoer)|Blagovesjtsjensk]] aan de zuidkant van de rivier de [[Amoer (rivier)|Amoer]]. De stad heeft 113.000 inwoners (2006).

Deze stadsprefectuur wordt al sinds de [[steentijd]] bewoond.

De oude plaats [[Aigun]], waar op [[28 mei]] [[1858]] het [[Verdrag van Aigun]] werd getekend met Rusland, maakt deel uit van de stad en ligt op 31 kilometer afstand van het centrum.

Heihe markeert het noordoostelijke beginpunt van de [[Heihe-Tengchonglijn]], een denkbeeldige lijn die het gebied van China in bijna twee gelijke delen verdeelt.

[[Bestand:Heilongjiang (Amur) shore.jpg|thumb|left|300px|De rivier de [[Amoer (rivier)|Amoer]] in Heihe]]
{{clearleft}}
== Externe link ==
* {{zh}} [http://www.heihe.gov.cn/ Website van de stad Heihe]

{{Commonscat}}
{{Navigatie provincie Heilongjiang}}
{{Coor title dms|50|14|45|N|127|29|19|E|type:city(160000)_region:CN}}

[[Categorie:Stad in Heilongjiang]]

title: Situering

Provincie (zìzhìqū): Heilongjiang

title: Naam (taalvarianten)

Vereenvoudigd Chinees: 黑河

Traditioneel Chinees: 黑河

Hanyu pinyin: Hēihé

title: Algemeen

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart: Kaart van Heihe

Portaal: China


text:
# Lijst van voetbalinterlands Sierra Leone - Somalië
Deze lijst van voetbalinterlands is een overzicht van alle officiële voetbalwedstrijden tussen de nationale teams van Sierra Leone en Somalië. De landen hebben tot op heden een keer tegen elkaar gespeeld. Dat was een vriendschappelijke wedstrijd op 17 oktober 2023 in Khouribga (Marokko).

## Wedstrijden
| № | Plaats    | Datum           | Competitie        | Wedstrijd              | Uitslag |
| - | --------- | --------------- | ----------------- | ---------------------- | ------- |
| 1 | Khouribga | 17 oktober 2023 | Vriendschappelijk | Sierra Leone − Somalië | 2 − 0   |

## Samenvatting
| Competitie        | Totaal gespeeld | Winst Sierra Leone | Gelijk | Winst Somalië | Doelsaldo Sierra Leone – Somalië |
| ----------------- | --------------- | ------------------ | ------ | ------------- | -------------------------------- |
| Vriendschappelijk | 1               | 1                  | 0      | 0             | 2 – 0                            |
| Totaal            | 1               | 1                  | 0      | 0             | 2 – 0                            |

SLFA ·
A-internationals ·
Sierra Leoons vrouwenelftal
1966 – 1979 ·
1980 – 1989 ·
1990 – 1999 ·
2000 – 2009 ·
2010 – 2019 ·
2020 − 2029
Algerije ·
Angola ·
Benin ·
Burkina Faso ·
Burundi ·
China ·
Comoren ·
Congo-Brazzaville ·
Congo-Kinshasa ·
Djibouti ·
Egypte ·
Equatoriaal-Guinea ·
Ethiopië ·
Gabon ·
Gambia ·
Ghana ·
Guinee ·
Guinee-Bissau ·
Irak ·
Iran ·
Ivoorkust ·
Jordanië ·
Kaapverdië ·
Kameroen ·
Kenia ·
Lesotho ·
Liberia ·
Malawi ·
Mali ·
Marokko ·
Mauritanië ·
Niger ·
Nigeria ·
Sao Tomé en Principe ·
Senegal ·
Seychellen ·
Soedan ·
Somalië ·
Swaziland ·
Togo ·
Tsjaad ·
Tunesië ·
Zambia ·
Zuid-Afrika
SFF · A-internationals
1970-1979 ·
1980-1989 ·
1990-1999 ·
2000-2009 ·
2010-2019 ·
2020-2029
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
2020 ·
2021 ·
2022 ·
2023
Algerije ·
Botswana ·
Burundi ·
China ·
Djibouti ·
Egypte ·
Eritrea ·
Ethiopië ·
Ghana ·
Guinee ·
Kameroen ·
Kenia ·
Libanon ·
Malawi ·
Marokko ·
Mauritanië ·
Mozambique ·
Niger ·
Oeganda ·
Oman ·
Rwanda ·
Sierra Leone ·
Soedan ·
Swaziland ·
Tanzania ·
Tunesië ·
Zambia ·
Zimbabwe ·
Zuid-Soedan

wikitext:
Deze '''lijst van voetbalinterlands''' is een overzicht van alle officiële [[voetbal]]wedstrijden tussen de nationale teams van '''[[Sierra Leoons voetbalelftal (mannen)|Sierra Leone]]''' en '''[[Somalisch voetbalelftal (mannen)|Somalië]]'''. De landen hebben tot op heden<ref>Bijgewerkt op 19 oktober 2023.</ref> een keer tegen elkaar gespeeld. Dat was een vriendschappelijke wedstrijd op 17 oktober 2023 in [[Khouribga (stad)|Khouribga]] ([[Marokko]]).

== Wedstrijden ==
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 90%; width: 100%; max-width: 68em;"
! №
! Plaats
! Datum
! Competitie
! Wedstrijd
! Uitslag
|-
|'''[[#Eerste ontmoeting|1]]''' || [[Khouribga (stad)|Khouribga]] || 17 oktober 2023 || Vriendschappelijk || {{SLEf}} − {{SOMf-r}} || 2 − 0
|}

== Samenvatting ==
{{Tabelkop samenvatting voetbalinterlands | team1=SLEf | team2=SOMf}}
{{Tabelrij samenvatting voetbalinterlands | winst1=1 | gelijk=0 | winst2=0 | doelsaldo=2 – 0 | comp=Vriendschappelijk}}
{{Tabelsom samenvatting voetbalinterlands | winst1=1 | gelijk=0 | winst2=0 | doelsaldo=2 – 0}}

{{Navigatie voetbalelftal Sierra Leone}}
{{Navigatie voetbalelftal Somalië}}

{{Appendix|2=
{{References}}
*[https://www.worldfootball.net/teams/sierra-leone-team/somalia-team/11/ Worldfootball]
*[https://www.eloratings.net/Somalia World Football Elo Ratings]
}}

[[Categorie:Lijsten van voetbalinterlands Sierra Leone|Somalië]]
[[Categorie:Lijsten van voetbalinterlands Somalië|Sierra Leone]]