text:
# Zuid-Afrikaans apartheidsreferendum 1992
Op 17 maart 1992 hield Zuid-Afrika een referendum over het al dan niet beëindigen van de apartheid. Enkel blanke Zuid-Afrikanen mochten stemmen zodat de regering een goed beeld kreeg over hoe de blanke bevolking achter de apartheid stond. Op de stembrief werd gevraagd of men het voorzetten van het hervormingsproces onder leiding van F.W De Klerk ondersteunt die in 1990 begonnen waren. Hiermee stond het apartheidssysteem dat in 1948 werd ingevoerd op de helling. Uiteindelijk resulteerde het referendum in een klinkende overwinning voor het ja-kamp waardoor de apartheid werd afgeschaft en er in 1994 voor het eerst democratische verkiezingen werden gehouden.

## Achtergrond
Op 2 februari 1990 kondigde de toenmalige staatspresident F.W. De Klerk in zijn openingsspeech aan dat het verbod op verschillende partijen zoals het ANC en de Zuid-Afrikaanse Communistische Partij zou worden opgeheven en dat Nelson Mandela zou worden vrijgelaten na 27 jaar gevangenschap. Daarnaast kondigde De Klerk aan dat de doodstraf zou worden afgeschaft en dat de noodtoestand zou worden opgeheven. De staatspresident vervolgde zijn speech met "dat de tijd om te onderhandelen is aangebroken".
Nelson Mandela werd vrijgelaten op 11 februari 1990 uit de Victor Verster-gevangenis in Paarl en op 21 maart 1990 werd Zuidwest-Afrika onafhankelijk als Namibië. In mei van dat jaar begon de regering te onderhandelen met het ANC. In juni werd de noodtoestand opgeheven en het ANC stemde toe met een staakt-het-vuren. In 1991 werden de wetten die landeigendom beperkten, de ruimtelijke indeling per ras en de indeling van de bevolking per ras afgeschaft.

### Voor het referendum
Voorafgaand aan het referendum, na het aankondigen van de onderhandelingen in 1990, verloor de regerende Nasionale Party drie tussentijdse verkiezingen. De Konserwatiewe Party die gekant was tegen de onderhandelingen boycotte de Convention for a Democratic South Africa (CODESA). Op 24 januari 1992 kondigde president De Klerk aan bij het openen van het parlement dat er een referendum zou worden gehouden waarbij de stemmen per rassengroep apart zouden worden geteld. Maar nadat de Nasionale Party werd verslagen tijdens de tussentijdse verkiezingen in Potchefstroom door het een stemtest te noemen zakte hun geloofwaardigheid enorm.
In tussentijd maakte de onderhandelingen tussen de regering en het ANC maar lichte vooruitgang. Geweld nam toe in de townships, verschillende rechtse groeperingen hun populariteit nam toe en er was een groeiende ontevredenheid binnen de blanke gemeenschap. Daarnaast werd de regering onder binnen- en buitenlandse druk gezet om voort te maken in de onderhandelingen.
Terwijl de Konserwatiewe Party de regering beschuldigde van het onwettig onderhandelen met het ANC na hun nederlaag in Potchefstroom, kondigde de staatspresident F.W. De Klerk op 20 februari toch aan dat er een referendum zou worden gehouden binnen de blanke gemeenschap. Wanneer een meerderheid "nee" zou stemmen, zou De Klerk aftreden en nieuwe verkiezingen uitschrijven.

## Campagne
De Nasionale Party en de Demokratiese Party voerden campagne in het ja-kamp en rechts-conservatieven onder leiding van de Konserwatiewe Party voerde campagne in het nee-kamp. Veel van zijn inspanningen waren ertoe gericht om politiek rechts, die de apartheid verdedigde, te sussen en te verzwakken. Zij waren namelijk in de jaren 80 uit de partij gestapt. De Klerk probeerde de blanke Zuid-Afrikanen te tonen dat ze niet alle macht aan het ANC zouden overlaten maar zouden onderhandelen om de macht te delen. Daarnaast waarschuwde hij dat een nee-stem zou betekenen dat de internationale sancties zouden blijven, dat het gevaar bestaat dat er een burgeroorlog komt en dat de chaos in Zuid-Afrika zou toenemen.
De Klerk verklaarde aan de pers dat een meerderheid voor het ja-kamp zou interpreteren als een akkoord om bindende overeenkomsten met het ANC te sluiten zonder een goedkeuring van de blanke bevolking. Daarnaast vermeldde hij dat een tweede referendum om grondwettelijke regelingen goed te keuren niet nodig was zolang ze niet enorm afweken van de beloftes van de regering. Deze beloftes waren o.a. een grondwet, scheiding der machten tussen de verschillende overheidstakken, een onafhankelijke justitie en een parlement dat zou bestaan uit een hoger- en lagerhuis.
De ja-campagne van de Nasionale Party was ongezien in Zuid-Afrika. De partij hield grote bijeenkomsten in heel het land, plaatste advertenties in verschillende nationale kranten en kocht zendtijd op de televisie. Daarnaast plaatste ze enorme posters met de tekst "Yesǃ Jaǃ SA" en met een foto van een AWB-lid met een pistool met daaronder de tekst "You can stop this manǃ Vote YES". De Demokratiese Party hun posters waren minder traditioneler en hadden de tekst "Ja vir vrede (Yes for peace)".
De nee-campagne onder leiding van Andries Treurnicht waarschuwde voor een "zwarte meerderheidsregering" en voor "ANC-communistische heerschappij". De Konserwatiewe Party pleitte daarnaast voor blanke zelfbeschikking en dat blanke Zuid-Afrikanen het recht hebben om over zichzelf te regeren. Tijdens de campagne begon het nee-kamp ook te pleiten voor een Volkstaat, een onafhankelijk thuisland voor de blanke minderheid.
De ja-campagne had het enorme voordeel dat ze werden ondersteund door de overheid, de oppositie onder leiding van de Demokratiese Party, de media (die voor het grootste deel staatseigendom waren), de internationale gemeenschap, de overgrote meerderheid van de commerciële bedrijven (die geld toestaken) en de meeste kranten (die meestal korting gaven voor advertenties voor het ja-kamp). De Konserwatiewe Party, die geen vergelijkbaar budget had, kreeg geen kortingen en werd gebannen van de massamedia. Hierdoor konden ze enkel vertrouwen op hun posters.

## Resultaten
Ondersteund u de voortzetting van het onderhandelingsproces dat de staatspresident op 2 februari 1990 heeft gestart en dat mikt op een nieuwe grondwet d.m.v. onderhandelingen?
| Keuze  | Stemmen   | Percentage |
| ------ | --------- | ---------- |
| Ja     | 1.984.186 | 68,73%     |
| Nee    | 875.619   | 31,27%     |
| Blanco | 5.142     | -          |

### Per regio
In Kaapstad en Durban stemde 85% "ja", deze steden stonden bekend als een politiek links bastion. In de hoofdstad Pretoria stemde 57% ook "ja". Zelfs in het conservatieve Kroonstad waar 5 van de 7 parlementsleden "nee" stemde, stemde 52% "ja". Enkel in Pietersburg, in Noord-Transvaal, een voornamelijk politiek rechts bastion, stemde een meerderheid van 57% "nee".
| Provincie        | Regio            | Ja      | Ja    | Nee     | Nee   |
| Provincie        | Regio            | Stemmen | %     | Stemmen | %     |
| ---------------- | ---------------- | ------- | ----- | ------- | ----- |
| Kaapprovincie    | Beaufort West    | 18,941  | 61.62 | 11,798  | 38.38 |
| Kaapprovincie    | Cape Town        | 355,527 | 84.88 | 63,325  | 15.12 |
| Kaapprovincie    | East London      | 66,675  | 78.28 | 18,498  | 21.72 |
| Kaapprovincie    | George           | 40,075  | 65.39 | 21,211  | 34.61 |
| Kaapprovincie    | Kimberley        | 33,504  | 54.48 | 27,993  | 45.52 |
| Kaapprovincie    | Port Elizabeth   | 87,216  | 74.46 | 29,909  | 25.54 |
| Natal            | Durban           | 204,371 | 85.03 | 35,975  | 14.97 |
| Natal            | Pietermaritzburg | 66,500  | 75.98 | 21,023  | 24.02 |
| Oranje Vrijstaat | Bloemfontein     | 58,066  | 58.60 | 41,017  | 41.40 |
| Oranje Vrijstaat | Kroonstad        | 54,531  | 51.54 | 51,279  | 48.46 |
| Transvaal        | Germiston        | 164,025 | 65.38 | 86,844  | 34.62 |
| Transvaal        | Johannesburg     | 324,686 | 78.30 | 89,957  | 21.70 |
| Transvaal        | Pietersburg      | 37,612  | 43.02 | 49,820  | 56.98 |
| Transvaal        | Pretoria         | 287,720 | 57.37 | 213,825 | 42.63 |
| Transvaal        | Roodepoort       | 124,737 | 52.44 | 113,145 | 47.56 |

## Na het referendum
Een dag na het referendum zei president De Klerk "dat we vandaag de apartheidsbladzijde hebben omgeslagen". Nelson Mandela verklaarde dat hij "enorm blij" was. De voorpagina van de Cape Times krant bestond uit "YES, IT'S YESǃ".
Later bleek de alliantie tussen de Konserwatiewe Party en de Afrikaner Weerstandsbeweging de partij had geschaad en dat het sommige kiezers naar het ja-kamp jaagde. Daarnaast hebben sommige milities het referendum geboycot. Niet tegenstaande was er in sommige regio's een opkomst van 96%.
President De Klerk en zijn regering konden nu zonder problemen verklaren dat de blanke bevolking achter een algemeen kiesrecht stond en dat de onderhandeling met het ANC konden verdergaan zonder weerstand. Toch was het ANC misnoegd over het referendum omdat enkel blanken mochten stemmen en omdat ze zich realiseerde dat een "nee-stem" zou betekenen dat de onderhandelingen in gedrang zouden komen en dat dat zou resulteren in nog meer politieke chaos.
Rechtse groeperingen erkende het referendum niet en beschuldigde de regering van electorale fraude. Zij hebben het hardst verloren waar ze vroeger het sterkt stonden, in het kerngebied van de Afrikaners en in de grote steden. Treurnicht, de leider van het nee-kamp, verklaarde dat de propaganda via de media, buitenlandse inmenging, bedreigingen van zakenmensen tegen werknemers en electorale fraude resulteerde in een overwinning voor het ja-kamp. Er is echter nooit enig bewijs gevonden van electorale onregelmatigheden.
Op 27 april 1994 werden er voor het eerst democratische, multi-raciale verkiezingen gehouden die resulteerde in een grote overwinning voor het ANC. Nelson Mandela werd hierdoor de eerste zwarte president van Zuid-Afrika.

wikitext:
{{Infobox verkiezingen
| naam=Zuid-Afrikaans apartheidsreferendum 1992
| afbeelding=South Africa 1992 referendum results by region.svg
| onderschrift=Do you support continuation of the reform process which the State President began on 2 February 1990 and which is aimed at a new Constitution through negotiation?Afrikaans: Ondersteun u die voortsetting van die hervormingsproses wat die Staatspresident op 2 Februarie 1990 begin het en wat op ‘n nuwe grondwet deur onderhandeling gemik is?
| datum=17 maart 1992
| land={{ZA}}
| zetels_te_verdelen=
| genomineerde_1=
| diagram_uitslag=
| onderschrift_diagram=
| keuze_1=''Ja''
| percentage_1=68,73% (1.924.186)
| keuze_2=''Nee''
| percentage_2=31,27% (875.619)
| keuze_3=
| percentage_3=
| opkomst=85,08% (3.296.800)
| kop_winnaar=Uitslag
| winnaar=''Ja''
| functienaam=
| nieuw_gekozen=
| voorganger=
| begin_regeerperiode=
| vorige=
| volgende=
| portaal2=
}}
Op 17 maart 1992 hield '''[[Zuid-Afrika]]''' een '''[[Volksraadpleging|referendum]]''' over het al dan niet '''beëindigen van de [[Apartheid in Zuid-Afrika|apartheid]]'''. Enkel [[blanke Zuid-Afrikanen]] mochten stemmen zodat de regering een goed beeld kreeg over hoe de blanke bevolking achter de apartheid stond. Op de stembrief werd gevraagd of men het voorzetten van het hervormingsproces onder leiding van [[Frederik Willem de Klerk|F.W De Klerk]] ondersteunt die in 1990 begonnen waren. Hiermee stond het apartheidssysteem dat in 1948 werd ingevoerd op de helling. Uiteindelijk resulteerde het referendum in een klinkende overwinning voor het ja-kamp waardoor de apartheid werd afgeschaft en er in 1994 voor het eerst democratische verkiezingen werden gehouden.

== Achtergrond ==
Op 2 februari 1990 kondigde de toenmalige staatspresident F.W. De Klerk in zijn openingsspeech aan dat het verbod op verschillende partijen zoals het [[Afrikaans Nationaal Congres|ANC]] en de [[Zuid-Afrikaanse Communistische Partij]] zou worden opgeheven en dat [[Nelson Mandela]] zou worden vrijgelaten na 27 jaar gevangenschap. Daarnaast kondigde De Klerk aan dat de [[Doodstraf in Zuid-Afrika|doodstraf]] zou worden afgeschaft en dat de [[noodtoestand]] zou worden opgeheven. De staatspresident vervolgde zijn speech met "dat de tijd om te onderhandelen is aangebroken".

Nelson Mandela werd vrijgelaten op 11 februari 1990 uit de [[Drakenstein-gevangenis|Victor Verster-gevangenis]] in [[Paarl]] en op 21 maart 1990 werd [[Zuidwest-Afrika]] onafhankelijk als [[Namibië]]. In mei van dat jaar begon de regering te onderhandelen met het ANC. In juni werd de noodtoestand opgeheven en het ANC stemde toe met een staakt-het-vuren. In 1991 werden de wetten die landeigendom beperkten, de ruimtelijke indeling per ras en de indeling van de bevolking per ras afgeschaft.

=== Voor het referendum ===
Voorafgaand aan het referendum, na het aankondigen van de onderhandelingen in 1990, verloor de regerende [[Nasionale Party]] drie tussentijdse verkiezingen. De [[Konserwatiewe Party]] die gekant was tegen de onderhandelingen boycotte de Convention for a Democratic South Africa (CODESA). Op 24 januari 1992 kondigde president De Klerk aan bij het openen van het parlement dat er een referendum zou worden gehouden waarbij de stemmen per rassengroep apart zouden worden geteld. Maar nadat de Nasionale Party werd verslagen tijdens de tussentijdse verkiezingen in [[Potchefstroom]] door het een stemtest te noemen zakte hun geloofwaardigheid enorm.

In tussentijd maakte de onderhandelingen tussen de regering en het ANC maar lichte vooruitgang. Geweld nam toe in de [[Township (Zuid-Afrika)|townships]], verschillende rechtse groeperingen hun populariteit nam toe en er was een groeiende ontevredenheid binnen de blanke gemeenschap. Daarnaast werd de regering onder binnen- en buitenlandse druk gezet om voort te maken in de onderhandelingen.

Terwijl de Konserwatiewe Party de regering beschuldigde van het onwettig onderhandelen met het ANC na hun nederlaag in Potchefstroom, kondigde de staatspresident F.W. De Klerk op 20 februari toch aan dat er een referendum zou worden gehouden binnen de blanke gemeenschap. Wanneer een meerderheid "nee" zou stemmen, zou De Klerk aftreden en nieuwe verkiezingen uitschrijven.

== Campagne ==
De Nasionale Party en de [[Democratische Partij (Zuid-Afrika)|Demokratiese Party]] voerden campagne in het ja-kamp en rechts-conservatieven onder leiding van de Konserwatiewe Party voerde campagne in het nee-kamp. Veel van zijn inspanningen waren ertoe gericht om politiek rechts, die de apartheid verdedigde, te sussen en te verzwakken. Zij waren namelijk in de jaren 80 uit de partij gestapt. De Klerk probeerde de blanke Zuid-Afrikanen te tonen dat ze niet alle macht aan het ANC zouden overlaten maar zouden onderhandelen om de macht te delen. Daarnaast waarschuwde hij dat een nee-stem zou betekenen dat de internationale sancties zouden blijven, dat het gevaar bestaat dat er een burgeroorlog komt en dat de chaos in Zuid-Afrika zou toenemen.

De Klerk verklaarde aan de pers dat een meerderheid voor het ja-kamp zou interpreteren als een akkoord om bindende overeenkomsten met het ANC te sluiten zonder een goedkeuring van de blanke bevolking. Daarnaast vermeldde hij dat een tweede referendum om grondwettelijke regelingen goed te keuren niet nodig was zolang ze niet enorm afweken van de beloftes van de regering. Deze beloftes waren o.a. een grondwet, [[Trias politica|scheiding der machten]] tussen de verschillende overheidstakken, een onafhankelijke justitie en een parlement dat zou bestaan uit een hoger- en lagerhuis.

De ja-campagne van de Nasionale Party was ongezien in Zuid-Afrika. De partij hield grote bijeenkomsten in heel het land, plaatste advertenties in verschillende nationale kranten en kocht zendtijd op de televisie. Daarnaast plaatste ze enorme posters met de tekst "Yesǃ Jaǃ SA" en met een foto van een AWB-lid met een pistool met daaronder de tekst "You can stop this manǃ Vote YES". De Demokratiese Party hun posters waren minder traditioneler en hadden de tekst "Ja vir vrede (Yes for peace)".

De nee-campagne onder leiding van Andries Treurnicht waarschuwde voor een "zwarte meerderheidsregering" en voor "ANC-communistische heerschappij". De Konserwatiewe Party pleitte daarnaast voor blanke zelfbeschikking en dat blanke Zuid-Afrikanen het recht hebben om over zichzelf te regeren. Tijdens de campagne begon het nee-kamp ook te pleiten voor een [[Volkstaat]], een onafhankelijk thuisland voor de blanke minderheid.

De ja-campagne had het enorme voordeel dat ze werden ondersteund door de overheid, de oppositie onder leiding van de Demokratiese Party, de media (die voor het grootste deel staatseigendom waren), de [[internationale gemeenschap]], de overgrote meerderheid van de commerciële bedrijven (die geld toestaken) en de meeste kranten (die meestal korting gaven voor advertenties voor het ja-kamp). De Konserwatiewe Party, die geen vergelijkbaar budget had, kreeg geen kortingen en werd gebannen van de massamedia. Hierdoor konden ze enkel vertrouwen op hun posters.

== Resultaten ==
[[Bestand:South Africa 1992 referendum results by region.svg|miniatuur|298x298px|Uitslag van het apartheidsreferendum]]
''Ondersteund u de voortzetting van het onderhandelingsproces dat de staatspresident op 2 februari 1990 heeft gestart en dat mikt op een nieuwe grondwet d.m.v. onderhandelingen?''
{| class="wikitable"
!Keuze
!Stemmen
!Percentage
|-
|Ja
|1.984.186
|68,73%
|-
|Nee
|875.619
|31,27%
|-
|Blanco
|5.142
| -
|}

=== Per regio ===
In [[Kaapstad]] en [[Durban (Zuid-Afrika)|Durban]] stemde 85% "ja", deze steden stonden bekend als een politiek links bastion. In de hoofdstad [[Pretoria]] stemde 57% ook "ja". Zelfs in het conservatieve [[Kroonstad (Zuid-Afrika)|Kroonstad]] waar 5 van de 7 parlementsleden "nee" stemde, stemde 52% "ja". Enkel in [[Pietersburg]], in Noord-Transvaal, een voornamelijk politiek rechts bastion, stemde een meerderheid van 57% "nee".
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Provincie
! rowspan="2" |Regio
! colspan="2" |Ja
! colspan="2" |Nee
|-
!Stemmen
!%
!Stemmen
!%
|-
| rowspan="6" |Kaapprovincie
|Beaufort West
|18,941
|61.62
|11,798
|38.38
|-
|Cape Town
|355,527
|84.88
|63,325
|15.12
|-
|East London
|66,675
|78.28
|18,498
|21.72
|-
|George
|40,075
|65.39
|21,211
|34.61
|-
|Kimberley
|33,504
|54.48
|27,993
|45.52
|-
|Port Elizabeth
|87,216
|74.46
|29,909
|25.54
|-
| rowspan="2" |Natal
|Durban
|204,371
|85.03
|35,975
|14.97
|-
|Pietermaritzburg
|66,500
|75.98
|21,023
|24.02
|-
| rowspan="2" |Oranje Vrijstaat
|Bloemfontein
|58,066
|58.60
|41,017
|41.40
|-
|Kroonstad
|54,531
|51.54
|51,279
|48.46
|-
| rowspan="5" |Transvaal
|Germiston
|164,025
|65.38
|86,844
|34.62
|-
|Johannesburg
|324,686
|78.30
|89,957
|21.70
|-
|Pietersburg
|37,612
|43.02
|49,820
|56.98
|-
|Pretoria
|287,720
|57.37
|213,825
|42.63
|-
|Roodepoort
|124,737
|52.44
|113,145
|47.56
|}

== Na het referendum ==
Een dag na het referendum zei president De Klerk "dat we vandaag de apartheidsbladzijde hebben omgeslagen". Nelson Mandela verklaarde dat hij "enorm blij" was. De voorpagina van de Cape Times krant bestond uit "YES, IT'S YESǃ".

Later bleek de alliantie tussen de Konserwatiewe Party en de [[Afrikaner Weerstandsbeweging]] de partij had geschaad en dat het sommige kiezers naar het ja-kamp jaagde. Daarnaast hebben sommige milities het referendum geboycot. Niet tegenstaande was er in sommige regio's een opkomst van 96%.

President De Klerk en zijn regering konden nu zonder problemen verklaren dat de blanke bevolking achter een [[algemeen kiesrecht]] stond en dat de onderhandeling met het ANC konden verdergaan zonder weerstand. Toch was het ANC misnoegd over het referendum omdat enkel blanken mochten stemmen en omdat ze zich realiseerde dat een "nee-stem" zou betekenen dat de onderhandelingen in gedrang zouden komen en dat dat zou resulteren in nog meer politieke chaos.

Rechtse groeperingen erkende het referendum niet en beschuldigde de regering van electorale fraude. Zij hebben het hardst verloren waar ze vroeger het sterkt stonden, in het kerngebied van de [[Afrikaners]] en in de grote steden. Treurnicht, de leider van het nee-kamp, verklaarde dat de propaganda via de media, buitenlandse inmenging, bedreigingen van zakenmensen tegen werknemers en electorale fraude resulteerde in een overwinning voor het ja-kamp. Er is echter nooit enig bewijs gevonden van electorale onregelmatigheden.

Op 27 april 1994 werden er voor het eerst democratische, multi-raciale verkiezingen gehouden die resulteerde in een grote overwinning voor het ANC. Nelson Mandela werd hierdoor de eerste zwarte president van Zuid-Afrika.

[[Categorie:Referendum in Zuid-Afrika]]

Land: Zuid-Afrika

title: Stemmen

title: Resultaat

Uitslag: Ja


text:
# Orthopsis
Orthopsis is een geslacht van uitgestorven zee-egels uit de familie Orthopsidae.

## Soorten
- Orthopsis aguilerai Maldonado-Koerdell, 1953 †
- Orthopsis bahiaensis Brito, 1964 †
- Orthopsis casanovai Cooke, 1955 †
- Orthopsis comalensis Whitney & Kellum, 1966 †
- Orthopsis pomeraniae Kongiel, 1957 †
- Orthopsis royoi Lambert, 1935 †
- Orthopsis sanfilippoi Checchia-Rispoli, 1933 †
- Orthopsis titicacana Cooke, 1949 †

wikiname: nlwiki

title: Orthopsis

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Orthopsis''
| titelweergave = cursief
| status = EX
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Stekelhuidigen|Echinodermata]] (Stekelhuidigen)
| klasse = [[Zee-egels|Echinoidea]] (Zee-egels)
| infraklasse = [[Carinacea]]
| familie = [[Orthopsidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Orthopsis''
| auteur = Cotteau
| datum = 1864
| commons =
| species =
| worms = 512457
}}

'''''Orthopsis''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van uitgestorven [[zee-egels]] uit de [[Familie (biologie)|familie]] [[Orthopsidae]].

== Soorten ==
* ''[[Orthopsis aguilerai]]'' {{aut|Maldonado-Koerdell}}, 1953 †
* ''[[Orthopsis bahiaensis]]'' {{aut|Brito}}, 1964 †
* ''[[Orthopsis casanovai]]'' {{aut|Cooke}}, 1955 †
* ''[[Orthopsis comalensis]]'' {{aut|Whitney & Kellum}}, 1966 †
* ''[[Orthopsis pomeraniae]]'' {{aut|Kongiel}}, 1957 †
* ''[[Orthopsis royoi]]'' {{aut|Lambert}}, 1935 †
* ''[[Orthopsis sanfilippoi]]'' {{aut|Checchia-Rispoli}}, 1933 †
* ''[[Orthopsis titicacana]]'' {{aut|Cooke}}, 1949 †

[[Categorie:Carinacea]]
[[Categorie:Uitgestorven zee-egels]]

title: Orthopsis · Status: Uitgestorven

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)

Klasse: Echinoidea (Zee-egels)

Infraklasse: Carinacea

Familie: Orthopsidae

title: Geslacht

Portaal: Biologie


text:
# Hypenopsis macula
Hypenopsis macula is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Druce.

title: Hypenopsis macula

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hypenopsis macula''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Hypeninae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Hypenopsis]]''
| w-naam = ''Hypenopsis macula''
| auteur = Druce
| datum = 1891
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Hypenopsis macula''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Druce.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Spinneruilen]]

title: Hypenopsis macula

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Hypeninae

Geslacht: Hypenopsis

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Lijst van coaches van het Cypriotisch voetbalelftal (mannen)
Dit is een lijst van bondscoaches van het Cypriotisch voetbalelftal mannen.

## Bondscoaches
| Naam                    | Land van herkomst | Begin periode     | Einde periode     | Prijzen | Opmerkingen/Wijze van vertrek                      |
| ----------------------- | ----------------- | ----------------- | ----------------- | ------- | -------------------------------------------------- |
| Karl Winkler            | Duitsland         | 30 november 1957  | 30 november 1957  |         |                                                    |
| Argyrios Gavalas        | Cyprus            | 1 november 1960   | 15 november 1967  |         |                                                    |
| Pambos Avraamidis       | Cyprus            | 1 februari 1968   | 30 mei 1969       |         |                                                    |
| Ray Wood                | Georgië           | 1 november 1970   | 30 november 1971  |         |                                                    |
| Pambos Avraamidis       | Cyprus            | 1 november 1972   | 15 december 1975  |         |                                                    |
| Kostas Talianos         | Cyprus            | 15 mei 1976       | 31 mei 1976       |         |                                                    |
| Panikos Krystallis      | Cyprus            | 15 oktober 1976   | 30 mei 1977       |         |                                                    |
| Andreas Lazaridis       | Cyprus            | 10 november 1977  | 30 november 1978  |         |                                                    |
| Kostas Talianos         | Cyprus            | 1 november 1978   | 15 mei 1982       |         |                                                    |
| Vasil Spasov            | Bulgarije         | 25 oktober 1982   | 3 mei 1984        |         |                                                    |
| Panikos Iakovou         | Cyprus            | 15 juli 1984      | 30 april 1987     |         |                                                    |
| Takis Charalambous      | Cyprus            | 31 oktober 1987   | 30 november 1987  |         |                                                    |
| Panikos Iakovou         | Cyprus            | 1 oktober 1988    | 28 februari 1991  |         |                                                    |
| Andreas Michailidis     | Cyprus            | 31 maart 1991     | 31 december 1996  |         |                                                    |
| Stavros Papadopoulos    | Cyprus            | 10 februari 1997  | 10 mei 1997       |         |                                                    |
| Panikos Georgiou        | Cyprus            | 1 juli 1997       | 31 augustus 1999  |         |                                                    |
| Stavros Papadopoulos    | Cyprus            | 1 september 1999  | 30 juni 2001      |         |                                                    |
| Takis Charalambous      | Cyprus            | 31 juli 2001      | 31 oktober 2001   |         |                                                    |
| Momcilo Vukotic         | Servië            | 7 november 2001   | 30 november 2004  |         |                                                    |
| Angelos Anastasiadis    | Griekenland       | 18 december 2004  | 29 april 2011     |         |                                                    |
| Nikolaos Nioplias       | Griekenland       | 7 juni 2011       | 12 september 2013 |         |                                                    |
| Michalis Chatzipieris   | Griekenland       | 13 september 2013 | 16 oktober 2013   |         |                                                    |
| Pampos Christodoulou    | Cyprus            | 9 januari 2014    | 31 oktober 2015   |         |                                                    |
| Christakis Christoforou | Cyprus            | 1 december 2015   | 12 juni 2017      |         | Ontslag genomen, Ran Ben Shimon vervangt hem       |
| Ran Ben Shimon          | Israël            | 5 juli 2017       | 30 november 2019  |         | Ontslag genomen, Johan Walem vervangt hem          |
| Johan Walem             | België            | 25 januari 2020   | 17 februari 2021  |         | Ontslag genomen, Nikolaos Kostenoglou vervangt hem |
| Nikolaos Kostenoglou    | Griekenland       | 18 februari 2021  | 27 juni 2022      |         | Ontslagen, Temur Ketsbaia vervangt hem             |
| Temur Ketsbaia          | Georgië           | 29 juni 2022      |                   |         |                                                    |

KOP · A-internationals · Bondscoaches · Statistieken · Cypriotisch vrouwenelftal · Cyprus U21 · Cyprus U20 · Cyprus U19 · Cyprus U18 · Cyprus U17 · Cyprus U16
1960 – 1969 ·
1970 – 1979 ·
1980 – 1989 ·
1990 – 1999 ·
2000 – 2009 ·
2010 – 2019 ·
2020 − 2029
1960 ·
1961 ·
1962 ·
1963 ·
1964 ·
1965 ·
1966 ·
1967 ·
1968 ·
1969 ·
1970 ·
1971 ·
1972 ·
1973 ·
1974 ·
1975 ·
1976 ·
1977 ·
1978 ·
1979 ·
1980 ·
1981 ·
1982 ·
1983 ·
1984 ·
1985 ·
1986 ·
1987 ·
1988 ·
1989 ·
1990 ·
1991 ·
1992 ·
1993 ·
1994 ·
1995 ·
1996 ·
1997 ·
1998 ·
1999 ·
2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017 ·
2018 ·
2019 ·
2020 ·
2021 ·
2022
Albanië ·
Andorra ·
Armenië ·
Azerbeidzjan ·
België ·
Bosnië en Herzegovina ·
Bulgarije ·
Canada ·
Denemarken ·
Duitsland ·
Engeland ·
Estland ·
Faeröer ·
Finland ·
Frankrijk ·
Georgië ·
Gibraltar ·
Griekenland ·
Hongarije ·
Ierland ·
IJsland ·
Irak ·
Iran ·
Israël ·
Italië ·
Japan ·
Joegoslavië ·
Jordanië ·
Kazachstan ·
Koeweit ·
Kosovo ·
Kroatië ·
Letland ·
Libanon ·
Litouwen ·
Luxemburg ·
Malta ·
Moldavië ·
Montenegro ·
Nederland ·
Noord-Ierland ·
Noord-Macedonië ·
Noorwegen ·
Oekraïne ·
Oostenrijk ·
Polen ·
Portugal ·
Roemenië ·
Rusland ·
San Marino ·
Saoedi-Arabië ·
Schotland ·
Servië ·
Slovenië ·
Slowakije ·
Sovjet-Unie ·
Spanje ·
Syrië ·
Tsjechië ·
Tsjecho-Slowakije ·
Wales ·
Wit-Rusland ·
Zweden ·
Zwitserland

wikitext:
Dit is een lijst van '''[[Bondscoach|bondscoaches]]''' van het '''[[Cypriotisch voetbalelftal (mannen)|Cypriotisch voetbalelftal mannen]]'''.<ref>{{Citeer web |url=https://www.transfermarkt.nl/zypern/mitarbeiterhistorie/verein/3668 |titel=Lijst van Bondscoaches Cyprus voetbalelftal mannen |werk=transfermarkt.nl |taal=nl}}</ref>

== Bondscoaches ==
{| class="wikitable sortable"
! Naam
! Land van herkomst
! Begin periode
! Einde periode
! Prijzen
! Opmerkingen/Wijze van vertrek
|-
| [[Karl Winkler]]
| {{DE}}
| 30 november 1957
| 30 november 1957
|
|
|-
| [[Argyrios Gavalas]]
| {{CY}}
| 1 november 1960
| 15 november 1967
|
|
|-
| [[Pambos Avraamidis]]
| {{CY}}
| 1 februari 1968
| 30 mei 1969
|
|
|-
| [[Ray Wood]]
| {{GE}}
| 1 november 1970
| 30 november 1971
|
|
|-
| [[Pambos Avraamidis]]
| {{CY}}
| 1 november 1972
| 15 december 1975
|
|
|-
| [[Kostas Talianos]]
| {{CY}}
| 15 mei 1976
| 31 mei 1976
|
|
|-
| [[Panikos Krystallis]]
| {{CY}}
| 15 oktober 1976
| 30 mei 1977
|
|
|-
| [[Andreas Lazaridis]]
| {{CY}}
| 10 november 1977
| 30 november 1978
|
|
|-
| [[Kostas Talianos]]
| {{CY}}
| 1 november 1978
| 15 mei 1982
|
|
|-
| [[Vasil Spasov (voetballer)|Vasil Spasov]]
| {{BG}}
| 25 oktober 1982
| 3 mei 1984
|
|
|-
| [[Panikos Iakovou]]
| {{CY}}
| 15 juli 1984
| 30 april 1987
|
|
|-
| [[Takis Charalambous]]
| {{CY}}
| 31 oktober 1987
| 30 november 1987
|
|
|-
| [[Panikos Iakovou]]
| {{CY}}
| 1 oktober 1988
| 28 februari 1991
|
|
|-
| [[Andreas Michailidis]]
| {{CY}}
| 31 maart 1991
| 31 december 1996
|
|
|-
| [[Stavros Papadopoulos]]
| {{CY}}
| 10 februari 1997
| 10 mei 1997
|
|
|-
| [[Panikos Georgiou]]
| {{CY}}
| 1 juli 1997
| 31 augustus 1999
|
|
|-
| [[Stavros Papadopoulos]]
| {{CY}}
| 1 september 1999
| 30 juni 2001
|
|
|-
| [[Takis Charalambous]]
| {{CY}}
| 31 juli 2001
| 31 oktober 2001
|
|
|-
| [[Momcilo Vukotic]]
| {{RS}}
| 7 november 2001
| 30 november 2004
|
|
|-
| [[Angelos Anastasiadis]]
| {{GR}}
| 18 december 2004
| 29 april 2011
|
|
|-
| [[Nikolaos Nioplias]]
| {{GR}}
| 7 juni 2011
| 12 september 2013
|
|
|-
| [[Michalis Chatzipieris]]
| {{GR}}
| 13 september 2013
| 16 oktober 2013
|
|
|-
| [[Pampos Christodoulou]]
| {{CY}}
| 9 januari 2014
| 31 oktober 2015
|
|
|-
| [[Christakis Christoforou]]
| {{CY}}
| 1 december 2015
| 12 juni 2017
|
| Ontslag genomen<ref>{{Citeer web |url=https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/cyprus-kan-op-zoek-naar-een-nieuwe-bondscoach~a84e83bb/ |titel=Cyprus kan op zoek naar een nieuwe bondscoach |werk=ad.nl |taal=nl}}</ref>, Ran Ben Shimon vervangt hem<ref>{{Citeer web |url=https://archive.cyprus-mail.com/2017/07/05/ran-ben-shimon-named-new-cyprus-football-coach/ |titel=Ran Ben Shimon named new Cyprus football coach |werk=cyprus-mail.com |taal=en}}</ref>
|-
| [[Ran Ben Shimon]]
| {{IL}}
| 5 juli 2017
| 30 november 2019
|
| Ontslag genomen<ref>{{Citeer web |url=https://www.jpost.com/sports/ben-shimon-gets-the-coaching-call-at-hap-ta-313806 |titel=Ben-Shimon gets the coaching call at Hap TA |werk=jpost.com |taal=en}}</ref>, Johan Walem vervangt hem<ref>{{Citeer web |url=https://www.standaard.be/cnt/dmf20200125_04821259 |titel=Johan Walem wordt bondscoach Cyprus: voetbalbond moet op zoek naar nieuwe coach nationale beloften |werk=standaard.be |taal=nl}}</ref>
|-
| [[Johan Walem]]
| {{BE}}
| 25 januari 2020
| 17 februari 2021
|
| Ontslag genomen<ref>{{Citeer web |url=https://www.observercyprus.com/johan-walem-exits-position-as-national-team-coach/ |titel=JOHAN WALEM EXITS POSITION AS NATIONAL TEAM COACH |werk=The Cypress Observer |taal=en}}</ref>, Nikolaos Kostenoglou vervangt hem<ref>{{Citeer web |url=https://www.cfa.com.cy/Gr/news/41303 |titel=Ομόφωνα ο Νίκος Κωστένογλου νέος προπονητής της Εθνικής Ανδρών (www.cfa.com) |taal=el}}</ref>
|-
| [[Nikolaos Kostenoglou]]
| {{GR}}
| 18 februari 2021
| 27 juni 2022
|
| Ontslagen<ref>{{Citeer web |url=https://forums.phantis.com/topic/16812-kostenoglou-fired-ketsbaia-hired/ |titel=Kostenoglou Fired, Ketsbaia Hired |werk=forums.phantis.com |taal=en}}</ref>, Temur Ketsbaia vervangt hem<ref>{{Citeer web |url=https://www.parikiaki.com/2022/06/temur-ketsbaia-new-manager-of-cyprus-national-football-team/ |titel=Temur Ketsbaia new manager of Cyprus National football team |werk=parikiaki.com |taal=en}}</ref>
|-
| [[Temur Ketsbaia]]
| {{GE}}
| 29 juni 2022
|
|
|
|}

{{Appendix}}
{{Navigatie voetbalelftal Cyprus}}
[[Categorie:Lijsten van voetbaltrainers|Cyprus]]
[[Categorie:Voetbalbondscoach]]
[[Categorie:Cypriotisch voetbalelftal]]


text:
# Hermannus Alemannus
Hermannus Alemannus (Latijn voor Herman de Duitser) vertaalde Arabische filosofische en poëtische werken naar het Latijn. Hij werkte rond het midden van de dertiende eeuw (van ongeveer 1240 tot 1256) aan de Vertalersschool van Toledo en kan vrijwel zeker worden geïdentificeerd met de Hermannus die van 1266 tot aan zijn dood in 1272 bisschop van Astorga in León was. In de periode ertussen zou hij in dienst geweest zijn van Manfred van Sicilië.

## Werk
Zijn vertalingen zijn geïdentificeerd aan de hand van prologen en colofons in de overgebleven manuscripten, waarvan er drie gedateerd zijn. Het zijn: de Retoriek, bestaande uit de vrijwel volledige tekst van Aristoteles, afgewisseld met delen van Averroes' middencommentaar en korte fragmenten uit Avicenna en Al-Farabi; het inleidende gedeelte van Al-Farabi's commentaar op de retoriek; Averroes' middelste commentaar op de Ethiek van Nicomachea (Toledo, 1240); een Arabische belichaming van de ethiek, bekend als de Summa Alexandrinorum (1243 of 1244); en het middelste commentaar op de Poëtica (Toledo, 1256), waarbij deze laatste bekend staat als de Poetria.
Ook vertaalde hij psalmen uit het Latijn naar het Castiliaans, rekening houdend met de Hebreeuwse tekst.
Net als andere vertalers van de School van Toledo nam hij zijn toevlucht tot Arabische vertalers. Zelf vertelde hij Roger Bacon dat zijn kennis van het Arabisch niet goed was. Hermannus Alemannus ontmoette Bacon tijdens een verblijf in Parijs in de jaren 1240, waar hij mogelijk ook Robert Grosseteste ontmoette.
- Biblioteca Nacional de España: XX981542
- Bibliothèque nationale de France: cb123695253 (data)
- Gemeinsame Normdatei: 119240092
- International Standard Name Identifier: 0000 0003 5514 1807
- Library of Congress Control Number: nr94042010
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: mzk2008486709
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987012250573505171
- Nationale Bibliotheek van Polen: a0000002702049
- Réseau des bibliothèques de Suisse occidentale: 02-A000079796
- Système universitaire de documentation: 032718985
- Virtual International Authority File: 190503719
- WorldCat: E39PCjqyjRydMfP7QDPKBdkTRC

title: Hermannus Alemannus

wikitext:
{{Infobox bisschop RK
| naam              =
| afbeelding        =
| onderschrift      =
| geboortedatum     =
| geboorteplaats    =
| overlijdensdatum  =
| overlijdensplaats =
| diakenwijding     =
| priesterwijding   =
| bisschopswijding  =
| tijdvak1          = 1266-1272
| functie1          = Bisschop van [[Astorga (Spanje)|Astorga]]<ref>{{en}} [https://catholic-hierarchy.org/bishop/balemanh.html Bishop Hermán Alemán (catholic-hierarchy.org)] Geraadpleegd op 21 oktober 2023.</ref>
| tijdvak2          =
| functie2          =
| tijdvak3          =
| functie3          =
| tijdvak4          =
| functie4          =
| tijdvak5          =
| functie5          =
| tijdvak6          =
| functie6          =
| functie           =
| huidigefunctie    =
| eerderefuncties   =
| voorganger        = Pedro Fernández
| opvolger          = Melenio Pérez
| wapen             =
}}
'''Hermannus Alemannus''' ([[Latijn]] voor '''Herman de Duitser''') vertaalde [[Arabische]] filosofische en poëtische<ref>{{citeer journal|taal=en|titel=Hermannus Alemannus' Latin Anthology of Arabic Poetry|Auteur=William F. Boggess|journal=Journal of the American Oriental Society|volume=88, No. 4|date=Oct. - Dec., 1968|page=657-670|uitgever=American Oriental Society|doi=10.2307/598112|url= https://www.jstor.org/stable/598112}}</ref> werken naar het Latijn. Hij werkte rond het midden van de dertiende eeuw (van ongeveer 1240 tot 1256) aan de [[Vertalersschool van Toledo]] en kan vrijwel zeker worden geïdentificeerd met de Hermannus die van 1266 tot aan zijn dood in 1272 bisschop van [[Astorga (Spanje)|Astorga]] in [[León (provincie)|León]] was. In de periode ertussen zou hij in dienst geweest zijn van [[Manfred van Sicilië]].

==Werk==
Zijn vertalingen zijn geïdentificeerd aan de hand van [[proloog (vorm)|prologen]] en [[colofon|colofons]] in de overgebleven [[manuscript]]en, waarvan er drie gedateerd zijn. Het zijn: de Retoriek, bestaande uit de vrijwel volledige tekst van [[Aristoteles]], afgewisseld met delen van [[Averroes]]' middencommentaar en korte fragmenten uit [[Avicenna]] en [[Al-Farabi]]; het inleidende gedeelte van Al-Farabi's commentaar op de retoriek; Averroes' middelste commentaar op de [[Ethica Nicomachea|Ethiek van Nicomachea]] (Toledo, 1240); een Arabische belichaming van de ethiek, bekend als de [[Summa Alexandrinorum]]<ref>{{citeer journal|titel=The history and content of Summa Alexandrinorum epitome of the Nicomachean ethics|date=januari 2010|journal=Recherches de Théologie et Philosophie Médiévales|volume=77(2)|pages=201-234|doi=10.2143/RTPM.77.2.2062477|taal=en|auteur=Riccardo Saccenti|url= https://www.researchgate.net/publication/290921852_The_history_and_content_of_Summa_Alexandrinorum_epitome_of_the_Nicomachean_ethics}}</ref> (1243 of 1244); en het middelste commentaar op de [[Poëtica]] (Toledo, 1256), waarbij deze laatste bekend staat als de Poetria.

Ook vertaalde hij psalmen uit het Latijn naar het [[Castiliaans]], rekening houdend met de [[Hebreeuws|Hebreeuwse]] tekst.

Net als andere vertalers van de School van Toledo nam hij zijn toevlucht tot Arabische vertalers. Zelf vertelde hij [[Roger Bacon]] dat zijn kennis van het Arabisch niet goed was. Hermannus Alemannus ontmoette Bacon tijdens een verblijf in [[Parijs]] in de jaren 1240, waar hij mogelijk ook [[Robert Grosseteste]] ontmoette.

{{appendix|1=alles|2=
'''Voetnoten'''
{{References}}
'''Bronnen'''
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel= Hermannus Alemannus|oldid=219377966|datum=20220120}}
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel= Hermannus Alemannus|oldid=933958160|datum=20200130}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Duits vertaler]]
[[Categorie:13e-eeuws bisschop]]

title: Bisschop van de Rooms-Katholieke Kerk

Bisschop van de Rooms-Katholieke Kerk: Wapen van een bisschop

title: Kerkelijke loopbaan

Bisschop van Astorga

Voorganger: Pedro Fernández

Opvolger: Melenio Pérez

Portaal: Christendom


text:
# Issabéry
Issabéry is een gemeente (commune) in de regio Timboektoe in Mali. De gemeente telt 4100 inwoners (2009).
De gemeente bestaat uit de volgende plaatsen:
- Bilal Bankor
- Boss
- Sassa
- Takorkort
- Tiyara
- Toukabangou Djeno
- Toukabangou Tao (hoofdplaats)

title: Issabéry

wikitext:
{{Infobox plaats in Mali
| naam    = Issabéry
| altnaam = Issa Béry
| soort   = Commune
| land    = Mali
| map = Map commune Mali - ISSA BERY.svg
| area    = [[Timboektoe (regio)|Timboektoe]]
| subarea = [[Goundam (cercle)|Goundam]]
| oppervlakte = 26220
| census      = 2009<ref>[https://www.instat-mali.org/contenu/rgph/repvil09_rgph.pdf Institut National de la Statistique (INSTAT); Census 2009 Definitieve resultaten (p.281).]</ref>
| inwoners    = 4126
| dichtheid   = 0,2
| hoogte = 377
| lat_deg = 16 | lat_min = 43 | lat_dir = N
| lon_deg =  3 | lon_min = 47 | lon_dir = W
| image   =
| caption =
}}

'''Issabéry''' is een gemeente (''[[commune (Mali)|commune]]'') in de regio [[Timboektoe (regio)|Timboektoe]] in [[Mali]]. De gemeente telt 4100 inwoners (2009).

De gemeente bestaat uit de volgende plaatsen:
*Bilal Bankor
*Boss
*Sassa
*Takorkort
*Tiyara
*Toukabangou Djeno
*Toukabangou Tao (hoofdplaats)

{{Appendix}}
{{Coor title dms|16|43|0|N|3|47|0|W|type:adm2nd_region:ML}}
{{DEFAULTSORT:Issabery}}

[[Categorie:Gemeente in Mali]]

title: Situering

Regio: Timboektoe

Cercle: Goundam

Coördinaten: 16° 43′ NB, 3° 47′ WL

title: Algemeen

Portaal: Afrika


text:
# Anthomastus giganteus
Anthomastus giganteus is een zachte koraalsoort uit de familie Alcyoniidae. De koraalsoort komt uit het geslacht Anthomastus. Anthomastus giganteus werd in 1954 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Tixier-Durivault.

title: Anthomastus giganteus

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Anthomastus giganteus''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      = Anthomastus giganteus (MNHN-IK-2000-13) 002.jpeg
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam            = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse          = [[Bloemdieren|Anthozoa]] (Bloemdieren)
| orde            = [[Zachte koralen|Alcyonacea]] (Zachte koralen)
| familie         = [[Lederkoralen|Alcyoniidae]] (Lederkoralen)
| geslacht        = ''[[Anthomastus]]''
| auteur          = Tixier-Durivault
| datum           = 1954
| haakjes         =
| worms           = 517629
}}
'''''Anthomastus giganteus''''' is een [[Zachte koralen|zachte koraalsoort]] uit de familie [[Alcyoniidae]]. De koraalsoort komt uit het geslacht ''[[Anthomastus]]''. ''Anthomastus giganteus'' werd in 1954 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Tixier-Durivault.

{{Appendix|2=
*van Ofwegen, L. (2010). ''Anthomastus giganteus'' Tixier-Durivault, 1954. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=517629.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|13}}
{{DEFAULTSORT:Anthomastus giganteus}}
[[Categorie:Anthomastus|giganteus]]

title: Anthomastus giganteus

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Anthozoa (Bloemdieren)

Orde: Alcyonacea (Zachte koralen)

Familie: Alcyoniidae (Lederkoralen)

Geslacht: Anthomastus

title: Soort


text:
# Get Down Saturday Night
Get Down Saturday Night is een nummer van de Amerikaanse zanger Oliver Cheatham. Hij schreef het nummer samen met Kevin McCord, die samen met Al Hudson en Dave Roberson ook de productie voor zijn rekening nam. In 1983 werd het uitgebracht als eerste single van het tweede studioalbum van de zanger, Saturday Night.
Het nummer is opgenomen in de soundtrack van de videogame Grand Theft Auto: Vice City, waar het te beluisteren is op de virtuele radiozender Fever 105. Ook speelt het een prominente rol in de film Ex Machina. Get Down Saturday Night werd in 2001 gesampled door Room 5 in zijn nummer Make Luv en in 2004 door Michael Gray in zijn nummer The Weekend.

## Hitnoteringen
Get Down Saturday Night kwam alleen in de Britse UK Singles Chart terecht. Hierin stond het vijf weken genoteerd, met één week op plek 38 als hoogste notering. Daarnaast haalde het ook de Hot Black Singles-lijst van Billboard.

title: Get Down Saturday Night

wikitext:
{{Infobox single
| Titel          = Get Down Saturday Night
| Artiest        = [[Oliver Cheatham]]
| cover-op-enwp  = Get Down Saturday Night (1983 single cover).jpg
| van Album      = [[Saturday Night (album)|Saturday Night]]
| B-kant         =
| Releasedatum   = 1983
| Drager         =
| Opname         =
| Genre          = Post-disco, [[funk]]
| Duur           = 07:32 (12" versie)
06:26 (albumversie)
03:58 (7" versie)
| Label          = MCA, [[Ariola Records|Ariola]]
| Schrijver      = Oliver Cheatham, Kevin McCord
| Producer       = Al Hudson, Dave Roberson, Kevin McCord
| Status         =
| Hitlijsten     =
* Nr. 38 ([[UK Singles Chart|Verenigd Koninkrijk]])
| Review         =
| Vorige         = 1982
''[[Everybody Wants to Be the Boss]]''
| Huidige        = 1983
'''Get Down Saturday Night'''
| Volgende       = 1983
''[[Bless the Ladies]]''
}}
'''Get Down Saturday Night''' is een nummer van de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] zanger [[Oliver Cheatham]]. Hij schreef het nummer samen met Kevin McCord, die samen met Al Hudson en Dave Roberson ook de productie voor zijn rekening nam. In 1983 werd het uitgebracht als eerste single van het tweede studioalbum van de zanger, ''[[Saturday Night (album)|Saturday Night]]''.

Het nummer is opgenomen in de soundtrack van de videogame [[Grand Theft Auto: Vice City]], waar het te beluisteren is op de virtuele radiozender Fever 105.<ref>[https://open.spotify.com/playlist/19qHzs1wMRpjIy52rWTAr6 Afspeellijst Fever 105] op Spotify</ref> Ook speelt het een prominente rol in de film ''[[Ex Machina (film)|Ex Machina]]''. ''Get Down Saturday Night'' werd in 2001 gesampled door [[Junior Jack|Room 5]] in zijn nummer ''[[Make Luv]]''<ref>{{en}} [https://chart-watch.uk/archives/2003/week-ending-april-5th-2003 Week ending April 5th 2003] Chart Watch UK, 30 maart 2003</ref> en in 2004 door [[Michael Gray]] in zijn nummer ''[[The Weekend (nummer van Michael Gray)|The Weekend]]''.

== Hitnoteringen ==
''Get Down Saturday Night'' kwam alleen in de Britse [[UK Singles Chart]] terecht. Hierin stond het vijf weken genoteerd, met één week op plek 38 als hoogste notering. Daarnaast haalde het ook de [[Hot R&B/Hip-Hop Songs|Hot Black Singles]]-lijst van [[Billboard (tijdschrift)|Billboard]].

== Referenties ==
{{References}}

[[Categorie:Single uit 1983]]

title: Get Down Saturday Night

Genre: Post-disco, funk

Label: MCA, Ariola

Schrijver(s): Oliver Cheatham, Kevin McCord

Producent(en): Al Hudson, Dave Roberson, Kevin McCord

title: Hoogste positie(s) in de hitlijsten

Hoogste positie(s) in de hitlijsten: - Nr. 38 (Verenigd Koninkrijk)

title: Oliver Cheatham

1982 · Everybody Wants to Be the Boss: 1983 · Get Down Saturday Night · 1983 · Bless the Ladies

Portaal: Muziek


text:
# Barbu Știrbei
Prins Barbu Alexandru Știrbei (Buftea, 4 november 1872/1873 – 1946), was een Roemeens staatsman.
Barbu Știrbei was de zoon van prins Alexandru Știrbey en Maria Ghika-Comănești en kleinzoon van Barbu Știrbei (1799-1869), de voorlaatste regerende vorst van Walachije. Hij studeerde rechten in Parijs.
Barbu Știrbei trad omstreeks 1895 in het huwelijk met Nadèje Bibescu en het echtpaar kreeg vier dochters. Van 4 juni tot 21 juni 1927 was hij partijloos premier en bekleedde naast het premierschap ook het ministerschap van Binnen- en Buitenlandse Zaken.
Prins Barbu Știrbei is meer bekend geworden dankzij zijn intieme relatie met koningin Marie van Roemenië, de vrouw van koning Ferdinand I van Roemenië en moeder van koning Carol II van Roemenië. Naar men zegt ging de relatie van Știrbei als vertrouweling van de koningin verder dan alleen een goede vriendschap. Volgens sommige historici was prins Mircea van Roemenië (1913-1916) een kind van prins Știrbei en koningin Marie.
Toen Carol II op 7 juni 1930 tot koning werd benoemd, moest Știrbei gedwongen het land verlaten. Știrbei ging naar Parijs, waar hij 10 jaar lang bleef. In Parijs werd Știrbei overvallen door een aantal moordpogingen, waardoor hij moeilijk zijn carrière kon doorzetten. In 1940 trad Carol II af en keerde Știrbei terug naar Roemenië. Vlak nadat hij in Roemenië aangekomen was werd hij al naar Caïro en Moskou gestuurd, voor diplomatieke missies, waar hij moest onderhandelen met de geallieerden.
In 1945 wilden Koning Mihai en de Roemeense politieke partijen een alternatieve vorming onder Barbu Știrbei. Dit gebeurde in de Roemeense overgangsperiode van de regering van Rădescu tot die van Petru Groza. Maar op 2 maart 1945 werd de regering onder Petru Groza door de Russen verplicht om vanaf Moskou geregeerd te worden, waardoor Știrbei op dat moment niet tot minister-president kon worden benoemd.
Onverwachts overleed Barbu Știrbei in 1946 aan leverkanker. De "Witte Prins" van de Roemeense politiek werd naast zijn "grote" grootvader begraven in de kapel in het park van Paleis Buftea.

## Kinderen
De vier dochters uit zijn huwelijk met prinses Nadèje Bibescu:
- Maria
- Adina
- Elisa
- Jeana

title: Barbu Știrbei

wikitext:
[[Bestand:Barbu Stirbey.jpg|thumb|Prins Barbu Alexandru Știrbei]]
'''Prins Barbu Alexandru Știrbei''' ([[Buftea]], [[4 november]] [[1872]]/[[1873]] – [[1946]]), was een [[Roemenië|Roemeens]] staatsman.

Barbu Știrbei was de zoon van prins [[Alexandru Știrbey]] en [[Maria Ghika-Comănești]] en kleinzoon van [[Barbu Dimitrie Știrbei|Barbu Știrbei]] (1799-1869), de voorlaatste regerende [[vorst (heerser)|vorst]] van [[Walachije]]. Hij studeerde [[Rechtsgeleerdheid|rechten]] in [[Parijs]].

Barbu Știrbei trad omstreeks 1895 in het huwelijk met [[Nadèje Bibescu]] en het echtpaar kreeg vier dochters. Van 4 juni tot 21 juni 1927 was hij [[Onafhankelijken|partijloos]] premier en bekleedde naast het premierschap ook het ministerschap van Binnen- en Buitenlandse Zaken.

Prins Barbu Știrbei is meer bekend geworden dankzij zijn intieme relatie met koningin [[Marie van Edinburgh|Marie van Roemenië]], de vrouw van koning [[Ferdinand I van Roemenië]] en moeder van koning [[Carol II van Roemenië]]. Naar men zegt ging de relatie van Știrbei als vertrouweling van de koningin verder dan alleen een goede vriendschap. Volgens sommige historici was prins [[Mircea van Roemenië]] (1913-1916) een kind van prins Știrbei en koningin Marie.

Toen [[Carol II van Roemenië|Carol II]] op 7 juni 1930 tot koning werd benoemd, moest Știrbei gedwongen het land verlaten. Știrbei ging naar [[Parijs]], waar hij 10 jaar lang bleef. In Parijs werd Știrbei overvallen door een aantal moordpogingen, waardoor hij moeilijk zijn carrière kon doorzetten. In 1940 trad Carol II af en keerde Știrbei terug naar Roemenië. Vlak nadat hij in Roemenië aangekomen was werd hij al naar Caïro en [[Moskou]] gestuurd, voor diplomatieke missies, waar hij moest onderhandelen met de geallieerden.

In 1945 wilden [[Michaël I van Roemenië|Koning Mihai]] en de Roemeense politieke partijen een alternatieve vorming onder Barbu Știrbei. Dit gebeurde in de Roemeense overgangsperiode van de regering van Rădescu tot die van [[Petru Groza]]. Maar op 2 maart 1945 werd de regering onder Petru Groza door de Russen verplicht om vanaf Moskou geregeerd te worden, waardoor Știrbei op dat moment niet tot minister-president kon worden benoemd.
Onverwachts overleed Barbu Știrbei in 1946 aan leverkanker. De "Witte Prins" van de Roemeense politiek werd naast zijn "grote" grootvader begraven in de kapel in het park van [[Paleis Buftea]].

== Kinderen ==
De vier dochters uit zijn huwelijk met prinses Nadèje Bibescu:
* Maria
* Adina
* Elisa
* Jeana

== Zie ook ==
* [[Lijst van premiers van Roemenië]]

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van premiers van Roemenië|Premier van Roemenië]] <br />1927
| vorige = [[Alexandru Averescu]]
| volgende = [[Ion I.C. Brătianu]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Navigatie premiers Roemenië}}

{{DEFAULTSORT:Stirbei, Barbu}}
[[Categorie:Roemeense adel]]
[[Categorie:Premier van Roemenië]]


text:
# Homoeomeria nivea
Homoeomeria nivea is een vlinder uit de familie spinneruilen (Erebidae), onderfamilie donsvlinders (Lymantriinae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Aurivillius.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Homoeomeria nivea

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Homoeomeria nivea''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Donsvlinders|Lymantriinae]] (Donsvlinders)
| geslacht = ''[[Homoeomeria]]''
| w-naam = ''Homoeomeria nivea''
| auteur = Aurivillius
| datum = 1909
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Homoeomeria nivea''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[spinneruilen]] (Erebidae), onderfamilie [[donsvlinders]] (Lymantriinae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Aurivillius.

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 15-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|15}}

[[Categorie:Donsvlinders]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Homoeomeria nivea

Onderfamilie: Lymantriinae (Donsvlinders)

Geslacht: Homoeomeria

title: Soort


text:
# Brevicornu griseolum
Brevicornu griseolum is een muggensoort uit de familie van de paddenstoelmuggen (Mycetophilidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1852 door Zetterstedt.

title: Brevicornu griseolum

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Brevicornu griseolum''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Nematocera]] (Muggen)
| familie = [[Paddenstoelmuggen|Mycetophilidae]] (Paddenstoelmuggen)
| geslacht = ''[[Brevicornu]]''
| w-naam = ''Brevicornu griseolum''
| auteur = [[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]]
| datum = 1852
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Brevicornu griseolum''''' is een [[muggen]]soort uit de familie van de [[Paddenstoelmuggen|paddenstoelmuggen (Mycetophilidae)]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=139953|naam=''Brevicornu griseolum''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1852 door [[Johan Wilhelm Zetterstedt|Zetterstedt]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|23}}

[[Categorie:Brevicornu|griseolum]]

title: Brevicornu griseolum

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Mycetophilidae (Paddenstoelmuggen)

Geslacht: Brevicornu

title: Soort


text:
# Larentia recta
Larentia recta is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Philpott.

title: Larentia recta

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Larentia recta''
| afbeelding =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Larentiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Larentia]]''
| w-naam = ''Larentia recta''
| auteur = Philpott
| datum = 1905
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Larentia recta''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spanners|spanners (Geometridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Philpott.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|30}}

[[Categorie:Larentia|recta]]

title: Larentia recta

Familie: Geometridae (Spanners)

Onderfamilie: Larentiinae

Geslacht: Larentia

title: Soort


text:
# Jacob Hendrik Stellingwerff
Jacob Hendrik Stellingwerff (gedoopt Zwolle, 7 november 1773 – Amsterdam, 23 november 1823) was een Nederlandse zilversmid.

## Leven en werk
Stellingwerff werd in 1773 geboren als zoon van de Zwolse zilversmid Willem Lubbertus Stellingwerf en Hendrina Elisbath Peirolet. Hij werd door zijn vader als zilversmid opgeleid. Hij vestigde zich in Amsterdam waar zijn ooms, broers van zijn moeder, al edelsmid waren. Van Benthem vermoed dat hij als gezel gewerkt heeft bij de zilversmid Pieter van Reidt. Stellingwerff vervaardigde onder andere veel zilverwerk in opdracht van de Amsterdamse firma Bennwitz & Bonebakker en voor As Bonebakker & Zoon.
Werk van Stellingwerff is onder andere te vinden in de museale collectie van het Rijksmuseum Amsterdam en van het museum Boijmans Van Beuningen.
Stellingwerff trouwde in 1803 in Amsterdam met Gesina Voorthuys. Na het overlijden van Stellingwerff zette Gesina Voorthuys het bedrijf, in samenwerking met meesterknecht Abraham Bernardus van Grasstek, voort. Hun zoon Willem Adrianus werd eveneens zilversmid. De broer van Jacob Hendrik Stellingwerff, Hendrik Jacob Stellingwerf, was zilversmid in Almelo.

title: Jacob Hendrik Stellingwerff

wikitext:
'''Jacob Hendrik Stellingwerff<ref>Zijn naam werd met ff geschreven, in tegenstelling tot de naam van zijn broer en vader die met een enkele f werd geschreven</ref>''' (gedoopt [[Zwolle]], [[7 november]] [[1773]]<ref>gedoopt in de Grote Kerk [https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-89CH-1Q96?i=183&cc=2037905&cat=261652 doopboek Zwolle]</ref> – [[Amsterdam]], [[23 november]] [[1823]]<ref>[https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:939D-378B-F?i=170&cc=2020117 overlijdensakte]</ref>) was een Nederlandse [[zilversmid]].

== Leven en werk ==
[[Bestand:Soepterrine op onderschotel, BK-1983-39-A.jpg|thumb|Door Stellingwerff vervaardigde soepterrine (1816/1817) - collectie Rijksmuseum]]
Stellingwerff werd in 1773 geboren als zoon van de Zwolse zilversmid Willem Lubbertus Stellingwerf en Hendrina Elisbath Peirolet. Hij werd door zijn vader als zilversmid opgeleid. Hij vestigde zich in Amsterdam waar zijn ooms, broers van zijn moeder, al edelsmid waren. Van Benthem vermoed dat hij als gezel gewerkt heeft bij de zilversmid [[Pieter van Reidt]].<ref>Van Benthem 2005:76</ref> Stellingwerff vervaardigde onder andere veel zilverwerk in opdracht van de Amsterdamse firma Bennwitz & Bonebakker en voor As Bonebakker & Zoon.

Werk van Stellingwerff is onder andere te vinden in de museale collectie van het [[Rijksmuseum Amsterdam]]<ref>[https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken?q=%22Jacob%20Hendrik%20Stellingwerff%22&v=&s=&ondisplay=False&ii=0&p=1 werken van Stellingwerff in het Rijksmuseum]</ref> en van het [[museum Boijmans Van Beuningen]]<ref>[https://www.boijmans.nl/collectie/kunstwerken/89073/dienblad dienblad (1811/1812) in het museum Boijmans Van Beuningen]. [https://web.archive.org/web/20200323194716/https://www.boijmans.nl/collectie/kunstwerken/89073/dienblad Gearchiveerd] op 23 maart 2020.</ref>.

Stellingwerff trouwde in 1803 in Amsterdam met Gesina Voorthuys.<ref>ondertrouw 1 april 1803 [https://images.memorix.nl/ams/download/fullsize/4e030ea3-6424-ba3f-5479-68b976e97c70.jpg Huwelijksintekeningen van de kerk Amsterdam]</ref> Na het overlijden van Stellingwerff zette Gesina Voorthuys het bedrijf, in samenwerking met meesterknecht Abraham Bernardus van Grasstek, voort.<ref>Van Benthem 2005:77</ref> Hun zoon [[Willem Adrianus Stellingwerff|Willem Adrianus]] werd eveneens zilversmid. De broer van Jacob Hendrik Stellingwerff, Hendrik Jacob Stellingwerf, was zilversmid in Almelo.

{{Appendix|1=alles|2=
* Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (RKD): [https://rkd.nl/explore/artists/359054 Jacob Hendrik Stellingwerff]
* Benthem, Barend J. van, "De werkmeesters van Bennewitz en Bonebakker", Zwolle, 2005
-----
{{References}}}}

{{DEFAULTSORT:Stellingwerff, Jacob Hendrik}}
[[Categorie:Zilversmid]]
[[Categorie:Nederlands edelsmid]]


text:
# SUSE Linux
SUSE Linux (kortweg SUSE) is een van de bekendste Linuxdistributies. De distributie werd oorspronkelijk in Duitsland en later voornamelijk in Europa ontwikkeld. Het bedrijf SUSE kent reeds enkele overnames. In 2003 kocht Novell het merk en de trademarks. Hierbij besliste Novell dat de community belangrijk was en werd de openSUSE distributie en het openSUSE Project opgericht. Op 27 april 2011 werd Novell en dus ook SUSE overgenomen door de The Attachmate Group, deze groep maakte van SUSE een onafhankelijk onderdeel. In oktober 2014 werd deze groep dan weer overgenomen door het Britse Micro Focus waar het een onafhankelijk onderdeel bleef. De laatste overnamen werd aangekondigd op 2 juli 2018. Het bedrijf Blitz 18-679 GmbH wat een onderdeel is van EQT Partners kocht SUSE voor 2.535 miljard dollar over van Micro Focus. Op 15 maart 2019 was deze overname afgerond. Na deze laatste overname is SUSE een onafhankelijk bedrijf in handen van een Europese investeringsmaatschappij.

## Geschiedenis
SUSE, uitgesproken als zu zee, was oorspronkelijk een Duitse vertaling van Slackware, maar groeide later uit tot een zelfstandige distributie. Oorspronkelijk heette het systeem S.u.S.E., dat later ingekort werd tot SuSE, een acroniem van de Duitse term Software- und SystemEntwicklung (software- en systeemontwikkeling), alhoewel ook wel gedacht wordt dat de naam SuSE ontleend is aan de Duitse computerpionier Konrad Zuse.

## Bijzonderheden

### Werkomgevingen
SUSE is lange tijd de belangrijkste sponsor van het KDE-project geweest en nu is SUSE nog steeds de grootste werkgever van KDE-ontwikkelaars, die betaald worden om aan KDE te werken. Zo is SuSE's projectleider Stephan Kulow ook een belangrijke KDE-ontwikkelaar. In totaal werken dertien betaalde SUSE-ontwikkelaars aan KDE.
Belangrijke projecten op dit vlak zijn Kickoff (het nieuwe hoofdmenu van KDE), KNetworkManager, Plasma en veel werk aan Kontact en de KDE-basis.
De aandacht van SUSE voor GNOME is echter gestegen, zodat GNOME nu ook volwaardig ondersteund wordt. Projecten op dat vlak zijn bijvoorbeeld de F-Spot fotobeheerder en de Banshee audiospeler.

### YaST
YaST (Yet another Setup Tool) is het gebruiksvriendelijke, krachtige configuratieprogramma van SUSE . Belangrijke functies hiervan zijn de installatie van SUSE op de harde schijf, systeemconfiguratie en hardwareconfiguratie (stuurprogramma's). Ook wordt YaST gebruikt voor het installeren, updaten en verwijderen van software. Hiervoor worden RPM-pakketten gebruikt.

## openSUSE
OpenSUSE is de gratis editie van SUSE en wordt geleverd met GNOME, KDE of Xfce.

## Commerciële edities
Commerciële edities voor de zakelijke markt zijn SUSE Linux Enterprise Desktop (SLED), bedoeld voor desktops en SUSE Linux Enterprise Server (SLES), bedoeld voor servers. Deze laatste wordt veel meer getest dan eender welke andere SUSE-versie, omdat stabiliteit op servers een zeer hoge prioriteit heeft.
Arch Linux ·
CentOS ·
ChromeOS ·
Debian ·
Deepin ·
Fedora ·
Gentoo Linux ·
Knoppix ·
Kubuntu ·
Linux Mint ·
Mandriva Linux ·
Manjaro Linux ·
MEPIS ·
openSUSE ·
PCLinuxOS ·
Puppy Linux ·
Slackware ·
Tiny Core Linux ·
Ubuntu ·
Zenwalk —
overige Linuxdistributies

title: SUSE Linux

wikitext:
'''SUSE Linux''' (kortweg SUSE) is een van de bekendste [[Linuxdistributie]]s. De distributie werd oorspronkelijk in [[Duitsland]] en later voornamelijk in Europa ontwikkeld. Het bedrijf SUSE kent reeds enkele overnames. In 2003 kocht [[Novell]] het merk en de trademarks. Hierbij besliste Novell dat de community belangrijk was en werd de [[OpenSUSE|openSUSE distributie]] en het [[openSUSE Project]] opgericht. Op 27 april 2011 werd Novell en dus ook SUSE overgenomen door de [[The Attachmate Group]]<ref>{{Citeer web|url=https://www.microfocus.com/about/press-room/|titel=Press Room - About {{!}} Micro Focus|bezochtdatum=7 april 2019|werk=www.microfocus.com}}</ref>, deze groep maakte van SUSE een onafhankelijk onderdeel. In oktober 2014 werd deze groep dan weer overgenomen door het Britse [[Micro Focus]] waar het een onafhankelijk onderdeel bleef.<ref>{{Citeer web|url=https://www.bloomberg.com/news/2014-09-15/micro-focus-to-acquire-attachmate-group-for-1-19-billion.html|titel="Micro Focus to Buy Attachmate in $1.2 Billion Share Deal"|bezochtdatum=15 september 2014|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=}}</ref> De laatste overnamen werd aangekondigd op 2 juli 2018. Het bedrijf Blitz 18-679 GmbH wat een onderdeel is van [[EQT Partners]] kocht SUSE voor 2.535 miljard dollar over van Micro Focus. Op 15 maart 2019 was deze overname afgerond.<ref>{{Citeer web|url=https://www.suse.com/c/news/suse-completes-move-to-independence-reaffirms-commitment-to-customers-partners-and-open-source-communities-as-industrys-largest-independent-open-source-company/|titel=SUSE Completes Move to Independence, Reaffirms Commitment to Customers, Partners and Open Source Communities as Industry’s Largest Independent Open Source Company|bezochtdatum=7 april 2019|werk=SUSE Communities|taal=en|archiefdatum=7 april 2019|archiefurl=https://web.archive.org/web/20190407075624/https://www.suse.com/c/news/suse-completes-move-to-independence-reaffirms-commitment-to-customers-partners-and-open-source-communities-as-industrys-largest-independent-open-source-company/|dodeurl=ja}}</ref> Na deze laatste overname is SUSE een onafhankelijk bedrijf in handen van een Europese investeringsmaatschappij.

== Geschiedenis ==
[[Bestand:SUSE 5.1 FVWM screenshot.png|miniatuur|SUSE 5.1 met [[F Virtual Window Manager]]]]
SUSE, uitgesproken als ''zu zee'', was oorspronkelijk een Duitse vertaling van [[Slackware Linux|Slackware]], maar groeide later uit tot een zelfstandige distributie. Oorspronkelijk heette het systeem S.u.S.E., dat later ingekort werd tot SuSE, een [[acroniem]] van de Duitse term '''''S'''oftware- '''u'''nd '''S'''ystem'''E'''ntwicklung'' (software- en systeemontwikkeling), alhoewel ook wel gedacht wordt dat de naam SuSE ontleend is aan de Duitse computerpionier [[Konrad Zuse]].

== Bijzonderheden ==
=== Werkomgevingen ===
SUSE is lange tijd de belangrijkste sponsor van het [[KDE]]-project geweest en nu is SUSE nog steeds de grootste [[werkgever]] van KDE-ontwikkelaars, die betaald worden om aan KDE te werken. Zo is SuSE's projectleider ''Stephan Kulow'' ook een belangrijke KDE-ontwikkelaar. In totaal werken dertien betaalde SUSE-ontwikkelaars aan KDE.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20070528135506/http://www.kde.org/support/thanks.php Werknemers werken aan KDE]</ref>
Belangrijke projecten op dit vlak zijn Kickoff (het nieuwe hoofdmenu van KDE), [[KNetworkManager]], [[Plasma (KDE)|Plasma]] en veel werk aan [[Kontact]] en de KDE-basis.

De aandacht van SUSE voor [[GNOME]] is echter gestegen, zodat GNOME nu ook volwaardig ondersteund wordt. Projecten op dat vlak zijn bijvoorbeeld de [[F-Spot]] fotobeheerder en de [[Banshee (audiospeler)|Banshee]] [[audiospeler]].

=== YaST ===
[[Bestand:YaST openSUSE42.2 KDE.png|alt=|links|miniatuur|250x250px|YaST op openSUSE 42.2]]
YaST (Yet another Setup Tool) is het gebruiksvriendelijke, krachtige configuratieprogramma van SUSE . Belangrijke functies hiervan zijn de installatie van SUSE op de [[harde schijf]], systeemconfiguratie en [[hardware]]configuratie ([[stuurprogramma]]'s). Ook wordt YaST gebruikt voor het installeren, updaten en verwijderen van [[software]]. Hiervoor worden [[RPM Package Manager|RPM-pakketten]] gebruikt.
{{Clearleft}}

== openSUSE ==
[[OpenSUSE]] is de gratis editie van SUSE en wordt geleverd met GNOME, KDE of [[Xfce]].<ref>[https://en.opensuse.org/Portal:Xfce Portaal Xfce] {{en}} opensuse, bezocht 4-6-2021</ref>

== Commerciële edities ==
Commerciële edities voor de zakelijke markt zijn '''SUSE Linux Enterprise Desktop (SLED)''', bedoeld voor desktops en '''SUSE Linux Enterprise Server (SLES)''', bedoeld voor [[server]]s. Deze laatste wordt veel meer getest dan eender welke andere SUSE-versie, omdat stabiliteit op servers een zeer hoge prioriteit heeft.

{{Appendix|2=
* {{nl}}[http://www.suse.nl/ De officiële website van SUSE]
{{References}}
}}
{{Navigatie Linuxdistributies}}

[[Categorie:Linuxdistributie]]
[[Categorie:Novell-software]]


text:
# Gonodonta unica
Gonodonta unica is een vlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Neumoegen.

title: Gonodonta unica

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Gonodonta unica''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Calpinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Gonodonta]]''
| w-naam = ''Gonodonta unica''
| auteur = Neumoegen
| datum = 1891
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Gonodonta unica''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1891 door Neumoegen.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|11}}

[[Categorie:Gonodonta|unica]]

title: Gonodonta unica

Onderfamilie: Calpinae

Geslacht: Gonodonta

title: Soort


text:
# Markt (Ede)
De markt van Ede is een weekmarkt in de Nederlandse plaats Ede, die sinds 1853 op verschillende plaatsen werd gehouden. Op de huidige markt aan de Brouwerstraat is er op maandagmorgen een kleine warenmarkt en op zaterdag is er de hele dag een uitgebreidere warenmarkt.

## Geschiedenis
Op 2 oktober 1852 werd door raadslid baron van Wassenaar een voorstel gedaan tot instelling van een jaar- en weekmarkt in Ede. Dit voorstel werd door de gemeenteraad behandeld en aangenomen. Er werd bepaald dat de markt op dinsdag werd gehouden. Maar omdat er protest kwam uit Veenendaal werd de markt verschoven naar de maandag. Dat is door de jaren heen zo gebleven.

## Verplaatsingen
De eerste weekmarkt vond plaats in maart 1853 op het zuidelijke deel van het kerkplein bij de Oude Kerk. Later verhuisde de markt naar het terrein van hotel De Posthoorn (tegenwoordig de Notaris Fischerstraat). Nadat de overtuin van hotel Hof van Gelderland in 1913 door de gemeente Ede gekocht werd, kreeg dit terrein de bestemming markt en bouwterrein voor een markthal. Het duurde nog tot 1927 voordat dit nieuwe marktterrein en marktgebouw eindelijk in gebruik genomen konden worden. Dit marktplein was een mooi, centraal gelegen, omsloten terrein met aan een kant een muziektent en aan de andere kant winkels en het marktgebouw. Deze markt werd een begrip; naast de goed lopende weekmarkt op maandag en de levensmiddelen- en bloemenmarkt op zaterdag werd het marktplein gebruikt voor concerten, sportmanifestaties, volksspelen enz. Ook de markthal werd gebruikt voor onder andere tentoonstellingen en beurzen.

## Plein met parkeergarage
Toen in 1975 winkelcentrum de Hof van Gelderland gebouwd werd, bleef er van de ‘oude’ markt met z’n fraaie bomen niets meer over en ook de muziektent verdween. Voortaan werd er markt gehouden tussen de Brouwerstraat en Molenstraat. De markt moest wéér verhuizen toen het winkelcentrum werd vervangen door nieuwbouw, met onder het plein een grote parkeergarage. Gedurende drie jaar werd er markt gehouden op het Raadhuisplein. In november 2005 keerde de markt terug naar het plein aan de Molenstraat. Op dit marktplein stond een kunstwerk van Auke de Vries.

## Prijsvraag voor nieuwe inrichting
Uit onderzoek bleek dat het marktplein als leeg, ongezellig en troosteloos werd ervaren waar niet veel te beleven was en waarvan de mogelijkheden onvoldoende werden benut. In 2017 werd er een prijsvraag uitgeschreven waarbij men kon kiezen uit drie ontwerpen voor een nieuwe inrichting van het plein. Er werd gekozen voor een ontwerp met overtuinen, dynamische waterspuiters, die 's avonds verlicht zijn en een speelplek. In de zomer van 2018 werd de nieuwe inrichting van het marktterrein afgerond.

title: Markt (Ede)

wikitext:
[[Bestand:Markt Ede 2020.jpg|thumb|De Markt in Ede (2020)]]
De '''markt''' van Ede is een [[Markt (winkel)|weekmarkt]] in de Nederlandse plaats [[Ede (plaats in Nederland)|Ede]], die sinds 1853 op verschillende plaatsen werd gehouden. Op de huidige markt aan de Brouwerstraat is er op maandagmorgen een kleine warenmarkt en op zaterdag is er de hele dag een uitgebreidere warenmarkt.<ref name=marktplein>Er bestaat in Ede geen plein dat de naam "markt" draagt. Er is wel een "Marktstraat" (zie OpenStreetMap: {{Coor dms|52|2|46.31|N|5|40|9.19|E|scale:781_type:landmark_region:NL}}).</ref>

==Geschiedenis==
[[Bestand:Ede Markt Gemeentearchief Ede GA34667.jpg|thumb|Markt langs de Brouwerstraat (1967)]]
Op 2 oktober 1852 werd door raadslid [[huis Wassenaer#Tak Hoekelom|baron van Wassenaar]] een voorstel gedaan tot instelling van een jaar- en weekmarkt in Ede. Dit voorstel werd door de gemeenteraad behandeld en aangenomen. Er werd bepaald dat de markt op dinsdag werd gehouden. Maar omdat er protest kwam uit Veenendaal werd de markt verschoven naar de maandag. Dat is door de jaren heen zo gebleven.<ref>{{Citeer boek|taal=nl|auteurlink=|auteur=Bruggen, Gerard van|medeauteurs=|url=https://www.archieval.nl/detail.php?nav_id=3-1&id=25159989&index=0|titel=Marktplaats Ede: op zoek naar de geschiedenis van het marktterrein in Ede|uitgever=Gemeentearchief Ede|datum=mei 2011|pagina's=178|ISBN=978-90-79623-12-9|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230911163639/https://www.archieval.nl/detail.php?nav_id=3-1&id=25159989&index=0|archiefdatum=2023-09-11}}</ref>

==Verplaatsingen==
De eerste weekmarkt vond plaats in maart 1853 op het zuidelijke deel van het kerkplein bij de [[Oude Kerk (Ede)|Oude Kerk]]. Later verhuisde de markt naar het terrein van hotel De Posthoorn (tegenwoordig de Notaris Fischerstraat). Nadat de [[overtuin]] van hotel Hof van Gelderland in 1913 door de gemeente Ede gekocht werd, kreeg dit terrein de bestemming markt en bouwterrein voor een markthal. Het duurde nog tot 1927 voordat dit nieuwe marktterrein en marktgebouw eindelijk in gebruik genomen konden worden. Dit marktplein was een mooi, centraal gelegen, omsloten terrein met aan een kant een muziektent en aan de andere kant winkels en het marktgebouw. Deze markt werd een begrip; naast de goed lopende weekmarkt op maandag en de levensmiddelen- en bloemenmarkt op zaterdag werd het marktplein gebruikt voor concerten, sportmanifestaties, volksspelen enz. Ook de markthal werd gebruikt voor onder andere tentoonstellingen en beurzen.

==Plein met parkeergarage==
Toen in 1975 winkelcentrum de Hof van Gelderland gebouwd werd, bleef er van de ‘oude’ markt met z’n fraaie bomen niets meer over en ook de muziektent verdween. Voortaan werd er markt gehouden tussen de Brouwerstraat en Molenstraat. De markt moest wéér verhuizen toen het winkelcentrum werd vervangen door nieuwbouw, met onder het plein een grote parkeergarage. Gedurende drie jaar werd er markt gehouden op het Raadhuisplein. In november 2005 keerde de markt terug naar het plein aan de Molenstraat.<ref>{{citeer web | url = https://www.ede.nl/gemeente/gemeentearchief/verhaal-van-ede/11-economisch-leven/markt-de-edese/ | titel = De Edese Markt | auteur = Henk M. Klaassen | datum = 2011 | werk = Het Verhaal van Ede | uitgever = Gemeentearchief Ede | bezochtdatum = 2018-03-02 | archiefurl = https://web.archive.org/web/20160107091600/https://www.ede.nl/gemeente/gemeentearchief/verhaal-van-ede/11-economisch-leven/markt-de-edese/ | archiefdatum = 2016-01-07 | dodeurl = ja }}</ref> Op dit marktplein stond een kunstwerk van [[Auke de Vries]].

==Prijsvraag voor nieuwe inrichting==
Uit onderzoek<ref>{{Citeer web|url=https://www.doe-ede.nl/|titel=Doe Ede|bezochtdatum=2018-01-26|werk=www.doe-ede.nl|archive-date=2018-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180314104445/https://www.doe-ede.nl/|dodelink=ja}}</ref> bleek dat het marktplein als leeg, ongezellig en troosteloos werd ervaren waar niet veel te beleven was en waarvan de mogelijkheden onvoldoende werden benut. In 2017 werd er een prijsvraag uitgeschreven waarbij men kon kiezen uit drie ontwerpen voor een nieuwe inrichting van het plein. Er werd gekozen voor een ontwerp met overtuinen, dynamische waterspuiters, die 's avonds verlicht zijn en een speelplek. In de zomer van 2018 werd de nieuwe inrichting van het marktterrein afgerond.<ref>[https://www.gelderlander.nl/ede/ede-heeft-een-nieuw-zelf-bedacht-marktplein~afe9e177/ Ede heeft een nieuw, zelf bedacht marktplein - Gelderlander 7 juli 2018]</ref>

==Externe link==
* [https://www.marktede.nl/ de officiële website] van de Edese markt(en).

<gallery>
Ede - 2013 - panoramio (11).jpg|De markt werd als leeg en ongezellig ervaren, daarom werd deze in 2018 vernieuwd
2018MarktEde.jpg|alt=In 2018 wordt de markt in Ede opnieuw ingericht|In 2018 wordt de markt in Ede opnieuw ingericht
Markt ede kunst.jpg|Kunstwerk van Auke de Vries op de markt in Ede (2012)
</gallery>

{{Coor title dms|52|2|47.75|N|5|40|11.13|E|scale:3125_region:NL}}
{{Appendix}}

[[Categorie:Markt in Nederland|Ede]]
[[Categorie:Economie in Ede]]


text:
# Aspilota paupera
Aspilota paupera is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Fischer in 1969.

title: Aspilota paupera

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Aspilota paupera''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Schildwespen|Braconidae]] (Schildwespen)
| geslacht = ''[[Aspilota]]''
| w-naam = ''Aspilota paupera''
| auteur = Fischer
| datum = 1969
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Aspilota paupera''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Schildwespen|schildwespen (Braconidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Fischer in 1969.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|09}}

[[Categorie:Aspilota|paupera]]

title: Aspilota paupera

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Braconidae (Schildwespen)

Geslacht: Aspilota

title: Soort


text:
# Sphingonotus turcmenus
Sphingonotus turcmenus is een rechtvleugelig insect uit de familie veldsprinkhanen (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Bey-Bienko.

title: Sphingonotus turcmenus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Sphingonotus turcmenus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Veldsprinkhanen|Acrididae]] (Veldsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Sphingonotus]]''
| w-naam = ''Sphingonotus turcmenus''
| auteur = Bey-Bienko
| datum = 1951
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Sphingonotus turcmenus''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[veldsprinkhanen]] (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1951 door Bey-Bienko.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|23}}

[[Categorie:Sphingonotus|turcmenus]]

title: Sphingonotus turcmenus

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)

Geslacht: Sphingonotus

title: Soort


text:
# Wayana (taal)
Het Wayana (in oude literatuur ook wel geschreven als: Wajana of Oajana) is de taal van het inheemse volk der Wayana, dat woonachtig is in het grensgebied van Suriname, Brazilië en Frans-Guyana. Het Wayana behoort tot de Caribische talen en is dus verwant aan het Kari'na (het Karaïbs), maar minder nauw ermee dan het Trio. Het contact van de Wayana met een ander volk, de in Brazilië wonende Aparai, is zelfs zo nauw dat gesproken kan worden van één eenheidscultuur met twee verschillende talen. De Aparai hebben hun identiteit krachtiger weten te bewaren dan de, naar de buitenwereld toe opener Wayana, en de taal van de Aparai geniet dan ook de voorkeur bij traditionele Wayana-ceremonies. Aparai, Trio en oude talen hebben in de sjamanistische seances het Wayana voorbijgestreefd. Kinderen leren nog steeds het Wayana als hun moedertaal, maar andere talen als Frans, Nederlands, Portugees en Sranantongo worden gezien als de talen voor maatschappelijke emancipatie en verkrijgen prioriteit boven de conservering van de eigen taal.

title: Wayana (taal)

wikitext:
Het '''Wayana''' (in oude literatuur ook wel geschreven als: Wajana of Oajana) is de taal van het [[inheemse Surinamers|inheemse]] volk der [[Wayana (volk)|Wayana]], dat woonachtig is in het grensgebied van [[Suriname]], [[Brazilië]] en [[Frans-Guyana]]. Het Wayana behoort tot de [[Caribische talen]] en is dus verwant aan het [[Kari'na]] (het [[Karaïbs]]), maar minder nauw ermee dan het [[Trio (taal)|Trio]]. Het contact van de Wayana met een ander volk, de in [[Brazilië]] wonende [[Aparai (volk)|Aparai]], is zelfs zo nauw dat gesproken kan worden van één eenheidscultuur met twee verschillende talen. De Aparai hebben hun identiteit krachtiger weten te bewaren dan de, naar de buitenwereld toe opener Wayana, en de taal van de Aparai geniet dan ook de voorkeur bij traditionele Wayana-ceremonies. [[Aparai (taal)|Aparai]], Trio en oude talen hebben in de [[sjamaan|sjamanistische]] seances het Wayana voorbijgestreefd. Kinderen leren nog steeds het Wayana als hun moedertaal, maar andere talen als [[Frans]], [[Nederlands]], [[Portugees]] en [[Sranantongo]] worden gezien als de talen voor maatschappelijke emancipatie en verkrijgen prioriteit boven de conservering van de eigen taal.

[[Categorie:Caribische taalfamilie]]
[[Categorie:Taal in Brazilië]]
[[Categorie:Inheemse taal in Suriname]]
[[Categorie:Wayana]]


text:
# Lea Tsemel
Lea Tsemel (Haifa, 19 juni 1945) is een Israëlisch advocaat. Zij is bekend vanwege haar werk als verdediger van mensenrechten van voornamelijk Palestijnen bij de Israëlische militaire rechtbanken.

## Biografie
Lea Tsemel werd in 1945 in Haifa geboren in het mandaatgebied Palestina, waar ze ook opgroeide. Haar ouders waren zionistische Joden uit Wit-Rusland en Polen die in 1930 naar Palestina waren geëmigreerd. Lea studeerde rechten aan de Hebreeuwse Universiteit. Daar sloot ze zich aan bij de socialistische organisatie Matzpen, die zich tegen de zionistische kolonisatie en onderdrukking keerde. Daar leerde ze ook haar man Michel Warschawski kennen met wie ze in 1972 trouwde. Na de oorlog van 1967 zette Lea zich in voor de humanitaire en politieke rechten van Palestijnen in de door Israël bezette gebieden.
In 1972 trouwde ze en kreeg twee kinderen.

## Advocaat
Ze was in 1971 leerling van eveneens mensenrechtenadvocaat Felicia Langer, die ze later opvolgde. Ze verdedigde zowel mensenrechtenactivisten als verdachten van terrorisme. Vanwege haar verdediging van Palestijnen had ze veel tegenstand te verduren. Ze werd meermalen bedreigd en moest haar bureau in West-Jeruzalem verhuizen naar Oost-Jeruzalem.

## Documentaire 'Advocate'
Over haar leven als mensenrechtenadvocaat is een documentaire Advocate gemaakt. Ze vertelt daarin dat ze door tegenstanders 'verrader' en 'advocaat van de duivel' wordt genoemd. In de documentaire wordt een zaak getoond van haar verdediging van de Palestijnse jongen Ahmed Manasra, die van een poging tot moord (2015) wordt verdacht, en de zaak van Israa Jaabis die verdacht wordt van moord (2015) nadat haar auto explodeerde bij een checkpoint. Ook haar man, die ze in 1987 verdedigde toen hij werd aangeklaagd wegens verraad tegen de staat, wordt in de film geïnterviewd.

## Onderscheidingen
De documentaire 'Advocate' werd in mei 2019 als beste beoordeeld op het Docaviv Filmfestival in Tel Aviv,
De Israëlische minister van Cultuur Miri Regev evenals rechts-politieke groeperingen haalden fel uit tegen de vertoning van de film op het documentaire-festival in Tel Aviv. Israëls staatsloterij besloot DocAviv geen geld meer te geven voor de winnaars.
In december dat jaar werd 'Advocate' op de shortlist voor een Oscar-nominatie geplaatst.
Op 30 september 2021 won 'Advocate' de prijs voor de beste documentaire bij de 42ste jaarlijkse News & Documentary Emmy Awards.

title: Lea Tsemel

wikitext:
'''Lea Tsemel''' ([[Haifa]], [[19 juni]] [[1945]]) is een Israëlisch advocaat. Zij is bekend vanwege haar werk als verdediger van [[Rechten van de mens|mensenrechten]] van voornamelijk [[Palestijnen]] bij de Israëlische militaire rechtbanken.<ref>[https://www.haaretz.com/israel-news/.premium.MAGAZINE-the-israeli-lawyer-who-defends-the-most-violent-fighters-against-the-occupation-1.7279876 The Israeli Lawyer Who Defends the Most Violent Fighters Against the Occupation] Haaretz, 25 mei 2019. [https://web.archive.org/web/20220519225827/https://www.haaretz.com/israel-news/.premium.MAGAZINE-the-israeli-lawyer-who-defends-the-most-violent-fighters-against-the-occupation-1.7279876 Gearchiveerd] op 19 mei 2022.</ref>
[[Bestand:Leah Tsemel par Claude Truong-Ngoc décembre 2019.jpg|thumb| Lea Tsemel, december 2019]]

== Biografie ==
Lea Tsemel werd in 1945 in Haifa geboren in het [[mandaatgebied Palestina]], waar ze ook opgroeide. Haar ouders waren [[Zionisme|zionistische]] Joden uit [[Wit-Rusland]] en [[Polen]] die in 1930 naar Palestina waren geëmigreerd. Lea studeerde rechten aan de [[Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem|Hebreeuwse Universiteit]]. Daar sloot ze zich aan bij de socialistische organisatie [[Matzpen]], die zich tegen de [[Zionisme|zionistische]] kolonisatie en onderdrukking keerde.<ref>[https://matzpen.org/english/ Matzpen]. [https://web.archive.org/web/20230606043335/https://matzpen.org/english/ Gearchiveerd] op 6 juni 2023.</ref> Daar leerde ze ook haar man [[Michel Warschawski]] kennen met wie ze in 1972 trouwde. Na de oorlog van 1967 zette Lea zich in voor de humanitaire en politieke rechten van Palestijnen in de [[door Israël bezette gebieden]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160422021929/http://www.afsc.org/story/leah-tsemel Leah Tsemel] afsc.org, 30 maart 2010</ref><ref>{{Citeer boek|titel=Women in Law: A Bio-bibliographical Sourcebook|auteurlink=|auteur=Mary Volcansek|medeauteurs=|taal=en|url=https://books.google.nl/books?id=gr0iKT-8RewC&pg=PA313&lpg=PA313&dq=leah+tsemel+biography&source=bl&ots=qu-EoSFOb-&sig=ACfU3U3LManLxhaStire5n81TTkICgWJUw&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjOq5H8_JznAhXMYVAKHbZBDzs4ChDoATAQegQIChAB#v=onepage&q=leah%20tsemel%20biography&f=false|uitgever=Greenwood Publishing Group|datum=1996|pagina's=pp 313-322|ISBN=978-0-313-29410-5|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230908220421/https://books.google.nl/books?id=gr0iKT-8RewC&pg=PA313&lpg=PA313&dq=leah+tsemel+biography&source=bl&ots=qu-EoSFOb-&sig=ACfU3U3LManLxhaStire5n81TTkICgWJUw&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjOq5H8_JznAhXMYVAKHbZBDzs4ChDoATAQegQIChAB#v=onepage&q=leah%20tsemel%20biography&f=false|archiefdatum=2023-09-09}}</ref>
In 1972 trouwde ze en kreeg twee kinderen.

==Advocaat==
Ze was in 1971 leerling van eveneens mensenrechtenadvocaat [[Felicia Langer]], die ze later opvolgde. Ze verdedigde zowel mensenrechtenactivisten als verdachten van terrorisme. Vanwege haar verdediging van Palestijnen had ze veel tegenstand te verduren. Ze werd meermalen bedreigd en moest haar bureau in West-Jeruzalem verhuizen naar Oost-Jeruzalem.

==Documentaire 'Advocate'==
Over haar leven als mensenrechtenadvocaat is een documentaire ''Advocate'' gemaakt. Ze vertelt daarin dat ze door tegenstanders 'verrader' en 'advocaat van de duivel' wordt genoemd. In de documentaire wordt een zaak getoond van haar verdediging van de Palestijnse jongen Ahmed Manasra, die van een poging tot moord (2015) wordt verdacht,<ref>[https://www.timesofisrael.com/trial-begins-for-13-year-old-palestinian-stabber/ Trial begins for 13-year-old Palestinian stabber] timesofisrael, november 2015. [https://web.archive.org/web/20220729124141/https://www.timesofisrael.com/trial-begins-for-13-year-old-palestinian-stabber/ Gearchiveerd] op 29 juli 2022.</ref> en de zaak van Israa Jaabis die verdacht wordt van moord (2015) nadat haar auto explodeerde bij een checkpoint.<ref>[https://www.aljazeera.com/news/2018/01/israa-jaabis-israel-neglecting-prisoner-medical-180115185002509.html Israel neglecting severely burned prisoner's needs] Alyazeera, 16 januari 2018. [https://web.archive.org/web/20200909063225/https://www.aljazeera.com/news/2018/01/israa-jaabis-israel-neglecting-prisoner-medical-180115185002509.html Gearchiveerd] op 9 september 2020.</ref> Ook haar man, die ze in 1987 verdedigde toen hij werd aangeklaagd wegens verraad tegen de staat, wordt in de film geïnterviewd.

==Onderscheidingen==
De documentaire 'Advocate' werd in mei 2019 als beste beoordeeld op het Docaviv Filmfestival in Tel Aviv,<ref>[https://www.haaretz.com/life/film/.premium-documentary-on-israeli-lawyer-who-defends-palestinians-wins-at-docaviv-festival-1.7305191 Premium documentary on Israeli lawyer who defends Palestinians wins at Docaviv festival], Haaretz,30 mei 2019. [https://web.archive.org/web/20211019035551/https://www.haaretz.com/life/film/.premium-documentary-on-israeli-lawyer-who-defends-palestinians-wins-at-docaviv-festival-1.7305191 Gearchiveerd] op 19 oktober 2021.</ref>
De Israëlische minister van Cultuur [[Miri Regev]] evenals rechts-politieke groeperingen haalden fel uit tegen de vertoning van de film op het documentaire-festival in Tel Aviv. Israëls staatsloterij besloot DocAviv geen geld meer te geven voor de winnaars.<ref>[https://www.timesofisrael.com/national-lottery-pulls-funding-for-festival-prize-after National lottery pulls funding for festival prize after divisive film wins] timesofisrael, 27 juni 2019</ref>
In december dat jaar werd 'Advocate' op de shortlist voor een Oscar-nominatie geplaatst.<ref>{{Citeer web|url=https://www.2doc.nl/documentaires/series/2doc/2019/november/advocate.html|titel=Advocate|bezochtdatum=2020-01-24|werk=2Doc.nl|taal=nl|archiefdatum=2020-01-24|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200124185331/https://www.2doc.nl/documentaires/series/2doc/2019/november/advocate.html|dodeurl=ja}}</ref><ref>[https://www.timesofisrael.com/israeli-biopic-about-lawyer-who-represents-palestinians-shortlisted-for-oscars Israeli biopic about lawyer who represents Palestinians shortlisted for Oscars] timesofisrael.com, 17 december 2019. [https://web.archive.org/web/20230730021536/https://www.timesofisrael.com/israeli-biopic-about-lawyer-who-represents-palestinians-shortlisted-for-oscars/ Gearchiveerd] op 30 juli 2023.</ref>

Op 30 september 2021 won 'Advocate' de prijs voor de beste documentaire bij de 42ste jaarlijkse News & Documentary Emmy Awards.<ref>[https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-documentary-on-lea-tsemel-israeli-lawyer-who-defends-palestinians-wins-emmy-1.10254139 Premium documentary on Lea Tsemel Israeli lawyer who defends Palestinians wins Emmy] Haaretz, 30 september 2021. [https://web.archive.org/web/20220408202455/https://www.haaretz.com/israel-news/.premium-documentary-on-lea-tsemel-israeli-lawyer-who-defends-palestinians-wins-emmy-1.10254139 Gearchiveerd] op 8 april 2022.</ref>

==Zie ook==
* [[Felicia Langer]], Israëlisch-Duits advocate en mensenrechtenactiviste

{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Tsemel, Lea}}
[[Categorie:Israëlisch advocaat]]
[[Categorie:Israëlisch mensenrechtenactivist]]