text:
# Turbonilla favilla
Turbonilla favilla is een slakkensoort uit de familie van de Pyramidellidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Dall & Bartsch.

title: Turbonilla favilla

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Turbonilla favilla''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Panpulmonata]]
| familie = [[Pyramidellidae]]
| geslacht = ''[[Turbonilla]]''
| w-naam = ''Turbonilla favilla''
| auteur = Dall & Bartsch
| datum = 1909
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 576013
}}
'''''Turbonilla favilla''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Pyramidellidae]].<ref>WoRMS (2012). <i>Turbonilla favilla</i> Dall & Bartsch, 1909. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=576013</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Dall & Bartsch.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Turbonilla|favilla]]

title: Turbonilla favilla

Clade: Panpulmonata

Familie: Pyramidellidae

Geslacht: Turbonilla

title: Soort


text:
# Chaux (Territoire de Belfort)
Chaux (Duits: Tscha) is een gemeente in het Franse departement Territoire de Belfort (regio Bourgogne-Franche-Comté) en telt 955 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Belfort. In het Elzassisch of het Duits heette de plaats vroeger Tscha.

## Geografie
De oppervlakte van Chaux bedraagt 9,2 km², de bevolkingsdichtheid is 103,8 inwoners per km².
De onderstaande kaart toont de ligging van Chaux (Territoire de Belfort) met de belangrijkste infrastructuur en aangrenzende gemeenten.

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

wikiname: nlwiki

title: Chaux (Territoire de Belfort)

in_language: nl

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam             = Chaux
| wapen                  =
| kaart                  =
| regio                  = [[Bourgogne-Franche-Comté]]
| departement            = [[Territoire de Belfort]] (90)
| depnr                  = 90
| arrondissement         = [[Arrondissement Belfort|Belfort]]
| kanton                 = [[Kanton Giromagny|Giromagny]]
| water                  =
| latitudeGraden         = 47
| latitudeMinuten        = 43
| latitudeSeconden       = 0
| longitudeGraden        = 6
| longitudeMinuten       = 50
| longitudeSeconden      = 0
| E of W                 = E
| postcode               = 90330
| netnummer              =
| hoogteligging          = 396 - 530
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester           =
| website                =
| image                  = Chaux, Mairie.JPG
| caption                = Gemeentehuis
}}
'''Chaux''' ([[Duits]]: ''{{Lang|de|Tscha}}'') is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Territoire de Belfort]] (regio [[Bourgogne-Franche-Comté]]) en telt 955 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Belfort|Belfort]]. In het [[Elzassisch]] of het [[Duits]] heette de plaats vroeger ''Tscha''.

[[File:Chaux, oorlogsmonument foto2 2013-07-22 10.45.jpg|Oorlogsmonument|thumb|left|220px]]
[[File:Chaux, église Saint-Martin in straatzicht foto2 2013-07-22 10.42.jpg|Kerk (église Saint-Martin) in straatzicht|thumb|center|220px]]

==Geografie==
De oppervlakte van Chaux bedraagt 9,2 km², de bevolkingsdichtheid is 103,8 inwoners per km².

{{Detailkaart Franse gemeente|id=90023}}

==Demografie==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[INSEE-tellingen]]).
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=90023}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

==Externe links==
* {{Link INSEE}}

{{Navigatie kanton Giromagny}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|47|43|0|N|6|50|0|E|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Territoire de Belfort]]

title: Situering

Regio: Bourgogne-Franche-Comté

Departement: Territoire de Belfort (90)

Arrondissement: Belfort

Kanton: Giromagny

Coördinaten: 47° 43′ NB, 6° 50′ OL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Territoire de Belfort

title: Foto's

Foto's: Gemeentehuis

Portaal: Frankrijk


text:
# Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi
Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi is een borstelworm uit de familie Onuphidae. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels (palpen, antennen en cirri).
Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi werd in 1930 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Monro.

title: Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi''
| titelweergave = ''Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Ringwormen|Annelida]] (Ringwormen)
| klasse = [[Borstelwormen|Polychaeta]] (Borstelwormen)
| orde = [[Eunicida]]
| familie = [[Onuphidae]]
| geslacht = ''[[Rhamphobrachium]]''
| auteur = Monro
| datum = 1930
| bron =
| haakjes =
| worms = 196680
}}
'''''Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi''''' is een [[Borstelwormen|borstelworm]] uit de familie [[Onuphidae]]. Het lichaam van de worm bestaat uit een kop, een cilindrisch, gesegmenteerd lichaam en een staartstukje. De kop bestaat uit een prostomium (gedeelte voor de mondopening) en een peristomium (gedeelte rond de mond) en draagt gepaarde aanhangsels ([[palp (borstelworm)|palpen]], [[antenne (borstelworm)|antennen]] en [[cirrus (borstelworm)|cirri]]).

''Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi'' werd in 1930 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Monro.

{{Appendix|2=
*WoRMS (2010). ''Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi'' Monro, 1930. In: Fauchald, K. (Ed) (2010). World Polychaeta database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=196680.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

{{DEFAULTSORT:Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi}}
[[Categorie:Onuphidae]]

title: Rhamphobrachium (Spinigerium) ehlersi

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Annelida (Ringwormen)

Klasse: Polychaeta (Borstelwormen)

Orde: Eunicida

Familie: Onuphidae

Geslacht: Rhamphobrachium

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Curling op de Olympische Winterspelen 1932
Curling is een van de sporten die beoefend werden tijdens de Olympische Winterspelen 1932 in Lake Placid.
Het ging hierbij om een demonstratiesport. Er werden geen medailles toegekend.
Aan dit toernooi namen 4 teams uit Canada en 4 teams uit de Verenigde Staten deel. Er werden 4 ronden gespeeld, waarbij ieder VS-team eenmaal tegen ieder Canadees team uitkwam. Duels tussen 2 teams van hetzelfde land werden niet gehouden.

## Heren

### Uitslagen

#### Ronde 1
| team     | saldo   | team             |
| -------- | ------- | ---------------- |
| New York | 20 - 8  | Northern Ontario |
| Quebec   | 14 - 12 | Connecticut      |
| Ontario  | 21 - 7  | Michigan         |
| Manitoba | 19 - 10 | Massachusetts    |

#### Ronde 2
| team        | saldo   | team             |
| ----------- | ------- | ---------------- |
| Quebec      | 13 - 11 | New York         |
| Connecticut | 18 - 13 | Northern Ontario |
| Ontario     | 22 - 4  | Massachusetts    |
| Manitoba    | 22 - 12 | Michigan         |

#### Ronde 3
| team             | saldo   | team          |
| ---------------- | ------- | ------------- |
| Northern Ontario | 21 - 7  | Massachusetts |
| Manitoba         | 15 - 14 | Connecticut   |
| Ontario          | 18 - 11 | New York      |
| Quebec           | 15 - 6  | Michigan      |

#### Ronde 4
| team             | saldo   | team     |
| ---------------- | ------- | -------- |
| Connecticut      | 14 - 13 | Ontario  |
| Massachusetts    | 17 - 15 | Quebec   |
| Northern Ontario | 19 - 11 | Michigan |
| Manitoba         | 15 - 9  | New York |

#### Eindstand
| rang | sporter(s)                                                      | team             | land | wed | w | v |
| ---- | --------------------------------------------------------------- | ---------------- | ---- | --- | - | - |
| 1    | Eric F. Willis Robert B. Pow James L. Bowman William H. Burns   | Manitoba         | CAN  | 4   | 4 | 0 |
| 2    | Russel Hall Archibald Lockhart Frank P. McDonald Harvey J. Sims | Ontario          | CAN  | 4   | 3 | 1 |
| 2    | Albert Maclaren John Leonard Howard T. Steward William Brown    | Quebec           | CAN  | 4   | 3 | 1 |
| 4    | H. E. Burt Robert Pryde S. S. Curran A. R. Hatfield             | Connecticut      | USA  | 4   | 2 | 2 |
| 4    | W. W. Thompson John Walker Peter Lyall E. F. George             | Northern Ontario | CAN  | 4   | 2 | 2 |
| 6    | F. R. Parks Charles Curtis George Willet A. S. Porter           | Massachusetts    | USA  | 4   | 1 | 3 |
| 6    | C. B. Williams F. D. Peale G. B. Ogden J. W. Calder             | New York         | USA  | 4   | 1 | 3 |
| 8    | W. H. Mormley E. R. Palmer Don Fraser George Lawton             | Michigan         | USA  | 4   | 0 | 4 |

Chamonix 1924 ·
Lake Placid 1932 ·
Garmisch-Partenkirchen 1936 (*) ·
Innsbruck 1964 (*) ·
Calgary 1988 ·
Albertville 1992 ·
Nagano 1998 ·
Salt Lake City 2002 ·
Turijn 2006 ·
Vancouver 2010 ·
Sotsji 2014 ·
Pyeongchang 2018 ·
Peking 2022
Lijst van olympische medaillewinnaars

(*) IJsstokschieten
Bobsleeën · Curling (demonstratie) · Hondenslee race (demonstratie) · Kunstrijden · Langlaufen · Noordse combinatie · Schaatsen · Schansspringen · IJshockey

wikitext:
[[Afbeelding:Curling pictogram.svg|100px|right]]'''[[Curling (sport)|Curling]]''' is een van de [[sport]]en die beoefend werden tijdens de '''[[Olympische Winterspelen 1932]]''' in [[Lake Placid (plaats in New York)|Lake Placid]].
Het ging hierbij om een demonstratiesport. Er werden geen medailles toegekend.

Aan dit toernooi namen 4 teams uit [[Canada (hoofdbetekenis)|Canada]] en 4 teams uit de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] deel. Er werden 4 ronden gespeeld, waarbij ieder VS-team eenmaal tegen ieder Canadees team uitkwam. Duels tussen 2 teams van hetzelfde land werden niet gehouden.

== Heren ==
=== Uitslagen ===
==== Ronde 1 ====
{| class="wikitable"
!width="165"|team
!width="30"|saldo
!width="165"|team
|-
| '''New York''' || 20 - 8 || Northern Ontario
|-
| '''Quebec''' || 14 - 12 || Connecticut
|-
| '''Ontario''' || 21 - 7 || Michigan
|-
| '''Manitoba''' || 19 - 10 || Massachusetts
|}

==== Ronde 2 ====
{| class="wikitable"
!width="165"|team
!width="30"|saldo
!width="165"|team
|-
| '''Quebec''' || 13 - 11 || New York
|-
| '''Connecticut''' || 18 - 13 || Northern Ontario
|-
| '''Ontario''' || 22 - 4 || Massachusetts
|-
| '''Manitoba''' || 22 - 12 || Michigan
|}

==== Ronde 3 ====
{| class="wikitable"
!width="165"|team
!width="30"|saldo
!width="165"|team
|-
| '''Northern Ontario''' || 21 - 7 || Massachusetts
|-
| '''Manitoba''' || 15 - 14 || Connecticut
|-
| '''Ontario''' || 18 - 11 || New York
|-
| '''Quebec''' || 15 - 6 || Michigan
|}

==== Ronde 4 ====
{| class="wikitable"
!width="165"|team
!width="30"|saldo
!width="165"|team
|-
| '''Connecticut''' || 14 - 13 || Ontario
|-
| '''Massachusetts''' || 17 - 15 || Quebec
|-
| '''Northern Ontario''' || 19 - 11 || Michigan
|-
| '''Manitoba''' || 15 - 9 || New York
|}

==== Eindstand ====
{| class="wikitable"
!width="30"|rang
!width=250|sporter(s)
!width="75"|team
!width="50"|land
!width="30"|wed
!width="30"|w
!width="30"|v
|-
| valign=top align="center"| 1 || [[Eric F. Willis]]
[[Robert B. Pow]]
[[James L. Bowman]]
[[William H. Burns]] || valign=top| [[Manitoba]] || valign=top align="center"| {{CAN-1921}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 0
|-
| valign=top align="center" rowspan=2| 2 || [[Russel Hall]]
[[Archibald Lockhart]]
[[Frank P. McDonald]]
[[Harvey J. Sims]] || valign=top | [[Ontario]] || valign=top align="center"| {{CAN-1921}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 3 || valign=top align="center"| 1
|-
| [[Albert Maclaren]]
[[Jack Leonard (hurler)|John Leonard]]
[[Howard T. Steward]]
[[William Brown (curlingspeler)|William Brown]] || valign=top | [[Quebec (provincie)|Quebec]] || valign=top align="center"| {{CAN-1921}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 3 || valign=top align="center"| 1
|-
| valign=top align="center" rowspan=2| 4 || [[H. E. Burt]]
[[Robert Pryde]]
[[S. S. Curran]]
[[A. R. Hatfield]] || valign=top | [[Connecticut]] || valign=top align="center"| {{USA-1912}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 2 || valign=top align="center"| 2
|-
| [[W. W. Thompson]]
[[John Walker (curling)|John Walker]]
[[Peter Lyall]]
[[E. F. George]] || valign=top | [[Ontario|Northern Ontario]] || valign=top align="center"| {{CAN-1921}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 2 || valign=top align="center"| 2
|-
| valign=top align="center" rowspan=2| 6 || [[F. R. Parks]]
[[Charles Curtis (curling)|Charles Curtis]]
[[George Willet]]
[[A. S. Porter]] || valign=top | [[Massachusetts]] || valign=top align="center"| {{USA-1912}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 1 || valign=top align="center"| 3
|-
| [[C. B. Williams]]
[[F. D. Peale]]
[[G. B. Ogden]]
[[J. W. Calder]] || valign=top | [[New York (staat)|New York]] || valign=top align="center"| {{USA-1912}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 1 || valign=top align="center"| 3
|-
| valign=top align="center"| 8 || [[W. H. Mormley]]
[[E. R. Palmer]]
[[Don Fraser]]
[[George Lawton]] || valign=top | [[Michigan]] || valign=top align="center"| {{USA-1912}} || valign=top align="center"| 4 || valign=top align="center"| 0 || valign=top align="center"| 4
|}

{{Appendix|2=
* {{en}} [https://www.la84foundation.org/6oic/OfficialReports/1932/1932w.pdf Officieel rapport Olympische Winterspelen 1932]
}}
{{Navigatie curling bij de Olympische Spelen}}
{{Navigatie Olympische Winterspelen 1932}}

[[Categorie:Olympische Winterspelen 1932|Curling]]
[[Categorie:Curling op de Olympische Spelen]]
[[Categorie:Curling in 1932|Olympische Winterspelen 1932]]
[[Categorie:Curling in de Verenigde Staten]]


text:
# Somatiidae
Somatiidae zijn een familie uit de orde van de tweevleugeligen (Diptera), onderorde vliegen (Brachycera). Wereldwijd omvat deze familie 1 geslacht met 7 soorten.

## Taxonomie
Het volgende geslacht is bij de familie ingedeeld:
- Somatia Schiner, 1868

title: Somatiidae

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam              = Somatiidae
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| orde              = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde         = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| superfamilie      = [[Tanypezoidea]]
| taxon             = [[Familie (biologie)|Familie]]
| w-naam            = Somatiidae
| auteur            = Hendel
| datum             = 1935
| commons           =
| species           = Somatiidae
}}

'''Somatiidae''' zijn een [[familie (biologie)|familie]] uit de orde van de [[tweevleugeligen]] (Diptera), onderorde [[vliegen (dieren)|vliegen]] (Brachycera). Wereldwijd omvat deze familie 1 [[geslacht (biologie)|geslacht]] met 7 [[soort]]en.

== Taxonomie ==
Het volgende geslacht is bij de familie ingedeeld:
* ''[[Somatia]]'' <small>Schiner, 1868</small>

{{Appendix}}

[[Categorie:Somatiidae| ]]

title: Somatiidae

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Superfamilie: Tanypezoidea

title: Familie

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Notagonum reversum
Notagonum reversum is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Darlington.

title: Notagonum reversum

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Notagonum reversum''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Platyninae]]
| geslacht = ''[[Notagonum]]''
| w-naam = ''Notagonum reversum''
| auteur = [[Philip Jackson Darlington|Darlington]]
| datum = 1952
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Notagonum reversum''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Notagonum+reversum Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1952 door Darlington.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Notagonum|reversum]]

title: Notagonum reversum

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Platyninae

Geslacht: Notagonum

title: Soort


text:
# Engelbert van Karinthië
Engelbert van Karinthië (ca. 1070 – Seeon, 1141) was hertog van Karinthië en markgraaf van Istrië-Krain.
Engelbert was een zoon van Engelbert I van Spanheim en Hedwig van Saksen. Hij was met zijn vader medestichter van de abdij van Sankt Paul im Lavanttal in 1091. In 1096 volgde hij zijn vader op als graaf van Sponheim en door zijn huwelijk verwierf hij grote bezittingen in het dal van de Rott. Samen met zijn broers was hij een bittere tegenstander van de aartsbisschoppen van Salzburg en de bisschoppen van Gurk over voogdijrechten en andere bezittingen en leenrechten. In 1100 stichtte Engelbert het kasteel van Kraiburg am Inn en verwierf twee kastelen van de tegenbisschop van Gurk. Engelbert werd in 1103 ook vermeld als graaf van het Lavantthal, Marquartstein, Friesach en Kraiburg, voogd van Sankt Paul en Baumburg. In 1106 werd hij markgraaf van Istrië-Krain, waar hij ook in conflict kwam met de patriarch van Aquileia.
Hij ondersteunde trouw keizer Hendrik V tegen Polen, Bohemen en Hongarije. Engelbert had een belangrijke rol bij de kroning van Hendrik in 1111 en hij was een van de getuigen van het concordaat van Worms. In 1124 volgde hij zijn broer Hendrik IV op als hertog Engelbert II van Karinthië en markgraaf van Verona, al zijn andere bezittingen en functies verdeelde hij onder zijn zonen. In 1135 deed Engelbert ook afstand van Karinthië en Verona, en werd monnik in Seeon.
Hij was gehuwd met Uta van Passau, dochter van graaf Ulrich, en had volgende kinderen:
- Engelbert III van Istrië
- Hendrik (-1169), 1145 bisschop van Troyes (1145 - 3 januari 1169)
- Ulrich I van Karinthië
- Mathilde, huwde in 1123 met graaf Theobald IV van Blois (ovl. 13 december 1160/1161).
- graaf Rapoto I van Ortenburg (ovl. 26 augustus 1186), gehuwd met Elisabeth van Sulzbach, o.a. ouders van Rapoto II, paltsgraaf van Beieren.
- Hartwig, kanunnik in Salzburg, bisschop van Regensburg (1155-1164)
- Ida (ovl. 25 mei 1178) getrouwd met Willem III van Nevers
- mogelijk Irmgard, tweede vrouw van Adolf II van Berg
- mogelijk Adelheid, abdis van Göß

Bekende voorouders van Uta zijn:
- Udalrich van Passau (ca. 1050 - Regensburg, 24 februari 1099) graaf van Passau en Finningen, en Adelheid van Lechsgemünd (ca. 1065 - 24 februari 1108). Adelheid was in haar eerste huwelijk getrouwd met Markwart van Markwartstein en hertrouwde in een derde huwelijk met Berengar II van Sulzbach.
  - Rapoto van Cham (ca. 1020 - 15 oktober 1080) en Mathilde. Rapoto was graaf van Cham en voogd van de abdij Sankt Emmeram. Gesneuveld aan de kant van de keizer in de slag bij Hohenmölsen.
    - Diepold van de Augstgau (ca. 990 - 18 mei 1060) die in 1060 een Hongaarse prins naar het keizerlijke hof escorteerde. Gehuwd met een dochter van Riwin I van Oberdillingen
      - Rapoto II van de Traungau (ca. 955 - na 1020)
        - Rapoto van de Traungau

  - Kuno van Lechsgemünd en Mathilde van Horburg (ca. 1040 - 1092-1094)

title: Engelbert van Karinthië

wikitext:
{{Infobox dynastie
| afbeelding =
| naam = Engelbert van Karinthië
| leven = -1141
| functie1 = [[Lijst van heersers van Karinthië|Hertog van Karinthië]]
| periode1 = [[1123]]-[[1135]]
| voorganger1 = [[Hendrik IV van Karinthië|Hendrik IV]]
| opvolger1 = [[Ulrich I van Karinthië|Ulrich I]]
| vader = [[Engelbert I van Spanheim]]
| moeder = Hedwig van Saksen
| functie2 = [[Lijst van heersers van Verona|Markgraaf van Verona]]
| periode2 = [[1123]]-[[1135]])
| voorganger2 = [[Hendrik IV van Karinthië|Hendrik IV]]
| opvolger2 = [[Ulrich I van Karinthië|Ulrich I]]
| functie=[[Markgraaf van Istrië]]
| periode=[[1107]]-[[1124]]
| voorganger=[[Ulrik II van Carniola|Ulrik II]]
| opvolger=[[Engelbert III van Istrië|Engelbert III]]
}}

'''Engelbert van Karinthië''' (ca. 1070 – [[Seeon-Seebruck|Seeon]], 1141) was hertog van [[Hertogdom Karinthië|Karinthië]] en markgraaf van [[Istrië (schiereiland)|Istrië]]-[[Hertogdom Krain|Krain]].

Engelbert was een zoon van [[Engelbert I van Spanheim]] en Hedwig van Saksen. Hij was met zijn vader medestichter van de abdij van [[Sankt Paul im Lavanttal]] in 1091. In 1096 volgde hij zijn vader op als graaf van [[Graafschap Sponheim|Sponheim]] en door zijn huwelijk verwierf hij grote bezittingen in het dal van de Rott. Samen met zijn broers was hij een bittere tegenstander van de aartsbisschoppen van [[Aartsbisdom Salzburg|Salzburg]] en de bisschoppen van [[Gurk (gemeente)|Gurk]] over voogdijrechten en andere bezittingen en [[Leenrecht (feodaal recht)|leenrecht]]en. In 1100 stichtte Engelbert het kasteel van [[Kraiburg am Inn]] en verwierf twee kastelen van de tegenbisschop van [[Gurk (gemeente)|Gurk]]. Engelbert werd in 1103 ook vermeld als graaf van het [[Lavantthal]], [[Marquartstein]], [[Friesach]] en [[Kraiburg]], voogd van Sankt Paul en [[Baumburg]]. In 1106 werd hij markgraaf van Istrië-Krain, waar hij ook in conflict kwam met de patriarch van [[Aquileia]].

Hij ondersteunde trouw [[keizer Hendrik V]] tegen [[Polen]], [[Bohemen]] en [[Hongarije]]. Engelbert had een belangrijke rol bij de kroning van Hendrik in 1111 en hij was een van de getuigen van het [[concordaat van Worms]]. In 1124 volgde hij zijn broer [[Hendrik IV van Karinthië|Hendrik IV]] op als hertog Engelbert II van [[Karinthië (gebied)|Karinthië]] en markgraaf van [[Markgraafschap Verona|Verona]], al zijn andere bezittingen en functies verdeelde hij onder zijn zonen. In 1135 deed Engelbert ook afstand van Karinthië en Verona, en werd monnik in Seeon.

Hij was gehuwd met [[Uta van Passau]], dochter van graaf Ulrich, en had volgende kinderen:
* [[Engelbert III van Istrië]]
* Hendrik (-1169), 1145 bisschop van [[Troyes]] (1145 - 3 januari 1169)
* [[Ulrich I van Karinthië]]
* Mathilde, huwde in 1123 met graaf [[Theobald IV van Blois]] (ovl. 13 december 1160/1161).
* graaf Rapoto I van Ortenburg (ovl. 26 augustus 1186), gehuwd met Elisabeth van Sulzbach, o.a. ouders van Rapoto II, paltsgraaf van Beieren.
* Hartwig, kanunnik in Salzburg, bisschop van Regensburg (1155-1164)
* Ida (ovl. 25 mei 1178) getrouwd met [[Willem III van Nevers]]
* mogelijk Irmgard, tweede vrouw van [[Adolf II van Berg]]
* mogelijk Adelheid, abdis van Göß

Bekende voorouders van Uta zijn:
* Udalrich van Passau (ca. 1050 - Regensburg, 24 februari 1099) graaf van Passau en Finningen, en Adelheid van Lechsgemünd (ca. 1065 - 24 februari 1108). Adelheid was in haar eerste huwelijk getrouwd met Markwart van Markwartstein en hertrouwde in een derde huwelijk met Berengar II van Sulzbach.
** Rapoto van Cham (ca. 1020 - 15 oktober 1080) en Mathilde. Rapoto was graaf van Cham en voogd van de [[abdij Sankt Emmeram]]. Gesneuveld aan de kant van de keizer in de [[slag bij Hohenmölsen]].
*** Diepold van de Augstgau (ca. 990 - 18 mei 1060) die in 1060 een Hongaarse prins naar het keizerlijke hof escorteerde. Gehuwd met een dochter van Riwin I van Oberdillingen
**** Rapoto II van de Traungau (ca. 955 - na 1020)
***** Rapoto van de Traungau
** [[Kuno van Lechsgemünd]] en Mathilde van Horburg (ca. 1040 - 1092-1094)

{{DEFAULTSORT:Engelbert van Karinthie}}
[[Categorie:Markgraaf van Verona]]
[[Categorie:Markgraaf van Istrië]]
[[Categorie:Hertog van Karinthië]]
[[Categorie:Huis Spanheim]]
[[Categorie:Persoon in de 12e eeuw]]

title: Markgraaf van Istrië

Voorganger: Ulrik II

Opvolger: Engelbert III

title: Hertog van Karinthië

Voorganger: Hendrik IV

Opvolger: Ulrich I

title: Markgraaf van Verona


text:
# Xynobius clypeatus
Xynobius clypeatus is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Jakimavicius in 1979.

title: Xynobius clypeatus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Xynobius clypeatus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Schildwespen|Braconidae]] (Schildwespen)
| geslacht = ''[[Xynobius]]''
| w-naam = ''Xynobius clypeatus''
| auteur = Jakimavicius
| datum = 1979
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Xynobius clypeatus''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Schildwespen|schildwespen (Braconidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Jakimavicius in 1979.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|15}}

[[Categorie:Xynobius|clypeatus]]

title: Xynobius clypeatus

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Braconidae (Schildwespen)

Geslacht: Xynobius

title: Soort