text:
# Idarnes
Idarnes is een geslacht van vliesvleugeligen uit de familie Torymidae. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Walker.

## Soorten
Het geslacht Idarnes omvat de volgende soorten:
- Idarnes ashlocki Gordh, 1975
- Idarnes barbigera Gordh, 1975
- Idarnes brevicollis (Mayr, 1885)
- Idarnes bucatoma Gordh, 1975
- Idarnes camini Gordh, 1975
- Idarnes carme Walker, 1843
- Idarnes coriaria (Mayr, 1885)
- Idarnes dispar (Kirby, 1890)
- Idarnes forticornis (Mayr, 1885)
- Idarnes galbina Gordh, 1975
- Idarnes gracile Wiebes, 1968
- Idarnes gracilicornis (Mayr, 1885)
- Idarnes hansoni Boucek, 1993
- Idarnes incerta (Ashmead, 1900)
- Idarnes jimenezi Gordh, 1975
- Idarnes micheneri Gordh, 1975
- Idarnes obtusifoliae Gordh, 1975
- Idarnes oscrocata Gordh, 1975
- Idarnes parallela (Mayr, 1885)
- Idarnes punctata (Mayr, 1885)
- Idarnes simus Gordh, 1975
- Idarnes testacea (Motschulsky, 1863)
- Idarnes testaceipes (Cameron, 1911)

title: Idarnes

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Idarnes''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Torymidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Idarnes''
| auteur = Walker
| datum = 1843
| species =
| commons =
}}
'''''Idarnes''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[vliesvleugeligen]] uit de familie [[Torymidae]]. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1843 door Walker.

== Soorten ==
Het geslacht ''Idarnes'' omvat de volgende soorten:
* ''[[Idarnes ashlocki]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes barbigera]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes brevicollis]]'' (Mayr, 1885)
* ''[[Idarnes bucatoma]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes camini]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes carme]]'' Walker, 1843
* ''[[Idarnes coriaria]]'' (Mayr, 1885)
* ''[[Idarnes dispar]]'' (Kirby, 1890)
* ''[[Idarnes forticornis]]'' (Mayr, 1885)
* ''[[Idarnes galbina]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes gracile]]'' Wiebes, 1968
* ''[[Idarnes gracilicornis]]'' (Mayr, 1885)
* ''[[Idarnes hansoni]]'' Boucek, 1993
* ''[[Idarnes incerta]]'' (Ashmead, 1900)
* ''[[Idarnes jimenezi]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes micheneri]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes obtusifoliae]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes oscrocata]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes parallela]]'' (Mayr, 1885)
* ''[[Idarnes punctata]]'' (Mayr, 1885)
* ''[[Idarnes simus]]'' Gordh, 1975
* ''[[Idarnes testacea]]'' (Motschulsky, 1863)
* ''[[Idarnes testaceipes]]'' (Cameron, 1911)

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Idarnes&Speciesqtype=equals&Species= {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}

[[Categorie:Idarnes| ]]

title: Idarnes

Familie: Torymidae

title: Geslacht


text:
# Muhabbetana nigrifasciata
Muhabbetana nigrifasciata is een vlinder uit de familie van de dwergmineermotten (Nepticulidae). De wetenschappelijke naam voor deze soort is voor het eerst voorgesteld als Stigmella nigrifasciata door Thomas de Grey Walsingham in een publicatie uit 1908.

## Verspreiding
De soort komt voor op de Canarische Eilanden.

## Waardplanten
De rups leeft op Periploca laevigata (Apocynaceae).

wikiname: nlwiki

title: Muhabbetana nigrifasciata

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Muhabbetana nigrifasciata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| superfamilie = [[Nepticuloidea]]
| familie = [[Dwergmineermotten|Nepticulidae]] (Dwergmineermotten)
| geslacht = ''[[Muhabbetana]]''
| w-naam = ''Muhabbetana nigrifasciata''
| auteur = Walsingham
| datum = 1908
| haakjes = ja
| origineel = ''Stigmella nigrifasciata''
| synoniem =
*''Dechtiria nigrifasciata'' (Walsingham, 1908)
*''Ectoedemia nigrifasciata'' (Walsingham, 1908)
}}
'''''Muhabbetana nigrifasciata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[dwergmineermotten]] (Nepticulidae). De wetenschappelijke naam voor deze soort is voor het eerst voorgesteld als ''Stigmella nigrifasciata'' door [[Thomas de Grey Walsingham]] in een publicatie uit 1908.

==Verspreiding==
De soort komt voor op de [[Canarische Eilanden]].

==Waardplanten==
De rups leeft op ''[[Periploca laevigata]]'' ([[Apocynaceae]]).

{{Appendix|2=
*{{de}}Lepiforum e.V. (2008-2024). [https://lepiforum.org/wiki/page/muhabbetana_nigrifasciata ''Muhabbetana nigrifasciata'' (Walsingham, 1908)]. Bestimmung von Schmetterlingen und ihren Präimaginalstadien. Geraadpleegd op 21-7-2024.
}}

[[Categorie:Dwergmineermotten]]
[[Categorie:Dier uit het Palearctisch gebied]]

title: Muhabbetana nigrifasciata

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Superfamilie: Nepticuloidea

Familie: Nepticulidae (Dwergmineermotten)

Geslacht: Muhabbetana

title: Synoniemen

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Iphiaulax ehrenbergi
Iphiaulax ehrenbergi is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de schildwespen (Braconidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Strand in 1912.

title: Iphiaulax ehrenbergi

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Iphiaulax ehrenbergi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Schildwespen|Braconidae]] (Schildwespen)
| geslacht = ''[[Iphiaulax]]''
| w-naam = ''Iphiaulax ehrenbergi''
| auteur = Strand
| datum = 1912
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Iphiaulax ehrenbergi''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Schildwespen|schildwespen (Braconidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Strand in 1912.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|10}}

[[Categorie:Iphiaulax|ehrenbergi]]

title: Iphiaulax ehrenbergi

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Braconidae (Schildwespen)

Geslacht: Iphiaulax

title: Soort


text:
# Gerard Corselius
Gerard Corselius (Luik, 7 juni 1568 - Brussel, 22 september 1636), ook bekend als Gérard (de) Courselle, was een kanunnik, hoogleraar en rector van de Universiteit Leuven.

## Levensloop
Gerard was een zoon van advocaat Pierre Coursel, die in 1546 primus was in Leuven, en van Marie Wamesius.
Na zijn middelbare studies en zijn seminariejaren in Luik, promoveerde hij in Leuven in 1594 tot doctor in de rechten.
Ondertussen gaf hij les in Grieks aan het Collegium Trilingue. In 1596 werd hij docent burgerlijk recht.
Hij werd tot negenmaal toe rector van de Universiteit Leuven.
Verder was hij:
- kanunnik van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Doornik,
- kanunnik van de Sint-Lambertuskathedraal in Luik,
- proost van de Sint-Salvatorkerk in Harelbeke (1630),
- raadsheer in de Grote Raad van Mechelen (1617),
- assessor in de Geheime Raad bij de aartshertogen.

Hij was bevriend met Justus Lipsius en sprak in 1606 de lijkrede uit bij zijn uitvaart.
Hij werd begraven in de Sint-Goedelekerk in Brussel onder een belangrijk cenotaaf.

## Publicaties
- Oratio in Justi Lipsii funere habita, Leuven, 1606.
- Index legum et capitulorum selectiorum (...).

In handschrift bewaard:
- Praelectiones in codium Justinianum consilia sive responsa de jure.
- Orationes variae.

title: Gerard Corselius

wikitext:
'''Gerard Corselius''' ([[Luik (stad)|Luik]], [[7 juni]] [[1568]] - [[Brussel (stad)|Brussel]], [[22 september]] [[1636]]), ook bekend als Gérard (de) Courselle, was een kanunnik, hoogleraar en rector van de [[Universiteit Leuven (1425-1797)|Universiteit Leuven]].

==Levensloop==
Gerard was een zoon van advocaat Pierre Coursel, die in 1546 primus was in Leuven, en van Marie Wamesius.

Na zijn middelbare studies en zijn seminariejaren in Luik, promoveerde hij in Leuven in 1594 tot doctor in de rechten.
Ondertussen gaf hij les in Grieks aan het [[Collegium Trilingue]]. In 1596 werd hij docent burgerlijk recht.

Hij werd tot negenmaal toe rector van de Universiteit Leuven.

Verder was hij:
* kanunnik van de [[Onze-Lieve-Vrouwekathedraal (Doornik)|Onze-Lieve-Vrouwekathedraal]] in [[Doornik]],
* kanunnik van de [[Sint-Lambertuskathedraal]] in Luik,
* proost van de Sint-Salvatorkerk in [[Harelbeke]] (1630),
* raadsheer in de [[Grote Raad van Mechelen]] (1617),
* assessor in de [[Geheime Raad]] bij de aartshertogen.

Hij was bevriend met [[Justus Lipsius]] en sprak in 1606 de lijkrede uit bij zijn uitvaart.

Hij werd begraven in de [[Kathedraal van Sint-Michiel en Sint-Goedele|Sint-Goedelekerk]] in Brussel onder een belangrijk [[cenotaaf]].

==Publicaties==
* Oratio in Justi Lipsii funere habita'', Leuven, 1606.
* ''Index legum et capitulorum selectiorum (...).

In handschrift bewaard:
* Praelectiones in codium Justinianum consilia sive responsa de jure''.
* ''Orationes variae''.

==Literatuur==
* ''Gérard de Courselle'', in: Biographie universelle ancienne et moderne, Brussel, 1843-1847
* Jos MONBALLYU, ''Het grafmonument van Gerard Corselius'', in: 550 jaar universiteit te Leuven, Leuven, 1975.

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Corselius, Gerard}}
[[Categorie:Rector van de Universiteit Leuven (1425-1797)]]
[[Categorie:Persoon in het prinsbisdom Luik]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands rechtsgeleerde (voor 1830)]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands kanunnik (voor 1830)]]
[[Categorie:Proost (geestelijke)]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw]]
[[Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit Leuven (1425-1797)]]


text:
# Nick & Simon (album)
Nick & Simon is het debuut van Nick & Simon uit 2006. Het bevat onder meer de hitsingles Steeds weer en Vaarwel verleden/De soldaat.

## Tracklist
1. "Spaanse duif" (3:10)
2. "Steeds weer" (3:08)
3. "De soldaat" (2:45)
4. "Vaarwel verleden" (3:03)
5. "Warme winter" (3:10)
6. "Wegen van dit leven" (2:57)
7. "Diamanten ringen" (2:59)
8. "Als een zomer voorbij" (3:04)
9. "Verloren" (3:43)
10. "Herwinnen" (3:46)
11. "Onvoorstelbaar" (2:48)
12. "Nooit samen zijn" (3:51)
13. "Steeds weer (ingetogen)" (3:09)

## Trivia
- Het nummer Spaanse duif werd gebruikt voor het tv-programma Het mooiste meisje van de klas.

title: Nick & Simon (album)

wikitext:
{{Infobox muziekalbum
| titel = Nick & Simon
| soort = Regulier album
| artiest = [[Nick & Simon]]
| opname = studio
| datum = [[13 mei]]
| jaar = [[2006]]
| genre = [[Popmuziek|pop]], [[palingsound]], [[Nederlandstalige muziek|Nederlandstalig]]
| duur = 41.33 min.
| label = [[Volendam Music]]
| producer =
| vorige album = -
-
| volgende album = [[2007]]
[[Vandaag (Nick & Simon)|Vandaag]]
}}
'''Nick & Simon''' is het debuut van [[Nick & Simon]] uit 2006. Het bevat onder meer de hitsingles ''Steeds weer'' en ''Vaarwel verleden/[[De soldaat (Nick & Simon)|De soldaat]]''.

==Tracklist==
#"Spaanse duif" (3:10)
#"Steeds weer" (3:08)
#"[[De soldaat (Nick & Simon)|De soldaat]]" (2:45)
#"Vaarwel verleden" (3:03)
#"Warme winter" (3:10)
#"Wegen van dit leven" (2:57)
#"Diamanten ringen" (2:59)
#"Als een zomer voorbij" (3:04)
#"Verloren" (3:43)
#"Herwinnen" (3:46)
#"Onvoorstelbaar" (2:48)
#"Nooit samen zijn" (3:51)
#"Steeds weer (ingetogen)" (3:09)

==Trivia==
* Het nummer ''Spaanse duif'' werd gebruikt voor het tv-programma [[Het mooiste meisje van de klas (AVROTROS)|Het mooiste meisje van de klas]].

[[Categorie:Muziekalbum van Nick & Simon]]
[[Categorie:Muziekalbum uit 2006]]

title: Nick & Simon

Opgenomen: studio

Genre: pop, palingsound, Nederlandstalig

Label(s): Volendam Music

title: Chronologie

2006 · Nick & Simon · 2007 · Vandaag

Chronologie: (en) Discogs-pagina · (en) MusicBrainz-pagina ·

Portaal: Muziek


text:
# Cyrtophora limbata
Cyrtophora limbata is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Cyrtophora. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1898 door Tord Tamerlan Teodor Thorell.

title: Cyrtophora limbata

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Cyrtophora limbata''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Wielwebspinnen|Araneidae]] (Wielwebspinnen)
| geslacht          = ''[[Cyrtophora]]''
| auteur            = [[Tord Tamerlan Teodor Thorell]]
| datum             = 1898
| haakjes           = ja
}}
'''''Cyrtophora limbata''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Wielwebspinnen|wielwebspinnen (Araneidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Cyrtophora]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1898 door [[Tord Tamerlan Teodor Thorell]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}

[[Categorie:Cyrtophora|limbata]]

title: Cyrtophora limbata

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Araneidae (Wielwebspinnen)

Geslacht: Cyrtophora

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Compsocryptus tricinctus
Compsocryptus tricinctus is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Townes in 1962.

title: Compsocryptus tricinctus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Compsocryptus tricinctus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Compsocryptus]]''
| w-naam = ''Compsocryptus tricinctus''
| auteur = Townes
| datum = 1962
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Compsocryptus tricinctus''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Townes in 1962.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|24}}

[[Categorie:Compsocryptus|tricinctus]]

title: Compsocryptus tricinctus

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Compsocryptus

title: Soort


text:
# Forth Road Bridge
De Forth Road Bridge is een hangbrug voor openbaar wegverkeer en fietsers, die de oevers van de Firth of Forth in Schotland verbindt. De brug ligt tussen de plaatsen North Queensferry en Queensferry. De brug werd in 1964 voor het verkeer geopend en nam de plaats in van een veerdienst. Er werd tot 2008 tol geheven om de investering in de brug terug te verdienen. Iets ten oosten van de brug ligt de Forth Bridge, deze brug is voor het treinverkeer. Ten westen ligt de 2,7 kilometer lange Queensferry Crossing, die bij haar opening de functie van de Forth Road Bridge als onderdeel van de snelweg M90 overnam.

## De bouw
Met het gereedkomen van de Forth Bridge in 1890 werd aangetoond dat een grote brug op deze plaats technisch mogelijk was. Het wegverkeer was nog niet zo intensief toen de brug werd gebouwd, veerdiensten konden het aanbod van vracht- en personenwagens nog goed verwerken.
In 1936 was verder naar het westen, op een smaller stuk van de Firth of Forth, de Kincardine Bridge, gereed gekomen. Dit was een verbetering maar betekende voor het wegverkeer een langere route. In 1946 werd door de Britse regering de Forth Road Bridge Joint Board (FRBJB) opgezet om de mogelijkheden van een brug te onderzoeken. In september 1958 werd met de bouw begonnen.
Het werd de langste hangbrug in Europa met een totale lengte van 2,5 kilometer en de afstand tussen de twee hoofdpilaren is 1006 meter. Het dek is 36 meter breed en voor het verkeer zijn 2 maal 2 rijstroken beschikbaar en aan beide zijden ligt een pad voor voetgangers en fietsers. Vanwege de hoogte, om het scheepvaartverkeer niet te hinderen, zijn lange wegen van en naar de brug noodzakelijk. Tijdens de bouw zijn zeven bouwvakkers om het leven gekomen. Op 4 september 1964 werd de brug officieel geopend door koningin Elizabeth en haar man Philip.

## Gebruik
Door het intensieve gebruik van de brug en de zwaardere vrachtwagens waren gebreken aan de brug aan het licht gekomen. Het onderhoud aan de brug was geïntensiveerd en er waren restricties met betrekking tot het aantal zware voertuigen die van de brug gebruik mochten maken.
In maart 2001 kreeg de brug een Category A status, een bouwwerk van nationaal of internationaal belang. Sedert de opening van de Queensferry Crossing op 4 september 2017 is het gebruik van de Forth Road Bridge voorbehouden aan bussen, fietsers en voetgangers.

title: Forth Road Bridge

wikitext:
{{Infobox brug
| naam            = Forth Road Bridge
| afbeelding      = Forth Road Bridge01 2002-04-07.jpg
| onderschrift    =
| plaats          = [[Edinburgh]] en [[Fife]], [[Schotland]]
| overspant       = [[Firth of Forth]]
| lengte          = 2512
| breedte         = 36
| hoogte          =
| doorvaarthoogte = 44,3
| hoogstepunt     = 156
| overspanning    =
| gewicht         =
| beheerder       = Transport Scotland
| bouwperiode     = 1958 - 1964
| opening         = 4 september 1964
| kosten          = [[Pond sterling|£]] 11,5 miljoen
en £ 19,5 miljoen inclusief de toegangswegen
| afbraakreden    =
| afbraakjaar     =
| gebruik         =
| weg             =
| spoorlijn       =
| intensiteit     = 24 miljoen voertuigen per jaar
| type            = [[hangbrug]]
| architect       = Mott, Hay and Anderson en
Freeman Fox and Partners
| materiaal       = [[Staal (legering)|staal]]
| bijzonderheden  = tot 11 februari 2008 werd er tol geheven; sinds 4 september 2017 wordt de brug alleen door bussen, fietsers en voetgangers gebruikt
}}
[[Bestand:The Forth Road Bridge - geograph.org.uk - 411708.jpg|thumb|De brug in aanbouw in juli 1962]]
[[Bestand:Forth Replacement Crossing map.png|thumb|Kaart van de Firth of Forth met de Forth Road Bridge brug in groen tussen de [[Queensferry Crossing]] en de [[Forth Bridge]]]]
[[bestand:Forth Road and Rail Bridges - geograph.org.uk - 378789.jpg|thumb|Links de Forth Road Bridge en rechts de Forth Bridge]]

De '''Forth Road Bridge''' is een [[hangbrug]] voor openbaar wegverkeer en fietsers, die de oevers van de [[Firth of Forth]] in [[Schotland]] verbindt. De brug ligt tussen de plaatsen [[North Queensferry]] en [[Queensferry (Schotland)|Queensferry]]. De brug werd in 1964 voor het verkeer geopend en nam de plaats in van een [[veerdienst]]. Er werd tot 2008 [[Tol (recht)|tol]] geheven om de [[investering]] in de [[Brug (bouwwerk)|brug]] terug te verdienen. Iets ten oosten van de brug ligt de [[Forth Bridge]], deze brug is voor het treinverkeer. Ten westen ligt de 2,7 kilometer lange [[Queensferry Crossing]], die bij haar opening de functie van de Forth Road Bridge als onderdeel van de snelweg [[M90 (Groot-Brittannië)|M90]] overnam.

== De bouw ==
Met het gereedkomen van de Forth Bridge in 1890 werd aangetoond dat een grote brug op deze plaats technisch mogelijk was. Het wegverkeer was nog niet zo intensief toen de brug werd gebouwd, veerdiensten konden het aanbod van vracht- en personenwagens nog goed verwerken.

In 1936 was verder naar het westen, op een smaller stuk van de Firth of Forth, de [[Kincardine Bridge]], gereed gekomen. Dit was een verbetering maar betekende voor het wegverkeer een langere route. In 1946 werd door de Britse regering de ''Forth Road Bridge Joint Board'' (FRBJB) opgezet om de mogelijkheden van een brug te onderzoeken. In september 1958 werd met de bouw begonnen.

Het werd de langste hangbrug in Europa met een totale lengte van 2,5 kilometer en de afstand tussen de twee hoofdpilaren is 1006 meter. Het dek is 36 meter breed en voor het verkeer zijn 2 maal 2 [[rijstrook|rijstroken]] beschikbaar en aan beide zijden ligt een pad voor voetgangers en fietsers. Vanwege de hoogte, om het scheepvaartverkeer niet te hinderen, zijn lange wegen van en naar de brug noodzakelijk. Tijdens de bouw zijn zeven bouwvakkers om het leven gekomen. Op 4 september 1964 werd de brug officieel geopend door koningin [[Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk|Elizabeth]] en haar man [[Philip van Edinburgh|Philip]].

== Gebruik ==
Door het intensieve gebruik van de brug en de zwaardere vrachtwagens waren gebreken aan de brug aan het licht gekomen. Het onderhoud aan de brug was geïntensiveerd en er waren restricties met betrekking tot het aantal zware voertuigen die van de brug gebruik mochten maken.

In maart 2001 kreeg de brug een [[Statutory List of Buildings of Special Architectural or Historic Interest|Category A status]], een bouwwerk van nationaal of internationaal belang.<ref>{{en}} Historic Environment Scotland [http://portal.historicenvironment.scot/designation/LB49165 Forth Road Bridge, LB49165], geraadpleegd op 24 juli 2017. [https://web.archive.org/web/20171205194627/http://portal.historicenvironment.scot/designation/LB49165 Gearchiveerd] op 5 december 2017.</ref> Sedert de opening van de Queensferry Crossing op 4 september 2017 is het gebruik van de Forth Road Bridge voorbehouden aan bussen, fietsers en voetgangers.

== Externe link ==
*{{en}} Forth Bridges [https://web.archive.org/web/20170630203042/http://forth-bridges.co.uk/forth-road-bridge/history-construction.html Forth Road Bridge]

{{Appendix|2=
*{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Forth Road Bridge|datum=20170724}}
{{References}}
}}
{{Commonscat|Forth Road Bridge}}
{{Coor title dms|56|00|03|N|3|24|15.0|W|type:landmark_region:GB_scale:25000}}

[[Categorie:Brug in Schotland]]
[[Categorie:Fife]]
[[Categorie:West Lothian]]
[[Categorie:Hangbrug]]

title: Algemene gegevens

Locatie: Edinburgh en Fife, Schotland

Overspant: Firth of Forth

Beheerder: Transport Scotland

title: Bouw

Opening: 4 september 1964

Bouwkosten: £ 11,5 miljoen · en £ 19,5 miljoen inclusief de toegangswegen

title: Gebruik

Verkeersintensiteit: 24 miljoen voertuigen per jaar

title: Architectuur

Type: hangbrug

Architect: Mott, Hay and Anderson en · Freeman Fox and Partners

Materiaal: staal

Portaal: Verkeer & Vervoer


text:
# Bianca Knight
Bianca Knight (Ridgeland, 2 januari 1989) is een Amerikaanse atlete, die zich heeft toegelegd op de sprintnummers. Ze werd als zestienjarige al wereldkampioene op de 100 m bij de B-junioren en veroverde die titel bij de senioren op de 4 x 100 m estafette. In 2012 maakte zij deel uit van het Amerikaanse viertal dat tijdens de Olympische Spelen van Londen op de 4 x 100 m estafette kampioene werd in een wereldrecordtijd.

## Biografie

### Wereldkampioene bij de B-jeugd
Knights eerste internationale prestatie van formaat was haar overwinning op de 100 m tijdens de wereldkampioenschappen voor B-junioren in Marrakesh in 2005. Ze werd er ook nog eens tweede op de 200 m. Twee jaar later werd zij op laatstgenoemd sprintnummer in de Verenigde Staten kampioene bij de junioren, terwijl zij in 2007 op de 200 m tevens de Pan-Amerikaanse titel bij de junioren veroverde.
Als studente aan de Universiteit van Texas won Bianca Knight in 2008 de NCAA-titel op de 200 m. Ook boekte zij overwinningen in de Reebok Grand Prix in New York en bij de Bislett Games in Oslo, maar bij de Amerikaanse trials werd zij vijfde en wist zij zich niet te kwalificeren voor de Olympische Spelen in Peking.

### Successen in Europa
In 2009 gaf Knight acte de présence op diverse grote atletiekevenementen. Haar beste prestatie was haar overwinning tijdens de Aviva Birmingham Grand Prix in Gateshead, maar op de Amerikaanse kampioenschappen werd ze opnieuw vijfde en zat uitzending naar het belangrijkste toernooi van het jaar, de wereldkampioenschappen in Berlijn, er opnieuw niet in.
Dit beeld veranderde niet in 2010: weer werd ze vijfde op de Amerikaanse kampioenschappen, maar liet zij zich op internationale toernooien op de 200 m vaak vooraan zien. In Gateshead herhaalde zij haar zege van een jaar eerder.

### Succes op de 4 x 100 m
Haar doorbraak kwam in 2011. Ze werd ditmaal vierde op de 200 m tijdens de Amerikaanse kampioenschappen en zegevierde op dit nummer onder meer op enkele grote toernooien die deel uitmaakten van de IAAF Diamond League. Het leverde haar uiteindelijk uitzending op naar de WK in Daegu, waar zij haar kans greep en op de 4 x 100 m estafette als startloopster, samen met Allyson Felix, Marshevet Myers en Carmelita Jeter, in 41,56 s naar de overwinning snelde voor de Jamaicaanse ploeg, die tweede werd in 41,70 en het in 42,51 als derde finishende Oekraïense viertal. Op de Olympische Zomerspelen 2012 in Londen won ze op de 4 x 100 m estafette een gouden medaille. Met een wereldrecordtijd van 40,82 eindigde ze in de finale voor de estafetteploegen uit Jamaica (zilver; 41,41) en Oekraïne (brons; 42,04). Ze was de startloopster in de formatie die verder bestond uit Tianna Madison, Allyson Felix en Carmelita Jeter.

### Wereldkampioene 4 x 200 m
In 2014 vond in Nassau op de Bahama's de eerste editie plaats van de wereldkampioenschappen estafettes, een jaarlijks terugkerend kampioenschap waarin een vijftal estafetteonderdelen op het programma staan. Bianca Knight maakte deel uit van de Amerikaanse ploeg op de 4 x 200 m estafette. Deze ploeg, naast haar bestaande uit Shalonda Solomon, Tawanna Meadows en Kimberlyn Duncan, snelde in 1.29,45 naar de overwinning.

## Titels
- Olympisch kampioene 4 x 100 m - 2012
- Wereldkampioene 4 x 100 m - 2011
- Wereldkampioene 4 x 200 m - 2014
- NCAA-kampioene 200 m - 2008
- Pan-Amerikaans juniorenkampioene 200 m – 2007
- Wereldkampioene B-junioren 100 m – 2005

## Persoonlijke records
Outdoor
| Onderdeel | Tijd  | Datum         | Plaats |
| --------- | ----- | ------------- | ------ |
| 100 m     | 11,07 | 27 juni 2008  | Eugene |
| 200 m     | 22,35 | 26 juni 2011  | Eugene |
| 400 m     | 52,55 | 23 april 2011 | Oxford |

Indoor
| Onderdeel | Prestatie | Datum            | Plaats       |
| --------- | --------- | ---------------- | ------------ |
| 50 m      | 6,28      | 28 januari 2012  | New York     |
| 60 m      | 7,16      | 14 maart 2008    | Fayetteville |
| 200 m     | 22,40     | 14 maart 2008    | Fayetteville |
| 300 m     | 36,41     | 12 februari 2011 | Fayetteville |
| 400 m     | 56,38     | 28 januari 2005  | Baton Rouge  |

## Palmares

### 100 m
- 2005:  WK voor B-junioren – 11,38 s
- 2008:  Bislett Games – 11,25 s
- 2010:  Shanghai Golden Grand Prix – 11,51 s

### 200 m
- 2005:  WK voor B-junioren – 23,33 s
- 2007:  Pan-Amerikaanse juniorenkamp. – 23,17 s
- 2008:  Bislett Games – 22,56 s
- 2010: 8e Qatar Athletic Super Grand Prix – 23,50 s
- 2010:  Adidas Grand Prix – 22,59 s
- 2010: 6e Meeting Areva – 22,83 s
- 2010: DQ Londen Grand Prix
- 2010:  Dagens Nyheter Galan – 22,59 s
- 2010:  British Grand Prix – 22,71 s
- 2010:  Memorial Van Damme – 23,01 s
- 2011:  Golden Gala – 22,64 s
- 2011:  Adidas Grand Prix – 22,96 s
- 2011:  British Grand Prix – 22,59 s
- 2011: 4e Herculis – 22,71 s
- 2011: 6e Weltklasse Zürich – 23,05 s
- 2012:  Adidas Grand Prix – 22,46 s
- 2012:  Meeting Areva – 22,64 s
- 2012:  Aviva London Grand Prix – 23,00 s
- 2012:  DN Galan – 22,86 s
- 2014:  Adidas Grand Prix – 23,17 s

### 4 x 100 m
- 2011:  WK – 41,56 s
- 2012:  OS – 40,82 s (WR)

### 4 x 200 m
- 2014:  WK estafettes - 1.29,45

1928: Rosenfeld, Smith, Bell, Cook ·
1932: Carew, Furtsch, Rogers, Von Bremen ·
1936: Bland, Rogers, Robinson, Stephens ·
1948: Stad-de Jong, Witziers-Timmer, van der Kade-Koudijs, Blankers-Koen ·
1952: Faggs, Jones, Moreau, Hardy ·
1956: Strickland, Croker, Mellor, Cuthbert ·
1960: Hudson, Williams, Jones, Rudolph ·
1964: Ciepły, Kirszenstein, Górecka, Kłobukowska ·
1968: Ferrell, Bailes, Netter, Tyus ·
1972: Krause, Mickler-Becker, Richter, Rosendahl ·
1976: Oelsner, Stecher, Bodendorf, Eckert ·
1980: Müller, Wöckel, Auerswald, Göhr ·
1984: Brown, Bolden, Cheeseborough, Ashford ·
1988: Brown, Echols, Griffith-Joyner, Ashford ·
1992: Ashford, Jones, Guidry, Torrence ·
1996: Devers, Miller, Gaines, Torrence ·
2000: Fynes, Sturrup, Davis, Ferguson ·
2004: Lawrence, Simpson, Bailey, Campbell ·
2008: Borlée, Mariën, Ouédraogo, Gevaert ·
2012: Madison, Felix, Knight, Jeter ·
2016: Madison, Felix, Gardner, Bowie ·
2020: Williams, Thompson-Herah, Fraser-Pryce, Jackson ·
2024: Jefferson, Terry, Thomas, Richardson
1983 Gladisch, Koch, Auerswald, Göhr ·
1987 Brown, Williams, Griffith-Joyner, Marshall ·
1991 Duhaney, Cuthbert, McDonald, Ottey ·
1993 Bogoslovskaja, Maltsjoegina, Voronova, Privalova ·
1995 Mondie-Milner, Guidry-White, Gaines, Torrence ·
1997 Gaines, Jones, Miller, Devers ·
1999 Fynes, Sturrup, Davis-Thompson, Ferguson ·
2001 Paschke, G. Rockmeier, B. Rockmeier, Wagner ·
2003 Girard, Hurtis-Houairi, Félix, Arron ·
2005 Daigle, Lee, Barber, Williams ·
2007 Williams, Felix, Barber, Edwards ·
2009 Facey, Fraser, Bailey, Stewart ·
2011 Knight, Felix, Myers, Jeter ·
2013 Russell, Stewart, Calvert, Fraser-Pryce ·
2015 Campbell-Brown, Morrison, Thompson, Fraser-Pryce ·
2017 Brown, Felix, Akinosun, Bowie ·
2019 Whyte, Fraser-Pryce, Smith, Jackson ·
2022 Jefferson, Steiner, Prandini, Terry ·
2023 Davis, Terry, Thomas, Richardson

title: Bianca Knight

wikitext:
{{Infobox atletiek
| afbeelding = Allyson_Felix_Memorial_Van_Damme_2010.jpg
| onderschrift = Bianca Knight (rechts) tijdens de [[Memorial Van Damme 2010]], Brussel
| naam = Bianca Knight
| bijnaam =
| geboortedatum = 22 januari 1989
| geboorteplaats = [[Ridgeland (Mississippi)|Ridgeland]]
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| nationaliteit = {{US}}
| lengte =
| gewicht =
| discipline = sprint
| trainer =
| 1etitel = Wereldkampioene B-junioren 100 m 2005
| OS = 2012
| extra = Wereldrecordhoudster 4 x 100 m
}}
'''Bianca Knight''' ([[Ridgeland (Mississippi)|Ridgeland]], [[2 januari]] [[1989]]) is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[Atleet|atlete]], die zich heeft toegelegd op de [[Sprint (atletiek)|sprint]]nummers. Ze werd als zestienjarige al wereldkampioene op de [[100 meter (atletiek)|100 m]] bij de B-junioren en veroverde die titel bij de senioren op de [[4 x 100 meter estafette|4 x 100 m estafette]]. In 2012 maakte zij deel uit van het Amerikaanse viertal dat tijdens de [[Olympische Zomerspelen 2012|Olympische Spelen van Londen]] op de 4 x 100 m estafette kampioene werd in een [[Lijst van wereldrecords atletiek|wereldrecord]]tijd.

== Biografie ==
=== Wereldkampioene bij de B-jeugd ===
Knights eerste internationale prestatie van formaat was haar overwinning op de 100 m tijdens de wereldkampioenschappen voor B-junioren in [[Marrakesh]] in 2005. Ze werd er ook nog eens tweede op de [[200 meter (atletiek)|200 m]]. Twee jaar later werd zij op laatstgenoemd sprintnummer in de Verenigde Staten kampioene bij de junioren, terwijl zij in 2007 op de 200 m tevens de Pan-Amerikaanse titel bij de junioren veroverde.

Als studente aan de [[Universiteit van Texas in Austin|Universiteit van Texas]] won Bianca Knight in 2008 de [[National Collegiate Athletic Association (Verenigde Staten)|NCAA]]-titel op de 200 m. Ook boekte zij overwinningen in de [[Adidas Grand Prix|Reebok Grand Prix]] in [[New York (stad)|New York]] en bij de [[Bislett Games]] in [[Oslo]], maar bij de Amerikaanse trials werd zij vijfde en wist zij zich niet te kwalificeren voor de [[Olympische Zomerspelen 2008|Olympische Spelen in Peking]].

=== Successen in Europa ===
In 2009 gaf Knight acte de présence op diverse grote atletiekevenementen. Haar beste prestatie was haar overwinning tijdens de [[Aviva Birmingham Grand Prix]] in [[Gateshead]], maar op de Amerikaanse kampioenschappen werd ze opnieuw vijfde en zat uitzending naar het belangrijkste toernooi van het jaar, de [[Wereldkampioenschappen atletiek 2009|wereldkampioenschappen in Berlijn]], er opnieuw niet in.<br />Dit beeld veranderde niet in 2010: weer werd ze vijfde op de Amerikaanse kampioenschappen, maar liet zij zich op internationale toernooien op de 200 m vaak vooraan zien. In Gateshead herhaalde zij haar zege van een jaar eerder.

=== Succes op de 4 x 100 m ===
Haar doorbraak kwam in 2011. Ze werd ditmaal vierde op de 200 m tijdens de Amerikaanse kampioenschappen en zegevierde op dit nummer onder meer op enkele grote toernooien die deel uitmaakten van de [[IAAF Diamond League]]. Het leverde haar uiteindelijk uitzending op naar de [[Wereldkampioenschappen atletiek 2011|WK in Daegu]], waar zij haar kans greep en op de 4 x 100 m estafette als startloopster, samen met [[Allyson Felix]], [[Marshevet Myers]] en [[Carmelita Jeter]], in 41,56 s naar de overwinning snelde voor de [[Jamaica]]anse ploeg, die tweede werd in 41,70 en het in 42,51 als derde finishende [[Oekraïne|Oekraïense]] viertal. Op de [[Olympische Zomerspelen 2012]] in [[Londen]] won ze op de 4 x 100 m estafette een gouden medaille. Met een wereldrecordtijd van 40,82 eindigde ze in de finale voor de estafetteploegen uit [[Jamaica]] (zilver; 41,41) en Oekraïne (brons; 42,04). Ze was de startloopster in de formatie die verder bestond uit [[Tianna Madison]], [[Allyson Felix]] en Carmelita Jeter.

=== Wereldkampioene 4 x 200 m ===
In 2014 vond in [[Nassau (Bahama's)|Nassau]] op de [[Bahama's]] de eerste editie plaats van de [[IAAF World Relays|wereldkampioenschappen estafettes]], een jaarlijks terugkerend kampioenschap waarin een vijftal estafetteonderdelen op het programma staan. Bianca Knight maakte deel uit van de Amerikaanse ploeg op de [[4 x 200 meter estafette|4 x 200 m estafette]]. Deze ploeg, naast haar bestaande uit [[Shalonda Solomon]], [[Tawanna Meadows]] en [[Kimberlyn Duncan]], snelde in 1.29,45 naar de overwinning.

== Titels ==
*Olympisch kampioene 4 x 100 m - 2012
*Wereldkampioene 4 x 100 m - 2011
*Wereldkampioene 4 x 200 m - 2014
*NCAA-kampioene 200 m - 2008
*Pan-Amerikaans juniorenkampioene 200 m – 2007
*Wereldkampioene B-junioren 100 m – 2005

== Persoonlijke records ==
;Outdoor
{| class="wikitable"
!Onderdeel
!Tijd
!Datum
!Plaats
|-
|100 m
|11,07
|27 juni 2008
|[[Eugene (Oregon)|Eugene]]
|-
|200 m
|22,35
|26 juni 2011
|[[Eugene (Oregon)|Eugene]]
|-
|400 m
|52,55
|23 april 2011
|[[Oxford (Mississippi)|Oxford]]
|}

;Indoor
{| class="wikitable"
!Onderdeel
!Prestatie
!Datum
!Plaats
|-
|50 m
|6,28
|28 januari 2012
|[[New York (stad)|New York]]
|-
|60 m
|7,16
|14 maart 2008
|[[Fayetteville (Arkansas)|Fayetteville]]
|-
|200 m
|22,40
|14 maart 2008
|[[Fayetteville (Arkansas)|Fayetteville]]
|-
|300 m
|36,41
|12 februari 2011
|[[Fayetteville (Arkansas)|Fayetteville]]
|-
|400 m
|56,38
|28 januari 2005
|[[Baton Rouge]]
|}

== Palmares ==
=== 100 m ===
*2005: {{goud}} WK voor B-junioren – 11,38 s
*2008: {{zilver}} [[Bislett Games]] – 11,25 s
*2010: {{brons}} [[Shanghai Golden Grand Prix]] – 11,51 s

=== 200 m ===
*2005: {{zilver}} WK voor B-junioren – 23,33 s
*2007: {{goud}} Pan-Amerikaanse juniorenkamp. – 23,17 s
*2008: {{goud}} Bislett Games – 22,56 s
*2010: 8e [[Qatar Athletic Super Grand Prix]] – 23,50 s
*2010: {{brons}} [[Adidas Grand Prix]] – 22,59 s
*2010: 6e [[Meeting Areva]] – 22,83 s
*2010: DQ [[Londen Grand Prix]]
*2010: {{brons}} [[Dagens Nyheter Galan]] – 22,59 s
*2010: {{goud}} [[Aviva Birmingham Grand Prix|British Grand Prix]] – 22,71 s
*2010: {{brons}} [[Memorial Van Damme 2010|Memorial Van Damme]] – 23,01 s
*2011: {{goud}} [[Golden Gala]] – 22,64 s
*2011: {{zilver}} Adidas Grand Prix – 22,96 s
*2011: {{goud}} British Grand Prix – 22,59 s
*2011: 4e [[Herculis]] – 22,71 s
*2011: 6e [[Weltklasse Zürich]] – 23,05 s
*2012: {{zilver}} Adidas Grand Prix – 22,46 s
*2012: {{zilver}} [[Meeting Areva]] – 22,64 s
*2012: {{brons}} Aviva London Grand Prix – 23,00 s
*2012: {{zilver}} DN Galan – 22,86 s
*2014: {{brons}} Adidas Grand Prix – 23,17 s

=== 4 x 100 m ===
*2011: {{goud}} WK – 41,56 s
*2012: {{goud}} [[Atletiek op de Olympische Zomerspelen 2012 – 4x100 meter vrouwen|OS]] – 40,82 s (WR)

=== 4 x 200 m ===
*2014: {{goud}} WK estafettes - 1.29,45

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Bianca_Knight}}
* Werkgroep Statistiek KNAU (2006) ''Statistisch jaarboek 2005'' KNAU
----
'''Externe links'''
* {{Link IAAF naam|id=197124}}
* {{Link SRO-profiel|id=kn/bianca-knight-1}}
* {{en}}[http://www.usatf.org/Athlete-Bios/Bianca-Knight.aspx Profiel van Bianca Knight op de ''USATF-website'']
* [http://www.zimbio.com/Bianca+Knight/pictures/pro Bianca Knight Pictures op zimbio.com]
}}
{{Navigatie olympisch kampioen|inhoud=
{{Navigatie olympisch kampioen/atletiek 4x100m vrouwen}}
}}
{{Navigatie wereldkampioen|inhoud=
{{Navigatie wereldkampioen/atletiek 4x100m vrouwen}}
}}

{{DEFAULTSORT:Knight, Bianca}}
[[Categorie:Amerikaans atleet]]
[[Categorie:Amerikaans olympisch kampioen]]
[[Categorie:Amerikaans sprinter (atletiek)]]

title: Bianca Knight

Volledige naam: Bianca Knight

Geboortedatum: 22 januari 1989

Geboorteplaats: Ridgeland

Nationaliteit: Verenigde Staten

title: Sportieve informatie

Discipline: sprint

Eerste titel: Wereldkampioene B-junioren 100 m 2005

Extra: Wereldrecordhoudster 4 x 100 m

Portaal: Atletiek


text:
# Horten (warenhuis)
Horten was een Duitse warenhuisketen opgebouwd door Helmut Horten (1907-1987). Horten was als warenhuis in Duitsland actief tussen 1936 en 2004.

## Geschiedenis
In 1936 nam Helmut Horten, die tot dan toe bij Kaufhof werkte, Textilkaufhaus Gebr. Alsberg in Duisburg over en in de daaropvolgende jaren werden warenhuizen overgenomen in Wattenscheid, Bielefeld, Gevelsberg, Königsberg, Marienburg en Marienwerder.
In 1953 werden de filialen van Kaufhaus Schocken, die sinds 1939 onder de naam Merkur handelden, overgenomen.
Een jaar later, in 1954, werd Emil Köster AG overgenomen. Deze onderneming had 19 warenhuis-filialen onder de naam DeFaKa (Deutsches Familien-Kaufhaus).
In 1961 werden alle bedrijven samengebracht onder de naam Horten en in 1968 werd de onderneming omgezet in een AG (= NV). Op dat moment waren er 51 filialen met zo'n 29.000 medewerkers.
In 1965 had het concern met 50 vestigingen (onder de namen Merkur, Horten en DeFaKa) een omzet bereikt van 1,5 miljard D-mark.
In 1991 werd samen met het Verband der Konsumgenossenschaften, de eigenaar van de Konsument-warenhuizen in de voormalige DDR, de onderneming Horten-Konsument GmbH opgericht. Hierin werden warenhuizen ondergebracht in Leipzig, Potsdam, Cottbus, Jena, Plauen, Gera, Gotha en Weimar.
In 1991 nam Kaufhof AG een belang van 7% in Horten AG. In 1994 volgde een uitbreiding van het belang van Kaufhof naar 75%, waarna een volledige overname volgde. De laatste Horten-filialen werden in 2004 omgebouwd naar een Kaufhof-filiaal.

## Voormalige filialen
- Aken, Komphausbadstraße 10 (in 1998 gerenoveerd en omgedoopt tot Lust for Life);
- Andernach, Hochstraße 80 (omgedoopt tot J.Gg.Rupprecht)
- Augsburg, Bürgermeister-Fischer-Straße 1 (in 1987 gesloten)
- Baden-Baden, Lange Straße 44 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Bergheim, Südweststraße 13 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Berlijn, Anton-Saefkow-Platz 8 (voormalig Konsument-warenhuis, in 1995 omgedoopt tot Kaufhof)
- Berlijn, Senftenberger Ring (in 1974 overgenomen van Otto en in 1988 gesloten)
- Bielefeld, Stresemannstraße 11 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Bochum, Alter Markt 6 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Bochum-Wattenscheid, Alter Markt 6 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Braunschweig, Bohlweg 72 (gebouwd in 1972–1974, later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Bremen, Papenstraße 5 (op de locatie van het voormalige Lloyd-gebouw, geopend in 1972 en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Bremerhaven, Bürgermeister-Smidt-Straße 10 (in 1999 gesloten)
- CottbusAugust-Bebel-Straße 2 (dit was een Horten konsument-filiaal, dat later werd omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Dessau , Franzstraße (dit was een Horten konsument-filiaal, dat werd gesloten in 1995)
- Dortmund, Kampstraße 35–37 (in 1993 gesloten)
- Duisburg, Königstraße, (eerste tijdens de Arisering verkregen warenhuis, later omgedoopt tot Karstadt)
- Duisburg, Düsseldorfer Straße 32–36 (in 1958 gebouwd als prototype voor de Merkur warenhuizen. In 1965 werd het filiaal verbouwd, waarbij de oppervlakte verdubbelde, werd het filiaal omgedoopt tot Horten. Later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Duisburg-Marxloh, August-Bebel-Platz 20 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Düsseldorf, Berliner Allee 52 (gebouwd van 1964–1966)
- Düsseldorf, Heinrich-Heine-Allee 1 (het voormalige Carsch-Haus dat in 1915 werd geopend. Het warenhuis werd in 1979 gesloten en op 27 september 1984 heropend door Horten onder de naam Carsch-Haus)
- Erlangen, Nürnberger Straße 30, (Laatste Merkur-warenhuis en tevens 50e filiaal in de Horten-groep. Een van de laatste Horten-filiaal dat in 2004 werd omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Essen, Kettwiger Straße 1a, (voormalig 'DeFaKa'-filiaal, het gebouw uit de jaren 1920 is afgebroken en in 1978 vervangen door nieuwbouw. Omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Frankfurt am Main, Hessen-Center (in 1974 van Otto overgenomen en in 1978 gesloten)
- Frankfurt (Oder), Heilbronner Straße 30 (gesloten)
- Gera, Sorge 23 (gesloten. Dit was het eerste warenhuis van HERTIE)
- Gevelsberg, Mittelstraße 27 (voormalig Merkur-warenhuis en later omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Gotha, Erfurter Straße (Vpprmalig Horten-Konsument-filiaal, gesloten in 1995)
- Gießen, Bahnhofstraße 9 (tot 2003 de laatste Galeria Horten, daarna omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Günthersdorf, Merseburger Straße 17 (in het Einkaufszentrum „Saale Park“, gesloten)
- Hagen, Friedrich-Ebert-Platz 1 (gesloten)
- Halle (Saale), Große Ulrichstraße 59, (In 1991 werden drie Konsument-warenhuizen aan de Markt overgenomen. Na de overname door Kaufhof werd een nieuwbouw gerealiseerd en werden de drie warenhuizen gesloten)
- Hamburg-Eidelstedt (In 1974 van Otto overgnomen en als warenhuis onder de naam Hanse SB actoef gebleven tot het op 31 mei 1989 werd gesloten)
- Hamburg, Mönckebergstraße 1 (omgedoopt tot Lust for Lufe (van 1999 tot 2001))
- Hamburg-Poppenbüttel, Heegbarg (In 1974 overgenomen door Otto)
- Hamburg-Wandsbek, Wandsbeker Marktstraße 103 (gesloten in 1988)
- Hamm (Westfalen), Willy-Brandt-Platz. (geopend in 1970 en in 2002 gesloten)
- Hannover, Seilwinderstraße 8 (geopend in 1975 en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Heidelberg, Bismarckplatz 1 (in 1988 de eerste Galeria Horten en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Heidenheim an der Brenz, Karlstraße 12 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Heilbronn, Fleiner Straße 15 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Hildesheim, Almsstraße 41 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Ingolstadt, Ludwigstraße 29 (na de overname omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Jena, Inselplatz (dit was een Horten-Konsument-filiaal. Gebouwd vanaf 1987 en in 1990 geopend)
- Kempen, Hessenring 25 (gesloten)
- Kempten (Allgäu), Residenzplatz 2 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Krefeld, Ostwall 170–180 (geopend in 1964[2], een van de laatste Horten-filialen, in 2004 omgedoopt tot Kaufhof)
- Leipzig, Richard-Wagner-Straße 20 (dit was een Horten-Konsument-filiaal. gesloten in 2001. Door de aluminium gevelbekleding werd het de Blechbüchse genoemd.)
- Leipzig-Lindenau, hoek Karl-Heine Strasse en Josephstrasse (dit was een Horten-Konsument warenhuis)
- Leipzig, Paunsdorfer Allee 1 – Paunsdorf-Center (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Ludwigshafen, Bismarckstraße 63 (in 2004 omgedoopt tot Kaufhof)
- Lübeck, „Am Holstentor“ (rond 1980 was dit filiaal gepland[3], maar het werd nooit gebouwd)
- Mannheim, N7 2a-4 (dit was het voormalige Kaufhaus Vetter, na de overname van Horten door Kaufhof werd het filiaal omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Marburg, Gutenbergstraße (geopend in april 1975[4])
- Pirmasens, Hauptstraße (geopend in 1958 als Merkur-warenhuis[5], omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Plauen, Postplatz 5–6 (dit was een Horten-Konsument-filiaal, op 18 december 2000 gesloten)
- Potsdam, Brandenburger Straße (dit was een Horten-Konsument-fiiaal, in 1996 gesloten na een brand)
- Recklinghausen, Löhrhof 5 (in het Löhrhof-Center, geopend op 2 september 1975[6] in 1982 omgedoopt tot Hanse SB)
- Regensburg, Neupfarrplatz 8 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Reutlingen, Karlstraße 20 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Schwäbisch Gmünd, Ledergasse 44 (in 2000 gesloten)
- Schweinfurt, Anton-Niedermeier-Platz 13 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Stuttgart, Eberhardstraße 28 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Stuttgart, Marienstraße (gesloten en omgebouwd tot winkelpassage en kantoren)
- Stralsund (voormalig stamhuis van Wertheim. Dit was een Horten-Konsument-filiaal dat in 1994 werd gesloten)
- Sulzbach, Main-Taunus-Zentrum (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Trier, Fleischstraße (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Ulm, Bahnhofstraße 5 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Weimar, Schillerstraße (gesloten in 1995)
- Wetzlar, (Horten-Extra van 1988–1993, in 1993 verkocht aan Kaufring en omgedoopt tot J. Gg.Rupprecht)
- Wiesbaden, Kirchgasse 28 (vanaf 1985 onder de naam Carsch-Haus en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Witten, Bahnhofstraße 5 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
- Worms, Am Römischen Kaiser 1 (Horten-Extra filiaal van 1988-1993, in 1993 verkocht aan Kaufrind en omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
- Wuppertal, Erholungsstraße (tot 1963 als DeFaKa en na een verbouwing en een uitbreiding van de verkoopvloeroppervlakte omgedoopt tot Horten. In 1975 verkocht aan Cramer & Meermann)
- Zwickau, Hauptstraße 7–11 (Dit was een Horten-Konsument-filiaal, gesloten)

title: Horten (warenhuis)

wikitext:
{{Infobox bedrijf
| bedrijfsnaam        = Horten AG
| bedrijfslogo        = Horten-Logo-Version-2.PNG
| afbeelding          = Kaufhof.JPG
| onderschrift        = Voormalig Horten-warenhuis met de bekende gevel in Osnabrück
| slogan              =
| rechtsvorm          = AG (Naamloze Vennootschap)
| oprichting          = 1936
| voorganger          = Gebr. Alsberg, Kaufhaus Schocken, Emil Köster AG, Merkur, DeFaKa
| opheffing           = 1994
| oorzaak einde       = Overname door Kaufhof AG
| oprichter           = Helmut Horten
| eigenaar            =
| sleutelfiguren      =
| land                = {{DE}}
| locatie             = Düsseldorf
| werknemers          =
| producten           =
| sector              = [[Detailhandel]]
| industrie           = [[Warenhuis (winkel)|Warenhuis]]
| omzet               = DM 1,5 miljard (1965)
| winst               =
}}
'''Horten''' was een [[Duitsland|Duitse]] warenhuisketen opgebouwd door Helmut Horten (1907-1987). Horten was als warenhuis in Duitsland actief tussen 1936 en 2004.

==Geschiedenis==
In 1936 nam Helmut Horten, die tot dan toe bij [[Galeria Kaufhof|Kaufhof]] werkte, Textilkaufhaus [[Gebr. Alsberg]] in [[Duisburg]] over en in de daaropvolgende jaren werden warenhuizen overgenomen in [[Wattenscheid]], [[Bielefeld]], [[Gevelsberg]], [[Koningsbergen|Königsberg]], [[Malbork|Marienburg]] en [[Kwidzyn|Marienwerder]].

In 1953 werden de filialen van [[Kaufhaus Schocken]], die sinds 1939 onder de naam [[Merkur (warenhuis)|Merkur]] handelden, overgenomen.

Een jaar later, in 1954, werd [[Emil Köster AG]] overgenomen. Deze onderneming had 19 warenhuis-filialen onder de naam [[DeFaKa]] (Deutsches Familien-Kaufhaus).

In 1961 werden alle bedrijven samengebracht onder de naam Horten en in 1968 werd de onderneming omgezet in een AG (= [[Naamloze vennootschap|NV]]). Op dat moment waren er 51 filialen met zo'n 29.000 medewerkers.

In 1965 had het concern met 50 vestigingen (onder de namen [[Merkur (warenhuis)|Merkur]], Horten en [[DeFaKa]]) een omzet bereikt van 1,5 miljard D-mark.<ref>{{Citeer web | taal = de | url = http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-46408279.html | titel =  Eheschliessungen: Helmut Horten Der Spiegel | werk = Der Spiegel | datum = 1966-08-08 | bezochtdatum = 2022-07-25 | archiefurl = https://web.archive.org/web/20170421075922/http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-46408279.html | archiefdatum = 2017-04-21 | dodeurl = ja}}</ref>

In 1991 werd samen met het Verband der Konsumgenossenschaften, de eigenaar van de [[Konsument (warenhuis)|Konsument-warenhuizen]] in de voormalige DDR, de onderneming Horten-Konsument GmbH opgericht. Hierin werden warenhuizen ondergebracht in [[Leipzig]], [[Potsdam]], [[Cottbus]], [[Jena (Duitsland)|Jena]], [[Plauen]], [[Gera (stad)|Gera]], [[Gotha (stad)|Gotha]] en [[Weimar (Thüringen)|Weimar]].

In 1991 nam [[Galeria Kaufhof|Kaufhof AG]] een belang van 7% in Horten AG. In 1994 volgde een uitbreiding van het belang van Kaufhof naar 75%, waarna een volledige overname volgde. De laatste Horten-filialen werden in 2004 omgebouwd naar een Kaufhof-filiaal.

== Voormalige filialen ==

* Aken, Komphausbadstraße 10 (in 1998 gerenoveerd en omgedoopt tot ''Lust for Life);''
* Andernach, Hochstraße 80 (omgedoopt tot J.Gg.Rupprecht)
* Augsburg, Bürgermeister-Fischer-Straße 1 (in 1987 gesloten)
* Baden-Baden, Lange Straße 44 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Bergheim, Südweststraße 13 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Berlijn, Anton-Saefkow-Platz 8 (voormalig Konsument-warenhuis, in 1995 omgedoopt tot Kaufhof)
* Berlijn, Senftenberger Ring (in 1974 overgenomen van Otto en in 1988 gesloten)
* Bielefeld, Stresemannstraße 11 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Bochum, Alter Markt 6 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Bochum-Wattenscheid, Alter Markt 6 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Braunschweig, Bohlweg 72 (gebouwd in 1972–1974, later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Bremen, Papenstraße 5 (op de locatie van het voormalige Lloyd-gebouw, geopend in 1972 en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Bremerhaven, Bürgermeister-Smidt-Straße 10 (in 1999 gesloten)
* CottbusAugust-Bebel-Straße 2 (dit was een Horten konsument-filiaal, dat later werd omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Dessau , Franzstraße (dit was een Horten konsument-filiaal, dat werd gesloten in 1995)
* Dortmund, Kampstraße 35–37 (in 1993 gesloten)
* Duisburg, Königstraße, (eerste tijdens de Arisering verkregen warenhuis, later omgedoopt tot Karstadt)
* Duisburg, Düsseldorfer Straße 32–36 (in 1958 gebouwd als prototype voor de Merkur warenhuizen. In 1965 werd het filiaal verbouwd, waarbij de oppervlakte verdubbelde, werd het filiaal omgedoopt tot Horten. Later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Duisburg-Marxloh, August-Bebel-Platz 20 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Düsseldorf, Berliner Allee 52 (gebouwd van 1964–1966)
* Düsseldorf, Heinrich-Heine-Allee 1 (het voormalige [[Carsch-Haus]] dat in 1915 werd geopend. Het warenhuis werd in 1979 gesloten en op 27 september 1984 heropend door Horten onder de naam Carsch-Haus)
* Erlangen, Nürnberger Straße 30, (Laatste Merkur-warenhuis en tevens 50e filiaal in de Horten-groep. Een van de laatste Horten-filiaal dat in 2004 werd omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Essen, Kettwiger Straße 1a, (voormalig 'DeFaKa'-filiaal, het gebouw uit de jaren 1920 is afgebroken en in 1978 vervangen door nieuwbouw. Omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Frankfurt am Main, Hessen-Center (in 1974 van Otto overgenomen en in 1978 gesloten)
* Frankfurt (Oder), Heilbronner Straße 30 (gesloten)
* Gera, Sorge 23 (gesloten. Dit was het eerste warenhuis van HERTIE)
* Gevelsberg, Mittelstraße 27 (voormalig Merkur-warenhuis en later omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Gotha, Erfurter Straße (Vpprmalig Horten-Konsument-filiaal, gesloten in 1995)
* Gießen, Bahnhofstraße 9 (tot 2003 de laatste Galeria Horten, daarna omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Günthersdorf, Merseburger Straße 17 (in het Einkaufszentrum „Saale Park“, gesloten)
* Hagen, Friedrich-Ebert-Platz 1 (gesloten)
* Halle (Saale), Große Ulrichstraße 59, (In 1991 werden drie Konsument-warenhuizen aan de Markt overgenomen. Na de overname door Kaufhof werd een nieuwbouw gerealiseerd en werden de drie warenhuizen gesloten)
* Hamburg-Eidelstedt (In 1974 van Otto overgnomen en als warenhuis onder de naam ''Hanse SB'' actoef gebleven tot het op 31 mei 1989 werd gesloten)
* Hamburg, Mönckebergstraße 1 (omgedoopt tot Lust for Lufe (van 1999 tot 2001))
* Hamburg-Poppenbüttel, Heegbarg (In 1974 overgenomen door Otto)
* Hamburg-Wandsbek, Wandsbeker Marktstraße 103 (gesloten in 1988)
* Hamm (Westfalen), Willy-Brandt-Platz. (geopend in 1970 en in 2002 gesloten)
* Hannover, Seilwinderstraße 8 (geopend in 1975 en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Heidelberg, Bismarckplatz 1 (in 1988 de eerste Galeria Horten en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Heidenheim an der Brenz, Karlstraße 12 (omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Heilbronn, Fleiner Straße 15 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Hildesheim, Almsstraße 41 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Ingolstadt, Ludwigstraße 29 (na de overname omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Jena, Inselplatz (dit was een Horten-Konsument-filiaal. Gebouwd vanaf 1987 en in 1990 geopend)
* Kempen, Hessenring 25 (gesloten)
* Kempten (Allgäu), Residenzplatz 2 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Krefeld, Ostwall 170–180 (geopend in 1964<ref>{{Citeer web |url=https://rp-online.de/nrw/staedte/krefeld/krefeld-verabschiedet-sich-vom-kaufhof-erinnerungen-an-glanzvolle-zeiten_aid-104926445 |titel=Abschied in Krefeld: Kunden erinnern sich an die glanzvolle Zeit des Kaufhofs |achternaam=Treffer |voornaam=Bianca |datum=2024-01-16 |bezochtdatum=2024-01-16 |werk=RP ONLINE |taal=de}}</ref>, een van de laatste Horten-filialen, in 2004 omgedoopt tot Kaufhof)
* Leipzig, Richard-Wagner-Straße 20 (dit was een Horten-Konsument-filiaal. gesloten in 2001. Door de aluminium gevelbekleding werd het de Blechbüchse genoemd.)
* Leipzig-Lindenau, hoek Karl-Heine Strasse en Josephstrasse (dit was een Horten-Konsument warenhuis)
* Leipzig, Paunsdorfer Allee 1 – Paunsdorf-Center (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Ludwigshafen, Bismarckstraße 63 (in 2004 omgedoopt tot Kaufhof)
* Lübeck, „Am Holstentor“ (rond 1980 was dit filiaal gepland<ref>{{Citeer web |url=https://www.spiegel.de/kultur/letzte-schlacht-a-7a326f48-0002-0001-0000-000014321827 |titel=Letzte Schlacht |auteur=Der Spiegel |datum=1 juni 1980 |bezochtdatum=12 november 2023 |taal=de}}</ref>, maar het werd nooit gebouwd)
* Mannheim, N7 2a-4 (dit was het voormalige Kaufhaus Vetter, na de overname van Horten door Kaufhof werd het filiaal omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Marburg, Gutenbergstraße (geopend in april 1975<ref>{{Citeer web |url=https://www.ahrens-marburg.de/mein_ahrens/unternehmen/wir_ueber_uns.html |titel=Über 140 Jahre Tradition - Geschichte |bezochtdatum=2023-11-19 |werk=www.ahrens-marburg.de |taal=de}}</ref>)
* Pirmasens, Hauptstraße (geopend in 1958 als Merkur-warenhuis<ref>{{Citeer web |url=https://www.rheinpfalz.de/lokal/pirmasens_artikel,-die-hauptstra%C3%9Fe-war-die-l%C3%A4ngste-stra%C3%9Fe-der-welt-_arid,1090912.html |titel=„Die Hauptstraße war die längste Straße der Welt“ - Pirmasens |datum=2018-02-05 |bezochtdatum=2023-11-19 |werk=www.rheinpfalz.de |taal=de}}</ref>, omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Plauen, Postplatz 5–6 (dit was een Horten-Konsument-filiaal, op 18 december 2000 gesloten)
* Potsdam, Brandenburger Straße (dit was een Horten-Konsument-fiiaal, in 1996 gesloten na een brand)
* Recklinghausen, Löhrhof 5 (in het Löhrhof-Center, geopend op 2 september 1975<ref>{{Citeer web |url=https://www.waz.de/staedte/vest/euphorie-hat-tradition-id1316019.html |titel=Euphorie hat Tradition |achternaam=SCHMITT |voornaam=Thomas |datum=2008-09-24 |bezochtdatum=2023-11-19 |werk=www.waz.de |taal=de-DE}}</ref> in 1982 omgedoopt tot Hanse SB)
* Regensburg, Neupfarrplatz 8 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Reutlingen, Karlstraße 20 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Schwäbisch Gmünd, Ledergasse 44 (in 2000 gesloten)
* Schweinfurt, Anton-Niedermeier-Platz 13 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Stuttgart, Eberhardstraße 28 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Stuttgart, Marienstraße (gesloten en omgebouwd tot winkelpassage en kantoren)
* Stralsund (voormalig stamhuis van Wertheim. Dit was een Horten-Konsument-filiaal dat in 1994 werd gesloten)
* Sulzbach, Main-Taunus-Zentrum (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Trier, Fleischstraße (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Ulm, Bahnhofstraße 5 (later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Weimar, Schillerstraße (gesloten in 1995)
* Wetzlar, (Horten-Extra van 1988–1993, in 1993 verkocht aan Kaufring en omgedoopt tot J. Gg.Rupprecht)
* Wiesbaden, Kirchgasse 28 (vanaf 1985 onder de naam C''arsch-Haus'' en later omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Witten, Bahnhofstraße 5 (omgedoopt tot Galeria Kaufhof)
* Worms, Am Römischen Kaiser 1 (Horten-Extra filiaal van 1988-1993, in 1993 verkocht aan Kaufrind en omgedoopt tot J.Gg. Rupprecht)
* Wuppertal, Erholungsstraße (tot 1963 als DeFaKa en na een verbouwing en een uitbreiding van de verkoopvloeroppervlakte omgedoopt tot Horten. In 1975 verkocht aan Cramer & Meermann)
* Zwickau, Hauptstraße 7–11 (Dit was een Horten-Konsument-filiaal, gesloten)
{{Appendix}}

[[Categorie:Duitse winkelketen]]
[[Categorie:Duits warenhuis]]
[[Categorie:Economie in Noordrijn-Westfalen]]
[[Categorie:Duisburg]]

title: Horten AG

Rechtsvorm: AG (Naamloze Vennootschap)

Oorzaak einde: Overname door Kaufhof AG

Oprichter(s): Helmut Horten

Land: Duitsland

Hoofdkantoor: Düsseldorf

Sector: Detailhandel

Industrie: Warenhuis

Omzet/jaar: DM 1,5 miljard (1965)

Portaal: Economie


text:
# Nearside Car
De Nearside Car is een Amerikaans type trammotorwagen uitgevonden door de president van de bestuursraad van de Philadelphia Rapid Transit (PRT): Thomas E. Mitten.
Zij is de basis voor passagierscirculatie en eenmansbediening en moet gezien worden als een voorloper van de Peter Witt Car. Door de Nearside Car werd het begrip P.A.Y.E. in de VS ingevoerd: ‘Pay As You Enter’.

## Ontstaansgeschiedenis
Al sinds de tijd van de paardentram was het ophalen van de ritprijs bij de passagiers een belangrijk thema. De manier waarop dit vorm werd gegeven, bepaalde in feite het ontwerp van de tram. De passagiers stapten aan de achterkant van de wagen in en door de conducteur werd gedurende de rit het ritgeld geïnd. De passagiers stapt voor bij de bestuurder uit.
De conducteur zag er op toe dat de wagen pas in beweging kwam als elke passagier die meewilde in de wagen was en zich goed vasthield. Door middel van een belsignaal gaf hij dan de bestuurder door dat deze kon vertrekken. Deze methode was ook gebruikelijk toen de elektrische tractie al decennialang was ingevoerd en is in Europa nog tot ver in de jaren 1970 in sommige steden in gebruik geweest.
Er waren bij deze methode incidenten. De bestuurder zette bijvoorbeeld de wagen in beweging terwijl een passagier nog aan het instappen was met als gevolg dat er ongelukken gebeurden – passagiers vielen op straat of in de tram – en de trammaatschappijen werden frequent voor de rechter gesleept.
Vanwege deze twee redenen, het voorkomen van valpartijen en aanklachten, boog Mitten zich over een nieuw tramontwerp.
Het concept was dat een vierassige tram (op twee trucks) werd ontworpen waar passagiers vooraan bij de bestuurder instapten en dan direct de conducteur, die op een stoeltje bij de voordeur zat, passeerden waar zij de ritprijs betaalden.
Trams met 2 trucks waren toen al ontwikkeld maar daar werd hetzelfde in- en uitstapmodel gehanteerd als bij de kortere 2 assige trams.
De bestuurder zou directe controle over het instappen hebben en het was niet meer de taak van de conducteur te bepalen wanneer de tram optrok. Hij zag uitsluitend toe op het innen van de ritprijs, overstapkaarten, de ritadministratie en het omroepen van de haltes. Passagiers konden bij een van de voordeuren uitstappen. Dit bleek de gewenste reissnelheid toch onder druk te zetten.
De naam Nearside komt voort uit het gegeven dat deze wagens stopten vóór de wegkruising om passagiers vooraan in te laten stappen. In Engels de zogenaamde ‘near side’ van de kruising. Het instappen na de kruising heette ‘far side’.
Er werden in Philadelphia twee proefwagens door de lokale fabriek J. G. Brill gebouwd, een wagen met één bestuurdersstand (een eindpuntlus was dan nodig) en één met twee bestuurdersstanden.
De prototypes werden in Buffalo getest. Na de testfase werd besloten dat de wagen met één bestuurdersstand zou worden doorontwikkeld.
Het standaardontwerp ging uit van een wagen die 45 voet lang was en een breedte had van 8 ½ voet.
Per vervoersmaatschappij werden enkele variaties gebouwd. Zo was er voor Boston een wagen waar ’s zomers de zijpanelen konden worden gedemonteerd en ontstond een open tram. In Engels een ‘semi-convertible’.

## Gebruik
Meer dan 2000 Nearside Cars werden tussen 1911 en 1915 gebouwd. Zij deden dienst in Buffalo (The International Railway Co.), Chicago, Atlantic City, Lincoln (Nebraska) en natuurlijk Philadelphia.
Philadelphia bezat uiteindelijk, voorspelbaar, de meeste Nearsides: 1500 gebouwd door de J. G. Brill Co. en 6000 tot 7499 genummerd.
Een nadeel van de Nearsides was dat de in- en uitstaptijd nog niet voldoende gereduceerd kon worden doordat passagiers vooraan in- en uitstapten. De ontwikkelingen van de Peter Witt Car losten dit probleem op. Mitten zag de voordelen van de Peter Witt Car ook en gaf opdracht enkele Nearsides te verbouwen.
In de trams werd een dubbele middendeur gebouwd. De zitplaats van de conducteur werd verplaatst naar de rechterkant bij de middendeuren zodat alle passagiers in het midden moesten uitstappen en zwartrijden werd voorkomen.
In Philadelphia beviel dit zo goed dat uiteindelijk vanaf 1919 meer dan 1150 Nearsides op deze wijze werden verbouwd.
Al vanaf 1924 werd meer en meer op rustigere lijnen zonder conducteur gereden en moest de bestuurder toezien op de ritprijsinning. De conducteurzitplaats werd weggehaald en de bestuurder kreeg een ‘fare box’ waar passagiers gepast geld of een speciale geldige munt, een ‘token’, in moesten gooien.
Het grijsrijden, verder meerijden dan waarvoor men betaald had, nam daardoor iets toe maar dit woog niet op tegen de kosten van een conducteur.
Nearsides kregen daarom deuren die door de bestuurder van afstand geopend en gesloten konden worden; de bestuurder kreeg een zitmogelijkheid en een dodemansbediening werd ingebouwd.
Honderden Nearsides hebben tot midden in de jaren 1950 dienstgedaan.

## Afsluiting
De Nearside Car zag binnen enkele jaren in de Peter Witt Car haar opvolger. Van de hele vloot in Philadelphia is één exemplaar bewaard en gerestaureerd. Deze is te bezichtigen in het Seashore Trolley Museum in de staat Maine.

title: Nearside Car

wikitext:
[[Bestand:Nearside 6618 at Seashore.png|thumb|Nearside Car]]
De '''Nearside Car''' is een Amerikaans type trammotorwagen uitgevonden door de president van de bestuursraad van de [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]] Rapid Transit (PRT): Thomas E. Mitten.
Zij is de basis voor passagierscirculatie en eenmansbediening en moet gezien worden als een voorloper van de [[Peter Witt Car]]. Door de Nearside Car werd het begrip P.A.Y.E. in de VS ingevoerd: ‘Pay As You Enter’.

==Ontstaansgeschiedenis==
Al sinds de tijd van de [[paardentram]] was het ophalen van de [[ritprijs]] bij de passagiers een belangrijk thema. De manier waarop dit vorm werd gegeven, bepaalde in feite het ontwerp van de tram. De passagiers stapten aan de achterkant van de wagen in en door de [[conducteur]] werd gedurende de rit het ritgeld geïnd. De passagiers stapt voor bij de bestuurder uit.

De conducteur zag er op toe dat de wagen pas in beweging kwam als elke passagier die meewilde in de wagen was en zich goed vasthield. Door middel van een belsignaal gaf hij dan de bestuurder door dat deze kon vertrekken. Deze methode was ook gebruikelijk toen de elektrische [[tractie (mechanisch)|tractie]] al decennialang was ingevoerd en is in Europa nog tot ver in de jaren 1970 in sommige steden in gebruik geweest.

Er waren bij deze methode incidenten. De bestuurder zette bijvoorbeeld de wagen in beweging terwijl een passagier nog aan het instappen was met als gevolg dat er ongelukken gebeurden – passagiers vielen op straat of in de tram – en de trammaatschappijen werden frequent voor de rechter gesleept.

Vanwege deze twee redenen, het voorkomen van valpartijen en aanklachten, boog Mitten zich over een nieuw tramontwerp.
Het concept was dat een vierassige tram (op twee [[trucks]]) werd ontworpen waar passagiers vooraan bij de bestuurder instapten en dan direct de conducteur, die op een stoeltje bij de voordeur zat, passeerden waar zij de ritprijs betaalden.
Trams met 2 trucks waren toen al ontwikkeld maar daar werd hetzelfde in- en uitstapmodel gehanteerd als bij de kortere 2 assige trams.

De bestuurder zou directe controle over het instappen hebben en het was niet meer de taak van de conducteur te bepalen wanneer de tram optrok. Hij zag uitsluitend toe op het innen van de ritprijs, overstapkaarten, de ritadministratie en het omroepen van de haltes. Passagiers konden bij een van de voordeuren uitstappen. Dit bleek de gewenste reissnelheid toch onder druk te zetten.

De naam Nearside komt voort uit het gegeven dat deze wagens stopten vóór de wegkruising om passagiers vooraan in te laten stappen. In Engels de zogenaamde ‘near side’ van de kruising. Het instappen na de kruising heette ‘far side’.
Er werden in Philadelphia twee proefwagens door de lokale fabriek [[J. G. Brill]] gebouwd, een wagen met één bestuurdersstand (een eindpuntlus was dan nodig) en één met twee bestuurdersstanden.

De [[prototypes]] werden in [[Buffalo (New York)|Buffalo]] getest. Na de testfase werd besloten dat de wagen met één bestuurdersstand zou worden doorontwikkeld.

Het standaardontwerp ging uit van een wagen die 45 voet lang was en een breedte had van 8 ½ voet.
Per vervoersmaatschappij werden enkele variaties gebouwd. Zo was er voor [[Boston]] een wagen waar ’s zomers de zijpanelen konden worden gedemonteerd en ontstond een [[open tram]]. In Engels een ‘semi-convertible’.

==Gebruik==
Meer dan 2000 Nearside Cars werden tussen [[1911]] en [[1915]] gebouwd. Zij deden dienst in Buffalo (The International Railway Co.), [[Chicago]], [[Atlantic City (New Jersey)|Atlantic City]], [[Lincoln, Nebraska|Lincoln]] ([[Nebraska]]) en natuurlijk Philadelphia.
Philadelphia bezat uiteindelijk, voorspelbaar, de meeste Nearsides: 1500 gebouwd door de J. G. Brill Co. en 6000 tot 7499 genummerd.

Een nadeel van de Nearsides was dat de in- en uitstaptijd nog niet voldoende gereduceerd kon worden doordat passagiers vooraan in- en uitstapten. De ontwikkelingen van de Peter Witt Car losten dit probleem op. Mitten zag de voordelen van de Peter Witt Car ook en gaf opdracht enkele Nearsides te verbouwen.

In de trams werd een dubbele middendeur gebouwd. De zitplaats van de conducteur werd verplaatst naar de rechterkant bij de middendeuren zodat alle passagiers in het midden moesten uitstappen en [[zwartrijden]] werd voorkomen.
In Philadelphia beviel dit zo goed dat uiteindelijk vanaf [[1919]] meer dan 1150 Nearsides op deze wijze werden verbouwd.

Al vanaf [[1924]] werd meer en meer op rustigere lijnen zonder conducteur gereden en moest de bestuurder toezien op de ritprijsinning. De conducteurzitplaats werd weggehaald en de bestuurder kreeg een ‘fare box’ waar passagiers gepast geld of een speciale geldige munt, een ‘token’, in moesten gooien.
Het grijsrijden, verder meerijden dan waarvoor men betaald had, nam daardoor iets toe maar dit woog niet op tegen de kosten van een conducteur.
Nearsides kregen daarom deuren die door de bestuurder van afstand geopend en gesloten konden worden; de bestuurder kreeg een zitmogelijkheid en een [[dodemansknop|dodemansbediening]] werd ingebouwd.

Honderden Nearsides hebben tot midden in de jaren 1950 dienstgedaan.

==Afsluiting==
De Nearside Car zag binnen enkele jaren in de [[Peter Witt Car]] haar opvolger. Van de hele vloot in Philadelphia is één exemplaar bewaard en gerestaureerd. Deze is te bezichtigen in het [[Seashore Trolley Museum]] in de staat [[Maine]].

[[Categorie:Trammaterieel]]


text:
# Canthocamptus sinuus
Canthocamptus sinuus is een eenoogkreeftjessoort uit de familie van de Canthocamptidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1934 door Coker.

title: Canthocamptus sinuus

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Canthocamptus sinuus''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Maxillopoda]]
| onderklasse = [[Eenoogkreeftjes|Copepoda]] ([[Eenoogkreeftjes]])
| orde = [[Harpacticoida]]
| familie = [[Canthocamptidae]]
| geslacht = ''[[Canthocamptus]]''
| w-naam = ''Canthocamptus sinuus''
| auteur = Coker
| datum = 1934
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 361072
}}
'''''Canthocamptus sinuus''''' is een [[eenoogkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Canthocamptidae]].<ref>Walter, T. Chad (2012). Canthocamptus sinuus. In: Walter, T.C., Boxshall, G. (2012). World Copepoda database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=361072</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1934 door Coker.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Canthocamptus|sinuus]]

title: Canthocamptus sinuus

Klasse: Maxillopoda

Onderklasse: Copepoda (Eenoogkreeftjes)

Orde: Harpacticoida

Familie: Canthocamptidae

Geslacht: Canthocamptus

title: Soort


text:
# Teratura maculata
Teratura maculata is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Ingrisch.

title: Teratura maculata

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Teratura maculata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Sabelsprinkhanen|Tettigoniidae]] (Sabelsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Teratura]]''
| w-naam = ''Teratura maculata''
| auteur = Ingrisch
| datum = 1990
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Teratura maculata''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[sabelsprinkhanen]] (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1990 door Ingrisch.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|23}}

[[Categorie:Teratura|maculata]]

title: Teratura maculata

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)

Geslacht: Teratura

title: Soort


text:
# Desmeocraera reclamatrix
Desmeocraera reclamatrix is een vlinder uit de familie tandvlinders (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Sergius Kiriakoff.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Desmeocraera reclamatrix

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Desmeocraera reclamatrix''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Tandvlinders|Notodontidae]] (Tandvlinders)
| onderfamilie = [[Notodontinae]]
| geslacht = ''[[Desmeocraera]]''
| w-naam = ''Desmeocraera reclamatrix''
| auteur = [[Sergius Kiriakoff|Kiriakoff]]
| datum = 1958
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Desmeocraera reclamatrix''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[tandvlinders]] (Notodontidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door [[Sergius Kiriakoff]].

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 25-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|25}}

[[Categorie:Desmeocraera|reclamatrix]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Desmeocraera reclamatrix

Familie: Notodontidae (Tandvlinders)

Onderfamilie: Notodontinae

Geslacht: Desmeocraera

title: Soort


text:
# Anopheles quadrimaculatus
Anopheles quadrimaculatus is een muggensoort uit de familie van de steekmuggen (Culicidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1824 door Say.

title: Anopheles quadrimaculatus

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Anopheles quadrimaculatus''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Muggen|Nematocera]] (Muggen)
| familie = [[Steekmuggen|Culicidae]] (Steekmuggen)
| geslacht = ''[[Anopheles]]''
| w-naam = ''Anopheles quadrimaculatus''
| auteur = Say
| datum = 1824
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Anopheles quadrimaculatus''''' is een [[muggen]]soort uit de familie van de [[Steekmuggen|steekmuggen (Culicidae)]].<ref>Knight and Stone, 1977, Catalog of the Mosquitoes of the World, p. 29.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1824 door Say.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|20}}

[[Categorie:Anopheles|quadrimaculatus]]

title: Anopheles quadrimaculatus

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Culicidae (Steekmuggen)

Geslacht: Anopheles

title: Soort


text:
# NOS Bevrijdingsjournaal
Het NOS Bevrijdingsjournaal was een programma dat de NOS in 2019 en 2020 uitzond ter gelegenheid van de bevrijding van de Duitse bezetting in Nederland in 1944 en 1945, 75 jaar eerder. Het bestond uit fictieve televisiejournaals in 1944 en 1945, waarin met techniek uit de 21e eeuw verslag werd uitgebracht over de oorlogsontwikkelingen, inclusief filmbeelden daarvan met verslaggevers ter plaatse.

## Presentatie
| Presentatie          | Jaren     |
| -------------------- | --------- |
| Herman van der Zandt | 2019-2020 |

## Correspondentie
| Presentatie        | Jaren     |
| ------------------ | --------- |
| Kysia Hekster      | 2019-2020 |
| Marieke de Vries   | 2019-2020 |
| Tim de Wit         | 2019-2020 |
| Martijn Bink       | 2019-2020 |
| Lex Runderkamp     | 2019-2020 |
| Wouter Zwart       | 2019-2020 |
| Sjoerd den Daas    | 2020      |
| Annemarie Kas      | 2020      |
| Tanja Braun        | 2020      |
| David Jan Godfroid | 2020      |
| Willemijn Hoebert  | 2019      |

## Afleveringen
| Aflevering | Titel Aflevering                                       | Uitgezonden       | Info                                                                                |
| ---------- | ------------------------------------------------------ | ----------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| 1          | Enorme troepenopbouw in Portsmouth                     | 3 juni 2019       | Dag 1: Correspondent Tim de Wit vertelt vanuit Engeland over de troepenopbouw daar, Verslaggever Martijn Bink staat in Calais om over de Duitse afweer te vertellen. In de studio legt militair historicus Christ Klep meer uit over de militaire strategie.                                                                                |
| 2          | Rouen alvast platgebombardeerd                         | 4 juni 2019       | Dag 2: Verslaggever Martijn Bink doet verslag vanuit Rouen in Normandië. De stad wordt al dagen gebombardeerd door de geallieerden. Weervrouw Willemijn Hoebert vertelt dat de weersverwachting voor een invasie vooralsnog "niet goed" is.                                                                                |
| 3          | Hitler vertrouwt op zijn Atlantikwall                  | 5 juni 2019       | Dag 3: Correspondent Tim de Wit vertelt over de afgeblazen invasie vanuit Engeland naar Normandië. Die kon niet doorgaan vanwege het slechte weer. Verslaggever Martijn Bink merkt in Caen, vlak bij de Normandische kust, nog weinig van het dreigende oorlogsgeweld. En correspondent Wouter Zwart in Berlijn legt uit dat Hitler volop vertrouwen heeft in zijn verdedigingslinie langs de kust, de Atlantikwall.                                      |
| 4          | Invasie begint ergens anders dan Duitsers verwachten   | 6 juni 2019       | Dag 4: De geallieerden zijn op vijf stranden in Normandië begonnen met de grootste amfibische landing aller tijden: D-day. Intussen denkt Hitler dat de echte invasie nog moet komen en bij Calais zal plaatsvinden.                                                                                |
| 5          | De doden op de stranden krijgen een naam               | 7 juni 2019       | Dag 5: Er wordt steeds meer bekend over wat er tijdens de landing op de stranden is gebeurd en hoeveel soldaten er zijn omgekomen. En wat blijkt: de Britten hebben een nepleger.                                                                                |
| 6          | Nazi's verdeeld over hun verdediging                   | 8 juni 2019       | Dag 6: De opmars gaat minder snel dan verwacht. Er moeten nog honderdduizenden troepen aan land worden gezet en de tegenstand van de Duitsers is groot. Toch bereidt de Nederlandse regering in ballingschap zich voorzichtig voor op een bevrijd Nederland, meldt verslaggever Kysia Hekster vanuit Londen.                                                                                |
| 7          | Duizenden parachutisten komen naar beneden             | 17 september 2019 | Dag 1: Lex Runderkamp vertelt over de enorme aantallen parachutisten die hij vanmiddag uit de lucht zag komen bij Arnhem. "Wie hier omhoog keek, moest zich echt even in de ogen wrijven." Hij denkt dat het de grootste luchtlanding aller tijden is. Wat het doel is van deze operatie van de geallieerden, is nog niet duidelijk. Militair historicus Christ Klep vertelt in de studio aan Herman van der Zandt over wat hij vermoedt dat het doel is. |
| 8          | Parachutisten komen niet voor bevrijding Nederland     | 18 september 2019 | Dag 2: Militair historicus Christ Klep vertelt in de studio hoe de operatie vermoedelijk wordt voortgezet. Verslaggever Lex Runderkamp is in Arnhem, waar de luchtlanding moeizaam verloopt in vergelijking met gisteren. Ondertussen liggen verdriet en blijdschap in het bevrijde Eindhoven heel dicht bij elkaar, ziet verslaggever Martijn Bink                                                                                |
| 9          |                                                        | 19 september 2019 | Dag 3: Het is een zwarte dag voor Eindhoven en de geallieerde troepen van Market Garden. Verslaggever Martijn Bink staat in Eindhoven. De stad is gebombardeerd en er zijn tientallen slachtoffers gevallen. Lex Runderkamp volgt het spoor van de vermiste Britse generaal Roy Urquhart. De generaal blijkt door de Duitsers in het nauw gedreven, maar kan onderduiken bij een inwoner van Arnhem, Anton Derksen.                                       |
| 10         |                                                        | 20 september 2019 | Dag 4: De Britse grondtroepen proberen de lange weg vrij te houden van de Belgische grens tot aan Nijmegen. Door het onophoudelijk Duitse verzet langs de smalle tweebaansweg, is deze inmiddels tot 'Hell's Highway' omgedoopt door de geallieerde soldaten. Brandende voertuigen en nieuwe Duitse aanvallen veroorzaken steeds oponthoud.                                                                                |
| 11         |                                                        | 21 september 2019 | Dag 5: De Rijnbrug in Arnhem is weer volledig in handen van de Duitsers. Na ruim drie dagen van zware gevechten heeft het Britse bataljon van kolonel Frost, of wat daar nog van over was, zijn positie moeten opgeven.                                                                                |
| 12         |                                                        | 22 september 2019 | Dag 6: Grote steden zien er verlaten uit, in de Jodenbuurten woont niemand meer. Hele families worden door de Duitsers op transport gezet. Een klein deel weet te vluchten en onder te duiken Volgens de Duitsers is Amsterdam ‘gereinigd’ van Joden.                                                                                |
| 13         |                                                        | 23 september 2019 | Dag 7: militair historicus Christ Klep legt uit hoe vernietigend het nieuwe wapen is van de Duitsers.                                                                                |
| 14         |                                                        | 24 september 2019 | Dag 8: De Britten houden met de moed der wanhoop stand in Oosterbeek, maar elke dag verliezen zo'n 200 soldaten hun leven en raken er honderden gewond. Ondertussen heeft de Duitse bezetter steeds meer arbeidskrachten uit Nederland nodig. De dwangarbeiders moeten met gevaar voor eigen leven nieuwe verdedigingslinies aanleggen voor de Duitsers.                                                                                |
| 15         | Rode Leger rukt op naar Berlijn, wat gaat Stalin doen? | 25 september 2019 | Dag 9: Lex Runderkamp is nog steeds in Oosterbeek, wat een onverdedigbaar gebied is geworden. De Duitsers drijven de Britten steeds verder terug. Vanuit Washington doet Marieke de Vries verslag van de strijd tussen de Amerikanen en Japan. En wat zal er gebeuren met Duitsland, wanneer de oorlog eindelijk is afgelopen? Want hoewel er afspraken zijn met Stalin rijst de vraag wat hij gaat doen als het Rode Leger Berlijn heeft veroverd.       |
| 16         | Waarom mislukte Operatie Market Garden?                | 26 september 2019 | Dag 10                                                                                |

Elke aflevering is het fictieve televisiejournaal van de dag die 75 jaar eerder is dan de uitzenddatum. Het gaat om vier series van opeenvolgende dagen. De bovengenoemde afleveringen vormen de eerste twee series, die van juni en september 1944. De derde serie bestaat uit 7 fictieve televisiejournaals van 25-31 januari 1945, de vierde bestaat uit fictieve televisiejournaals van 27 april t/m 9 mei 1945 en de vijfde uit de fictieve televisiejournaals van 6 t/m 15 augustus 1945.

title: NOS Bevrijdingsjournaal

wikitext:
{{Infobox televisieprogramma
| titel              = NOS Bevrijdingsjournaal
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| alternatieve titel = ''Bevrijdingsjournaal''
| genre              = [[Journaal (televisie)|Nieuwsprogramma]], [[documentaire]], geschiedenisprogramma
| speelduur          = ca. 8-10 min.
| bedenker           =
| producer           =
| redactie           =
| hoofdredactie      =
| spelers            =
| stemmen            =
| stemmen (oorspr.)  =
| stemmen (NL)       =
| regie              =
| schrijver          =
| tekenaar           = Dennis Sibeijn (animaties en digitale trucage)
| montage            =
| muziek             =
| orchestratie       =
| kostuum            =
| land               = {{NL}}
| taal               = [[Nederlands]]
| locatie            = [[Hilversum]]
| gerelateerd        = ''[[NOS Jeugdjournaal|NOS Jeugdjournaal special]]''
| start              = [[3 juni]] [[2019]]
| einde              = [[15 augustus]] [[2020]]
| afleveringen       = 46
| seizoenen          = 5
| netwerk            = [[Nederlands publiek omroepbestel|NPO]] / [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]]
| zender             = [[NPO 1]]
| website            =
| imdb               = 11817062
| tv_com             =
| ontwikkelaar       =
| eindredactie       = [[Paul Vloon]]
| presentatie        = [[Herman van der Zandt]]
| vaste gasten       = [[Christ Klep]] (militair historicus)
| camera             =
| coproducent        =
| uitvoerend         =
| productiebedrijf   =
}}

Het '''NOS Bevrijdingsjournaal''' was een programma dat de [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]] in 2019 en 2020 uitzond ter gelegenheid van de [[bevrijding van de Duitse bezetting in Nederland]] in 1944 en 1945, 75 jaar eerder. Het bestond uit fictieve televisiejournaals in 1944 en 1945, waarin met techniek uit de 21e eeuw verslag werd uitgebracht over de oorlogsontwikkelingen, inclusief filmbeelden daarvan met verslaggevers ter plaatse.

== Presentatie ==
{| class="wikitable"
! Presentatie
! Jaren
|-
| [[Herman van der Zandt]]
| 2019-2020
|}

== Correspondentie ==
{| class="wikitable"
! Presentatie
! Jaren
|-
| [[Kysia Hekster]]
| 2019-2020
|-
| [[Marieke de Vries]]
| 2019-2020
|-
| [[Tim de Wit]]
| 2019-2020
|-
| [[Martijn Bink]]
| 2019-2020
|-
| [[Lex Runderkamp]]
| 2019-2020
|-
| [[Wouter Zwart]]
| 2019-2020
|-
| [[Sjoerd den Daas]]
| 2020
|-
|-
| [[Annemarie Kas]]
| 2020
|-
| [[Tanja Braun]]
| 2020
|-
| [[David Jan Godfroid]]
| 2020
|-
| [[Willemijn Hoebert]]
| 2019
|-
|}

== Afleveringen ==
{| class="wikitable"
! Aflevering
! Titel Aflevering
! Uitgezonden
! Info
|-
| 1
| Enorme troepenopbouw in Portsmouth
| 3 juni 2019
| Dag 1: Correspondent Tim de Wit vertelt vanuit Engeland over de troepenopbouw daar, Verslaggever Martijn Bink staat in Calais om over de Duitse afweer te vertellen. In de studio legt militair historicus Christ Klep meer uit over de militaire strategie.
|-
| 2
| Rouen alvast platgebombardeerd
| 4 juni 2019
| Dag 2: Verslaggever Martijn Bink doet verslag vanuit Rouen in Normandië. De stad wordt al dagen gebombardeerd door de geallieerden. Weervrouw Willemijn Hoebert vertelt dat de weersverwachting voor een invasie vooralsnog "niet goed" is.
|-
| 3
| Hitler vertrouwt op zijn Atlantikwall
| 5 juni 2019
| Dag 3: Correspondent Tim de Wit vertelt over de afgeblazen invasie vanuit Engeland naar Normandië. Die kon niet doorgaan vanwege het slechte weer. Verslaggever Martijn Bink merkt in Caen, vlak bij de Normandische kust, nog weinig van het dreigende oorlogsgeweld. En correspondent Wouter Zwart in Berlijn legt uit dat Hitler volop vertrouwen heeft in zijn verdedigingslinie langs de kust, de Atlantikwall.
|-
| 4
| Invasie begint ergens anders dan Duitsers verwachten
| 6 juni 2019
| Dag 4: De geallieerden zijn op vijf stranden in Normandië begonnen met de grootste amfibische landing aller tijden: D-day. Intussen denkt Hitler dat de echte invasie nog moet komen en bij Calais zal plaatsvinden.
|-
| 5
| De doden op de stranden krijgen een naam
| 7 juni 2019
| Dag 5: Er wordt steeds meer bekend over wat er tijdens de landing op de stranden is gebeurd en hoeveel soldaten er zijn omgekomen. En wat blijkt: de Britten hebben een nepleger.
|-
| 6
| Nazi's verdeeld over hun verdediging
| 8 juni 2019
| Dag 6: De opmars gaat minder snel dan verwacht. Er moeten nog honderdduizenden troepen aan land worden gezet en de tegenstand van de Duitsers is groot. Toch bereidt de Nederlandse regering in ballingschap zich voorzichtig voor op een bevrijd Nederland, meldt verslaggever Kysia Hekster vanuit Londen.
|-
| 7
| Duizenden parachutisten komen naar beneden
| 17 september 2019
| Dag 1: Lex Runderkamp vertelt over de enorme aantallen parachutisten die hij vanmiddag uit de lucht zag komen bij Arnhem. "Wie hier omhoog keek, moest zich echt even in de ogen wrijven." Hij denkt dat het de grootste luchtlanding aller tijden is. Wat het doel is van deze operatie van de geallieerden, is nog niet duidelijk. Militair historicus Christ Klep vertelt in de studio aan Herman van der Zandt over wat hij vermoedt dat het doel is.
|-
| 8
| Parachutisten komen niet voor bevrijding Nederland
| 18 september 2019
| Dag 2: Militair historicus Christ Klep vertelt in de studio hoe de operatie vermoedelijk wordt voortgezet. Verslaggever Lex Runderkamp is in Arnhem, waar de luchtlanding moeizaam verloopt in vergelijking met gisteren. Ondertussen liggen verdriet en blijdschap in het bevrijde Eindhoven heel dicht bij elkaar, ziet verslaggever Martijn Bink
|-
| 9
|
| 19 september 2019
| Dag 3: Het is een zwarte dag voor Eindhoven en de geallieerde troepen van Market Garden. Verslaggever Martijn Bink staat in Eindhoven. De stad is gebombardeerd en er zijn tientallen slachtoffers gevallen. Lex Runderkamp volgt het spoor van de vermiste Britse generaal Roy Urquhart. De generaal blijkt door de Duitsers in het nauw gedreven, maar kan onderduiken bij een inwoner van Arnhem, Anton Derksen.
|-
| 10
|
| 20 september 2019
| Dag 4: De Britse grondtroepen proberen de lange weg vrij te houden van de Belgische grens tot aan Nijmegen. Door het onophoudelijk Duitse verzet langs de smalle tweebaansweg, is deze inmiddels tot 'Hell's Highway' omgedoopt door de geallieerde soldaten. Brandende voertuigen en nieuwe Duitse aanvallen veroorzaken steeds oponthoud.
|-
| 11
|
| 21 september 2019
| Dag 5: De Rijnbrug in Arnhem is weer volledig in handen van de Duitsers. Na ruim drie dagen van zware gevechten heeft het Britse bataljon van kolonel Frost, of wat daar nog van over was, zijn positie moeten opgeven.
|-
| 12
|
| 22 september 2019
| Dag 6: Grote steden zien er verlaten uit, in de Jodenbuurten woont niemand meer. Hele families worden door de Duitsers op transport gezet. Een klein deel weet te vluchten en onder te duiken Volgens de Duitsers is Amsterdam ‘gereinigd’ van Joden.
|-
| 13
|
| 23 september 2019
| Dag 7: militair historicus Christ Klep legt uit hoe vernietigend het nieuwe wapen is van de Duitsers.
|-
| 14
|
| 24 september 2019
| Dag 8: De Britten houden met de moed der wanhoop stand in Oosterbeek, maar elke dag verliezen zo'n 200 soldaten hun leven en raken er honderden gewond. Ondertussen heeft de Duitse bezetter steeds meer arbeidskrachten uit Nederland nodig. De dwangarbeiders moeten met gevaar voor eigen leven nieuwe verdedigingslinies aanleggen voor de Duitsers.
|-
| 15
| Rode Leger rukt op naar Berlijn, wat gaat Stalin doen?
| 25 september 2019
| Dag 9: Lex Runderkamp is nog steeds in Oosterbeek, wat een onverdedigbaar gebied is geworden. De Duitsers drijven de Britten steeds verder terug. Vanuit Washington doet Marieke de Vries verslag van de strijd tussen de Amerikanen en Japan. En wat zal er gebeuren met Duitsland, wanneer de oorlog eindelijk is afgelopen? Want hoewel er afspraken zijn met Stalin rijst de vraag wat hij gaat doen als het Rode Leger Berlijn heeft veroverd.
|-
| 16
| Waarom mislukte Operatie Market Garden?
| 26 september 2019
| Dag 10
|}

Elke aflevering is het fictieve televisiejournaal van de dag die 75 jaar eerder is dan de uitzenddatum. Het gaat om vier series van opeenvolgende dagen. De bovengenoemde afleveringen vormen de eerste twee series, die van juni en september 1944. De derde serie bestaat uit 7 fictieve televisiejournaals van 25-31 januari 1945, de vierde bestaat uit fictieve televisiejournaals van 27 april t/m 9 mei 1945 en de vijfde uit de fictieve televisiejournaals van 6 t/m 15 augustus 1945.

== Externe link ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=zoipxgOP8kw&list=PLRvKvDK-E7Kq55glTLGYVykXr1HAWKqRi&index=6 Playlist YouTube] - in omgekeerd chronologische volgorde

[[Categorie:Einde van de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Televisieprogramma van de NOS|Bevrijdingsjournaal]]
[[Categorie:Documentaireprogramma op televisie]]
[[Categorie:Geschiedenisprogramma]]
[[Categorie:Media over de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Tweede Wereldoorlog in Nederland]]
[[Categorie:Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië]]

title: NOS Bevrijdingsjournaal

Alternatieve titel: Bevrijdingsjournaal

Presentatie: Herman van der Zandt

Eindredactie: Paul Vloon

Vaste gasten: Christ Klep (militair historicus)

Land van oorsprong: Nederland

Taal: Nederlands

Opnamelocatie: Hilversum

Gerelateerd: NOS Jeugdjournaal special

title: Uitzendingen

Einde: 15 augustus 2020

Netwerk of omroep: NPO / NOS

Zender: NPO 1