text:
# Employment at will
Employment at will is de doctrine die in het Amerikaanse recht het ontslagrecht regelt. Het idee is dat een arbeidsrelatie tussen een werknemer en een werkgever op vrijwillige basis is. Dit betekent dat beide partijen de overeenkomst mogen beëindigen wanneer ze willen, zonder enige wederzijdse aansprakelijkheid. Bij dergelijk ontslag hoeft geen argumentatie te worden opgegeven. Op deze doctrine bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer het ontslag in strijd zou zijn met de wet of de openbare orde.
Employment at will is altijd onderwerp van debat geweest. Conservatieve stromingen in de V.S. zijn altijd sterk tegen overheidsbemoeienis geweest, en vinden dan ook dat de overheid zich niet dient te bemoeien met commerciële beslissingen van de werkgever. De linkervleugel van de Amerikaanse politiek vindt echter dat employment at will leidt tot willekeur en te "hard" is.
De doctrine heeft als gevolg dat werknemers worden geprikkeld hun best te (blijven) doen. Wie gewoon zijn werk goed doet hoeft geen last van employment at will te hebben. Bedrijven in financiële problemen kunnen makkelijker snoeien in personeelskosten door personeel en masse te ontslaan.
Nadelen zijn dat het systeem competitie en pesten op de werkvloer in de hand werkt, en dat werkgevers misbruik kunnen maken van het recht om iemand zomaar te kunnen ontslaan, bijvoorbeeld door hen gevaarlijk of illegaal werk te laten doen.

## De werking van employment at will
In beginsel betekent employment at will dat een werknemer letterlijk van het ene op het andere moment zijn baan op kan zeggen. Weliswaar krijgt een werknemer die ontslag neemt zonder enige notificatie geen vakantiedagen uitbetaald, maar de werkgever kan hem verder nergens meer toe verplichten. Aan de andere kant betekent dit wel dat ook de werkgever de werknemer van de ene op de andere dag zijn ontslag kan aanzeggen. Ook wegens redenen die de werknemer oneerlijk vindt, of zelfs zonder enige opgave van reden. Opzegtermijnen zijn niet van toepassing. Het gevolg is dat ontslag zeer snel en makkelijk kan gebeuren. Ook is het vaak niet eens nodig een werknemer van tevoren te waarschuwen.
Er zijn een aantal uitzonderingen op de employment at will-doctrine. Deze kunnen worden onderverdeeld in een aantal categorieën:
- Een wettelijke bepaling op staats- of federaal niveau beperkt expliciet de employment at will-doctrine.
- Het ontslag kan in strijd zijn met de openbare orde.
- De werknemer valt onder een speciale regeling. Dit komt niet veel voor, maar sommige categorieën werknemers (bijvoorbeeld hoogleraren) genieten een speciale bescherming tegen ontslag.
- Het ontslag verbreekt een "implied contract" (impliciet contract) en is strijdig met de goede trouw.

Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw is employment at will beperkt in de volgende federale wetten:
- Age Discrimination in Employment Act of 1967 (biedt bescherming tegen discriminatie van oudere werknemers)
- Americans with Disabilities Act of 1990 (beschermt tegen discriminatie van gekwalificeerd personeel met een arbeidshandicap)
- Bankruptcy Act of 1978 (het is verboden iemand te ontslaan omdat hij failliet is of in het verleden een faillissementsprocedure heeft doorlopen)
- Civil Rights Act of 1964 (beschermt tegen ras-, nationale achtergrond-, leeftijds-, kleur-, religie- en seksediscriminatie)
- Civil Rights Act of 1991
- Civil Service Reform Act of 1978 (versterkt eerdere anti-discriminatiebepalingen, verbiedt discriminatie op seksuele geaardheid, en voorziet in een beroepsprocedure)
- Consumer Credit Protection Act of 1968 (verbod op ontslag wegens het hebben van een schuld)
- Employee Polygraph Protection Act of 1988
- Employee Retirement Income Security Act of 1974 (verbiedt o.a. ontslagen die enkel worden verleend om een werknemer van zijn pensioenrechten af te houden)
- Fair Credit Reporting Act of 1999
- Fair Labor Standards Act of 1938 (beschermt werknemers tegen slechte arbeidsomstandigheden en verbiedt werkgevers hen te ontslaan wegens het doen gelden van de rechten uit deze wet)
- Family and Medical Leave Act of 1993 (staat 12 weken onbetaald verlof toe zonder verlies van baan of eventuele collectieve ziektekostenverzekering)
- Immigration Reform and Control Act of 1986
- Judiciary and Judicial Procedure Act of 1948 (het is verboden een werknemer te ontslaan omdat hij aan zijn juryplicht moet voldoen)
- Labor Management Relations Act of 1947 (het is verboden een werknemer te ontslaan wegens vakbondslidmaatschap of -activiteiten)
- Mine Safety and Health Act of 1977
- Railroad Safety Act of 1970
- Rehabilitation Act of 1973
- Uniformed Services Employment and Reemployment Rights Act of 1994 (USERRA)
- Vietnam Era Veterans' Readjustment Assistance Act of 1974 (speciale bescherming voor Vietnamveteranen)
- Een aantal wetten biedt bescherming voor klokkenluiders die misstanden melden die ze waarnemen in hun bedrijf. Hieronder vallen onder andere milieuregels, maar ook de Sarbanes-Oxley wet. Zo beschermt de Whistleblower Protection Act of 1989 werknemers in de publieke sector tegen ontslag wegens het rapporteren van wetsovertredingen. Voorwaarde is wel dat de klokkenluider de overtreding  rapporteert aan de juiste autoriteit. Klagen binnen het bedrijf is niet voldoende.
- Worker Adjustment and Retraining Notification Act of 1988.

Deze wettelijke uitzonderingen hebben voor een groot deel met elkaar gemeen dat ze discriminatoire ontslagen beperken. Een ontslag is niet alleen discriminatoir als de discriminatie direct is, maar ook als deze indirect is. Men mag bijvoorbeeld niet iemand ontslaan omdat hij bepaalde Oosterse kleding als dat een uitvloeisel is van zijn nationale afkomst.
Een andere gemeenschappelijke categorie is de bescherming van klokkenluiders. Iemand mag kortweg niet ontslagen worden als hij gebruikmaakt van een wettelijk klacht- of beroepsrecht, lid is van een vakbond of protesteert tegen slechte werkomstandigheden of wetsovertredingen. Ook personen die actief zijn in een vakbond mogen in veel gevallen niet worden ontslagen vanwege deze activiteiten. Deze gevallen zijn wel limitatief: wanneer er geen wet expliciet bescherming biedt, is er geen bescherming. Het idee hierachter is dat employment at will niet mag worden misbruikt om werknemersbescherming uit te hollen.
Ook is er een categorie van werknemers die afwezig moeten zijn van hun werk omdat ze een wettelijke verplichting moeten vervullen, en daarom beschermd wordt tegen ontslag. Hierbij valt ten eerste te denken aan dienst- en juryplicht; het vervullen hiervan dient niet tot verlies van de baan te leiden, ook omdat het hebben van een baan geen vrijstellingsgrond voor deze verplichtingen is.
Ten slotte bestaat er een restcategorie van personen die beschermd worden omdat ze wegens omstandigheden kwetsbaar zijn; hierbij valt vooral te denken aan werknemers met financiële problemen. Hoewel dit vanuit het oogpunt van een werkgever een risico is, is het uiteraard niet de bedoeling dat men door financiële problemen ook nog eens ontslagen wordt waardoor men in een vicieuze cirkel terechtkomt.
De Uniform Law Commissioners hebben in 1991 de Model Employment Termination Act voorgelegd. Dit is echter geen wet, maar een aanbeveling tot wetgeving aan de Amerikaanse staten. Niettemin hebben, zoals gebruikelijk in bij modelwetten van de Uniform Law Commissioners, de meeste staten deze regeling gecodificeerd. Een wetgever is volgens de Model Employment Termination Act verplicht een "goede reden" te geven. Wat een "goede reden" is blijft echter nog steeds onderwerp van discussie, en verschilt van staat tot staat. Aangezien de Verenigde Staten een common law-systeem hanteren en een federatie vormen heeft iedere staat ook eigen jurisprudentie hierover. In veel gevallen wordt een "goede reden" aanwezig geacht wanneer het bedrijf de werknemer ten minste aantoonbaar een waarschuwing heeft gegeven. De Model Employment Termination Act tornt echter nadrukkelijk niet aan de reden zelf.
De verschillende staten kunnen uiteraard ook extra beschermende wetgeving aannemen voor bepaalde categorieën werknemers, en hebben dit ook gedaan. Of en in hoeverre dit geschiedt is uiteraard een beslissing van de wetgever van de staat zelf. Hierdoor zal het dus een groot verschil maken in welke staat men werkt of en op welke gronden een ontslag aangevochten kan worden.

### Strijd met de openbare orde
Deze uitzonderingsgrond is in 43 staten door verschillende rechters geaccepteerd. Het komt erop neer dat een werknemer niet mag worden ontslagen omdat hij of zij het bedrijf of werknemers belemmert in gedragingen die in strijd met de wetgeving op federaal of lager niveau zijn. In sommige gevallen is dit al wettelijk op federaal niveau vastgelegd (Whistleblower Protection Act), maar er zijn gevallen denkbaar waarin geen geschreven wet bestaat en de beslissing dus aan de rechter wordt overgelaten.
Voorbeeld: In veel staten is alcoholgebruik onder de leeftijd van 21 jaar verboden. De eigenaar van de bar komt op een avond met zijn 18-jarige zoon die een whiskey bestelt. De barman weigert omdat hij weet dat de jongen 18 is. De eigenaar dringt aan en als de barman blijft weigeren ontslaat de eigenaar de barman. Dit ontslag is in strijd met de openbare orde omdat de werknemer een wettelijke plicht naleefde.

### De aanwezigheid van een impliciet contract
In acht staten erkent men ook de aanwezigheid van een "implied contract" (impliciet contract) als uitzonderingsgrond op employment at will. Een impliciet contract wordt aanwezig geacht als de werknemer en werkgever zich zodanig hebben gedragen dat daaruit de intentie van het hebben van een arbeidsrelatie voor langere tijd blijkt, ook al is er geen geschreven contract aanwezig.

### Bewijsproblematiek
Wie een beroep doet op een uitzondering, zal moeten bewijzen dat de uitzondering van toepassing is. Meestal is dit erg moeilijk. Een werkgever kan bijvoorbeeld een werknemer ontslaan omdat hij homoseksueel is (wat expliciet verboden is bij de federale wet), maar hoeft geen motivering voor zijn ontslag te geven. Bovendien kan hij liegen en een andere reden naar voren brengen. Als er überhaupt al een reden wordt gegeven zal dat in praktijk vrijwel altijd 'disfunctioneren' of 'niet in het team passen' zijn.
Het is dan aan de werknemer te bewijzen dat er een andere reden is, wat niet makkelijk is gezien het feit dat hij geen toegang meer heeft tot zijn werkplek en computer. Ook zullen (ex-)collega's huivering zijn ten faveure van een werknemer te getuigen, uit angst voor consequenties voor de eigen carrière. Hier komt het algemene praktische probleem in onslagzaken bij dat zelfs bij herstel in rechte van de arbeidsrelatie de relatie tussen werknemer en werkgever door het ontslag of de reden daarachter (onherstelbaar) is beschadigd en er weinig motivering voor verdere samenwerking meer is.

title: Employment at will

wikitext:
'''Employment at will''' is de doctrine die in het Amerikaanse recht het [[ontslagrecht]] regelt. Het idee is dat een arbeidsrelatie tussen een werknemer en een werkgever op vrijwillige basis is. Dit betekent dat beide partijen de overeenkomst mogen beëindigen wanneer ze willen, zonder enige wederzijdse aansprakelijkheid. Bij dergelijk ontslag hoeft geen argumentatie te worden opgegeven. Op deze doctrine bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld wanneer het ontslag in strijd zou zijn met de [[wet]] of de [[openbare orde]].

Employment at will is altijd onderwerp van debat geweest.{{Bron?||2014|02|08}} Conservatieve stromingen in de V.S. zijn altijd sterk tegen overheidsbemoeienis geweest, en vinden dan ook dat de overheid zich niet dient te bemoeien met commerciële beslissingen van de werkgever. De linkervleugel van de Amerikaanse politiek vindt echter dat employment at will leidt tot willekeur en te "hard" is.{{Bron?||2014|02|08}}

De doctrine heeft als gevolg dat werknemers worden geprikkeld hun best te (blijven) doen. Wie gewoon zijn werk goed doet hoeft geen last van employment at will te hebben. Bedrijven in financiële problemen kunnen makkelijker snoeien in personeelskosten door personeel en masse te ontslaan.

Nadelen zijn dat het systeem competitie en pesten op de [[werkvloer]] in de hand werkt, en dat werkgevers misbruik kunnen maken van het recht om iemand zomaar te kunnen ontslaan, bijvoorbeeld door hen gevaarlijk of illegaal werk te laten doen.

==De werking van employment at will==
In beginsel betekent ''employment at will'' dat een werknemer letterlijk van het ene op het andere moment zijn baan op kan zeggen. Weliswaar krijgt een werknemer die ontslag neemt zonder enige notificatie geen [[vakantie]]dagen uitbetaald, maar de werkgever kan hem verder nergens meer toe verplichten. Aan de andere kant betekent dit wel dat ook de werkgever de werknemer van de ene op de andere dag zijn ontslag kan aanzeggen. Ook wegens redenen die de werknemer oneerlijk vindt, of zelfs zonder enige opgave van reden. [[Opzegtermijn]]en zijn niet van toepassing. Het gevolg is dat ontslag zeer snel en makkelijk kan gebeuren. Ook is het vaak niet eens nodig een werknemer van tevoren te waarschuwen.

Er zijn een aantal uitzonderingen op de ''employment at will''-doctrine. Deze kunnen worden onderverdeeld in een aantal categorieën:
* Een wettelijke bepaling op staats- of federaal niveau beperkt expliciet de ''employment at will''-doctrine.
* Het ontslag kan in strijd zijn met de openbare orde.
* De werknemer valt onder een speciale regeling. Dit komt niet veel voor, maar sommige categorieën werknemers (bijvoorbeeld hoogleraren) genieten een speciale bescherming tegen ontslag.
* Het ontslag verbreekt een "implied contract" (impliciet contract) en is strijdig met de goede trouw.

Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw is employment at will beperkt in de volgende federale wetten:
* Age Discrimination in Employment Act of 1967 (biedt bescherming tegen discriminatie van oudere werknemers)
* [[Americans with Disabilities Act]] of 1990 (beschermt tegen discriminatie van gekwalificeerd personeel met een arbeidshandicap)
* Bankruptcy Act of 1978 (het is verboden iemand te ontslaan omdat hij failliet is of in het verleden een faillissementsprocedure heeft doorlopen)
* Civil Rights Act of 1964 (beschermt tegen ras-, nationale achtergrond-, leeftijds-, kleur-, religie- en seksediscriminatie)
* Civil Rights Act of 1991
* Civil Service Reform Act of 1978 (versterkt eerdere anti-discriminatiebepalingen, verbiedt discriminatie op seksuele geaardheid, en voorziet in een beroepsprocedure)
* Consumer Credit Protection Act of 1968 (verbod op ontslag wegens het hebben van een schuld)
* Employee Polygraph Protection Act of 1988
* Employee Retirement Income Security Act of 1974 (verbiedt o.a. ontslagen die enkel worden verleend om een werknemer van zijn pensioenrechten af te houden)
* Fair Credit Reporting Act of 1999
* Fair Labor Standards Act of 1938 (beschermt werknemers tegen slechte arbeidsomstandigheden en verbiedt werkgevers hen te ontslaan wegens het doen gelden van de rechten uit deze wet)
* Family and Medical Leave Act of 1993 (staat 12 weken onbetaald verlof toe zonder verlies van baan of eventuele collectieve ziektekostenverzekering)
* Immigration Reform and Control Act of 1986
* Judiciary and Judicial Procedure Act of 1948 (het is verboden een werknemer te ontslaan omdat hij aan zijn juryplicht moet voldoen)
* Labor Management Relations Act of 1947 (het is verboden een werknemer te ontslaan wegens vakbondslidmaatschap of -activiteiten)
* Mine Safety and Health Act of 1977
* Railroad Safety Act of 1970
* Rehabilitation Act of 1973
* Uniformed Services Employment and Reemployment Rights Act of 1994 (USERRA)
* Vietnam Era Veterans' Readjustment Assistance Act of 1974 (speciale bescherming voor Vietnamveteranen)
* Een aantal wetten biedt bescherming voor [[Klokkenluider (melder van misstanden)|klokkenluider]]s die misstanden melden die ze waarnemen in hun bedrijf. Hieronder vallen onder andere milieuregels, maar ook de [[Sarbanes-Oxley-wet|Sarbanes-Oxley wet]]. Zo beschermt de ''Whistleblower Protection Act of 1989'' werknemers in de publieke sector tegen ontslag wegens het rapporteren van wetsovertredingen. Voorwaarde is wel dat de klokkenluider de overtreding  rapporteert aan de juiste autoriteit. Klagen binnen het bedrijf is niet voldoende.
* Worker Adjustment and Retraining Notification Act of 1988.

Deze wettelijke uitzonderingen hebben voor een groot deel met elkaar gemeen dat ze discriminatoire ontslagen beperken. Een ontslag is niet alleen discriminatoir als de discriminatie direct is, maar ook als deze indirect is. Men mag bijvoorbeeld niet iemand ontslaan omdat hij bepaalde Oosterse kleding als dat een uitvloeisel is van zijn nationale afkomst.

Een andere gemeenschappelijke categorie is de bescherming van [[Klokkenluider (melder van misstanden)|klokkenluider]]s. Iemand mag kortweg niet ontslagen worden als hij gebruikmaakt van een wettelijk klacht- of beroepsrecht, lid is van een vakbond of protesteert tegen slechte werkomstandigheden of wetsovertredingen. Ook personen die actief zijn in een vakbond mogen in veel gevallen niet worden ontslagen vanwege deze activiteiten. Deze gevallen zijn wel [[limitatieve opsomming|limitatief]]: wanneer er geen wet expliciet bescherming biedt, is er geen bescherming. Het idee hierachter is dat employment at will niet mag worden misbruikt om werknemersbescherming uit te hollen.

Ook is er een categorie van werknemers die afwezig moeten zijn van hun werk omdat ze een wettelijke verplichting moeten vervullen, en daarom beschermd wordt tegen ontslag. Hierbij valt ten eerste te denken aan dienst- en juryplicht; het vervullen hiervan dient niet tot verlies van de baan te leiden, ook omdat het hebben van een baan geen vrijstellingsgrond voor deze verplichtingen is.

Ten slotte bestaat er een restcategorie van personen die beschermd worden omdat ze wegens omstandigheden kwetsbaar zijn; hierbij valt vooral te denken aan werknemers met financiële problemen. Hoewel dit vanuit het oogpunt van een werkgever een risico is, is het uiteraard niet de bedoeling dat men door financiële problemen ook nog eens ontslagen wordt waardoor men in een [[vicieuze cirkel]] terechtkomt.

De [[Uniform Law Commissioners]] hebben in 1991 de [[Model Employment Termination Act]] voorgelegd. Dit is echter geen wet, maar een aanbeveling tot wetgeving aan de Amerikaanse staten. Niettemin hebben, zoals gebruikelijk in bij modelwetten van de Uniform Law Commissioners, de meeste staten deze regeling gecodificeerd. Een wetgever is volgens de Model Employment Termination Act verplicht een "goede reden" te geven. Wat een "goede reden" is blijft echter nog steeds onderwerp van discussie, en verschilt van staat tot staat. Aangezien de Verenigde Staten een [[common law]]-systeem hanteren en een federatie vormen heeft iedere staat ook eigen jurisprudentie hierover. In veel gevallen wordt een "goede reden" aanwezig geacht wanneer het bedrijf de werknemer ten minste aantoonbaar een waarschuwing heeft gegeven. De Model Employment Termination Act tornt echter nadrukkelijk niet aan de reden zelf.

De verschillende staten kunnen uiteraard ook extra beschermende wetgeving aannemen voor bepaalde categorieën werknemers, en hebben dit ook gedaan. Of en in hoeverre dit geschiedt is uiteraard een beslissing van de wetgever van de staat zelf. Hierdoor zal het dus een groot verschil maken in welke staat men werkt of en op welke gronden een ontslag aangevochten kan worden.

===Strijd met de openbare orde===
Deze uitzonderingsgrond is in 43 staten door verschillende rechters geaccepteerd. Het komt erop neer dat een werknemer niet mag worden ontslagen omdat hij of zij het bedrijf of werknemers belemmert in gedragingen die in strijd met de wetgeving op federaal of lager niveau zijn. In sommige gevallen is dit al wettelijk op federaal niveau vastgelegd (Whistleblower Protection Act), maar er zijn gevallen denkbaar waarin geen geschreven wet bestaat en de beslissing dus aan de rechter wordt overgelaten.

'''Voorbeeld''': ''In veel staten is alcoholgebruik onder de leeftijd van 21 jaar verboden. De eigenaar van de bar komt op een avond met zijn 18-jarige zoon die een whiskey bestelt. De barman weigert omdat hij weet dat de jongen 18 is. De eigenaar dringt aan en als de barman blijft weigeren ontslaat de eigenaar de barman. Dit ontslag is in strijd met de openbare orde omdat de werknemer een wettelijke plicht naleefde.''

===De aanwezigheid van een impliciet contract===
In acht staten erkent men ook de aanwezigheid van een "implied contract" (impliciet contract) als uitzonderingsgrond op employment at will. Een impliciet contract wordt aanwezig geacht als de werknemer en werkgever zich zodanig hebben gedragen dat daaruit de intentie van het hebben van een arbeidsrelatie voor langere tijd blijkt, ook al is er geen geschreven contract aanwezig.

===Bewijsproblematiek===
Wie een beroep doet op een uitzondering, zal moeten bewijzen dat de uitzondering van toepassing is. Meestal is dit erg moeilijk. Een werkgever kan bijvoorbeeld een werknemer ontslaan omdat hij homoseksueel is (wat expliciet verboden is bij de federale wet), maar hoeft geen motivering voor zijn ontslag te geven. Bovendien kan hij liegen en een andere reden naar voren brengen. Als er überhaupt al een reden wordt gegeven zal dat in praktijk vrijwel altijd 'disfunctioneren' of 'niet in het team passen' zijn.

Het is dan aan de werknemer te bewijzen dat er een andere reden is, wat niet makkelijk is gezien het feit dat hij geen toegang meer heeft tot zijn werkplek en computer. Ook zullen (ex-)collega's huivering zijn ten faveure van een werknemer te getuigen, uit angst voor consequenties voor de eigen carrière. Hier komt het algemene praktische probleem in onslagzaken bij dat zelfs bij herstel in rechte van de arbeidsrelatie de relatie tussen werknemer en werkgever door het ontslag of de reden daarachter (onherstelbaar) is beschadigd en er weinig motivering voor verdere samenwerking meer is.

==Zie ook==
* [[Angelsaksisch model]]

[[Categorie:Arbeidsrecht in de Verenigde Staten]]
[[Categorie:Humanresourcemanagement]]


text:
# Habroleptoides caucasica
Habroleptoides caucasica is een haft uit de familie Leptophlebiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Tshernova.
De soort komt voor in het Palearctisch gebied.

wikiname: nlwiki

title: Habroleptoides caucasica

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Habroleptoides caucasica''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Haften|Ephemeroptera]] (Haften)
| familie = [[Leptophlebiidae]]
| geslacht = ''[[Habroleptoides]]''
| w-naam = ''Habroleptoides caucasica''
| auteur = Tshernova
| datum = 1930
| haakjes = <!-- De bron geeft geen uitsluitsel over haakjes -->
| species =
| commons =
}}
'''''Habroleptoides caucasica''''' is een [[haften|haft]] uit de familie [[Leptophlebiidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1930 door Tshernova.
De soort komt voor in het [[Palearctisch gebied]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2013-Barber-James-Sartori-Gattolliat-Webb}}
}}

[[Categorie:Leptophlebiidae]]
[[Categorie:Dier uit het Palearctisch gebied]]

title: Habroleptoides caucasica

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Ephemeroptera (Haften)

Familie: Leptophlebiidae

Geslacht: Habroleptoides

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# NGC 2348
NGC 2348 is een open sterrenhoop in het sterrenbeeld Vliegende Vis. Het hemelobject werd op 31 januari 1835 ontdekt door de Britse astronoom John Herschel.

## Synoniemen
- ESO 88-SC1

title: NGC 2348

wikitext:
{{Infobox DeepSpaceObject
| naam= NGC 2348
| afbeelding= NGC 2348 DSS.jpg
| sterrenbeeld= [[Vliegende Vis (sterrenbeeld)|Vliegende Vis]]
| type= [[Open sterrenhoop]]
| messiernaam=
| ngcnaam= NGC 2348
| RK= 07u03m02,0s
| DEC= -67° 23' 12"
| magnitude=
| afstand=
| afmeting = 11,0'
| diameter =
| massa =
| leeftijd =
}}
'''[[New General Catalogue|NGC]] 2348''' is een [[open sterrenhoop]] in het [[sterrenbeeld]] [[Vliegende Vis (sterrenbeeld)|Vliegende Vis]]. Het hemelobject werd op 31 januari 1835 ontdekt door de Britse astronoom [[John Herschel]].

== Synoniemen ==
* [[Europese Zuidelijke Sterrenwacht|ESO]] 88-SC1

== Zie ook ==
*[[Lijst van NGC-objecten]]

== Externe links ==
* {{en}} [http://nedwww.ipac.caltech.edu/cgi-bin/nph-objsearch?objname=NGC+2348 NASA/IPAC Extragalactic Database]
* {{en}} [http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=NGC+2348 SIMBAD Astronomical Database]
* {{en}} [http://spider.seds.org/ngc/revngcic.cgi?NGC2348 SEDS]

{{Navigatie NGC-objecten 2201-2400}}

{{DEFAULTSORT:NGC 2348}}
[[Categorie:NGC-object in Vliegende Vis]]
[[Categorie:Open sterrenhoop]]

title: Sterrenbeeld Vliegende Vis

Type: Open sterrenhoop

Portaal: Astronomie


text:
# Oude Westen
Het Oude Westen is een wijk in Rotterdam die grenst aan het centrum van de stad.
De wijk is ontstaan aan het eind van de 19e eeuw toen het grootste deel van het grondgebied van de wijk toebehoorde aan de toenmalige gemeente Delfshaven. Delfshaven legde grondexploitanten weinig eisen op, waardoor een wijk gevuld raakte met speculantenbouw. In 1886 werd het Oude Westen door de annexatie van Delfshaven een deel van Rotterdam-West. De gemeente Rotterdam hanteerde een structurelere aanpak met betrekking tot stadsuitbreiding dan Delfshaven, wat er onder meer voor zorgde, dat de wijk verharde wegen kreeg en riolering. Toen de stad groeide, reikte het westelijke deel van de stad tot aan Schiedam. Sindsdien wordt het oudste deel van de wijk Oude Westen genoemd.
Het Oude Westen wordt gedomineerd door twee in oost-west richting lopende hoofdstraten:
1. De West-Kruiskade, bekend door zijn Chinatown en de vele winkels waar producten of eetwaren uit het buitenland worden verkocht.
2. De Nieuwe Binnenweg, bekend door zijn cafés, coffeeshops, nachtclubs en buitenlandse restaurants.

Er rijden trams door deze twee straten.
Het Oude Westen wordt aan westelijke zijde begrensd door de Henegouwerlaan en de 's-Gravendijkwal. Aan oostelijke zijde is dit de Westersingel, aan noordelijke respectievelijk zuidelijke zijde het Weena en de Rochussenstraat.
In de wijk wonen mensen van veel verschillende nationaliteiten: 70% van de winkels wordt beheerd door de mensen van buitenlandse oorsprong.
De wijk staat bekend als gezellig en leuk om te bezoeken, maar is, vooral in de avond-uren, niet altijd de veiligste plek. Nadat de criminaliteit in de jaren negentig in deze wijk zeer sterk toenam, heeft de gemeente Rotterdam sinds het begin van eeuw verschillende maatregelen genomen om de veiligheid te verbeteren, waaronder het opstellen van camera's.
Tot 2001 hoorde het Saftlevenkwartier tot de onveiligste gebieden van Nederland. Er was veel overlast van de harddrugsverslaafden, dealers, hangjongeren en criminelen. Nadat camera's waren geplaatst en perron Nul werd gesloten heeft de criminaliteit zich deels verplaatst naar andere delen van de stad, maar het Oude Westen en eveneens het eraan grenzende Middelland en het Nieuwe Westen droeg anno 2005 nog steeds het predicaat 'onveilig'. Na een stijgende trend sinds 2005 is de index in 2009 weer gedaald. De veiligheidsindex wordt deels bepaald door objectieve, meetbare factoren, en deels door de veiligheidsperceptie van de bewoners van de wijk. De daling in 2009 blijkt vooral door de veranderde perceptie veroorzaakt te worden; de meetbare factoren zijn sinds 2008 namelijk verbeterd, wat deels wordt veroorzaakt door de sloop van de Pauluskerk.

## Fotogalerij
- West-Kruiskade / Diergaardesingel
- West-Kruiskade
- Nieuwe Binnenweg

- Restaurant Old Dutch.
- Voormalige Jeugdherberg (Stayokay).
- Voormalig Centrum Beeldende Kunst aan de Nieuwe Binnenweg. Hier zat vroeger een autoshowroom en thans een supermarkt.

Cool ·
CS-kwartier ·
Dijkzigt ·
Oude Westen ·
Scheepvaartkwartier ·
Stadsdriehoek
Rotterdam Centrum ·
Rotterdam-Noord ·
Rotterdam-Oost ·
Rotterdam-West ·
Rotterdam-Zuid ·
110-Morgen ·
Afrikaanderwijk ·
Agniesebuurt ·
Bergpolder ·
Beverwaard ·
Blijdorp ·
Blijdorpse polder ·
Bloemhof ·
Boomgaardshoek ·
Bospolder-Tussendijken ·
CS-kwartier ·
Carnisserbuurt ·
Cool ·
Crooswijk ·
De Esch ·
De Veranda ·
Delfshaven ·
Delfshaven-Schiemond ·
Dijkzigt ·
Feijenoord ·
Gadering ·
Groenenhagen-Tuinenhoven ·
Groot-IJsselmonde ·
Heijplaat ·
Het Lage Land ·
Hillegersberg ·
Hillesluis ·
Homerusbuurt ·
Hordijkerveld ·
Kandelaar ·
Karl Marxbuurt ·
Katendrecht ·
Kiefhoek ·
Kleinpolder ·
Kleiwegkwartier ·
Kop van Zuid ·
Kralingen ·
Kralingse Veer ·
Kreekhuizen ·
Landzicht ·
Liskwartier ·
Lloydkwartier ·
Lombardijen ·
Meeuwenplaat ·
Middelland ·
Middengebied ·
Millinxbuurt ·
Molenlaankwartier ·
Molièrebuurt ·
Nesselande ·
Nieuw Engeland ·
Nieuw-Mathenesse ·
Nieuwe Westen ·
Nooddorp ·
Noordereiland ·
Ommoord ·
Oosterflank ·
Oud-Charlois ·
Oud-IJsselmonde ·
Oud-Mathenesse ·
Oude Noorden ·
Oude Westen ·
Oudeland ·
Overschie ·
Pendrecht ·
Prinsenland ·
Provenierswijk ·
Reyeroord ·
Rubroek ·
Sagenbuurt ·
Scheepvaartkwartier ·
Schiebroek ·
Schiemond ·
's-Gravenland ·
Smeetsland ·
Spaanse Polder ·
Spangen ·
Sportdorp ·
Stadsdriehoek ·
Struisenburg ·
Tarwewijk ·
Terbregge ·
Tussenwater ·
Varenbuurt ·
Vondelingenplaat ·
Vreewijk ·
Waalhaven ·
Westpunt ·
Wielewaal ·
Witte Dorp ·
Zalmplaat ·
Zenobuurt ·
Zestienhoven ·
Zevenkamp ·
Zomerland ·
Zuidwijk

title: Oude Westen

wikitext:
{{Infobox wijk
| kaart = [[Bestand:Rotterdamse wijken-oude westen.PNG|265px]]
| naam = Oude Westen
| gemeente = [[Rotterdam (gemeente)|Rotterdam]]
| stadsdeel = [[Rotterdam Centrum]]
| lat_deg = 51
| lat_min = 55
| lat_sec = 5.14
| lat_dir = N
| lon_deg = 4
| lon_min = 28
| lon_sec = 3.07
| lon_dir = E
| opp = 59 ha.
| cbs = 05990111
| web =
| portaal = Rotterdam
}}
Het '''Oude Westen''' is een wijk in [[Rotterdam (hoofdbetekenis)|Rotterdam]] die grenst aan het centrum van de stad.

De wijk is ontstaan aan het eind van de [[19e eeuw]] toen het grootste deel van het grondgebied van de wijk toebehoorde aan de toenmalige gemeente [[Delfshaven (deelgemeente)|Delfshaven]]. Delfshaven legde grondexploitanten weinig eisen op, waardoor een wijk gevuld raakte met [[Revolutiebouw|speculantenbouw]]. In [[1886]] werd het Oude Westen door de [[annexatie]] van Delfshaven een deel van [[Rotterdam-West]]. De gemeente Rotterdam hanteerde een structurelere aanpak met betrekking tot stadsuitbreiding dan Delfshaven, wat er onder meer voor zorgde, dat de wijk verharde wegen kreeg en riolering. Toen de stad groeide, reikte het westelijke deel van de stad tot aan [[Schiedam]]. Sindsdien wordt het oudste deel van de wijk Oude Westen genoemd.

Het Oude Westen wordt gedomineerd door twee in oost-west richting lopende hoofdstraten:
#De [[West-Kruiskade]], bekend door zijn [[Chinatown (Rotterdam)|Chinatown]] en de vele winkels waar producten of eetwaren uit het buitenland worden verkocht.
#De [[Binnenweg (Rotterdam)|Nieuwe Binnenweg]], bekend door zijn [[café]]s, [[coffeeshop]]s, [[nachtclub]]s en buitenlandse restaurants.
Er rijden [[tram]]s door deze twee straten.
Het Oude Westen wordt aan westelijke zijde begrensd door de [[Henegouwerlaan]] en de 's-Gravendijkwal. Aan oostelijke zijde is dit de [[Westersingel (Rotterdam)|Westersingel]], aan noordelijke respectievelijk zuidelijke zijde het [[Weena]] en de [[Rochussenstraat (Rotterdam)|Rochussenstraat]].

In de wijk wonen mensen van veel verschillende [[nationaliteit]]en: 70% van de winkels wordt beheerd door de mensen van buitenlandse oorsprong.

De wijk staat bekend als gezellig en leuk om te bezoeken, maar is, vooral in de avond-uren, niet altijd de veiligste plek. Nadat de [[criminaliteit]] in de jaren negentig in deze wijk zeer sterk toenam, heeft de gemeente Rotterdam sinds het begin van eeuw verschillende maatregelen genomen om de veiligheid te verbeteren, waaronder het opstellen van camera's.

Tot 2001 hoorde het Saftlevenkwartier tot de onveiligste gebieden van [[Nederland]]. Er was veel overlast van de [[harddrug]]s[[verslaafde]]n, [[drugsdealer|dealers]], hangjongeren en [[misdadiger|criminelen]]. Nadat camera's waren geplaatst en perron Nul werd gesloten heeft de criminaliteit zich deels verplaatst naar andere delen van de stad, maar het Oude Westen en eveneens het eraan grenzende [[Middelland]] en het [[Nieuwe Westen]] droeg anno 2005 nog steeds het predicaat 'onveilig'. Na een stijgende trend sinds 2005 is de index in 2009 weer gedaald. De veiligheidsindex wordt deels bepaald door objectieve, meetbare factoren, en deels door de veiligheidsperceptie van de bewoners van de wijk. De daling in 2009 blijkt vooral door de veranderde perceptie veroorzaakt te worden; de meetbare factoren zijn sinds 2008 namelijk verbeterd, wat deels wordt veroorzaakt door de sloop van de [[Pauluskerk (Rotterdam)|Pauluskerk]].

== Fotogalerij ==
<gallery widths="200" heights="200">
Bestand:Rotterdam westkruiskade1.jpg|West-Kruiskade / Diergaardesingel
Bestand:Kruiskade.jpg|West-Kruiskade
Bestand:Rotterdam stad nieuwe binnenweg.jpg|Nieuwe Binnenweg
</gallery>

<gallery widths="200" heights="200">
Bestand:Rotterdam Rochussenstr.-Old Dutch.JPG|Restaurant Old Dutch.
Bestand:Rotterdam Rochussenstr.-Stayokay (1).JPG|Voormalige Jeugdherberg (Stayokay).
Bestand:Rotterdam Nieuwe Binnenweg 2.jpg|Voormalig Centrum Beeldende Kunst aan de Nieuwe Binnenweg. Hier zat vroeger een autoshowroom en thans een supermarkt.
</gallery>

{{Appendix}}
{{Commonscat|Oude Westen}}
{{Navigatie wijken Rotterdam Centrum}}
{{Navigatie wijken Rotterdam}}
{{Coor title dms|51|55|5.14|N|4|28|3.07|E|scale:25000_type:city_region:NL}}

[[Categorie:Wijk in Rotterdam]]
[[Categorie:Rotterdam Centrum]]

title: Kerngegevens

Gemeente: Rotterdam

Stadsdeel: Rotterdam Centrum

Coördinaten: 51° 55′ NB, 4° 28′ OL


text:
# Coccophagus aurantifrons
Coccophagus aurantifrons is een vliesvleugelig insect uit de familie Aphelinidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Compere.

title: Coccophagus aurantifrons

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Coccophagus aurantifrons''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Aphelinidae]]
| geslacht = ''[[Coccophagus]]''
| w-naam = ''Coccophagus aurantifrons''
| auteur = Compere
| datum = 1936
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Coccophagus aurantifrons''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Aphelinidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1936 door Compere.

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Coccophagus&Speciesqtype=equals&Species=aurantifrons {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Coccophagus|aurantifrons]]

title: Coccophagus aurantifrons

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Aphelinidae

Geslacht: Coccophagus

title: Soort


text:
# Mordella luteosignata
Mordella luteosignata is een keversoort uit de familie spartelkevers (Mordellidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1941 door Píc.

title: Mordella luteosignata

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Mordella luteosignata''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Spartelkevers|Mordellidae]] (Spartelkevers)
| geslacht = ''[[Mordella]]''
| w-naam = ''Mordella luteosignata''
| auteur = [[Maurice Pic|Píc]]
| datum = 1941
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Mordella luteosignata''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[spartelkevers]] (Mordellidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1941 door Píc.<ref>{{Brontabel|9999-Mordellidae}}</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|11|21}}

[[Categorie:Mordella|luteosignata]]

title: Mordella luteosignata

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Mordellidae (Spartelkevers)

Geslacht: Mordella

title: Soort


text:
# RhB ABe 4/4 I
De ABe 4/4 I en ABDe 4/4 I waren elektrische motorrijtuigen bestemd voor het regionaal personenvervoer van de Rhätische Bahn (RhB).

## Geschiedenis
Bij de opening van de Berninabahn in 1908 werden bij Schweizerische Industrie-Gesellschaft (SIG) en Elektrizitätsgesellschaft Alioth 17 motorrijtuigen in twee series met de aanduiding BCe 4/4 (later als ABe 4/4 I) en BCFe 4/4 (later als ABDe 4/4 I) besteld. In 1921 werd onder invloed van het publiek het motorrijtuig 13 vernummerd in 15. In 1946-1953 werden de motorrijtuigen door de Rhätische Bahn omgebouwd en vernummerd.
In 2010 waren er nog vijf motorrijtuigen beschikbaar.

## Constructie en techniek
De motorrijtuigen zijn opgebouwd op een stalen frame. In de draaistellen zijn twee elektromotoren gemonteerd die via tandwielen ieder een as aandrijven.

### Nummers
De motorrijtuigen werden door de Berninabahn als volgt genummerd en later door de Rhätische Bahn omgebouwd en vernummerd:
| Lijst van de ABe 4/4 I en de ABDe 4/4 I |            |         |                      |                |           |                           |       |         |                                                                                |                                                                        |
| Nummer Berninabahn                      | In gebruik | Ombouw  | RhB nummer na ombouw | Laatste nummer | geel      | Beschildering groen/crème | groen | rood    | Opmerkingen                                                                                | Huidige toestand                                                       |
| 1                                       | 1908       | 1947 1) | 31                   | 31             | 1908      | 1947                      | 1959  | 1963    |                                                                                | buitendienst en afgebroken in 2009                                     |
| 2                                       | 1908       | 1946 1) | 32                   | 32             | 1908      | 1946                      | 1957  | 1965    |                                                                                | buitendienst en afgebroken in 2009                                     |
| 3                                       | 1908       |         |                      | 3              | 1908      | 19..                      | 1957  | --      |                                                                                | buitendienst 1969, gesloopt                                            |
| 4                                       | 1908       | 1947 1) | 34                   | 34             | 1908 2001 | 1947                      | --    | 1962    | sinds 2001 Historisch voertuig (geel)                                                                              | in gebruik                                                             |
| 5                                       | 1908       | 1946 1) | 33                   | 33             | 1908      | 1946                      | 1956  | --      | 8 mei bij Alp Grüm door brand verwoest                                                                             | buitendienst 1962, gesloopt                                            |
| 6                                       | 1908       |         |                      | 9921           | 1908      | --                        | --    | 1960    | 1960, Dienstvoertuig Xe 4/4 9921, bruinrood                                                                        | buitendienst 1969, gesloopt                                            |
| 7                                       | 1908       |         |                      | 7              | 1908      | 19..                      | 1957  | --      |                                                                                | buitendienst 1965, gesloopt                                            |
| 8                                       | 1908       |         |                      | 8              | 1908      | 19..                      | --    | --      |                                                                                | buitendienst 1967, gesloopt                                            |
| 9                                       | 1908       | 1953    |                      | 9920           | 1908      | --                        | 1953  | 1964/90 | 1951 door lawine vernield en als dienstvoertuig Xe 4/4 weer opgebouwd                                              | buitendienst 1998, gesloopt                                            |
| 10                                      | 1908       | 1949    | 35                   | 35             | 1908      | 1949                      | --    | 1962    |                                                                                | buitendienst 2010, in gebruik bij Museumsbahn Blonay-Chamby (verkocht) |
| 11                                      | 1909       |         |                      | 11             | 1909      | 19..                      | --    | 1964    |                                                                                | buitendienst 1976, gesloopt                                            |
| 12                                      | 1909       | 1951    | 37                   | 9923           | 1909      | 1951                      | 1957  | 1965    | 1997 omgebouwd tot Xe 4/4 9923, Dienstvoertuig Poschiavo, oranje                                                   | in gebruik                                                             |
| 13                                      | 1909       |         |                      | 15             | 1909      | 19..                      | --    | --      | 1921 vernummerd in 15                                                                                | buitendienst 1969, gesloopt                                            |
| 14                                      | 1909       | 1950    | 36                   | 9924           | 1909      | 1950                      | --    | 1963    | 1998 omgebouwd tot Xe 4/4 9924, Dienstvoertuig Pontresina, oranje                                                  | in gebruik                                                             |
| 21                                      | 1911       | 1949    | 38                   | 9922           | 1911      | 1948                      | --    | 1962    | bagage afdeling beibehalten, Bezeichnung ABDe 4/4 1992 omgebouwd tot Xe 4/4 9922, Dienstvoertuig Poschiavo, oranje | in gebruik                                                             |
| 22                                      | 1911       | 1953 1) | 30                   | 30             | 1911 2000 | 1953                      | --    | 1966    | 1953 bagage afdeling verwijderd, sinds 2000 Historisch voertuig (geel)                                             | in gebruik                                                             |
| 23                                      | 1911       |         |                      | 23             | 1911      | 1948                      | 1956  | --      | 1956 bagage afdeling verwijderd                                                                                | buitendienst 1969, gesloopt                                            |
|                                         |            |         |                      |                |           |                           |       |         |                                                                                |                                                                        |

## Treindiensten
De treinen van het type ABe 4/4 I en ABDe 4/4 I werden door de Rhätische Bahn (RhB) ingezet over de Berninabahn.
- Sankt Moritz - Tirano
- Chur - Arosa

title: RhB ABe 4/4 I

wikitext:
{{Infobox treinstel
| titel = ABe 4/4 I en ABDe 4/4 I
| afbeelding  = Swiss Rail Rhb ABe 4 4.jpg
| onderschrift= Historic RhB Trein ABe 4/4 met motorrijtuigen 30 en 34 op 12 augustus 2005 bij Station [[Station Alp Grüm|Alp Grüm]]
| aantal  = 17
| nummering  = 1-14 (eerste serie ABe)
 21-23 (tweede serie ABDe)
 [[RhB ABe 4/4 I#Nummers|zie tekst]]
| fabrikant  = [[Schweizerische Industrie-Gesellschaft]] (SIG)
 [[Elektrizitätsgesellschaft Alioth|Alioth]]
| indienst  = 1908-1911
| uitdienst  = 1969 …
| asindeling  = Bo’ Bo’
| spoorbreedte = ([[meterspoor]]) 1000 mm
| gewicht  = 30 ton
| aslast  =
| lengte  = 13.93 m (eerste serie)
 14.66 m (tweede serie)
| breedte  = 2.50 m
| hoogte  =
| snelheid  = 55 km/h
| dienstsnelheid =
| stroomsysteem = [[Gelijkstroom|=]] 1000 / 2200 [[Volt (eenheid)|volt]]<ref>Omgebouwd tot twee systeem motorrijtuigen 1000 / 2200 [[Volt (eenheid)|volt]] [[Gelijkstroom|=]], tot 1997 ook op de [[Chur–Arosa-Bahn|Arosa-Bahn]] ingezet.</ref>
| aandrijving  = elektrisch/mechanisch
| tandrad  =
| motoren  = 4
| motorfabrikant = [[Elektrizitätsgesellschaft Alioth|Alioth]]
| vermogen  = 395 kW
| trekkracht  = 102 kN
| zitplaatsen  = 1e klas: 12
 2e klas: 31
| staanplaatsen =
| tankinhoud  =
| treinbeinvloeding =
| remsysteem  =
| treinradio  =
| opmerking  =
}}
De '''ABe 4/4 I en ABDe 4/4 I''' waren [[Elektrotechniek|elektrische]] [[motorrijtuig]]en bestemd voor het regionaal personenvervoer van de [[Rhätische Bahn]] (RhB).

== Geschiedenis ==
Bij de opening van de [[Berninabahn]] in 1908 werden bij [[Schweizerische Industrie-Gesellschaft]] (SIG) en [[Elektrizitätsgesellschaft Alioth]] 17 motorrijtuigen in twee series met de aanduiding BCe 4/4 (''later'' als ABe 4/4 I) en BCFe 4/4 (''later'' als ABDe 4/4 I) besteld. In 1921 werd onder invloed van het publiek het motorrijtuig 13 vernummerd in 15. In 1946-1953 werden de motorrijtuigen door de Rhätische Bahn omgebouwd en vernummerd.

In 2010 waren er nog vijf motorrijtuigen beschikbaar.

== Constructie en techniek ==
De motorrijtuigen zijn opgebouwd op een stalen frame. In de draaistellen zijn twee [[elektromotor]]en gemonteerd die via tandwielen ieder een as aandrijven.

=== Nummers ===
De motorrijtuigen werden door de Berninabahn als volgt genummerd en later door de Rhätische Bahn omgebouwd en vernummerd:

{| class="wikitable"
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center" span style="color:#D22222"
| colspan="11" | <big><big>'''Lijst van de ABe 4/4 I en de ABDe 4/4 I'''</big></big>
|- bgcolor="#D22222" align="center" span style="color:#ffffff"
|'''Nummer
Berninabahn''' || '''In gebruik''' || '''Ombouw''' || '''RhB
 nummer
 na ombouw''' || '''Laatste
nummer''' || '''
geel''' || '''Beschildering
groen/crème''' || '''
groen''' ||'''
rood''' || '''Opmerkingen''' || '''Huidige
 toestand'''
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|1 ||1908 ||1947 1)||'''31'''|| 31 || 1908 ||1947 ||1959 ||1963 || || buitendienst en afgebroken in 2009
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|2 ||1908 ||1946 1)||'''32'''|| 32 || 1908 ||1946 ||1957 ||1965 || || buitendienst en afgebroken in 2009
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|3 ||1908 || || || 3 || 1908 ||19.. ||1957 ||-- || || buitendienst 1969, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|4 ||1908 ||1947 1)||'''34'''|| 34 ||1908
2001 ||1947 ||-- ||1962 || sinds 2001 Historisch voertuig (geel)|| in gebruik
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|5 ||1908 ||1946 1)||'''33'''|| 33 ||1908 ||1946 ||1956 ||-- || 8 mei bij [[Alp Grüm]] door brand verwoest || buitendienst 1962, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|6 ||1908 || || ||9921||1908 ||-- ||-- ||1960 || 1960, Dienstvoertuig Xe 4/4 9921, bruinrood|| buitendienst 1969, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|7 ||1908 || || || 7 ||1908 ||19.. ||1957 ||-- || || buitendienst 1965, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|8 ||1908 || || || 8 ||1908 ||19.. ||-- ||-- || || buitendienst 1967, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|9 ||1908 ||1953|| ||9920||1908 ||-- ||1953 ||1964/90 || 1951 door lawine vernield en als dienstvoertuig Xe 4/4 weer opgebouwd || buitendienst 1998, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|10 ||1908 ||1949 ||'''35'''||35||1908 ||1949 ||-- ||1962 || || buitendienst 2010, in gebruik bij [[Museumsbahn Blonay-Chamby]] (''verkocht'')
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|11 ||1909 || || ||11||1909 ||19.. ||-- ||1964 || || buitendienst 1976, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|12 ||1909 ||1951 ||'''37'''||9923||1909 ||1951 ||1957 ||1965 || 1997 omgebouwd tot Xe 4/4 9923, Dienstvoertuig Poschiavo, oranje|| in gebruik
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|13 ||1909 || || ||15||1909 ||19.. ||-- ||-- || 1921 vernummerd in 15|| buitendienst 1969, gesloopt
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|14 ||1909 ||1950 ||'''36'''||9924||1909 ||1950 ||-- ||1963 || 1998 omgebouwd tot Xe 4/4 9924, Dienstvoertuig Pontresina, oranje|| in gebruik
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|21 ||1911 ||1949 ||'''38'''||9922||1911 ||1948 ||-- ||1962 || bagage afdeling beibehalten, Bezeichnung ABDe 4/4
1992 omgebouwd tot Xe 4/4 9922, Dienstvoertuig Poschiavo, oranje|| in gebruik
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|22 ||1911 ||1953 1)||'''30'''||30||1911
2000 ||1953 ||-- ||1966 || 1953 bagage afdeling verwijderd, sinds 2000 Historisch voertuig (geel)|| in gebruik
|- bgcolor="#EEE9E9" align="center"
|23 ||1911 || || ||23||1911 ||1948 ||1956 ||-- || 1956 bagage afdeling verwijderd|| buitendienst 1969, gesloopt
|- bgcolor="#D22222" align="center" span style="color:#ffffff"
| colspan="11" |
|}

== Treindiensten ==
De treinen van het type ABe 4/4 I en ABDe 4/4 I werden door de Rhätische Bahn (RhB) ingezet over de [[Berninabahn]].
* Sankt Moritz - Tirano
* Chur - Arosa

== Literatuur ==
* Gian Brüngger: ''100-jährige Bergsteiger, Geschichte der ersten Triebwagengeneration BCe 4/4 und BCFe 4/4 der Berninabahn.'' LOKI spezial 30, Lokpress AG, Zürich 2008, {{ISBN|978-3-9523386-1-2}}
* Claude Jeanmaire: ''Die Gleichstromlinien der Rhätischen Bahn.'' Verlag Eisenbahn, Villigen 1975, {{ISBN|3-85649-020-5}}
* Peter Willen; ''Lokomotiven der Schweiz 2, Schmalspur Triebfahrzeuge.'' Orell Füssli, Zürich 1972
* ''Spoorwegen; diverse jaargangen''. Gerrit Nieuwenhuis, Richard Latten. Uitgeverij de Alk BV, Alkmaar.

== Zie ook ==
* [[Lijst van Zwitserse spoorwegmaatschappijen]]

== Externe link ==
* {{en}} {{fr}} {{de}} [http://www.rhb.ch RhB] - Officiële site

{{Appendix|2=
{{References}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=RhB ABe 4/4 I}}
}}
{{Navigatie treinen Rhätische Bahn}}
{{Commonscat|Bernina ABe 4/4 I}}

[[Categorie:Zwitsers spoorwegmaterieel]]
[[Categorie:Treinstel van SIG|RhB ABe 4/4 I]]
[[Categorie:Rhätische Bahn]]

title: ABe 4/4 I en ABDe 4/4 I

Nummering: 1-14 (eerste serie ABe) · 21-23 (tweede serie ABDe) · zie tekst

Fabrikant: Schweizerische Industrie-Gesellschaft (SIG) · Alioth

Asindeling: Bo’ Bo’

Spoorwijdte: (meterspoor) 1000 mm

Massa: 30 ton

Lengte over buffers: 13.93 m (eerste serie) · 14.66 m (tweede serie)

Aantal zitplaatsen: 1e klas: 12 · 2e klas: 31

Maximumsnelheid: 55 km/h

Aandrijving: elektrisch/mechanisch

Motorfabrikant: Alioth

Portaal: Verkeer & Vervoer


text:
# Lindbergia gittenbergeri
Lindbergia gittenbergeri is een slakkensoort uit de familie van de Pristilomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door L. Pinter & Riedel.

title: Lindbergia gittenbergeri

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Lindbergia gittenbergeri''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| familie = [[Pristilomatidae]]
| geslacht = ''[[Lindbergia]]''
| w-naam = ''Lindbergia gittenbergeri''
| auteur = L. Pinter & Riedel
| datum = 1983
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Lindbergia gittenbergeri''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Pristilomatidae]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=430657|naam=''Lindbergia gittenbergeri''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1983 door L. Pinter & Riedel.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|29}}

[[Categorie:Pristilomatidae]]

title: Lindbergia gittenbergeri

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Familie: Pristilomatidae

Geslacht: Lindbergia

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Philothermus clypealis
Philothermus clypealis is een keversoort uit de familie dwerghoutkevers (Cerylonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1982 gepubliceerd door Stanislaw Adam Ślipiński.

title: Philothermus clypealis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Philothermus clypealis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Dwerghoutkevers|Cerylonidae]] (Dwerghoutkevers)
| geslacht = ''[[Philothermus]]''
| w-naam = ''Philothermus clypealis''
| auteur = [[Stanislaw Adam Ślipiński|Slipinski]]
| datum = 1982
| haakjes = ja
| origineel =
}}

'''''Philothermus clypealis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[dwerghoutkevers]] (Cerylonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1982 gepubliceerd door [[Stanislaw Adam Ślipiński]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Philothermus|clypealis]]

title: Philothermus clypealis

Familie: Cerylonidae (Dwerghoutkevers)

Geslacht: Philothermus

title: Soort


text:
# Melanoplus scudderi
Melanoplus scudderi is een rechtvleugelig insect uit de familie veldsprinkhanen (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1864 door Uhler.

title: Melanoplus scudderi

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Melanoplus scudderi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Scudder's Short-winged Grasshoppers - Melanoplus scudderi, Meadowood Farm SRMA, Mason Neck, Virginia (37734239644).jpg
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Veldsprinkhanen|Acrididae]] (Veldsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Melanoplus]]''
| w-naam = ''Melanoplus scudderi''
| auteur = Uhler
| datum = 1864
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Melanoplus scudderi''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[veldsprinkhanen]] (Acrididae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1864 door Uhler.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|22}}

[[Categorie:Melanoplus|scudderi]]

title: Melanoplus scudderi

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)

Geslacht: Melanoplus

title: Soort


text:
# Willem Strijcker
Willem Strijcker alias Brassemarij (1602-tussen 1673 en 1680) was een landschap- en portretschilder van wie slechts een belangrijk werk is overgeleverd: een schoorsteenstuk in het Paleis op de Dam in Amsterdam.

## Biografie
Willem Strijcker was de zoon van Dirck Strijcker (1574-1631) een bierbrouwer, op de plek waar nu de Dominicuskerk staat. In 1595 trouwde hij met Lysbeth Brasemans (-1624). Via zijn moeder was hij familie van de Haarlemse miniatuurschilder Jacobus Zaffius, een vroegere proost van het kapittel in Haarlem, eigenaar van de Reguliershof aan de Amstel en een van de stichters van Haarlemse Frans Loenenhofje.
Willem Strijcker had twee broers: Dirck en Jacob, na het overlijden van Zaffius eveneens erfgenamen van de Reguliershof. Hun vader raakte met een tweetal Amsterdamse regenten, zoals Jacob Poppen, Adriaen Pauw in conflict over de Reguliershof, dat inmiddels in gebruik was als herberg en uitspanning.
Willem Strijcker, bij de Bentveughels bekend als Brassemary, is in 1626 in Venetië gesignaleerd. Strijcker trouwde pas in 1653 met Jannetje Gerrits, alias Turckhooft in Amsterdam. Het paar woonde bij de Lutherse kerk en had reeds een kind.
Strijcker leverde in 1657 een schoorsteenstuk voor de Assurantiekamer (= Kamer van Zeezaken) in het stadhuis op de Dam. Daar werkte zijn broer Dirck als secretaris van een dienst die belast was met zeeverzekering.
In 1658 zou hij samen met de jongere Ferdinand Bol, Govert Flinck, Jacob van Loo en Nicolaes de Helt Stockade een naakt schilderen. Om onduidelijke redenen werd een bezoek gebracht aan de notaris, die alles vastlegde. In 1666 woonde hij in de Servetsteeg, achter Krasnapolsky. In 1673 liet hij een testament opmaken, vanwege zijn ziekte. Het is onduidelijk waar en wanneer hij is overleden. Zijn weduwe hertrouwde in 1681. Zijn zoon, Willem Strijcker (1649-1712), was een zeilmaker op Kromme Waal 24.
Zijn broer Dirck Strijcker die in de jaren twintig in Aleppo als kanselier was benoemd, was begonnen als secretaris van Cornelis Haga. Hij had tussen 1643 en 1677 een baantje had als secretaris van de Kamer van Zeezaken. Hij was in 1643 nog steeds een van de eigenaren van de Reguliershof, rond 1646 door Johannes Snippendaal omgetoverd tot Hortus Botanicus. In 1662 dirigeerde hij vanuit zijn huis op de Lauriergracht een postmeesterschap op landen rondom de Middellandse Zee.
Zijn broer Jacob of Jacopo Strijcker was tussen 1649 en 1687 consul in de Republiek Venetië. Zijn neef Dirck Strijcker organiseerde in 1680-1681 als impresario twee Italiaanse opera seria op het verlaten fabrieksterrein van de gebroeders Hemony. Zijn nicht Elisabeth trouwde met Italiaanse edelman en zijn neef Gerard volgde zijn vader op als consul in Venetië (1687-1730).
- Biografisch Portaal: 16918163
- RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis: 75750
- Union List of Artist Names: 500030325
- Virtual International Authority File: 95868580

title: Willem Strijcker

wikitext:
[[File:Willem Strijcker - Theseus and Ariadne - Google Art Project.jpg|thumb|Willem Strijcker - Theseus and Ariadne - Google Art Project]][[Bestand:Berckheyde, after - Het stadhuis op de Dam te Amsterdam (1668-1670).jpg|thumb|Het Paleis op de Dam omstreeks 1670 door [[Gerrit Adriaenszoon Berckheyde]]]]

'''Willem Strijcker''' alias ''Brassemarij'' (1602<ref>[https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/search.nl.pl?v1=Wil*&b1=&a1=&r1=3&v2=dir*&b2=&a2=Dir*&r2=1&d1=&m1=&y1=1600&d2=&m2=&y2=1610&rs=0&x=56&y=6 Doopbewijs]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>-tussen 1673 en 1680) was een landschap- en portretschilder van wie slechts een belangrijk werk is overgeleverd: een [[schoorsteenstuk]] in het [[Paleis op de Dam]] in [[Amsterdam]].

== Biografie ==
Willem Strijcker was de zoon van Dirck Strijcker (1574-1631) een bierbrouwer, op de plek waar nu de [[Dominicuskerk (Amsterdam)|Dominicuskerk]] staat. In 1595 trouwde hij met Lysbeth Brasemans (-1624). Via zijn moeder was hij familie van de Haarlemse miniatuurschilder [[Jacobus Zaffius]], een vroegere [[Proost (ambt)|proost]] van het [[kapittel]] in Haarlem, eigenaar van de Reguliershof aan de Amstel en een van de stichters van Haarlemse [[Frans Loenenhofje]].<ref>Zaffius (-1618) had de Reguliershof aan de Amsteldijk van het Haarlemse kapittel in erfpacht verkregen. Hij verzette zich tegen het omkappen van bomen door [[Maximiliaan van Hénin-Liétard|Bossu]]. Bij een bezoek aan Amsterdam in 1578 werd hij bij de [[Alteratie (Amsterdam)|Alteratie van Amsterdam]] op een schuit de stad uitgestuurd.</ref>

Willem Strijcker had twee broers: Dirck en Jacob, na het overlijden van Zaffius eveneens erfgenamen van de Reguliershof.<ref>Amsterdam in schetsen
 Door Pieter Herms Witkamp [http://books.google.com/books?id=weQ8AAAAcAAJ&pg=PA169&dq=Reguliershof+Amsterdam&hl=nl&ei=MuKFTOT7DZm8jAeazJGRCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CFIQ6AEwCA#v=onepage&q&f=false]</ref> Hun vader raakte met een tweetal Amsterdamse regenten, zoals [[Jacob Poppen]], [[Adriaan Pauw (1585-1653)|Adriaen Pauw]] in conflict over de Reguliershof, dat inmiddels in gebruik was als herberg en [[uitspanning]]. <!--Strijcker raakte in 1628 in financiële moeilijkheden, faillissement, niet alleen omdat hij voor zijn tweede huwelijk al twee jaar lang bij zijn nieuwe echtgenote had ingewoond. -->

Willem Strijcker, bij de [[Bentvueghels|Bentveughels]] bekend als ''Brassemary'', is in 1626 in Venetië gesignaleerd. Strijcker trouwde pas in 1653 met Jannetje Gerrits, [[pseudoniem|alias]] Turckhooft in Amsterdam. Het paar woonde bij de Lutherse kerk en had reeds een kind.<ref>[https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/search.nl.pl?v1=Wil*&b1=&a1=&r1=3&v2=jan*&b2=&a2=ger*&r2=2&d1=&m1=&y1=1647&d2=&m2=&y2=1650&rs=0&x=50&y=9 Doopbewijs Stadsarchief]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/search.nl.pl?v1=wil*&b1=&a1=stry*er*&r1=1&v2=&b2=&a2=&r2=2&d1=&m1=&y1=1562&d2=&m2=&y2=1800&rs=0&x=54&y=10 Doopbewijs Stadsarchief]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>

Strijcker leverde in 1657 een schoorsteenstuk voor de Assurantiekamer (= Kamer van Zeezaken) in het [[stadhuis op de Dam]].<ref>http://www.digitalebibliotheek.org/tekst/aa__001biog03_01/aa__001biog03_01_0338.php</ref> Daar werkte zijn broer Dirck als secretaris van een dienst die belast was met [[zeeverzekering]].

In 1658 zou hij samen met de jongere [[Ferdinand Bol]], [[Govert Flinck]], [[Jacob van Loo]] en [[Nicolaes de Helt Stockade]] een naakt schilderen.<ref>Giltaij, J. (1999) Hollands Classicisme in de zeventiende-eeuwse schilderkunst, p. 164.</ref> Om onduidelijke redenen werd een bezoek gebracht aan de notaris, die alles vastlegde.<ref>https://web.archive.org/web/20090712102757/http://www.ottonaumannltd.com/loo.html</ref> In 1666 woonde hij in de Servetsteeg, achter [[Hotel Krasnapolsky|Krasnapolsky]]. In 1673 liet hij een testament opmaken, vanwege zijn ziekte. Het is onduidelijk waar en wanneer hij is overleden. Zijn weduwe hertrouwde in 1681. Zijn zoon, Willem Strijcker (1649-1712), was een zeilmaker op [[Kromme Waal]] 24.

Zijn broer Dirck Strijcker<ref>[https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/search.nl.pl?v1=&b1=&a1=&r1=2&v2=Dir*&b2=&a2=Str*er&r2=1&d1=&m1=&y1=1566&d2=&m2=&y2=1700&rs=0&x=47&y=8 Doopbewijzen uit het Stadsarchief]{{dode link|datum=oktober 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> die in de jaren twintig in [[Aleppo (stad)|Aleppo]] als kanselier was benoemd, was begonnen als secretaris van [[Cornelis Haga]].<ref>Klein, P.W. (1963) De Trippen in de 17e eeuw, p. 313.</ref> Hij had tussen 1643 en 1677 een baantje had als secretaris van de Kamer van Zeezaken. Hij was in 1643 nog steeds een van de eigenaren van de Reguliershof, rond 1646 door [[Johannes Snippendaal]] omgetoverd tot Hortus Botanicus.<!--De schilder Willem Strijcker moet ook familie zijn geweest, want zijn broer was Dirck--> In 1662 dirigeerde hij vanuit zijn huis op de [[Lauriergracht]] een postmeesterschap op landen rondom de Middellandse Zee.

Zijn broer Jacob of Jacopo Strijcker was tussen 1649 en 1687 consul in de [[Republiek Venetië]]. Zijn neef [[Dirck Strijcker]] organiseerde in 1680-1681 als impresario twee Italiaanse [[opera seria]] op het verlaten fabrieksterrein van de gebroeders [[Hemony]].<ref>Rasch, R. (2002) A Venetian goes north: Pietro Antonio fiocco in Amsterdam, Hanover and Brussels, p. 180. In: Belgisch Tijdschrift voor Muziekwetenschap. Vol. LVI.</ref> Zijn nicht Elisabeth trouwde met Italiaanse edelman<ref>Gelder, M. van (2007) Trading places, the Netherlandish merchant community in Venice, 1590-1650, p. 125.</ref> en zijn neef Gerard volgde zijn vader op als consul in Venetië (1687-1730).

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Strijcker, Wil}}
[[Categorie:Nederlands kunstschilder]]
[[Categorie:Barokschilder]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw]]
[[Categorie:17e-eeuws schilder]]


text:
# Engraulis eurystole
Engraulis eurystole is een straalvinnige vissensoort uit de familie van ansjovissen (Engraulidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1884 door Swain & Meek.

title: Engraulis eurystole

wikitext:
{{Taxobox straalvinnige
| titelweergave = cursief
| naam = ''Engraulis eurystole''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Haringachtigen|Clupeiformes]] (Haringachtigen)
| familie = [[Ansjovissen|Engraulidae]] (Ansjovissen)
| geslacht = ''[[Engraulis]]''
| auteur = Swain & Meek
| datum = 1884
| haakjes = ja
| origineel = ''Stolephorus eurystole'' Swain & Meek, 1884
| worms = 158702
| synoniem = * ''Anchoviella estauquae'' Hildebrand, 1943
* ''Anchoviella eurystole'' (Swain & Meek, 1884)
* ''Anchovia eurystole'' (Swain & Meek, 1884)
* ''Anchoviella estanquae'' Hildebrand, 1943
|status=LC|statusbron=2012|rl-id=16440016}}
'''''Engraulis eurystole''''' is een [[straalvinnigen|straalvinnige]] [[vissen (dieren)|vissensoort]] uit de familie van [[ansjovissen]] (Engraulidae).<ref>{{Link FishBase species|genus=Engraulis|species=eurystole|month=10|year=2011}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1884 door Swain & Meek.

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|22}}

[[Categorie:Ansjovissen]]

title: Engraulis eurystole · IUCN-status: Niet bedreigd (2012)

Stam: Chordata (Chordadieren)

Superklasse: Osteichthyes (Beenvisachtigen)

Klasse: Actinopterygii (Straalvinnigen)

Orde: Clupeiformes (Haringachtigen)

Familie: Engraulidae (Ansjovissen)

Geslacht: Engraulis

title: Synoniemen

Portaal: Biologie · Vissen


text:
# Diracela latifasciata
Diracela latifasciata is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cameron in 1906.

title: Diracela latifasciata

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Diracela latifasciata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Diracela]]''
| w-naam = ''Diracela latifasciata''
| auteur = Cameron
| datum = 1906
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Diracela latifasciata''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Cameron in 1906.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|23}}

[[Categorie:Gewone sluipwespen]]

title: Diracela latifasciata

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Diracela

title: Soort


text:
# Regierungspräsident
Een regeringspresident (Duits: Regierungspräsident) is in Duitsland de voorzitter van een decentrale regering.
Een regeringspresident is een voorzitter van een:
- Bezirksregering (Bezirksregierung) (in Noordrijn-Westfalen)
- Regeringspresidium (Regierungspräsidium) (in Baden-Württemberg en Hessen)
- Regering (Regierung) (in Beieren)

De regeringspresident wordt benoemd door de minister-president van een Duitse deelstaat.

title: Regierungspräsident

wikitext:
Een '''regeringspresident''' ([[Duits]]: ''Regierungspräsident'') is in [[Duitsland]] de voorzitter van een [[decentralisatie|decentrale regering]].

Een regeringspresident is een voorzitter van een:
*Bezirksregering (''Bezirksregierung'') (in [[Noordrijn-Westfalen]])
*Regeringspresidium (''Regierungspräsidium'') (in [[Baden-Württemberg]] en [[Hessen]])
*Regering (''Regierung'') (in [[Beieren]])

De regeringspresident wordt benoemd door de [[minister-president]] van een [[Deelstaten van Duitsland|Duitse deelstaat]].

== Zie ook ==
*[[Oberpräsident]]

{{DEFAULTSORT:Regierungsprasident}}
[[Categorie:Politiek in Duitsland]]


text:
# Odontobatrachidae
Odontobatrachidae is een familie van kikkers (Anura). De groep werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Michael F. Barej, Andreas Schmitz, Rainer Günther, Simon P. Loader, Kristin Mahlow en Mark-Oliver Rödel in 2014. In veel literatuur is deze groep nog niet bekend.
Alle soorten komen voor in Afrika en leven in de landen Ivoorkust, Liberia, Guinea en Sierra Leone. De kikkers zijn te vinden van laaglanden op zeeniveau tot hoger gelegen gebieden op een hoogte van 1400 meter boven zeeniveau. De habitat bestaat uit beboste stroompjes in de heuvelige delen van het verspreidingsgebied.

## Taxonomie
Familie Odontobatrachidae
- Geslacht Odontobatrachus

Allophrynidae ·
Alsodidae ·
Alytidae ·
Aromobatidae ·
Arthroleptidae ·
Myobatrachidae ·
Batrachylidae ·
Blaasoppies ·
Bombinatoridae ·
Boomkikkers ·
Brachycephalidae ·
Calyptocephalellidae ·
Ceratobatrachidae ·
Ceratophryidae ·
Conrauidae ·
Craugastoridae ·
Cycloramphidae ·
Dicroglossidae ·
Echte kikkers ·
Eleutherodactylidae ·
Fluitkikkers ·
Glaskikkers ·
Gouden kikkers ·
Graafkikkers ·
Hemiphractidae ·
Hylodidae ·
Knoflookpadden ·
Limnodynastidae ·
Megophryidae ·
Mexicaanse gravende padden ·
Micrixalidae ·
Microhylidae ·
Nasikabatrachidae ·
Nieuw-Zeelandse oerkikkers ·
Nyctibatrachidae ·
Odontobatrachidae ·
Odontophrynidae ·
Padden ·
Pelodytidae ·
Petropedetidae ·
Phrynobatrachidae ·
Pijlgifkikkers ·
Ptychadenidae ·
Pyxicephalidae ·
Ranixalidae ·
Rhinodermatidae ·
Rietkikkers ·
Scaphiopodidae ·
Schuimnestboomkikkers ·
Seychellenkikkers ·
Spookkikkers ·
Staartkikkers ·
Telmatobiidae ·
Tongloze kikkers

title: Odontobatrachidae

wikitext:
{{Taxobox
| type=dier
| afbeelding=Odontobatrachus arndti01.png
| afbeeldingtekst=''[[Odontobatrachus arndti]]''
| rijk=[[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam=[[Chordadieren|Chordata]] (Chordadieren)
| klasse=[[Amfibieën|Amphibia]] (Amfibieën)
| orde=[[Kikkers|Anura]] (Kikkers)
| taxon=[[Familie (biologie)|Familie]]
| w-naam=Odontobatrachidae
| auteur=[[Michael F. Barej|Barej]], [[Andreas Schmitz|Schmitz]], [[Rainer Günther|Günther]], [[Simon P. Loader|Loader]], [[Kristin Mahlow|Mahlow]] & [[Mark-Oliver Rödel|Rödel]]
| datum=2014
| species=Odontobatrachidae
| commons=Category:Odontobatrachidae
}}
'''Odontobatrachidae''' is een familie van [[kikkers]] (Anura). De groep werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door [[Michael F. Barej]], [[Andreas Schmitz]], [[Rainer Günther]], [[Simon P. Loader]], [[Kristin Mahlow]] en [[Mark-Oliver Rödel]] in 2014. In veel literatuur is deze groep nog niet bekend.<ref name="AMNH">{{Citeer web | url = http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Anura/Odontobatrachidae| titel = Odontobatrachidae| auteur = Darrel R. Frost - Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History}}</ref>

Alle soorten komen voor in [[Afrika]] en leven in de landen [[Ivoorkust]], [[Liberia]], [[Guinee|Guinea]] en [[Sierra Leone]].<ref name="AMWEB">{{Citeer web | url = http://amphibiaweb.org/lists/Odontobatrachidae.shtml | titel = Odontobatrachidae| auteur = Amphibia Web}}</ref> De kikkers zijn te vinden van laaglanden op [[zeeniveau]] tot hoger gelegen gebieden op een hoogte van 1400 meter boven zeeniveau. De habitat bestaat uit beboste stroompjes in de heuvelige delen van het verspreidingsgebied.

==Taxonomie==
'''Familie Odontobatrachidae'''
* Geslacht ''[[Odontobatrachus]]''

{{Appendix||2=
'''Referenties'''
{{References}}
'''Bronnen'''
* {{en}} - Darrel R. Frost - Amphibian Species of the World: an online reference - Version 6.0 - American Museum of Natural History - Odontobatrachidae - [http://research.amnh.org/vz/herpetology/amphibia/index.php//Amphibia/Anura/Odontobatrachidae Website] Geconsulteerd 3 april 2016
* {{en}} - Amphibiaweb - Arthroleptidae - [http://amphibiaweb.org/lists/Arthroleptidae.shtml Website]
}}
{{Navigatie Anura}}

[[Categorie:Odontobatrachidae| ]]

title: Odontobatrachidae

Klasse: Amphibia (Amfibieën)

Orde: Anura (Kikkers)

title: Familie


text:
# Frederick Abbott (cricketspeler)
Frederick Julius Abbott (Nieuw-Zeeland, 25 november 1901 - Engeland, 4 mei 1952) was een Brits cricketspeler. Hij speelde eerste klasse-wedstrijden voor Worcestershire: één in 1919 en twee in 1920. Hij maakte zijn hoogste score, 42, tijdens zijn debuut tegen Warwickshire in augustus 1919. Hij speelde ook minstens één keer voor Malvern College.

title: Frederick Abbott (cricketspeler)

wikitext:
{{Infobox sporter
| kopnaam           = Frederick Abbott
| afbeelding        =
| onderschrift      =
| naam              = Frederick Julius Abbott
| bijnaam           =
| geboortedatum     = [[25 november]] [[1901]]
| geboorteplaats    = [[Nieuw-Zeeland]]
| overlijdensdatum  = [[4 mei]] [[1952]]
| overlijdensplaats = [[Engeland]]
| nationaliteit     = {{UK}}
| lengte            =
| gewicht           =
| discipline        = [[Cricket]]
| onderdeel         =
| trainer           =
| 1etitel           =
| OS                =
| PS                =
| extra             =
| debuut            =
| carrière-einde    =
| prestaties        =
}}
'''Frederick Julius Abbott''' ([[Nieuw-Zeeland]], [[25 november]] [[1901]] - [[Engeland]], [[4 mei]] [[1952]]) was een [[Verenigd Koninkrijk|Brits]] [[cricket]]speler. Hij speelde ''eerste klasse''-wedstrijden voor [[Worcestershire County Cricket Club|Worcestershire]]: één in [[1919]] en twee in [[1920]]. Hij maakte zijn hoogste score, 42, tijdens zijn debuut tegen [[Warwickshire County Cricket Club|Warwickshire]] in [[Augustus (maand)|augustus]] [[1919]].<ref>{{Cite web | url = http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/9/9654.html | title = Warwickshire v Worcestershire in 1919 | accessdate = 19 april 2009 | publisher = CricketArchive}}</ref> Hij speelde ook minstens één keer voor [[Malvern College]].<ref>{{Cite web | url = http://www.cricketarchive.com/Archive/Scorecards/159/159438.html | title = Malvern College v Wolverhampton in 1920 | accessdate = 19 april 2009 | publisher = CricketArchive}} </ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|sport|2011|04|17}}

{{DEFAULTSORT:Abbott, Frederick}}
[[Categorie:Engels cricketspeler]]

title: Persoonlijke informatie

Naam: Frederick Julius Abbott

Geboortedatum: 25 november 1901

Geboorteplaats: Nieuw-Zeeland

Overlijdensplaats: Engeland

Nationaliteit: Verenigd Koninkrijk

title: Sportieve informatie

Discipline: Cricket

Portaal: Sport


text:
# Brachyrtacus
Brachyrtacus is een geslacht van Phasmatodea uit de familie Phasmatidae. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1898 door Sharp.

## Soorten
Het geslacht Brachyrtacus is monotypisch en omvat slechts de volgende soort:
- Brachyrtacus celatus Sharp, 1898

title: Brachyrtacus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Brachyrtacus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Phasmatodea]]
| familie = [[Phasmatidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Brachyrtacus''
| auteur = Sharp
| datum = 1898
| species = Brachyrtacus
| commons =
}}
'''''Brachyrtacus''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[Phasmatodea]] uit de familie [[Phasmatidae]]. De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1898 door Sharp.

== Soorten ==
Het geslacht ''Brachyrtacus'' is [[monotypisch]] en omvat slechts de volgende soort:
* ''[[Brachyrtacus celatus]]'' <small>Sharp, 1898</small>

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Phasmida}} [bezocht 2 juli 2013]
}}

[[Categorie:Phasmatidae]]

title: Brachyrtacus

Orde: Phasmatodea

Familie: Phasmatidae

title: Geslacht


text:
# Adesmus icambi
Adesmus icambi is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Martins & Galileo.

title: Adesmus icambi

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Adesmus icambi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Lamiinae]]
| geslacht = ''[[Adesmus]]''
| w-naam = ''Adesmus icambi''
| auteur = [[Ubirajara Ribeiro Martins|Martins]] & [[Maria Helena Mainieri Galileo|Galileo]]
| datum = 2009
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Adesmus icambi''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Martins & Galileo.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|16}}

[[Categorie:Adesmus|icambi]]

title: Adesmus icambi

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Lamiinae

Geslacht: Adesmus

title: Soort


text:
# Clovia multisignata
Clovia multisignata is een halfvleugelig insect uit de familie Aphrophoridae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Breddin.

title: Clovia multisignata

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Clovia multisignata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Halfvleugeligen|Hemiptera]] (Halfvleugeligen)
| onderorde = [[Cicaden|Auchenorrhyncha]] (Cicaden)
| familie = [[Aphrophoridae]]
| geslacht = ''[[Clovia]]''
| w-naam = ''Clovia multisignata''
| auteur = Breddin
| datum = 1901
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Clovia multisignata''''' is een [[halfvleugeligen|halfvleugelig insect]] uit de familie [[Aphrophoridae]]. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1901 door Breddin.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Cercopoidea}} [bezocht 9 juni 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|06|10}}

[[Categorie:Clovia|multisignata]]

title: Clovia multisignata

Orde: Hemiptera (Halfvleugeligen)

Onderorde: Auchenorrhyncha (Cicaden)

Familie: Aphrophoridae

Geslacht: Clovia

title: Soort


text:
# Aloândia
Aloândia is een gemeente in de Braziliaanse deelstaat Goiás. De gemeente telt 2.118 inwoners (schatting 2009).

title: Aloândia

wikitext:
{{Infobox plaats in Brazilië
| land                  = Brazilië
| soort                 = Gemeente
| naam                  = Aloândia
| area                  = [[Regio Centraal-West|Centraal-West]]
| subarea               = [[Goiás (staat)|Goiás]]
| situeringnaam6        = [[Mesoregio]]
| situering6            = [[Sul Goiano]]
| situeringnaam7        = [[Microregio]]
| situering7            = [[Meia Ponte]]
| inwoners              = 2.118
| census                = 2009
| dichtheid             = 21,8
| coa                   =
| flag                  = Bandeira de Aloândia.jpg
| vlagartikel           =
| km2                   = 102,160
| hoogte                =
| algemeen0             = 5200506
| algemeennaam0         = Gemeentenummer
| tijdzone              = [[UTC−3]]
| overig0               = 0,743
| overignaam0           = [[Index van de menselijke ontwikkeling|HDI]]
| lat_deg               = 17
| lat_min               = 43
| lat_sec               = 40
| lat_dir               = S
| lon_deg               = 49
| lon_min               = 28
| lon_sec               = 48
| lon_dir               = W
| gesticht              = 17 juni 1953
| burgemeester          = Cassio Vieira Sampaio
| www                   = aloandia.go.gov.br
| detailkaart           = Goias Municip Aloandia.svg
| detailkaartbijschrift = Locatie van Aloândia in de staat Goiás
| image                 =
| caption               =
}}

'''Aloândia''' is een [[gemeente (bestuur)|gemeente]] in de [[Brazilië|Braziliaanse]] deelstaat [[Goiás (staat)|Goiás]]. De gemeente telt 2.118 inwoners (schatting 2009).

{{Appendix|2=
* [[Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística]], [https://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2009/POP2009_DOU.pdf Inwonertallen 2009]
}}

{{DEFAULTSORT:Aloandia}}
[[Categorie:Gemeente in Goiás]]

title: Situering

Regio: Centraal-West

Staat: Goiás

Mesoregio: Sul Goiano

Microregio: Meia Ponte

title: Algemeen

title: Politiek

Burgemeester: Cassio Vieira Sampaio

title: Overig

title: Detailkaart

Detailkaart:
Kaart van Aloândia
Locatie van Aloândia in de staat Goiás

Portaal: Brazilië


text:
# Lacipa argyroleuca
Lacipa argyroleuca is een vlinder uit de familie spinneruilen (Erebidae), onderfamilie donsvlinders (Lymantriinae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Hampson.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Lacipa argyroleuca

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Lacipa argyroleuca''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Donsvlinders|Lymantriinae]] (Donsvlinders)
| geslacht = ''[[Lacipa]]''
| w-naam = ''Lacipa argyroleuca''
| auteur = Hampson
| datum = 1910
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Lacipa argyroleuca''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[spinneruilen]] (Erebidae), onderfamilie [[donsvlinders]] (Lymantriinae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1910 door Hampson.

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 15-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|15}}

[[Categorie:Lacipa|argyroleuca]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Lacipa argyroleuca

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Lymantriinae (Donsvlinders)

Geslacht: Lacipa

title: Soort


text:
# Lirularia
Lirularia is een geslacht van weekdieren uit de klasse van de Gastropoda (slakken).

## Soorten
- Lirularia acuticostata (Carpenter, 1864)
- Lirularia antoniae Rubio & Rolán, 1997
- Lirularia bicostata (J. H. McLean, 1964)
- Lirularia canaliculata (E. A. Smith, 1872)
- Lirularia dereimsi (Dollfus, 1911)
- Lirularia discors J. H. McLean, 1984
- Lirularia iridescens (Schrenck, 1863)
- Lirularia lirulata (Carpenter, 1864)
- Lirularia monodi (Fischer-Piette & Nicklès, 1946)
- Lirularia optabilis (Carpenter, 1864)
- Lirularia parcipicta (Carpenter, 1864)
- Lirularia pygmaea (Yokoyama, 1922)
- Lirularia redimita (Gould, 1861)
- Lirularia succincta (Carpenter, 1864)
- Lirularia yamadana (E. A. Smith, 1875)

title: Lirularia

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Lirularia''
| afbeelding = Lirularia succincta 001.jpg
| afbeeldingtekst = Schets van ''Lirularia succincta''
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| onderklasse = [[Vetigastropoda]]
| superfamilie = [[Trochoidea (superfamilie)|Trochoidea]]
| familie = [[Trochidae]]
| onderfamilie = [[Umboniinae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Lirularia''
| auteur = Dall
| datum = 1909
| worms = 413459
| orde = [[Trochida]]
}}
'''''Lirularia'''''<ref>{{Citeer web|url=http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=8930|titel=Fossilworks: Lirularia|bezochtdatum=18-03-2022|werk=www.fossilworks.org}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://molluscabase.org/aphia.php?p=taxdetails&id=413459|titel=Molluscabase - Lirularia Dall, 1909|bezochtdatum=18-03-2022|werk=molluscabase.org|taal=en}}</ref> is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[weekdieren]] uit de [[klasse (biologie)|klasse]] van de [[Slakken|Gastropoda]] (slakken).

== Soorten ==
* ''[[Lirularia acuticostata]]'' (Carpenter, 1864)
* ''[[Lirularia antoniae]]'' Rubio & Rolán, 1997
* ''[[Lirularia bicostata]]'' (J. H. McLean, 1964)
* ''[[Lirularia canaliculata]]'' (E. A. Smith, 1872)
* ''[[Lirularia dereimsi]]'' (Dollfus, 1911)
* ''[[Lirularia discors]]'' J. H. McLean, 1984
* ''[[Lirularia iridescens]]'' (Schrenck, 1863)
* ''[[Lirularia lirulata]]'' (Carpenter, 1864)
* ''[[Lirularia monodi]]'' (Fischer-Piette & Nicklès, 1946)
* ''[[Lirularia optabilis]]'' (Carpenter, 1864)
* ''[[Lirularia parcipicta]]'' (Carpenter, 1864)
* ''[[Lirularia pygmaea]]'' (Yokoyama, 1922)
* ''[[Lirularia redimita]]'' (Gould, 1861)
* ''[[Lirularia succincta]]'' (Carpenter, 1864)
* ''[[Lirularia yamadana]]'' (E. A. Smith, 1875)

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Trochidae]]

title: Lirularia

Onderklasse: Vetigastropoda

Orde: Trochida

Superfamilie: Trochoidea

Familie: Trochidae

Onderfamilie: Umboniinae

title: Geslacht


text:
# Karmelietenklooster (Boxmeer)
Het Karmelietenklooster is een klooster te Boxmeer. Het bevindt zich vlak bij de Sint-Petrusbasiliek en werd tussen 1653 en 1709 gebouwd.

## Geschiedenis
Karmelieten bestonden in de Noordelijke Nederlanden te Haarlem (1270), Schoonhoven (1330), Woudsend (1337), IJlst (1387) Utrecht (1468) en Oudorp (1477). Karmelietessenkloosters ontstonden te Haarlem (1465) en Rotterdam (1482). Door de reformatie verdwenen deze kloosters. In de Zuidelijke Nederlanden bevond zich een karmelietenklooster te Brussel (omstreeks 1250) en een karmelietessenklooster te Vilvoorde (omstreeks 1460).
Het karmelietenklooster te Boxmeer werd gesticht in 1653 door Albrecht van den Bergh en Madeleine de Cusance, heer en vrouwe van Boxmeer. Zij gingen daartoe een overeenkomst aan met de karmelieten in de Zuidelijke Nederlanden. In 1672 werd ook een karmelietessenklooster gesticht.
Vanaf 1926 woonde Joseph Timmers tijdens zijn noviciaat enige jaren in het klooster. Hij werd later als prof. dr. J.J.M. Timmers een bekend kunsthistoricus.
Vanuit de kloosters van de karmelieten en de karmelietessen zijn diverse stichtingen gedaan. Dit is begonnen in 1855 met een stichting te Zenderen. Vanuit Boxmeer en Zenderen is de gehele Nederlandse Karmelprovincie uit deze kloosters voortgekomen, terwijl ook kloosters zijn gesticht in Indonesië, de Philipijnen en Brazilië. Sedert 1991 functioneert het karmelietenklooster als landelijk vormingshuis voor de Nederlandse Karmelprovincie.

## Gebouw
Het karmelietenklooster bestaat uit vier vleugels die om een kloostergang gegroepeerd zijn. In het klooster bevinden zich achttien prachtige glas-in-loodramen uit de zeventiende eeuw, met ontwerpen van Abraham van Diepenbeeck. Andere bijzondere stukken die we in het klooster aantreffen zijn zes olieverfschilderijen uit het Kasteel met daarop drie generaties graven en gravinnen van het Huis Bergh en het Huis Hohenzollern, uit de 17e en de 18e eeuw. Het klooster zelf wordt op passende wijze geflankeerd door de Latijnse school uit 1707 en een poortgebouw uit 1653. Dit is voorzien van Renaissance versieringen. Deze versieringen zijn aan de tuinzijde en niet aan de buitenzijde aangebracht. Dit symboliseert het feit dat Karmelieten wel in de wereld, maar niet van de wereld zijn. In dit klooster werkte de componist Benedictus Buns (1641-1716).

title: Karmelietenklooster (Boxmeer)

wikitext:
[[Bestand:Boxmeer Rijksmonument 10031 Carmelietenklooster Steenstraat 39.JPG|thumb|Karmelietenklooster]]
Het '''Karmelietenklooster''' is een klooster te [[Boxmeer (plaats)|Boxmeer]]. Het bevindt zich vlak bij de [[Sint-Petrusbasiliek (Boxmeer)|Sint-Petrusbasiliek]] en werd tussen [[1653]] en [[1709]] gebouwd.

==Geschiedenis==
[[Karmelieten]] bestonden in de Noordelijke Nederlanden te [[Haarlem]] ([[1270]]), [[Schoonhoven]] ([[1330]]), [[Woudsend]] ([[1337]]), [[IJlst (stad)|IJlst]] ([[1387]]) [[Utrecht (stad)|Utrecht]] ([[1468]]) en [[Oudorp]] ([[1477]]). Karmelietessenkloosters ontstonden te Haarlem ([[1465]]) en [[Rotterdam]] ([[1482]]). Door de [[reformatie]] verdwenen deze kloosters. In de [[Zuidelijke Nederlanden]] bevond zich een karmelietenklooster te [[Brussel (stad)|Brussel]] (omstreeks [[1250]]) en een karmelietessenklooster te [[Vilvoorde]] (omstreeks [[1460]]).

Het karmelietenklooster te Boxmeer werd gesticht in [[1653]] door Albrecht van den Bergh en Madeleine de Cusance, heer en vrouwe van Boxmeer. Zij gingen daartoe een overeenkomst aan met de karmelieten in de Zuidelijke Nederlanden. In [[1672]] werd ook een [[Karmelietessenklooster (Boxmeer)|karmelietessenklooster]] gesticht.

Vanaf 1926 woonde [[Joseph Timmers]] tijdens zijn [[noviciaat]] enige jaren in het klooster. Hij werd later als prof. dr. J.J.M. Timmers een bekend kunsthistoricus.

Vanuit de kloosters van de karmelieten en de karmelietessen zijn diverse stichtingen gedaan. Dit is begonnen in [[1855]] met een stichting te [[Zenderen]]. Vanuit Boxmeer en Zenderen is de gehele Nederlandse Karmelprovincie uit deze kloosters voortgekomen, terwijl ook kloosters zijn gesticht in Indonesië, de Philipijnen en Brazilië. Sedert [[1991]] functioneert het karmelietenklooster als landelijk vormingshuis voor de Nederlandse Karmelprovincie.

==Gebouw==
Het karmelietenklooster bestaat uit vier vleugels die om een [[kloostergang]] gegroepeerd zijn. In het klooster bevinden zich achttien prachtige [[Glas in lood|glas-in-lood]]ramen uit de zeventiende eeuw, met ontwerpen van [[Abraham van Diepenbeeck]]. Andere bijzondere stukken die we in het klooster aantreffen zijn zes olieverfschilderijen uit het Kasteel met daarop drie generaties graven en gravinnen van het Huis Bergh en het Huis Hohenzollern, uit de 17e en de 18e eeuw. Het klooster zelf wordt op passende wijze geflankeerd door de [[Latijnse school]] uit [[1707]] en een poortgebouw uit [[1653]]. Dit is voorzien van Renaissance versieringen. Deze versieringen zijn aan de tuinzijde en niet aan de buitenzijde aangebracht. Dit symboliseert het feit dat Karmelieten wel ''in'' de wereld, maar niet ''van'' de wereld zijn. In dit klooster werkte de componist [[Benedictus Buns]] (1641-1716).

==Externe links==
*[https://web.archive.org/web/20080313085534/http://www.karmelboxmeer.nl/Klooster/teksten/Klooster.htm Website van het klooster] in het [[Internet Archive]]
*[http://www.carmelitessen.nl Website van de zusters karmelietessen in Zenderen]
*[https://www.brabantserfgoed.nl/page/8672/het-karmelietenklooster-in-boxmeer Artikel over het karmelietenklooster op Brabantserfgoed.nl]

{{commonscat| Karmelietenklooster (Boxmeer)}}

[[Categorie:Rijksmonument in Land van Cuijk]]
[[Categorie:Bouwwerk in Boxmeer]]
[[Categorie:Karmelieten]]
[[Categorie:Klooster in Noord-Brabant]]


text:
# Laemophloeus albipennis
Laemophloeus albipennis is een keversoort uit de familie dwergschorskevers (Laemophloeidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1878 gepubliceerd door Edmund Reitter.

title: Laemophloeus albipennis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Laemophloeus albipennis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Dwergschorskevers|Laemophloeidae]] (Dwergschorskevers)
| geslacht = ''[[Laemophloeus]]''
| w-naam = ''Laemophloeus albipennis''
| auteur = [[Edmund Reitter|Reitter]]
| datum = 1878
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Laemophloeus albipennis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[dwergschorskevers]] (Laemophloeidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1878 gepubliceerd door [[Edmund Reitter]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|10}}

[[Categorie:Dwergschorskevers]]

title: Laemophloeus albipennis

Familie: Laemophloeidae (Dwergschorskevers)

Geslacht: Laemophloeus

title: Soort


text:
# Shasta Costa
De Shasta Costa (ook gespeld als Chasta Costa, Shastacosta, Chastacosta, Shastao-Skoton, Shista-Kkhwusta of Shistakwasta) zijn een indiaans volk uit het zuidwesten van de Amerikaanse staat Oregon. Ze spraken een dialect van het Tututni, een Athabaskische taal. In verdragen met de Amerikaanse overheid werden de Shasta Costa tot de Rogue River gerekend, een verzamelnaam voor een aantal indiaanse volken bij de rivier de Rogue, waarvan sommige verwant waren aan de Shasta Costa. Evenals de andere Rogue River behoorden de Shasta Costa bij de volken van de Noordwestkust, een indiaans cultuurgebied dat zich uitstrekte van het noorden van Californië tot het zuiden van Alaska.
Oorspronkelijk leefden de Shasta Costa aan de Rogue en aan de benedenloop van de een van haar zijrivieren, de Illinois, maar tijdens de Californische goldrush werden ze verdreven uit hun woongebied, en na de Rogue Riveroorlogen (1855-1856) werden Shasta Costa getransporteerd naar het Siletz Reservation en het Grand Ronde Reservation. Nakomelingen van de Shasta Costa maken tegenwoordig deel uit van de Confederated Tribes of Siletz.

title: Shasta Costa

wikitext:
De '''Shasta Costa''' (ook gespeld als '''Chasta Costa, Shastacosta, Chastacosta, Shastao-Skoton, Shista-Kkhwusta''' of '''Shistakwasta''') zijn een [[indianen|indiaans]] volk uit het zuidwesten van de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Amerikaanse]] staat [[Oregon (staat)|Oregon]]. Ze spraken een dialect van het [[Tututni]], een [[Athabaskische talen|Athabaskische taal]]. In verdragen met de Amerikaanse overheid werden de Shasta Costa tot de [[Rogue River (volk)|Rogue River]] gerekend, een verzamelnaam voor een aantal indiaanse volken bij de rivier de [[Rogue (Grote Oceaan)|Rogue]], waarvan sommige verwant waren aan de Shasta Costa. Evenals de andere Rogue River behoorden de Shasta Costa bij de volken van de [[Noordwestkust]], een [[indiaanse cultuurgebieden|indiaans cultuurgebied]] dat zich uitstrekte van het noorden van [[Californië (hoofdbetekenis)|Californië]] tot het zuiden van [[Alaska (hoofdbetekenis)|Alaska]].

Oorspronkelijk leefden de Shasta Costa aan de Rogue en aan de benedenloop van de een van haar zijrivieren, de [[Illinois (rivier)|Illinois]], maar tijdens de [[Californische goldrush]] werden ze verdreven uit hun woongebied, en na de [[Rogue Riveroorlogen]] (1855-1856) werden Shasta Costa getransporteerd naar het [[Siletz Reservation]] en het [[Grand Ronde Reservation]]. Nakomelingen van de Shasta Costa maken tegenwoordig deel uit van de [[Confederated Tribes of Siletz]].

[[Categorie:Indiaans volk in de Verenigde Staten]]
[[Categorie:Indianen van de Noordwestkust]]
[[Categorie:Geschiedenis van Oregon]]


text:
# Jan ter Borch
Jan ter Borch was een Nederlandse kunstenaar die actief was tussen 1624 en 1646. Hij werd geboren te Buren, in de periode 1610 – 1620.
Hij was waarschijnlijk een familielid van Gerard ter Borch de Jonge. Hij werd rond 1624 opgeleid door Paulus Moreelse en maakte genrestukken. Het weinige werk dat van hem bekend is doet ook denken aan het werk van Gerard van Honthorst. Hij was werkzaam in Utrecht, Zwolle en Buren.

## Werk
- Het leesuurtje, 1635, Rijksmuseum Amsterdam
- Pijprokende man, rond 1612, (toeschrijving), Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
- Lezende jongeman in zijn atelier bij avond, verblijfplaats onbekend

title: Jan ter Borch

wikitext:
{{Infobox kunstenaar
| naam           = Jan ter Borch
| afbeelding     =
| onderschrift   =
| volledige naam =
| bijnaam        =
| geboren        =
| overleden      =
| land           = {{NL}}
| nationaliteit  =
| beroep         = kunstschilder
| jaren-actief   = ca. 1624 - 1646
| stijl          = [[genrestuk]]
| RKD            = 10686
| website        =
}}

'''Jan ter Borch''' was een Nederlandse kunstenaar die actief was tussen 1624 en 1646. Hij werd geboren te [[Buren (stad)|Buren]],<ref>Of in het nabijgelegen [[Huis Buren]], de bron vermeldt enkel ''Buren''.</ref> in de periode 1610 – 1620.<ref>[http://collectie.boijmans.nl/nl/maker/3022/Jan-ter-Borch Museum Boijmans Van Beuningen: Jan ter Borch] Geraadpleegd 26 mei 2017</ref>

Hij was waarschijnlijk een familielid van [[Gerard ter Borch (II)|Gerard ter Borch de Jonge]]. Hij werd rond 1624 opgeleid door [[Paulus Moreelse]] en maakte genrestukken. Het weinige werk dat van hem bekend is doet ook denken aan het werk van [[Gerard van Honthorst]]. Hij was werkzaam in [[Utrecht (stad)|Utrecht]], [[Zwolle]] en [[Buren (stad)|Buren]].

== Werk ==
* ''Het leesuurtje'', 1635, [[Rijksmuseum Amsterdam]]
* ''Pijprokende man'', rond 1612, (toeschrijving), [[Museum Boijmans Van Beuningen]], Rotterdam
* ''Lezende jongeman in zijn atelier bij avond'', verblijfplaats onbekend

==Literatuur==
{{Appendix|2=
* Alison M. Kettering, ''Borch, Jan ter'' in: ''Allgemeines Künstlerlexikon.'' deel 12, p. 666
* ''[[Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart]]'' Leipzig [Thieme Becker] dl. 4 (1910), p. 338
----
{{references}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Borch, Jan Ter}}
[[Categorie:Nederlands kunstschilder]]

title: Persoonsgegevens

Geboren: 16de eeuw

Overleden: 17de eeuw

Geboorteland: Nederland

Beroep(en): kunstschilder

title: Oriënterende gegevens

Stijl(en): genrestuk