text:
# Joseph Franklin Rutherford
Joseph Franklin Rutherford (Morgan County (Missouri), 8 november 1869 - San Diego, 8 januari 1942) werd op 6 januari 1917 gekozen tot opvolger van Charles Taze Russell, stichter van de Bijbelonderzoekers, en daarmee tweede president van het Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap (in die tijd het kerkgenootschap van de geloofsgemeenschap van de Bijbelonderzoekers, die door Rutherford werd hernoemd tot Jehova's getuigen).

## Belangrijkste kenmerken van zijn presidentschap
De vroege periode van zijn presidentschap werd gekenmerkt door een bittere strijd met de directieraad van het Wachttorengenootschap, waarvan vier van de zeven leden hem beschuldigden van eigengereid gedrag en zijn bevoegdheden probeerden te beperken. Rutherford bestreed deze tegenstand door in een zogeheten "legal opinion" te stellen dat deze vier personen juridisch geen directielid waren en hen te vervangen door vier nieuwe, hem welgevallige leden. De verdreven directieleden beweerden in twaalf "legal opinions" dat Rutherfords acties "volledig onrechtmatig" waren. Deze crisis verdeelde de gemeenschap van Bijbelonderzoekers en droeg eraan bij dat tegen 1919 ongeveer een zevende van de aanhang was afgevallen.
In 1918 werd Rutherford samen met zes andere bestuurders van het Wachttorengenootschap gevangengezet op beschuldiging van het "zaaien van verdeeldheid" door anti-oorlog uitspraken in het boek The Finished Mystery.
Rutherford introduceerde vele organisatorische en leerstellige wijzigingen die vorm gaven aan het huidige geloof en de gebruiken van Jehova's getuigen. Hij legde de geloofsgemeenschap van de Bijbelonderzoekers een gecentraliseerde bestuurlijke structuur op, die hij later "theocratie" noemde, verlangde van alle leden van de geloofsgemeenschap dat zij de publicaties van het Wachttorengenootschap zouden verspreiden via een van-huis-tot-huis prediking, waarbij zij hun activiteit op vaste tijdstippen moesten rapporteren en hij startte opleidingsprogramma's voor het spreken in het openbaar als onderdeel van de wekelijkse diensten. Hij stelde 1914 vast als jaar van Christus' onzichtbare wederkomst, stelde dat Christus aan een boom in plaats van aan een kruis stierf, formuleerde het huidige concept dat Jehova's getuigen hebben van Armageddon als Gods oorlog tegen de goddelozen, stelde dat er twee klassen christenen zijn en herintroduceerde het geloof dat de komst van Christus' duizendjarige regering aanstaande was. Hij vaardigde ook uit dat de aanhangers geen gebruikelijke feesten mogen vieren, zoals Kerstmis en verjaardagen, geen nationale vlaggen mogen groeten of volksliederen zingen en in zijn laatste jaar vaardigde hij uit dat er op bijeenkomsten niet mocht worden gezongen. Hij introduceerde de naam "Jehova's getuigen" in 1931 en de term "koninkrijkszaal" voor de plaatsen van aanbidding in 1935.
Rutherford schreef 21 boeken en het Wachttorengenootschap beweerde in 1942 dat bijna 400 miljoen boeken en brochures van zijn hand waren verspreid. De aanhang verzesvoudigde bijna in de 25 jaar van Rutherfords presidentschap. De historici William Whalen en James Penton hebben beweerd dat Rutherford voor Russell was, wat Brigham Young was voor de Mormonen profeet Joseph Smith. Penton stelt dat zowel Russell als Smith bekwame religieuze leiders waren, maar naïeve visionairs, terwijl Rutherford en Young "keiharde pragmatici [waren] die een mate van continuïteit gaven aan de bewegingen die zij domineerden".

## Jonge jaren
Rutherford werd door zijn baptistische ouders opgevoed op een kleine boerderij. Hij moest als kind al hard werken in armoedige omstandigheden. Toen hij zestien was, ontwikkelde hij een interesse in de rechtspraak. Hij leende geld om te kunnen gaan studeren en betaalde het terug door te werken als colporteur voor encyclopedieën en stenograaf van de rechtbank. In 1892 slaagde hij voor zijn examens.
Waarschijnlijk ontwikkelde hij door zijn vroege ervaringen een verwantschap met de populistische ideeën van William Jennings Bryan en ontwikkelde hij een sterke persoonlijkheid, een uitgesproken — hoewel zelden in de praktijk gebrachte — sympathie voor de verdrukten en een diepgaande verachting voor de grote zakenwereld, politici en (later) de geestelijkheid.
Rutherford trouwde in 1890 met Mary Fetzer. Hun enige kind, Malcolm, werd op 10 november 1892 geboren. Enige tijd nadat hij president van het Wachttorengenootschap was geworden, scheidde hij stilletjes van zijn vrouw Mary. Het is niet duidelijk wat de reden van de echtscheiding was.

### Jurist
Rutherford werkte twee jaar als stagiair bij de rechtbank en werd een officiële stenograaf van het hof toen hij 20 was en werd in mei 1892 aangesteld bij de rechtbank van Missouri, toen hij 22 was. Hij werd procesjurist voor een advocatenkantoor en diende later vier jaar in Boonville als openbaar aanklager. Hij heeft korte tijd campagne gevoerd voor presidentskandidaat William Jennings Bryan. Bij enkele gelegenheden diende hij als reserve-rechter. Sindsdien liet hij zich aanspreken als "Judge (Rechter) Rutherford".

## Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap
In 1894 kocht Rutherford drie delen van Charles Taze Russells Millennial Dawn-serie van twee colporteurs die zijn kantoor bezochten. Rutherford beschouwde in die periode alle religies als onoprecht, leeg en hypocriet, werd geraakt door Russells oprechtheid en zijn gevoelens jegens religie, waarin hij veel herkende. Rutherford schreef direct naar het Wachttorengenootschap om hen te vertellen hoezeer hij en zijn vrouw Mary de boeken hadden gewaardeerd. Twaalf jaar later liet hij zich dopen en begonnen hij en zijn vrouw Bijbelklassen te houden in zijn huis. In 1907 werd hij juridisch adviseur voor het Wachttorengenootschap en behandelde hij de rechtszaken ervan. Ook begon hij rond die tijd openbare lezingen te houden als een pelgrim vertegenwoordiger van het Wachttorengenootschap. Toen de gezondheid van Russell aftakelde, vertegenwoordigde Rutherford hem tijdens reizen naar Europa. Rutherford schreef in 1915 een pamflet getiteld A Great Battle in the Ecclesiastical Heavens, ter verdediging van Russell, en hij diende als voorzitter van het congres dat de Bijbelonderzoekers in Los Angeles hielden in september 1916.

### Directieraad
Tegen 1916 was Rutherford een van de zeven bestuursleden van het Wachttorengenootschap; toen Russell op 31 oktober 1916 overleed, werd hij — samen met vicepresident Alfred I. Ritchie en secretaris-penningmeester William E. Van Amburgh — gekozen om een driehoofdig bestuurscomité te vormen om de corporatie te leiden totdat een nieuwe president zou worden gekozen op de jaarlijkse algemene vergadering van januari 1917. Hij werd ook lid van het vijfhoofdige uitgeverscomité dat de uitgaven van The Watch Tower verzorgde vanaf de uitgave van 15 december 1916. Russell had in zijn testament bepaald dat het bestuur inzake het tijdschrift zou worden gevormd door een uitgeverscomité dat uit vijf personen zou bestaan en hij had de vijf mannen genoemd die het comité zouden vormen. Hij had Rutherford op een tweede lijst geplaatst van vijf reserves die eventuele vacatures in het comité zouden kunnen opvullen.
Bijbelonderzoeker Alexander H. Macmillan, die later diende als assistent van het bestuurscomité, schreef later dat de spanning op het hoofdkantoor van het Wachttorengenootschap steeg toen de dag van de verkiezing van de officiële posten binnen het Wachttorengenootschap naderbij kwam. Hij merkte op: "Een paar ambitieuze mannen op het hoofdkwartier hielden hier en daar verkiezingsbijeenkomsten, om stemmen te werven om hun kandidaten te laten verkiezen. Toch kregen Van Amburgh en ik veel stemmen. Veel aandeelhouders, die onze lange samenwerking met Russell kenden, stuurden ons hun volmacht om te gebruiken om op iemand te stemmen die wij het meest geschikt achtten." Macmillan, die beweerde dat hij een aanbod van een ziekelijke Russell had afgeslagen om de post van president na zijn dood op zich te nemen, kwam met Van Amburgh tot de conclusie dat Rutherford de beste kandidaat was. Hij schreef: "Rutherford wist niet wat er aan de hand was. Hij wierf zeker geen stemmen of hield verkiezingsbijeenkomsten, maar ik denk dat hij zich zorgen maakte, omdat hij wist dat als hij gekozen zou worden er veel werk zou wachten. . . . Er is geen twijfel bij ons dat de wil van de Heer werd gediend bij deze keuze. Het is zeker dat Rutherford zelf er niets mee van doen had."

### Omstreden presidentschap
Op 6 januari 1917 werd Rutherford, 47 jaar oud, zonder tegenstand, gekozen als president van het Wachttorengenootschap op de bijeenkomst in Pittsburgh. Snel volgde controverse. Tony Wills beweert dat er bewijzen zijn dat nominaties werden geschorst, waardoor aandeelhouders de kans werd ontnomen duizenden stemmen uit te brengen op andere kandidaten. Binnen enkele maanden voelde Rutherford zich genoodzaakt zichzelf tegen de geruchten te verdedigen dat hij "politieke methodes" had gebruikt om zijn verkiezing zeker te stellen. Rond juni 1917 was het dispuut inzake de benoeming van Rutherford aangezwollen tot wat hij noemde: een "storm" die het Wachttorengenootschap voor de rest van 1917 verscheurde.
Bijbelonderzoekers werden tot diep in 1917 overspoeld met pamfletten van Rutherford aan de ene kant en Paul S.L. Johnson en vier door Rutherford afgezette directeuren aan de andere kant. Beide kampen beschuldigden de tegenstanders van een ernstig verkeerde voorstelling van zaken met als doel macht op te eisen. De controverse verscheurde de geloofsgemeenschap van de Bijbelonderzoekers en sommige gemeenten splitsten in tegengestelde groepen die loyaal waren aan Rutherford of juist aan degenen die hij had uitgestoten. Rutherfords vier tegenstanders deden nog één poging om hem af te zetten en beweerden dat hoewel hij de steun had van de meeste invloedrijke aandeelhouders, hij steun ontbeerde van de Bijbelonderzoekers in zijn geheel. Derhalve riepen zij op tot een democratische verkiezing onder alle Bijbelonderzoekers. Rutherford schreef in oktober: "Ik heb niet gestreefd naar verkiezing tot president en ik streef niet naar herverkiezing. De Heer is in staat zijn eigen aangelegenheden te verzorgen." Vervolgens zette hij zijn tegenstanders buiten spel door een referendum te organiseren voor alle Bijbelonderzoekers. Deze zou gehouden worden in december, één maand voor de jaarvergadering in Pittsburgh. Hoewel de stemming niet bindend was, werd er gestemd in de meer dan 800 gemeenten in de Verenigde Staten; Rutherford kreeg meer dan 95% van de stemmen voor president. Zijn concurrenten stonden 10e tot en met 13e op de lijst van toekomstige directeuren, waarbij de meeste steun werd gegeven aan Rutherfords toenmalige zes mede-directeuren. Op 5 januari 1918 werd Rutherford bevestigd in zijn ambt en kreeg 194 106 stemmen van de aandeelhouders. Van de voormalig directeuren kreeg Hirsh de meeste stemmen: 23 198 en eindigde op de 10e plaats. Prompt werd een resolutie opgesteld en aangenomen dat Hirsh zich moet terugtrekken uit het uitgeverscomité.
Rutherford gaf op de bijeenkomst toe dat hij veel fouten had gemaakt, maar rond medio 1919 had een zevende van de Bijbelonderzoekers verkozen de geloofsgemeenschap te verlaten in plaats van zijn leiderschap te accepteren en vormde groepen als Paul Johnson Movement, Dawn Bible Students Association, Pastoral Bible Institute of Brooklyn, Elijah Voice Movement en Eagle Society.
In december 1918 beschouwden Charles E. Heard en sommige anderen de aanbeveling van Rutherford om war bonds (oorlogsaandelen) te kopen als een verdraaiing van Russells pacifistische leringen en startten de Stand Fast Bible Students Association in Portland, Oregon.

## The Finished Mystery
Eind 1916 vroegen twee prominente Bijbelonderzoekers op het hoofdbureau in Brooklyn, Clayton J. Woodworth en George H. Fisher, toestemming van het bestuurscomité om een boek te produceren over de profetieën in de Bijbelboeken Openbaring en Ezechiël, voornamelijk gebaseerd op de geschriften van Russell. Het werk aan het boek, The Finished Mystery, dat werd gepresenteerd als het postume zevende deel van Russells Schriftstudies, vond plaats zonder medeweten van de volledige directieraad en het uitgeverscomité en werd vrijgegeven voor de staf op het hoofdbureau op 17 juli 1917, de dag waarop Rutherford de benoeming van de vier nieuwe directieleden aankondigde.
Hoewel het boek werd verworpen door Rutherfords tegenstanders, was het een onmiddellijk een bestseller, werd in zes talen vertaald en als serie gepubliceerd in The Watch Tower. Omdat hij geloofde dat in 1918 Gods Koninkrijk op aarde zou worden bevestigd en de heiligen ten hemel zouden worden opgenomen, schreef Rutherford in januari van dat jaar: "Christenen verwachten dat het jaar de volledige vervulling zal brengen van de hoop van de kerk." Hij begon een grote campagne om de "onrechtvaardigheid" van religies en hun verbintenissen met de "monsterlijke" regeringen te ontmaskeren, waarbij hij voortborduurde op de bewering in The Finished Mystery dat patriottisme een waanidee en moord is. De campagne trok de aandacht van regeringen en op 12 februari 1918 werd het boek verboden door de Canadese regering, vanwege wat een krant uit Winnipeg omschreef als "verdeeldheid zaaiende, anti-oorlog uitspraken". Op 24 februari gaf Rutherford in Los Angeles een lezing getiteld: "De wereld is geëindigd — Miljoenen die nu leven hoeven nooit te sterven", waarin hij de geestelijkheid aanviel met de verklaring: "Als klasse is de geestelijkheid, volgens de Schrift, het meest verantwoordelijk voor de Grote Oorlog die de mensheid nu treft." Drie dagen later viel het Army Intelligence Bureau het kantoor van het Wachttorengenootschap in Los Angeles binnen en nam lectuur in beslag.
Vroeg in 1918 veroordeelde de "US Attorney General" Thomas Watt Gregory The Finished Mystery als "een van de gevaarlijkste voorbeelden van . . . propaganda . . . een werk dat in extreem religieuze taal is geschreven en in enorme aantallen wordt verspreid." Er werden arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen Rutherford en zeven andere directeuren en beambten van het Wachttorengenootschap op aanklacht van "verdeeldheid zaaien" zoals bedoeld in de "Espionage Act" uit 1917. Op 21 juni werden zeven van hen, waaronder Rutherford, veroordeeld tot 20 jaar gevangenschap. Rutherford was bang dat zijn tegenstanders in zijn afwezigheid de macht over het Wachttorengenootschap zouden grijpen. Op 2 januari 1919 vernam hij echter dat hij was herkozen als president op de jaarvergadering in Pittsburgh, wat hem sterkte in zijn overtuiging dat God hem op die post wilde hebben. In maart 1919 werden de directieleden op borgtocht vrijgelaten nadat een hof van beroep had geoordeeld dat zij ten onrechte waren veroordeeld; in mei 1920 kondigde de regering aan dat alle aanklachten werden geseponeerd.

## 1925 en Beth Sarim
Na de afname van het aantal leden van de geloofsgemeenschap door bovengenoemde ontwikkelingen, steeg het aantal explosief in de periode 1919 - 1925. De belangrijkste oorzaak daarvan waren de voorspellingen inzake 1925, geformuleerd in de campagne "Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven". Op basis van een berekening van "jubeljaren" (gebaseerd op Three Worlds van Barbour en Russell) was Rutherford tot de "zekere en onbetwistbare conclusie" gekomen dat het herstel tot het aardse Paradijs zou starten in 1925, gemarkeerd door de opstanding van "oude getrouwe" "vorsten" als Abraham, Jozef en David.
Om een waardige huisvesting te verschaffen aan de uit de doden herrezen aartsvaders, de "vorsten" van de "Nieuwe Wereld", zamelden de Bijbelonderzoekers geld in om in San Diego, Californië een paleis te laten bouwen: Beth Sarim ("Huis van de Vorsten"). In de periode ter overbrugging totdat de "vorsten" waren opgestaan, bewoonde Rutherford het in de winter, volgens het Wachttorengenootschap om gezondheidsredenen. In werkelijkheid leefde Rutherford een groot deel van zijn laatste jaren in dit paleis en stierf er uiteindelijk ook. Het Wachttorengenootschap heeft met betrekking tot "Beth Sarim" ooit beweerd: "Na verloop van tijd schonk iemand een bedrag dat ervoor bestemd was in San Diego een huis voor broeder Rutherford te bouwen", maar vanaf 1993 erkennen zij dat dit een misleidende en onjuiste voorstelling van zaken was, hoewel nog altijd geen volledige openheid van zaken wordt gegeven.
Toen de voorspellingen inzake 1925 niet uitkwamen, decimeerde de aanhang van de geloofsgemeenschap. Tegen Fred Franz zei Rutherford "dat hij een ezel van zichzelf had gemaakt inzake 1925". Het paleis "Beth Sarim" werd echter aangehouden als werkkantoor van Rutherford:

Twaalf winters lang gebruikten Rechter Rutherford en zijn medewerkers Beth Sarim. Het werd niet gebruikt als een vakantie-oord, maar als een winter-werkplaats. De boeken Vindication tot en met Kinderen werden hier geschreven, net als vele Wachttoren-artikelen en brochures. Bestuurlijke instructies voor bijkantoren overal op aarde werden ook verzonden vanaf Beth-Sarim gedurende de aanwezigheid van de Rechter daar. Op Beth Sarim voltooide Rechter Rutherford het materiaal voor het Jaarboek 1942, het laatste werk voor zijn dood. Hij dicteerde het materiaal vanaf zijn sterfbed.

Enkele jaren na de dood van Rutherford verkocht het Wachttorengenootschap "Beth Sarim", omdat "het . . . zijn doel volledig gediend [had] en vormde nu slechts een monument dat behoorlijk duur was in het onderhoud; ons geloof in de terugkeer van de mannen uit de oudheid, die door de Koning Christus Jezus tot vorsten op de GEHELE aarde (niet slechts in Californië) gemaakt zullen worden, is niet op dat huis Beth-Sarum gebaseerd, maar op Gods Woord van belofte."

## "Verklaring van Feiten"
Toen in 1933 het nazi-regime aan de macht kwam, begon het de activiteiten van de Bijbelonderzoekers te verbieden. Veel bezittingen van het Wachttorengenootschap werden in beslag genomen, zodat Rutherford en Knorr zelfs persoonlijk naar Duitsland kwamen om te trachten deze bezittingen veilig te stellen. In een poging het tij te keren, en de nazi's te verzekeren dat ze van de kant van de Bijbelonderzoekers geen tegenstand hadden te verwachten, stelde Rutherford een "Verklaring van Feiten" op. Alle hoge regeringsfunctionarissen moesten een exemplaar ontvangen. Deze "Verklaring van Feiten" was bedoeld om de kritiek van tegenstanders te weerleggen en het wantrouwen bij de nazi's weg te nemen door het gezagsgetrouwe karakter van de Bijbelonderzoekers te benadrukken.
Daar de "Verklaring van Feiten" in beginsel aan de nazi-autoriteiten gericht was, werden alle middelen aangewend om een zo pro-Duits beeld als mogelijk was te schilderen, waarbij uitspraken over Joden werden gedaan die achteraf zelfs als antisemitisch zouden kunnen worden gezien. Waar mogelijk probeerde de "Verklaring" de overeenkomsten van de principes het Wachttorengenootschap met die van de nazi-regering te benadrukken. De Bijbelonderzoekers in Duitsland waren ernstig teleurgesteld in de inhoud van de "Verklaring van Feiten". Het Wachttorengenootschap heeft lange tijd beweerd dat de Duitse tekst een afgezwakte versie was van de oorspronkelijke tekst van Rutherford, om moeilijkheden met het regime te voorkomen. Daarbij werd verwezen naar het feit dat de vertaling werd gemaakt door ene Balzereit, die de geloofsgemeenschap twee jaar later verliet. Dat dit niet klopt, blijkt uit vergelijking van de volledige Engelse tekst van de "Verklaring van Feiten" die is opgenomen in het Jaarboek voor 1934, waarbij deze tekst vrijwel identiek is aan de Duitse versie.

## Overlijden en begrafenis
Rutherford stierf op 8 januari 1942 op 72-jarige leeftijd na een lang ziekbed ten gevolge van darmkanker. Zijn ambt ging over op Nathan Homer Knorr.
Een lid van de staf van het Wachttorengenootschap vertelde over de aankondiging van het overlijden van Rutherford: "Het gebeurde in het middaguur, toen de familie voor het middagmaal bijeenwas. De aankondiging was kort. Er werden geen toespraken gehouden. Niemand nam vrij om te rouwen."
Rutherfords begrafenis werd drie-en-een-halve maand vertraagd vanwege juridische procedures die ontstonden vanwege zijn wens op het terrein van "Beth Sarim" te worden begraven. Hij had dit aan drie naaste medewerkers onthuld. Volgens Consolation "keek Rechter Rutherford uit naar de snelle triomf van 'de Koning van het Oosten', Christus Jezus, die nu de legerscharen aanvoert en wenste hij bij zonsopgang begraven te worden met zijn gezicht naar de zon, in een geïsoleerd stukje grond dat bestuurd zou worden door de vorsten, die uit hun graf zouden terugkeren." "Beth Sarim" was echter geen officiële begraafplaats. Jehova's getuigen zamelden daarom meer dan 14 000 handtekeningen in om een petitie te steunen zodat Rutherford sterfbedwens zou kunnen worden vervuld. De advocaat van het Wachttorengenootschap (Hayden C. Covington) begon een rechtszaak om Rutherford te kunnen begraven op het terrein van "Beth Sarim", maar deze werd verloren. Uiteindelijk werd Rutherford begraven op Staten Island.

## Karakter en houding
Rutherford was een grote man die alleen al door zijn verschijning respect afdwong. Hij had een luide, diepe stem en leek in alles op een zuidelijke Amerikaanse senator. Hij ging met zijn vrienden om als een despoot en was meedogenloos richting zijn vijanden. Hij was onderhevig aan stemmingen, was soms zo bot dat het grof was en had een explosief karakter dat hem zo nu en dan tot fysiek geweld dreef. Hij was zo overtuigd van zijn eigen (religieuze) opvattingen dat hij een ieder die hem tegenstond zag als aanhangers van de duivel.
Historicus Penton beschrijft Rutherford als volgt:

Het meest curieuze trekje van Rutherford was wel dat hij in sommige puriteinse zaken "roomser dan de paus was", terwijl hij in andere ronduit losbandig was. Hij gebruikte veelvuldig vulgaire taal, was een alcoholist en werd ooit door een naaste medewerker beschuldigd een klucht met veel naakt te hebben bijgewoond met twee collega-ouderlingen en een jonge vrouwelijke Bijbelonderzoeker op een woensdagavond voorafgaand aan de herdenking van het Avondmaal.

Hoewel het Wachttorengenootschap tracht de feiten rond het drankgebruik van Rutherford te verdoezelen, vertellen voormalige medewerkers die op het hoofdbureau van het Wachttorengenootschap werkten, verhalen over zijn drankzucht en zijn dronken buien. Anderen vertellen hoe moeilijk het vanwege zijn dronkenschap soms was hem op het podium te krijgen om een lezing te houden. Een sterk beschuldigend verslag is te vinden in een open brief van de landsopziener van het Wachttorengenootschap in Canada, Walter Salter. Salter was jarenlang een intieme vriend en vertrouweling van Rutherford, maar in 1936 brak hij met hem en werd hij uitgesloten (geëxcommuniceerd). In een open brief legde Salter uit wat hem tot zijn besluit had gedreven en deed hij uitvoerig verslag van het drankgebruik van Rutherford.
Geschiedenis van het christendom · christendom van A tot Z

title: Joseph Franklin Rutherford

wikitext:
[[Bestand:Jfrutherford1911.jpg|thumb|Joseph F. Rutherford]]
'''Joseph Franklin Rutherford''' ([[Morgan County (Missouri)]], [[8 november]] [[1869]] - [[San Diego (Californië)|San Diego]], [[8 januari]] [[1942]]) werd op [[6 januari]] [[1917]] gekozen tot opvolger van [[Charles Taze Russell]], stichter van de [[Bijbelonderzoekers]], en daarmee tweede<ref>Jehova's getuigen rekenen [[William Henry Conley]] niet mee in de rij presidenten, omdat hij zijn functie neerlegde voordat het Wachttorengenootschap rechtspersoonlijkheid werd verleend.</ref> president van het [[Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap]] (in die tijd het [[kerkgenootschap]] van de [[geloofsgemeenschap]] van de Bijbelonderzoekers, die door Rutherford werd hernoemd tot [[Jehova's getuigen]]).

== Belangrijkste kenmerken van zijn presidentschap ==
De vroege periode van zijn presidentschap werd gekenmerkt door een [[Controverse over het presidentschap van het Wachttorengenootschap|bittere strijd met de directieraad van het Wachttorengenootschap]], waarvan vier van de zeven leden hem beschuldigden van eigengereid gedrag en zijn bevoegdheden probeerden te beperken. Rutherford bestreed deze tegenstand door in een zogeheten "[[legal opinion]]" te stellen dat deze vier personen juridisch geen directielid waren en hen te vervangen door vier nieuwe, hem welgevallige leden.<ref>M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, blz. 50</ref><ref name="Rogerson 1971 p. 37">Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 37</ref> De verdreven directieleden beweerden in twaalf "legal opinions" dat Rutherfords acties "volledig onrechtmatig" waren. Deze crisis verdeelde de gemeenschap van Bijbelonderzoekers en droeg eraan bij dat tegen 1919 ongeveer een zevende van de aanhang was afgevallen.

In 1918 werd Rutherford samen met zes andere bestuurders van het Wachttorengenootschap gevangengezet op beschuldiging van het "zaaien van verdeeldheid" door anti-oorlog uitspraken in het boek ''The Finished Mystery''.<ref>Anoniem (1950): ''The Watchtower'' 15-7-1950, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 217</ref>

Rutherford introduceerde vele organisatorische en leerstellige wijzigingen die vorm gaven aan het huidige geloof en de gebruiken van Jehova's getuigen.<ref>M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, blz. 75</ref><ref>Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 64</ref> Hij legde de geloofsgemeenschap van de Bijbelonderzoekers een gecentraliseerde bestuurlijke structuur op, die hij later "[[theocratie]]" noemde, verlangde van alle leden van de geloofsgemeenschap dat zij de publicaties van het Wachttorengenootschap zouden verspreiden via een ''van-huis-tot-huis'' prediking, waarbij zij hun activiteit op vaste tijdstippen moesten rapporteren<ref>Anoniem (1987): ''The Watchtower'' 15-6-1987, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 17</ref><ref>Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 53</ref> en hij startte opleidingsprogramma's voor het spreken in het openbaar als onderdeel van de wekelijkse diensten. Hij stelde 1914 vast als jaar van Christus' onzichtbare wederkomst, stelde dat Christus aan een boom in plaats van aan een kruis stierf,<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20210308034935/http://www.strictlygenteel.co.uk/riches/riches1.html J. F. Rutherford (1936): ''Riches''], Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 27: "Jezus werd gekruisigd, niet aan een kruis. . . Jezus werd gekruisigd door zijn lichaam aan een boom te spijkeren."</ref><ref>Anoniem (1995): ''De Wachttoren'' 15-5-1995, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 20</ref><ref>Jehova's getuigen geloven nu dat Jezus aan een "paal" genageld werd.</ref> formuleerde het huidige concept dat Jehova's getuigen hebben van [[Eindtijd|Armageddon]] als Gods oorlog tegen de goddelozen, stelde dat er twee klassen christenen zijn<ref>Rutherford introduceerde de leerstelling dat er (vanaf Jezus' dood) in totaal 144.000 "gezalfde" christenen zijn met een hemelse roeping en een "grote schare" niet-gezalfde christenen met de hoop op eeuwig leven op aarde.</ref> en herintroduceerde het geloof dat de komst van Christus' [[Duizendjarig vrederijk|duizendjarige regering]] aanstaande was. Hij vaardigde ook uit dat de aanhangers geen gebruikelijke feesten mogen vieren, zoals [[Kerstmis]] en [[verjaardag]]en, geen nationale [[vlag]]gen mogen groeten of [[Volkslied (nationaal symbool)|volksliederen]] zingen en in zijn laatste jaar vaardigde hij uit dat er op bijeenkomsten niet mocht worden gezongen. Hij introduceerde de naam "Jehova's getuigen" in 1931 en de term "[[koninkrijkszaal]]" voor de plaatsen van aanbidding in 1935.<ref>Anoniem (1993): ''Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 319</ref>

Rutherford schreef 21 boeken en het Wachttorengenootschap beweerde in 1942 dat bijna 400 miljoen boeken en brochures van zijn hand waren verspreid.<ref>Anoniem (1942): ''Consolation'' 27 mei 1942, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, blz. 6. Het is niet duidelijk uit de tekst of bij dit aantal ook de werken van Russell zijn inbegrepen.</ref> De aanhang verzesvoudigde bijna in de 25 jaar van Rutherfords presidentschap.<ref>Anoniem (1975): ''1975 Yearbook of Jehovah's Witnesses'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 94</ref><ref>Anoniem (1953): ''Jehovah's Witnesses in the Divine Purpose''', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 312, 313</ref> De historici William Whalen en James Penton hebben beweerd dat Rutherford voor Russell was, wat [[Brigham Young]] was voor de [[Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen|Mormonen]] profeet [[Joseph Smith]]. Penton stelt dat zowel Russell als Smith bekwame religieuze leiders waren, maar naïeve visionairs, terwijl Rutherford en Young "keiharde pragmatici [waren] die een mate van continuïteit gaven aan de bewegingen die zij domineerden".<ref>Prof. William J. Whalen (1962): ''Armageddon Around the Corner: A report on Jehovah's Witnesses'', John Day, New York, 1962, geciteerd door Penton, blz. 75-76</ref>

== Jonge jaren ==
Rutherford werd door zijn [[baptisme|baptistische]] ouders opgevoed op een kleine boerderij. Hij moest als kind al hard werken in armoedige omstandigheden.<ref>M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, Toronto, blz. 47</ref> Toen hij zestien was, ontwikkelde hij een interesse in de rechtspraak.<ref>Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 34</ref> Hij leende geld om te kunnen gaan studeren<ref name="Yearbook 1975">Anoniem (1975): ''1975 Yearbook of Jehovah's Witnesses'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 81</ref> en betaalde het terug door te werken als colporteur voor encyclopedieën en stenograaf van de rechtbank.<ref>Anoniem (1993): ''Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 67</ref> In 1892 slaagde hij voor zijn examens.

Waarschijnlijk ontwikkelde hij door zijn vroege ervaringen een verwantschap met de populistische ideeën van [[William Jennings Bryan]] en ontwikkelde hij een sterke persoonlijkheid, een uitgesproken — hoewel zelden in de praktijk gebrachte — sympathie voor de verdrukten en een diepgaande verachting voor de grote zakenwereld, politici en (later) de geestelijkheid.

Rutherford trouwde in 1890 met Mary Fetzer. Hun enige kind, Malcolm, werd op 10 november 1892 geboren. Enige tijd nadat hij president van het Wachttorengenootschap was geworden, scheidde hij stilletjes van zijn vrouw Mary. Het is niet duidelijk wat de reden van de echtscheiding was.

=== Jurist ===
Rutherford werkte twee jaar als stagiair bij de rechtbank en werd een officiële stenograaf van het hof toen hij 20 was en werd in mei 1892 aangesteld bij de rechtbank van [[Missouri (staat)|Missouri]], toen hij 22 was.<ref>Anoniem (1953): Jehovah's Witnesses in the Divine Purpose', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 67</ref> Hij werd procesjurist voor een advocatenkantoor<ref>Anoniem (1955): ''The Watchtower 15-3-1955'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 175</ref> en diende later vier jaar in Boonville als openbaar aanklager. Hij heeft korte tijd campagne gevoerd voor presidentskandidaat William Jennings Bryan.<ref name="Barbara Grizzuti Harrison 1978">Barbara Grizzuti Harrison (1978): ''Visions of Glory — A History and Memory of Jehovah's Witnesses'', Simon & Schuster, hoofdstuk 6</ref> Bij enkele gelegenheden diende hij als reserve-rechter.<ref name="Yearbook 1975"/> Sindsdien liet hij zich aanspreken als "Judge (Rechter) Rutherford".

== Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap ==
[[Bestand:Joseph Franklin Rutherford.jpg|thumb|Joseph Franklin Rutherford]]
In 1894 kocht Rutherford drie delen van Charles Taze Russells ''[[Schriftstudies|Millennial Dawn]]''-serie van twee colporteurs die zijn kantoor bezochten. Rutherford beschouwde in die periode alle religies als onoprecht, leeg en hypocriet, werd geraakt door Russells oprechtheid en zijn gevoelens jegens religie, waarin hij veel herkende.<ref>Tony Wills (2006): ''A people For His Name'', Lulu Enterprises, blz. 131</ref> Rutherford schreef direct naar het Wachttorengenootschap om hen te vertellen hoezeer hij en zijn vrouw Mary de boeken hadden gewaardeerd.<ref>Anoniem (1993): Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 67</ref> Twaalf jaar later liet hij zich dopen en begonnen hij en zijn vrouw Bijbelklassen te houden in zijn huis.<ref name="Barbara Grizzuti Harrison 1978"/> In 1907 werd hij juridisch adviseur voor het Wachttorengenootschap en behandelde hij de rechtszaken ervan. Ook begon hij rond die tijd openbare lezingen te houden als een ''pelgrim'' vertegenwoordiger van het Wachttorengenootschap.<ref>Anoniem (1955): ''The Watchtower'' 15-3-1955, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 175</ref> Toen de gezondheid van Russell aftakelde, vertegenwoordigde Rutherford hem tijdens reizen naar Europa.<ref>Anoniem (1915): ''Watch Tower'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 26 (Reprints: blz. 5616)</ref> Rutherford schreef in 1915 een pamflet getiteld ''A Great Battle in the Ecclesiastical Heavens'', ter verdediging van Russell,<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20160419101424/http://www.mostholyfaith.com/bible/reprints/Z1915MAY.asp#Z131:1 "Judge Rutherford's Spicy Defense"], in ''Watch Tower'', 1-5-1915, blz. 130. (Reprints: blz. 5685)</ref> en hij diende als voorzitter van het congres dat de Bijbelonderzoekers in Los Angeles hielden in september 1916.

=== Directieraad ===
Tegen 1916 was Rutherford een van de zeven bestuursleden van het Wachttorengenootschap; toen Russell op 31 oktober 1916 overleed, werd hij — samen met vicepresident Alfred I. Ritchie en secretaris-penningmeester William E. Van Amburgh — gekozen om een driehoofdig bestuurscomité te vormen om de corporatie te leiden totdat een nieuwe president zou worden gekozen op de jaarlijkse algemene vergadering van januari 1917.<ref>Anoniem (1993): Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 647</ref> Hij werd ook lid van het vijfhoofdige uitgeverscomité dat de uitgaven van ''The Watch Tower'' verzorgde vanaf de uitgave van 15 december 1916. Russell had in zijn testament bepaald dat het bestuur inzake het tijdschrift zou worden gevormd door een uitgeverscomité dat uit vijf personen zou bestaan en hij had de vijf mannen genoemd die het comité zouden vormen.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20190401145453/http://www.mostholyfaith.com/bible/Reprints/Z1916DEC.asp#Z358:1 Russell's Last Will and Testament], ook te lezen in ''The Watch Tower'', 15-12-1916.</ref> Hij had Rutherford op een tweede lijst geplaatst van vijf reserves die eventuele vacatures in het comité zouden kunnen opvullen.<ref>M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, blz. 48</ref>

Bijbelonderzoeker Alexander H. Macmillan, die later diende als assistent van het bestuurscomité, schreef later dat de spanning op het hoofdkantoor van het Wachttorengenootschap steeg toen de dag van de verkiezing van de officiële posten binnen het Wachttorengenootschap naderbij kwam. Hij merkte op: "Een paar ambitieuze mannen op het hoofdkwartier hielden hier en daar verkiezingsbijeenkomsten, om stemmen te werven om hun kandidaten te laten verkiezen. Toch kregen Van Amburgh en ik veel stemmen. Veel aandeelhouders, die onze lange samenwerking met Russell kenden, stuurden ons hun volmacht om te gebruiken om op iemand te stemmen die wij het meest geschikt achtten."<ref>A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 68</ref> Macmillan, die beweerde dat hij een aanbod van een ziekelijke Russell had afgeslagen om de post van president na zijn dood op zich te nemen,<ref>A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 70</ref> kwam met Van Amburgh tot de conclusie dat Rutherford de beste kandidaat was. Hij schreef: "Rutherford wist niet wat er aan de hand was. Hij wierf zeker geen stemmen of hield verkiezingsbijeenkomsten, maar ik denk dat hij zich zorgen maakte, omdat hij wist dat als hij gekozen zou worden er veel werk zou wachten. . . . Er is geen twijfel bij ons dat de wil van de Heer werd gediend bij deze keuze. Het is zeker dat Rutherford zelf er niets mee van doen had."<ref>A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 71</ref>

=== Omstreden presidentschap ===
{{Zie ook|Zie ook het artikel [[Controverse over het presidentschap van het Wachttorengenootschap]]}}
Op 6 januari 1917 werd Rutherford, 47 jaar oud, zonder tegenstand, gekozen als president van het Wachttorengenootschap op de bijeenkomst in Pittsburgh. Snel volgde controverse. Tony Wills beweert dat er bewijzen zijn dat nominaties werden geschorst, waardoor aandeelhouders de kans werd ontnomen duizenden stemmen uit te brengen op andere kandidaten.<ref>Tony Wills (2006): ''A people For His Name'', Lulu Enterprises, blz. 115</ref> Binnen enkele maanden voelde Rutherford zich genoodzaakt zichzelf tegen de geruchten te verdedigen dat hij "politieke methodes" had gebruikt om zijn verkiezing zeker te stellen. Rond juni 1917 was het dispuut inzake de benoeming van Rutherford aangezwollen tot wat hij noemde: een "storm" die het Wachttorengenootschap voor de rest van 1917 verscheurde.<ref>J. F. Rutherford, augustus 1917, blz. 28</ref>

Bijbelonderzoekers werden tot diep in 1917 overspoeld met pamfletten van Rutherford aan de ene kant en Paul S.L. Johnson en vier door Rutherford afgezette directeuren aan de andere kant. Beide kampen beschuldigden de tegenstanders van een ernstig verkeerde voorstelling van zaken met als doel macht op te eisen. De controverse verscheurde de geloofsgemeenschap van de Bijbelonderzoekers en sommige gemeenten splitsten in tegengestelde groepen die loyaal waren aan Rutherford of juist aan degenen die hij had uitgestoten.<ref name="ibid">ibid.</ref><ref>De publicaties van het Wachttorengenootschap van na 1917 hebben de tegenstanders van Rutherford in dit conflict voortdurend belasterd en hebben nooit een eerlijke voorstelling gegeven van hun versie van de gebeurtenissen of hun argumenten. Zo worden de kampen in het verslag van de gebeurtenissen in 1917 in het boek ''Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'' (1993) als volgt weergegeven: "degenen die loyaal waren aan het Genootschap en degenen die een gemakkelijke prooi waren geworden voor het gladde gepraat van de tegenstanders". (blz. 68). Het ''Jaarboek 1976'' doet de vier afgezette directieleden af als "opstandige personen die beweerden bestuursleden te zijn" en "tegenstanders die de leiding in handen wilden krijgen" (blz. 91).</ref> Rutherfords vier tegenstanders deden nog één poging om hem af te zetten en beweerden dat hoewel hij de steun had van de meeste invloedrijke aandeelhouders, hij steun ontbeerde van de Bijbelonderzoekers in zijn geheel. Derhalve riepen zij op tot een democratische verkiezing onder alle Bijbelonderzoekers.<ref name="Rogerson">Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 38</ref> Rutherford schreef in oktober: "Ik heb niet gestreefd naar verkiezing tot president en ik streef niet naar herverkiezing. De Heer is in staat zijn eigen aangelegenheden te verzorgen."<ref>J. F. Rutherford, ''Harvest Siftings II'', oktober 1917, blz. 32</ref> Vervolgens zette hij zijn tegenstanders buiten spel door een [[volksraadpleging|referendum]] te organiseren voor alle Bijbelonderzoekers. Deze zou gehouden worden in december, één maand voor de jaarvergadering in Pittsburgh. Hoewel de stemming niet bindend was, werd er gestemd in de meer dan 800 gemeenten in de [[Verenigde Staten]]; Rutherford kreeg meer dan 95% van de stemmen voor president. Zijn concurrenten stonden 10e tot en met 13e op de lijst van toekomstige directeuren, waarbij de meeste steun werd gegeven aan Rutherfords toenmalige zes mede-directeuren.<ref name="Rogerson"/> Op 5 januari 1918 werd Rutherford bevestigd in zijn ambt en kreeg 194 106 stemmen van de aandeelhouders. Van de voormalig directeuren kreeg Hirsh de meeste stemmen: 23 198 en eindigde op de 10e plaats. Prompt werd een resolutie opgesteld en aangenomen dat Hirsh zich moet terugtrekken uit het uitgeverscomité.<ref name="Alan Rogerson 1971">Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 39</ref>

Rutherford gaf op de bijeenkomst toe dat hij veel fouten had gemaakt,<ref name="Alan Rogerson 1971"/> maar rond medio 1919 had een zevende van de Bijbelonderzoekers verkozen de geloofsgemeenschap te verlaten in plaats van zijn leiderschap te accepteren<ref>Anoniem (1975): ''1975 Yearbook of Jehovah's Witnesses'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 93, 94</ref> en vormde groepen als ''Paul Johnson Movement'', ''[[Dawn Bible Students Association]]'', ''Pastoral Bible Institute of Brooklyn'', ''Elijah Voice Movement'' en ''Eagle Society''.<ref name="Alan Rogerson 1971"/>

In december 1918 beschouwden Charles E. Heard en sommige anderen de aanbeveling van Rutherford om ''war bonds'' (oorlogsaandelen) te kopen als een verdraaiing van Russells [[pacifisme|pacifistische]] leringen en startten de ''Stand Fast Bible Students Association'' in Portland, Oregon.

== ''The Finished Mystery'' ==
Eind 1916 vroegen twee prominente Bijbelonderzoekers op het hoofdbureau in Brooklyn, Clayton J. Woodworth en George H. Fisher, toestemming van het bestuurscomité om een boek te produceren over de profetieën in de Bijbelboeken [[Openbaring van Johannes|Openbaring]] en [[Ezechiël (boek)|Ezechiël]], voornamelijk gebaseerd op de geschriften van Russell.<ref>Tony Wills (2006): ''A people For His Name'', Lulu Enterprises, blz. 97</ref> Het werk aan het boek, ''The Finished Mystery'', dat werd gepresenteerd als het postume zevende deel van Russells [[Schriftstudies]], vond plaats zonder medeweten van de volledige directieraad en het uitgeverscomité<ref>A. N. Pierson et al (1917): ''Light after darkness'', in eigen beheer uitgegeven, New York, blz. 11</ref> en werd vrijgegeven voor de staf op het hoofdbureau op 17 juli 1917, de dag waarop Rutherford de benoeming van de vier nieuwe directieleden aankondigde.

Hoewel het boek werd verworpen door Rutherfords tegenstanders, was het een onmiddellijk een bestseller, werd in zes talen vertaald en als serie gepubliceerd in ''The Watch Tower''.<ref name="ReferenceA">Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 40</ref> Omdat hij geloofde dat in 1918 Gods Koninkrijk op aarde zou worden bevestigd en de heiligen ten hemel zouden worden opgenomen,<ref name="ReferenceA"/> schreef Rutherford in januari van dat jaar: "Christenen verwachten dat het jaar de volledige vervulling zal brengen van de hoop van de kerk."<ref>J. F. Rutherford (1917, 1918): ''The Watch Tower'' 1-10-1917 en 1-1-1918, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York</ref> Hij begon een grote campagne om de "onrechtvaardigheid" van religies en hun verbintenissen met de "monsterlijke" regeringen te ontmaskeren, waarbij hij voortborduurde op de bewering in ''The Finished Mystery'' dat patriottisme een waanidee en moord is.<ref>Tony Wills (2006): ''A people For His Name'', Lulu Enterprises, blz. 100</ref><ref>Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 41</ref> De campagne trok de aandacht van regeringen en op 12 februari 1918 werd het boek verboden door de Canadese regering, vanwege wat een krant uit [[Winnipeg]] omschreef als "verdeeldheid zaaiende, anti-oorlog uitspraken".<ref name="FOTM">A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 85</ref> Op 24 februari gaf Rutherford in [[Los Angeles]] een lezing getiteld: "De wereld is geëindigd — Miljoenen die nu leven hoeven nooit te sterven",<ref>Volgende lezingen in de serie werden hernoemd tot "Miljoenen die nu leven ''zullen'' nooit sterven"). Zie Anoniem (1993): ''Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 719</ref> waarin hij de geestelijkheid aanviel met de verklaring: "Als klasse is de geestelijkheid, volgens de Schrift, het meest verantwoordelijk voor de Grote Oorlog die de mensheid nu treft."<ref name="FOTM"/> Drie dagen later viel het ''Army Intelligence Bureau'' het kantoor van het Wachttorengenootschap in Los Angeles binnen en nam lectuur in beslag.

Vroeg in 1918 veroordeelde de "US Attorney General" Thomas Watt Gregory ''The Finished Mystery'' als "een van de gevaarlijkste voorbeelden van . . . propaganda . . . een werk dat in extreem religieuze taal is geschreven en in enorme aantallen wordt verspreid."<ref>A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 89</ref> Er werden arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen Rutherford en zeven andere directeuren en beambten van het Wachttorengenootschap op aanklacht van "verdeeldheid zaaien" zoals bedoeld in de "Espionage Act" uit 1917. Op 21 juni werden zeven van hen, waaronder Rutherford, veroordeeld tot 20 jaar gevangenschap. Rutherford was bang dat zijn tegenstanders in zijn afwezigheid de macht over het Wachttorengenootschap zouden grijpen. Op 2 januari 1919 vernam hij echter dat hij was herkozen als president op de jaarvergadering in Pittsburgh, wat hem sterkte in zijn overtuiging dat God hem op die post wilde hebben.<ref>A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 105, 106</ref> In maart 1919 werden de directieleden op borgtocht vrijgelaten nadat een hof van beroep had geoordeeld dat zij ten onrechte waren veroordeeld; in mei 1920 kondigde de regering aan dat alle aanklachten werden geseponeerd.<ref>Alan Rogerson (1971): ''Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven'', Bosch & Keuning, Baarn, blz. 44</ref>

== 1925 en Beth Sarim ==
[[Bestand:1918 Rutherford Hippodrome BostonGlobe March30.png|thumb|left|Advertentie voor de Hippodrome, [[Boston, Massachusetts]].]]
[[Bestand:Rutherford Beth Sarim Fireplace.jpg|thumb|right|Rutherford voor de haard van Beth Sarim - Het "Huis van de Vorsten".]]
Na de afname van het aantal leden van de geloofsgemeenschap door bovengenoemde ontwikkelingen, steeg het aantal explosief in de periode 1919 - 1925. De belangrijkste oorzaak daarvan waren de voorspellingen inzake 1925, geformuleerd in de campagne "Miljoenen die nu leven zullen nooit sterven". Op basis van een berekening van "jubeljaren" (gebaseerd op ''Three Worlds'' van [[Nelson H. Barbour|Barbour]] en Russell) was Rutherford tot de "zekere en onbetwistbare conclusie" gekomen dat het herstel tot het aardse Paradijs zou starten in 1925,<ref>J. F. Rutherford (1922): ''Millions Now Living Will Never Die'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 97</ref> gemarkeerd door de opstanding van "oude getrouwe" "vorsten" als [[Abraham]], [[Jozef (zoon van Jakob)|Jozef]] en [[Koning David|David]].<ref>J. F. Rutherford (1922): ''Millions Now Living Will Never Die'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 88: "Wij mogen verwachten dat wij in 1925 de terugkeer mogen aanschouwen van die getrouwe mannen [Abraham, Isaäk en Jakob] uit de dood, om opgewekt en volledig hersteld tot menselijke volmaaktheid te worden en de zichtbare, rechtmatige vertegenwoordigers te zijn van het nieuwe samenstel van dingen op aarde."</ref>

Om een waardige huisvesting te verschaffen aan de uit de doden herrezen aartsvaders, de "vorsten" van de "Nieuwe Wereld", zamelden de Bijbelonderzoekers geld in om in [[San Diego (Californië)|San Diego]], [[Californië]] een paleis te laten bouwen: ''Beth Sarim'' ("Huis van de Vorsten").<ref>Een grondige documentatie inzake Beth Sarim kan op {{en}}[https://www.jwfacts.com/watchtower/bethsarim.php deze pagina] worden gelezen.</ref> In de periode ter overbrugging totdat de "vorsten" waren opgestaan, bewoonde Rutherford het in de winter, volgens het Wachttorengenootschap om gezondheidsredenen.<ref>Anoniem (1993): ''Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 76</ref> In werkelijkheid leefde Rutherford een groot deel van zijn laatste jaren in dit paleis en stierf er uiteindelijk ook.<ref>Anoniem (1942): ''Consolation'' 27-5-1942, blz. 5, 6</ref> Het Wachttorengenootschap heeft met betrekking tot "Beth Sarim" ooit beweerd: "Na verloop van tijd schonk iemand een bedrag dat ervoor bestemd was in San Diego een huis voor broeder Rutherford te bouwen",<ref>Anoniem (1976): ''1976 Jaarboek van Jehovah's Getuigen'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 194</ref> maar vanaf 1993 erkennen zij dat dit een misleidende en onjuiste voorstelling van zaken was, hoewel nog altijd geen volledige openheid van zaken wordt gegeven.

Toen de voorspellingen inzake 1925 niet uitkwamen, decimeerde de aanhang van de geloofsgemeenschap.<ref>Zie de grafiek op blz. 61 van: M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press</ref> Tegen [[Frederick William Franz|Fred Franz]] zei Rutherford "dat hij een ezel van zichzelf had gemaakt inzake 1925".<ref>Lezing van Frederick W. Franz in Australië, zie ook M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, blz. 58</ref> Het paleis "Beth Sarim" werd echter aangehouden als werkkantoor van Rutherford:
{{cquote|1=Twaalf winters lang gebruikten Rechter Rutherford en zijn medewerkers Beth Sarim. Het werd niet gebruikt als een vakantie-oord, maar als een winter-werkplaats. De boeken ''Vindication'' tot en met ''Kinderen'' werden hier geschreven, net als vele Wachttoren-artikelen en brochures. Bestuurlijke instructies voor bijkantoren overal op aarde werden ook verzonden vanaf Beth-Sarim gedurende de aanwezigheid van de Rechter daar. Op Beth Sarim voltooide Rechter Rutherford het materiaal voor het Jaarboek 1942, het laatste werk voor zijn dood. Hij dicteerde het materiaal vanaf zijn sterfbed.<ref>Anoniem (1942): ''Consolation'' 27-5-1942, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 5–6</ref>}}

Enkele jaren na de dood van Rutherford verkocht het Wachttorengenootschap "Beth Sarim", omdat "het . . . zijn doel volledig gediend [had] en vormde nu slechts een monument dat behoorlijk duur was in het onderhoud; ons geloof in de terugkeer van de mannen uit de oudheid, die door de Koning Christus Jezus tot vorsten op de GEHELE aarde (niet slechts in Californië) gemaakt zullen worden, is niet op dat huis Beth-Sarum gebaseerd, maar op Gods Woord van belofte."<ref>Anoniem (1947): ''The Watchtower'' 15-12-1947, ook geciteerd in Anoniem (1993): ''Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 76</ref>

== "Verklaring van Feiten" ==
{{Zie ook|Zie ook het artikel [[Verklaring van Feiten]]}}
Toen in 1933 het nazi-regime aan de macht kwam, begon het de activiteiten van de Bijbelonderzoekers te verbieden. Veel bezittingen van het Wachttorengenootschap werden in beslag genomen, zodat Rutherford en Knorr zelfs persoonlijk naar Duitsland kwamen om te trachten deze bezittingen veilig te stellen.<ref name="Anoniem 1975">Anoniem (1975): ''1975 Jaarboek van Jehovah's Getuigen'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 111</ref> In een poging het tij te keren, en de nazi's te verzekeren dat ze van de kant van de Bijbelonderzoekers geen tegenstand hadden te verwachten, stelde Rutherford een "[[Verklaring van Feiten]]" op. Alle hoge regeringsfunctionarissen moesten een exemplaar ontvangen. Deze "Verklaring van Feiten" was bedoeld om de kritiek van tegenstanders te weerleggen en het wantrouwen bij de nazi's weg te nemen door het gezagsgetrouwe karakter van de Bijbelonderzoekers te benadrukken.

Daar de "Verklaring van Feiten" in beginsel aan de nazi-autoriteiten gericht was, werden alle middelen aangewend om een zo pro-Duits beeld als mogelijk was te schilderen, waarbij uitspraken over Joden werden gedaan die achteraf zelfs als [[antisemitisme|antisemitisch]] zouden kunnen worden gezien. Waar mogelijk probeerde de "Verklaring" de overeenkomsten van de principes het Wachttorengenootschap met die van de nazi-regering te benadrukken. De Bijbelonderzoekers in Duitsland waren ernstig teleurgesteld in de inhoud van de "Verklaring van Feiten".<ref name="Anoniem 1975"/> Het Wachttorengenootschap heeft lange tijd beweerd dat de Duitse tekst een afgezwakte versie was van de oorspronkelijke tekst van Rutherford, om moeilijkheden met het regime te voorkomen. Daarbij werd verwezen naar het feit dat de vertaling werd gemaakt door ene Balzereit, die de geloofsgemeenschap twee jaar later verliet.<ref>Detlef Garbe (2008): ''Between Resistance and Martyrdom: Jehovah's Witnesses in the Third Reich'', University of Wisconsin Press, Madison, Wisconsin, pp. 87–91 {{ISBN|0-299-20794-3}}</ref> Dat dit niet klopt, blijkt uit vergelijking van de volledige Engelse tekst van de "Verklaring van Feiten" die is opgenomen in het ''Jaarboek'' voor 1934, waarbij deze tekst vrijwel identiek is aan de Duitse versie.<ref>''Yearbook 1934'', blz. 131-140</ref>

== Overlijden en begrafenis ==
Rutherford stierf op 8 januari 1942 op 72-jarige leeftijd na een lang ziekbed ten gevolge van [[darmkanker]].<ref name = jv89>Anoniem (1993):'' Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 89</ref> Zijn ambt ging over op [[Nathan Homer Knorr]].

Een lid van de staf van het Wachttorengenootschap vertelde over de aankondiging van het overlijden van Rutherford: "Het gebeurde in het middaguur, toen de familie voor het middagmaal bijeenwas. De aankondiging was kort. Er werden geen toespraken gehouden. Niemand nam vrij om te rouwen."<ref name ="jv89" />

Rutherfords begrafenis werd drie-en-een-halve maand vertraagd vanwege juridische procedures die ontstonden vanwege zijn wens op het terrein van "Beth Sarim" te worden begraven. Hij had dit aan drie naaste medewerkers onthuld.<ref>Anoniem (1993):'' Jehovah's Getuigen — Verkondigers van Gods Koninkrijk'', Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York, blz. 90</ref><ref>{{en}}{{Citeer web|journal=The Evening Independent (St Petersburg, Florida)|date=January 26, 1942|title=Witnesses Ask Right To Bury Leader|url=http://news.google.com/newspapers?id=Zb4LAAAAIBAJ&sjid=KlUDAAAAIBAJ&pg=2083%2C1777860|page=18}}</ref> Volgens ''Consolation'' "keek Rechter Rutherford uit naar de snelle triomf van 'de Koning van het Oosten', Christus Jezus, die nu de legerscharen aanvoert en wenste hij bij zonsopgang begraven te worden met zijn gezicht naar de zon, in een geïsoleerd stukje grond dat bestuurd zou worden door de vorsten, die uit hun graf zouden terugkeren."<ref>Anoniem (1942): ''Consolation'' 27-5-1942, Wachttoren-, Bijbel- en Traktaatgenootschap, New York</ref> "Beth Sarim" was echter geen officiële begraafplaats. Jehova's getuigen zamelden daarom meer dan 14 000 handtekeningen in om een petitie te steunen zodat Rutherford sterfbedwens zou kunnen worden vervuld. De advocaat van het Wachttorengenootschap (Hayden C. Covington) begon een rechtszaak om Rutherford te kunnen begraven op het terrein van "Beth Sarim", maar deze werd verloren. Uiteindelijk werd Rutherford begraven op Staten Island.<ref>{{en}}[http://www.watchtowerdocuments.com/downloads/1978_Hayden_Covington_Interviewed_By_Jerry_Murray.mp3 Mp3 of Interview met Hayden C. Covington (19 november 1978)]{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }} {{en}}[https://web.archive.org/web/20171021212228/http://www.freeminds.org/history/covington.htm Tekst van het interview]</ref>

== Karakter en houding ==
Rutherford was een grote man die alleen al door zijn verschijning respect afdwong. Hij had een luide, diepe stem en leek in alles op een zuidelijke Amerikaanse senator.<ref>Herbert H. Stroup, ''The Jehovah's Witnesses'', Columbia University Press, 1945, blz. 16</ref> Hij ging met zijn vrienden om als een despoot en was meedogenloos richting zijn vijanden.<ref>A. H. Macmillan (1957): ''Faith on the march'', blz. 77, 150, 151</ref> Hij was onderhevig aan stemmingen, was soms zo bot dat het grof was en had een explosief karakter dat hem zo nu en dan tot fysiek geweld dreef. Hij was zo overtuigd van zijn eigen (religieuze) opvattingen dat hij een ieder die hem tegenstond zag als aanhangers van de [[satan|duivel]].<ref>Tony Wills (2006): ''A people For His Name'', Lulu Enterprises, blz. 107, 131</ref>

[[Historicus]] Penton beschrijft Rutherford als volgt:
{{cquote|Het meest curieuze trekje van Rutherford was wel dat hij in sommige [[puritein]]se zaken "[[rooms-Katholieke Kerk|roomser]] dan de [[paus]] was", terwijl hij in andere ronduit losbandig was. Hij gebruikte veelvuldig vulgaire taal, was een [[alcoholisme|alcoholist]] en werd ooit door een naaste medewerker beschuldigd een [[klucht]] met veel naakt te hebben bijgewoond met twee collega-[[ouderling]]en en een jonge vrouwelijke Bijbelonderzoeker op een woensdagavond voorafgaand aan de herdenking van het ''Avondmaal''.<ref>M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, Toronto, blz. 48. Zie ook de documentatie in de noten op blz. 348.</ref><ref>Zie ook de {{en}}[https://www.jwfacts.com/images/Moyles-letter-to-Rutherford.pdf open brief] die Olin Moyle aan Rutherford schreef.</ref>}}
Hoewel het Wachttorengenootschap tracht de feiten rond het drankgebruik van Rutherford te verdoezelen, vertellen voormalige medewerkers die op het hoofdbureau van het Wachttorengenootschap werkten, verhalen over zijn drankzucht en zijn dronken buien. Anderen vertellen hoe moeilijk het vanwege zijn dronkenschap soms was hem op het podium te krijgen om een lezing te houden.<ref>M. J. Penton (1997): ''Apocalypse delayed'', University of Toronto Press, Toronto, blz. 72</ref> Een sterk beschuldigend verslag is te vinden in een open brief van de ''landsopziener'' van het Wachttorengenootschap in Canada, Walter Salter. Salter was jarenlang een intieme vriend en vertrouweling van Rutherford, maar in 1936 brak hij met hem en werd hij [[Jehova's getuigen en disciplinering|uitgesloten]] (geëxcommuniceerd).<ref>Het Wachttorengenootschap beweert dat Salter vanaf 1935 zijn eigen voorstellingen begon te promoten, zoals persoonlijke ideeën over "universele redding" of de mening dat het prediken pas na "Armageddon" nodig zou zijn. Hij vertelde ook openlijk dat hij de volgende president van het Wachttorengenootschap zou worden en dat de Wachttoren zijn ideeën zou overnemen. Ook beweert het Wachttorengenootschap dat Salter op oneerlijke wijze het briefhoofd van het Wachttorengenootschap gebruikte om gemeenten in Canada en daarbuiten opdracht te geven om materiaal te bestuderen dat hij persoonlijk had geschreven (Anoniem (1937): ''The Golden Age'', 5 mei 1937, blz. 498-507). Het Wachttorengenootschap stelde daarnaast dat Salter een samenzwering had gesmeed "om het werk van de Heer teniet te doen en de dood van sommige dienaren van de Heer te bewerkstelligen" (Anoniem (1937): ''The Watchtower'' 1 mei 1937, Watch Tower, Bible and Tract Society, New York, blz. 141). Uiteindelijk werd hij in 1937 door de gemeente te Toronto [[Jehova's getuigen en disciplinering|uitgesloten]] (geëxcommuniceerd) (Anoniem (1979): ''Yearbook 1979'', Watch Tower, Bible and Tract Society, New York, blz. 135). Naast Salter werden degenen die zijn lijn volgden verwijderd. Degenen die op het bijkantoor wilden blijven, dienden met een resolutie in te stemmen waarin zij hun "geloof en loyaliteit in het Genootschap, en zijn dienaren, broeder Rutherford in Brooklyn" en Chapman (de vervanger van Salter) verklaarden (Anoniem, 1937): ''The Watchtower'' 1 juni 1937, Watch Tower, Bible and Tract Society, New York, blz. 175</ref> In een open brief<ref>Deze kan op {{en}}[http://corior.blogspot.com/2006/02/walter-salters-letter-to-j-f.html deze pagina] worden gelezen. [https://web.archive.org/web/20210622233350/http://corior.blogspot.com/2006/02/walter-salters-letter-to-j-f.html Gearchiveerd] op 22 juni 2021.</ref> legde Salter uit wat hem tot zijn besluit had gedreven en deed hij uitvoerig verslag van het drankgebruik van Rutherford.

{{Appendix|2=
* {{en}}[http://www.strictlygenteel.co.uk/index2.html De werken van Rutherford online (Engels)]
* {{en}}[https://www.skepsis.no/?p=542 The Successor Problem] - Masterthesis in godsdienstgeschiedenis van Jan S. Haugland (2006)
{{References||2}}
}}
{{Navigatie Wachttorengenootschap}}

{{DEFAULTSORT:Rutherford, Joseph Franklin}}
[[Categorie:Amerikaans geestelijke]]
[[Categorie:Bijbelonderzoekers]]
[[Categorie:Jehova's getuigen]]
[[Categorie:Amerikaans sekteleider]]


text:
# Heggemoeder
De heggemoeder is een bovennatuurlijk wezen uit de Nederlandse folklore.
Volgens sommige bronnen is het een vrouwelijke demon of nachtspook en wordt zij ook wel heksenmoeder genoemd.
Zij bewoont dichte hagen of heggen van hazelaarstruiken. Het wezen veroorzaakt ziekten en kwalen bij mensen. Vooral kraamvrouwen zijn een geliefd slachtoffer.
Men kon zich beveiligen tegen de heggemoeder door de kousen aan te houden bij het naar bed gaan, één goed en één omgekeerd, schoenen met de hielen naar het bed te keren en de onderrok binnenstebuiten over het ledikant uitspreiden.

wikiname: nlwiki

title: Heggemoeder

in_language: nl

wikitext:
De '''heggemoeder''' is een bovennatuurlijk wezen uit de Nederlandse [[folklore]].

Volgens sommige bronnen is het een vrouwelijke [[demon]] of nachtspook en wordt zij ook wel heksenmoeder genoemd.
Zij bewoont dichte hagen of heggen van hazelaarstruiken. Het wezen veroorzaakt ziekten en kwalen bij mensen. Vooral kraamvrouwen zijn een geliefd slachtoffer.
Men kon zich beveiligen tegen de heggemoeder door de kousen aan te houden bij het naar bed gaan, één goed en één omgekeerd, schoenen met de hielen naar het bed te keren en de onderrok binnenstebuiten over het ledikant uitspreiden.

== Zie ook ==
* [[Nachtmerrie]]
* [[heks (persoon)|Heks]]
* [[Spook]]

{{Appendix|2=
*Sinninghe, J.R.W. - Gelders Sagenboek, Thieme-Zutphen, 1975, ISBN 9003909903
*Teenstra, Marten Douwes - Nederlandse Volksverhalen, M.A. van Seijen, 1973
*''A.C.W. Staring, dichter en landman, regionalist en nationalist''. Zutphen, Walburg Pers, 1990, p. 143.
}}

[[Categorie:Personage uit folklore]]


text:
# Globipes
Globipes is een geslacht van hooiwagens uit de familie Globipedidae.
De wetenschappelijke naam Globipes is voor het eerst geldig gepubliceerd door Banks in 1893.

## Soorten
Globipes omvat de volgende 3 soorten:
- Globipes schultzei
- Globipes simplex
- Globipes spinulatus

title: Globipes

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Globipes''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Opiliones, Eupnoi, Metopilio Group, Globipes sp. immature (2398015426).jpg
| afbeeldingtekst = ''Globipes'' soort
| rijk=[[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam=[[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse=[[Spinachtigen|Arachnida]] (Spinachtigen)
| orde = [[Hooiwagens|Opiliones]] (Hooiwagens)
| familie = [[Globipedidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Globipes''
| auteur = Banks
| datum = 1893
| species =
| commons =
}}
'''''Globipes''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[hooiwagens]] uit de familie [[Globipedidae]].
De wetenschappelijke naam ''Globipes'' is voor het eerst geldig gepubliceerd door Banks in 1893.

==Soorten==
''Globipes'' omvat de volgende 3 [[soort]]en:<ref name="WCO-Lite 2.6">{{Aut|Kury, A.B.}}, {{Aut|Mendes, A.C.}}, {{Aut|Cardoso, L.}}, {{Aut|Kury, M.S.}}, {{Aut|Granado, A.de A.}}, {{Aut|Giribet, G.}}, {{Aut|Cruz-López J.A.}}, {{Aut|Longhorn, S.J.}}, {{Aut|Medrano, M.}}, {{Aut|Oliveira, A.B.R. de}}, {{Aut|Kury, I.S.}} & {{Aut|Souza-Kury, M.A.}} (2023) ''World Catalogue of Opiliones''. WCO-Lite version 2.6. [https://wcolite.com/].</ref>

* ''[[Globipes schultzei]]''
* ''[[Globipes simplex]]''
* ''[[Globipes spinulatus]]''

{{Appendix|2=
{{References}}
}}
[[Categorie:Sclerosomatidae]]

title: Globipes

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Opiliones (Hooiwagens)

Familie: Globipedidae

title: Geslacht

Portaal: Biologie


text:
# Rescue Me (Madonna)
Rescue Me is een hitsingles van Madonna uitgebracht in 1991.
Het nummer is afkomstig van Madonna's eerste greatest hits-album The immaculate collection. Oorspronkelijk wilde Madonna Rescue Me niet op single uitbrengen, maar radiostations pikten het nummer wel op, zodat het al gauw een airplayhit werd. In de Verenigde Staten wist het nummer, nadat het op single was uitgebracht, niet meer hoger te komen dan de al behaalde negende plaats. In het Verenigd Koninkrijk werd de release uitgesteld, omdat daar juist de re-release van Crazy For You was uitgebracht. Rescue Me bereikte er later alsnog de derde plaats.
In Nederland werd een negende plaats in de Top 40 behaald. Voor de videoclip werd gekozen voor live-beelden van een optreden tijdens de Who's That Girl World Tour, van vier jaar eerder. Dit was geen officiële video.
Net als de andere nieuwe single op The immaculate collection, Justify my love, werd er door Madonna meer gesproken dan gezongen in Rescue Me. Deze stijl zette ze daarna voort op het album Erotica. Het instrumentale gedeelte is een mengsel van de stijlen van Vogue en Justify My Love.

title: Rescue Me (Madonna)

wikitext:
{{Infobox single
| Titel = Rescue Me
| Artiest = [[Madonna (zangeres)|Madonna]]
| Cover = Madonna - Rescue Me logo.png
| van Album = [[The immaculate collection]]
| Releasedatum = [[27 februari]] [[1991]]
| Drager = [[Single (muziek)|Cd-single]]
 [[Vinylplaat|Vinyl]] (12")
 [[Compact cassette|Cassettesingle]]
| Opname = 1990
| Genre = [[Popmuziek|Pop]]/[[Dance]]
| Duur = 5:31
| Label = [[Warner Music]]
| Schrijver = Madonna
Shep Pettibone
| Producer = Madonna
Shep Bettibone
| Hitlijsten =
* #3 ([[Verenigd Koninkrijk]])
* #9 ([[Nederland]], [[Verenigde Staten]])
| Vorige = "[[Justify my love]]"
(1990)
| Huidige = "Rescue Me"
(1990)
| Volgende = "[[This Used To Be My Playground]]"
(1992)
}}
'''Rescue Me''' is een [[Single (muziek)|hitsingles]] van [[Madonna (zangeres)|Madonna]] uitgebracht in [[1991]].

Het nummer is afkomstig van Madonna's eerste ''greatest hits''-album ''[[The immaculate collection]]''. Oorspronkelijk wilde Madonna ''Rescue Me'' niet op single uitbrengen, maar radiostations pikten het nummer wel op, zodat het al gauw een [[airplay]]hit werd. In de [[Verenigde Staten]] wist het nummer, nadat het op single was uitgebracht, niet meer hoger te komen dan de al behaalde negende plaats. In het [[Verenigd Koninkrijk]] werd de release uitgesteld, omdat daar juist de re-release van ''Crazy For You'' was uitgebracht. ''Rescue Me'' bereikte er later alsnog de derde plaats.

In Nederland werd een negende plaats in de [[Nederlandse Top 40|Top 40]] behaald. Voor de videoclip werd gekozen voor live-beelden van een optreden tijdens de ''[[Who's That Girl World Tour]]'', van vier jaar eerder. Dit was geen officiële video.

Net als de andere nieuwe single op ''[[The immaculate collection]]'', ''[[Justify my love]]'', werd er door Madonna meer gesproken dan gezongen in ''Rescue Me''. Deze stijl zette ze daarna voort op het [[Album (muziek)|album]] ''Erotica''. Het instrumentale gedeelte is een mengsel van de stijlen van Vogue en Justify My Love.

{{Appendix}}
{{Navigatie Madonna}}

[[Categorie:Nummer van Madonna|Rescue Me]]
[[Categorie:Single uit 1991]]

title: Rescue Me

Uitgebracht: 27 februari 1991

Soort drager: Cd-single · Vinyl (12") · Cassettesingle

Genre: Pop/Dance

Label: Warner Music

Schrijver(s): Madonna · Shep Pettibone

Producent(en): Madonna · Shep Bettibone

title: Hoogste positie(s) in de hitlijsten

Hoogste positie(s) in de hitlijsten: - #3 (Verenigd Koninkrijk) - #9 (Nederland, Verenigde Staten)

title: Madonna

"Justify my love" · (1990): "Rescue Me" · (1990) · "This Used To Be My Playground" · (1992)


text:
# Zatka Čepić
Zatka Čepić is een plaats in de gemeente Kršan in de Kroatische provincie Istrië. De plaats telt 37 inwoners (2001).

title: Zatka Čepić

wikitext:
{{Infobox plaats in land
| land         = Kroatië
| naam         = Zatka Čepić
| area         = [[Istrië (provincie)|Istrië]]
| coa          =
| gemeente     = [[Kršan]]
| inwoners     = 37
| dichtheid    =
| census       = 2001
| km2          =
| hoogte       =
| kenteken     = PU
| postcode     = 52232 Kršan
| lat          = 45.214
| lon          = 14.131
| image        =
| caption      =
}}
'''Zatka Čepić''' is een plaats in de gemeente [[Kršan]] in de [[Kroatië|Kroatische]] provincie [[Istrië (provincie)|Istrië]]. De plaats telt 37 inwoners (2001).<ref>{{Citeer web |url=http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H02_01_02/H02_01_02.html |titel=Volkstelling 2001 |bezochtdatum=2012-09-11 |archiefdatum=2012-02-25 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20120225045225/http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/Census2001/Popis/H02_01_02/H02_01_02.html |dodeurl=ja }}</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Kroatië|2=2012|3=09|4=11}}
{{Coor title dms|45|12|50.4|N|14|7|51.6|E|type:city_region:HR}}

[[Categorie:Plaats in Istrië]]

title: Situering

Provincie: Istrië

Gemeente: Kršan

title: Algemeen

title: Overig

Postcode: 52232 Kršan

Kenteken: PU

Portaal: Kroatië


text:
# Spiral Architect
Spiral Architect is een Noorse progressieve-metalband met invloeden van technische metal en jazzfusion, afkomstig uit Oslo, Noorwegen.
Na de oprichting in 1993 heeft de groep een demo en een album opgenomen, A Sceptic's Universe. Ook vertolkte de band een nummer van Fates Warning, getiteld "A Prelude To Ruin", voor het tribuutalbum Through Different Eyes - A Tribute to Fates Warning. Zanger Øyvind Hægeland was leadzanger van de Noorse progressieve-metalband Manitou gedurende de jaren 90, de avant-gardemetalband Arcturus van 2003-2005 en Scariot voor hun laatste studioalbum.
Drummer Asgeir Mickelson speelde drums voor de Noorse heavymetalband Borknagar van 2000 tot 2008, alsook drumsessies, en livedrums voor verschillende bands, zoals Testament, Sturmgeist, Vintersorg, Enslavement of Beauty, Ihsahn en Lunaris. Gitarist Steinar Gundersen heeft sinds 2000 gewerkt als sessiegitarist voor de Noorse blackmetalband Satyricon. Steinar Gundersen en Lars K. Norberg zijn leden van de blackmetalband System: Obscure. Asgeir Mickelson en Lars K. Norberg zijn leden van de deathmetalband Thornbound.

## Bandleden

### Huidige bezetting
- Øyvind Hægeland − zang, keyboard
- Steinar Gundersen − leadgitaar
- Lars K. Norberg − basgitaar, samples
- Asgeir Mickelson − drums

### Vroegere bezetting
- Andreas Jonsson − slaggitaar
- Kaj Gornitzka − slaggitaar
- Leif Knashaug − zang

## Discografie
- A Sceptic's Universe (2000)

title: Spiral Architect

wikitext:
[[Afbeelding:Spiral_Architect_01-10-10.jpg|thumb|right|280px]]
'''Spiral Architect''' is een [[Noorse]] [[Progressieve metal|progressieve-metal]]band met invloeden van technische metal en [[Jazzrock|jazzfusion]], afkomstig uit [[Oslo]], [[Noorwegen]].

Na de oprichting in 1993 heeft de groep een demo en een album opgenomen, ''[[A Sceptic's Universe]]''. Ook vertolkte de band een nummer van [[Fates Warning]], getiteld "A Prelude To Ruin", voor het tribuutalbum ''[[Through Different Eyes - A Tribute to Fates Warning]]''. Zanger Øyvind Hægeland was leadzanger van de Noorse progressieve-metalband [[Manitou (Norwegian band)|Manitou]] gedurende de jaren 90, de [[avant-gardemetal]]band [[Arcturus (band)|Arcturus]] van 2003-2005 en [[Scariot]] voor hun laatste studioalbum.

Drummer Asgeir Mickelson speelde drums voor de Noorse [[Heavy metal|heavymetal]]band [[Borknagar]] van 2000 tot 2008, alsook drumsessies, en livedrums voor verschillende bands, zoals [[Testament (band)|Testament]], [[Sturmgeist]], [[Vintersorg]], [[Enslavement of Beauty]], [[Ihsahn]] en [[Lunaris]]. Gitarist Steinar Gundersen heeft sinds 2000 gewerkt als sessiegitarist voor de Noorse [[Black metal|blackmetal]]band [[Satyricon (band)|Satyricon]]. Steinar Gundersen en Lars K. Norberg zijn leden van de blackmetalband System: Obscure. Asgeir Mickelson en Lars K. Norberg zijn leden van de deathmetalband Thornbound.

==Bandleden==
=== Huidige bezetting ===

* Øyvind Hægeland − [[Zangkunst|zang]], [[keyboard instrument|keyboard]]
* [[Steinar Gundersen]] − [[leadgitaar]]
* Lars K. Norberg − [[basgitaar]], [[sample]]s
* [[Asgeir Mickelson]] − [[drummer|drums]]

=== Vroegere bezetting ===
* Andreas Jonsson − slaggitaar
* Kaj Gornitzka − slaggitaar
* Leif Knashaug − zang

==Discografie==
* ''[[A Sceptic's Universe]]'' (2000)

==Externe links==
* [https://web.archive.org/web/20060112093900/http://www.spiralarchitect.com/ Officiële website] (gearchiveerd)
* [https://web.archive.org/web/20110326135541/http://www.ultimatemetal.com/forum/spiral-architect-375/ Officieel forum]

[[Categorie:Noorse band]]


text:
# Sungai Asam (2 X 11 Enam Lingkung)
Sungai Asam is een bestuurslaag in het regentschap Padang Pariaman van de provincie West-Sumatra, Indonesië. Sungai Asam telt 3769 inwoners (volkstelling 2010).

title: Sungai Asam (2 X 11 Enam Lingkung)

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Sungai Asam
| inwoners       = 3769
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[West-Sumatra]]
| regentschap    = [[Padang Pariaman]]
| onderdistrict  = [[2 X 11 Enam Lingkung]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 1306050003
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Sungai Asam''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Padang Pariaman]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[West-Sumatra]], [[Indonesië]]. Sungai Asam telt 3769 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=14}}

[[Categorie:Plaats in West-Sumatra]]

title: Situering

Provincie: West-Sumatra

Regentschap of · stadsgemeente: Padang Pariaman

Onderdistrict: 2 X 11 Enam Lingkung

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Bema fifaca
Bema fifaca is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dyar.

title: Bema fifaca

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Bema fifaca''
| afbeelding =
| familie = [[Snuitmotten|Pyralidae]] (Snuitmotten)
| onderfamilie = [[Phycitinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Bema (geslacht)|Bema]]''
| w-naam = ''Bema fifaca''
| auteur = Dyar
| datum = 1914
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Bema fifaca''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Snuitmotten|snuitmotten (Pyralidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dyar.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Snuitmotten]]

title: Bema fifaca

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Pyralidae (Snuitmotten)

Onderfamilie: Phycitinae

Geslacht: Bema

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Golf van Suez
De Golf van Suez (Arabisch: خليج السويس; Khalyj as-Suways) is de westelijke uitloper van het noorden van de Rode Zee. De oostelijke uitloper is de Golf van Akaba. De Golf van Suez is met 40 miljoen jaar een relatief jonge riftzone en strekt zich ongeveer 280 kilometer uit van de Rode Zee tot Suez, bij de toegang tot het Suezkanaal. De breedte varieert van 17 tot 40 km. De grens tussen Afrika en Azië loopt midden over de Golf van Suez.

## Economie
Aan de randen van de Golf van Suez liggen grote Egyptische aardolievelden. Een van de oudste nog actieve velden is het Gemsa veld voor de kust in het zuidwesten. Het werd al in 1869 ontdekt en sinds 1910 vindt hier oliewinning plaats. Ook wordt hier aardgas gewonnen.

## Exodus
Volgens het Bijbelboek Exodus begon de uittocht van Israël met de overtocht van de drooggevallen zee. In vertalingen is vaak sprake van de Schelfzee (zie aldaar) of de Rode Zee, waarschijnlijk wordt de Golf van Suez bedoeld.

title: Golf van Suez

wikitext:
{{Infobox zee
| naam        = Golf van Suez
| zee         = [[Rode Zee]]
| locatie     =
| km2         =
| diepte      =
| dieptegem   =
| lengte      = 280
| breedtemin  = 17
| mapname     = Egypte
| lat_deg     = 28
| lat_min     = 10
| lat_dir     = N
| lon_deg     = 33
| lon_min     = 27
| lon_dir     = E
| afbeelding  = Sinai_Peninsula_from_Southeastern_Mediterranean_panorama_STS040-152-180.jpg
| onderschrift= Het schiereiland [[Sinaï (schiereiland)|Sinaï]] met de Golf van Suez in het westen en de Golf van Akaba in het oosten
}}
De '''Golf van Suez''' ([[Arabisch]]: خليج السويس; Khalyj as-Suways) is de westelijke uitloper van het noorden van de [[Rode Zee]]. De oostelijke uitloper is de [[Golf van Akaba]]. De Golf van Suez is met 40 miljoen jaar een relatief jonge [[rift]]zone en strekt zich ongeveer 280 kilometer uit van de Rode Zee tot [[Suez]], bij de toegang tot het [[Suezkanaal]]. De breedte varieert van 17 tot 40 km. De grens tussen [[Afrika]] en [[Azië]] loopt midden over de Golf van Suez.

== Economie ==
Aan de randen van de Golf van Suez liggen grote [[Egypte (land)|Egyptische]] [[aardolie]]velden. Een van de oudste nog actieve velden is het ''Gemsa veld'' voor de kust in het zuidwesten. Het werd al in [[1869]] ontdekt en sinds [[1910]] vindt hier [[oliewinning]] plaats.{{Bron?||2015|07|12}} Ook wordt hier [[aardgas]] gewonnen.

==Exodus==
Volgens het Bijbelboek [[Exodus (boek)|Exodus]] begon de [[Uittocht uit Egypte|uittocht]] van [[Israëlieten|Israël]] met de overtocht van de drooggevallen zee. In vertalingen is vaak sprake van de [[Schelfzee]] (zie aldaar) of de Rode Zee, waarschijnlijk wordt de Golf van Suez bedoeld.

{{Commonscat|Gulf of Suez}}
{{Coor title dms|28|10|00|N|33|27|00|E|type:waterbody}}

[[Categorie:Baai van de Indische Oceaan|Suez]]
[[Categorie:Oppervlaktewater in Egypte]]

title: Golf van Suez

Zee: Rode Zee

Portaal: Geografie


text:
# N.E.C. in het seizoen 1974/75
Het seizoen 1974/1975 was het 21e jaar in het bestaan van de Nijmeegse betaaldvoetbalclub N.E.C.. De club kwam uit in de Eerste divisie en eindigde daarin op de eerste plaats, dit betekende dat de club rechtstreeks promoveerde naar de Eredivisie. Tevens deed de club mee aan het toernooi om de KNVB beker, hierin werd in de eerste ronde, na verlenging, verloren van FC Groningen (2–3).

## Wedstrijdstatistieken

### Eerste divisie
|       | SC Amersfoort | FC Den Bosch '67 | SC Cambuur | FC Dordrecht | Eindhoven | Fortuna SC | FC Groningen | Heerenveen | Helmond Sport | SC Heracles '74 | PEC Zwolle | SVV   | Veendam | Vitesse | FC Vlaardingen '74 | Volendam | FC VVV | Willem II |
| ----- | ------------- | ---------------- | ---------- | ------------ | --------- | ---------- | ------------ | ---------- | ------------- | --------------- | ---------- | ----- | ------- | ------- | ------------------ | -------- | ------ | --------- |
| Thuis | 0 – 1         | 3 – 1            | 1 – 0      | 4 – 0        | 2 – 2     | 2 – 0      | 2 – 0        | 0 – 0      | 0 – 0         | 2 – 2           | 3 – 0      | 4 – 0 | 0 – 0   | 2 – 0   | 1 – 0              | 1 – 0    | 1 – 1  | 0 – 0     |
| Uit   | 1 – 1         | 1 – 1            | 0 – 0      | 1 – 2        | 1 – 2     | 0 – 1      | 2 – 1        | 2 – 1      | 2 – 2         | 0 – 0           | 0 – 0      | 1 – 1 | 0 – 4   | 3 – 3   | 0 – 0              | 1 – 1    | 1 – 1  | 0 – 1     |

### KNVB beker
| 1e ronde                                       | N.E.C.                            | 2 – 3 (0 – 2, 2 – 2) Na verlenging | FC Groningen                               |
| 6 oktober 1974 Plaats: Nijmegen Goffertstadion | Herman Gerdsen 54' Piet Kamps 81' |                                    | 23', 102' Peter Eimers 24' Henk Oosterwold |

## Statistieken N.E.C. 1974/1975

### Eindstand N.E.C. in de Nederlandse Eerste divisie 1974 / 1975
| Stand | Gespeeld | Gewonnen | Gelijk | Verloren | Punten | Doelpunten voor | Doelpunten tegen |
| ----- | -------- | -------- | ------ | -------- | ------ | --------------- | ---------------- |
| 1e    | 36       | 15       | 18     | 3        | 48     | 50              | 23               |

### Topscorers
| #      | Naam               | Goal |
| ------ | ------------------ | ---- |
| 1.     | Jan Hoogendoorn    | 13   |
| 2.     | Manfred Priewe     | 7    |
| 3.     | Herman Gerdsen     | 5    |
| 3.     | Janusz Kowalik     | 5    |
| 3.     | Wim Meijers        | 5    |
| 6.     | Cees Kornelis      | 3    |
| 6.     | Ad Mellaard        | 3    |
| 8.     | John Frandsen      | 2    |
| 8.     | Ben Gerritsen      | 2    |
| 8.     | Piet Kamps         | 2    |
| 8.     | Eugène Marijnissen | 2    |
| 12.    | Jan Peters         | 1    |
| Totaal | Totaal             | 50   |

| #      | Naam           | Goal |
| ------ | -------------- | ---- |
| 1.     | Herman Gerdsen | 1    |
| 1.     | Piet Kamps     | 1    |
| Totaal | Totaal         | 2    |

## Voetnoten
SC Amersfoort ·
FC Den Bosch '67 ·
SC Cambuur ·
FC Dordrecht ·
Eindhoven ·
Fortuna SC ·
FC Groningen ·
Heerenveen ·
Helmond Sport ·
Heracles ·
N.E.C. ·
PEC Zwolle ·
SVV ·
SC Veendam ·
Vitesse ·
FC Vlaardingen '74 ·
Volendam ·
FC VVV ·
Willem II

title: N.E.C. in het seizoen 1974/75

wikitext:
{{Infobox voetbalclub
| naamclub             = N.E.C. — seizoen 1974/1975
| bijnaam              =
| volledigenaam        = Sportclub '''N'''ijmegen '''E'''endracht '''C'''ombinatie
| afbeelding           =
| onderschrift         =
| oprichting           = [[11 april]] [[1910]]
| plaatsnaam           = {{NL-vlag|Nijmegen}}
| complex              =
| stadion              = [[Goffertstadion]]
| capaciteit           = 29.000
| voorzitter           =
| eigenaar             =
| algemeen directeur   =
| manager              =
| technisch directeur  =
| trainer              = {{NL-VLAG|15}} [[Piet de Visser (voetbaltrainer)|Piet de Visser]]
| assistent-trainer    =
| sponsor              =
| begroting            =
| competitie           = [[Eerste divisie 1974/75#Eindstand|Eerste divisie]] (Kampioen)
[[KNVB beker 1974/75|KNVB beker]] (1e ronde)
| topscorer            = '''Competitie:'''
{{NL-VLAG|15}} [[Jan Hoogendoorn (voetballer)|Jan Hoogendoorn]] (13)
'''Beker:'''
{{NL-VLAG|15}} [[Herman Gerdsen]] (1)
{{NL-VLAG|15}} [[Piet Kamps]] (1)
| pattern_la1          =
| pattern_b1           = _redhalf
| pattern_ra1          =
| pattern_sh1          =
| pattern_s1           =
| leftarm1             = 000000
| body1                = 008000
| rightarm1            = 000000
| shorts1              = 000000
| socks1               = 000000
| vorig_seizoen        = [[N.E.C. in het seizoen 1973/74|1973/74]]
| volg_seizoen         = [[N.E.C. in het seizoen 1975/76|1975/76]]
}}

Het '''seizoen 1974/1975''' was het 21e jaar in het bestaan van de [[Nijmegen|Nijmeegse]] betaaldvoetbalclub '''[[N.E.C.]]'''. De club kwam uit in de [[Eerste divisie 1974/75|Eerste divisie]] en eindigde daarin op de eerste plaats, dit betekende dat de club rechtstreeks promoveerde naar de [[Eredivisie 1975/76|Eredivisie]]. Tevens deed de club mee aan het toernooi om de [[KNVB beker 1974/75|KNVB beker]], hierin werd in de eerste ronde, na verlenging, verloren van [[FC Groningen]] (2–3).

==Wedstrijdstatistieken==
===[[Eerste divisie 1974/75#Uitslagen|Eerste divisie]]===
{| class="wikitable" style="width:75%; font-size:85%;"
|-
! align=center|
! align=center| SC Amersfoort
! align=center| FC Den Bosch '67
! align=center| SC Cambuur
! align=center| FC Dordrecht
! align=center| Eindhoven
! align=center| Fortuna SC
! align=center| FC Groningen
! align=center| Heerenveen
! align=center| Helmond Sport
! align=center| SC Heracles '74
! align=center| PEC Zwolle
! align=center| SVV
! align=center| Veendam
! align=center| Vitesse
! align=center| FC Vlaardingen '74
! align=center| Volendam
! align=center| FC VVV
! align=center| Willem II
|-
! align=center | Thuis
| align=center bgcolor="#FFCCCC"| 0 – 1
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 3 – 1
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 1 – 0
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 4 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 2 – 2
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 2 – 0
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 2 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 2 – 2
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 3 – 0
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 4 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| [[Gelderse derby|2 – 0]]
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 1 – 0
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 1 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 1 – 1
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
|-
! align=center | Uit
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 1 – 1
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 1 – 1
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 1 – 2
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 1 – 2
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 0 – 1
| align=center bgcolor="#FFCCCC"| 2 – 1
| align=center bgcolor="#FFCCCC"| 2 – 1
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 2 – 2
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 1 – 1
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 0 – 4
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| [[Gelderse derby|3 – 3]]
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 0 – 0
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 1 – 1
| align=center bgcolor="#BBEBFF"| 1 – 1
| align=center bgcolor="#C0F0D0"| 0 – 1
|}

===[[KNVB beker 1974/75|KNVB beker]]===
{| style="width:75%; background:transparent; font-size:85%;"
|- valign=top style="background-color:#D8D8D8;"
| align=center width=20% | '''[[KNVB beker 1974/75#Eerste ronde|1e ronde]]'''
| align=right width=20% | '''N.E.C.'''
| align=center width=12% | '''2 – 3 (0 – 2, 2 – 2)
Na verlenging'''
| width=20% | '''[[FC Groningen]]'''
|- valign=top
| align=center | ''6 oktober 1974''
Plaats: [[Nijmegen]]
[[Goffertstadion]]
| align=right | [[Herman Gerdsen]] {{goal|54}}
[[Piet Kamps]] {{goal|81}}
| align=center |
| {{goal|23||102}} [[Peter Eimers]]
{{goal|24}} [[Henk Oosterwold]]
|}

==Statistieken N.E.C. 1974/1975==
===Eindstand N.E.C. in de Nederlandse Eerste divisie 1974 / 1975===
{| class="wikitable" style="width:100%; font-size:85%;"
! align=center|Stand
! align=center|Gespeeld
! align=center|Gewonnen
! align=center|Gelijk
! align=center|Verloren
! align=center|Punten
! align=center|Doelpunten voor {{goal}}
! align=center|Doelpunten tegen {{goal}}
|-
| align=center|1e
| align=center|36
| align=center|15
| align=center|18
| align=center|3
| align=center|48
| align=center|50
| align=center|23
|}

===Topscorers===
{| width=50%
| width=25% align=left valign=top |
'''Competitie'''
{| class="wikitable" style="width:90%; font-size:85%;"
|- valign=top
! width=15% align=center | #
! width=65% align=center | Naam
! width=20% align=center | {{goal}}
|- valign=top
| align=center rowspan=1| 1.
| {{NL-VLAG|15}} [[Jan Hoogendoorn (voetballer)|Jan Hoogendoorn]]
| align=center rowspan=1| 13
|- valign=top
| align=center rowspan=1| 2.
| {{DE-VLAG|15}} [[Manfred Priewe]]
| align=center rowspan=1| 7
|- valign=top
| align=center rowspan=3| 3.
| {{NL-VLAG|15}} [[Herman Gerdsen]]
| align=center rowspan=3| 5
|- valign=top
| {{PL-VLAG|15}} [[Janusz Kowalik]]
|- valign=top
| {{NL-VLAG|15}} [[Wim Meijers]]
|- valign=top
| align=center rowspan=2| 6.
| {{NL-VLAG|15}} [[Cees Kornelis]]
| align=center rowspan=2| 3
|- valign=top
| {{NL-VLAG|15}} [[Ad Mellaard]]
|- valign=top
| align=center rowspan=4| 8.
| {{DK-VLAG|15}} [[John Frandsen]]
| align=center rowspan=4| 2
|- valign=top
| {{NL-VLAG|15}} [[Ben Gerritsen (voetballer)|Ben Gerritsen]]
|- valign=top
| {{NL-VLAG|15}} [[Piet Kamps]]
|- valign=top
| {{NL-VLAG|15}} [[Eugène Marijnissen]]
|- valign=top
| align=center rowspan=1| 12.
| {{NL-VLAG|15}} [[Jan Peters (voetballer, 1954)|Jan Peters]]
| align=center rowspan=1| 1
|- valign=top
| colspan=2 | '''Totaal'''
| align=center| '''50'''
|}
| width=25% align=left valign=top |
'''Beker'''
{| class="wikitable" style="width:90%; font-size:85%;"
|- valign=top
! width=15% align=center | #
! width=65% align=center | Naam
! width=20% align=center | {{goal}}
|- valign=top
| align=center rowspan=2| 1.
| {{NL-VLAG|15}} [[Herman Gerdsen]]
| align=center rowspan=2| 1
|- valign=top
| {{NL-VLAG|15}} [[Piet Kamps]]
|- valign=top
| colspan=2 | '''Totaal'''
| align=center| '''2'''
|}
|}

==Zie ook==
* [[N.E.C.]]
* [[Eerste divisie 1974/75|Eerste divisie seizoen 1974/75]]
* [[KNVB beker 1974/75|KNVB beker seizoen 1974/75]]

==Voetnoten==
{{Navigatie N.E.C.}}
{{Navigatie Eerste divisie 1974/75}}

[[Categorie:N.E.C. naar seizoen|1974/75]]
[[Categorie:Nederlandse voetbalclub 1974/75|N.E.C.]]

title: N.E.C. — seizoen 1974/1975

Naam: Sportclub Nijmegen Eendracht Combinatie

Plaats: Nijmegen

Stadion: Goffertstadion

Trainer: Piet de Visser

Topscorer(s): Competitie: · Jan Hoogendoorn (13) · Beker: · Herman Gerdsen (1) · Piet Kamps (1)

Competitie: Eerste divisie (Kampioen) · KNVB beker (1e ronde)

title: Chronologie

Chronologie: ← Vorige Volgende → 1973/74 1975/76

Portaal: Voetbal


text:
# Vlag van Heemstede
De vlag van Heemstede is sinds 26 augustus 1982 de gemeentelijke vlag van de Noord-Hollandse gemeente Heemstede. Deze vlag was al in 1925 ontworpen, maar niet eerder officieel vastgesteld. De vlag bestaat uit vier horizontale banen van gelijke hoogte in de kleuren geel-rood-geel-rood. De kleuren zijn afkomstig van het gemeentewapen.

## Verwante afbeeldingen
- Wapen van Heemstede

Aalsmeer · Alkmaar · Amstelveen · Amsterdam · Bergen · Beverwijk · Blaricum · Bloemendaal · Castricum · Den Helder · Diemen · Dijk en Waard · Drechterland · Edam-Volendam · Enkhuizen · Gooise Meren · Haarlem · Haarlemmermeer · Heemskerk · Heemstede · Heiloo · Hilversum · Hollands Kroon · Hoorn · Huizen · Koggenland · Landsmeer · Laren · Medemblik · Oostzaan · Opmeer · Ouder-Amstel · Purmerend · Schagen · Stede Broec · Texel · Uitgeest · Uithoorn · Velsen · Waterland · Wijdemeren · Wormerland · Zaanstad · Zandvoort

title: Vlag van Heemstede

wikitext:
[[Bestand:Flag of Heemstede.svg|thumb|Vlag van de gemeente [[Heemstede (Noord-Holland)|Heemstede]]]]
De '''vlag van Heemstede''' is sinds 26 augustus 1982 de gemeentelijke vlag van de [[Noord-Holland|Noord-Hollandse]] [[gemeente (bestuur)|gemeente]] [[Heemstede (Noord-Holland)|Heemstede]]. Deze vlag was al in 1925 ontworpen, maar niet eerder officieel vastgesteld. De vlag bestaat uit vier horizontale banen van gelijke hoogte in de kleuren geel-rood-geel-rood. De kleuren zijn afkomstig van het [[Wapen van Heemstede|gemeentewapen]].

== Verwante afbeeldingen ==
<gallery>
Coat of arms of Heemstede.svg|[[Wapen van Heemstede]]
</gallery>

{{Navigatie gemeentevlaggen Noord-Holland}}
{{Appendix|1=alles|2=* {{Citeer web |url=https://ilibrariana.wordpress.com/2016/05/14/de-oorsprong-van-het-gemeentewapen-van-heemstede/ |titel=DE OORSPRONG VAN HET GEMEENTEWAPEN VAN HEEMSTEDE  |auteur= |uitgever=Librariana  |datum= |bezochtdatum=18 november 2016}}
* {{Citeer web |url=https://flagspot.net/flags/nl-nh-ht.html |titel=Heemstede (The Netherlands) |auteur= |uitgever=Flags of the World |datum= |bezochtdatum=18 november 2016}}
* {{Citeer boek | achternaam = Sierksma | voornaam = Kl. | auteurlink =Klaes Sierksma | medeauteurs = | datum = 1962 (herdruk 2008) | titel = Nederlands vlaggenboek | hoofdstuk = | uitgever = Het Spectrum | plaats = | ISBN = 9789031502882 | NUR = | pagina's = p.72-73 | taal = NL | URL = | bezochtdatum =}}}}
[[Categorie:Heemstede]]
[[Categorie:Vlag van Noord-Hollandse gemeente|Heemstede]]