text:
# Sphodros niger
Sphodros niger is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de mijnspinnen (Atypidae).
Het dier behoort tot het geslacht Sphodros. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1842 door Nicholas Marcellus Hentz.

title: Sphodros niger

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Sphodros niger''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        = Sphodros niger dorsal.jpg
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Mijnspinnen|Atypidae]] (Mijnspinnen)
| geslacht          = ''[[Sphodros]]''
| auteur            = [[Nicholas Marcellus Hentz]]
| datum             = 1842
| haakjes           = ja
}}
'''''Sphodros niger''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Mijnspinnen|mijnspinnen (Atypidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Sphodros]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1842 door [[Nicholas Marcellus Hentz]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}

{{DEFAULTSORT:Sphodros niger}}
[[Categorie:Mijnspinnen]]

title: Sphodros niger

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Atypidae (Mijnspinnen)

Geslacht: Sphodros

title: Soort


text:
# Philobota allocota
Philobota allocota is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1944 door Turner.

wikiname: nlwiki

title: Philobota allocota

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Philobota allocota''
| afbeelding =
| familie = [[Sikkelmotten|Oecophoridae]] (Sikkelmotten)
| onderfamilie = [[Oecophorinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Philobota]]''
| w-naam = ''Philobota allocota''
| auteur = Turner
| datum = 1944
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Philobota allocota''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Sikkelmotten|sikkelmotten (Oecophoridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1944 door Turner.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|09}}

[[Categorie:Philobota|allocota]]

title: Philobota allocota

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Oecophoridae (Sikkelmotten)

Onderfamilie: Oecophorinae

Geslacht: Philobota

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Robert I van Schotland
Robert I (Carrick (Turnberry, Schotland), 11 juli 1274 – Cardross (Lennox), 7 juni 1329) was koning van Schotland van 25 maart 1306 tot zijn dood in 1329. Hij staat algemeen bekend als Robert the Bruce.

## Robert en John Balliol
Via zijn vader had Robert familiebanden met het vorige Schotse vorstenhuis. Roberts grootvader was troonpretendent tijdens het dispuut (1290-1292) over de Schotse troon. De koning van Engeland Eduard I arbitreerde in deze kwestie en besliste in het voordeel van John Balliol die daarmee, tegen de wil van Robert en zijn aanhang, koning van Schotland zou worden. Toen Eduard steun vroeg van Balliol in zijn strijd tegen de Fransen, wisselde Balliol van kamp waarop Eduard, met de steun van Robert, Schotland binnenviel en Balliol in 1296 moest aftreden.

## Robert en de Engelsen
Later steunde Robert de rebellie van William Wallace die door de Engelsen werd neergeslagen, maar zijn land werd niet geconfisqueerd. Hij werd benoemd tot guardian of Schotland (beschermer van Schotland). In zijn strijd om de Schotse troon vermoordde hij zijn rivaal John III Comyn in een kerk te Dumfries. Daarop excommuniceerde Paus Clemens V in 1306 Robert en de Engelse koning Eduard I verklaarde hem vogelvrij. Robert was niet onder de indruk en kroonde zichzelf op 25 maart datzelfde jaar tot koning. De excommunicatie maakte dat hij de pauselijke bevelen niet opvolgde inzake de Tempeliers. Deze kenden in Schotland een veilige haven.

## Oorlog
In 1307 werd Robert afgezet door een Engels leger en op de vlucht gedreven. Zijn echtgenote en dochters werden gevangengezet en drie van zijn broers omgebracht. Robert bracht de winter door op het eiland Rathlin voor de Noord-Ierse kust. Hij keerde terug en slaagde erin militaire successen te behalen door onverwachts toe te slaan met kleine eenheden. Toen Stirling Castle, een Engelse voorpost in Schotland, bedreigd werd kon Eduard II, die intussen zijn vader was opgevolgd, niets anders dan de volledige kracht van het Engelse leger inzetten.
Robert voerde het Schotse leger aan en versloeg in de Slag bij Bannockburn in 1314 het veel grotere Engelse leger. Hij redde hiermee Schotlands onafhankelijkheid.
Robert viel hierop Engeland en Ierland binnen. In Ierland kon hij zijn broer Edward Bruce tot koning kronen in 1316.
Deze onafhankelijkheid werd definitief vastgelegd in de Declaration of Arbroath in 1320, die in de vorm van een brief naar de paus was opgesteld. Paus Johannes XXII liet er zelfs de excommunicatie voor vallen. Uiteindelijk erkende Edward III van Engeland de Schotse onafhankelijkheid in het Verdrag van Edinburgh-Northampton in 1328.

## Begraven
Het was zijn wens dat zijn hart in het Heilige Land zou worden begraven maar het geraakte niet verder dan Spanje. Men begroef het hart in Melrose Abbey te Melrose (Scottish Borders), terwijl de rest van zijn lichaam begraven ligt in de benedictijnse Dunfermline Abbey te Dunfermline (Fife).

## Huwelijken en kinderen
Robert huwde rond 1295 met Isabella van Mar. Ze kregen minstens een dochter:
- Marjorie Bruce (1296-1316), huwde Walter Stewart. Zij kregen de latere koning (Robert II van Schotland).

In 1302 trouwde Robert met Elizabeth de Burgh. Ze kregen de volgende kinderen:
- Margeretha (13??-1347), huwde in 1345 met William de Moravia, graaf van Sutherland.
- Matilda of Maud (13??-1353), huwde Thomas Isaac
- David (1324-1371), opvolger
- John (1324-1327), tweelingbroer van David

Robert had ook nog vele bastaardkinderen:
- Robert Bruce
- Walter van Odistoun
- Margaretha Bruce
- Elizabeth Bruce
- Christina van Carrick
- Neil van Carrick

## Voorouders
| Voorouders van Robert I van Schotland | Voorouders van Robert I van Schotland                                                              | Voorouders van Robert I van Schotland                                                              | Voorouders van Robert I van Schotland                                                 | Voorouders van Robert I van Schotland                                                 | Voorouders van Robert I van Schotland                                                 | Voorouders van Robert I van Schotland                                                 | Voorouders van Robert I van Schotland                                                 | Voorouders van Robert I van Schotland                                                 |
| ------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- |
| Overgrootouders                       | Robert de Brus (4e heer van Annandale) (-1226-33) ∞ Isobel van Schotland, graaf van Huntingdon (-) | Robert de Brus (4e heer van Annandale) (-1226-33) ∞ Isobel van Schotland, graaf van Huntingdon (-) | Gilbert de Clare, 5th heer van Gloucester (1180-1230) ∞ Isabel Marshal (1200-1240)    | Gilbert de Clare, 5th heer van Gloucester (1180-1230) ∞ Isabel Marshal (1200-1240)    | ? (-) ∞ ? (-)                                                                         | ? (-) ∞ ? (-)                                                                         | ? (-) ∞ ? (-)                                                                         | ? (-) ∞ ? (-)                                                                         |
| Grootouders                           | Robert de Brus (5e heer van Annandale) (1215-1295) ∞ Isobel de Clare (1226-1264)                   | Robert de Brus (5e heer van Annandale) (1215-1295) ∞ Isobel de Clare (1226-1264)                   | Robert de Brus (5e heer van Annandale) (1215-1295) ∞ Isobel de Clare (1226-1264)      | Robert de Brus (5e heer van Annandale) (1215-1295) ∞ Isobel de Clare (1226-1264)      | Niall, heer van Carrick ∞ Margaret Stewart (-)                                        | Niall, heer van Carrick ∞ Margaret Stewart (-)                                        | Niall, heer van Carrick ∞ Margaret Stewart (-)                                        | Niall, heer van Carrick ∞ Margaret Stewart (-)                                        |
| Ouders                                | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292)              | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292)              | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292) | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292) | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292) | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292) | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292) | Robert de Brus (6e heer van Annandale) (1234-1304) ∞ Marjorie van Carrick (1253-1292) |
| Robert I van Schotland (1274-1329)    |                                                                                |                                                                                |                                                                                |                                                                                |                                                                                |                                                                                |                                                                                |                                                                                |

## Fictie
In 2018 werd het verhaal van Robert I van Schotland verfilmd in Outlaw King (2018). De rol van Robert wordt hierin vertolkt door Chris Pine.
In 2019 werd het verhaal van Robert I van Schotland nogmaals verfilmd door Richard Gray in de film Robert the Bruce. De rol van Robert wordt vertolkt door Angus Macfadyen
- Bibliothèque nationale de France: cb12140421h (data)
- Gemeinsame Normdatei: 118789090
- International Standard Name Identifier: 0000 0000 8122 5754
- Library of Congress Control Number: n50057306
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: pna20211101559
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007267275005171
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 071090940
- LIBRIS: 209818
- SNAC: w6319t7k
- Système universitaire de documentation: 083067086
- Trove: 1527656
- Virtual International Authority File: 44334268
- WorldCat: E39PBJgmQPQHhJ9pHDGJt8Kcfq

title: Robert I van Schotland

wikitext:
{{Infobox dynastie
| afbeelding     = RoberttheBruce.jpg
| naam           = Robert I the Bruce
| leven          = 1274-1329
| functie        = [[Lijst van koningen van Schotland|Koning van Schotland]]
| periode        = [[1306]]-[[1329]]
| voorganger     = [[John Balliol|Jan Balliol]]
(tot 1296)
| opvolger       = [[David II van Schotland|David II]]
| vader          = [[Robert de Brus (6e heer van Annandale)]]
| moeder         = [[Marjorie van Carrick]], 3e gravin van Carrick
| dynastie       = [[Huis Bruce]]
}}

'''Robert I''' ([[Carrick (Engeland)|Carrick]] ([[Turnberry]], [[Koninkrijk Schotland|Schotland]]), [[11 juli]] [[1274]] – [[Cardross]] ([[Lennox (Schotland)|Lennox]]), [[7 juni]] [[1329]]) was [[Lijst van koningen van Schotland|koning]] van [[Koninkrijk Schotland|Schotland]] van [[25 maart]] [[1306]] tot zijn dood in [[1329]]. Hij staat algemeen bekend als '''Robert the Bruce'''.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Robert-the-Bruce Britannica]</ref>

==Robert en John Balliol==
Via zijn vader had Robert familiebanden met het vorige Schotse vorstenhuis. Roberts grootvader was troonpretendent tijdens het dispuut (1290-1292) over de Schotse troon. De koning van Engeland [[Eduard I van Engeland|Eduard I]] arbitreerde in deze kwestie en besliste in het voordeel van [[John Balliol]] die daarmee, tegen de wil van Robert en zijn aanhang, koning van Schotland zou worden. Toen Eduard steun vroeg van Balliol in zijn strijd tegen de Fransen, wisselde Balliol van kamp waarop Eduard, met de steun van Robert, Schotland binnenviel en Balliol in 1296 moest aftreden.

== Robert en de Engelsen ==
Later steunde Robert de rebellie van [[William Wallace]] die door de Engelsen werd neergeslagen, maar zijn land werd niet geconfisqueerd. Hij werd benoemd tot ''guardian of Schotland'' (beschermer van Schotland). In zijn strijd om de Schotse troon vermoordde hij zijn rivaal [[John III Comyn]] in een kerk te [[Dumfries]]. Daarop excommuniceerde [[Paus Clemens V]] in 1306 Robert en de Engelse koning [[Eduard I van Engeland|Eduard I]] verklaarde hem vogelvrij. Robert was niet onder de indruk en kroonde zichzelf op 25 maart datzelfde jaar tot koning. De excommunicatie maakte dat hij de pauselijke bevelen niet opvolgde inzake de [[Tempeliers]]. Deze kenden in [[Koninkrijk Schotland|Schotland]] een veilige haven.

== Oorlog ==
In 1307 werd Robert afgezet door een Engels leger en op de vlucht gedreven. Zijn echtgenote en dochters werden gevangengezet en drie van zijn broers omgebracht. Robert bracht de winter door op het eiland Rathlin voor de Noord-Ierse kust.{{Bron?||2014|09|20}} Hij keerde terug en slaagde erin militaire successen te behalen door onverwachts toe te slaan met kleine eenheden. Toen [[Stirling Castle]], een Engelse voorpost in Schotland, bedreigd werd kon [[Eduard II van Engeland|Eduard II]], die intussen zijn vader was opgevolgd, niets anders dan de volledige kracht van het Engelse leger inzetten.

Robert voerde het Schotse leger aan en versloeg in de [[Slag bij Bannockburn]] in [[1314]] het veel grotere Engelse leger. Hij redde hiermee [[Koninkrijk Schotland|Schotlands]] onafhankelijkheid.

Robert viel hierop [[Koninkrijk Engeland|Engeland]] en [[Ierland (eiland)|Ierland]] binnen. In [[Ierland (eiland)|Ierland]] kon hij zijn broer [[Edward Bruce]] tot koning kronen in [[1316]].

Deze onafhankelijkheid werd definitief vastgelegd in de [[Declaration of Arbroath]] in [[1320]], die in de vorm van een brief naar de paus was opgesteld. [[Paus Johannes XXII]] liet er zelfs de [[excommunicatie]] voor vallen. Uiteindelijk erkende [[Eduard III van Engeland|Edward III van Engeland]] de Schotse onafhankelijkheid in het [[Verdrag van Edinburgh-Northampton]] in [[1328]].

== Begraven ==
Het was zijn wens dat zijn hart in het Heilige Land zou worden begraven maar het geraakte niet verder dan Spanje. Men begroef het hart in [[Melrose Abbey]] te [[Melrose (Scottish Borders)|Melrose]] ([[Scottish Borders]]), terwijl de rest van zijn lichaam begraven ligt in de [[Benedictijnen|benedictijnse]] [[Dunfermline Abbey]] te [[Dunfermline]] ([[Fife]]).

==Huwelijken en kinderen==
Robert huwde rond 1295 met [[Isabella van Mar]]. Ze kregen minstens een dochter:
* [[Marjorie Bruce]] (1296-1316), huwde Walter Stewart. Zij kregen de latere koning ([[Robert II van Schotland]]).

In 1302 trouwde Robert met [[Elizabeth de Burgh]]. Ze kregen de volgende kinderen:
* Margeretha (13??-1347), huwde in 1345 met William de Moravia, graaf van Sutherland.
* Matilda of Maud (13??-1353), huwde Thomas Isaac
* [[David II van Schotland|David]] (1324-1371), opvolger
* John (1324-1327), tweelingbroer van David

Robert had ook nog vele bastaardkinderen:
* Robert Bruce
* Walter van Odistoun
* Margaretha Bruce
* Elizabeth Bruce
* Christina van Carrick
* Neil van Carrick

== Voorouders==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Robert I van Schotland
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Robert de Brus (4e heer van Annandale)]] (-1226-33)
 ∞
[[Isobel van Schotland, graaf van Huntingdon]] (-)
|colspan="2"|[[Gilbert de Clare, 5th heer van Gloucester]] (1180-1230)
 ∞
[[Isabel Marshal]] (1200-1240)
|colspan="2"|? (-)
 ∞
? (-)
|colspan="2"|? (-)
 ∞
? (-)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Robert de Brus (5e heer van Annandale)]] (1215-1295)
 ∞
[[Isobel de Clare]] (1226-1264)
|colspan="4"|[[Niall, heer van Carrick]]
 ∞
[[Margaret Stewart]] (-)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Robert de Brus (6e heer van Annandale)]] (1234-1304)
 ∞
[[Marjorie van Carrick]] (1253-1292)
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"| '''Robert I van Schotland (1274-1329)'''
|}

== Fictie ==
In 2018 werd het verhaal van Robert I van Schotland verfilmd in [[Outlaw King|Outlaw King (2018)]]. De rol van Robert wordt hierin vertolkt door [[Chris Pine]].

In 2019 werd het verhaal van Robert I van Schotland nogmaals verfilmd door Richard Gray in de film Robert the Bruce. De rol van Robert wordt vertolkt door Angus Macfadyen

{{Navigatie koningen Groot-Brittannië}}
{{Commonscat|Robert the Bruce}}
{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Koning van Schotland]]
[[Categorie:Huis Bruce]]
[[Categorie:Persoon in de 14e eeuw]]

title: Koning van Schotland

Voorganger: Jan Balliol · (tot 1296)

Opvolger: David II


text:
# Diaphania dohrni
Diaphania dohrni is een vlinder uit de familie van de grasmotten (Crambidae), uit de onderfamilie van de Spilomelinae. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als Glyphodes dohrni door George Francis Hampson in een publicatie uit 1899.
De spanwijdte bedraagt 32 millimeter.
De soort komt voor in Zuid-Amerika.

title: Diaphania dohrni

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Diaphania dohrni''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| superfamilie = [[Pyraloidea]]
| familie = [[Grasmotten|Crambidae]] (Grasmotten)
| onderfamilie = [[Spilomelinae]]
| tribus = [[Margaroniini]]
| geslacht  = ''[[Diaphania]]''
| w-naam = ''Diaphania dohrni''
| auteur = Hampson
| datum = 1899
| haakjes = ja
| origineel = ''Glyphodes dohrni''
| synoniem = * ''Cryptographis dohrni'' Hampson, 1899
}}
'''''Diaphania dohrni''''' is een [[Vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[grasmotten]] (Crambidae), uit de onderfamilie van de [[Spilomelinae]]. De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst voorgesteld als ''Glyphodes dohrni'' door [[George Francis Hampson]] in een publicatie uit 1899.

De spanwijdte bedraagt 32 millimeter.

De soort komt voor in [[Zuid-Amerika]].

{{Appendix|2=
* {{Aut|Nuss, M.; et al.}} (2003-2023). [http://globiz.pyraloidea.org/Pages/Reports/TaxonReport.aspx GlobIZ]. Global Information System on Pyraloidea. Geraadpleegd op 15-10-2023.
* [http://insecta.pro/taxonomy/25934 Genus ''Cryptographis'']. Insects catalog Insecta.pro. Geraadpleegd op 15-01-2022.
* {{Aut|Hampson G. F.}} (1899). [https://www.biodiversitylibrary.org/item/97095#page/876/mode/1up A revision of the moths of the subfamily Pyraustinae and family Pyralidae, part 1.] Proceedings of the Zoological Society of London.
}}

[[Categorie:Diaphania|dohrni]]
[[Categorie:Dier uit het Neotropisch gebied]]

title: Diaphania dohrni

Superfamilie: Pyraloidea

Familie: Crambidae (Grasmotten)

Onderfamilie: Spilomelinae

Geslachtengroep: Margaroniini

Geslacht: Diaphania

title: Synoniemen


text:
# Epitonium audouini
Epitonium audouini is een slakkensoort uit de familie van de Epitoniidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Jousseaume.

title: Epitonium audouini

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Epitonium audouini''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Caenogastropoda]]
| familie = [[Epitoniidae]]
| geslacht = ''[[Epitonium]]''
| w-naam = ''Epitonium audouini''
| auteur = Jousseaume
| datum = 1894
| haakjes = ja
| commons =
| species =
| worms = 523785
}}
'''''Epitonium audouini''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Epitoniidae]].<ref>WoRMS (2012). <i>Epitonium audouini</i> (Jousseaume, 1894). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=523785</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1894 door Jousseaume.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Epitoniidae]]

title: Epitonium audouini

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Clade: Caenogastropoda

Familie: Epitoniidae

Geslacht: Epitonium

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Salduz-arrest
Het Salduz-arrest, gewezen op 20 november 2008 in de zaak Salduz t. Turkije, is een arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) dat betrekking heeft op rechtsbijstand vóór het eerste (politie)verhoor van een verdachte.

## Casus
De 17-jarige Yusuf Salduz werd door de Turkse politie gearresteerd op verdenking van deelname aan een onwettige demonstratie ter ondersteuning van de PKK en het ophangen van een spandoek.
Tijdens het politieverhoor heeft hij een bekentenis afgelegd, die hij later introk bij de openbaar aanklager en bij de onderzoeksrechter.
Hij zegt dat hij tijdens het politieverhoor onder druk was gezet en werd geslagen.
Pas na de voorgeleiding bij de aanklager en de onderzoeksrechter kreeg Salduz voor het eerst een advocaat te spreken. Zijn veroordeling tot 2½ jaar gevangenisstraf was onder meer gebaseerd op de verklaringen die tijdens het politieverhoor waren afgelegd.

## EHRM
Voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) stelde Salduz, dat zijn recht op een eerlijk proces is geschonden omdat hij tijdens het politieverhoor verstoken was van rechtsbijstand, terwijl de daar afgelegde en later ingetrokken verklaring wel door de rechter als belastend bewijs werd gebruikt.
Het Hof overwoog, dat artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens eist dat een verdachte toegang tot een raadsman ("access to a lawyer") moet krijgen vanaf het moment dat de ondervraging door de politie begint.
Afwijking van deze hoofdregel is alleen mogelijk in exceptionele gevallen, op basis van dwingende redenen.
De rechten van de verdediging zijn in principe onherstelbaar aangetast, indien belastende verklaringen als bewijs worden gebruikt, in het geval die verklaringen zijn afgelegd terwijl verdachte geen toegang tot een raadsman had.

## Relevantie voor Nederland
Volgens een uitspraak van het EHRM geldt sinds 1 april 2010 het volgende recht voor een aangehouden verdachte binnen Nederland: Als een verdachte aangehouden wordt moet hij of zij voordat het politieverhoor aanvangt, in de eerste zes uur voor politieonderzoek, een raadsman (advocaat) gesproken hebben. Het verhoor van inverzekeringstelling valt hier overigens niet onder. De verdachte mag bij een B- of C-zaak afzien van een raadsman. Bij een A-zaak is het voor de verdachte nooit mogelijk om van een raadsman af te zien.
Categorie A-zaken: Zeer ernstige of gevoelige zaken, of zaken waar aan een kwetsbaar persoon extra rechtsbescherming moet worden geboden. Zeer ernstige of gevoelige zaken: gevangenisstraf van 12 jaar of meer, grote maatschappelijke impact en commotie, bijvoorbeeld bekende Nederlanders betrokken, of de politiek.
Kwetsbaar persoon: Kinderen van 12 t/m 15 jaar in zaken waarvoor voorlopige hechtenis mogelijk is en kinderen van 16 en 17 jaar met een verstandelijke beperking of neurologische stoornissen, waarbij auditieve verhoorregistratie (A.V.R.) noodzakelijk is. In een categorie A-zaak krijgt de verdachte altijd een raadsman en kan hij hier niet van afzien.
Categorie B-zaken: Misdrijven waarbij voorlopige hechtenis mogelijk is en die niet onder categorie A-zaken vallen.
Categorie C-zaken: Misdrijven waarbij voorlopige hechtenis niet mogelijk is, plus overtredingen.
In categorie B- en C-zaken mag de verdachte afzien van zijn raadsman. Wil hij tijdens het verhoor alsnog een raadsman spreken, dan zal de hulpofficier van justitie daar een beslissing in moeten nemen.

## Relevantie voor België
De wet van 13 augustus 2011 (Belgisch Staatsblad van 5 september 2011) trad op 1 januari 2012 in werking en bracht het Belgisch strafprocesrecht in overeenstemming met het Salduz-arrest. Deze wet voorziet onder andere in nieuwe regels met betrekking tot het verhoor, voorafgaand overleg met een advocaat, bijstand door een advocaat tijdens het verhoor, recht op contact met een vertrouwenspersoon, nieuwe regels met betrekking tot plaatsbezoek,...
Een paar heel concrete elementen uit de wet zijn onder andere het feit dat een verdachte die van zijn vrijheid beroofd is de gelegenheid heeft 30 minuten te overleggen met zijn advocaat vooraleer hij een verklaring aflegt aan de politie. Tijdens het daaropvolgende verhoor blijft de advocaat aanwezig maar mag niet tussenkomen. Het politieverhoor kan worden onderbroken voor een bijkomend overleg van 15 minuten.

### Gevolgen
Tijdens de eerste maanden dat het arrest van kracht was in België, steeg het aantal voorlopige vrijlatingen met 40%, omdat, volgens een evaluatie, onderzoeksrechters door de samenwerking met advocaten over meer elementen beschikken om evenwichtig te oordelen in een zaak.
Volgens de Dienst voor Strafrechtelijk Beleid zorgde de wet in de eerste maanden over het algemeen voor weinig problemen en waren er weinig incidenten tijdens de verhoren. Er werden echter toch enkele kanttekeningen gemaakt.
- Voor de verhoren in het kader van de Salduz-wet bleken steeds dezelfde advocaten beschikbaar. Vaak waren het ook stagiairs die bij deze verhoren aanwezig zijn.
- Advocaten worden voor deze Salduzverhoren te weinig en te laat betaald. Dit leidt tot ongenoegen bij de advocaten.

Ook voor de politie en haar taken waren er gevolgen die niet altijd als positief werden ervaren.
- Omdat een advocaat aanwezig mag zijn bij het eerste verhoor, duren de helft van de verhoren in de praktijk langer. Hierdoor kunnen er minder politieagenten worden ingezet op straat.
- Een advocaat mag in principe tijdens het verhoor niet tussenbeide komen. Hij heeft dat recht enkel als de rechten van de verdachte worden geschonden. In de praktijk gaat dit echter anders.

## Verdere verheldering en waarborgen rechten van de arrestant
Het Grondwettelijk Hof heeft in zijn arrest van 14 februari 2013 uitspraak gedaan over het beroep tot vernietiging dat de Liga voor Mensenrechten heeft ingesteld tegen de wet van 13 augustus 2011 tot wijziging van het Wetboek van strafvordering en van de wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis, om aan elkeen die wordt verhoord en aan elkeen wiens vrijheid wordt benomen rechten te verlenen, waaronder het recht om een advocaat te raadplegen en door hem te worden bijgestaan (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 5 september 2011), d.i. de zogenaamde Salduz-wet.
In zijn arrest nr. 7/2013 van 14 februari 2013 (zgn. Valentijnsarrest) vernietigde het Grondwettelijk Hof gedeeltelijk de wet. Voorts wordt de wet uitgelegd op een wijze die meer in overeenstemming is met de Grondwet en met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens:
- Daar waar de Salduz-wet niet in een bijstandrecht voorziet nadat een verdachte door de onderzoeksrechter is aangehouden, verleent het arrest de Onderzoeksrechter de bevoegdheid om aan de advocaat toestemming te geven de verhoren bij te wonen nadat een aanhoudingsbevel werd verleend. Alleen in uitzonderlijke gevallen zal dit door de Onderzoeksrechter kunnen worden geweigerd.
- Het arrest verplicht de wetgever het bijstandsrecht uit te breiden tot de zwaarste verkeersmisdrijven.
- Het arrest verplicht de politiediensten om iedere niet aangehouden verdachte bij aanvang van zijn verhoor in te lichten dat hij niet is aangehouden en dat hij bijgevolg op elk ogenblik kan gaan en staan waar hij wil. Bijgevolg moet de verdachte ervan op de hoogte worden gebracht dat hij het kantoor waar hij wordt ondervraagd, vrij kan verlaten.
- De politieambtenaren, de procureur des Konings of de onderzoeksrechter moeten de advocaat duidelijk en precies inlichten over de feiten waarop het verhoor betrekking heeft.
- In bepaalde gevallen moet een advocaat een overleg kunnen hebben met de verdachte dat langer duurt dan de wettelijk bepaalde termijn van 30 minuten.
- Ten slotte laat het arrest geen enkele twijfel over het belang van de toepassing van het bijstandsrecht. Wordt de wet niet toegepast, dan kan het verhoor geen enkel bewijs opleveren.  De rechter mag met dit verhoor op geen enkele wijze rekening houden om een veroordeling te gronden.

## Europese richtlijn
Op 22 oktober 2013 is in het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie een richtlijn ondertekend die de rechten van de verdachte tijdens het politieverhoor samenbundelt, zoals verwoord in het Salduz-arrest. Als gevolg hiervan worden alle lidstaten van de Europese Unie verplicht de inhoud van deze richtlijn naar nationaal recht om te zetten voor 27 november 2016.

title: Salduz-arrest

wikitext:
{{Infobox arrest
| titel       = Salduz
| datum       = [[27 november]] [[2008]]
| partijen    = Salduz / [[Turkije]]
| zaaknr      = 36391/02
| instantie   = [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens|EHRM]]
| rechters    = N. Bratza, C. Rozakis, J. Casadevall, R. Türmen, R. Maruste, V. Zagrebelsky, S. Pavlovschi, A. Gyulumyan, L. Mijović, D. Spielmann, R. Jaeger, D.T. Björgvinsson, J. Šikuta, I. Ziemele, M. Villiger, L. López Guerra, M.L Trajkovska
| proc-gen    =
| adv-gen     =
| uitspraak   =
| uitslag     =
| soort       =
| procedure   =
| procestaal  =
| wetgeving   = [[Artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens|art. 6 EVRM]]
| regelgeving =
| nieuw BW    =
| onderwerp   = Aanwezigheid advocaat bij politieverhoor
| vindplaats  = ''RJ&d ECHR'' 2008-V, p. 59<br/>[[Nederlandse Jurisprudentie|''NJ'']] 2009/214
| ECLI        = ECLI:CE:ECHR:2008:1127JUD003639102
}}

Het '''Salduz-arrest''', gewezen op 20 november 2008 in de zaak ''Salduz t. Turkije'',<ref>{{en}}[http://scottishlaw.blogspot.com/2009/05/european-court-of-human-rights-ruling.html Tekst van het arrest.]</ref> is een [[arrest]] van het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens|Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)]] dat betrekking heeft op rechtsbijstand vóór het eerste (politie)verhoor van een [[verdachte]].

== Casus ==
De 17-jarige Yusuf Salduz werd door de [[Turkije|Turkse]] politie [[Arrestatie|gearresteerd]] op [[verdenking]] van deelname aan een onwettige [[Betoging|demonstratie]] ter ondersteuning van de [[PKK]] en het ophangen van een [[spandoek]].
Tijdens het politieverhoor heeft hij een [[bekentenis]] afgelegd, die hij later introk bij de openbaar aanklager en bij de onderzoeksrechter.
Hij zegt dat hij tijdens het politieverhoor onder druk was gezet en werd geslagen.
Pas na de voorgeleiding bij de aanklager en de onderzoeksrechter kreeg Salduz voor het eerst een [[Advocaat (beroep)|advocaat]] te spreken. Zijn veroordeling tot 2½ jaar [[gevangenisstraf]] was onder meer gebaseerd op de verklaringen die tijdens het politieverhoor waren afgelegd.

== EHRM ==
Voor het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens|Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM)]] stelde Salduz, dat zijn [[recht op een eerlijk proces]] is geschonden omdat hij tijdens het politieverhoor verstoken was van rechtsbijstand, terwijl de daar afgelegde en later ingetrokken verklaring wel door de rechter als belastend bewijs werd gebruikt.
Het Hof overwoog, dat [[artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens]] eist dat een [[verdachte]] toegang tot een raadsman ("access to a lawyer") moet krijgen vanaf het moment dat de ondervraging door de politie begint.
Afwijking van deze hoofdregel is alleen mogelijk in exceptionele gevallen, op basis van dwingende redenen.
De rechten van de verdediging zijn in principe onherstelbaar aangetast, indien belastende verklaringen als bewijs worden gebruikt, in het geval die verklaringen zijn afgelegd terwijl verdachte geen toegang tot een raadsman had.<ref>{{aut|Corstens, G.J.M.}}, ''het Nederlands strafprocesrecht'', bewerkt door M.J. Borgers, Kluwer, 9e druk, 2018, p. 332.</ref>

== Relevantie voor Nederland ==
Volgens een uitspraak van het EHRM geldt sinds 1 april 2010 het volgende recht voor een aangehouden verdachte binnen Nederland: Als een verdachte aangehouden wordt moet hij of zij voordat het politieverhoor aanvangt, in de eerste zes uur voor politieonderzoek, een raadsman (advocaat) gesproken hebben. Het verhoor van [[inverzekeringstelling]] valt hier overigens niet onder. De verdachte mag bij een B- of [[C-zaak]] afzien van een raadsman. Bij een [[A-zaak]] is het voor de verdachte nooit mogelijk om van een raadsman af te zien.

Categorie A-zaken: Zeer ernstige of gevoelige zaken, of zaken waar aan een kwetsbaar persoon extra rechtsbescherming moet worden geboden. Zeer ernstige of gevoelige zaken: gevangenisstraf van 12 jaar of meer, grote maatschappelijke impact en commotie, bijvoorbeeld bekende Nederlanders betrokken, of de politiek.
Kwetsbaar persoon: Kinderen van 12 t/m 15 jaar in zaken waarvoor [[voorlopige hechtenis]] mogelijk is en kinderen van 16 en 17 jaar met een verstandelijke beperking of neurologische stoornissen, waarbij auditieve verhoorregistratie (A.V.R.) noodzakelijk is. In een categorie A-zaak krijgt de verdachte altijd een raadsman en kan hij hier niet van afzien.

Categorie B-zaken: Misdrijven waarbij voorlopige hechtenis mogelijk is en die niet onder categorie A-zaken vallen.

Categorie C-zaken: Misdrijven waarbij voorlopige hechtenis niet mogelijk is, plus overtredingen.

In categorie B- en C-zaken mag de verdachte afzien van zijn raadsman. Wil hij tijdens het verhoor alsnog een raadsman spreken, dan zal de [[Hulpofficier van justitie (Nederland)|hulpofficier van justitie]] daar een beslissing in moeten nemen.

== Relevantie voor België ==
De wet van 13 augustus 2011 ([[Belgisch Staatsblad]] van 5 september 2011) trad op 1 januari 2012 in werking en bracht het Belgisch strafprocesrecht in overeenstemming met het Salduz-arrest. Deze wet voorziet onder andere in nieuwe regels met betrekking tot het verhoor, voorafgaand overleg met een advocaat, bijstand door een advocaat tijdens het verhoor, recht op contact met een vertrouwenspersoon, nieuwe regels met betrekking tot plaatsbezoek,...

Een paar heel concrete elementen uit de wet zijn onder andere het feit dat een verdachte die van zijn vrijheid beroofd is de gelegenheid heeft 30 minuten te overleggen met zijn advocaat vooraleer hij een verklaring aflegt aan de politie. Tijdens het daaropvolgende verhoor blijft de advocaat aanwezig maar mag niet tussenkomen. Het politieverhoor kan worden onderbroken voor een bijkomend overleg van 15 minuten.<ref>[http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=FT3K5VG8 De Salduz-wet, een maat voor niets.] Jan Swennen, lid van de Raad van de Orde, voorzitter van de commissie Strafrecht van de Hasseltse balie, lid van de Orde van de Vlaamse Balies. [[De Standaard]], geraadpleegd op 2011-12-30</ref>

=== Gevolgen ===
Tijdens de eerste maanden dat het arrest van kracht was in België, steeg het aantal voorlopige vrijlatingen met 40%, omdat, volgens een evaluatie, [[onderzoeksrechter]]s door de samenwerking met advocaten over meer elementen beschikken om evenwichtig te oordelen in een zaak.<ref name="HLN1">''[http://www.hln.be/hln/nl/957/Binnenland/article/detail/1464013/2012/07/03/40-procent-meer-voorlopige-vrijlatingen-door-Salduzwet.dhtml 40 procent méér voorlopige vrijlatingen door Salduzwet]'', Het Laatste Nieuws, 3 juli 2012.</ref>

Volgens de [[Dienst voor Strafrechtelijk Beleid]] zorgde de wet in de eerste maanden over het algemeen voor weinig problemen en waren er weinig incidenten tijdens de verhoren. Er werden echter toch enkele kanttekeningen gemaakt.<ref name="HLN1"/>
* Voor de verhoren in het kader van de Salduz-wet bleken steeds dezelfde advocaten beschikbaar. Vaak waren het ook [[stagiair]]s die bij deze verhoren aanwezig zijn.
* Advocaten worden voor deze Salduzverhoren te weinig en te laat betaald. Dit leidt tot ongenoegen bij de advocaten.

Ook voor de politie en haar taken waren er gevolgen die niet altijd als positief werden ervaren.<ref name="HLN2">''[http://www.hln.be/hln/nl/957/Binnenland/article/detail/1556226/2013/01/02/700-agenten-minder-op-straat-door-de-Salduz-wet.dhtml "700 agenten minder op straat door de Salduz-wet"]'', Het Laatste Nieuws, 2 januari 2013.</ref>
* Omdat een advocaat aanwezig mag zijn bij het eerste verhoor, duren de helft van de verhoren in de praktijk langer. Hierdoor kunnen er minder politieagenten worden ingezet op straat.
* Een advocaat mag in principe tijdens het verhoor niet tussenbeide komen. Hij heeft dat recht enkel als de rechten van de verdachte worden geschonden. In de praktijk gaat dit echter anders.

== Verdere verheldering en waarborgen rechten van de arrestant ==
Het [[Grondwettelijk Hof (België)|Grondwettelijk Hof]] heeft in zijn arrest van 14 februari 2013 uitspraak gedaan over het beroep tot vernietiging dat de [[Liga voor Mensenrechten]]<ref>{{Citeer web |url=http://www.mensenrechten.be/index.php/site/nieuwsberichten/salduz_wet_valentijnsarrest_schenkt_klare_wijn |titel=Gearchiveerde kopie |bezochtdatum=2013-02-23 |archiefdatum=2016-03-04 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20160304133807/http://www.mensenrechten.be/index.php/site/nieuwsberichten/salduz_wet_valentijnsarrest_schenkt_klare_wijn |dodeurl=ja }}</ref> heeft ingesteld tegen de wet van 13 augustus 2011 tot wijziging van het Wetboek van strafvordering en van de wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis, om aan elkeen die wordt verhoord en aan elkeen wiens vrijheid wordt benomen rechten te verlenen, waaronder het recht om een advocaat te raadplegen en door hem te worden bijgestaan (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 5 september 2011), d.i. de zogenaamde Salduz-wet.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304133807/http://www.mensenrechten.be/index.php/site/nieuwsberichten/salduz_wet_valentijnsarrest_schenkt_klare_wijn Salduz-wet: Valentijnsarrest schenkt klare wijn] [[Liga voor Mensenrechten]] 14.02.2013</ref>

In zijn arrest nr. 7/2013 van 14 februari 2013 (zgn. Valentijnsarrest) vernietigde het Grondwettelijk Hof gedeeltelijk de wet. Voorts wordt de wet uitgelegd op een wijze die meer in overeenstemming is met de Grondwet en met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens:

* Daar waar de Salduz-wet niet in een bijstandrecht voorziet nadat een verdachte door de onderzoeksrechter is aangehouden, verleent het arrest de Onderzoeksrechter de bevoegdheid om aan de advocaat toestemming te geven de verhoren bij te wonen nadat een aanhoudingsbevel werd verleend. Alleen in uitzonderlijke gevallen zal dit door de Onderzoeksrechter kunnen worden geweigerd.
* Het arrest verplicht de wetgever het bijstandsrecht uit te breiden tot de zwaarste verkeersmisdrijven.
* Het arrest verplicht de politiediensten om iedere niet aangehouden verdachte bij aanvang van zijn verhoor in te lichten dat hij niet is aangehouden en dat hij bijgevolg op elk ogenblik kan gaan en staan waar hij wil. Bijgevolg moet de verdachte ervan op de hoogte worden gebracht dat hij het kantoor waar hij wordt ondervraagd, vrij kan verlaten.
* De politieambtenaren, de procureur des Konings of de onderzoeksrechter moeten de advocaat duidelijk en precies inlichten over de feiten waarop het verhoor betrekking heeft.
* In bepaalde gevallen moet een advocaat een overleg kunnen hebben met de verdachte dat langer duurt dan de wettelijk bepaalde termijn van 30 minuten.
* Ten slotte laat het arrest geen enkele twijfel over het belang van de toepassing van het bijstandsrecht. Wordt de wet niet toegepast, dan kan het verhoor geen enkel bewijs opleveren.  De rechter mag met dit verhoor op geen enkele wijze rekening houden om een veroordeling te gronden.

== Europese richtlijn ==
Op 22 oktober 2013 is in het [[Europees Parlement]] en de [[Raad van de Europese Unie]] een richtlijn ondertekend die de rechten van de verdachte tijdens het politieverhoor samenbundelt, zoals verwoord in het Salduz-arrest. Als gevolg hiervan worden alle lidstaten van de [[Europese Unie]] verplicht de inhoud van deze richtlijn naar nationaal recht om te zetten voor 27 november 2016.

== Zie ook ==
*{{Citeer rechtspraak
|instantie= [[Hoge Raad der Nederlanden|Hoge Raad]]
|datum= 2009-06-30
|nummer= S 08/02411 J
|ecli= ECLI:NL:HR:2009:BH3079
|vindplaats = NJ 2009, 349
|noot= T.M. Schalken
|naam= Salduz-verweer
|citaat= Rechtsbijstand m.b.t. het politieverhoor. EHRM 27-11-08, Salduz tegen Turkije. Het opstellen van een alg. regeling van de rechtsbijstand m.b.t. het politieverhoor gaat de rechtsvormende taak van de HR te buiten maar de EHRM-rechtspraak roept vragen op die de strafrechter in voorkomende gevallen dient te beantwoorden. De HR leidt uit de EHRM-rechtspraak af dat een door de politie aangehouden verdachte aan art. 6 EVRM een aanspraak op rechtsbijstand kan ontlenen die inhoudt dat hem de gelegenheid wordt geboden om voorafgaand aan het verhoor door de politie aangaande zijn betrokkenheid bij een strafbaar feit een advocaat te raadplegen. Uit die rechtspraak kan niet worden afgeleid dat de verdachte recht heeft op aanwezigheid van een advocaat bij het politieverhoor. Een verdachte dient vóór de aanvang van het 1e verhoor worden gewezen op zijn recht op raadpleging van een advocaat. Een aangehouden jeugdige verdachte heeft tevens recht op bijstand door een raadsman of vertrouwenspersoon tijdens het politieverhoor. Als een aangehouden verdachte niet, of niet binnen redelijke grenzen de gelegenheid is geboden overleg te plegen met een advocaat levert dat in beginsel een vormverzuim a.b.i. art. 359a Sv op. Gelet op HR LJN AM2533 dient te worden beoordeeld of aan dat rechtsverzuim enig gevolg moet worden verbonden waarbij rekening dient te worden gehouden met de in art. 359a.2 Sv genoemde factoren, zoals o.m. "de ernst van het verzuim". O.g.v. de EHRM-rechtspraak moet worden aangenomen dat in gevallen als i.c. een belangrijk (strafvorderlijk) voorschrift in aanzienlijke mate is geschonden. Daarom zal na een daartoe strekkend verweer, dat vormverzuim dienen te leiden tot bewijsuitsluiting van verklaringen van de verdachte die zijn afgelegd voordat hij een advocaat kon raadplegen. Dat geldt ook voor een verweer m.b.t. bewijsmateriaal dat is verkregen als een rechtstreeks gevolg van een voor het bewijs onbruikbare verklaring als hiervoor bedoeld. Of van zo'n rechtstreeks gevolg kan worden gesproken, laat zich niet in alg. zin beantwoorden. I.c. klaagt het middel over schending van art. 41 Sv, art. 6 EVRM en art. 40 .2. sub b onder III van het Verdrag inz. de rechten van het kind, doordat aan de minderjarige verdachte niet tijdig een raadsman is toegevoegd als gevolg waarvan hij zonder bijstand van een raadsman door de politie over de feiten is verhoord. Aldus miskent het middel dat ex art. 78.1 Wet RO beroep in cassatie alleen gericht kan zijn tegen handelingen en uitspraken van de rechter.
}}

== Literatuur ==
* [[Advocatenblad]] 2009, nr. 12, pag. 498: Pionieren met piket na Salduz
* [[Advocatenblad]] 2009, nr. 13, pag. 552: Nieuwe piketregeling na Salduz
*Alexander de Swart, Toch nog een raadsman bij het politieverhoor? Enkele ontwikkelingen na Salduz/Panovits, Nederlands Juristenblad, 2010, afl. 4, p. 223-226.
*Alexander de Swart, Update Salduz-doctrine. Toch nog een raadsman bij het politieverhoor? Part II, Nederlands Juristenblad, 2010, afl. 42, p. 2692-2695.

== Externe links ==
* {{ECLI|ECLI:NL:HR:2009:BH3079}} Uitspraak Hoge Raad inzake Salduz-verweer
* {{ECLI|ECLI:NL:GHLEE:2009:BK2773}} Uitspraak Gerechtshof Leeuwarden 10-11-2009
* [https://web.archive.org/web/20101203113534/http://www.advocatenorde.nl/public/file/PDF/SCAN1199_000.pdf Samenvatting nader standpunt WBOM inzake Salduz en Panovitz d.d. 29 maart 2009]
* [https://web.archive.org/web/20160304133807/http://www.mensenrechten.be/index.php/site/nieuwsberichten/salduz_wet_valentijnsarrest_schenkt_klare_wijn Salduz-wet: Valentijnsarrest schenkt klare wijn d.d. 16 februari 2013]
* [http://www.mensenrechten.be/index.php/site/nieuwsberichten/gearresteerd_ken_je_rechten Rechten van de arrestant in België]{{Dode link}}
* [http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=CELEX:32013L0048&qid=1452705981314 Nederlandstalige tekst van de EU-richtlijn]

{{Appendix}}

[[Categorie:Rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens]]
[[Categorie:Strafrecht]]
[[Categorie:Geschiedenis van Turkije]]

title: Salduz

Datum: 27 november 2008

Partijen: Salduz / Turkije

Instantie: EHRM

Wetgeving: art. 6 EVRM


text:
# Zemelmolen
De Zemelmolen, ook wel Zemelpoldermolen of Molen van de Zemelpolder genoemd, is een achtkantige poldermolen uit 2003 in de Nederlandse plaats Lisse. De Zemelmolen is maalvaardig, maar bemaalt slechts nog dankzij vrijwilligers. In de molen bevindt zich een ijzeren scheprad.
De molen had de status rijksmonument, maar is thans een gemeentelijk monument.

## Geschiedenis
De oorspronkelijke Zemelmolen werd in 1662 in gebruik gesteld, voor het op peil houden van het water in de aangrenzende Zemelpolder. Deze molen is in 1708 afgebrand en herbouwd. In 1928 ging na het vervangen van het scheprad door een elektrisch aangedreven vijzel de functie van de molen verloren, maar de molen draaide nog steeds op vrijwillige basis en werd goed onderhouden. In 1943 is de molen gekocht door de gemeente Lisse voor het symbolische bedrag van één gulden. Door het gebrek aan elektriciteit in het jaar 1945, werd de vijzel aangedreven door een automotor. Sinds de jaren '60 is het door bebouwing en begroeiing steeds lastiger geworden voor de wieken om genoeg wind te vangen.
In de nacht van 3 op 4 november 1999 is de molen door onbekende oorzaak afgebrand en grotendeels verwoest. Dit leidde tot de oprichting van "Stichting Herbouw Molen Lisse", op initiatief van de Vereniging Oud-Lisse. Op 19 juli 2001 besloot de gemeenteraad van Lisse de molen te herbouwen. De molen krijgt hierbij ook zijn scheprad terug en daarbij ook zijn functie van het bemalen van de Zemelpolder, maar wordt hierbij bijgestaan door een elektische pomp die in de buurt staat. Op 6 juni 2003 is de molen officieel heropend.  De huidige molen is geen exacte kopie van zijn voorganger, zo zijn de roeden vergroot van 17,80 m naar 19,30 m.

## Trivia
- In het gras naast de molen ligt de bovenas van zijn voorganger, die na de brand in 1999 is afgekeurd.

title: Zemelmolen

wikitext:
{{Infobox molen
| naam     = Zemelmolen
| afbeelding = Lisse - Zemelmolen.jpg
| onderschrift =
| plaats   = [[Lisse]]
| bouwjaar = 2003
| type     = [[grondzeiler]]
| kenmerken = [[houten achtkant|achtkante molen]]
| functie  = [[poldermolen]]
| vlucht   = 19,30 m
| bestemming = Bemaling van de [[Zemelpolder]], op vrijwillige basis
| molendatabase-nl = 1243
| molendatabase-Hollandsche Molen = 991
}}
De '''Zemelmolen''', ook wel '''Zemelpoldermolen''' of '''Molen van de Zemelpolder''' genoemd, is een achtkantige [[poldermolen]] uit 2003 in de Nederlandse plaats [[Lisse]]. De Zemelmolen is [[maalvaardig]], maar bemaalt slechts nog dankzij vrijwilligers. In de molen bevindt zich een ijzeren [[scheprad]].

De molen had de status [[rijksmonument]], maar is thans een [[gemeentelijk monument]].

== Geschiedenis ==
De oorspronkelijke Zemelmolen werd in 1662 in gebruik gesteld, voor het op peil houden van het water in de aangrenzende [[Zemelpolder]]. Deze molen is in 1708 afgebrand en herbouwd.<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&nummer=932 |titel=Zemelpolder, Zemelmolen, Lisse |bezochtdatum=2022-10-16 |werk=www.molendatabase.org}}</ref> In 1928 ging na het vervangen van het scheprad door een elektrisch aangedreven [[Vijzel (waterschroef)|vijzel]] de functie van de molen verloren, maar de molen draaide nog steeds op vrijwillige basis en werd goed onderhouden.<ref name=":1">{{Citeer web |url=https://www.molendatabase.nl/nederland/molen.php?nummer=1243 |titel=De Nederlandse Molendatabase {{!}} Zemelmolen, Lisse |bezochtdatum=2022-10-16 |werk=De Nederlandse Molendatabase |taal=nl}}</ref> In 1943 is de molen gekocht door de gemeente Lisse voor het symbolische bedrag van één gulden. Door het gebrek aan elektriciteit in het jaar 1945, werd de vijzel aangedreven door een automotor. Sinds de jaren '60 is het door bebouwing en begroeiing steeds lastiger geworden voor de wieken om genoeg wind te vangen.

In de nacht van 3 op 4 november 1999 is de molen door onbekende oorzaak afgebrand en grotendeels verwoest.<ref>{{Citeer web |url=https://www.lissernieuws.nl/nieuws/human-interest/28864/pieter-van-der-veek-hoopt-op-gunstige-wind-tijdens-molendag |titel=Pieter van der Veek hoopt op gunstige wind tijdens Molendag |bezochtdatum=2022-10-16 |werk=www.lissernieuws.nl |taal=nl}}</ref> Dit leidde tot de oprichting van "Stichting Herbouw Molen Lisse", op initiatief van de [[Vereniging Oud-Lisse]]. Op 19 juli 2001 besloot de gemeenteraad van Lisse de molen te herbouwen. De molen krijgt hierbij ook zijn scheprad terug en daarbij ook zijn functie van het bemalen van de Zemelpolder, maar wordt hierbij bijgestaan door een elektische pomp die in de buurt staat.<ref>{{Citeer web |url=https://oudlisse.nl/historie/verleden-en-heden-van-de-zemelpoldermolen/ |titel=VERLEDEN EN HEDEN VAN DE ZEMELPOLDERMOLEN |bezochtdatum=2022-10-16 |datum=2002-07-23 |werk=oudlisse |taal=nl}}</ref> Op 6 juni 2003 is de molen officieel heropend. <ref name=":1" /> De huidige molen is geen exacte kopie van zijn voorganger, zo zijn de [[roeden]] vergroot van 17,80 m naar 19,30 m.<ref name=":0" />

== Trivia ==
* In het gras naast de molen ligt de [[bovenas]] van zijn voorganger, die na de brand in 1999 is afgekeurd.

{{Appendix}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|52|15|8|N|4|33|19|E|type:landmark_scale:3125_region:NL}}

[[Categorie:Molen in Lisse]]
[[Categorie:Grondzeiler]]
[[Categorie:Poldermolen]]
[[Categorie:Maalvaardige molen]]
[[Categorie:Gemeentelijk monument in Zuid-Holland]]

title: Basisgegevens

Plaats: Lisse

Type: grondzeiler

Kenmerken: achtkante molen

Functie: poldermolen

Bestemming: Bemaling van de Zemelpolder, op vrijwillige basis

Huidig gebruik: poldermolen

Monumentstatus: gemeentelijk monument

title: Externe link(s)

Externe link(s):
Molendatabase
De Hollandsche Molen

Portaal: Molens


text:
# Marita Bikse
Marita Bikse (25 december 1948 - Kuldīga, 11 april 2016) is een voormalig Sovjetrussische basketbalspeelster.

## Carrière
Bikse speelde haar gehele basketbal carrière voor TTT Riga. Met TTT won ze negen Sovjet-kampioenschappen in 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976 en 1977. Één USSR Cup in 1969. Ook won ze tien Europese Cup-titels 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975 en 1977.
Als speler van de Letse SSR won ze drie keer de Spartakiad van de Volkeren van de USSR in 1967, 1971 en 1975.

## Erelijst
- Landskampioen Sovjet-Unie: 9
  - Winnaar: 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1977
  - Tweede: 1974, 1978
- Bekerwinnaar Sovjet-Unie: 1
  - Winnaar: 1969
- EuroLeague Women: 10
  - Winnaar: 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977
- Spartakiad van de Volkeren van de USSR: 3
  - Winnaar: 1967, 1971, 1975

title: Marita Bikse

wikitext:
{{Infobox basketballer
| spelernaam                  = Tamāra Kārkliņa-Hendele
| afbeelding                  =
| onderschrift                =
| volledigenaam               =
| bijnaam                     =
| nationaliteit               = {{SU}}<br />{{LV}}
| geboortedatum               = [[25 december]] [[1948]]
| geboortestad                =
| geboorteland                = {{SU}}
| overlijddatum               = [[11 april]] [[2016]]
| stadvanoverlijden           = [[Kuldīga]]
| landvanoverlijden           = {{LV}}
| lengte                      =
| gewicht                     =
| huidigeclub                 =
| rugnummer                   =
| positie                     =
| functie                     =
| huidigeclubfunctie          =
| contracttot                 =
| vorigeclubs                 =
| jeugdjaren                  =
| jeugdteams                  =
| collegejaren                =
| collegeteams                =
| seizoen                     = 1966-1977
| club                        = {{SUHH-VLAG}} [[TTT Riga]]
| interlandjaren              =
| interlandteam               = [[Bestand:Flag of the Latvian Soviet Socialist Republic (1953–1990).svg|20px]] Letse SSR
| trainersjaren               =
| getraindeclubs              =
| erelijst                    =
| clubupdate                  =
| landupdate                  =
}}

'''Marita Bikse''' ([[25 december]] [[1948]] - [[Kuldīga]], [[11 april]] [[2016]]) is een voormalig [[Sovjet-Unie|Sovjetrussische]] basketbalspeelster.<ref>[https://sportacentrs.com/basketbols/basket_lv/lbs/12042016-muziba_aizgajusi_bijusi_ttt_basketboliste Voormalig TTT-basketbalster Marita Bikse is overleden], sportacentrs.com, 12 april 2016</ref>

==Carrière==
Bikse speelde haar gehele basketbal carrière voor [[TTT Riga]]. Met TTT won ze negen Sovjet-kampioenschappen in 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976 en 1977. Één USSR Cup in 1969. Ook won ze tien Europese Cup-titels 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975 en 1977.

Als speler van de ''Letse SSR'' won ze drie keer de Spartakiad van de Volkeren van de USSR in 1967, 1971 en 1975.

==Erelijst==
* [[Premjer-Liga Dames (basketbal)|Landskampioen Sovjet-Unie]]: 9
** Winnaar: 1966, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1977
** Tweede: 1974, 1978
* [[USSR Cup (vrouwenbasketbal)|Bekerwinnaar Sovjet-Unie]]: 1
** Winnaar: 1969
* [[EuroLeague Women]]: 10
** Winnaar: 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1977
* Spartakiad van de Volkeren van de USSR: 3
** Winnaar: 1967, 1971, 1975

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Bikse, Marita}}
[[Categorie:Basketballer uit de Sovjet-Unie]]
[[Categorie:Lets basketballer]]

title: Persoonlijke informatie

Nationaliteit: Sovjet-Unie · Letland

Geboortedatum: 25 december 1948

Geboorteplaats: , Sovjet-Unie

Overlijdensplaats: Kuldīga, Letland

title: Clubs

Seizoen · 1966-1977: Club · TTT Riga

title: Interlands

Portaal: Basketbal


text:
# Karl zu Leiningen (1804-1856)
Karl Friedrich Wilhelm Emich Fürst zu Leiningen (Amorbach, 12 september 1804 — Slot Waldleiningen, Mudau, 13 november 1856) was een Duits militair en politicus.

## Levensloop
Leiningen, telg uit het geslacht Zu Leiningen, was de zoon van vorst Emich Karel van Leiningen (1763-1814) en Victoria van Saksen-Coburg-Saalfeld (1786-1861). Zijn moeder hertrouwde na de dood van zijn vader met Edward van Kent en werd de moeder van de Britse koningin Victoria, Karls halfzus.
Leiningen volgde zijn vader in 1814 op als vorst, aanvankelijk onder regentschap van zijn moeder. Van 1821 tot 1823 studeerde hij bij Karl Friedrich Eichhorn rechten aan de Universiteit van Göttingen. Hij werd generaal-majoor in het leger van Baden en luitenant-generaal à la suite van de cavalerie in dienst van Beieren. Sinds 1818 was hij erfelijk lid van het Hogerhuis van Beieren, sinds 1820 ook van dat van Hessen-Darmstadt en sinds 1830 ook van het Badense. In 1842 stichtte hij de Mainzer Adelsverein, die emigratie van Duitsers naar Texas moest bevorderen. Van 1843 tot 1848 was hij president van het Beierse Hogerhuis, in welke functie hij zich liberaal gezind toonde.
Na het uitbreken van de Maartrevolutie (1848) stelde het Frankfurter Parlement hem aan als Rijksminister-president in de provisorische Rijksregering van aartshertog Johan. Als protestant bood hij tegenwicht tegen de katholieke aartshertog en zijn nauwe band met het Britse koningshuis zou de internationale erkenning van het Rijksbestuur ten goede kunnen komen. Naar aanleiding van het Verdrag van Malmö met Denemarken, waarin Pruisen het Frankfurter Parlement passeerde, trad hij een maand later echter al af. Hij stierf in 1856 aan een beroerte.

## Huwelijk en kinderen
Leiningen was van 1829 tot 1848 gehuwd met Maria Gräfin von Klebelsberg (1806-1880). Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren:
- Ernst Leopold Victor Carl August Joseph Emich (1830-1904), vorst van Leiningen, gehuwd met Maria van Baden (1834-1899), dochter van groothertog Leopold van Baden
- Eduard Friedrich Maximilian Johann (1833-1914)

- Gemeinsame Normdatei: 118998269
- Système universitaire de documentation: 144693763
- Virtual International Authority File: 69729855
- WorldCat: E39PCjt8VrfMj7prfJ3YRfytyq

title: Karl zu Leiningen (1804-1856)

wikitext:
{{Infobox ambtsbekleder
| naam          = Karl zu Leiningen
| afbeelding    = Charles, Prince of Leiningen (1804-1856).jpg
| onderschrift  = Portret Karl zu Leiningen, 1850
| afbeeldinggrootte =
| opvolging     =
| start_periode = 5 augustus 1848
| eind_periode  = 5 september 1848
| monarch       = [[Johan van Oostenrijk]]
| vicepresident =
| vicepremier   =
| leider        =
| president     =
| premier       =
| voorganger    =
| opvolger      = [[Anton von Schmerling]]
| opvolging2    =
| start_periode2=
| eind_periode2 =
| monarch2      =
| vicepresident2=
| vicepremier2  =
| leider2       =
| president2    =
| premier2      =
| voorganger2   =
| opvolger2     =
| geboren       = [[12 september]] [[1804]]
| geboren_in    = [[Amorbach]], [[Vorstendom Leiningen]]
| gestorven     = [[13 november]] [[1856]]
| gestorven_in  = Slot Waldleiningen, [[Mudau]], [[Baden-Württemberg]]
| partner       = Maria Gräfin von Klebelsberg
| beroep        = Rijksminister-president van de Rijksregering
| religie       = [[Protestantisme]]
| partij        = [[Frankfurter Parlement]]
| kieskring     =
| regio         =
| land          = [[Duitsland]]
| handtekening  =
| website       =
}}

[[Afbeelding:Karl-Emich-Leiningen.jpg|thumb|right|Karl zu Leiningen]]
'''Karl Friedrich Wilhelm Emich Fürst zu Leiningen''' ([[Amorbach]], [[12 september]] [[1804]] — Slot Waldleiningen, [[Mudau]], [[13 november]] [[1856]]) was een [[Duitsers|Duits]] militair en politicus.

== Levensloop ==
Leiningen, telg uit het geslacht [[Zu Leiningen]], was de zoon van vorst [[Emich Karel van Leiningen]] (1763-1814) en [[Victoria van Saksen-Coburg-Saalfeld]] (1786-1861). Zijn moeder hertrouwde na de dood van zijn vader met [[Edward van Kent]] en werd de moeder van de Britse koningin [[Victoria van het Verenigd Koninkrijk|Victoria]], Karls halfzus.

Leiningen volgde zijn vader in 1814 op als vorst, aanvankelijk onder regentschap van zijn moeder. Van 1821 tot 1823 studeerde hij bij [[Karl Friedrich Eichhorn]] rechten aan de [[Universiteit van Göttingen]]. Hij werd generaal-majoor in het leger van [[Baden (land)|Baden]] en luitenant-generaal à la suite van de cavalerie in dienst van [[Koninkrijk Beieren|Beieren]]. Sinds 1818 was hij erfelijk lid van het [[Hogerhuis (politiek)|Hogerhuis]] van Beieren, sinds 1820 ook van dat van [[Groothertogdom Hessen|Hessen-Darmstadt]] en sinds 1830 ook van het Badense. In 1842 stichtte hij de [[Mainzer Adelsverein]], die emigratie van Duitsers naar [[Texas (staat)|Texas]] moest bevorderen. Van 1843 tot 1848 was hij president van het Beierse Hogerhuis, in welke functie hij zich liberaal gezind toonde.

Na het uitbreken van de [[Maartrevolutie]] (1848) stelde het [[Frankfurter Parlement]] hem aan als Rijksminister-president in de provisorische Rijksregering van aartshertog [[Johan van Oostenrijk|Johan]]. Als protestant bood hij tegenwicht tegen de katholieke aartshertog en zijn nauwe band met het Britse koningshuis zou de internationale erkenning van het Rijksbestuur ten goede kunnen komen. Naar aanleiding van het [[Verdrag van Malmö]] met [[Denemarken]], waarin [[Pruisen]] het Frankfurter Parlement passeerde, trad hij een maand later echter al af. Hij stierf in 1856 aan een [[Cerebrovasculair accident|beroerte]].

== Huwelijk en kinderen ==
Leiningen was van 1829 tot 1848 gehuwd met Maria Gräfin von Klebelsberg (1806-1880). Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren:
*[[Ernst zu Leiningen|Ernst Leopold Victor Carl August Joseph Emich]] (1830-1904), vorst van Leiningen, gehuwd met [[Maria van Baden (1834-1899)|Maria van Baden]] (1834-1899), dochter van groothertog [[Leopold van Baden]]
*[[Eduard zu Leiningen|Eduard Friedrich Maximilian Johann]] (1833-1914)

{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = [[Vorstendom Leiningen|Vorst van Leiningen]]
1814-1856
| vorige = [[Emich Karl zu Leiningen|Emich Karl]]
| volgende = [[Ernst zu Leiningen|Ernst]]
}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = [[Mainzer Adelsverein|President van de Mainzer Adelsverein]]
1844-1851
| vorige = --
| volgende = [[Hermann zu Wied]]
}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = [[Frankfurter Parlement|Minister-president van de Rijksregering]]
5 augustus 1848 - 5 september 1848
| vorige = --
| volgende = [[Anton von Schmerling]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Leiningen, Karl 1804}}
[[Categorie:Beiers generaal]]
[[Categorie:Duitse adel]]
[[Categorie:Lid van het Frankfurter Parlement]]
[[Categorie:19e-eeuws militair]]

title: Karl zu Leiningen

Geboren: 12 september 1804 · Amorbach, Vorstendom Leiningen

Overleden: 13 november 1856 · Slot Waldleiningen, Mudau, Baden-Württemberg

Land: Duitsland

Politieke partij: Frankfurter Parlement

Partner: Maria Gräfin von Klebelsberg

Religie: Protestantisme

Aangetreden: 5 augustus 1848

Einde termijn: 5 september 1848

Monarch: Johan van Oostenrijk

Opvolger: Anton von Schmerling

Portaal: Politiek


text:
# BugGuide
BugGuide (of BugGuide.net) is een website en een online gemeenschap van natuuronderzoekers, zowel amateur als professioneel, die observaties van insecten, spinnen en andere verwante wezens delen. De website bestaat uit informatieve gidsen en vele duizenden foto's van geleedpotigen uit de Verenigde Staten en Canada die worden gebruikt voor identificatie en onderzoek. De site wordt gehost door de afdeling Entomologie van de Iowa State University. BugGuide is in 2003 bedacht door fotograaf Troy Bartlett en wordt sinds 2006 onderhouden door Dr. John VanDyk, adjunct-assistent-professor entomologie en senior systeemanalist aan de Iowa State University. De website is erkend voor het helpen veranderen van de publieke perceptie van insecten.
Volgens VanDyk had BugGuide in 2010 meer dan 809 miljoen hits, met een gemiddelde van ongeveer 26 hits per seconde. Hij gaf ook aan dat de site begin 2011 bestond uit bijna 34.000 pagina's die ongeveer 23 procent van de geschatte insectensoorten in Noord-Amerika vertegenwoordigen. In oktober 2014 had BugGuide 30.774 soortenpagina's en 48.572 pagina's in totaal, met meer dan 808.718 afbeeldingen ingezonden door meer dan 27.846 bijdragers. Op 22 september 2014 overtrof BugGuide de 1.000.000 pagina's, waarvan de meeste foto's zijn.
De foto's hebben bijgedragen aan en geresulteerd in verschillende wetenschappelijke publicaties. Een groot deel van de afbeeldingen in een atlas van plooivleugelwespen wordt toegeschreven aan bijdragers aan BugGuide. BugGuide-foto's hebben nieuwe invasieve plaagmieren en kevers ontdekt. Volgens de site zelf is BugGuide.net vanaf medio 2014 verantwoordelijk geweest voor de identificatie van 11 nieuwe, voorheen onbeschreven soorten.
Geoloog en mottenverzamelaar Richard Wilson zei over de site: "De BugGuide-site is erg handig voor iedereen die een insect vindt, en als er een foto kan worden gemaakt is de site zeer interactief met het identificeren van de soort."
Volgens auteur Margaret Roach: "De site is waar natuuronderzoekers van alle niveaus foto's delen van insecten, spinnen en hun verwanten om enthousiasme te stimuleren en de kennis over deze vaak over het hoofd geziene (en zoals BugGuide opmerkt, 'vaak verguisde') wezens te vergroten."

title: BugGuide

wikitext:
{{Infobox website
| logo=
| screenshot=
| url=[https://bugguide.net/node/view/15740 BugGuide.net]
| type=[[Entomologie]], [[Burgerwetenschap]]
| portaal2=Insecten
| status=Online
| naam=BugGuide.net
| registratie=Niet vereist
| opgericht=2003
| oprichters=Troy Bartlett
| eigenaar=Dr. John VanDyk
}}
'''BugGuide''' (of '''BugGuide.net''') is een [[website]] en een [[online gemeenschap]] van [[Natuurlijke historie|natuuronderzoekers]], zowel amateur als professioneel, die observaties van [[insecten]], [[Spinnen (dieren)|spinnen]] en andere verwante wezens delen.<ref>{{Citeer nieuws|achternaam=|voornaam=|werk=|datum=31 juli 2011|titel=Discovering bugs and her passion|uitgever=The Des Moines Register|bezochtdatum=15 augustus 2011|taal=en|url=https://www.desmoinesregister.com/article/20110731/LIFE/307310010/-1/GETPUBLISHED03/Discovering-bugs-her-passion|dodeurl=ja}}</ref> De website bestaat uit informatieve gidsen en vele duizenden foto's van [[geleedpotigen]] uit de [[Verenigde Staten]] en [[Canada]] die worden gebruikt voor identificatie en onderzoek.<ref>{{Citeer journal|achternaam=McCullough|voornaam=Corinne|datum=Herfst 2013|titel=Using Digital Macrophotography to Measure Biodiversity, Identify Insects, and Enhance Outreach and Education|journal=American Entomologist|volume=59|issue=3|pagina's=176–182|pmid=|doi=10.1093/ae/59.3.176|url=https://academic.oup.com/ae/article/59/3/176/6825|taal=en|bezochtdatum=}}</ref> De site wordt gehost door de afdeling Entomologie van de [[Iowa State University]]. BugGuide is in 2003 bedacht door fotograaf [[Troy Bartlett]] en wordt sinds 2006 onderhouden door Dr. John VanDyk, adjunct-assistent-professor entomologie en senior systeemanalist aan de Iowa State University.<ref name="vanDyk1">[https://bugguide.net/user/view/612 "John VanDyk's Contributor Page"] op BugGuide.Net.</ref> De website is erkend voor het helpen veranderen van de publieke perceptie van insecten.<ref name="WebWatch">{{Citeer journal|achternaam=Ahern|voornaam=Kevin|datum=November 2009|titel=WebWatch – Done Buggy|journal=[[BioTechniques]]|volume=47|issue=5|doi=10.2144/000113266}}</ref>

Volgens VanDyk had BugGuide in 2010 meer dan 809 miljoen hits, met een gemiddelde van ongeveer 26 hits per seconde.<ref name="VD_IOWA">{{Citeer web|url=https://archive.inside.iastate.edu/pdf/11/020311.pdf|titel=Five questions for John VanDyk|bezochtdatum=5 oktober 2014|auteur=Pounds|achternaam=|voornaam=Diana|datum=3 februari 2011|formaat=PDF|uitgever=Inside Iowa State|taal=en}}</ref> Hij gaf ook aan dat de site begin 2011 bestond uit bijna 34.000 pagina's die ongeveer 23 procent van de geschatte insectensoorten in Noord-Amerika vertegenwoordigen. In oktober 2014 had BugGuide 30.774 soortenpagina's en 48.572 pagina's in totaal, met meer dan 808.718 afbeeldingen ingezonden door meer dan 27.846 bijdragers.<ref name="BG_Stats">{{Citeer web|url=https://bugguide.net/node/view/11181|titel=System Statistics|bezochtdatum=6 oktober 2014|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=6 oktober 2014|werk=|uitgever=BugGuide.net|taal=en}}</ref> Op 22 september 2014 overtrof BugGuide de 1.000.000 pagina's, waarvan de meeste foto's zijn.<ref>{{Citeer web|url=https://bugguide.net/node/view/1000000|titel=longhorned beetle - ''Stenocorus vittiger''|bezochtdatum=7 mei 2015|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|werk=|uitgever=BugGuide.net|taal=en}}</ref>

De foto's hebben bijgedragen aan en geresulteerd in verschillende wetenschappelijke publicaties. Een groot deel van de afbeeldingen in een atlas van [[plooivleugelwespen]]<ref name="Buck et al 2008">{{Citeer journal|achternaam=Buck|voornaam=Matthias|datum=19 februari 2008|titel=Identification Atlas of the Vespidae (Hymenoptera, Aculeata) of the northeastern Nearctic region|journal=Canadian Journal of Arthropod Identification|volume=5|pagina's=|issn=1911-2173|pmid=|doi=10.3752/cjai.2008.05|url=|taal=en|bezochtdatum=}}</ref> wordt toegeschreven aan bijdragers aan BugGuide.<ref name="Marshall 2008">{{Citeer journal|achternaam=Marshall|voornaam=Stephen A.|datum=Winter 2008|titel=Field photography and the Democratization of Arthropod Taxonomy|journal=American Entomologist|volume=54|issue=4|pagina's=207–210|pmid=|doi=10.1093/ae/54.4.207|url=https://academic.oup.com/ae/article/54/4/207/2474920|taal=en|bezochtdatum=}}</ref> BugGuide-foto's hebben nieuwe [[Invasieve soort|invasieve plaagmieren en kevers]] ontdekt.<ref name="MacGown & Hill 2010">{{Citeer journal|achternaam=MacGown|voornaam=J.A.|datum=28 juli 2010|titel=Two new exotic pest ants, ''Pseudomyrmex gracilis'' and ''Monomorium floricola'' (Hymenoptera: Formicidae) collected in Mississippi|journal=Midsouth Entomologist|volume=3|pagina's=106–109|issn=1936-6019|pmid=|doi=|url=https://midsouthentomologist.org.msstate.edu/pdfs/Vol3_2/Vol3_2_007.pdf|taal=en|formaat=PDF|bezochtdatum=|jaar=2010}}</ref><ref name="Aalbu et al 2009">{{Citeer journal|achternaam=Aalbu|voornaam=Rolf L.|datum=April 2009|titel=''Opatroides punctulatus'' Brullé now established in California (Coleoptera: Tenebrionidae).|journal=The Pan-Pacific Entomologist|volume=85|issue=2|pagina's=38–42|doi=10.3956/2008-24.1}}</ref> Volgens de site zelf is BugGuide.net vanaf medio 2014 verantwoordelijk geweest voor de identificatie van 11 nieuwe, voorheen onbeschreven soorten.<ref name="newrecords">{{Citeer web|url=https://bugguide.net/node/view/504744|titel=Bug Guide firsts list for Latin American Bug Guide project|bezochtdatum=6 augustus 2014|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|werk=BugGuide.net|uitgever=|taal=en}}</ref>

Geoloog en mottenverzamelaar Richard Wilson zei over de site: "De BugGuide-site is erg handig voor iedereen die een insect vindt, en als er een foto kan worden gemaakt is de site zeer interactief met het identificeren van de soort."<ref>{{Citeer web|url=http://news.opb.org/article/the_moth_man_of_bay_center/|titel=The Moth Man of Bay Center|bezochtdatum=15 augustus 2011|auteur=Cate Gable|achternaam=|voornaam=|datum=19 juli 2011|uitgever=[[Oregon Public Broadcasting]]|taal=en|dodeurl=ja|archiefdatum=27 januari 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20180127202835/http://news.opb.org/article/the_moth_man_of_bay_center/}}</ref>

Volgens auteur Margaret Roach: "De site is waar natuuronderzoekers van alle niveaus foto's delen van insecten, spinnen en hun verwanten om enthousiasme te stimuleren en de kennis over deze vaak over het hoofd geziene (en zoals BugGuide opmerkt, 'vaak verguisde') wezens te vergroten."<ref>{{Citeer web|url=http://awaytogarden.com/why-im-abuzz-about-bugguide-net|titel=Why i'm abuzz about Bugguide.net|bezochtdatum=13 december 2012|auteur=Roach|achternaam=|voornaam=Margaret|datum=20 september 2012|werk=|uitgever=A Way to Garden|taal=en}}</ref>

== Externe links ==
* [https://bugguide.net/node/view/15740 Officiële website]
* [http://naturecloseups.com/ Troy Bartlett's fotografieblog]

{{Appendix}}

[[Categorie:Geleedpotigen]]
[[Categorie:Biologiewebsite]]

title: BugGuide.net

Type: Entomologie, Burgerwetenschap

Registratie: Niet vereist

Eigenaar: Dr. John VanDyk

Oprichters: Troy Bartlett

Status: Online

Link: Officiële website

Portaal: Media · Insecten


text:
# Leptocythere macella
Leptocythere macella is een mosselkreeftjessoort uit de familie van de Leptocytheridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Ruggieri.

title: Leptocythere macella

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Leptocythere macella''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] ([[Geleedpotigen]])
| klasse = [[Ostracoda]] (Mosselkreeftjes)
| orde = [[Podocopida]]
| familie = [[Leptocytheridae]]
| geslacht = ''[[Leptocythere]]''
| w-naam = ''Leptocythere macella''
| auteur = Ruggieri
| datum = 1975
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 128199
}}
'''''Leptocythere macella''''' is een [[mosselkreeftjes]]soort uit de familie van de [[Leptocytheridae]].<ref>Brandão, S.; Horne, D. (2013). <i>Leptocythere macella</i> Ruggieri, 1975. In: Brandão, S. N.; Angel, M. V.; Karanovic, I. (2013) World Ostracoda Database. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=128199</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1975 door Ruggieri.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|17}}

[[Categorie:Leptocytheridae]]

title: Leptocythere macella

Klasse: Ostracoda (Mosselkreeftjes)

Orde: Podocopida

Familie: Leptocytheridae

Geslacht: Leptocythere

title: Soort


text:
# Fernão Ferro
Fernão Ferro is een plaats (freguesia) in de Portugese gemeente Seixal en telt 10.753 inwoners (2001).

title: Fernão Ferro

wikitext:
{{Infobox plaats in Portugal
| land=Portugal
| naam = Fernão Ferro
| area =
| gemeente=[[Seixal]]
| km2 = 25,26
| inwoners = 10.753<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Portugal/2001}}</ref>
| census = 2001
| dichtheid = 425,7
| hoogte =
| flag=SXL-fernaoferro.png
| coa=
| postcode = 2865 Fernão Ferro
| netnummer =
| burgemeester =
| stichtingsjaar=
| web =
| lat_deg = 38
| lat_min = 35
| lat_sec = 09
| lat_dir=N
| lon_deg = 9
| lon_min = 04
| lon_sec = 44
| lon_dir=W
| image=
| caption=
}}
'''Fernão Ferro''' is een plaats ([[freguesia]]) in de [[Portugal|Portugese]] gemeente [[Seixal]] en telt 10.753 inwoners (2001).

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Fernao Ferro}}
[[Categorie:Plaats in Portugal]]

title: Situering

Gemeente: Seixal

Coördinaten: 38° 35′ NB, 9° 5′ WL

title: Algemeen

title: Overig

Postcode: 2865 Fernão Ferro

Portaal: Portugal


text:
# Aderpas
Aderpas is een kevergeslacht uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1864 door Thomson.

## Soorten
Aderpas omvat de volgende soorten:
- Aderpas brunneus (Thomson, 1858)
- Aderpas congolensis Hintz, 1913
- Aderpas fuscomaculatus Breuning, 1981
- Aderpas griseotinctus Hunt & Breuning, 1955
- Aderpas griseus (Thomson, 1858)
- Aderpas lineolatus (Chevrolat, 1856)
- Aderpas nyassicus Breuning, 1935
- Aderpas pauper (Fåhraeus, 1872)
- Aderpas punctulatus Jordan, 1894
- Aderpas ugandicola Breuning, 1964

title: Aderpas

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Aderpas''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Aderpas pauper (Fahraeus, 1872).png
| afbeeldingtekst = ''[[Aderpas pauper|A. pauper]]'', Kenia
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Lamiinae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Aderpas''
| auteur = [[Carl Gustaf Thomson|Thomson]]
| datum = 1864
| commons =
| species =
}}
'''''Aderpas''''' is een [[kevers|kever]][[geslacht (biologie)|geslacht]] uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van het geslacht werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1864 door Thomson.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

==Soorten==
''Aderpas'' omvat de volgende soorten:
* ''[[Aderpas brunneus]]'' (Thomson, 1858)
* ''[[Aderpas congolensis]]'' Hintz, 1913
* ''[[Aderpas fuscomaculatus]]'' Breuning, 1981
* ''[[Aderpas griseotinctus]]'' Hunt & Breuning, 1955
* ''[[Aderpas griseus]]'' (Thomson, 1858)
* ''[[Aderpas lineolatus]]'' (Chevrolat, 1856)
* ''[[Aderpas nyassicus]]'' Breuning, 1935
* ''[[Aderpas pauper]]'' (Fåhraeus, 1872)
* ''[[Aderpas punctulatus]]'' Jordan, 1894
* ''[[Aderpas ugandicola]]'' Breuning, 1964

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|20}}

[[Categorie:Aderpas| ]]

title: Aderpas

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Lamiinae

title: Geslacht


text:
# Austin Wolf
Justin Heath Smith (Alvarado, 3 april 1981), professioneel bekend als Austin Wolf, is een Amerikaanse pornoacteur. In zijn carrière heeft hij zes GayVN Awards, twee Pornhub Awards, twee Grabby Awards en twee Str8UpGayPorn Awards gewonnen.
Wolf verhuisde op 20-jarige leeftijd naar New York. Daar werd hij escort en won hij drie International Escort Awards. Zijn debuut als pornografisch acteur maakte hij in 2012 bij de homopornostudio Randy Blue, waar hij drie jaar werkte voordat hij een exclusief contract tekende bij Falcon Studios. Vanaf 2019 werkte hij exclusief met CockyBoys en vanaf 2023 met Men.com.
In 2024 werd Wolf gearresteerd en aangeklaagd voor het bezit en verspreiden van honderden video’s met kinderpornografie.

title: Austin Wolf

wikitext:
{{Infobox acteur
| naam              = Austin Wolf
| geboortenaam      = Justin Heath Smith
| geboorteplaats    = [[Alvarado (Texas)|Alvarado]]
| land              = {{USA}}
| beroep            = Pornoacteur
| website           = https://www.theaustinwolf.com
}}

'''Justin Heath Smith''' ([[Alvarado (Texas)|Alvarado]], [[3 april]] [[1981]]), professioneel bekend als '''Austin Wolf''', is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[pornoacteur]]. In zijn carrière heeft hij zes [[GayVN Awards]], twee [[Pornhub Awards]], twee [[Grabby Awards]] en twee Str8UpGayPorn Awards gewonnen.

Wolf verhuisde op 20-jarige leeftijd naar [[New York (stad)|New York]]. Daar werd hij [[Escortservice|escort]] en won hij drie International Escort Awards. Zijn debuut als pornografisch acteur maakte hij in 2012 bij de homopornostudio [[Randy Blue]], waar hij drie jaar werkte voordat hij een exclusief contract tekende bij [[Falcon Studios]]. Vanaf 2019 werkte hij exclusief met [[CockyBoys]] en vanaf 2023 met [[Men.com]].

In 2024 werd Wolf gearresteerd en aangeklaagd voor het bezit en verspreiden van honderden video’s met [[kinderpornografie]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.nbcnews.com/tech/security/adult-film-star-austin-wolf-arrested-distributing-child-sexual-abuse-m-rcna159483 |titel=Adult film star Austin Wolf is arrested on charges of distributing child sexual abuse material online |auteur=Victoria Feng |datum=2024-06-28 |bezochtdatum=2024-06-29 |werk=NBC News |taal=en}}</ref>

== Externe links ==

* [https://web.archive.org/web/20240629074310/https://www.theaustinwolf.com/ Officiële website]
{{Appendix}}
[[Categorie:Amerikaans pornoster]]

title: Algemene informatie

Geboortenaam: Justin Heath Smith

Geboorteplaats: Alvarado

Land: USA

title: Werk

Beroep: Pornoacteur


text:
# Typhonia trichodyta
Typhonia trichodyta is een vlinder uit de familie zakjesdragers (Psychidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1924 door Meyrick.

title: Typhonia trichodyta

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Typhonia trichodyta''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Zakjesdragers|Psychidae]] (Zakjesdragers)
| geslacht = ''[[Typhonia]]''
| w-naam = ''Typhonia trichodyta''
| auteur = Meyrick
| datum = 1924
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}

'''''Typhonia trichodyta''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[zakjesdragers]] (Psychidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1924 door Meyrick.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 22-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|22}}

[[Categorie:Typhonia|trichodyta]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Typhonia trichodyta

Familie: Psychidae (Zakjesdragers)

Geslacht: Typhonia

title: Soort


text:
# Carcinoscorpius
Carcinoscorpius is een monotypisch geslacht van degenkrabben (familie Limulidae).

## Soort
De enige soort in het geslacht is Carcinoscorpius rotundicauda

title: Carcinoscorpius

wikitext:
{{Taxobox
| naam = ''Carcinoscorpius''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Limule.jpg
| afbeeldingtekst = ''[[Carcinoscorpius rotundicauda]]''
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Merostomata]] (Pijlstaartkreeften)
| orde = [[Zwaardstaarten|Xiphosurida]] (Zwaardstaarten)
| familie = [[Degenkrabben|Limulidae]] (Degenkrabben)
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Carcinoscorpius''
| auteur = [[Pierre André Latreille|Latreille]]
| datum = 1802
| worms = 238266
}}

'''''Carcinoscorpius''''' is een [[monotypisch]] geslacht van [[degenkrabben]] (familie Limulidae).

== Soort ==
De enige soort in het geslacht is ''[[Carcinoscorpius rotundicauda]]''

[[Categorie:Degenkrabben]]
[[Categorie:Levend fossiel]]

title: Carcinoscorpius

Klasse: Merostomata (Pijlstaartkreeften)

Orde: Xiphosurida (Zwaardstaarten)

Familie: Limulidae (Degenkrabben)

title: Geslacht


text:
# Scopula separata
Scopula separata is een vlinder uit de familie spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1875 door Walker.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Scopula separata

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Scopula separata''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Sterrhinae]]
| geslacht = ''[[Scopula]]''
| w-naam = ''Scopula separata''
| auteur = Walker
| datum = 1875
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Scopula separata''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[spanners]] (Geometridae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1875 door Walker.

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 24-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|24}}

[[Categorie:Scopula|separata]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Scopula separata

Familie: Geometridae (Spanners)

Onderfamilie: Sterrhinae

Geslacht: Scopula

title: Soort


text:
# Themus chatengensis
Themus chatengensis is een keversoort uit de familie soldaatjes (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1973 gepubliceerd door Wittmer.

title: Themus chatengensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Themus chatengensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Soldaatjes|Cantharidae]] (Soldaatjes)
| geslacht = ''[[Themus]]''
| w-naam = ''Themus chatengensis''
| auteur = [[Walter Wittmer|Wittmer]]
| datum = 1973
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Themus chatengensis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[soldaatjes]] (Cantharidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1973 gepubliceerd door Wittmer.<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Themus|chatengensis]]

title: Themus chatengensis

Familie: Cantharidae (Soldaatjes)

Geslacht: Themus

title: Soort


text:
# Johan Zuidema
Johannes (Johan) Zuidema (Zwaagwesteinde, 21 september 1948) is een Nederlands voormalig voetballer.
Zuidema speelde bij VV Zwaagwesteinde, SC Cambuur, FC Twente, N.E.C. en Ajax. Hij speelde in 1975 twee keer in het Nederlands elftal. Bij SC Cambuur werd Johan Zuidema in het seizoen 1972/1973 topscorer van de Eerste Divisie met 25 doelpunten. Bij FC Twente was hij vervolgens tweemaal topscorer. Bovendien scoorde hij tegen Juventus in de halve finale van het UEFA-Cup-toernooi in 1975. Dat jaar werd hij ook topscorer in het Nederlandse bekertoernooi. Zuidema moest zijn carrière vroegtijdig beëindigen vanwege knieproblemen.

## Clubstatistieken
| Seizoen | Club       | Duels | Goals | Competitie     |
| ------- | ---------- | ----- | ----- | -------------- |
| 1969/70 | SC Cambuur | 31    | 7     | Eerste Divisie |
| 1970/71 | SC Cambuur | 10    | 2     | Eerste Divisie |
| 1971/72 | SC Cambuur | 34    | 10    | Eerste Divisie |
| 1972/73 | SC Cambuur | ?     | 25    | Eerste Divisie |
| 1973/74 | FC Twente  | 32    | 13    | Eredivisie     |
| 1974/75 | FC Twente  | 32    | 10    | Eredivisie     |
| 1975/76 | NEC        | 32    | 3     | Eredivisie     |
| 1976/77 | Ajax       | 32    | 4     | Eredivisie     |
| 1977/78 | Ajax       | 32    | 2     | Eredivisie     |
| Totaal  | Totaal     | 235   | 77    |                |

title: Johan Zuidema

wikitext:
[[Bestand:Johan Zuidema (1976).jpg|thumb|right|Johan Zuidema (1976)]]
'''Johannes (Johan) Zuidema''' ([[Zwaagwesteinde]], [[21 september]] [[1948]]) is een [[Nederland]]s voormalig [[voetballer]].

Zuidema speelde bij [[VV Zwaagwesteinde]], [[SC Cambuur]], [[FC Twente]], [[N.E.C.]] en [[AFC Ajax|Ajax]]. Hij speelde in 1975 twee keer in het [[Nederlands voetbalelftal (mannen)|Nederlands elftal]]. Bij SC Cambuur werd Johan Zuidema in het seizoen 1972/1973 topscorer van de [[Eerste divisie (voetbal Nederland)|Eerste Divisie]] met 25 doelpunten. Bij FC Twente was hij vervolgens tweemaal topscorer. Bovendien scoorde hij tegen [[Juventus]] in de halve finale van het [[UEFA-Cup]]-toernooi in 1975. Dat jaar werd hij ook topscorer in het Nederlandse bekertoernooi. Zuidema moest zijn carrière vroegtijdig beëindigen vanwege knieproblemen.

==Clubstatistieken==
{| class="wikitable" style=" text-align:center; font-size:95%;" width="60%"
! Seizoen !! Club !! Duels !! Goals !! Competitie
|-
|1969/70
|SC Cambuur
|31
|7
|Eerste Divisie
|-
|1970/71
|SC Cambuur
|10
|2
|Eerste Divisie
|-
|1971/72
|SC Cambuur
|34
|10
|Eerste Divisie
|-
|1972/73
|SC Cambuur
|?
|25
|Eerste Divisie
|-
| 1973/74 || FC Twente || 32 || 13 || Eredivisie
|-
| 1974/75 || FC Twente || 32 || 10 || Eredivisie
|-
| 1975/76 || NEC || 32 || 3 || Eredivisie
|-
| 1976/77 || Ajax || 32 || 4 || Eredivisie
|-
| 1977/78 || Ajax || 32 || 2 || Eredivisie
|-
! colspan=2| '''Totaal''' || 235 || 77 ||
|}

== Zie ook ==
* [[Lijst van spelers van SC Cambuur]]
* [[Lijst van spelers van FC Twente (mannen)|Lijst van spelers van FC Twente]]
* [[Lijst van spelers van N.E.C.]]
* [[Lijst van spelers van Ajax (mannen)|Lijst van spelers van Ajax]]
* [[Lijst van spelers van het Nederlands voetbalelftal]]

{{Appendix|2=
* [https://www.cambuurarchief.com/jzuidema.php Archief Cambuur]
{{References}}
}}

[[Categorie:Nederlands voetballer|Zuidema, Johan]]


text:
# Autonome Lisu Prefectuur Nujiang
Nujiang is een autonome prefectuur in het noordwesten van de zuidwestelijke provincie Yunnan, Volksrepubliek China.
Hier volgt een lijst met het aantal van de Officiële etnische groepen van de Volksrepubliek China in deze autonome prefectuur:
| Nationaliteit | Aantal  | Percentage |
| ------------- | ------- | ---------- |
| Lisu          | 231.819 | 47,13%     |
| Bai           | 132.622 | 26,97%     |
| Han-Chinezen  | 64.585  | 13,13%     |
| Nu            | 26.670  | 5,42%      |
| Pumi          | 14.374  | 2,92%      |
| Yi            | 9.805   | 1,99%      |
| Derung        | 5.456   | 1,11%      |
| Naxi          | 2.121   | 0,43%      |
| Tibetanen     | 1.805   | 0,37%      |
| Dai           | 465     | 0,09%      |
| Hui           | 429     | 0,09 %     |
| Zhuang        | 342     | 0,07%      |
| Overige       | 1.331   | 0,28%      |

title: Autonome Lisu Prefectuur Nujiang

wikitext:
{{Infobox plaats in China
| soort = Autonome prefectuur
| naam = Nujiang
| provincie = [[Yunnan]]
| inwoners = 491.824
| meetjaar = 2000
| oppervlakte = 14.703
| map = Location of Nujiang Prefecture within Yunnan (China).png
| web =
| TChinees = 怒江僳僳族自治州
| VChinees = 怒江傈僳族自治州
| Pinyin = Nùjiāng Lìsùzú Zìzhìzhōu
| Tongyong =
| WGiles =
| lat_deg =
| lat_min =
| lat_sec =
| lon_deg =
| lon_min =
| lon_sec =
}}
[[Bestand:Administrative Division Nujiang.png|miniatuur|Administratieve indeling: roze: Gongshan, groen: Fugong, oranje: Lanping, blauw: Lushui]]
'''Nujiang''' is een autonome prefectuur in het noordwesten van de zuidwestelijke provincie [[Yunnan]], [[Volksrepubliek China]].

Hier volgt een lijst met het aantal van de [[Officiële etnische groepen van de Volksrepubliek China]] in deze autonome prefectuur:

{| class="wikitable"
! [[Nationaliteit]]
! Aantal
! Percentage
|-
| [[Lisu]]
| 231.819
| 47,13%
|-
| [[Bai (volk)|Bai]]
| 132.622
| 26,97%
|-
| [[Han-Chinezen]]
| 64.585
| 13,13%
|-
| [[Nu (volk)|Nu]]
| 26.670
| 5,42%
|-
| [[Pumi (volk)|Pumi]]
| 14.374
| 2,92%
|-
| [[Yi (volk)|Yi]]
| 9.805
| 1,99%
|-
| [[Derung]]
| 5.456
| 1,11%
|-
| [[Naxi (volk)|Naxi]]
| 2.121
| 0,43%
|-
| [[Tibetanen]]
| 1.805
| 0,37%
|-
| [[Dai (volk)|Dai]]
| 465
| 0,09%
|-
| [[Hui (volk)|Hui]]
| 429
| 0,09 %
|-
| [[Zhuang (volk)|Zhuang]]
| 342
| 0,07%
|-
| Overige
| 1.331
| 0,28%
|}

{{Navigatie provincie Yunnan}}
{{Coor title dms|25|51|59.76|N|98|52|0.012|E|type:city_scale:12500}}

[[Categorie:Prefectuur in Yunnan|Nujiang]]

title: Situering

Provincie (zìzhìqū): Yunnan

title: Naam (taalvarianten)

Vereenvoudigd Chinees: 怒江傈僳族自治州

Traditioneel Chinees: 怒江僳僳族自治州

Hanyu pinyin: Nùjiāng Lìsùzú Zìzhìzhōu

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

Portaal: China


text:
# Kelderkleinoogje
Het kelderkleinoogje (Porrhomma egeria) is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de hangmatspinnen (Linyphiidae).
Het dier komt uit het geslacht Porrhomma. Het kelderkleinoogje werd in 1884 beschreven door Eugène Simon.

title: Kelderkleinoogje

wikitext:
{{Taxobox spin
| titelweergave     =
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Hangmat- en dwergspinnen|Linyphiidae]] (Hangmat- en dwergspinnen)
| geslacht          = ''[[Porrhomma]]''
| w-naam            = ''Porrhomma egeria''
| auteur            = [[Eugène Simon]]
| datum             = 1884
| haakjes           =
}}
Het '''kelderkleinoogje''' (''Porrhomma egeria'') is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Hangmatspinnen|hangmatspinnen (Linyphiidae)]].<ref>{{Brontabel|2012-Platnick}}</ref>

Het dier komt uit het geslacht ''[[Porrhomma]]''. Het kelderkleinoogje werd in 1884 beschreven door [[Eugène Simon]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}
{{DEFAULTSORT:Kelderkleinoogje}}
[[Categorie:Porrhomma]]

title: Kelderkleinoogje

Familie: Linyphiidae (Hangmat- en dwergspinnen)

Geslacht: Porrhomma

title: Soort


text:
# Nemoura auberti
Nemoura auberti is een steenvlieg uit de familie beeksteenvliegen (Nemouridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1977 door Zwick.

title: Nemoura auberti

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Nemoura auberti''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Steenvliegen|Plecoptera]] (Steenvliegen)
| familie = [[Beeksteenvliegen|Nemouridae]] (Beeksteenvliegen)
| geslacht = ''[[Nemoura]]''
| w-naam = ''Nemoura auberti''
| auteur = Zwick
| datum = 1977
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Nemoura auberti''''' is een [[steenvliegen|steenvlieg]] uit de familie [[beeksteenvliegen]] (Nemouridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1977 door Zwick.

{{Appendix|2=
*[http://plecoptera.speciesfile.org/Common/editTaxon/SearchForTaxon.aspx {{Aut|DeWalt, R. E., U. Neu-Becker & G. Stueber}} (2013) Plecoptera Species File Online. Version 1.0/4.1.] Bezocht: 4-3-2013.
}}

[[Categorie:Nemoura|auberti]]

title: Nemoura auberti

Orde: Plecoptera (Steenvliegen)

Familie: Nemouridae (Beeksteenvliegen)

Geslacht: Nemoura

title: Soort


text:
# Piz Surlej
De Piz Surlej is een berg in het Berninamassief in het Zwitserse kanton Graubünden, iets ten westen van het gehucht Surlej.
De berg maakt deel uit van de Rosatsch - bergketen, met daarin de Piz Mezdi, de Piz Rosatsch, de Cuolm d'Mez, de Piz San Gian en de Munt Arlas. De Piz Surlej is de hoogste berg van deze keten met zijn 3188 meter en wordt voornamelijk beklommen in combinatie met de noord-zuid overschrijding van de andere bergtoppen.

title: Piz Surlej

wikitext:
{{Infobox berg
| afbeelding = AD2008June23 Silvaplana-Surlej.jpg
| onderschrift =
| hoogte = 3188,4
| ligging = [[Zwitserland]]
| gebergte = [[Berninamassief]], [[Alpen]]
| eerstebeklimming =
| eenvoudigsteroute =
| ouderdomgesteente =
| laatsteuitbarsting =
| nummer=
| mapname = Zwitserland
| lat_deg = 46
| lat_min = 27
| lat_sec = 11
| lat_dir = N
| lon_deg = 9
| lon_min = 50
| lon_sec = 34
| lon_dir = E
}}

De '''Piz Surlej''' is een berg in het [[Berninamassief]] in het Zwitserse kanton [[Graubünden]], iets ten westen van het gehucht [[Surlej]].

De berg maakt deel uit van de ''Rosatsch ''- bergketen, met daarin de [[Piz Mezdi]], de [[Piz Rosatsch]], de [[Cuolm d'Mez]], de [[Piz San Gian]] en de [[Munt Arlas]]. De Piz Surlej is de hoogste berg van deze keten met zijn 3188 meter en wordt voornamelijk beklommen in combinatie met de noord-zuid overschrijding van de andere bergtoppen.

{{Coor title dms|46|27|11.3|N|9|50|34.8|E|type:mountain_region:CH}}

[[Categorie:Berg in Graubünden|Surlej]]
[[Categorie:Drieduizender]]

title: Piz Surlej

Coördinaten: 46° 27′ NB, 9° 51′ OL

Ligging: Zwitserland

Gebergte: Berninamassief, Alpen

Portaal: Aardwetenschappen


text:
# Yusuke Tanaka (14 april 1986)
Yusuke Tanaka (Tokio, 14 april 1986) is een Japans voetballer.

## Carrière
Yusuke Tanaka speelde tussen 2005 en 2010 voor Yokohama F. Marinos. Hij tekende in 2011 bij Kawasaki Frontale.

title: Yusuke Tanaka (14 april 1986)

wikitext:
{{Infobox voetballer
| spelernaam=Yusuke Tanaka
| volledigenaam=
| afbeelding= 20150403-Yūsuke Tanaka.jpg
| onderschrift=
| geboortedatum=[[14 april]] [[1986]]
| geboortestad=[[Tokio]]
| geboorteland=[[Japan]]
| overlijddatum=
| stadvanoverlijden=
| landvanoverlijden=
| lengte=181
| gewicht=
| been=
| huidigeclub=[[Kawasaki Frontale]]
| rugnummer=3
| positie=[[Verdediger (voetbal)|Verdediger]]
| huidigeclubfunctie=
| functie=
| contracttot=
| jeugdjaren=
| jeugdteams=
| seizoen=2005–2010
2011–
| club=[[Yokohama F. Marinos]]
[[Kawasaki Frontale]]
| wedstr(goals)=68{{0|00}}(2)
| interlandjaren=
| interlandteam=
| interlandwedstrijden(goals)=
| trainersjaren=
| getraindeclubs=
| erelijstjaren=
| erelijst=
| clubupdate=
| landupdate=
}}
'''Yusuke Tanaka''' ([[Tokio]], [[14 april]] [[1986]]) is een [[Japan|Japans]] [[voetbal]]ler.

==Carrière==
Yusuke Tanaka speelde tussen 2005 en 2010 voor [[Yokohama F. Marinos]]. Hij tekende in 2011 bij [[Kawasaki Frontale]].

{{Commonscat|Yūsuke Tanaka (footballer, born April 1986)}}
{{DEFAULTSORT:Tanaka, Yusuke}}
[[Categorie:Japans voetballer]]

title: Persoonlijke informatie

Geboorteplaats: Tokio, Japan

Positie: Verdediger

title: Clubinformatie

Huidige club: Kawasaki Frontale

title: Senioren

Seizoen: Club · W 0(G)

Yokohama F. Marinos · Kawasaki Frontale · 6800(2)

Portaal: Voetbal


text:
# Hirten
Hirten is een plaats in de Duitse deelstaat Rijnland-Palts, en maakt deel uit van de Landkreis Mayen-Koblenz.
Hirten telt 248 inwoners.

## Bestuur
De plaats is een Ortsgemeinde en maakt deel uit van de Verbandsgemeinde Vordereifel.
Acht ·
Alken ·
Andernach ·
Anschau ·
Arft ·
Baar ·
Bassenheim ·
Bell ·
Bendorf ·
Bermel ·
Boos ·
Brey ·
Brodenbach ·
Burgen ·
Dieblich ·
Ditscheid ·
Einig ·
Ettringen ·
Gappenach ·
Gering ·
Gierschnach ·
Hatzenport ·
Hausten ·
Herresbach ·
Hirten ·
Kalt ·
Kaltenengers ·
Kehrig ·
Kerben ·
Kettig ·
Kirchwald ·
Kobern-Gondorf ·
Kollig ·
Kottenheim ·
Kretz ·
Kruft ·
Langenfeld ·
Langscheid ·
Lehmen ·
Lind ·
Löf ·
Lonnig ·
Luxem ·
Macken ·
Mayen ·
Mendig ·
Mertloch ·
Monreal ·
Mülheim-Kärlich ·
Münk ·
Münstermaifeld ·
Nachtsheim ·
Naunheim ·
Nickenich ·
Niederfell ·
Niederwerth ·
Nörtershausen ·
Oberfell ·
Ochtendung ·
Pillig ·
Plaidt ·
Polch ·
Reudelsterz ·
Rhens ·
Rieden ·
Rüber ·
Saffig ·
Sankt Johann ·
Sankt Sebastian ·
Siebenbach ·
Spay ·
Thür ·
Trimbs ·
Urbar ·
Urmitz ·
Vallendar ·
Virneburg ·
Volkesfeld ·
Waldesch ·
Weiler ·
Weißenthurm ·
Weitersburg ·
Welling ·
Welschenbach ·
Wierschem ·
Winningen ·
Wolken

title: Hirten

wikitext:
{{Infobox Duitse plaats plus
| Wappen            = DEU Hirten COA.svg
| lat_deg           = 50
| lat_min = 20
| lat_sec = 0
| lon_deg           = 7
| lon_min = 6
| lon_sec = 0
| Lageplan          =Hirten in MYK.png
| Bundesland        = Rijnland-Palts
| Landkreis         = Mayen-Koblenz
| Verbandsgemeinde  = Vordereifel
| Höhe              = 470
| Fläche            = 2.51
| Einwohner         = 292
| Stand             = 2005-06-30
| PLZ               = 56729
| Vorwahl           = 02656
| Kfz               = MYK
| Gemeindeschlüssel = 07 1 37 036
| Gliederung        = 2 delen ([[Ortsteil]])
| Straße            = Virneburger Weg 1
| Website           = [https://www.vordereifel.de/ www.vordereifel.de]
| Bürgermeister     = Heinrich-Peter Michels
| Adresse-Verband   = Kelberger Straße 26<br />56727 Mayen
| Bürgermeistertitel= Ortsbürgermeister
}}
'''Hirten''' is een plaats in de [[Duitsland|Duitse]] deelstaat [[Rijnland-Palts]], en maakt deel uit van de [[Landkreis Mayen-Koblenz]].
Hirten telt {{Statistiek gemeente Duitsland inwoners|07 1 37 036|Rijnland-Palts}} inwoners.<ref name="inw_statistiek" />

==Bestuur==
De plaats is een [[Ortsgemeinde]] en maakt deel uit van de [[Verbandsgemeinde Vordereifel]].

{{Appendix}}
{{Navigatie Landkreis Mayen-Koblenz}}
{{Coor title dms|50|20|0|N|7|6|0|E|type:adm2nd_scale:50000_region:DE}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Duitsland|2=2006|3=12|4=30}}

[[Categorie:Gemeente in Rijnland-Palts]]

title: Situering

Deelstaat: Rijnland-Palts

Landkreis: Mayen-Koblenz

Verbandsgemeinde: Vordereifel

Coördinaten: 50° 20′ NB, 7° 6′ OL

title: Algemeen

Burgemeester: Heinrich-Peter Michels

title: Overig

Kenteken: MYK

Gemeentekernen: 2 delen (Ortsteil)

title: Locatie van Hirten in Mayen-Koblenz

Locatie van Hirten in Mayen-Koblenz: Kaart van Hirten

Portaal: Duitsland