text:
# Philips-Duphar
Philips-Duphar was een bedrijf dat farmaceutische producten vervaardigde met diverse vestigingen in Nederland en daarbuiten. Toen Philips zich terugtrok op haar kernactiviteiten werd het bedrijf in 1980 verkocht aan Solvay en ging Solvay-Duphar heten.

## Geschiedenis

### Philips-Van Houten

#### Vitamine D2
De oprichting van Philips-Duphar is terug te voeren op een uitvinding van dr. A. van Wijk en dr. E.H. Reerink, die onderzoek deden naar de hoogtezon. Zij onderzochten het mechanisme waardoor bestraling met ultraviolet licht de ziekte rachitis kon genezen. In 1927 waren zij in staat om een zuiver vitamine D preparaat te vervaardigen door bestraling van de provitamine ergosterol. Het betrof hier vitamine D2. Samenwerking met de chocoladefabriek van Van Houten te Weesp leidde tot een concept waarbij de vitamine aan chocoladepastilles werd toegevoegd. Dit verving het, minder smakelijke, levertraan. In 1930 startte hiertoe, in een voormalig magazijn van Van Houten, een fabriek in Weesp onder de naam: Philips-Van Houten. De pastilles werden onder de merknaam Dohyfral verkocht. In 1936 trok Van Houten zich terug en kwam Philips-Van Houten geheel in handen van Philips.

#### Vitamine D3
Levertraan werd overigens ook aan veevoeder toegevoegd, wat de smaak van het vlees niet ten goede kwam. Het bleek dat pluimvee een andere vitamine nodig had, namelijk D3, dat door bestraling van 7-dehydrocholesterol kon worden verkregen. Dit bleek winbaar uit mosselen, waartoe een loods te Arnemuiden werd aangekocht om deze te pellen, waarna ze in Eindhoven werden geëxtraheerd. Na 1969 zou de cholesterol in Veenendaal worden geproduceerd.

#### Vitamine A
Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed Reerink onderzoek naar de fabricage van vitamine A, dat uit carotine kon worden vervaardigd. Als carotinebron werden, vanwege grondstoffenschaarste, koeienvlaaien gebruikt.

### Philips-Roxane
In 1942 nam Philips de N.V. Roxane te Olst over, een fabriek voor geneesmiddelen.
De productie van veevoederingrediënten leidde tot samenwerking met veevoederfabrikanten, waaronder 'Trouw' te Amsterdam, die ook een kleine insecticidefabriek had aan de Uilenburgerstraat, die het bedrijf wilde afstoten. Deze werd in 1947 overgenomen en samen met Philips-van Houten samengebracht in een firma, die voluit N.V. Philips-Roxane, Pharmaceutisch-Chemische Industrie 'Duphar' ging heten, een onwerkbare naam. De insecticidefabriek verhuisde naar het Hemdijk-industrieterrein te Amsterdam.
Philips-Roxane startte in november 1949 met de productie van medische isotopen. Hiervoor gebruikte men de cyclotron van het Instituut voor Kernfysisch Onderzoek.
In 1950 kocht men het landgoed Boekesteyn te 's-Graveland aan om daar een agro-biologisch laboratorium te vestigen. In hetzelfde jaar werd Philips-Roxane een zelfstandige hoofdindustriegroep binnen Philips.

### Philips-Duphar
In 1959 werd de naam van de hoofdindustriegroep veranderd in Philips-Duphar N.V. (Duphar is de afkorting van Dutch Pharmaceuticals). Als zodanig groeide het door en werden er ook nieuwe geneesmiddelen aan het assortiment toegevoegd, waaronder veterinaire vaccins, die soms met behulp van enorme hoeveelheden eieren werden vervaardigd.
De bestrijdingsmiddelenfabriek, in 1955 verhuisd naar de Ankerweg, maakte in 1963 een tragische ramp mee, waarbij een oververhitte autoclaaf ontplofte (toegeschreven aan een menselijke fout) en geheimzinnige stoffen vrijkwamen, die later dioxinen bleken te zijn. 50 medewerkers werden ziek en vier schoonmakers overleden uiteindelijk aan de gevolgen van de blootstelling. Veel dioxine kwam in het Noordzeekanaal terecht.
Uit onderzoek bleek dat het cholesterol ook uit wolvet kon worden gewonnen. In Veenendaal stond de fabriek van Scheepjeswol, waar wol werd gewassen en het wolvet een bijproduct was. Hier werd een fabriek gebouwd die wolvet tot cholesterol verwerkte. Deze werd in 1969 door Philips-Duphar overgenomen, nadat de wolverwerkende industrie uit Veenendaal begon te verdwijnen. Het wolvet werd sindsdien geïmporteerd van over de gehele wereld.
15 april 1964 begon, op het terrein van het Reactor Centrum Nederland in Petten, de bouw van een laboratorium voor de productie van isotopen voor de medische diagnostiek.
In de jaren 60 was Philips-Duphar een van de bedrijven die vele duizenden vaten met chemisch afval in de Volgermeerpolder stortten, wat door de gemeente Amsterdam oogluikend werd toegestaan.
In 1963 vond een ontploffing plaats bij de fabriek in Amsterdam. Bij de ontploffing kwam het uiterst giftige dioxine vrij, dat werd gebruikt bij de productie van het ontbladeringsmiddel Agent Orange, een herbicide dat door het leger van de Verenigde Staten in de Vietnamoorlog als ontbladeringsmiddel werd ingezet.De fabriek werd na de ontploffing gesloopt waarbij veel sloopafval in zee is gedumpt. Zo'n 106 mensen bij het bedrijf raakten besmet en acht medewerkers zijn binnen een periode van 10 jaar overleden aldus een rapport naar het ongeval uitgekomen in 1981.

### Na verkoop door Philips
Aangezien Philips zich geleidelijk aan op haar kerntaken ging toeleggen, werden de activiteiten van Philips-Duphar steeds meer een vreemde eend in de bijt. Daarom zocht Philips naar een koper voor haar farmaceutische tak. In 1978 werd het bedrijfsonderdeel dat medische isotopen produceerde verkocht aan Mallinckrodt Pharmaceuticals en Byk-Gulden Lomberg Chemische Fabrik. De ruim 90 personeelsleden zijn overgegaan naar een nieuwe onderneming waarin de nieuwe eigenaars ieder de helft van de aandelen hielden.
Het Belgische bedrijf Solvay, dat behalve in bulkchemie ook in de farmaceutica actief wilde worden, nam Philips-Duphar in juli 1980 over. Bij Duphar werkten toen zo'n 2500 mensen, waarvan 2000 in Nederland en behaalde een jaaromzet van ƒ 400 miljoen. Solvay was veel groter en telde 46.000 werknemers, waarvan 1850 in Nederlandse vestigingen, en behaalde een omzet van ƒ 7,5 miljard in 1979. Philips-Duphar ging verder onder de naam Solvay-Duphar.
In 1991 werkten bij Solvay-Duphar in totaal 3400 mensen, waarvan 2500 in Nederland en was de omzet ƒ 950 miljoen.
In 1992 nam het Japanse handelshuis Mitsui het bedrijfsonderdeel bestrijdingsmiddelen over. Er werkten zo'n 12 mensen en de omzet was ongeveer ƒ 20 miljoen op jaarbasis.
In 1994 werd de Amsterdamse fabriek van bestrijdingsmiddelen verkocht aan het Amerikaanse bedrijf Uniroyal Chemical. De 170 medewerkers gingen over naar de nieuwe eigenaar. Solvay-Duphar zag de productie van herbi- en pesticiden werd niet langer als kernactiviteit.
Uiteindelijk is de naam Duphar verdwenen en werden de bedrijven te Amsterdam, Weesp, Veenendaal en Olst ondergebracht bij Solvay Pharmaceuticals, de geneesmiddelendivisie van Solvay.
In april 2009 gaf het management van Solvay aan de medicijntak, goed voor bijna 30% van de omzet en ruim 9000 werknemers, te willen afstoten. Op 15 februari 2010 volgde de verkoop voor 4,5 miljard euro aan het Amerikaanse Abbott Laboratories.
De vestigingen aan de Ankerweg in Amsterdam zijn gesloten. Het chemiebedrijf Lanxess, waar de fabriek voor bestrijdingsmiddelen na diverse overnames terecht kwam, kondigde in 2017 aan zijn fabriek in de Amsterdamse haven te sluiten. De kristallijnfabriek, eigendom van Solvay Pharmaceuticals en ook gevestigd aan de Ankerweg, werd al eerder gesloten. De inventaris werd in 2001 geveild waarna de fabriek is gesloopt.

title: Philips-Duphar

wikitext:
'''Philips-Duphar''' was een bedrijf dat [[farmacie|farmaceutische]] producten vervaardigde met diverse vestigingen in [[Nederland]] en daarbuiten. Toen [[Koninklijke Philips Electronics N.V.|Philips]] zich terugtrok op haar kernactiviteiten werd het bedrijf in [[1980]]<ref>Fred Aftalion, History of the international chemical industry, University of Pennsylvania Press, Philadelphia, blz. 306, {{ISBN|978-0941901291}}</ref> verkocht aan [[Solvay]] en ging '''Solvay-Duphar''' heten.

== Geschiedenis ==
===Philips-Van Houten===
====Vitamine D2====
De oprichting van Philips-Duphar is terug te voeren op een uitvinding van dr. [[A. van Wijk]] en dr. [[E.H. Reerink]], die onderzoek deden naar de [[hoogtezon]]. Zij onderzochten het mechanisme waardoor bestraling met [[ultraviolet]] licht de ziekte [[rachitis]] kon genezen. In 1927 waren zij in staat om een zuiver [[vitamine D]] preparaat te vervaardigen door bestraling van de [[provitamine]] [[ergosterol]]. Het betrof hier vitamine D2. Samenwerking met de [[chocolade]]fabriek van [[Van Houten (chocoladefabriek)|Van Houten]] te [[Weesp]] leidde tot een concept waarbij de vitamine aan chocoladepastilles werd toegevoegd. Dit verving het, minder smakelijke, [[levertraan]]. In 1930 startte hiertoe, in een voormalig magazijn van Van Houten, een fabriek in Weesp onder de naam: '''Philips-Van Houten'''. De pastilles werden onder de merknaam ''Dohyfral'' verkocht. In 1936 trok [[Van Houten (chocoladefabriek)|Van Houten]] zich terug en kwam Philips-Van Houten geheel in handen van Philips.

====Vitamine D3====
Levertraan werd overigens ook aan [[veevoeder]] toegevoegd, wat de smaak van het vlees niet ten goede kwam. Het bleek dat [[pluimvee]] een andere vitamine nodig had, namelijk D3, dat door bestraling van [[7-dehydrocholesterol]] kon worden verkregen. Dit bleek winbaar uit [[mossel (weekdier)|mossel]]en, waartoe een loods te [[Arnemuiden]] werd aangekocht om deze te pellen, waarna ze in Eindhoven werden geëxtraheerd. Na 1969 zou de cholesterol in [[Veenendaal]] worden geproduceerd.

====Vitamine A====
Tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] deed Reerink onderzoek naar de fabricage van [[vitamine A]], dat uit [[caroteen|carotine]] kon worden vervaardigd. Als carotinebron werden, vanwege grondstoffenschaarste, [[Koe (rund)|koe]]ienvlaaien gebruikt.

===Philips-Roxane===
In 1942 nam Philips de '''N.V. Roxane''' te [[Olst]] over, een fabriek voor geneesmiddelen.

De productie van veevoederingrediënten leidde tot samenwerking met veevoederfabrikanten, waaronder 'Trouw' te [[Amsterdam]], die ook een kleine [[insecticide]]fabriek had aan de [[Uilenburgerstraat]], die het bedrijf wilde afstoten. Deze werd in 1947 overgenomen en samen met Philips-van Houten samengebracht in een firma, die voluit '''N.V. Philips-Roxane, Pharmaceutisch-Chemische Industrie 'Duphar'''' ging heten, een onwerkbare naam. De insecticidefabriek verhuisde naar het Hemdijk-industrieterrein te [[Amsterdam]].

Philips-Roxane startte in november 1949 met de productie van medische isotopen. Hiervoor gebruikte men de cyclotron van het [[Instituut voor Kernfysisch Onderzoek]]<ref>[https://kernenergieinnederland.nl/node/570 Start productie medische isotopen], Kernenergieinnederland.nl, 23 maart 2020</ref>.

In 1950 kocht men het landgoed [[Boekesteyn]] te [['s-Graveland (Noord-Holland)|'s-Graveland]] aan om daar een agro-biologisch laboratorium te vestigen. In hetzelfde jaar werd Philips-Roxane een zelfstandige [[hoofdindustriegroep]] binnen Philips.

===Philips-Duphar===
[[Bestand:Agré -Gola van NV Philips-Duphar, Amsterdam.JPG|thumb|Agré - Gola van NV Philips-Duphar]]
In 1959 werd de naam van de hoofdindustriegroep veranderd in '''Philips-Duphar N.V.''' (Duphar is de afkorting van ''Dutch Pharmaceuticals''). Als zodanig groeide het door en werden er ook nieuwe geneesmiddelen aan het assortiment toegevoegd, waaronder [[Diergeneeskunde|veterinaire]] [[vaccin]]s, die soms met behulp van enorme hoeveelheden [[Ei (voeding)|ei]]eren werden vervaardigd.

De bestrijdingsmiddelenfabriek, in 1955 verhuisd naar de Ankerweg, maakte in 1963 een tragische ramp mee, waarbij een oververhitte [[autoclaaf]] ontplofte (toegeschreven aan een menselijke fout) en geheimzinnige stoffen vrijkwamen, die later [[dioxine]]n bleken te zijn. 50 medewerkers werden ziek en vier schoonmakers overleden uiteindelijk aan de gevolgen van de blootstelling. Veel dioxine kwam in het [[Noordzeekanaal]] terecht.

Uit onderzoek bleek dat het [[cholesterol]] ook uit [[wolvet]] kon worden gewonnen. In [[Veenendaal]] stond de fabriek van [[Scheepjeswol]], waar wol werd gewassen en het wolvet een bijproduct was. Hier werd een fabriek gebouwd die wolvet tot cholesterol verwerkte. Deze werd in 1969 door Philips-Duphar overgenomen, nadat de wolverwerkende industrie uit Veenendaal begon te verdwijnen. Het wolvet werd sindsdien geïmporteerd van over de gehele wereld.

15 april 1964 begon, op het terrein van het [[Reactor Centrum Nederland]] in Petten, de bouw van een laboratorium voor de productie van isotopen voor de medische diagnostiek<ref>[https://kernenergieinnederland.nl/node/665 Philips-Duphar op RCN-terrein], Kernenergieinnederland.nl, 23 maart 2020</ref>.

In de jaren 60 was Philips-Duphar een van de bedrijven die vele duizenden vaten met [[chemisch afval]] in de [[Volgermeerpolder]] stortten, wat door de gemeente Amsterdam oogluikend werd toegestaan.<ref>de Volkskrant [http://www.volkskrant.nl/dossier-archief/de-grootste-gifbelt~a641838/ De grootste gifbelt, 12 maart 2005]</ref>

In 1963 vond een ontploffing plaats bij de fabriek in Amsterdam.<ref name="ADAO">Algemeen Dagblad [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:002976012:mpeg21:a00023 Explosie Duphar weer opgerakeld, 14 september 1981], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref> Bij de ontploffing kwam het uiterst giftige [[dioxine]] vrij, dat werd gebruikt bij de productie van het ontbladeringsmiddel [[Agent Orange]],<ref name="ADAO"/> een [[herbicide]] dat door het [[United States Armed Forces|leger]] van de [[Verenigde Staten]] in de [[Vietnamoorlog]] als [[ontbladeringsmiddel]] werd ingezet.<ref>{{en}} Business & Human Rights Resource Centre [https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/agent-orange-background-on-monsantos-involvement/ Agent Orange: Background on Monsanto's Involvement], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref>De fabriek werd na de ontploffing gesloopt waarbij veel sloopafval in zee is gedumpt.<ref name="ADAO"/> Zo'n 106 mensen bij het bedrijf raakten besmet en acht medewerkers zijn binnen een periode van 10 jaar overleden aldus een rapport naar het ongeval uitgekomen in 1981.<ref name="ADAO"/>

===Na verkoop door Philips===
Aangezien Philips zich geleidelijk aan op haar kerntaken ging toeleggen, werden de activiteiten van Philips-Duphar steeds meer een vreemde eend in de bijt. Daarom zocht Philips naar een koper voor haar farmaceutische tak. In 1978 werd het bedrijfsonderdeel dat medische isotopen produceerde verkocht aan [[Mallinckrodt Pharmaceuticals]] en Byk-Gulden Lomberg Chemische Fabrik.<ref>Het Parool [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010841147:mpeg21:a0280 Philips verkoopt bedrijf Petten, 16 november 1978], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref> De ruim 90 personeelsleden zijn overgegaan naar een nieuwe onderneming waarin de nieuwe eigenaars ieder de helft van de aandelen hielden.

Het [[België|Belgische]] bedrijf [[Solvay]], dat behalve in bulkchemie ook in de farmaceutica actief wilde worden, nam Philips-Duphar in juli 1980 over.<ref name="PDS">Telegraaf [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011204922:mpeg21:a0312 Overname van Philips-Duphar bekrachtigd, 2 juli 1980], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref> Bij Duphar werkten toen zo'n 2500 mensen, waarvan 2000 in Nederland en behaalde een jaaromzet van ƒ 400 miljoen. Solvay was veel groter en telde 46.000 werknemers, waarvan 1850 in Nederlandse vestigingen, en behaalde een omzet van ƒ 7,5 miljard in 1979.<ref name="PDS"/> Philips-Duphar ging verder onder de naam '''Solvay-Duphar'''.

In 1991 werkten bij Solvay-Duphar in totaal 3400 mensen, waarvan 2500 in Nederland en was de omzet ƒ 950 miljoen.<ref name="NRCMIT">NRC [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000029489:mpeg21:a0184 Japanners nemen deel Solvay-Duphar over, 18 februari 1992], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref>

In 1992 nam het Japanse handelshuis [[Mitsui]] het bedrijfsonderdeel bestrijdingsmiddelen over.<ref name="NRCMIT"/> Er werkten zo'n 12 mensen en de omzet was ongeveer ƒ 20 miljoen op jaarbasis.

In 1994 werd de Amsterdamse fabriek van bestrijdingsmiddelen verkocht aan het Amerikaanse bedrijf Uniroyal Chemical.<ref>Leeuwarder Courant [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010623421:mpeg21:a0106 Solvay slijt fabriek Amsterdam, 20 december 1994], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref> De 170 medewerkers gingen over naar de nieuwe eigenaar. Solvay-Duphar zag de productie van herbi- en pesticiden werd niet langer als kernactiviteit.

Uiteindelijk is de naam Duphar verdwenen en werden de bedrijven te [[Amsterdam]], [[Weesp]], [[Veenendaal]] en [[Olst]] ondergebracht bij Solvay Pharmaceuticals, de geneesmiddelendivisie van Solvay.

In april 2009 gaf het management van Solvay aan de medicijntak, goed voor bijna 30% van de omzet en ruim 9000 werknemers, te willen afstoten. Op 15 februari 2010 volgde de verkoop voor 4,5 miljard euro aan het Amerikaanse [[Abbott Laboratories]].<ref>NU.NL [http://www.nu.nl/beurs/2090635/solvay-verkoopt-medicijnentak-abbott.html Solvay verkoopt medicijnentak aan Abbott, 28 september 2009], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref>

De vestigingen aan de Ankerweg in Amsterdam zijn gesloten. Het chemiebedrijf [[Lanxess]], waar de fabriek voor bestrijdingsmiddelen na diverse overnames terecht kwam, kondigde in 2017 aan zijn fabriek in de Amsterdamse haven te sluiten.<ref>Het Parool [https://www.parool.nl/nieuws/chemiebedrijf-lanxess-sluit-fabriek-amsterdam~bb1967b3/ Chemiebedrijf Lanxess sluit fabriek Amsterdam, 3 oktober 2017]</ref> De kristallijnfabriek, eigendom van Solvay Pharmaceuticals en ook gevestigd aan de Ankerweg, werd al eerder gesloten. De inventaris werd in 2001 geveild waarna de fabriek is gesloopt.

{{Appendix}}

[[Categorie:Nederlands chemiebedrijf]]
[[Categorie:Philips]]
[[Categorie:Farmaceutisch bedrijf]]


text:
# Mercedes-Benz OM651
De OM651-motor is een vierde-generatie-common-rail-dieselmotor met vier cilinders van Mercedes-Benz. Mercedes-Benz startte hiermee vanaf herfst 2008 met een volledige nieuw ontwikkelde dieselmotor-generatie. Deze generatie volgt de OM646 op, die in de basis nog een doorontwikkeling is van de in 1983 geïntroduceerde OM601. Tevens zal deze motor de zwakkere OM642 motoren (E/ML 280 CDI) vervangen.
Deze motor is bij introductie uniek omdat hij zelfs zonder toepassing van katalysatoren of filters aan de in 2010 geldende Euro-V norm voldoet en dus ook geschikt is voor de Euro-VI norm.

## Techniek
De motorinhoud is 2143 cm³ bij een boring van 83 mm en een slag van 99 mm en de compressie is 16,2 : 1, wat allemaal iets minder is dan bij de voorganger.
Bij de sterkste versie (op dit moment) zorgen twee turbo's van BorgWarner voor de voortstuwing. De basisuitvoering met 100 kW heeft een enkele turbolader van ICSI.
Verder is de vierklepper uitgerust met twee balansassen die door de krukas worden aangedreven en een brandstofbesparende waterpomp die naargelang behoefte wordt ingeschakeld.

## Versies
De OM651 zal beschikbaar zijn in de volgende uitvoeringen:
- 200 CDI: 100 kW/136 pk bij 3000–4600 t/min en 360 Nm bij 1600–2800 t/min (enkele VTG-turbo)
- 220 CDI: 125 kW/170 pk bij 3200–4800 t/min en 400 Nm bij 1400–2800 t/min (tweetraps-turbo)
- 250 CDI: 150 kW/204 pk bij 4200 t/min en 500 Nm bij 1600–1800 t/min (tweetraps-turbo)

Qua vermogen is de motor volgens Mercedes-Benz echter nog niet aan de limiet. Op zijn minst 162 kW (220 pk) is mogelijk. Echter is de motor wel minder rustig dan zijn V6 broer.
In de Vito, Viano en Sprinter is de OM651 beschikbaar in resp. 90, 110, 130 en 160 pk.
De bedrijfswagens met 90 en 110 pk zijn uitgerust met een enkele uitlaatgasturbolader,
de 130 en 160pk zijn uitgerust met een tweetraps turbolader.

## Toepassing
Allereerst wordt de motor in de nieuwe GLK aangeboden (eind 2008) als GLK 220 CDI. De sterkste variant debuteert in de C-Klasse C 250 CDI. Later in 2009 zullen de andere modellen van de C-Klasse, E-Klasse, tot en met de Sprinter met de nieuwe motor worden uitgerust. Ook de S-Klasse zal vroeger of later, in combinatie met hybride aandrijving met de OM651 worden geleverd.

wikiname: nlwiki

title: Mercedes-Benz OM651

in_language: nl

wikitext:
[[Bestand:OM651Motor.jpg|thumb|OM651 motor]]
De '''OM651'''-motor is een vierde-generatie-[[common-rail]]-[[dieselmotor]] met vier [[cilinder (motor)|cilinders]] van Mercedes-Benz. [[Mercedes-Benz]] startte hiermee vanaf herfst 2008 met een volledige nieuw ontwikkelde dieselmotor-generatie. Deze generatie volgt de OM646 op, die in de basis nog een doorontwikkeling is van de in 1983 geïntroduceerde [[Mercedes-Benz OM601|OM601]]. Tevens zal deze motor de zwakkere OM642 motoren (E/ML 280 CDI) vervangen.
Deze motor is bij introductie uniek omdat hij zelfs zonder toepassing van katalysatoren of filters aan de in 2010 geldende Euro-V norm voldoet en dus ook geschikt is voor de Euro-VI norm.

== Techniek ==
De motorinhoud is 2143 cm³ bij een boring van 83 mm en een slag van 99 mm en de compressie is 16,2 : 1, wat allemaal iets minder is dan bij de voorganger.
Bij de sterkste versie (op dit moment) zorgen twee [[turbolader|turbo's]] van [[BorgWarner]] voor de voortstuwing. De basisuitvoering met 100 kW heeft een enkele [[turbolader]] van ICSI.

Verder is de vierklepper uitgerust met twee balansassen die door de krukas worden aangedreven en een brandstofbesparende waterpomp die naargelang behoefte wordt ingeschakeld.

== Versies ==
De '''OM651''' zal beschikbaar zijn in de volgende uitvoeringen:

* ''200 CDI'': 100 kW/136 pk bij 3000–4600 t/min en 360 Nm bij 1600–2800 t/min (enkele VTG-turbo)
* ''220 CDI'': 125 kW/170 pk bij 3200–4800 t/min en 400 Nm bij 1400–2800 t/min (tweetraps-turbo)
* ''250 CDI'': 150 kW/204 pk bij 4200 t/min en 500 Nm bij 1600–1800 t/min (tweetraps-turbo)

Qua vermogen is de motor volgens Mercedes-Benz echter nog niet aan de limiet. Op zijn minst 162 kW (220 pk) is mogelijk. Echter is de motor wel minder rustig dan zijn V6 broer.

In de Vito, Viano en Sprinter is de OM651 beschikbaar in resp. 90, 110, 130 en 160 pk.

De bedrijfswagens met 90 en 110 pk zijn uitgerust met een enkele uitlaatgasturbolader,
de 130 en 160pk zijn uitgerust met een tweetraps turbolader.

== Toepassing ==
Allereerst wordt de motor in de nieuwe [[Mercedes-Benz GLK-Klasse|GLK]] aangeboden (eind 2008) als GLK 220 CDI. De sterkste variant debuteert in de [[Mercedes-Benz C-Klasse|C-Klasse]] [[Mercedes-Benz W204|C 250 CDI]]. Later in 2009 zullen de andere modellen van de [[Mercedes-Benz C-Klasse|C-Klasse]], [[Mercedes-Benz E-Klasse|E-Klasse]], tot en met de [[Mercedes-Benz Sprinter|Sprinter]] met de nieuwe motor worden uitgerust. Ook de S-Klasse zal vroeger of later, in combinatie met hybride aandrijving met de OM651 worden geleverd.

== Externe links ==
* [http://www.wbs-online.nl/files/PDF/Nieuwe_Diesel_Motoren_Mercedes-Benz.pdf Nieuwe dieselmotoren van Mercedes]{{dode link|datum=januari 2018 |bot=InternetArchiveBot }}
* [https://web.archive.org/web/20090321050122/http://www.amt.nl/web/Nieuws/Autotechniek/Tonen-Nieuws-Autotechniek/Mercedes-presenteert-dubbelturbo-dieselgeneratie.htm Mercedes presenteert dubbelturbo dieselgeneratie]

[[Categorie:Mercedes-Benz-motor|OM651]]


text:
# Torymus coeruleus
Torymus coeruleus is een vliesvleugelig insect uit de familie Torymidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1881 door Ashmead.

title: Torymus coeruleus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Torymus coeruleus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Torymidae]]
| geslacht = ''[[Torymus]]''
| w-naam = ''Torymus coeruleus''
| auteur = Ashmead
| datum = 1881
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Torymus coeruleus''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Torymidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1881 door Ashmead.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Torymus&Speciesqtype=equals&Species=coeruleus {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Torymus|coeruleus]]

title: Torymus coeruleus

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Torymidae

Geslacht: Torymus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Daphniphyllales
Daphniphyllales is een botanische naam, voor een orde van tweezaadlobbige planten: de naam is gevormd uit de familienaam Daphniphyllaceae. Een orde onder deze naam wordt zelden erkend door systemen voor plantentaxonomie.
Het Cronquist-systeem (1981) erkent wel zo'n orde, geplaatst in een onderklasse Hamamelidae, met de volgende samenstelling:
- orde Daphniphyllales
  - familie Daphniphyllaceae.

title: Daphniphyllales

wikitext:
{{Taxobox
| type= plant
| titelweergave = cursief
| naam= ''Daphniphyllales''
| afbeelding= Daphniphyllum teijsmannii5.jpg
| afbeeldingtekst=
| niet courant = Cronquist
| taxon = [[orde (biologie)|orde]]
| w-naam= ''Daphniphyllales''
| auteur= [[Arthur Cronquist|Cronquist]]
| datum= 1981
}}

'''''Daphniphyllales''''' is een [[botanische naam]], voor een [[orde (biologie)|orde]] van [['nieuwe' tweezaadlobbigen|tweezaadlobbige]] [[planten]]: de naam is gevormd uit de familienaam ''[[Daphniphyllaceae]]''. Een orde onder deze naam wordt zelden erkend door systemen voor plantentaxonomie.

Het [[Cronquist-systeem]] (1981) erkent wel zo'n orde, geplaatst in een onderklasse ''[[Hamamelidae]]'', met de volgende samenstelling:
* orde '''''Daphniphyllales'''''
** familie ''[[Daphniphyllaceae]]''.

{{Commonscat}}

[[Categorie:Plantentaxonomie|Daphniphyllales]]

title: orde

Portaal: Biologie


text:
# Tamraca moorei
Tamraca moorei is een vlinder uit de familie van de snuitmotten (Pyralidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Rose & Pajni.

title: Tamraca moorei

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Tamraca moorei''
| afbeelding =
| familie = [[Snuitmotten|Pyralidae]] (Snuitmotten)
| onderfamilie = [[Pyralinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Tamraca]]''
| w-naam = ''Tamraca moorei''
| auteur = Rose & Pajni
| datum = 1978
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Tamraca moorei''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Snuitmotten|snuitmotten (Pyralidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1978 door Rose & Pajni.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Snuitmotten]]

title: Tamraca moorei

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Pyralidae (Snuitmotten)

Onderfamilie: Pyralinae

Geslacht: Tamraca

title: Soort


text:
# Alveopora
Alveopora is een geslacht van koralen uit de klasse van de Anthozoa (bloemdieren).

## Soorten
- Alveopora allingi Hoffmeister, 1925
- Alveopora catalai Wells, 1968
- Alveopora daedalea (Forskål, 1775)
- Alveopora excelsa Verrill, 1864
- Alveopora fenestrata (Lamarck, 1816)
- Alveopora gigas Veron, 1985
- Alveopora japonica Eguchi, 1968
- Alveopora marionensis Veron & Pichon, 1982
- Alveopora minuta Veron, 2000
- Alveopora ocellata Wells, 1954
- Alveopora simplex
- Alveopora spongiosa Dana, 1846
- Alveopora superficialis Pillai & Scheer, 1976
- Alveopora tizardi Bassett-Smith, 1890
- Alveopora verrilliana Dana, 1846
- Alveopora viridis Quoy & Gaimard, 1833

title: Alveopora

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam          = ''Alveopora''
| afbeelding = Alveopora-spongiosa.jpg
| afbeeldingtekst = ''Alveopora spongiosa''
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse = [[Bloemdieren|Anthozoa]] (Bloemdieren)
| orde = [[Rifkoralen|Scleractinia]] (Rifkoralen)
| familie = [[Acroporidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur = Blainville
| datum = 1830

| worms = 206945
| onderklasse = [[Hexacorallia]]
| synoniem = * ''Favositipora''  Saville Kent, 1871

}}
'''''Alveopora''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van [[koraal (zoölogie)|koralen]] uit de [[Klasse (biologie)|klasse]] van de [[Bloemdieren|Anthozoa]] (bloemdieren).

== Soorten ==
* ''[[Alveopora allingi]]'' Hoffmeister, 1925
* ''[[Alveopora catalai]]'' Wells, 1968
* ''[[Alveopora daedalea]]'' (Forskål, 1775)
* ''[[Alveopora excelsa]]'' Verrill, 1864
* ''[[Alveopora fenestrata]]'' (Lamarck, 1816)
* ''[[Alveopora gigas]]'' Veron, 1985
* ''[[Alveopora japonica]]'' Eguchi, 1968
* ''[[Alveopora marionensis]]'' Veron & Pichon, 1982
* ''[[Alveopora minuta]]'' Veron, 2000
* ''[[Alveopora ocellata]]'' Wells, 1954
* ''[[Alveopora simplex]]''
* ''[[Alveopora spongiosa]]'' Dana, 1846
* ''[[Alveopora superficialis]]'' Pillai & Scheer, 1976
* ''[[Alveopora tizardi]]'' Bassett-Smith, 1890
* ''[[Alveopora verrilliana]]'' Dana, 1846
* ''[[Alveopora viridis]]'' Quoy & Gaimard, 1833

[[Categorie:Acroporidae]]

title: Alveopora

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Anthozoa (Bloemdieren)

Onderklasse: Hexacorallia

Orde: Scleractinia (Rifkoralen)

Familie: Acroporidae

title: Synoniemen


text:
# Diamantbeurs (Amsterdam)
De Diamantbeurs is een voormalige diamantbeurs, gelegen aan het Weesperplein, hoek Nieuwe Achtergracht, in Amsterdam.

## Geschiedenis
Na 1870 beleefde Amsterdam een grote economische opbloei. De diamantindustrie bloeide door de aanvoer van diamant uit Zuid-Afrika (de 'Kaapse tijd'). Van de joodse diamantbewerkers en diamanthandelaars wist een aantal blijvend aan de armoede van de oude Jodenhoek te ontkomen. Zij vestigden zich aan de Nieuwe Herengracht of staken de Muidergracht over om in de Plantage te gaan wonen.
De Diamantbeurs werd gebouwd in 1910 als laatste van de drie beursgebouwen voor de diamanthandel in Amsterdam. Het ontwerp werd geleverd door Gerrit van Arkel.
De grote beurszaal bevond zich op de parterre. Daarboven waren vergaderlokalen en kantoren. Het souterrain bood oorspronkelijk onderdak aan een kapperszaak, een kluis en een restaurant.
In februari 1956 brak er een grote brand uit in de Diamantbeurs. Hoewel het pand gedeeltelijk moest worden afgebroken, gingen er dankzij de vuurvaste kluizen en het feit dat de meeste diamanten in de kelder lagen geen diamanten verloren.
In 1990 is het gebouw ingrijpend gewijzigd waarbij onder meer een dakopbouw werd toegevoegd. Tussen 1990 en 2010 was in het gebouw de Dienst Milieu en Bouwtoezicht van de gemeente Amsterdam gevestigd. In 2004 is het gebouw ingeschreven in het Monumentenregister.
Het rijksmonument is in 2015 verworven door Sijthoff Media Groep en Zadelhoff.
In 2017 ondergaat de Diamantbeurs aan het Weesperplein een transformatie naar ontwerp van Heyligers design + projects en ZJA Zwarts & Jansma Architecten. Het gebouw biedt onderdak aan Capital C, een centrum voor de creatieve industrie met kantoorruimtes, co-workspaces, event spaces, vergaderruimtes, pop-up galerie en een Grand Café.
In het gebouw zijn creatieve bedrijven, start-ups, zelfstandigen & mediabedrijven gevestigd. Ook worden er workshops, pop-up exposities en events georganiseerd.
De inrichting is in samenwerking met een selecte groep jonge Nederlands kunstenaars en top ontwerpers gedaan. De verbouwing werd in 2022 afgerond door plaatsing van het Peel Plaza van Gabriel Lester aan de kant van het Weesperplein.
www.capitalc.amsterdam

## Constructie
Boven de zijlichten van de parterre aan de Weesperstraat bevinden zich twee tegeltableaus; rechts een gevleugelde Mercuriusstaf met dubbele slang en links een slijpmolen met twee slijparmen en twee ingeklemde diamanten. De ingangstravee wordt afgesloten met een toren met een ronde met koper bedekte koepel. De strak gegroepeerde vensterreeksen zijn voorzien van grote ramen. In de hal van de beurs bevindt zich een marmeren gedenksteen met daarop de tekst: De eerste steen van dit gebouw/is gelegd den 12den december 1910/door/Jhr.Mr.dr. A. Röell/Burgemeester van Amsterdam/aangeboden door BvND/architect v. Arkel/aannemer M. Bakkeren.

## Beeldmateriaal
- Tegeltableaus van de Diamantbeurs, gezien vanaf de Weesperstraat
- Brand in de Diamantbeurs, 12 februari 1956
- De Diamantbeurs in juli 1983
- De Diamantbeurs gezien vanaf de Nieuwe Achtergracht. Foto: bma.amsterdam.nl.
- De Diamantbeurs gezien vanaf de Nieuwe Achtergracht

title: Diamantbeurs (Amsterdam)

wikitext:
De '''Diamantbeurs''' is een voormalige [[diamantbeurs]], gelegen aan het [[Weesperplein (Amsterdam)|Weesperplein]], hoek [[Nieuwe Achtergracht]], in [[Amsterdam]].

==Geschiedenis==
[[Bestand:Vijfentwintigjarig jubileum van de Diamantbeurs Weeknummer 36-38 - Open Beelden - 44728.ogv|thumbtime=0:55|thumb|[[Polygoonjournaal|Bioscoopjournaal]] uit 1936. Het vijfentwintigjarig jubileum van de Diamantbeurs.]]
Na 1870 beleefde Amsterdam een grote economische opbloei. De [[diamant]]industrie bloeide door de aanvoer van diamant uit [[Zuid-Afrika]] (de 'Kaapse tijd'). Van de joodse diamantbewerkers en diamanthandelaars wist een aantal blijvend aan de armoede van de oude [[Jodenbuurt (Amsterdam)|Jodenhoek]] te ontkomen. Zij vestigden zich aan de [[Nieuwe Herengracht]] of staken de Muidergracht over om in de [[Plantage (Amsterdam)|Plantage]] te gaan wonen.

De Diamantbeurs werd gebouwd in 1910 als laatste van de drie beursgebouwen voor de diamanthandel in Amsterdam. Het ontwerp werd geleverd door [[Gerrit van Arkel]].

De grote beurszaal bevond zich op de [[Begane grond|parterre]]. Daarboven waren vergaderlokalen en kantoren. Het souterrain bood oorspronkelijk onderdak aan een kapperszaak, een kluis en een restaurant.

In februari 1956 brak er een grote brand uit in de Diamantbeurs. Hoewel het pand gedeeltelijk moest worden afgebroken, gingen er dankzij de vuurvaste kluizen en het feit dat de meeste diamanten in de kelder lagen geen diamanten verloren.

In 1990 is het gebouw ingrijpend gewijzigd waarbij onder meer een dakopbouw werd toegevoegd. Tussen 1990 en 2010 was in het gebouw de [[Dienst Milieu en Bouwtoezicht]] van de [[gemeente Amsterdam]] gevestigd. In 2004 is het gebouw ingeschreven in het [[Monumentenregister]].

Het rijksmonument is in 2015 verworven door Sijthoff Media Groep en Zadelhoff.

In 2017 ondergaat de Diamantbeurs aan het Weesperplein een transformatie naar ontwerp van Heyligers design + projects en [[ZJA Zwarts & Jansma Architecten]]. Het gebouw biedt onderdak aan Capital C, een centrum voor de creatieve industrie met kantoorruimtes, co-workspaces, event spaces, vergaderruimtes, pop-up galerie en een Grand Café.

In het gebouw zijn creatieve bedrijven, start-ups, zelfstandigen & mediabedrijven gevestigd. Ook worden er workshops, pop-up exposities en events georganiseerd.

De inrichting is in samenwerking met een selecte groep jonge Nederlands kunstenaars en top ontwerpers gedaan. De verbouwing werd in 2022 afgerond door plaatsing van het ''[[Peel Plaza]]'' van [[Gabriel Lester]] aan de kant van het [[Weesperplein (Amsterdam)|Weesperplein]].

[[www.capitalc.amsterdam]]

==Constructie==
Boven de zijlichten van de parterre aan de Weesperstraat bevinden zich twee tegeltableaus; rechts een gevleugelde [[Mercurius (mythologie)|Mercuriusstaf]] met dubbele slang en links een slijpmolen met twee slijparmen en twee ingeklemde diamanten. De ingangstravee wordt afgesloten met een toren met een ronde met koper bedekte koepel. De strak gegroepeerde vensterreeksen zijn voorzien van grote ramen. In de hal van de beurs bevindt zich een marmeren gedenksteen met daarop de tekst: ''De eerste steen van dit gebouw/is gelegd den 12den december 1910/door/Jhr.Mr.dr. A. Röell/Burgemeester van Amsterdam/aangeboden door BvND/architect v. Arkel/aannemer M. Bakkeren''.

==Beeldmateriaal==
<gallery class="center">
Bestand:Diamantbeurs 002.jpg|Tegeltableaus van de Diamantbeurs, gezien vanaf de Weesperstraat
Brand in de Diamantbeurs-507827.ogv|Brand in de Diamantbeurs, 12 februari 1956
Bestand:Nieuwe Achtergracht, overzicht - Amsterdam - 20021638 - RCE.jpg|De Diamantbeurs in juli 1983
Bestand:Diambeurs.jpg|De Diamantbeurs gezien vanaf de Nieuwe Achtergracht. Foto: bma.amsterdam.nl.
Bestand:Diamantbeurs nieuwe achtergracht.jpg|De Diamantbeurs gezien vanaf de Nieuwe Achtergracht
[[Bestand:Event venue Capital C.jpg|miniatuur|Event Venue Capital C ]]
</gallery>

== Externe links ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=zcZ-tUVQA4k Filmpje uit 1949 over Amsterdam Diamantstad, tentoonstelling in de Diamantbeurs.]
* {{Link rijksmonument|id=518478}}
*[https://www.youtube.com/watch?v=y9TECmZHF_E Capital C wint MIPIM Award 2021]
*[https://www.youtube.com/watch?v=ifmUKdmfOUs Virtuele rondleiding door Capital C]

{{Appendix|2=
* ''De tekst van deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van het bureau Monumenten & Archeologie (bMA) van de gemeente Amsterdam'', http://www.bmz.amsterdam.nl/. ''Overname is toegestaan met bronvermelding.''
}}
{{Commonscat|Diamantbeurs}}
{{Coor title dms|52|21|43|N|4|54|23|E|type:landmark_scale:3125_region:NL}}

[[Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum]]
[[Categorie:Diamant]]


text:
# Shoah (film)
Shoah is een ruim negen uur durende documentaire uit 1985 van de Franse filosoof en journalist Claude Lanzmann over de Holocaust (Shoah in het Hebreeuws).
Bijzonder aan de film is dat Lanzmann geen archiefbeelden gebruikt. Vernietigingskampen als Auschwitz en Treblinka zijn te zien zoals ze er jaren na de Tweede Wereldoorlog uitzagen.
De film bestaat voornamelijk uit interviews met zowel slachtoffers als daders, en bezoeken aan plaatsen die van belang waren voor de Holocaust in Polen, waaronder drie vernietigingskampen. Hij geeft getuigenissen van geselecteerde overlevenden, ooggetuigen en Duitse daders, vaak heimelijk gefilmd met een verborgen camera.
Omdat Lanzmann geen Pools, Hebreeuws of Jiddisch spreekt, was hij bij de meeste interviews volledig afhankelijk van tolken. Hierdoor werd het een grootschalige documentaire, van ruim negen uur. Lanzmann heeft ook vier kortere films uitgebracht gebaseerd op ongebruikt materiaal dat voor Shoah was opgenomen.
Terwijl Shoah goede kritieken en verschillende belangrijke onderscheidingen kreeg, riep de film ook controversen en kritiek op, vooral in Polen, maar ook in de Verenigde Staten. Een aantal historici kritiseerden de documentaire omdat deze niet toonde dat veel Polen Joden gered hebben, en dat tijdens de bezetting van Polen in de jaren 1939-1945 ook miljoenen Polen door de nazi's vermoord zijn.
Shoah werd in december 2015 uitgeroepen tot een van de vijftig belangrijkste documentaires aller tijden in een verkiezing door het British Film Institute.
Over de ontstaansgeschiedenis van Shoah verscheen in 2015  bij HBO een documentaire van Adam Benzine, getiteld Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah.

title: Shoah (film)

wikitext:
{{Infobox film
| titel              = Shoah
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| tagline            =
| alternatieve titel =
| regie              = [[Claude Lanzmann]]
| producer           =
| prodmaatschappij   =
| schrijver          =
| voice-over         =
| spelers            = Simon Srebnik, Mordechaï Podchlebnik, Motke Zaidl, Hanna Zaidl, Jan Piwonski, Richard Glazar, [[Rudolf Vrba]]
| muziek             =
| montage            =
| cinematografie     =
| production design  =
| distributeur       = New Yorker Films
| première           =
| genre              = [[documentaire]]
| lengte             =
| taal               =
| land               =
| budget             =
| locatie            =
| bezoekers          =
| opbrengst          =
| prijzen            =
| nominaties         =
| voorloper          =
| vervolg            =
| remake             =
| imdb               = 0090015
| moviemeter         =
}}
'''''Shoah''''' is een ruim negen uur durende [[documentaire]] uit 1985 van de Franse [[filosoof]] en [[journalist]] [[Claude Lanzmann]] over de [[Holocaust (wereldoorlog)|Holocaust]] (Shoah in het [[Hebreeuws]]).

Bijzonder aan de film is dat Lanzmann geen [[archief]]beelden gebruikt. Vernietigingskampen als [[Auschwitz (concentratiekamp)|Auschwitz]] en [[Treblinka (vernietigingskamp)|Treblinka]] zijn te zien zoals ze er jaren na de [[Tweede Wereldoorlog]] uitzagen.

De film bestaat voornamelijk uit interviews met zowel slachtoffers als daders, en bezoeken aan plaatsen die van belang waren voor de Holocaust in Polen, waaronder drie vernietigingskampen. Hij geeft getuigenissen van geselecteerde overlevenden, ooggetuigen en Duitse daders, vaak heimelijk gefilmd met een [[verborgen camera]].

Omdat Lanzmann geen [[Pools]], [[Hebreeuws]] of [[Jiddisch]] spreekt, was hij bij de meeste interviews volledig afhankelijk van tolken. Hierdoor werd het een grootschalige documentaire, van ruim negen uur. Lanzmann heeft ook vier kortere films uitgebracht gebaseerd op ongebruikt materiaal dat voor ''Shoah'' was opgenomen.

Terwijl ''Shoah'' goede kritieken en verschillende belangrijke onderscheidingen kreeg, riep de film ook controversen en kritiek op, vooral in Polen, maar ook in de Verenigde Staten. Een aantal historici kritiseerden de documentaire omdat deze niet toonde dat veel Polen [[Joden]] gered hebben, en dat tijdens de bezetting van Polen in de jaren 1939-1945 ook miljoenen Polen door de [[nazi]]'s vermoord zijn.

''Shoah'' werd in december 2015 uitgeroepen tot een van de vijftig belangrijkste documentaires aller tijden in een verkiezing door het British Film Institute.

Over de ontstaansgeschiedenis van ''Shoah'' verscheen in 2015  bij [[Home Box Office|HBO]] een documentaire van Adam Benzine, getiteld ''Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah''.<ref>[https://web.archive.org/web/20180810011714/https://www.canvas.be/claude-lanzmann-spectres-of-the-shoah Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah], canvas.be</ref><ref>[https://www.idfa.nl/nl/film/4e4bc68a-d3c5-4ba9-8487-20cbe9ba56b7/claude-lanzmann-spectres-of-the-shoah Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah, IDFA]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wH1eh5cWPPE interview van Ondi Timoner met Adam Benzine over ''Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah'']</ref>

== Zie ook ==
* ''[[Survivors of the Holocaust]]''

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Film uit 1985]]
[[Categorie:Franse film]]
[[Categorie:Documentaire]]
[[Categorie:Film over de Holocaust]]

title: Shoah

Regie: Claude Lanzmann

Hoofdrollen: Simon Srebnik, Mordechaï Podchlebnik, Motke Zaidl, Hanna Zaidl, Jan Piwonski, Richard Glazar, Rudolf Vrba

Distributie: New Yorker Films

Genre: documentaire


text:
# Lampronia splendidella
Lampronia splendidella is een vlinder uit de familie yuccamotten (Prodoxidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1870 door Heinemann.
De soort komt voor in Europa.

title: Lampronia splendidella

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Lampronia splendidella''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Lampronia splendidella BE-MK-7-137a.jpg
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Yuccamotten|Prodoxidae]] (Yuccamotten)
| geslacht = ''[[Lampronia]]''
| w-naam = ''Lampronia splendidella''
| auteur = Heinemann
| datum = 1870
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Lampronia splendidella''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[yuccamotten]] (Prodoxidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1870 door Heinemann.

De soort komt voor in [[Europa (werelddeel)|Europa]].

{{Appendix|2=
* {{Link Fauna Europaea|id=432422|naam=''Lampronia splendidella''}}
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|26}}

[[Categorie:Yuccamotten]]
[[Categorie:Dier uit het Palearctisch gebied]]

title: Lampronia splendidella

Familie: Prodoxidae (Yuccamotten)

Geslacht: Lampronia

title: Soort


text:
# Cycle Scoot
Cycle Scoot is een Amerikaans merk van scooters.
De bedrijfsnaam was: Cycle Scoot Mfg. Co, New Jersey
Na het succes van de scooter in Europa, bracht dit merk uit New Jersey in 1953 ook scooters op de Amerikaanse markt. De machines hadden een 2½pk-viertaktmotor en kostten 169 dollar. Hoewel miniscooters en vooral vouwscooters (die door Amerikaanse parachutisten in de Tweede Wereldoorlog waren gebruikt) nog wel klanten vonden, sloeg de Cycle-Scoot niet aan en in 1955 werd de productie al beëindigd.

title: Cycle Scoot

wikitext:
'''Cycle Scoot''' is een [[Verenigde Staten|Amerikaans]] merk van [[scooter (vervoermiddel)|scooters]].

De bedrijfsnaam was: Cycle Scoot Mfg. Co, [[New Jersey (staat)|New Jersey]]

Na het succes van de scooter in [[Europa (continent)|Europa]], bracht dit merk uit [[New Jersey]] in [[1953]] ook scooters op de Amerikaanse markt. De machines hadden een 2½pk-[[viertaktmotor]] en kostten 169 [[Amerikaanse dollar|dollar]]. Hoewel miniscooters en vooral [[vouwscooter]]s (die door Amerikaanse parachutisten in de [[Tweede Wereldoorlog]] waren gebruikt) nog wel klanten vonden, sloeg de Cycle-Scoot niet aan en in [[1955]] werd de productie al beëindigd.

{{Appendix|2=
* Erwin Tragatsch: Alle Motorräder 1894-1981: Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern' Stuttgart 1997, {{ISBN|3-87943-410-7}}
* Erwin Tragatsch: The Illustrated Encyclopedia of Motorcycles', Secaucus 1985. {{ISBN|0890098689}}
* S. Ewald/G. Murrer: Enzyklopädie des Motorrads, Marken - Modelle - Technik, Bechtermünz Verlag 1999, {{ISBN|3-8289-5364-6}}
{{References}}
}}

[[Categorie:Amerikaans motorfietsmerk]]


text:
# Agauopsis zanzibari
Agauopsis zanzibari is een mijtensoort uit de familie van de Halacaridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Chatterjee, Pesic, Chan & De Troch.

title: Agauopsis zanzibari

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Agauopsis zanzibari''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| klasse = [[Spinachtigen|Arachnida]] (Spinachtigen)
| orde = [[Trombidiformes]]
| familie = [[Halacaridae]]
| geslacht = ''[[Agauopsis]]''
| w-naam = ''Agauopsis zanzibari''
| auteur = Chatterjee, Pesic, Chan & De Troch
| datum = 2009
| haakjes =
| worms = 435317
}}
'''''Agauopsis zanzibari''''' is een [[mijten]]soort uit de familie van de [[Halacaridae]].<ref>Bartsch, I. (2012). <i>Agauopsis zanzibari</i> Chatterjee, Pesic, Chan & De Troch, 2009 . Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=435317. [https://web.archive.org/web/20201111192837/http://marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails Gearchiveerd] op 11 november 2020.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2009 door Chatterjee, Pesic, Chan & De Troch.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|24}}

[[Categorie:Agauopsis|zanzibari]]

title: Agauopsis zanzibari

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Trombidiformes

Familie: Halacaridae

Geslacht: Agauopsis

title: Soort


text:
# Episparis malagasy
Episparis malagasy is een vlinder uit de familie spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1966 door Viette.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Episparis malagasy

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Episparis malagasy''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| geslacht = ''[[Episparis]]''
| w-naam = ''Episparis malagasy''
| auteur = Viette
| datum = 1966
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Episparis malagasy''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[spinneruilen]] (Erebidae). De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1966 door Viette.

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 18-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|18}}

[[Categorie:Episparis|malagasy]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Episparis malagasy

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Geslacht: Episparis

title: Soort


text:
# Chamaetylas
Chamaetylas is een geslacht van vogels uit de familie van de Muscicapidae (Vliegenvangers). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Heine.

## Soorten
De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:
- Chamaetylas choloensis – Cholobergalethe
- Chamaetylas fuelleborni – Witborstalethe
- Chamaetylas poliocephala – Bruinborstalethe
- Chamaetylas poliophrys – Roodkeelalethe

title: Chamaetylas

wikitext:
{{Taxobox vogel
| titelweergave     = cursief
| naam              = ''Chamaetylas'' (Alethe's)
| afbeelding        = AletheCastanonotaSmit.jpg
| afbeeldingtekst   = [[Bruinborstalethe]] ''Chamaetylas poliocephala''
| orde              = [[Zangvogels|Passeriformes]] (Zangvogels)
| familie           = [[Vliegenvangers (vogelfamilie)|Muscicapidae]] (Vliegenvangers)
| taxon             = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur            = [[Ferdinand Heine|Heine]]
| datum             = 1860
}}

'''''Chamaetylas''''' is een geslacht van [[vogels]] uit de familie van de [[Vliegenvangers (vogelfamilie)|Muscicapidae]] (Vliegenvangers). De wetenschappelijke naam van het geslacht is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1860 door Heine.

== Soorten ==
De volgende soorten zijn bij het geslacht ingedeeld:<ref>{{en}} {{aut|F. Gill & D. Donsker}} (2018) - [https://web.archive.org/web/20180327212357/http://www.worldbirdnames.org/master_ioc_list_v8.1.xlsx]</ref>
* ''[[cholobergalethe|Chamaetylas choloensis]]'' – Cholobergalethe
* ''[[witborstalethe|Chamaetylas fuelleborni]]'' – Witborstalethe
* ''[[bruinborstalethe|Chamaetylas poliocephala]]'' – Bruinborstalethe
* ''[[roodkeelalethe|Chamaetylas poliophrys]]'' – Roodkeelalethe

{{Appendix}}

[[Categorie:Vliegenvangers]]

title: Chamaetylas (Alethe's)

Stam: Chordata (Chordadieren)

Klasse: Aves (Vogels)

Orde: Passeriformes (Zangvogels)

Familie: Muscicapidae (Vliegenvangers)

title: Geslacht

Portaal: Biologie · Vogels


text:
# Denzel Jubitana
Denzel Jubitana (Antwerpen, 6 mei 1999) is een Belgisch voetballer die bij voorkeur als aanvallende middenvelder speelt. Hij speelt voor Atromitos FC. Hij is geboren in Antwerpen, heeft een Belgische moeder en een Surinaamse vader. Denzel komt uit een Surinaamse voetbalfamilie, zo is hij onder andere een achterneef van Clarence Seedorf.

## Clubcarrière
Jubitana doorliep de jeugdreeksen van Turk Sport, KSK Beveren en Lierse SK om uiteindelijk bij KV Mechelen uit te komen. Daar stroomde hij in 2017 door naar het eerste elftal, maar kwam er nooit tot spelen. In de zomer van 2018 ondertekende Jubitana een contract voor drie seizoenen bij Waasland Beveren. Jubitana maakte zijn debuut in de hoogste Belgische afdeling op 18 augustus 2018 in de thuiswedstrijd tegen Sint-Truiden: een klein half uur voor het einde kwam Jubitana Joachim Van Damme vervangen. Elf minuten voor tijd scoorde Jubitana de gelijkmaker op aangeven van Opoku Ampomah. Er werd verder niet meer gescoord en de wedstrijd eindigde op 2–2. Hij heeft drie seizoenen voor Waasland Beveren gespeeld. In mei 2021 heeft hij ervoor gekozen om zijn aflopende contract niet te verlengen. Op 19 juli 2020 tekende hij een 1-jarig contract met optie voor nog een seizoen bij de Nederlandse club Roda JC.

## Clubstatistieken
| Seizoen    | Club             | Competitie      | Competitie | Competitie | Beker | Beker | Internationaal | Internationaal | Totaal | Totaal |
| Seizoen    | Club             | Competitie      | Wed.       | Dlp.       | Wed.  | Dlp.  | Wed.           | Dlp.           | Wed.   | Dlp.   |
| ---------- | ---------------- | --------------- | ---------- | ---------- | ----- | ----- | -------------- | -------------- | ------ | ------ |
| 2017/18    | KV Mechelen      | Eerste klasse A | 0          | 0          | 0     | 0     | —              | —              | 0      | 0      |
| 2018/19    | Waasland Beveren | Eerste klasse A | 18         | 2          | 0     | 0     | —              | —              | 18     | 2      |
| 2019/20    | Waasland Beveren | Eerste klasse A | 14         | 0          | 0     | 0     | —              | —              | 14     | 0      |
| 2020/21    | Waasland Beveren | Eerste klasse A | 05         | 0          | 0     | 0     | —              | —              | 05     | 0      |
| 2021/22    | Roda JC Kerkrade | Eerste divisie  | 015        | 2          | 2     | 0     | —              | —              | 017    | 2      |
| 2021/22    | Iraklis FC       | Super League 2  | 17         | 8          | 0     | 0     | —              | —              | 17     | 8      |
| 2022/23    | Iraklis FC       | Super League 2  | 22         | 14         | 1     | 0     | —              | —              | 23     | 14     |
| 2023/24    | Atromitos FC     | Super League    | 0          | 0          | 0     | 0     | —              | —              | 0      | 0      |
| Clubtotaal | Clubtotaal       | Clubtotaal      | 91         | 26         | 3     | 0     | 0              | 0              | 94     | 26     |

title: Denzel Jubitana

wikitext:
{{Infobox voetballer
| spelernaam                  = Denzel Jubitana
| afbeelding                  =
| afbeeldingbreedte           =
| onderschrift                =
| geboortedatum               = [[6 mei]] [[1999]]
| geboortestad                = [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
| geboorteland                = {{BE}}
| overlijddatum               =
| stadvanoverlijden           =
| landvanoverlijden           =
| lengte                      = 175
| been                        = [[Linksvoetig|Links]]
| huidigeclub                 = {{GR-VLAG}} [[Atromitos FC]]
| positie                     = [[Middenvelder|Aanvallende middenvelder]]
| contracttot                 = 30 juni 2026
| jeugdjaren                  = 2004–2006
2006–2010
2010–2015
2015–2017
| jeugdteams                  = {{BE-VLAG}} [[FC Turk Sport Antwerpen|Turk Sport]]
 {{BE-VLAG}} [[KSK Beveren]]
 {{BE-VLAG}} [[Koninklijke Lierse Sportkring (30)|Lierse SK]]
 {{BE-VLAG}} [[KV Mechelen]]
| seizoen                     = 2017–2018
 2018–2021
 2021–2022
 2022–2023
 2023–
| club                        = {{BE-VLAG}} [[KV Mechelen]]
 {{BE-VLAG}} [[KVRS Waasland - SK Beveren|Waasland Beveren]]
 {{NL-VLAG}} [[Roda JC Kerkrade|Roda JC]]
 {{GR-VLAG}} [[Iraklis FC]]
 {{GR-VLAG}} [[Atromitos FC]]
| wedstr(goals)               = 0{{0|00}}(0)
 37{{0|00}}(2)
 15{{0|00}}(2)
 39{{0|0}}(22)
 0{{0|00}}(0)
| interlandjaren              =
| interlandteam               =
| interlandwedstrijden(goals) =
| trainersjaren               =
| getraindeclubs              =
| clubupdate                  = 19 juli 2021
| landupdate                  =
}}
'''Denzel Jubitana''' ([[Antwerpen (stad)|Antwerpen]], [[6 mei]] [[1999]]) is een [[België (hoofdbetekenis)|Belgisch]] [[voetballer]] die bij voorkeur als [[Middenvelder|aanvallende middenvelder]] speelt. Hij speelt voor [[Atromitos FC]]. Hij is geboren in Antwerpen, heeft een Belgische moeder en een Surinaamse vader. Denzel komt uit een Surinaamse voetbalfamilie, zo is hij onder andere een achterneef van [[Clarence Seedorf]].

== Clubcarrière ==
Jubitana doorliep de jeugdreeksen van [[FC Turk Sport Antwerpen|Turk Sport]], [[KSK Beveren]] en [[Koninklijke Lierse Sportkring (30)|Lierse SK]] om uiteindelijk bij [[KV Mechelen]] uit te komen. Daar stroomde hij in 2017 door naar het eerste elftal, maar kwam er nooit tot spelen. In de zomer van 2018 ondertekende Jubitana een contract voor drie seizoenen bij [[KVRS Waasland - SK Beveren|Waasland Beveren]].<ref>[https://www.gva.be/cnt/dmf20180618_03567497/waasland-beveren-neemt-beloftevolle-middenvelder-van-kv-mechelen-over Waasland-Beveren neemt beloftevolle middenvelder van KV Mechelen over] Gazet van Antwerpen, 18 juni 2018. [https://web.archive.org/web/20191001081036/https://www.gva.be/cnt/dmf20180618_03567497/waasland-beveren-neemt-beloftevolle-middenvelder-van-kv-mechelen-over Gearchiveerd] op 1 oktober 2019.</ref> Jubitana maakte zijn debuut in de [[Eerste klasse A 2018-19 (voetbal België)|hoogste Belgische afdeling]] op 18 augustus 2018 in de thuiswedstrijd tegen [[Sint-Truidense VV|Sint-Truiden]]: een klein half uur voor het einde kwam Jubitana [[Joachim Van Damme]] vervangen. Elf minuten voor tijd scoorde Jubitana de gelijkmaker op aangeven van [[Opoku Ampomah]]. Er werd verder niet meer gescoord en de wedstrijd eindigde op 2–2.<ref>[https://www.transfermarkt.nl/spielbericht/index/spielbericht/3084099 Wedstrijdgegevens] Transfermarkt, geraadpleegd op 16 januari 2019</ref> Hij heeft drie seizoenen voor Waasland Beveren gespeeld. In mei 2021 heeft hij ervoor gekozen om zijn aflopende contract niet te verlengen. Op 19 juli 2020 tekende hij een 1-jarig contract met optie voor nog een seizoen bij de Nederlandse club [[Roda JC Kerkrade|Roda JC]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.rodajckerkrade.nl/nieuwsbericht/19-07-2021/roda-jc-legt-denzel-jubitana-vast|titel=Roda JC legt Denzel Jubitana vast|bezochtdatum=2021-07-19|auteur=RodaJC.nl|werk=Roda JC legt Denzel Jubitana vast|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210719183233/https://www.rodajckerkrade.nl/nieuwsbericht/19-07-2021/roda-jc-legt-denzel-jubitana-vast|archiefdatum=2021-07-19}}</ref>

== Clubstatistieken ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 70%; text-align: center;"
|-
!rowspan=2 width=5%|Seizoen
!rowspan=2 width=15%|Club
!rowspan=2 width=15%|Competitie
!colspan=2 width=15%|Competitie
!colspan=2 width=15%|Beker
!colspan=2 width=15%|Internationaal
!colspan=2 width=15%|Totaal
|-
!width=7.5%|Wed.
!width=%|Dlp.
!width=7.5%|Wed.
!width=7.5%|Dlp.
!width=7.5%|Wed.
!width=7.5%|Dlp.
!width=7.5%|Wed.
!width=7.5%|Dlp.
|-
| 2017/18
| [[KV Mechelen]]
| rowspan=4|{{BE-VLAG}} [[Eerste klasse A (voetbal België)| Eerste klasse A]]
| {{0}}0
| 0
| 0
| 0
| colspan=2| —
|{{0}}'''0'''
|'''0'''
|-
| 2018/19
| rowspan=3|[[KVRS Waasland - SK Beveren|Waasland Beveren]]
| 18
| 2
| 0
| 0
| colspan=2| —
|'''18'''
|'''2'''
|-
| 2019/20
| 14
| 0
| 0
| 0
| colspan=2| —
|'''14'''
|'''0'''
|-
| 2020/21
| {{0}}5
| 0
| 0
| 0
| colspan=2| —
|{{0}}'''5'''
|'''0'''
|-
| rowspan="2" | 2021/22
|[[Roda JC Kerkrade]]
|{{NL-VLAG}} [[Eerste divisie (voetbal Nederland)|Eerste divisie]]
|{{0}}15
|2
|2
|0
| colspan="2" |—
|{{0}}'''17'''
|'''2'''
|-
| rowspan="2" |[[Iraklis FC]]
| rowspan="2" |{{GR-VLAG}} [[Super League 2 (Griekenland)|Super League 2]]
|17
|8
|0
|0
| colspan="2" |—
|'''17'''
|'''8'''
|-
|2022/23
|22
|14
|1
|0
| colspan="2" |—
|'''23'''
|'''14'''
|-
|2023/24
|[[Atromitos FC]]
|{{GR-VLAG}} [[Super League (Griekenland)|Super League]]
|{{0}}0
|0
|0
|0
| colspan="2" |—
|'''0'''
|'''0'''
|-
|-bgcolor=E6E6FA
|colspan=3|'''Clubtotaal'''||'''91'''||'''26'''||'''3'''||'''0'''||'''0'''||'''0'''||'''94'''||'''26'''
|}

== Zie ook ==
* [[Lijst van spelers van Waasland-Beveren]]

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Jubitana, Denzel}}
[[Categorie:Belgisch voetballer]]
[[Categorie:Surinaams voetballer]]

title: Persoonlijke informatie

Geboorteplaats: Antwerpen, België

Been: Links

Positie: Aanvallende middenvelder

title: Clubinformatie

Huidige club: Atromitos FC

title: Jeugd

Turk Sport · KSK Beveren · Lierse SK · KV Mechelen

title: Senioren *

Seizoen: Club · W 0(G)

KV Mechelen · Waasland Beveren · Roda JC · Iraklis FC · Atromitos FC · 000(0) · 3700(2) · 1500(2) · 390(22) · 000(0)

Senioren *: * Bijgewerkt op 19 juli 2021

Portaal: Voetbal


text:
# Hoeve De Kruisstraat
Hoeve De Kruisstraat is een monumentale hoeve in de Nederlandse plaats Rimburg, in de provincie Limburg.

## Beschrijving
Het pand werd in de eerste helft van de 19e eeuw gebouwd op het punt waar de Rinkberg, Brugstraat en Palenbergerweg samenkomen. Dit kruispunt verklaart direct de naam van de hoeve. De hoeve is opgetrokken in wit geschilderd baksteen en heeft vensteromlijstingen van Naamse steen.
In 1922 werd in een perk bij de hoeve een Heilig Hartbeeld opgericht.

## Waardering
De hoeve werd in 1967 als rijksmonument in het monumentenregister ingeschreven.
- De toegangspoort
- De binnenplaats

title: Hoeve De Kruisstraat

wikitext:
{{Infobox gebouw
| naam          = Hoeve De Kruisstraat
| afbeelding    = Hoeve De Kruisstraat in Rimburg - 1.jpg
| onderschrift  =
| locatie       = Palenbergerweg 1, [[Rimburg (Nederland)|Rimburg]]
| oorspronkelijke functie = [[Boerderij|hoeve]]
| gebruik       =
| start         =
| gereed        = 19e eeuw
| opening       =
| sluiting      =
| antenne/spits =
| hoogte top    =
| status        =
| bouwstijl     =
| bouwkosten    =
| hoogte dak    =
| monumentstatus= rijksmonument
| monumentnummer= 23860
| verdiepingen  =
| liften        =
| architect     =
| eigenaar      =
| ingenieur     =
| aannemer      =
| ontwikkelaar  =
| afbeelding2   =
| onderschrift2 =
| lat_deg       = 50
| lat_min       = 55
| lat_sec       = 0.54
| lat_dir       = N
| lon_deg       = 6
| lon_min       = 5
| lon_sec       = 13
| lon_dir       = E
}}
'''Hoeve De Kruisstraat''' is een [[monument (erfgoed)|monumentale]] [[Boerderij|hoeve]] in de [[Nederland]]se plaats [[Rimburg (Nederland)|Rimburg]], in de provincie [[Limburg (Nederlandse provincie)|Limburg]].

== Beschrijving ==
Het pand werd in de eerste helft van de [[19e eeuw]] gebouwd op het punt waar de Rinkberg, Brugstraat en Palenbergerweg samenkomen. Dit [[Kruispunt (verkeer)|kruispunt]] verklaart direct de naam van de hoeve. De hoeve is opgetrokken in wit geschilderd [[baksteen]] en heeft vensteromlijstingen van [[Naamse steen]].

In 1922 werd in een perk bij de hoeve een [[Heilig Hartbeeld (Rimburg)|Heilig Hartbeeld]] opgericht.

== Waardering ==
De hoeve werd in 1967 als [[rijksmonument]] in het [[monumentenregister]] ingeschreven.<ref>{{Link rijksmonument|id=23860}}</ref>

<gallery heights=200 widths=200>
Toegangspoort hoeve De Kruisstraat in Rimburg.jpg|De toegangspoort
Binnenplaats hoeve De Kruisstraat in Rimburg.jpg|De binnenplaats
</gallery>

== Zie ook ==
* [[Lijst van rijksmonumenten in Landgraaf (gemeente)]]

{{Appendix}}
{{Commonscat|De Kruisstraat (Rimburg)}}
{{coor title dms|50|55|0.54|N|6|5|13|E|type:landmark_scale:1563_region:NL}}

[[Categorie:Boerderij in Limburg (Nederland)|Kruisstraat, Hoeve De]]
[[Categorie:Rijksmonument in Landgraaf]]

title: Locatie

Locatie: Palenbergerweg 1, Rimburg

Adres: Palenbergerweg 1

Coördinaten: 50° 55′ NB, 6° 5′ OL

title: Status en tijdlijn

Oorspr. functie: hoeve

Bouw gereed: 19e eeuw

title: Erkenning

Monumentstatus: rijksmonument

Portaal: Civiele techniek en bouwkunde