text:
# Almelo
Almelo (uitspraakⓘ) is een stad en gemeente in de regio Twente in de Nederlandse provincie Overijssel. De gemeente telt 74.317 inwoners en heeft een totale oppervlakte van 69,41 km², waarvan 67,27 km² land en 2,14 km² water (22 november 2024, Bron: CBS).
De gemeente Almelo is ontstaan uit een fusie (1914) tussen de gemeenten Ambt Almelo en Stad Almelo. Behalve de stad Almelo omvat de gemeente de kernen Aadorp, Bornerbroek en Mariaparochie (gedeeltelijk). De gemeente Almelo maakt deel uit van de Regio Twente. Een deel van de Almeloërs spreekt Twents, een Nedersaksisch dialect.

## Geschiedenis en architectuur
Almelo ontstond in de middeleeuwen. De naam gaat terug op de Germaanse woorden alma "olm" en lauha "lo". Een lo is een bos dat gelegen is op zandgrond en vaak vlak bij een nederzetting ligt.
Op de kruising van de Almelose Aa en die landweg werd het Huis Almelo gebouwd. Uit oude documenten blijkt dat de nederzetting in ieder geval in 1420 al stadsrechten had.
De stad had een gracht, maar geen muur, en is dan ook nooit van militair belang geweest. Huis Almelo bestaat waarschijnlijk al sinds de 12e eeuw en is tot op de dag van vandaag in handen van de familie Van Rechteren Limpurg. De familie had eeuwenlang verschillende rechten in de stad Almelo, waaronder dat om recht te spreken.
Nadat in 1664 de toenmalige heer van Almelo, Zeger van Rechteren (1623-1674), het uitoefenen van de katholieke godsdienst verbood vertrokken de nonnen van het Almelose Sint Catharinaklooster in 1665 en vestigden zich 300 meter over de grens met Duitsland iets ten zuidwesten van het Nederlandse Glane in een klooster dat zij de naam Maria Vlucht gaven. Na de opheffing van het klooster werden de kerkschatten verspreid over de regio.
In de 17e en 18e eeuw kwam de huisweverij steeds meer op. De entree in Almelo van de eerste stoommachine, in 1830, veroorzaakte een overgang naar fabrieksmatige productie. De textielindustrie werd ook bevorderd door de aanleg van het Overijssels Kanaal (in 1855) en de spoorlijn van Almelo naar Salzbergen (in 1865). Rond 1900 waren er dan ook vele zeer rijke families in Almelo en uit die tijd dateren veel landhuizen en villa's in diverse stijlen zoals jugendstil, expressionisme en neorenaissance.
Tussen 1818 en 1914 was de gemeente Almelo opgesplitst in de gemeenten Stad Almelo en Ambt Almelo.

### Tweede Wereldoorlog
In de Tweede Wereldoorlog was Almelo een van de plaatsen waar in september 1941 de razzia van Twente plaatsvond. In Almelo werden 10 Joodse mannen opgepakt en zij kwamen om in concentratiekamp Mauthausen. Ruim 60 joodse stadsgenoten werden gered door onder anderen Frits Tusveld, diens vrouw Henny Averink en mej. Alie Tharner. Op de joodse begraafplaats van Almelo staat een monument waarmee de 242 omgekomen Joden uit Almelo worden herdacht evenals deze onderduikgevers.
Op 15 november 1944 pleegden acht verzetsmensen een overval op De Nederlandsche Bank aan de Wierdensestraat. De buit bedroeg 46,1 miljoen gulden, de hoogste buit ooit tijdens een overval in Nederland. Deze bankroof werd nagespeeld in de stadsmusicals Van Katoen & Nu en Het verzet kraakt. De straatnamen in de Almelose wijk Sluitersveld zijn vernoemd naar verscheidene verzetsmensen.

### Naoorlogse periode
In februari 1946 is Almelo door dijkbreuken in Nederland en Duitsland onder water gelopen. In sommige straten van de stad stond het water anderhalve meter hoog. Het Nederlandse Rode Kruis voorzag de inwoners met vrachtwagens en kleine bootjes van voedsel en zorgde voor ziekentransport.
Vanaf de jaren zestig kreeg de Almelose textielindustrie het door de goedkopere buitenlandse concurrentie erg moeilijk, wat tot massale bedrijfssluitingen leidde en hoge werkloosheidscijfers. Veel textielfabrieken zijn afgebroken, maar sommige gebouwen zijn behouden gebleven.
Van de villa's die textielbaronnen lieten bouwen is Bellinckhof aan de Wierdensestraat bewaard gebleven. Gebouwd door de familie Ten Cate in de jaren 20 van de 20e eeuw is het eveneens een van de grootste textielhuizen in Twente. Het huis en park zijn niet toegankelijk voor publiek. Het ontwerp is van architect Karel Muller.
In de tweede helft van de 20ste eeuw werd Almelo's stadscentrum sterk gerenoveerd, mede om het autoverkeer te begunstigen. Zeer veel oude bebouwing werd gesloopt en nieuwe bebouwing in eigentijdse architectuur verscheen, waarbij enkele (industriële) monumenten behouden bleven. De industriële havenkom in het stadscentrum werd in 1952 gedempt. Enkele tientallen jaren later ontstond geleidelijk, op min of meer dezelfde plaats, een nieuwe haven (voor pleziervaart).

## Geografie

### Wijkindeling
De stad Almelo is verdeeld in twaalf wijken en kernen.
- Aadorp
- Bornerbroek
- Binnenstad
- De Riet
- Hofkamp
- Nieuwstraat-Kwartier
- Noorderkwartier
- Ossenkoppelerhoek
- Schelfhorst
- Sluitersveld
- Wierdensehoek (Kerkelanden/Aalderinkshoek)
- Windmolenbroek

### Straten
- Lijst van straten in Almelo

## Cultuur

### Bezienswaardigheden
Het koor van de protestantse Grote Kerk stamt uit de 15e eeuw, het schip dateert uit 1733. Reeds in 1236 is sprake van een burchtkapel in Almelo dat toen onder de parochie Ootmarsum viel. De torenspits werd in de 18e eeuw geplaatst door gravin Sophia Juliana von Castell Rüdenhausen. Boven de ingang van de toren bevindt zich een Latijnse inscriptie uit het jaar 1738. Lang hebben voor de toegangsweg naar de kerk twee van Bentheimer zandsteen gemaakte pilaren gestaan met de wapenschilden van Van Rechteren Limpurg en Almelo. Deze zijn in 1884 verplaatst naar de oprijlaan van het kasteel. Deze oprijlaan, de Gravenallee, is drie kilometer lang en eindigt bij het Kanaal Almelo-Nordhorn. Halverwege is een tolhuis en kan een rondwandeling gemaakt worden door de bossen, waarin zich ook de grafkelder van Van Rechteren Limpurg bevindt.
De rooms-katholieke Georgiuskerk werd gebouwd in het begin van de 20e eeuw (1900-1902) in neogotische stijl en is de eerste kerk die werd ontworpen door Wolter te Riele. De kerk is 3 november 2009 verheven tot basiliek. In de volksmond wordt de kerk "de Sjors" genoemd.
Achter de Georgiuskerk ligt de oudste sociale woningbouw-wijk van Almelo: de Westeres, grotendeels in de Eerste Wereldoorlog gebouwd in opdracht van woningbouwvereniging Volksbelang, later overgenomen door woningstichting Sint Joseph, die in 2008 plannen presenteerde om de wijk af te breken en te vervangen door eigentijdse bouw, met meer parkeerruimte en hogere huurprijzen. Sinds eind 2009 zijn deze plannen van tafel, mede vanwege de economische recessie en dankzij protesten uit de wijk en heel Almelo.
Het pittoreske wijkje onderscheidt zich door zijn smalle straatjes en in rood baksteen, met geel bakstenen versieringen uitgevoerde huizen.
De straten zijn opgebouwd uit een steeds veranderende combinatie van een aantal woningtypen, waarbij sommige woningtypes maar 1 keer voorkomen.
Verder is er het vanaf 1914 gebouwde tuindorp De Riet. Deze wijk is voor het merendeel tussen de twee wereldoorlogen gebouwd en bestaat uit goed onderhouden, kleine huisjes die in een zeer kenmerkende bouwstijl zijn gebouwd. Een deel is in handen van de twee woningbouwstichtingen. De wijk heeft sinds 3 oktober 1926 een eigen treinstation.
De stad kent nog een complete molen, de korenmolen De Hoop uit 1870.
Nabij het vroegere bleekveld en de voormalige Bleekweg (nabij de Aa) ligt stadskerk De Bleek, een kruiskerk met zadeldak. Dit gemeentelijk monument werd in 1927 voltooid naar een ontwerp van architect H.H. Krabshuis en werd bekostigd door de vrijzinnige protestanten in Almelo (Vereniging van Vrijzinnig Godsdienstigen). De kerkzaal heeft bijzondere glas-in-loodramen die - net als de rest van de kerkzaal - in late art-decostijl zijn.

### Monumenten
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:
- Lijst van rijksmonumenten in Almelo (gemeente)
- Lijst van rijksmonumenten in Almelo (stad)
- Lijst van oorlogsmonumenten in Almelo
- Lijst van gemeentelijke monumenten in Almelo
- Genocidemonument

### Kunst in de openbare ruimte
In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
- Lijst van beelden in Almelo

### Musea
Het Stedelijk Museum Almelo laat een beeld zien van de geschiedenis van Almelo. Het is gevestigd in het Rectorshuis, een monumentaal pand in het centrum. Vlak bij de Grote Kerk staat het eveneens monumentale Wevershuisje. Hier is onder meer een expositie te vinden over weven en vinden demonstraties plaats van oude ambachten als spinnen en kantklossen. Boven de geschenkwinkel van Bolletje aan de Grotestraat is Bakkerijmuseum De Meelzolder gevestigd. De toegang tot het Wevershuisje en het Bakkerijmuseum is gratis.
Het Huis van Katoen & Nu is gevestigd in de binnenstad van Almelo en is ontstaan na de opvoering van de musical Van Katoen & Nu. Van Katoen & Nu werd in september 2014 als stadsmusical opgevoerd en ging over de opkomst en teloorgang van de textielindustrie in Twente in honderd jaar. De uitvoering was ter ere van het 100-jarig bestaan van de stad Almelo, waar de ontwikkelingen rond deze industrie, zoals ook merkbaar in andere textielsteden in Nederland, veel invloed hebben gehad. Het museum is een culturele hotspot en broedplaats voor nieuwe activiteiten in Almelo. Net als bij de musical worden zaken en mensen hier met elkaar verbonden. Een decor uit een cabaretprogramma van Herman Finkers is er te bewonderen, naast foto's van bekende Almeloërs, historische foto's en informatie over de geschiedenis van voetbalclub Heracles.
Aan de Herengracht staan twaalf monumentale huizen die in 1889 zijn gebouwd in opdracht van Graaf van Rechteren Limpurg voor het personeel van het nabijgelegen Huis Almelo. Tegenwoordig zijn ze in gebruik als ateliers voor kunstenaars waar bezoekers iedere laatste zondag van de maand kunnen kijken naar de exposities van de verschillende Almelose kunstenaars.
In Kunsthal Hof 88 organiseert de stichting Indigo professionele tentoonstellingen van hedendaagse beeldende kunst. Jaarlijks worden in het museum 6 grote tentoonstellingen georganiseerd, met werk van landelijke, internationale en regionale kunstenaars. Behalve schilderijen, sculpturen, keramiek en sieraden, worden er ook fotografie, video, objecten en installaties tentoongesteld. Ook wordt er jaarlijks de Herman Krikhaarprijs uitgereikt. Deze award is een ode aan de Almelose kunstenaar Herman Krikhaar. De winnaar van de prijs wordt door een vakjury aangewezen. In 2018 bestond de Herman Krikhaarprijs tien jaar.

### Uitgaansleven en culturele centra
Culturele aangelegenheden in Almelo zijn onder meer het Theaterhotel, het Preston Palace (hotel en vermaak in het voormalige Ireneziekenhuis) en het oude, voormalige Sint-Elisabethziekenhuis dat grotendeels dienstdoet als huisvesting van de Almelose vestiging van Kaliber Kunstenschool en Theater Hof 88. Theater Hof 88 heeft een uitgebreide eigen programmering van theatervoorstellingen en theaterconcerten in vrijwel alle genres in de Herman Finkers Zaal. Verder worden klassieke concerten door de Stichting Kamermuziek Almelo verzorgd en films door de stichting Filmhuis Almelo getoond. Ook biedt Theater Hof 88 onderdak aan een groot aantal Almelose amateurkunst-gezelschappen voor hun uitvoeringen en de wekelijkse repetities. Daarnaast vindt in Almelo sinds 2006 in juli het gratis toegankelijke HobNob festival plaats. Sinds de herfst 2004 is de bioscoop aan de Grotestraat gesloten, de nieuwe bioscoop aan het Amaliaplein is in het najaar van 2008 opgeleverd en wordt gerund door Movie Unlimited. Aan het Amaliaplein zit ook een veelvoud aan restaurants, cafés en terrasjes.

### Sport
Met meer dan 70 sportverenigingen actief in Almelo zijn er wekelijks vele sporters en vrijwilligers actief op en rondom het sportveld. Grote sportverenigingen en takken van sport zijn PH en Oranje Nassau (beide voetbal), MHC Almelo (hockey) en de F.A.G. (Federatie Almelose Gymnastiekverenigingen). Almelo kent diverse sportaccommocaties, waarvan de IISPA de bekendste is. Daarnaast kent Almelo een overdekt en openluchtzwembad, meerdere sporthallen, gymlokalen en buitensportvelden. Op termijn zijn alle gemeentelijke accommodaties in het beheer van Sportbedrijf Almelo.
Naast de amateursport kent Almelo ook diverse topsport- en talentorganisaties, waarvan de voetbalclub Heracles Almelo de bekendste is. De club werd tweemaal landskampioen en speelt sinds 2006 m.u.v. het seizoen 2022/2023 op het hoogste niveau in Nederland. Vanaf 2023/2024 speelt ook het zaalvoetbalteam op het hoogste nationale niveau, de Eredivisie. Sinds 2010 trainen ook de topturnsters en talenten van Bosan/TON (Topturnen Oost-Nederland) in Almelo. Zij presteren (inter)nationaal op het hoogste niveau van het damesturnen. In 2012 ontving Almelo ook Eurosped TVT (Topvolleybal in Twente), afkomstig uit Oldenzaal als het voormalige Pollux, die dagelijks trainen en wekelijks spelen op het niveau van de DELA Eredivisie. Daarnaast zijn er regionale talentcentra van de NBB, Nevobo en NHV in Almelo georganiseerd.
Naast topsportorganisaties kent Almelo ook meerdere topsportevenementen als Topvolleybal Almelo (voormalig Ermasport Volleybal Classic), de Profronde van Almelo en de Almelose Ruiterdagen. Daarnaast vinden er jaarlijks internationale wedstrijden plaatsen in de topsporthal van de IISPA.

## Gezondheidszorg
De ZGT Almelo (het vroegere Twenteborg), onderdeel van de Ziekenhuis Groep Twente, is een algemeen ziekenhuis met 634 bedden officieel (425 in praktijk). Er werken ruim 1800 medewerkers en bijna 105 specialisten.

## Economie

### Bedrijven
Almelo heeft een Arrondissementsrechtbank en een Huis van bewaring. Bolletje, met name bekend van zijn beschuiten, vindt zijn oorsprong in de stad. VDL, PANalytical en Urenco, dat verrijkt uranium voor kerncentrales produceert, zijn belangrijke werkgevers evenals Preston Palace.  De textiel, de oorsprong van de industrie in Almelo (en Twente) raakt meer en meer op de achtergrond, hoewel Koninklijke Ten Cate nog steeds een vestiging in Almelo heeft op het Indiëterrein. Ook de internationale schoenen- en kledingfabrikant Timberland is gevestigd in Almelo met een distributiecentrum op het XL Businesspark.

### Kantoren, industrie- en bedrijventerreinen
Almelo heeft veel bedrijvigheid, gesitueerd in de oude stad en ook op later geplande terreinen. Bedrijvigheid vindt men in de Bornsestraat, de Buitenhaven, het Dollegoor, het Wendelgoor, Noordbroek, de Turfkade en op de terreinen Twentepoort en het Bedrijvenpark Twente. In juli 2011 werd bekend dat de haven sinds 2008 een stabiele groei heeft. In de industriehaven worden zo'n 904.996 ton goederen gelost, ofwel zo'n 80.000 vrachtwagens. Ten zuiden van de stad is een nieuw bedrijventerrein gepland onder de naam XL Businesspark dat voor de gehele regio bedoeld is en een eigen aansluiting op de A35 heeft. Het ligt tussen Almelo, Bornerbroek en het Twentekanaal. Het gaat daarbij om bedrijven in de logistiek, transport, distributie en industrie. Nadat na veel protesten van omwonenden de aanleg was vertraagd heeft in 2007 de Raad van State alle bezwaren van de hand gewezen zodat de bouw een aanvang kon nemen. Er komen mogelijk drie windmolens op het bedrijventerrein.

## Infrastructuur

### Autowegen
Vanuit de richting Deventer en Oldenzaal is Almelo over de snelweg te bereiken via de A1. Vanuit de richtingen Deventer en Hengelo is Almelo ook over de snelweg te bereiken via de A35. Deze snelweg loopt ten zuiden van Almelo en geeft via de N35 ook een verbinding met Zwolle. De autoweg N36 geeft voor Almelo een verbinding richting de provincie Drenthe. Almelo beschikt over een eigen ringweg rondom het centraal gelegen deel van de stad: de Ring Almelo.

### Spoorwegen
Sinds 18 oktober 1865 heeft Almelo een station aan het beginpunt van de toenmalige spoorlijn Almelo - Salzbergen, aangelegd door de Spoorwegmaatschappij Almelo-Salzbergen (AS). Op 1 januari 1881 werd door de Staatsspoorwegen de enkelsporige spoorlijn Zwolle - Almelo geopend. Per 1 september 1888 bracht de Koninklijke Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij een enkelsporige verbinding met Deventer tot stand, tot Wierden op een gemeenschappelijk baanlichaam met Zwolle-Almelo. Hiermee was de verbinding met Amsterdam een feit. Ten slotte nam de NOLS op 1 oktober 1906 de spoorlijn Mariënberg - Almelo in dienst.
Naast het hoofdstation heeft Almelo een halte (Station Almelo de Riet) aan de spoorlijn richting Hengelo-Enschede en verder beschikken de industrieterreinen Dollegoor en Bedrijvenpark Twente over spooraansluitingen.
Het dubbelspoor tussen station Almelo en Almelo de Riet is verdiept aangelegd. Dit project, genaamd Almelo Verdiept, is in 2009 afgerond.

### Waterwegen
Rond en door Almelo lopen meerdere beken, rivieren en kanalen, waaronder het Twentekanaal, het Overijssels Kanaal, het kanaal Almelo-Nordhorn, de Almelose Aa en de Loolee.
Almelo is ooit ontstaan op een kruispunt van land- en waterwegen. Daarom loopt het water nog altijd dwars door de binnenstad, wat Almelo de enige echte waterstad van Twente maakt.
De Waterboulevard werd teruggebracht en volgt de loop van de oude haven die in de jaren ´60 is gedempt. Deze werd tot 2018 in fases tot op de markt verder uitgebreid. Hierdoor kreeg water weer een rol van betekenis in het centrum van de stad.

### Fietssnelweg
In 2009 werd een eerste deel van F35 gerealiseerd. Deze fietssnelweg doorkruist Twente van de Duitse grens tot aan de Sallandse Heuvelrug bij Nijverdal via Enschede, Hengelo, Borne, Almelo en Wierden. De verbeteringen voor de fietser zijn te vinden in het verkorten van de reistijd en het comfort. Vanaf november 2019 is er ook een verbinding met Vriezenveen.

## Godsdienst
De Protestantse Gemeente Almelo bestaat uit vijf autonome wijkgemeenten: de Bleekkerk, de Grote Kerk, de Ontmoeting, Noach en Pniël.
Almelo heeft drie rooms-katholieke kerken. De Sint-Georgiusbasiliek aan de Boddenstraat in het centrum, Sint-Jozefkerk in de wijk Sluitersveld en de Elisakerk bevindt zich in Almelo Zuid. Samen vormen deze drie kerken de St-Jorisparochie. Binnen de gemeentegrens van Almelo heeft Bornerbroek de St.-Stephanuskerk (Marcellinusparochie) en in Mariaparochie staat de Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand (Pancratiusparochie).
In Almelo woonden anno januari 2008 nog zo'n twintig belijdende joden. Naast het protestants-christelijke centrum De Schouw aan het Kerkplein staat sinds november 1980 de Aron Haas Synagoge waar zij tot juli 2012 hun samenkomsten hielden. Al in 1803 was er in Almelo een synagoge in gebruik. Deze lag toen in de Bodden. Door groei werd in 1846 uitgeweken naar het Schalderoi. Het gebouw kwam ongeschonden door de Tweede Wereldoorlog. Na de Tweede Wereldoorlog waren er in Almelo nog honderd Joden. In 1980 werd het interieur van de synagoge overgeplaatst naar het Kerkpleingebouw dat onderdeel is van de protestantse kerk en werd gebouwd in de jaren '70 met plek voor zo’n twintig man. In augustus 2011 werd bekend dat de synagoge zou worden teruggekocht door de gemeente. De nu nog tien belijdende joden zijn dan aangewezen op de synagoge in Enschede.
Almelo kent een baptistengemeente, "de Bron". Deze gemeente is ontstaan uit een fusie in 1996 tussen de voormalige gemeente "Bethel" aan de Nieuwstraat en de grotere gemeente aan de Geraniumstraat. Na de eenwording zijn zij eerst samen verdergegaan in het kerkgebouw aan de Geraniumstraat. Begin 1999 is het voormalige FNV-gebouw gekocht aan de Adriaen Brouwerstraat. Deze werd na een grondige renovatie in november 1999 in gebruik genomen. Een deel van het pand werd afgebroken en daar is de nieuwe kerkzaal op gebouwd, die in de loop van het jaar 2000 in gebruik werd genomen.
Ook telt Almelo enkele duizenden leden van de Armeens-Apostolische Kerk, waarvan het kerkgebouw aan de Vriezenveenseweg staat.
Een van de moskeeën waar de islamitische gemeenschap in Almelo gebruik van maakt is de Yunus Emre-moskee. Deze moskee uit 1974 was de eerste moskee in Overijssel en de eerste in Nederland met een minaret en kubbe.

## Politiek

### College van B en W
Het college van burgemeester en wethouders bestaat naast de burgemeester van Almelo, Richard Korteland (VVD), uit de fracties van VVD, CDA, LAS en D66 en kent de volgende 4 wethouders:
Jeffrey Hinnen (VVD): Financiën, incl. grondbeleid, Planning en control, Economie en arbeidsmarkt, Bedrijventerreinen, Mobiliteit, Recreatie en toerisme en Almelo Waterstad.
Jan Martin van Rees (LAS): Wonen, Binnenstad, Omgevingswet, Vergunningverlening, Ruimtelijke ordening, Beheer openbare ruimte, Sport, Vastgoed en Citymarketing.
Eugène van Mierlo (CDA): Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Zorg, Participatiewet en sociale zaken, Publieke gezondheid, Welzijn, Jeugd, Onderwijs, Vluchtelingenopvang en Dierenwelzijn.
Margreet Overmeen-Bakhuis (D66): Facilitaire zaken en ICT, Dienstverlening, Jeugdzorg, Kunst en cultuur, Duurzaamheid, Afval, Plattelandsontwikkeling en Water en riolering.

### Gemeenteraad
De gemeenteraad bestaat sinds de verkiezingen van 2002 uit 35 zetels. De raad bestaat uit zeventien fracties, waarmee Almelo het grootste aantal raadsfracties van Nederland heeft. De uitslagen van de raadsverkiezingen sinds 1998 zijn als volgt:
| Partij                                                           | 1998  | 2002  | 2006  | 2010  | 2014  | 2018  | 2022  |
| ---------------------------------------------------------------- | ----- | ----- | ----- | ----- | ----- | ----- | ----- |
| VVD                                                              | 6     | 6     | 4     | 7     | 3     | 6     | 5     |
| Lokaal Almelo Samen                                              | -     | -     | -     | -     | -     | 5     | 5     |
| CDA                                                              | 10    | 10    | 8     | 6     | 6     | 6     | 5     |
| PvdA                                                             | 10    | 8     | 13    | 7     | 4     | 2     | 3     |
| D66                                                              | 1     | 2     | 1     | 3     | 4     | 2     | 3     |
| ChristenUnie (tot 2001: GPV-RPF-SGP, tot 2006: ChristenUnie-SGP) | 1     | 1     | 1     | 1     | 2     | 2     | 2     |
| PVV                                                              | -     | -     | -     | -     | -     | 3     | 2     |
| Partij Vrij Almelo                                               | -     | -     | -     | 2     | 1     | 2     | 2     |
| SP                                                               | -     | -     | 3     | 3     | 4     | 2     | 2     |
| Almelo Centraal                                                  | -     | -     | -     | -     | 1     | -     | 1     |
| GroenLinks                                                       | 2     | 3     | 2     | 1     | 1     | 2     | 1     |
| Lijst Çete                                                       | -     | -     | -     | 1     | 1     | 1     | 1     |
| FVD                                                              | -     | -     | -     | -     | -     | -     | 1     |
| Leefbaar Almelo                                                  | -     | 3     | 1     | 1     | 1     | 1     | 1     |
| Democraten.Nu                                                    | -     | -     | -     | -     | -     | 1     | 1     |
| BurgerBelangen Almelo                                            | 1     | 1     | -     | -     | 3     | -     | -     |
| Almelo's Liberaal Alternatief (in 2010: ALA-AOV)                 | -     | -     | 1     | 2     | 3     | -     | -     |
| Almelooooo                                                       | -     | -     | -     | -     | 1     | -     | -     |
| TON                                                              | -     | -     | -     | 1     | -     | -     | -     |
| Almelose Ouderen Verbond                                         | -     | -     | 1     | -     | -     | -     | -     |
| AOV/Ouderenunie (in 1998: AOV/Unie 55+)                          | 1     | 1     | -     | -     | -     | -     | -     |
| Almelo's Belangen Collectief                                     | 1     | -     | -     | -     | -     | -     | -     |
| Totaal                                                           | 33    | 35    | 35    | 35    | 35    | 35    | 35    |
| Opkomst                                                          | 57,3% | 52,4% | 55,6% | 48,1% | 47,8% | 50,4% | 43,2% |

### Stedenbanden
Almelo heeft een stedenband met de volgende steden:
- Preston (Verenigd Koninkrijk), sinds 1948. Er is ook een all-in hotel/uitgaanscentrum vernoemd naar deze stad, genaamd Preston Palace.
- Iserlohn (Duitsland), sinds 1954
- Etsjmiadzin (Armenië), sinds 2021.

De vriendschappelijke betrekkingen met het Turkse Denizli zijn op 16 maart 2017 door de Turkse overheid beëindigd.

## Wapen
In azuur drie ruiten van zilver; het schild gedekt met een gouden kroon met vijf bladeren en gehouden door twee leeuwen in natuurlijke kleur getongd van keel. Stad Amelo voerde dit wapen reeds eind 14e eeuw. Van 1815 tot 1954 waren de zilveren ruiten abusievelijk van goud.

## Vernoeming
De plaats New Almelo in de Amerikaanse staat Kansas is vernoemd naar Almelo.

## Aangrenzende gemeenten
| Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten | Aangrenzende gemeenten |
| ---------------------- | ---------------------- | ---------------------- | ---------------------- | ---------------------- |
|                        |                        | Twenterand             |                        | Tubbergen              |
|                        |                        |                        |                        |                        |
| Wierden                |                        |                        |                        |                        |
|                        |                        |                        |                        |                        |
|                        |                        | Hof van Twente         |                        | Borne                  |

title: Almelo

wikitext:
{{Infobox gemeente Nederland
| bestandsnaam vlag     = Almelo flag outline.svg
| vlagartikel           = Vlag van Almelo
| bestandsnaam wapen    = Almelo wapen.svg
| wapenartikel          = Wapen van Almelo
| naam                  = Almelo
| altkaart              =
| provincie             = {{NL-vlag|Overijssel}}
| burgemeester          = [[Richard Korteland]] ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]])
| hoofdplaats           = '''Almelo'''
| kernen                = [[Aadorp]], [[Bornerbroek]] en [[Mariaparochie]] (gedeeltelijk)
| naam inwoner          = Almeloërs
| bijnaam               = Beetwortel'n
| lat_deg               = 52
| lat_min               = 22
| lon_deg               = 6
| lon_min               = 40
| verkeersader          = {{Pictogram weg Nederland A-weg|1}} {{Pictogram weg Nederland A-weg|35}} {{Pictogram weg Nederland N-weg|36}} {{Pictogram weg Nederland N-weg|349}} {{Pictogram weg Nederland N-weg|741}} {{Pictogram weg Nederland N-weg|743}} {{Pictogram weg Nederland RING-weg|||Almelo}}; Spoorlijnen naar [[Spoorlijn Almelo - Salzbergen|Hengelo]], [[Spoorlijn Deventer - Almelo|Deventer]], [[Spoorlijn Zwolle - Almelo|Zwolle]] en [[Spoorlijn Mariënberg - Almelo|Mariënberg]]
| station               = [[Station Almelo]], [[Station Almelo de Riet|-de Riet]]
| netnummer             = 0546, 074
| CBS                   = 0141
| postcode              = 7600-7614, 7627
| partnerstad           = [[Preston (district)|Preston]], [[Iserlohn]], [[Etsjmiadzin]]
| website               = [https://www.almelo.nl www.almelo.nl]
| image                 = De Waag Almelo.JPG
| caption               = [[Waag (Almelo)|Waag]]
| COROP                 = [[Bestand:Flag_of_Twente.svg|20px]] [[Twente]]
}}
'''Almelo''' ({{Audio|Nl-Almelo.oga|<small>uitspraak</small>}}) is een [[Lijst van Nederlandse plaatsen met stadsrechten|stad]] en [[gemeente (bestuur)|gemeente]] in de regio [[Twente]] in de [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se provincie [[Overijssel]]. De gemeente telt {{Statistiek gemeente Nederland inwoners|0141}} inwoners en heeft een totale oppervlakte van {{Statistiek gemeente Nederland oppervlakte|0141}}, waarvan {{Statistiek gemeente Nederland landoppervlakte|0141}} land en {{Statistiek gemeente Nederland wateroppervlakte|0141}} water ({{Statistiek gemeente Nederland inwoners|TXT=Year}}, Bron: [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]]<ref>[https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/ CSB StatLine - Opendata databank van het CBS]</ref>).

De gemeente Almelo is ontstaan uit een fusie (1914) tussen de gemeenten [[Ambt Almelo]] en [[Stad Almelo]]. Behalve de stad Almelo omvat de gemeente de kernen [[Aadorp]], [[Bornerbroek]] en [[Mariaparochie]] (gedeeltelijk). De gemeente Almelo maakt deel uit van de [[Regio Twente]]. Een deel van de Almeloërs spreekt [[Twents (dialect)|Twents]], een [[Nedersaksisch]] [[dialect]].

== Geschiedenis en architectuur ==
Almelo ontstond in de [[middeleeuwen]]. De naam gaat terug op de Germaanse woorden ''alma'' "[[Iep|olm]]" en ''lauha'' "[[-loo (toponiem)|lo]]".<ref>{{Citeer boek
| achternaam = Gysseling
| voornaam = Maurits
| datum = 1960
| titel = Toponymisch woordenboek
| bezochtdatum = 8-5-2017
| taal =
| pagina's = 48
| URL = https://bouwstoffen.kantl.be/tw/facsimile/?page=48
|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160304022639/https://bouwstoffen.kantl.be/tw/facsimile/?page=48|archiefdatum=2016-03-04|dodeurl=nee}}</ref> Een lo is een bos dat gelegen is op zandgrond en vaak vlak bij een nederzetting ligt.

[[Bestand:Huize Almelo.jpg|thumb|links|[[Huis Almelo]]]]
Op de kruising van de [[Almelose Aa]] en die landweg werd het Huis Almelo gebouwd. Uit oude documenten blijkt dat de nederzetting in ieder geval in 1420 al stadsrechten had.

[[Bestand:Watermolens_Koornmarkt_Almelo.png|thumb|links|Deze watermolens hebben tot halverwege de 19e eeuw het beeld bepaald op de [[Koornmarkt (Almelo)|Koornmarkt]] in Almelo.]]

De stad had een gracht, maar geen muur, en is dan ook nooit van militair belang geweest. [[Huis Almelo]] bestaat waarschijnlijk al sinds de 12e eeuw en is tot op de dag van vandaag in handen van de familie [[Van Rechteren|Van Rechteren Limpurg]]. De familie had eeuwenlang verschillende rechten in de stad Almelo, waaronder dat om recht te spreken.

Nadat in 1664 de toenmalige heer van Almelo, Zeger van Rechteren (1623-1674), het uitoefenen van de katholieke godsdienst verbood vertrokken de nonnen van het Almelose Sint Catharinaklooster in 1665 en vestigden zich 300 meter over de grens met Duitsland iets ten zuidwesten van het Nederlandse [[Glane (Nederland)|Glane]] in een klooster dat zij de naam ''[[Maria Vlucht]]'' gaven. Na de opheffing van het klooster werden de kerkschatten verspreid over de regio.<ref>De verbondenheid tussen het oude klooster te Glane en de marke Lonneker, lonneker.info</ref>

[[Bestand:NIMH - 2011 - 0006 - Aerial photograph of Almelo, The Netherlands - 1920 - 1940.jpg|thumb|Luchtfoto van Almelo, genomen tussen 1920 en 1940]]
[[Bestand:Netherlands, Almelo, map of 1866.jpg|miniatuur|links|Kaart van Almelo uit 1866.]]
In de 17e en 18e eeuw kwam de huisweverij steeds meer op. De entree in Almelo van de eerste stoommachine, in 1830, veroorzaakte een overgang naar fabrieksmatige productie. De textielindustrie werd ook bevorderd door de aanleg van het [[Overijsselse Kanalen|Overijssels Kanaal]] (in 1855) en de spoorlijn van Almelo naar [[Salzbergen]] (in 1865). Rond 1900 waren er dan ook vele zeer rijke families in Almelo en uit die tijd dateren veel landhuizen en villa's in diverse stijlen zoals [[jugendstil]], [[expressionisme]] en [[neorenaissance]].

Tussen 1818 en 1914 was de gemeente Almelo opgesplitst in de gemeenten [[Stad Almelo]] en [[Ambt Almelo]].

=== Tweede Wereldoorlog ===
In de [[Nederland in de Tweede Wereldoorlog|Tweede Wereldoorlog]] was Almelo een van de plaatsen waar in september 1941 de [[razzia in Twente|razzia van Twente]] plaatsvond. In Almelo werden 10 Joodse mannen opgepakt en zij kwamen om in [[Mauthausen (concentratiekamp)|concentratiekamp Mauthausen.]] Ruim 60 joodse stadsgenoten werden gered door onder anderen Frits Tusveld, diens vrouw Henny Averink en mej. Alie Tharner. Op de joodse begraafplaats van Almelo staat een monument waarmee de 242 omgekomen Joden uit Almelo worden herdacht evenals deze onderduikgevers.<ref>{{Citeer web|url=https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/monumenten_zoeken/oorlogsmonument/3173|titel=Almelo, monument op de joodse begraafplaats|bezochtdatum=29 december 2020|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=|uitgever=|taal=}}</ref><ref>{{Citeer boek|titel=Onvoltooid verleden tijd|auteurlink=|auteur=C.B. Cornelissen|medeauteurs=|taal=|url=|uitgever=Twents-Gelderse Uitgeverij de Bruyn|datum=2006|pagina's=|ISBN=90-6693-099-3}}</ref>

Op 15 november 1944 pleegden acht verzetsmensen een [[Bankroof Almelo 1944|overval]] op [[De Nederlandsche Bank]] aan de Wierdensestraat. De buit bedroeg 46,1 miljoen gulden, de hoogste buit ooit tijdens een overval in Nederland.<ref>[https://web.archive.org/web/20130128024345/http://www.oudvriezenveen.nl/hmv/dgoorlogbankoverval.html Vereniging Oud Vriezenveen] oudvriezenveen.nl (gearchiveerd)</ref> Deze bankroof werd nagespeeld in de stadsmusicals [[Van Katoen & Nu]] en [[Het verzet kraakt]]. De straatnamen in de Almelose wijk Sluitersveld zijn vernoemd naar verscheidene verzetsmensen.

=== Naoorlogse periode ===
[[Bestand:ALMELO DOOR HET WATER GETEISTERD-PGM4011868.webm|thumb|[[Polygoonjournaal|Polygoon]] Hollands Nieuws: Almelo door het water geteisterd.]]
In februari 1946 is Almelo door dijkbreuken in Nederland en Duitsland onder water gelopen. In sommige straten van de stad stond het water anderhalve meter hoog. Het Nederlandse [[Rode Kruis]] voorzag de inwoners met vrachtwagens en kleine bootjes van voedsel en zorgde voor ziekentransport.

Vanaf de jaren zestig kreeg de Almelose textielindustrie het door de goedkopere buitenlandse concurrentie erg moeilijk, wat tot massale bedrijfssluitingen leidde en hoge werkloosheidscijfers. Veel textielfabrieken zijn afgebroken, maar sommige gebouwen zijn behouden gebleven.

Van de villa's die textielbaronnen lieten bouwen is [[Bellinckhof]] aan de [[Wierdensestraat (Almelo)|Wierdensestraat]] bewaard gebleven. Gebouwd door de familie [[Koninklijke Ten Cate|Ten Cate]] in de jaren 20 van de 20e eeuw is het eveneens een van de grootste ''textielhuizen'' in Twente. Het huis en park zijn niet toegankelijk voor publiek. Het ontwerp is van architect [[Karel Muller]].

In de tweede helft van de 20ste eeuw werd Almelo's stadscentrum sterk gerenoveerd, mede om het autoverkeer te begunstigen. Zeer veel oude bebouwing werd gesloopt en nieuwe bebouwing in eigentijdse architectuur verscheen, waarbij enkele (industriële) monumenten behouden bleven. De industriële havenkom in het stadscentrum werd in 1952 gedempt. Enkele tientallen jaren later ontstond geleidelijk, op min of meer dezelfde plaats, een nieuwe haven (voor pleziervaart).

== Geografie ==
[[Bestand:Gem-Almelo-OpenTopo.jpg|thumb|Topografische gemeentekaart van Almelo]]

=== Wijkindeling ===
De stad Almelo is verdeeld in [[Wijken en buurten in Almelo|twaalf wijken en kernen]].<ref>[https://almelo.nl/contactpersoon-de-wijk Contactpersoon in de wijk] Almelo.nl. [https://web.archive.org/web/20210411014913/https://www.almelo.nl/contactpersoon-de-wijk Gearchiveerd] op 11 april 2021.</ref>
* [[Aadorp]]
* [[Bornerbroek]]
* [[Binnenstad (Almelo)|Binnenstad]]
* [[De Riet]]
* [[Hofkamp]]
* [[Nieuwstraat-Kwartier]]
* [[Noorderkwartier (Almelo)|Noorderkwartier]]
* [[Ossenkoppelerhoek]]
* [[Schelfhorst (Overijssel)|Schelfhorst]]
* [[Sluitersveld]]
* [[Wierdensehoek]] (Kerkelanden/Aalderinkshoek)
* [[Windmolenbroek]]

=== Straten ===
* [[Lijst van straten in Almelo]]

== Cultuur ==
=== Bezienswaardigheden ===
Het koor van de protestantse [[Grote Kerk (Almelo)|Grote Kerk]] stamt uit de [[15e eeuw]], het schip dateert uit 1733. Reeds in 1236 is sprake van een burchtkapel in Almelo dat toen onder de parochie Ootmarsum viel. De torenspits werd in de [[18e eeuw]] geplaatst door gravin Sophia Juliana von Castell Rüdenhausen. Boven de ingang van de toren bevindt zich een [[Latijn]]se inscriptie uit het jaar 1738. Lang hebben voor de toegangsweg naar de kerk twee van [[Bentheimer zandsteen]] gemaakte pilaren gestaan met de wapenschilden van Van Rechteren Limpurg en Almelo. Deze zijn in 1884 verplaatst naar de oprijlaan van het kasteel. Deze oprijlaan, de [[Gravenallee]], is drie kilometer lang en eindigt bij het [[Kanaal Almelo-Nordhorn]]. Halverwege is een tolhuis en kan een rondwandeling gemaakt worden door de bossen, waarin zich ook de grafkelder van Van Rechteren Limpurg bevindt.

[[Bestand:Sint Georgiuskerk Almelo.JPG|thumb|De rooms-katholieke [[Sint-Georgiusbasiliek (Almelo)|Sint-Georgiusbasiliek]] in het centrum van Almelo.]]
De rooms-katholieke Georgiuskerk werd gebouwd in het begin van de 20e eeuw (1900-1902) in [[neogotiek|neogotische]] stijl en is de eerste kerk die werd ontworpen door [[Wolter te Riele]]. De kerk is 3 november 2009 verheven tot [[basiliek]]. In de volksmond wordt de kerk "de Sjors" genoemd.

Achter de Georgiuskerk ligt de oudste [[sociale woningbouw]]-wijk van Almelo: de Westeres, grotendeels in de Eerste Wereldoorlog gebouwd in opdracht van [[Woningcorporatie|woningbouwvereniging]] Volksbelang, later overgenomen door woningstichting Sint Joseph, die in 2008 plannen presenteerde om de wijk af te breken en te vervangen door eigentijdse bouw, met meer parkeerruimte en hogere huurprijzen. Sinds eind 2009 zijn deze plannen van tafel, mede vanwege de economische recessie en dankzij protesten uit de wijk en heel Almelo.

Het pittoreske wijkje onderscheidt zich door zijn smalle straatjes en in rood baksteen, met geel bakstenen versieringen uitgevoerde huizen.
De straten zijn opgebouwd uit een steeds veranderende combinatie van een aantal woningtypen, waarbij sommige woningtypes maar 1 keer voorkomen.

Verder is er het vanaf 1914 gebouwde tuindorp [[De Riet]]. Deze wijk is voor het merendeel tussen de twee wereldoorlogen gebouwd en bestaat uit goed onderhouden, kleine huisjes die in een zeer kenmerkende bouwstijl zijn gebouwd. Een deel is in handen van de twee woningbouwstichtingen. De wijk heeft sinds 3 oktober 1926 een eigen [[Station Almelo de Riet|treinstation]].

De stad kent nog een complete molen, de [[korenmolen]] [[De Hoop (Almelo)|De Hoop]] uit 1870.

Nabij het vroegere bleekveld en de voormalige Bleekweg (nabij de Aa) ligt stadskerk [[Bleekkerk|De Bleek]], een kruiskerk met zadeldak. Dit gemeentelijk monument werd in 1927 voltooid naar een ontwerp van architect H.H. Krabshuis en werd bekostigd door de vrijzinnige protestanten in Almelo (Vereniging van Vrijzinnig Godsdienstigen). De kerkzaal heeft bijzondere glas-in-loodramen die - net als de rest van de kerkzaal - in late [[Art deco|art-deco]]stijl zijn.

=== Monumenten ===
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:
* [[Lijst van rijksmonumenten in Almelo (gemeente)]]
* [[Lijst van rijksmonumenten in Almelo (stad)]]
* [[Lijst van oorlogsmonumenten in Almelo]]
* [[Lijst van gemeentelijke monumenten in Almelo]]
* [[Genocidemonument (Almelo)|Genocidemonument]]

===Kunst in de openbare ruimte===
In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
*[[Lijst van beelden in Almelo]]

=== Musea ===
Het [[Stedelijk Museum Almelo]] laat een beeld zien van de geschiedenis van Almelo. Het is gevestigd in het Rectorshuis, een monumentaal pand in het centrum. Vlak bij de [[Grote Kerk (Almelo)|Grote Kerk]] staat het eveneens monumentale [[Wevershuisje]]. Hier is onder meer een expositie te vinden over weven en vinden demonstraties plaats van oude ambachten als spinnen en [[Kloskant|kantklossen]]. Boven de geschenkwinkel van Bolletje aan de [[Grotestraat (Almelo)|Grotestraat]] is ''Bakkerijmuseum De Meelzolder'' gevestigd. De toegang tot het Wevershuisje en het Bakkerijmuseum is gratis.

Het Huis van Katoen & Nu is gevestigd in de binnenstad van Almelo en is ontstaan na de opvoering van de musical [[Van Katoen & Nu]]. Van Katoen & Nu werd in september 2014 als stadsmusical opgevoerd en ging over de opkomst en teloorgang van de textielindustrie in Twente in honderd jaar. De uitvoering was ter ere van het 100-jarig bestaan van de stad Almelo, waar de ontwikkelingen rond deze industrie, zoals ook merkbaar in andere textielsteden in Nederland, veel invloed hebben gehad. Het museum is een culturele hotspot en broedplaats voor nieuwe activiteiten in Almelo. Net als bij de musical worden zaken en mensen hier met elkaar verbonden. Een decor uit een cabaretprogramma van Herman Finkers is er te bewonderen, naast foto's van bekende Almeloërs, historische foto's en informatie over de geschiedenis van voetbalclub Heracles.

Aan de Herengracht staan twaalf monumentale huizen die in 1889 zijn gebouwd in opdracht van Graaf van Rechteren Limpurg voor het personeel van het nabijgelegen [[Huis Almelo]]. Tegenwoordig zijn ze in gebruik als ateliers voor kunstenaars waar bezoekers iedere laatste zondag van de maand kunnen kijken naar de exposities van de verschillende Almelose kunstenaars.

In [[Hof 88|Kunsthal Hof 88]] organiseert de stichting Indigo professionele tentoonstellingen van hedendaagse beeldende kunst. Jaarlijks worden in het museum 6 grote tentoonstellingen georganiseerd, met werk van landelijke, internationale en regionale kunstenaars. Behalve schilderijen, sculpturen, keramiek en sieraden, worden er ook fotografie, video, objecten en installaties tentoongesteld. Ook wordt er jaarlijks de Herman Krikhaarprijs uitgereikt. Deze award is een ode aan de Almelose kunstenaar [[Herman Krikhaar]]. De winnaar van de prijs wordt door een vakjury aangewezen. In 2018 bestond de Herman Krikhaarprijs tien jaar.

=== Uitgaansleven en culturele centra ===
Culturele aangelegenheden in Almelo zijn onder meer het [[Theaterhotel Almelo|Theaterhotel]], het [[Preston Palace]] (hotel en vermaak in het voormalige Ireneziekenhuis) en het oude, voormalige [[Sint-Elisabethziekenhuis Almelo|Sint-Elisabethziekenhuis]] dat grotendeels dienstdoet als huisvesting van de Almelose vestiging van Kaliber Kunstenschool en [[Theater Hof 88]]. Theater Hof 88 heeft een uitgebreide eigen programmering van theatervoorstellingen en theaterconcerten in vrijwel alle genres in de Herman Finkers Zaal. Verder worden klassieke concerten door de Stichting Kamermuziek Almelo verzorgd en films door de stichting Filmhuis Almelo getoond. Ook biedt Theater Hof 88 onderdak aan een groot aantal Almelose amateurkunst-gezelschappen voor hun uitvoeringen en de wekelijkse repetities. Daarnaast vindt in Almelo sinds 2006 in juli het gratis toegankelijke [[HobNob]] festival plaats. Sinds de herfst 2004 is de bioscoop aan de Grotestraat gesloten, de nieuwe bioscoop aan het Amaliaplein is in het najaar van 2008 opgeleverd en wordt gerund door [[Movie Unlimited]]. Aan het Amaliaplein zit ook een veelvoud aan restaurants, cafés en terrasjes.

=== Sport ===
Met meer dan 70 sportverenigingen actief in Almelo zijn er wekelijks vele sporters en vrijwilligers actief op en rondom het sportveld. Grote sportverenigingen en takken van sport zijn [[PH Almelo|PH]] en [[Oranje Nassau Almelo|Oranje Nassau]] (beide voetbal), [[MHC Almelo]] (hockey) en de F.A.G. (Federatie Almelose Gymnastiekverenigingen). Almelo kent diverse sportaccommocaties, waarvan de IISPA de bekendste is. Daarnaast kent Almelo een overdekt en openluchtzwembad, meerdere sporthallen, gymlokalen en buitensportvelden. Op termijn zijn alle gemeentelijke accommodaties in het beheer van Sportbedrijf Almelo.

Naast de amateursport kent Almelo ook diverse topsport- en talentorganisaties, waarvan de voetbalclub [[Heracles Almelo]] de bekendste is. De club werd tweemaal landskampioen en speelt sinds 2006 m.u.v. het seizoen 2022/2023 op het hoogste niveau in Nederland. Vanaf 2023/2024 speelt ook het [[zaalvoetbal]]team op het hoogste nationale niveau, de Eredivisie. Sinds 2010 trainen ook de topturnsters en talenten van Bosan/TON (Topturnen Oost-Nederland) in Almelo. Zij presteren (inter)nationaal op het hoogste niveau van het damesturnen. In 2012 ontving Almelo ook Eurosped TVT (Topvolleybal in Twente), afkomstig uit Oldenzaal als het voormalige Pollux, die dagelijks trainen en wekelijks spelen op het niveau van de DELA Eredivisie. Daarnaast zijn er regionale talentcentra van de [[Nederlandse Basketball Bond|NBB]], [[Nederlandse Volleybal Bond|Nevobo]] en NHV in Almelo georganiseerd.

Naast topsportorganisaties kent Almelo ook meerdere topsportevenementen als Topvolleybal Almelo (voormalig Ermasport Volleybal Classic), de [[Profronde van Almelo]] en de Almelose Ruiterdagen. Daarnaast vinden er jaarlijks internationale wedstrijden plaatsen in de topsporthal van de IISPA.

== Gezondheidszorg ==
De '''ZGT Almelo''' (het vroegere ''Twenteborg''), onderdeel van de [[Ziekenhuis Groep Twente]], is een algemeen ziekenhuis met 634 bedden officieel (425 in praktijk). Er werken ruim 1800 medewerkers en bijna 105 specialisten.

== Economie ==
=== Bedrijven ===
Almelo heeft een [[rechtbank (Nederland)|Arrondissementsrechtbank]] en een [[Huis van bewaring]]. [[Bolletje]], met name bekend van zijn beschuiten, vindt zijn oorsprong in de stad. VDL, [[PANalytical]] en [[URENCO|Urenco]], dat [[verrijkt uranium]] voor [[kerncentrale]]s produceert, zijn belangrijke werkgevers evenals Preston Palace.  De [[textiel]], de oorsprong van de [[industrie]] in Almelo (en Twente) raakt meer en meer op de achtergrond, hoewel [[Koninklijke Ten Cate]] nog steeds een vestiging in Almelo heeft op het Indiëterrein. Ook de internationale schoenen- en kledingfabrikant [[The Timberland Company|Timberland]] is gevestigd in Almelo met een distributiecentrum op het [[XL Businesspark]].

=== Kantoren, industrie- en bedrijventerreinen ===
Almelo heeft veel bedrijvigheid, gesitueerd in de oude stad en ook op later geplande terreinen. Bedrijvigheid vindt men in de Bornsestraat, de Buitenhaven, het Dollegoor, het Wendelgoor, Noordbroek, de Turfkade en op de terreinen Twentepoort en het Bedrijvenpark Twente. In juli 2011 werd bekend dat de haven sinds 2008 een stabiele groei heeft. In de industriehaven worden zo'n 904.996 ton goederen gelost, ofwel zo'n 80.000 vrachtwagens. Ten zuiden van de stad is een nieuw bedrijventerrein gepland onder de naam ''XL Businesspark'' dat voor de gehele regio bedoeld is en een eigen aansluiting op de [[Rijksweg 35|A35]] heeft. Het ligt tussen Almelo, [[Bornerbroek]] en het [[Twentekanaal]]. Het gaat daarbij om bedrijven in de logistiek, transport, distributie en industrie. Nadat na veel protesten van omwonenden de aanleg was vertraagd heeft in 2007 de Raad van State alle bezwaren van de hand gewezen zodat de bouw een aanvang kon nemen. Er komen mogelijk drie [[Windturbine|windmolens]] op het bedrijventerrein.

== Infrastructuur ==
[[Bestand:Almelo-plaats-OpenTopo.jpg|thumb|Topografische kaart van de woonplaatsen Almelo en Wierden, juni 2014]]

=== Autowegen ===
Vanuit de richting [[Deventer]] en Oldenzaal is Almelo over de snelweg te bereiken via de A1. Vanuit de richtingen [[Deventer]] en [[Hengelo (Overijssel)|Hengelo]] is Almelo ook over de snelweg te bereiken via de [[rijksweg 35|A35]]. Deze snelweg loopt ten zuiden van Almelo en geeft via de N35 ook een verbinding met [[Zwolle (hoofdbetekenis)|Zwolle]]. De autoweg [[rijksweg 36|N36]] geeft voor Almelo een verbinding richting de provincie [[Drenthe (hoofdbetekenis)|Drenthe]]. Almelo beschikt over een eigen ringweg rondom het centraal gelegen deel van de stad: de [[Ring Almelo]].

[[Bestand:Almelo stationsgebouw.jpg|thumb|[[Station Almelo]]]]

=== Spoorwegen ===
Sinds 18 oktober 1865 heeft Almelo een [[Station Almelo|station]] aan het beginpunt van de toenmalige [[spoorlijn Almelo - Salzbergen]], aangelegd door de [[Spoorwegmaatschappij Almelo-Salzbergen]] (AS). Op 1 januari 1881 werd door de [[Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen|Staatsspoorwegen]] de enkelsporige [[spoorlijn Zwolle - Almelo]] geopend. Per 1 september 1888 bracht de [[Koninglijke Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij|Koninklijke Nederlandsche Locaalspoorweg-Maatschappij]] een enkelsporige [[Spoorlijn Deventer - Almelo|verbinding met Deventer]] tot stand, tot Wierden op een gemeenschappelijk baanlichaam met Zwolle-Almelo. Hiermee was de verbinding met [[Amsterdam]] een feit. Ten slotte nam de [[Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij|NOLS]] op 1 oktober 1906 de [[spoorlijn Mariënberg - Almelo]] in dienst.

Naast het [[Centraal station|hoofdstation]] heeft Almelo een halte ([[Station Almelo de Riet]]) aan de spoorlijn richting Hengelo-Enschede en verder beschikken de industrieterreinen [[Dollegoor]] en [[Bedrijvenpark Twente]] over [[spooraansluiting]]en.

Het dubbelspoor tussen station Almelo en Almelo de Riet is verdiept aangelegd. Dit project, genaamd [[Almelo Verdiept]], is in 2009 afgerond.

=== Waterwegen ===
Rond en door Almelo lopen meerdere beken, rivieren en kanalen, waaronder het [[Twentekanaal]], het [[Overijssels Kanaal]], het [[kanaal Almelo-Nordhorn]], de [[Almelose Aa]] en de [[Loolee]].

Almelo is ooit ontstaan op een kruispunt van land- en waterwegen. Daarom loopt het water nog altijd dwars door de binnenstad, wat Almelo de enige echte waterstad van Twente maakt.

De Waterboulevard werd teruggebracht en volgt de loop van de oude haven die in de jaren ´60 is gedempt. Deze werd tot 2018 in fases tot op de markt verder uitgebreid. Hierdoor kreeg water weer een rol van betekenis in het centrum van de stad.

=== Fietssnelweg ===
In 2009 werd een eerste deel van [[F35 (Nederlandse fietssnelweg)|F35]] gerealiseerd. Deze [[fietssnelweg]] doorkruist [[Twente (hoofdbetekenis)|Twente]] van de Duitse grens tot aan de [[Nationaal Park Sallandse Heuvelrug|Sallandse Heuvelrug]] bij [[Nijverdal]] via [[Enschede]], [[Hengelo (Overijssel)|Hengelo]], [[Borne (Overijssel)|Borne]], Almelo en [[Wierden]]. De verbeteringen voor de fietser zijn te vinden in het verkorten van de reistijd en het comfort.<ref>[https://web.archive.org/web/20130919015528/http://www.fietsfilevrij.nl/routes/fietssnelweg-twente/fietssnelweg-twente.php Fietssnelweg Twente] Fiets filevrij (gearchiveerd)</ref> Vanaf november 2019 is er ook een verbinding met Vriezenveen.

== Godsdienst ==
De [[Protestantisme|Protestantse]] Gemeente Almelo bestaat uit vijf autonome wijkgemeenten: de [[Bleekkerk]], de [[Grote Kerk (Almelo)|Grote Kerk]], de Ontmoeting, Noach en Pniël.

Almelo heeft drie [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]] kerken. De [[Sint-Georgiusbasiliek (Almelo)|Sint-Georgiusbasiliek]] aan de Boddenstraat in het centrum, [[Sint-Jozefkerk (Almelo)|Sint-Jozefkerk]] in de wijk [[Sluitersveld]] en de [[Elisakerk]] bevindt zich in Almelo Zuid. Samen vormen deze drie kerken de St-Jorisparochie. Binnen de gemeentegrens van Almelo heeft [[Bornerbroek]] de St.-Stephanuskerk (Marcellinusparochie) en in [[Mariaparochie]] staat de Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand (Pancratiusparochie).

In Almelo woonden anno januari 2008 nog zo'n twintig belijdende [[joden]]. Naast het [[protestants-christelijk]]e centrum De Schouw aan het Kerkplein staat sinds november 1980 de [[Aron Haas Synagoge]] waar zij tot juli 2012 hun samenkomsten hielden.<ref>[http://www.tctubantia.nl/regio/almelo/2562390/Almelose-joden-laten-hun-sjoel-nog-niet-los.ece "Almelose joden laten hun sjoel nog niet los"] ''[[TC Tubantia]]'', 31 januari 2008</ref><ref>[https://niw.nl/exit-almelo/ Sluiting laatste sjoel Almelo] ''NIW'', 25 december 2012. [https://web.archive.org/web/20210226214512/https://niw.nl/exit-almelo/ Gearchiveerd] op 26 februari 2021.</ref> Al in 1803 was er in Almelo een synagoge in gebruik. Deze lag toen in de Bodden. Door groei werd in 1846 uitgeweken naar het Schalderoi. Het gebouw kwam ongeschonden door de [[Tweede Wereldoorlog]]. Na de Tweede Wereldoorlog waren er in Almelo nog honderd Joden. In 1980 werd het interieur van de synagoge overgeplaatst naar het Kerkpleingebouw dat onderdeel is van de protestantse kerk en werd gebouwd in de jaren '70 met plek voor zo’n twintig man. In augustus 2011 werd bekend dat de synagoge zou worden teruggekocht door de gemeente. De nu nog tien belijdende joden zijn dan aangewezen op de [[Synagoge (Enschede)|synagoge in Enschede]].

Almelo kent een [[Baptisme|baptisten]]gemeente, "de Bron". Deze gemeente is ontstaan uit een fusie in 1996 tussen de voormalige gemeente "Bethel" aan de Nieuwstraat en de grotere gemeente aan de Geraniumstraat. Na de eenwording zijn zij eerst samen verdergegaan in het kerkgebouw aan de Geraniumstraat. Begin 1999 is het voormalige FNV-gebouw gekocht aan de Adriaen Brouwerstraat. Deze werd na een grondige renovatie in november 1999 in gebruik genomen. Een deel van het pand werd afgebroken en daar is de nieuwe kerkzaal op gebouwd, die in de loop van het jaar 2000 in gebruik werd genomen.

Ook telt Almelo enkele duizenden leden van de [[Armeens-Apostolische Kerk]], waarvan het kerkgebouw aan de Vriezenveenseweg staat.

Een van de [[Moskee|moskeeën]] waar de [[Islam|islamitische]] gemeenschap in Almelo gebruik van maakt is de [[Yunus Emre-moskee (Almelo)|Yunus Emre-moskee]]. Deze moskee uit 1974 was de eerste moskee in Overijssel en de eerste in Nederland met een [[minaret]] en kubbe.<ref>{{Citeer web |url=https://indebuurt.nl/almelo/toen-in/toen-in-almelo-de-eerste-volwaardige-moskee-van-nederland~68175/ |titel=Toen in Almelo: de eerste volwaardige moskee van Nederland |achternaam=de Lange |voornaam=Martijn |datum=10 mei 2020 |bezochtdatum=14 februari 2023 |werk=indebuurt.nl}}</ref>

== Politiek ==
=== College van B en W ===
Het [[college van burgemeester en wethouders]] bestaat naast de [[lijst van burgemeesters van Almelo|burgemeester van Almelo]], [[Richard Korteland]] (VVD), uit de [[fractie (politiek)|fracties]] van VVD, CDA, LAS en D66 en kent de volgende 4 wethouders:

Jeffrey Hinnen (VVD): Financiën, incl. grondbeleid, Planning en control, Economie en arbeidsmarkt, Bedrijventerreinen, Mobiliteit, Recreatie en toerisme en Almelo Waterstad.

Jan Martin van Rees (LAS): Wonen, Binnenstad, Omgevingswet, Vergunningverlening, Ruimtelijke ordening, Beheer openbare ruimte, Sport, Vastgoed en Citymarketing.

Eugène van Mierlo (CDA): Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Zorg, Participatiewet en sociale zaken, Publieke gezondheid, Welzijn, Jeugd, Onderwijs, Vluchtelingenopvang en Dierenwelzijn.

Margreet Overmeen-Bakhuis (D66): Facilitaire zaken en ICT, Dienstverlening, Jeugdzorg, Kunst en cultuur, Duurzaamheid, Afval, Plattelandsontwikkeling en Water en riolering.

===Gemeenteraad===
{{Zetelverdeling
|float=right
|legenda=ja
|koptekst=Huidige zetelverdeling gemeenteraad
|land=NL
|VVD|CDA|LAS|D66|PvdA|CU|PVV|SP|Democraten.Nu|PVA|AC|GL|LC|FVD|LA|Gelici|Middelkamp
|VVD=5
|CDA=5
|LAS=4 |LAS kleur=F0A313 |LAS link=[[Lokaal Almelo Samen]]
|D66=3
|PvdA=2
|CU=2
|PVV=2
|SP=2
|Democraten.Nu=2 |Democraten.Nu kleur=59E286 |Democraten.Nu link=[[Democraten.Nu]]
|PVA=1 |PVA kleur=2EA730 |PVA link=[[Partij Vrij Almelo]]
|AC=1  |AC kleur=74199F  |AC link=[[Almelo Centraal]]
|GL=1
|LC=1  |LC kleur=742EA7  |LC link=[[Lijst Çete]]
|FVD=1
|LA=1  |LA kleur=1DBCD5  |LA link=[[Leefbaar Almelo]]
|Gelici=1 |Gelici kleur=bbbbbb
|Middelkamp=1 |Middelkamp kleur=777777
}}
De gemeenteraad bestaat sinds de [[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2002|verkiezingen van 2002]] uit 35 zetels. De raad bestaat uit zeventien fracties, waarmee Almelo het grootste aantal raadsfracties van Nederland heeft.<ref name="democraten.nu" /> De uitslagen van de raadsverkiezingen sinds 1998 zijn als volgt:<ref>[https://verkiezingsuitslagen.nl/ Databank Verkiezingsuitslagen], Kiesraad. Geraadpleegd op 7 maart 2022.</ref><ref>[https://www.nlverkiezingen.com/GR_OV.html Gemeenteraadsverkiezingen - 1982 t/m 2018, Overijssel], nlverkiezingen.com. Geraadpleegd op 7 maart 2022.</ref>

{| class="wikitable"
|+Gemeenteraadszetels
|-
!Partij
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 1998|1998]]
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2002|2002]]
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2006|2006]]
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2010|2010]]
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2014|2014]]
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2018|2018]]
![[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2022|2022]]
|-
|[[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]
|  6 ||  6 ||  4 || 7{{efn|name=AC|In juli 2013 stapte het raadslid Abdullatif uit de VVD-fractie.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/israa-abdullatif-stapt-uit-vvd-fractie~a2fbe0af/ Israa Abdullatif stapt uit VVD-fractie], ''Tubantia'', 5 juli 2013. Geraadpleegd op 24 november 2024.</ref> Ze richtte de partij ''Almelo Centraal'' op.}} || 3 || 6 || 5
|-
|[[Lokaal Almelo Samen]]
|  - ||  - ||  - ||  - || -{{efn|name=LAS|In 2014 zijn de fracties van BBA, ALA en Almelooooo gefuseerd tot Lokaal Almelo Samen.}} || 5{{efn|name=CDA-LAS|In september 2021 stapte het raadslid Gelici uit de CDA-fractie.<ref>[https://dekanttekening.nl/nieuws/almeloos-cda-raadslid-stapt-uit-partij-om-kwestie-omtzigt-en-is-motie/ Almeloos CDA-raadslid stapt uit partij om kwestie-Omtzigt en IS-motie], ''de Kanttekening'', 15 september 2021. Geraadpleegd op 23 november 2024.</ref> In december dat jaar sloot hij zich aan bij LAS.<ref name="tubantia">[https://www.tubantia.nl/almelo/robin-gelici-stapt-weer-over-naar-andere-partij-in-almelose-raad-las-ik-wil-actief-blijven-in-de-politiek~a52aaf116/ Robin Gelici stapt wéér over naar andere partij in Almelose raad, LAS: ‘Ik wil actief blijven in de politiek’], ''Tubantia'', 10 december 2021. Geraadpleegd op 23 november 2024.</ref>}} || 5{{efn|Op 7 november 2023 is raadslid Gelici uit de LAS-fractie gezet, waardoor de partij sindsdien vier zetels heeft.<ref>[https://www.1twente.nl/artikel/3785023/almeloos-gemeenteraadslid-uit-fractie-gezet-neemt-zetel-mee Almeloos raadslid uit fractie gezet: coalitie nu in de minderheid], ''1Twente'', 8 november 2023. Geraadpleegd op 23 november 2024.</ref>}}
|-
|[[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]
| 10 || 10 ||  8 ||  6 || 6{{efn|name=SP-CDA|Op 6 juni 2014 stapte het raadslid Gelici uit de SP-fractie.<ref>[https://www.oost.nl/nieuws/191553/coalitie-raad-almelo-meerderheid-kwijt-door-vertrek-raadslid-uit-sp Coalitie raad Almelo meerderheid kwijt door vertrek raadslid uit SP], ''RTV Oost'', 6 juni 2014. Geraadpleegd op 23 november 2024.</ref> Niet veel later sloot hij zich aan bij het CDA.<ref name="tubantia" />}} || 6{{efn|name=Zielman|In juni 2020 stapte het raadslid Zielman over van het CDA naar Democraten.Nu.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/opvallende-transfer-marcel-zielman-verruilt-cda-almelo-voor-democraten-nu~af125a28/ Opvallende transfer: Marcel Zielman verruilt CDA Almelo voor Democraten.Nu], ''Tubantia'', 8 juni 2020. Geraadpleegd op 25 november 2024.</ref>}}{{efn|name=CDA-LAS}} || 5
|-
|[[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]]
| 10 ||  8 || 13 || 7{{efn|name=Almelooooo|In maart 2013 stapte het raadslid Hammink uit de PvdA-fractie.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/hammink-gaat-als-eenmansfractie-verder-in-almelose-gemeenteraad~a5d8e167/ Hammink gaat als eenmansfractie verder in Almelose gemeenteraad], ''Tubantia'', 26 maart 2013. Geraadpleegd op 27 november 2024.</ref> In december dat jaar richtte hij de partij ''Almelooooo'' op.<ref>[http://aavisie.nl/nieuws/actua/4605/Nieuwe+politieke+partij+Almelooooo+ziet+het+licht/ Nieuwe politieke partij Almelooooo ziet het licht], ''AAVISIE'', 16 december 2013. Geraadpleegd op 27 november 2024.</ref>}} || 4 || 2 || 3{{efn|name=Zwerink|Op 13 april 2024 stapte het raadslid Zwerink uit de PvdA-fractie.<ref>[https://www.1twente.nl/artikel/4299507/pvda-raadslid-zwerink-stapt-op-en-gaat-zelfstandig-verder-geen-vertrouwen-van-fractie Almeloos PvdA-raadslid Zwerink stapt op en gaat zelfstandig verder: ‘geen vertrouwen van fractie’], ''1Twente'', 14 april 2024. Geraadpleegd op 24 november 2024.</ref> Een maand later sloot hij zich aan bij Democraten.Nu.<ref name="democraten.nu">[https://www.tubantia.nl/almelo/almelose-raad-telt-weer-17-fracties-raadslid-zwerink-sluit-zich-aan-bij-democraten-nu~acd477a4/ Almelose raad telt weer 17 fracties: Raadslid Zwerink sluit zich aan bij Democraten.Nu], ''Tubantia'', 14 mei 2024. Geraadpleegd op 24 november 2024.</ref>}}
|-
|[[Democraten 66|D66]]
|  1 ||  2 ||  1 ||  3 || 4{{efn|name=Democraten.Nu|In november 2015 stapten de raadsleden Gerritsen en Isendoorn uit de D66-fractie.<ref>[https://www.oost.nl/nieuws/231309/d66-almelo-uiteengevallen-twee-leden-stappen-op D66 Almelo uiteengevallen, twee leden stappen op], ''RTV Oost'', 17 november 2015. Geraadpleegd op 25 november 2024.</ref> In mei 2016 richtten zij de partij ''Democraten.Nu'' op.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/nieuwe-politieke-partij-in-almelo-democraten-nu~ae78ed6d/ Nieuwe politieke partij in Almelo: Democraten.Nu], ''Tubantia'', 6 juni 2016. Geraadpleegd op 25 november 2024.</ref>}} || 2 || 3
|-
|[[ChristenUnie]]<br /><small>(tot 2001: [[Gereformeerd Politiek Verbond|GPV]]-[[Reformatorische Politieke Federatie|RPF]]-[[Staatkundig Gereformeerde Partij|SGP]], tot 2006: [[ChristenUnie-SGP]])</small>
|  1 ||  1 ||  1 ||  1 ||  2 ||  2 ||  2
|-
|[[Partij voor de Vrijheid|PVV]]
|  - ||  - ||  - ||  - ||  - || 3{{efn|In november 2018 is het raadslid Pol uit de PVV-fractie gezet, waardoor de partij twee zetels overhield.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/weggestuurd-almeloos-raadslid-twentse-pvvers-zijn-uitvoerende-machines~adbad1cb/ Weggestuurd Almeloos raadslid: ‘Twentse PVV’ers zijn uitvoerende machines’], ''Tubantia'', 29 november 2018. Geraadpleegd op 24 november 2024.</ref>}} || 2
|-
|[[Partij Vrij Almelo]]
|  - ||  - ||  - || 2{{efn|In mei 2010 is het raadslid Kamphuis uit de PVA gezet, waardoor de partij één zetel overhield.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/geroyeerde-gerwin-kamphuis-blijft-in-de-almelose-raad~ae3856d5/ Geroyeerde Gerwin Kamphuis blijft in de Almelose raad], ''Tubantia'', 18 mei 2010. Geraadpleegd op 27 november 2024.</ref>}} || 1 || 2{{efn|In juli 2018 stapte het raadslid Weinreder uit de PVA-fractie, waardoor de partij één zetel overhield.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/raadslid-weinreder-breekt-met-partij-vrij-almelo~a231f278/ Raadslid Weinreder breekt met Partij Vrij Almelo], ''Tubantia'', 10 juli 2018. Geraadpleegd op 24 november 2024.</ref>}} || 2{{efn|Op 20 april 2024 is het raadslid Middelkamp uit de PVA gezet, waardoor de partij sindsdien één zetel heeft.<ref>[https://www.tubantia.nl/almelo/en-dat-is-18-weer-een-afsplitsing-en-een-nieuwe-partij-in-almelo-fractie-middelkamp~a565487a/ En dat is 18! Weer een afsplitsing en een nieuwe partij in Almelo: Fractie Middelkamp], ''Tubantia'', 21 april 2024. Geraadpleegd op 24 november 2024.</ref>}}
|-
|[[Socialistische Partij (Nederland)|SP]]
|  - ||  - ||  3 ||  3 || 4{{efn|name=SP-CDA}} || 2 || 2
|-
|[[Almelo Centraal]]
|  - ||  - ||  - || -{{efn|name=AC}} || 1 || - || 1
|-
|[[GroenLinks]]
|  2 ||  3 ||  2 ||  1 ||  1 ||  2 ||  1
|-
|[[Lijst Çete]]
|  - ||  - ||  - ||  1 ||  1 ||  1 ||  1
|-
|[[Forum voor Democratie|FVD]]
|  - ||  - ||  - ||  - ||  - ||  - ||  1
|-
|[[Leefbaar Almelo]]
|  - ||  3 ||  1 ||  1 ||  1 ||  1 ||  1
|-
|[[Democraten.Nu]]
|  - ||  - ||  - ||  - || -{{efn|name=Democraten.Nu}} || 1{{efn|name=Zielman}} || 1{{efn|name=Zwerink}}
|-
|[[BurgerBelangen Almelo]]
|  1 ||  1 ||  - ||  - || 3{{efn|name=LAS}} || - || -
|-
|[[Almelo's Liberaal Alternatief]]<br /><small>(in 2010: ALA-AOV)</small>
|  - ||  - ||  1 ||  2 || 3{{efn|name=LAS}} || - || -
|-
|[[Almelooooo]]
|  - ||  - ||  - || -{{efn|name=Almelooooo}} || 1{{efn|name=LAS}} || - || -
|-
|[[Trots op Nederland|TON]]
|  - ||  - ||  - ||  1 ||  - ||  - ||  -
|-
|[[Almelose Ouderen Verbond]]
|  - ||  - ||  1 ||  - ||  - ||  - ||  -
|-
|[[Algemeen Ouderen Verbond|AOV]]/[[Ouderenunie]]<br /><small>(in 1998: [[Algemeen Ouderen Verbond|AOV]]/[[Unie 55+]])</small>
|  1 ||  1 ||  - ||  - ||  - ||  - ||  -
|-
|[[Almelo's Belangen Collectief]]
|  1 ||  - ||  - ||  - ||  - ||  - ||  -
|-
!Totaal
! 33 !! 35 !! 35 !! 35 !! 35 !! 35 !! 35
|-
!Opkomst
!57,3%!!52,4%!!55,6%!!48,1%!!47,8%!!50,4%!!43,2%
|}

=== Stedenbanden ===
[[Bestand:Almelo en Preston vieren zeventigjarig jumelage.webm|miniatuur|Almelo en Preston vieren zeventigjarig jumelage (2018)]]
Almelo heeft een [[Partnerstad|stedenband]] met de volgende steden:
* {{GB-VLAG}} [[Preston (district)|Preston]] (Verenigd Koninkrijk), sinds 1948. Er is ook een all-in hotel/uitgaanscentrum vernoemd naar deze stad, genaamd [[Preston Palace]].
* {{DE-VLAG}} [[Iserlohn]] (Duitsland), sinds 1954
*{{AM-VLAG}} [[Etsjmiadzin]] (Armenië), sinds 2021.

De vriendschappelijke betrekkingen met het Turkse Denizli zijn op 16 maart 2017 door de Turkse overheid beëindigd.

== Bekende Almeloërs ==
{{Zie hoofdartikel|Lijst van Almeloërs}}

== Wapen ==
In azuur drie ruiten van zilver; het schild gedekt met een gouden kroon met vijf bladeren en gehouden door twee leeuwen in natuurlijke kleur getongd van keel. Stad Amelo voerde dit wapen reeds eind 14e eeuw. Van 1815 tot 1954 waren de zilveren ruiten abusievelijk van goud.<ref>Kl. Sierksma, De gemeentewapen van Nederland, 1962, Het Spectrum</ref>

== Vernoeming ==
De plaats [[New Almelo]] in de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] staat [[Kansas (staat)|Kansas]] is vernoemd naar Almelo.

== Aangrenzende gemeenten ==
{{Tabel windroos
| NW=
| N= {{NL-vlag|Twenterand}}
| NO= {{NL-vlag|Tubbergen}}
| W= {{NL-vlag|Wierden}}
| O=
| ZW=
| Z= {{NL-vlag|Hof van Twente}}
| ZO= {{NL-vlag|Borne}}
}}

== Externe link ==
* [https://www.almelo.nl/ Officiële website]

{{Appendix||2=
;Noten
{{References|group=kleine-letter}}
;Referenties
{{References}}
}}
{{Navigatie gemeente Almelo}}
{{Navigatie provincie Overijssel}}
{{Commons}}
{{Coor title dms|52|22|0|N|06|40|0|E|type:city_region:NL}}

[[Categorie:Almelo| ]]
[[Categorie:Plaats in Overijssel]]

title: Situering

Provincie: Overijssel

Coördinaten: 52° 22′ NB, 6° 40′ OL

title: Algemeen

Bestuurscentrum: Almelo

Naam inwoners: Almeloërs

Bijnaam: Beetwortel'n

Belangrijke verkeersaders: ; Spoorlijnen naar Hengelo, Deventer, Zwolle en Mariënberg

Station(s): Station Almelo, -de Riet

Partnerstad: Preston, Iserlohn, Etsjmiadzin

title: Politiek

Burgemeester (lijst): Richard Korteland (VVD)

title: Economie

Gemiddeld inkomen (2023): € 33.700 per inwoner

title: Overig

CBS-wijkindeling: zie wijken en buurten

Overig: · Bevolkingspiramide (2023)

title: Foto's

Foto's: Waag

Portaal: Nederland


text:
# Ziba maui
Ziba maui is een slakkensoort uit de familie van de Mitridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Kay.

wikiname: nlwiki

title: Ziba maui

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ziba maui''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Neogastropoda]]
| familie = [[Mitridae]]
| geslacht = ''[[Ziba]]''
| w-naam = ''Ziba maui''
| auteur = Kay
| datum = 1979
| haakjes = ja
| commons =
| species =
| worms = 416928
}}
'''''Ziba maui''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Mitridae]].<ref>Robin, A. (2012). Ziba maui. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=416928</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1979 door Kay.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Mitridae]]

title: Ziba maui

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Clade: Neogastropoda

Familie: Mitridae

Geslacht: Ziba

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Tarasteix
Tarasteix is een gemeente in het Franse departement Hautes-Pyrénées (regio Occitanie) en telt 229 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Tarbes.

## Geografie
De oppervlakte van Tarasteix bedraagt 10,0 km², de bevolkingsdichtheid is 22,9 inwoners per km².

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

1. ↑  Populations de référence 2022.

title: Tarasteix

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Tarasteix
| wapen = [[Bestand:Blason ville fr Tarasteix (65).svg|90px]]
| kaart =
| regio = [[Occitanie]]
| departement = [[Hautes-Pyrénées]] (65)
| depnr = 65
| arrondissement = [[Arrondissement Tarbes|Tarbes]]
| kanton = [[Kanton Vic-en-Bigorre|Vic-en-Bigorre]]
| jaar = 1999
| inwoners = 229
| dichtheid = 22,9
| oppervlakte = 10,0
| water =
| latitudeGraden    = 43
| latitudeMinuten   = 19
| latitudeSeconden  = 17
| longitudeGraden   =  0
| longitudeMinuten  =  0
| longitudeSeconden = 23
| E of W            = W
| ol of wl          = W.L.
| code = 65439
| postcode = 65320
| netnummer =
| hoogteligging = 258 - 366
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Tarasteix (Hautes-Pyrénées) 1.jpg
| caption = Zicht op het dorp
}}

'''Tarasteix''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Hautes-Pyrénées]] (regio [[Occitanie]]) en telt 229 inwoners (1999). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Tarbes|Tarbes]].

==Geografie==
De oppervlakte van Tarasteix bedraagt 10,0 km², de bevolkingsdichtheid is 22,9 inwoners per km².
[[Bestand:65439-Tarasteix-Sols.png|thumb|left|360px|Kaart van de gemeente met belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten]]
{{Clearleft}}
==Demografie==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=65439}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->
{{Commonscat}}

[[Categorie:Gemeente in Hautes-Pyrénées]]

title: Situering

Regio: Occitanie

Departement: Hautes-Pyrénées (65)

Arrondissement: Tarbes

Kanton: Vic-en-Bigorre

Coördinaten: 43° 19′ NB, 0° 0′ WL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Hautes-Pyrénées

title: Foto's

Foto's: Zicht op het dorp

Portaal: Frankrijk


text:
# Calliostoma iris
Calliostoma iris is een slakkensoort uit de familie van de Calliostomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1961 door Kuroda & Habe in Habe.

title: Calliostoma iris

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Calliostoma iris''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Vetigastropoda]]
| familie = [[Calliostomatidae]]
| geslacht = ''[[Tolhorens|Calliostoma]]'' (Tolhorens)
| w-naam = ''Calliostoma iris''
| auteur = Kuroda & Habe in Habe
| datum = 1961
| haakjes = ja
| worms = 467207
| orde = [[Trochida]]
| synoniem = * ''Calliostoma (Ampullotrochus) iris''  (Kuroda & Habe, 1961)
}}
'''''Calliostoma iris''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Calliostomatidae]].<ref>WoRMS (2012). <i>Calliostoma iris</i> (Kuroda & Habe in Habe, 1961). Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=467207</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1961 door Kuroda & Habe in Habe.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Calliostomatidae]]

title: Calliostoma iris

Clade: Vetigastropoda

Orde: Trochida

Familie: Calliostomatidae

Geslacht: Calliostoma (Tolhorens)

title: Synoniemen


text:
# Gayam Lor
Gayam Lor is een bestuurslaag in het regentschap Bondowoso van de provincie Oost-Java, Indonesië. Gayam Lor telt 2410 inwoners (volkstelling 2010).

title: Gayam Lor

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Gayam Lor
| inwoners       = 2410
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Oost-Java]]
| regentschap    = [[Bondowoso (regentschap)|Bondowoso]]
| onderdistrict  = [[Botolinggo (onderdistrict)|Botolinggo]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 3511152008
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Gayam Lor''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Bondowoso (regentschap)|Bondowoso]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Oost-Java]], [[Indonesië]]. Gayam Lor telt 2410 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=21}}

[[Categorie:Plaats in Oost-Java]]

title: Situering

Provincie: Oost-Java

Regentschap of · stadsgemeente: Bondowoso

Onderdistrict: Botolinggo

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Alistair MacLean
Alistair Stuart MacLean (Glasgow, 28 april 1922 – München, 2 februari 1987) was een Schotse romanschrijver. Hij schreef vele spannende avonturenverhalen en succesvolle thrillers, waarvan The Guns of Navarone en Where Eagles Dare (De genadelozen) de meest bekende zijn. Soms gebruikte hij het pseudoniem Ian Stuart.

## Leven
MacLean was de zoon van een predikant, en leerde Engels als tweede taal naast zijn moedertaal Schots-Gaelisch. Hij werd geboren in Glasgow maar bracht zijn jeugd grotendeels door in Daviot, in de buurt van Inverness.
Hij ging bij de Royal Navy in 1941, en diende in de Tweede Wereldoorlog. Hij werd eerst ingedeeld op de raderstoomboot Bournemouth Queen, een omgebouwd excursieschip dat geschikt was gemaakt voor luchtafweerkanonnen, en vervulde zijn dienstplicht aan de kust van Engeland en Schotland.
Vanaf 1943 diende hij op de HMS Royalist, een lichte kruiser uit de Dido-klasse. Op de Royalist kwam hij diverse malen in actie. In 1943 op het Atlantische oorlogstoneel, in twee Noordpool-konvooien, en bij de begeleiding van vliegdekschepen die werden ingezet werden tegen de Tirpitz en andere doelen bij de Noorse kust. In 1944 op het Mediterraanse oorlogstoneel, als onderdeel van de invasie van Zuid-Frankrijk; tevens hielp hij bij het tot zinken brengen van blokkadebrekers bij Kreta en het bombarderen van Milos in de Egeïsche Zee. Het verhaal gaat dat MacLean in deze periode gewond zou zijn geraakt tijdens een kanonneeroefening. En in 1945, op het Verre Oosten-oorlogstoneel, tijdens het begeleiden van vliegdekschepen die ingezet werden tegen Japanse doelen in Birma, Malaya en Sumatra. MacLean beweerde later dat hij op dit laatste oorlogstoneel gevangengenomen werd door de Japanners en gemarteld, maar dit is door zowel zijn zoon als zijn biograaf betiteld als dronkenmanspraat. Na de Japanse overgave hielp de Royalist bevrijde krijgsgevangenen te evacueren uit de Changi-gevangenis in Singapore.
MacLean werd in 1946 ontslagen uit de Royal Navy. Hij ging Engels studeren aan de Universiteit van Glasgow, slaagde in 1953, en ging daarna werken als leraar.
Tijdens zijn studie aan de universiteit begon MacLean met het schrijven van korte verhalen, om wat extra inkomsten te verdienen. Hij won een schrijfwedstrijd in 1954 met het zeevaardersverhaal Dileas. De uitgeverij Collins vroeg hem een roman te schrijven en hij gaf hen Zr.Ms. Ulysses, een verhaal gebaseerd op zijn eigen oorlogservaringen én die van zijn broer Ian, een gediplomeerd zeeman. Het boek was een groot succes en MacLean kon zich al vrij snel geheel wijden aan het schrijven van oorlogsverhalen, spionageverhalen en andere avonturen.
In de vroege jaren zestig, publiceerde MacLean twee romans onder het pseudoniem ‘Ian Stuart’ om te bewijzen dat de populariteit van zijn boeken te danken was aan de inhoud en niet aan zijn naam op de kaft. De boeken verkochten goed, maar aangezien MacLean geen enkele poging deed om iets aan zijn schrijfstijl te veranderen, is het heel wel mogelijk dat zijn fans hem makkelijk hebben herkend, ondanks zijn Schotse pseudoniem.
MacLeans latere boeken werden niet zo goed ontvangen als zijn eerdere en, in een poging zijn boeken bij-de-tijd te houden, verviel hij nog weleens in ongeloofwaardige plots. Hij leverde ook constant een gevecht met alcoholisme wat uiteindelijk tot zijn dood leidde in München in 1987. Hij werd begraven in Céligny in Zwitserland, een paar meter van het graf van Richard Burton.
MacLean is twee keer getrouwd geweest en had drie zoons bij zijn eerste vrouw. Hij kreeg een eredoctoraat Literatuur aan de Universiteit in Glasgow in 1983.

## Schrijfstijl
Vergeleken met andere thrillerschrijvers van zijn tijd, zoals Ian Fleming, waren de boeken van MacLean in elk geval in één opzicht bijzonder: er komt geen seks in voor en weinig romantiek. MacLean vond dat dergelijke bijkomstigheden alleen maar de snelheid en de actie uit het verhaal haalden. Ook hadden de boeken niets van de modernere techno-thriller benadering. Hij laat daarentegen niets de continue stroom van gebeurtenissen in de weg staan; hij laat zijn helden schijnbaar onmogelijke opgaven vervullen en laat ze de grenzen opzoeken van hun lichamelijke en geestelijke uithoudingsvermogen. De helden van MacLean zijn meestal rustige, cynische mannen die volledig toegewijd zijn aan hun werk en vaak een bepaald geheim met zich meedragen. Een karakteristieke wending is dat een van de meest nabije teamgenoten van de held een verrader blijkt te zijn.
De natuur, in het bijzonder de zee en het noordpoolgebied, speelt een belangrijke rol in de verhalen van MacLean, en hij gebruikte diverse exotische oorden in de wereld als het toneel van zijn boeken. Slechts een van zijn boeken, When Eight Bells Toll (Ondergang om middernacht), speelt zich af in zijn geboorteland Schotland. MacLeans beste boeken zijn vaak die waarin hij optimaal gebruik wist te maken van zijn eigen kennis van oorlogvoering en zeeslagen, zoals Zr.Ms. Ulysses, dat nu wordt beschouwd als een klassieker in zee-fictieverhalen.
Qua stijl kunnen de boeken van MacLean worden opgedeeld in vier periodes:
1. Zr.Ms.Ulysses tot en met De laatste grens. Kenmerkend voor deze boeken is dat de boeken vanuit de derde persoon zijn geschreven, op een wat epische manier, en zich meestal afspelen in de Tweede Wereldoorlog. De laatste grens bevat duidelijke filosofische en morele thema’s die niet altijd even goed werden ontvangen. MacLean gooide daarop het roer om met:
2. Nacht zonder einde tot en met Poolbasis Zebra. Deze worden allemaal verteld vanuit de eerste persoon, zijn doorweven met een droge, bittere, zelf-minachtende humor en spelen zich af in de hedendaagse tijd. Dit zijn de boeken met de ingewikkeldste plots, waarbij thriller- en detective-elementen meesterlijk zijn verweven. MacLean stopte daarna drie jaar met schrijven, waarna hij terugkeerde met:
3. Ondergang om middernacht tot en met Bereneiland, een gevarieerde collectie van meestal nog steeds hoge kwaliteit. Sommige boeken grijpen terug op de eerste twee periodes, maar meestal met een meer filmische benadering (niet verbazend, aangezien hij in die tijd begon met het schrijven van filmscenario's). Ten slotte:
4. Valse start tot en met zijn laatste boek. Dit zijn geen eerste-persoonsverhalen meer en zijn proza rammelt vaak behoorlijk, met overdreven dialogen, traag beschreven scènes en slecht uitgewerkte personages. Sommige boeken zijn beter dan andere en ze verkochten allemaal redelijk goed, maar MacLean bereikte nooit meer zijn klassieke vorm.

Alles bij elkaar publiceerde MacLean 28 boeken en een verzameling korte verhalen, en daarnaast boeken over T.E. Lawrence (Lawrence of Arabia) en James Cook.
MacLean schreef ook filmscenario's, waarvan sommige gebaseerd waren op zijn boeken en andere later in boekvorm werden uitgebracht door andere schrijvers. Rond 1980 kreeg hij van een Amerikaanse filmproducent opdracht tot het schrijven van verhaallijnen die later als film werden uitgebracht.
Hoewel hij schreef over een fictieve Verenigde Naties-organisatie, werden deze boeken later voltooid door anderen. Hieronder bevinden zich Hostage Tower door John Denis en Dodentrein door Alastair MacNeill. De stijl van sommige van die werken lijkt erg weinig op die van MacLean, in het bijzonder daar waar ze onnodig veel seks en geweld bevatten.
Veel van MacLeans boeken zijn verfilmd, maar geen van die films kon het detailniveau en de intensiteit van zijn schrijfstijl weergeven (zoals die tot uitdrukking komt in klassiekers als X-13); de twee meest artistieke en commerciële verfilmingen zijn De Kanonnen van Navarone en De Genadelozen.
Na zijn dood liep de populariteit van zijn werk terug. Volgens Amazon.com waren zijn boeken in 2006 niet meer in druk in de Verenigde Staten. In het Verenigd Koninkrijk worden de meeste van zijn boeken nog wel uitgebracht.

title: Alistair MacLean

wikitext:
{{Infobox auteur
| naam              = Alistair MacLean
| afbeelding        =
| onderschrift      =
| citaat            =
| volledige naam    = Alistair Stuart MacLean
| pseudoniem        = Ian Stuart
| beter-bekend-als  =
| bijnaam           =
| genoemd           =
| geboren           = [[28 april]] [[1922]]
| geboorteplaats    = [[Glasgow]]
| overleden         = [[2 februari]] [[1987]]
| overlijdensplaats = [[München]]
| land              = {{XS}}
| religie           =
| beroep            = [[schrijver]]
| jaren-actief      =
| genre             = [[Thriller (genre)|thrillers]]
| stroming          =
| invloeden         =
| thema             =
| bekende-werken    = ''De kanonnen van Navarone'' (1957), ''[[Nacht zonder einde]]'' (1960), ''De genadelozen'' (1968)
| uitgeverij        =
| onderscheiding    =
| dbnl              =
| handtekening      =
| website           =
| lijst             =
| ander portaal     =
| portaal2          =
| portaal3          =
}}
'''Alistair Stuart MacLean''' ([[Glasgow]], [[28 april]] [[1922]] – [[München]], [[2 februari]] [[1987]]) was een [[Schotland|Schotse]] [[Roman (literatuur)|romanschrijver]]. Hij schreef vele spannende avonturenverhalen en succesvolle [[Thriller (genre)|thrillers]], waarvan ''[[The Guns of Navarone]]'' en ''[[Where Eagles Dare]]'' (''De genadelozen'') de meest bekende zijn. Soms gebruikte hij het pseudoniem '''Ian Stuart'''.

== Leven ==
MacLean was de zoon van een [[predikant]], en leerde [[Engels]] als tweede taal naast zijn moedertaal [[Schots-Gaelisch]]. Hij werd geboren in Glasgow maar bracht zijn jeugd grotendeels door in Daviot, in de buurt van [[Inverness (Schotland)|Inverness]].

Hij ging bij de [[Royal Navy]] in 1941, en diende in de [[Tweede Wereldoorlog]]. Hij werd eerst ingedeeld op de [[raderstoomboot]] ''Bournemouth Queen'', een omgebouwd excursieschip dat geschikt was gemaakt voor [[luchtafweer]]kanonnen, en vervulde zijn dienstplicht aan de kust van [[Engeland]] en [[Schotland]].

Vanaf [[1943]] diende hij op de ''HMS Royalist'', een [[lichte kruiser]] uit de Dido-klasse. Op de ''Royalist'' kwam hij diverse malen in actie. In 1943 op het Atlantische oorlogstoneel, in twee [[Noordpool]]-[[konvooi]]en, en bij de begeleiding van [[vliegdekschip|vliegdekschepen]] die werden ingezet werden tegen de ''[[Tirpitz (slagschip)|Tirpitz]]'' en andere doelen bij de Noorse kust. In 1944 op het Mediterraanse oorlogstoneel, als onderdeel van de [[invasie]] van Zuid-Frankrijk; tevens hielp hij bij het tot zinken brengen van blokkadebrekers bij [[Kreta]] en het bombarderen van [[Milos]] in de [[Egeïsche Zee]]. Het verhaal gaat dat MacLean in deze periode gewond zou zijn geraakt tijdens een kanonneeroefening.{{Bron?||2010|12|13}} En in 1945, op het [[Verre Oosten]]-oorlogstoneel, tijdens het begeleiden van vliegdekschepen die ingezet werden tegen [[Japan]]se doelen in [[Myanmar|Birma]], [[Malaya (Britse Rijk)|Malaya]] en [[Sumatra]]. MacLean beweerde later dat hij op dit laatste oorlogstoneel gevangengenomen werd door de Japanners en gemarteld, maar dit is door zowel zijn zoon als zijn [[biografie|biograaf]] betiteld als dronkenmanspraat. Na de Japanse overgave hielp de ''Royalist'' bevrijde [[krijgsgevangene]]n te [[evacueren]] uit de [[Gevangenis van Changi|Changi-gevangenis]] in [[Singapore]].

MacLean werd in 1946 ontslagen uit de Royal Navy. Hij ging Engels studeren aan de [[Universiteit van Glasgow]], slaagde in 1953, en ging daarna werken als leraar.
Tijdens zijn studie aan de universiteit begon MacLean met het schrijven van korte verhalen, om wat extra inkomsten te verdienen. Hij won een schrijfwedstrijd in 1954 met het zeevaardersverhaal Dileas. De [[HarperCollins|uitgeverij Collins]] vroeg hem een roman te schrijven en hij gaf hen ''Zr.Ms. Ulysses'', een verhaal gebaseerd op zijn eigen oorlogservaringen én die van zijn broer Ian, een gediplomeerd zeeman. Het boek was een groot succes en MacLean kon zich al vrij snel geheel wijden aan het schrijven van oorlogsverhalen, spionageverhalen en andere avonturen.

In de vroege [[1960-1969|jaren zestig]], publiceerde MacLean twee romans onder het [[pseudoniem]] ‘Ian Stuart’ om te bewijzen dat de populariteit van zijn boeken te danken was aan de inhoud en niet aan zijn naam op de kaft. De boeken verkochten goed, maar aangezien MacLean geen enkele poging deed om iets aan zijn [[schrijfstijl]] te veranderen, is het heel wel mogelijk dat zijn [[fan]]s hem makkelijk hebben herkend, ondanks zijn Schotse pseudoniem.

MacLeans latere boeken werden niet zo goed ontvangen als zijn eerdere en, in een poging zijn boeken bij-de-tijd te houden, verviel hij nog weleens in ongeloofwaardige [[plot]]s. Hij leverde ook constant een gevecht met [[alcoholisme]] wat uiteindelijk tot zijn dood leidde in [[München]] in 1987. Hij werd begraven in [[Céligny]] in [[Zwitserland]], een paar meter van het graf van [[Richard Burton (acteur)|Richard Burton]].

MacLean is twee keer getrouwd geweest en had drie zoons bij zijn eerste vrouw. Hij kreeg een [[eredoctoraat]] Literatuur aan de Universiteit in Glasgow in 1983.

== Schrijfstijl ==
[[Bestand:Alistair Maclean grave.jpg|thumb|MacLeans grafsteen in het Vieux Cemetery in Céligny.<br />Het grafschrift luidt: ''Come my friends 'tis not too late to seek a newer world''.<ref>Citaat uit het gedicht ''Ulysses'' (1833) van [[Alfred Tennyson]], dat zich laat vertalen als "Kom mijn vrienden, het is niet te laat om een nieuwere wereld te zoeken (of: na te streven)"</ref>]]
Vergeleken met andere [[thriller (genre)|thriller]]schrijvers van zijn tijd, zoals [[Ian Fleming]], waren de boeken van MacLean in elk geval in één opzicht bijzonder: er komt geen [[seks]] in voor en weinig [[romantiek (stemming)|romantiek]]. MacLean vond dat dergelijke bijkomstigheden alleen maar de snelheid en de actie uit het verhaal haalden. Ook hadden de boeken niets van de modernere techno-thriller benadering. Hij laat daarentegen niets de continue stroom van gebeurtenissen in de weg staan; hij laat zijn [[held]]en schijnbaar onmogelijke opgaven vervullen en laat ze de grenzen opzoeken van hun lichamelijke en geestelijke uithoudingsvermogen. De helden van MacLean zijn meestal rustige, [[cynisme (psychologie)|cynische]] mannen die volledig toegewijd zijn aan hun werk en vaak een bepaald geheim met zich meedragen. Een karakteristieke wending is dat een van de meest nabije teamgenoten van de held een verrader blijkt te zijn.

De natuur, in het bijzonder de zee en het [[noordpoolgebied]], speelt een belangrijke rol in de verhalen van MacLean, en hij gebruikte diverse exotische oorden in de wereld als het toneel van zijn boeken. Slechts een van zijn boeken, ''When Eight Bells Toll'' (Ondergang om middernacht), speelt zich af in zijn geboorteland Schotland. MacLeans beste boeken zijn vaak die waarin hij optimaal gebruik wist te maken van zijn eigen kennis van oorlogvoering en zeeslagen, zoals ''Zr.Ms. Ulysses'', dat nu wordt beschouwd als een [[klassieker]] in zee-fictieverhalen.{{Bron?||2010|12|13}}

Qua stijl kunnen de boeken van MacLean worden opgedeeld in vier periodes:
#''Zr.Ms.Ulysses'' tot en met ''De laatste grens''. Kenmerkend voor deze boeken is dat de boeken vanuit de derde persoon zijn geschreven, op een wat [[epiek|epische]] manier, en zich meestal afspelen in de Tweede Wereldoorlog. ''De laatste grens'' bevat duidelijke [[filosofie|filosofische]] en morele thema’s die niet altijd even goed werden ontvangen. MacLean gooide daarop het roer om met:
# ''[[Nacht zonder einde]]'' tot en met ''[[Poolbasis Zebra]]''. Deze worden allemaal verteld vanuit de eerste persoon, zijn doorweven met een droge, bittere, zelf-minachtende humor en spelen zich af in de hedendaagse tijd. Dit zijn de boeken met de ingewikkeldste plots, waarbij thriller- en [[detectiveverhaal|detective]]-elementen meesterlijk zijn verweven. MacLean stopte daarna drie jaar met schrijven, waarna hij terugkeerde met:
# ''Ondergang om middernacht'' tot en met ''Bereneiland'', een gevarieerde collectie van meestal nog steeds hoge kwaliteit. Sommige boeken grijpen terug op de eerste twee periodes, maar meestal met een meer filmische benadering (niet verbazend, aangezien hij in die tijd begon met het schrijven van [[scenario|filmscenario's]]). Ten slotte:
# ''Valse start'' tot en met zijn laatste boek. Dit zijn geen eerste-persoonsverhalen meer en zijn [[proza]] rammelt vaak behoorlijk, met overdreven [[dialoog|dialogen]], traag beschreven scènes en slecht uitgewerkte [[personage]]s. Sommige boeken zijn beter dan andere en ze verkochten allemaal redelijk goed, maar MacLean bereikte nooit meer zijn klassieke vorm.

Alles bij elkaar publiceerde MacLean 28 boeken en een verzameling korte verhalen, en daarnaast boeken over [[Thomas Edward Lawrence|T.E. Lawrence]] (''Lawrence of Arabia'') en [[James Cook]].

MacLean schreef ook filmscenario's, waarvan sommige gebaseerd waren op zijn boeken en andere later in boekvorm werden uitgebracht door andere schrijvers. Rond 1980 kreeg hij van een Amerikaanse [[filmproducent]] opdracht tot het schrijven van verhaallijnen die later als film werden uitgebracht.
Hoewel hij schreef over een fictieve [[Verenigde Naties]]-organisatie, werden deze boeken later voltooid door anderen. Hieronder bevinden zich ''Hostage Tower'' door John Denis en ''Dodentrein'' door Alastair MacNeill. De stijl van sommige van die werken lijkt erg weinig op die van MacLean, in het bijzonder daar waar ze onnodig veel seks en geweld bevatten.

Veel van MacLeans boeken zijn verfilmd, maar geen van die films kon het detailniveau en de intensiteit van zijn schrijfstijl weergeven (zoals die tot uitdrukking komt in klassiekers als X-13); de twee meest artistieke en commerciële verfilmingen zijn ''[[The Guns of Navarone|De Kanonnen van Navarone]]'' en ''De Genadelozen''.

Na zijn dood liep de populariteit van zijn werk terug. Volgens Amazon.com waren zijn boeken in 2006 niet meer in druk in de [[Verenigde Staten]]. In het [[Verenigd Koninkrijk]] worden de meeste van zijn boeken nog wel uitgebracht.

== Bibliografie ==
Zijn boeken werden in verschillende talen vertaald. Zijn Nederlandse boeken werden meestal vertaald door de schrijver Bastiaan Johannes Eenhoorn. Nederlandstalige titels van boeken van zijn hand zijn:
;Fictie
{{Kolommen3|Kolom1=
* Zr.Ms.Ulysses (1955)
* De kanonnen van Navarone (1957)
* Ontsnapt langs Krakatau (1958)
* De laatste grens (1959)
* [[Nacht zonder einde]] (1960)
* De zwarte kruisvaarder (1961)
* Booreiland X-13 (1961)
* Komplot op zee (1962)
* Het Satanskruid (1963)
* [[Poolbasis Zebra]] (1963)
* Ondergang om middernacht (1966)
| Kolom2=
* De genadelozen (1967)
* Commando Navarone (1968)
* Poppen aan een touwtje (1969)
* Karavaan naar Vaccarès (1970)
* Bereneiland (1971)
* Valse start (1973)
* Stoptrein naar Fort Humboldt (1974)
* Circus (1975)
* De Gouden Poort (1976)
* De Zeeheks (1977)
* Komplot in Californië (1978)
| Kolom3=
* [[Athabasca (boek)|Athabasca]] (1980)
* [[Rivier des Doods (boek)|Rivier des doods]] (1981)
* [[Partizanen (boek)|Partizanen]] (1982)
* Hoog water (1983)
* San Andreas (1984)
* De eenzame zee ''(korte verhalen)'' (1985)
* Santorini (1986)
}}

;Non-fictie
* Lawrence of Arabia
* De ontdekkingsreizen van Kapitein Cook

Geschreven door [[John Dennis]], gebaseerd op een scenario van Alistair MacLean:
* Toren gegijzeld
* Vliegtuig in vlammen

Geschreven door [[Alastair MacNeill]], gebaseerd op een scenario van Alistair MacLean:
* [[Dodentrein]]
* Nachtwacht
* Rode Brigade
* Moordcommando
* Schipbreuk
* Codebreker
* Hinderlaag

Geschreven door [[Simon Gandolfi]], gebaseerd op een scenario van Alistair MacLean:
* Orkaankracht
* Goudkoorts
* Vuurproef

Geschreven door [[Simon Gandolfi]], niet gebaseerd op een scenario van MacLean maar met personages uit eerdere romans:
* Bloedkoraal

Geschreven door [[Hugh Miller]], gebaseerd op personages uit romans door Alistair Maclean:
* Dodenlijst
* Drugs-kartel

{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}

{{Commonscat|Alistair MacLean}}

{{DEFAULTSORT:McLean, Alistair}}
[[Categorie:Schots schrijver]]
[[Categorie:Thrillerschrijver]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: Alistair Stuart MacLean

Pseudoniem(en): Ian Stuart

Geboorteplaats: Glasgow

Overleden: 2 februari 1987

Overlijdensplaats: München

Geboorteland: Schotland

Beroep: schrijver

title: Werk

Genre: thrillers

Bekende werken: De kanonnen van Navarone (1957), Nacht zonder einde (1960), De genadelozen (1968)


text:
# Ogulnius infumatus
Ogulnius infumatus is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de parapluspinnen (Theridiosomatidae).
Het dier behoort tot het geslacht Ogulnius. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door Eugène Simon.

title: Ogulnius infumatus

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Ogulnius infumatus''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Parapluspinnen|Theridiosomatidae]] (Parapluspinnen)
| geslacht          = ''[[Ogulnius]]''
| auteur            = [[Eugène Simon]]
| datum             = 1897
| haakjes           =
}}
'''''Ogulnius infumatus''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Parapluspinnen|parapluspinnen (Theridiosomatidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Ogulnius]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1897 door [[Eugène Simon]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}

[[Categorie:Parapluspinnen]]

title: Ogulnius infumatus

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Theridiosomatidae (Parapluspinnen)

Geslacht: Ogulnius

title: Soort


text:
# Skelsmergh
Skelsmergh is een civil parish in het bestuurlijke gebied South Lakeland, in het Engelse graafschap Cumbria. In 2001 telde het dorp 271 inwoners.

title: Skelsmergh

wikitext:
{{Infobox plaats in Engeland
| naam  = Skelsmergh
| soort = ''[[Civil parish]]''
| map_type = Cumbria
| region     = [[North West England]]
| graafschap = [[Cumbria]]
| district   = [[South Lakeland]]
| latitude = 54.355412 | longitude = -2.7273099
| oppervlakte   = 7,8435
| jaar          = 2011
| inwoneraantal = 303
| dichtheid     = 39
| post_town =
| postcode =
| netnummer =
| os_grid_reference =
| ONS-code = E04002648
| image   = St. John the Baptist Church Skelsmergh - geograph.org.uk - 148125.jpg
| caption = H.-Johannes-de-Doper-kerk
}}

'''Skelsmergh''' is een ''[[civil parish]]'' in het bestuurlijke gebied [[South Lakeland]], in het Engelse graafschap [[Cumbria]]. In 2001 telde het dorp 271 inwoners.<ref>[https://web.archive.org/web/20140819102846/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/viewFullDataset.do?instanceSelection=03070&productId=779&$ph=60_61&datasetInstanceId=3070&startColumn=1&numberOfColumns=4&containerAreaId=790350 Neighbourhood Statistics]</ref>

== Bronnen ==
{{References}}
{{Navigatie graafschap Cumbria}}

[[Categorie:Civil parish in Cumbria]]

title: Situering

Regio: North West England

Graafschap: Cumbria

District: South Lakeland

title: Algemeen

title: Overig

title: Foto's

Portaal: Verenigd Koninkrijk


text:
# Townesoma taiwanicus
Townesoma taiwanicus is een vliesvleugelig insect uit de familie van de Eurytomidae. De wetenschappelijke naam werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door T. C. Narendran.

title: Townesoma taiwanicus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Townesoma taiwanicus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Eurytomidae]]
| geslacht = ''[[Townesoma]]''
| w-naam = ''Townesoma taiwanicus''
| auteur = [[T. C. Narendran|Narendran]]
| datum = 1994
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Townesoma taiwanicus''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie van de [[Eurytomidae]]. De wetenschappelijke naam werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1994 door [[T. C. Narendran]].
{{Taxonbalk}}
{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Townesoma&Speciesqtype=equals&Species=taiwanicus {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Eurytomidae]]

title: Townesoma taiwanicus

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Eurytomidae

Geslacht: Townesoma

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Conargo Shire Council
Conargo Shire Council is een Local Government Area (LGA) in de Australische deelstaat New South Wales.

title: Conargo Shire Council

wikitext:
{{Infobox LGA Australië
| titel     = Conargo Shire
| staat    = [[New South Wales]]
| kaart    = [[Bestand:Conargo LGA NSW.png|240px]]
| legenda  = Locatie van Conargo Shire Council in New South Wales
| inwoners      = 1.417
| density  = 0.16
| oppervlakte     = 8751
| est      =
| hoofdplaats     = [[Conargo]] (Offices in neighbouring [[Deniliquin]], 122 End Street)
| burgemeester    = Norm Brennan
| regio   = [[Riverina]]
| logo     =
| url      = http://www.conargo.nsw.gov.au/
| elect = [[Electoral district of Murray-Darling|Murray-Darling]]
| fedgov   = [[Division of Farrer|Farrer]]
| near-nw  = [[Hay Shire Council|Hay]]
| near-n   = [[Murrumbidgee Shire Council|Murrumbidgee]]
}}
'''Conargo Shire Council''' is een [[Local Government Area]] (LGA) in de Australische deelstaat [[New South Wales]].

{{Appendix|2=
{{References}}
}}
{{Coor title dms|35|19|0|S|145|09|0|E|region:AU_scale:25000}}

[[Categorie:Local Government Area in New South Wales]]

title: Situering

Staat: New South Wales

Streek: Riverina

Hoofdplaats: Conargo (Offices in neighbouring Deniliquin, 122 End Street)

title: Algemene informatie

title: Politiek

Burgemeester: Norm Brennan

title: Overig

Portaal: Australië