text:
# Ben Strik
Ben Strik (1942), bijgenaamd Meneer Mand, is een Nederlandse antiquair en winkelier. Hij runt de curiosawinkel D’Olde Bakkerieje aan de Walstraat in Deventer. Strik werd onbedoeld onderwerp van een internetmeme met zijn vertwijfelde kreet Mand!, dat sindsdien is uitgegroeid tot een Nederlandse uitdrukking.

## D’Olde Bakkerieje
De kunst en curiosawinkel D’Olde Bakkerieje geldt als een van de "schitterende winkels in een fraai onderkomen" in de Walstraat in het historische Bergkwartier te Deventer. Het pand was van oorsprong een veertiende eeuwse bakkerij. Het was destijds door Herman ter Upwolde gebouwd als een twintig meter lang dwarsgebouwde patriciërshuis dat tegen de toenmalige stadswal aangebouwd stond. Een deel van deze wal loopt nog altijd door het pand.
Strik begon de d’Olde Bakkerieje in 1973, waarmee hij zijn broer en antiquair Jan Strik achterna ging. Deze boog zich in de jaren 1960 over de destijds verpauperde Walstraat, welke sindsdien uitgegroeid is tot een tot bloeiende, levendige straat vol antiquariaten, galerieën en bijzondere winkels.
Ben Strik runt de curiosawinkel met zijn dochter. Hij werkt ook samen met zijn broer, die verderop in de straat het Antyc-Huys J.W. Strik runt: ze kopen samen inboedels op, en terwijl zijn broer het antiek verkoopt, richt Strik zich vooral op de curiosa.

## Mand!
Strik werd een landelijke bekendheid als gevolg van een interview door presentator Maxim Hartman in 2013 in D’Olde Bakkerieje. Strik werd gevraagd een antiek mandje uit zijn winkel kort toe te lichten, waarna Hartman herhaaldelijk zei dat het nog korter moest, totdat Strik enkel nog “Mand!” riep. Een optreden in De Wereld Draait Door volgde, het fragment ging viraal en het woord mand! werd in Nederland een begrip om aan te geven dat iets beknopter kan. De term werd zelfs in de Tweede Kamer gebruikt door politici als Caroline van der Plas en Dilan Yeşilgöz. Ook in het lesboek Nieuw Nederlands is een passage opgenomen over meneer Mand.
Sinds het interview komen mensen in Striks winkel om een foto met hem en het mandje te maken. Strik ervaart ook overlast. Zo roepen mensen op straat “mand!” naar hem, of bellen ze puur om dat woord te uiten.
In april 2025 startte Maxim Hartman een crowdfundingsactie met het doel Ben Strik financieel te compenseren voor de jarenlange aandacht en ‘uitmelking’ van zijn persoon en uitspraak. De actie resulteerde in een bedrag van bijna 11.000 euro, bestempeld als ‘smartengeld’ of ‘herstelbetaling’. Begin juni 2025 kreeg Strik hiervan een cheque uitgereikt.

title: Ben Strik

wikitext:
{{Infobox presentator
| naam              = Ben Strik
| afbeelding        =
| onderschrift      = Ben Strik in 2023
| volledige naam    =
| bijnaam           = ''Meneer Mand''
| geboren           = [[1942]]<ref name=":0" /><ref name=":1" />
| geboorteplaats    =
| overleden         =
| land              = {{NL}}
| beroep            = [[antiquair]] en [[winkelier]]
| jaren-actief      =
| bekend van        = interview met [[Maxim Hartman]] en zijn uitroep ''[[Mand!]]''
| imdb              =
| allmusic          =
}}
'''Ben Strik''' ([[1942]]), bijgenaamd '''''Meneer Mand''''', is een [[Nederland]]se [[Antiek|antiquair]] en [[winkelier]]. Hij runt de curiosawinkel D’Olde Bakkerieje aan de [[Walstraat (Deventer)|Walstraat]] in [[Deventer]]. Strik werd onbedoeld onderwerp van een [[internetmeme]] met zijn vertwijfelde kreet ''[[Mand!]]'', dat sindsdien is uitgegroeid tot een Nederlandse [[uitdrukking]].

== D’Olde Bakkerieje ==
De kunst en curiosawinkel D’Olde Bakkerieje geldt als een van de "schitterende winkels in een fraai onderkomen" in de [[Walstraat (Deventer)|Walstraat]] in het historische [[Bergkwartier (Deventer)|Bergkwartier]] te Deventer.<ref>{{Citeer nieuws |titel=Prachtige blikken |url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=%22Olde+Bakkerieje%22&coll=ddd&sortfield=datedesc&identifier=KBPERS01:003251011:mpeg21:a00330&resultsidentifier=KBPERS01:003251011:mpeg21:a00330&rowid=1 |werk=Algemeen Dagblad |datum=13 november 1986}}</ref> Het pand was van oorsprong een [[Veertiende eeuw|veertiende eeuwse]] [[bakkerij]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.stedendriehoek.nl/deventer/dolde-bakkerieje-een-gezellige-winkel-vol-curiosa-en-brocante/ |titel=d’Olde Bakkerieje: Een gezellige winkel vol curiosa en brocante |achternaam= |voornaam= |datum=2020-08-11 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=Stedendriehoek |taal=}}</ref> Het was destijds door Herman ter Upwolde gebouwd als een twintig meter lang dwarsgebouwde [[patriciërshuis]] dat tegen de toenmalige [[stadsmuur|stadswal]] aangebouwd stond.<ref>{{Citeer web |url=https://smart-guide.org/destinations/en/deventer/ |titel=Self-guided tour of Deventer |bezochtdatum=2025-08-14 |werk=SmartGuide |taal=en}}</ref> Een deel van deze wal loopt nog altijd door het pand.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://myprivacy.dpgmedia.nl/consent?siteKey=l84j2k722qeojcj8&callbackUrl=https%3A%2F%2Fwww.deondernemer.nl%2Fprivacygate-confirm%3FredirectUri%3D%252Factueel%252Fspeciaalzaak-brocante-en-curiosa-in-deventer%7E27b8e21%253Freferrer%253Dhttps%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |titel=Speciaalzaak: brocante en curiosa in Deventer |datum=4 juni 2016 |bezochtdatum=2025-08-15 |werk=De ondernemer}}</ref>

Strik begon de d’Olde Bakkerieje in 1973, waarmee hij zijn broer en antiquair Jan Strik achterna ging. Deze boog zich in de jaren 1960 over de destijds verpauperde Walstraat, welke sindsdien uitgegroeid is tot een tot bloeiende, levendige straat vol antiquariaten, galerieën en bijzondere winkels.<ref name=":2" />

Ben Strik runt de curiosawinkel met zijn dochter. Hij werkt ook samen met zijn broer, die verderop in de straat het Antyc-Huys J.W. Strik runt: ze kopen samen [[Inboedel|inboedels]] op, en terwijl zijn broer het [[antiek]] verkoopt, richt Strik zich vooral op de curiosa.<ref name=":0">{{Citeer nieuws |achternaam=Molen |voornaam=Rianne van der |titel=‘Meneer Mandje’ heet eigenlijk Ben (77) en staat nog altijd achter de toonbank |url=https://www.tubantia.nl/werk/meneer-mandje-heet-eigenlijk-ben-77-en-staat-nog-altijd-achter-de-toonbank~a5b1753d/ |werk=Tubantia |datum=25 maart 2020}} [https://www.deondernemer.nl/actueel/meneer-mandje-heet-eigenlijk-ben-77-en-staat-nog-altijd-achter-de-toonbank~589e0ee Met dezelfde titel] gereproduceerd door ''De Ondernemer'' op 26 maart 2020</ref>

== ''Mand!'' ==
{{Zie hoofdartikel|Mand!}}
Strik werd een landelijke bekendheid als gevolg van een interview door presentator [[Maxim Hartman]] in 2013 in D’Olde Bakkerieje. Strik werd gevraagd een [[antiek]] [[Mand|mandje]] uit zijn winkel kort toe te lichten, waarna Hartman herhaaldelijk zei dat het nog korter moest, totdat Strik enkel nog “''[[Mand!]]''” riep. Een optreden in [[De Wereld Draait Door]] volgde, het fragment ging [[Viral video|viraal]] en het woord ''mand!'' werd in Nederland een begrip om aan te geven dat iets beknopter kan.<ref>{{Citeer web |url=https://neerlandistiek.nl/2022/03/mand/ |titel=MAND! |achternaam=Jong |voornaam=Yfke de |datum=2022-03-14 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=Neerlandistiek |taal=nl-NL}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://taalpraat.nl/2020/02/mand/?utm_source=chatgpt.com |titel=Mand! |achternaam=Lemmens |voornaam=Marcel |datum=3 februari 2020 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=Taalpraat}}</ref> De term werd zelfs in de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]] gebruikt door politici als [[Caroline van der Plas]] en [[Dilan Yeşilgöz]].<ref>{{Citeer web |url=https://indebuurt.nl/deventer/deventenaren/hoe-gaat-het-eigenlijk-met-youtube-hit-meneer-mandje-uit-deventer-ik-blijf-altijd-mezelf~111028/ |titel=Hoe gaat het eigenlijk met YouTube-hit 'Meneer Mandje' uit Deventer? 'Ik blijf altijd mezelf!' |achternaam=Haan |voornaam=Joost de |datum=2021-04-30 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=indebuurt Deventer |taal=nl-NL}}</ref> Ook in het lesboek ''Nieuw Nederlands'' is een passage opgenomen over meneer Mand.<ref name=":1">{{Citeer web |url=https://nos.nl/regio/overijssel/artikel/550872-meneer-mand-82-is-nog-altijd-ongekend-populair-ga-door-tot-ik-100-ben |titel='Meneer Mand' (82) is nog altijd ongekend populair: "Ga door tot ik 100 ben" |datum=2024-08-27 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=nos |taal=}}</ref>

Sinds het interview komen mensen in Striks winkel om een foto met hem en het mandje te maken. Strik ervaart ook overlast. Zo roepen mensen op straat “mand!” naar hem, of bellen ze puur om dat woord te uiten.<ref>{{Citeer web |url=https://jeugdjournaal.nl/artikel/2572298-duizenden-euro-s-voor-man-die-meme-werd |titel=Duizenden euro's voor man die meme werd |datum=2025-06-24 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=jeugdjournaal |taal=}}</ref>

In april 2025 startte Maxim Hartman een [[crowdfunding|crowdfundings]]actie met het doel Ben Strik financieel te compenseren voor de jarenlange aandacht en ‘uitmelking’ van zijn persoon en uitspraak.<ref>{{Citeer web |url=https://www.welingelichtekringen.nl/media/maxim-hartman-zamelt-geld-in-voor-mand-meneer |titel=Maxim Hartman zamelt geld in voor 'mand-meneer' |achternaam=Roy |voornaam=Désirée du |datum=2025-04-01 |bezochtdatum=2025-08-13 |werk=Welingelichte Kringen |taal=nl}}</ref> De actie resulteerde in een bedrag van bijna 11.000 euro, bestempeld als ‘[[smartengeld]]’ of ‘[[herstelbetaling]]’. Begin juni 2025 kreeg Strik hiervan een cheque uitgereikt.<ref>{{Citeer web |url=https://www.destentor.nl/deventer/ben-strik-denkt-na-mand-geld-aan-familie-uitje-voor-mij-is-het-nu-klaar~ae12a16a/?referrer=https%3A%2F%2Fnl.wikipedia.org%2F |titel=Ben Strik denkt na ‘mand’-geld aan familie-uitje: ‘Voor mij is het nu klaar’ |achternaam=Verhoeven |voornaam=Niek |datum=24 juni 2025 |bezochtdatum=13 augustus 2025 |werk=De Stentor}}</ref>

== Externe links ==

* [https://www.oldebakkerieje.nl/?utm_source=NS-dagjeuit-ezine-special&utm_medium=dagje-uit&utm_campaign=december-2023 Website D'Olde Bakkerieje]

* [https://www.youtube.com/watch?time_continue=5&v=ypSKDY4Jp3g&embeds_referring_euri=https%3A%2F%2Fwww.deondernemer.nl%2F&source_ve_path=MzY4NDIsMTM5MTE3LDM2ODQyLDEzOTExNywxMzkxMTcsMTM5MTE3LDI4NjY2 Het interview met Strik door Maxim Hartman], ''[[Omroep Maxim]]'' (''[[VPRO]])'', 2013 en de [https://www.youtube.com/shorts/oadl725LI-s internetmeme] die eruit volgde.
{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Internetpersoonlijkheid]]

title: Ben Strik

Bijnaam: Meneer Mand

Land: Nederland

Beroep: antiquair en winkelier

Bekend van: interview met Maxim Hartman en zijn uitroep Mand!


text:
# Ivar Kamke
Ivar Kamke (Stockholm, 2 januari 1882 – Helsingborg, 3 juli 1936) was een Zweeds kunstschilder. Tussen 1906 en 1909 woonde en werkte hij in Volendam.

## Leven en werk
Kamke was de zoon van een onderwijzersechtpaar van Duitse herkomst. Hij bezocht de kunstacademie in Stockholm, onder Oscar Björck. Reeds tijdens studie viel hij op door zijn begaafdheid in het maken van portretten en figuren. Na zijn studie maakte hij uitgebreide reizen door Europa. Eerst trok hij naar Nederland en tussen 1906 en 1909 zou hij wonen en werken in Volendam, waar hij het pittoreske vissersleven tot thema nam en ook veel portretten maakte van de plaatselijke bevolking.
In 1909 trok Kamke naar Parijs, waar hij korte tijd de Académie Colarossi bezocht. Vervolgens verbleef hij een jaar in Dachau, waar hij werkte in de plaatselijke kunstkolonie en ook zijn toekomstige vrouw ontmoette. Later reisde hij door naar Algiers en vervolgens deed hij Spanje en Engeland aan, vooral ook om musea te bezoeken. In 1912 keerde hij terug naar Stockholm.
Kamke's stijl wortelt in het realisme, maar werd onder invloed van zijn leermeester Björck gekenmerkt door de lossere werkwijze van het impressionisme. In zijn portretten zijn sporen te zien van het werk van Wilhelm Leibl, wiens werk hij in München had leren kennen. Na zijn terugkeer naar Zweden in 1912 schilderde hij ook veel naakten onder invloed van Anders Zorn. Vaak werkte hij nat-in-nat met veel aandacht voor de lichtwerking op de huid. Zijn naakten zijn van sterk wisselende kwaliteit, vaak maakte hij ze in grote haast om aan de vele bestellingen te kunnen voldoen, maar in zijn beste werken toont hij nadrukelijk zijn bijzondere begaafdheid als portrettist.
Van 1920 tot 1924 werkt Kamke in Italië, waar hij werkt in Venetië, Siena en Rome. In de laatste tien jaar van zijn leven maakte hij vooral portretten in opdracht, vaak van vooraanstaande personen, waaronder koning Gustaaf V van Zweden. In 1935 reisde hij af naar Rome om twee portretten te schilderen van Benito Mussolini.
Kamke was lid van de Parijse 'Union internationale des Beaux Arts et des lettres' en de 'Frankfurter Künstlerbund', en ontving diverse internationale onderscheidingen. Tijdens een internationale tentoonstelling in Buenos Aires in 1910 behaalde Kamke een gouden medaille met een schilderij van de visafslag in Volendam. Hij overleed in 1936, 54 jaar oud. Zijn werk is onder andere te zien in het Nationalmuseum te Stockholm.

## Galerij
- Visser uit Volendam
- Drinkende mannen
- Wassen aan het kanaal, Venetië
- Poseren op het Spieringpad, Volendam
- Dokwerkers op de werf
- Frans landschap
- In de namiddag
- Naakte modellen
- Naakt model
- Vroeg werk, titel onbekend

wikiname: nlwiki

title: Ivar Kamke

in_language: nl

wikitext:
[[Bestand:Ivar Kamke selfportrait.jpg|thumb|Ivar Kamke, zelfportret.]]
'''Ivar Kamke''' ([[Stockholm]], [[2 januari]] [[1882]] – [[Helsingborg (stad)|Helsingborg]], [[3 juli]] [[1936]]) was een [[Zweden|Zweeds]] kunstschilder. Tussen 1906 en 1909 woonde en werkte hij in [[Volendam]].

== Leven en werk ==
Kamke was de zoon van een onderwijzersechtpaar van [[Duitsland|Duitse]] herkomst. Hij bezocht de kunstacademie in Stockholm, onder [[Oscar Björck]]. Reeds tijdens studie viel hij op door zijn begaafdheid in het maken van portretten en figuren. Na zijn studie maakte hij uitgebreide reizen door [[Europa (werelddeel)|Europa]]. Eerst trok hij naar [[Nederland]] en tussen 1906 en 1909 zou hij wonen en werken in [[Volendam]], waar hij het pittoreske vissersleven tot thema nam en ook veel portretten maakte van de plaatselijke bevolking.

[[Bestand:Kamke Volendam.jpg|thumb|left|290px|Kamke aan het werk aan de haven in Volendam.]]
In 1909 trok Kamke naar [[Parijs]], waar hij korte tijd de [[Académie Colarossi]] bezocht. Vervolgens verbleef hij een jaar in [[Dachau (stad)|Dachau]], waar hij werkte in de plaatselijke kunstkolonie en ook zijn toekomstige vrouw ontmoette. Later reisde hij door naar [[Algiers]] en vervolgens deed hij [[Spanje]] en [[Engeland]] aan, vooral ook om musea te bezoeken. In 1912 keerde hij terug naar Stockholm.

Kamke's stijl wortelt in het [[Realisme (kunststroming)|realisme]], maar werd onder invloed van zijn leermeester Björck gekenmerkt door de lossere werkwijze van het impressionisme. In zijn portretten zijn sporen te zien van het werk van [[Wilhelm Leibl]], wiens werk hij in [[München]] had leren kennen. Na zijn terugkeer naar Zweden in 1912 schilderde hij ook veel naakten onder invloed van [[Anders Zorn]]. Vaak werkte hij [[Nat-in-nat schilderen|nat-in-nat]] met veel aandacht voor de lichtwerking op de huid. Zijn naakten zijn van sterk wisselende kwaliteit, vaak maakte hij ze in grote haast om aan de vele bestellingen te kunnen voldoen, maar in zijn beste werken toont hij nadrukelijk zijn bijzondere begaafdheid als portrettist.

Van 1920 tot 1924 werkt Kamke in Italië, waar hij werkt in [[Venetië (stad)|Venetië]], [[Siena (stad)|Siena]] en [[Rome (stad)|Rome]]. In de laatste tien jaar van zijn leven maakte hij vooral portretten in opdracht, vaak van vooraanstaande personen, waaronder koning [[Gustaaf V van Zweden]]. In 1935 reisde hij af naar Rome om twee portretten te schilderen van [[Benito Mussolini]].

Kamke was lid van de Parijse 'Union internationale des Beaux Arts et des lettres' en de 'Frankfurter Künstlerbund', en ontving diverse internationale onderscheidingen. Tijdens een internationale tentoonstelling in [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] in 1910 behaalde Kamke een gouden medaille met een schilderij van de visafslag in Volendam. Hij overleed in 1936, 54 jaar oud. Zijn werk is onder andere te zien in het [[Nationalmuseum]] te Stockholm.

== Galerij ==
<gallery widths="178" heights="178">
Bestand:Kamke Visser Volendam.jpg|Visser uit Volendam
Bestand:Ivar Kamke Drinking men.jpg|Drinkende mannen
Bestand:Ivar Kamke - Tvätterskor vid kanalen - Venedig.jpg|Wassen aan het kanaal, Venetië
Bestand:Kamke Speiringpad Volendam.jpg|Poseren op het Spieringpad, Volendam
Bestand:Kamke Dockworkers.jpg|Dokwerkers op de werf
Bestand:Kamke Fransk landskap.jpg|Frans landschap
Bestand:Ivar Kamke - Eftermiddagsdopp.jpg|In de namiddag
Bestand:Ivar Kamke-Nakenmodeller.jpg|Naakte modellen
Bestand:Ivar-kamke-Nude.jpg|Naakt model
Bestand:Kamke.jpg|Vroeg werk, titel onbekend</gallery>

== Literatuur ==
* H Wåhlin e.a.: ''"De berömda männens o de sköna kvinnornas målare" '' (catalogus), Stockholm, 1937.

== Externe links ==
* {{sv}}[https://sok.riksarkivet.se/sbl/Presentation.aspx?id=12336 Biografie op Zweeds Rijksarchief, door Martin Strömberg.]
* {{en}}[https://www.mutualart.com/Artist/Ivar-Kamke/D5C35E543E15590B Werk en info over Kamke op MutualArt.]

{{Commonscat}}

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Kamke, Ivar}}
[[Categorie:Zweeds kunstschilder]]
[[Categorie:Kunstschilder van het impressionisme]]


text:
# Eucharidema trichroa
Eucharidema trichroa is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Rothschild & Jordan.

title: Eucharidema trichroa

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Eucharidema trichroa''
| afbeelding =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Ennominae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Eucharidema]]''
| w-naam = ''Eucharidema trichroa''
| auteur = Rothschild & Jordan
| datum = 1909
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Eucharidema trichroa''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spanners|spanners (Geometridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1909 door Rothschild & Jordan.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|30}}

[[Categorie:Eucharidema|trichroa]]

title: Eucharidema trichroa

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Geometridae (Spanners)

Onderfamilie: Ennominae

Geslacht: Eucharidema

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Qamar Aden Ali
Qamar Aden Ali (19 september 1957 – Mogadishu, 3 december 2009) was een Somalisch politicus. Zij was minister van volksgezondheid van Somalië in de overgangsregering.
Zij is geboren in een klein dorpje buiten Mogadishu. Ze was de derde van elf kinderen. Ze bracht haar jeugd door in Mogadishu, waar ze ook naar school ging en afstudeerde. Ze verhuisde naar Oost-Duitsland om politicologie te studeren.
Ali kwam samen met zeventien anderen om bij een zelfmoordaanslag tijdens een diploma-uitreiking aan enkele tientallen universiteitsstudenten in een hotel in Mogadishu. Bij deze aanslag kwamen ook Ibrahim Hassan Addow en Ahmed Abdulahi Waaye om.

title: Qamar Aden Ali

wikitext:
'''Qamar Aden Ali''' ([[19 september]] [[1957]] – [[Mogadishu]], [[3 december]] [[2009]]) was een Somalisch politicus. Zij was minister van volksgezondheid van [[Somalië]] in de overgangsregering.

Zij is geboren in een klein dorpje buiten [[Mogadishu]]. Ze was de derde van elf kinderen. Ze bracht haar jeugd door in Mogadishu, waar ze ook naar school ging en afstudeerde. Ze verhuisde naar [[Duitse Democratische Republiek|Oost-Duitsland]] om [[politicologie]] te studeren.

Ali kwam samen met zeventien anderen om bij een [[zelfmoordaanslag]] tijdens een diploma-uitreiking aan enkele tientallen universiteitsstudenten in een hotel in [[Mogadishu]].<ref>http://www.volkskrant.nl/buitenland/article1323491.ece/Drie_ministers_in_Somalie_door_bomaanslag_gedood</ref><ref>{{en}} {{cite news|url=http://www.startribune.com/local/north/79694647.html?page=2&c=y|title=Minneapolis surgeon feels calling back to Somalia|author=Shah, Allie|work=Star Tribune|date=December 19, 2009|6=accessdate29 april 2013|bezochtdatum=2013-04-29|archiefdatum=2012-10-17|archiefurl=https://web.archive.org/web/20121017095832/http://www.startribune.com/local/north/79694647.html?page=2&c=y|dodeurl=ja}}</ref> Bij deze aanslag kwamen ook [[Ibrahim Hassan Addow]] en [[Ahmed Abdulahi Waaye]] om.

{{appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Qamar Aden Ali|datum=20160525}}
----
{{References}}
}}

{{Beginnetje|politiek|2009|12|03}}

{{DEFAULTSORT:Ali, Qamar Aden}}
[[Categorie:Somalisch politicus]]


text:
# Reproduceerbaarheid
Reproduceerbaarheid is in de wetenschap het steeds opnieuw kunnen bereiken van een vergelijkbaar resultaat, wanneer een beschreven procedure herhaaldelijk wordt uitgevoerd. Simpeler gezegd: een experiment is reproduceerbaar wanneer een willekeurig andere collega-wetenschapper hetzelfde resultaat krijgt als deze het beschreven experiment herhaalt.
Reproduceerbaarheid is een wezenlijk onderdeel van de wetenschappelijke methode. Wanneer andere wetenschappers bij dezelfde gevolgde procedure niet hetzelfde resultaat krijgen, is het experiment "niet reproduceerbaar". Dit kan betekenen dat de wetenschapper die de procedure heeft geformuleerd onzorgvuldig is geweest, of misschien zelfs gefraudeerd heeft. Begin jaren 2010 bleek dat dit niet incidenteel voorkwam, maar dusdanig structureel dat het wel de replicatiecrisis is genoemd.

## Voorbeelden
- Scheikundeproeven lijken qua procedures erg op kookrecepten, maar hoeveelheden worden weergegeven in gram, hetgeen de procedure exacter maakt. Hierdoor wordt het resultaat ook beter reproduceerbaar.
- De reproduceerbaarheid van het gooien met een dobbelsteen is erg slecht: men krijgt de ene keer een 1, de andere keer met een vergelijkbare worp een 6. Dit komt doordat het vrijwel onmogelijk is om meerdere keren exact hetzelfde te gooien. De reproduceerbaarheid van het gemiddelde van 10.000 keer gooien is wel heel goed, als de omstandigheden gelijk blijven.

## Belang van een goede theorie
Reproduceerbaarheid is een logisch gevolg van hoe de natuur in elkaar zit. De natuur gedraagt zich volgens bepaalde universele regels, die overal en altijd gelden. Deze natuurwetten gelden voor zowel de uitvoerders als voor de objecten betrokken bij het experiment. Dat betekent dus ook dat de resultaten bij iedereen gelijk moeten zijn. In de exacte wetenschap hebben de regels vaak een brede theoretische basis. Een goed voorbeeld zijn de wetten van Newton. De wetten van Newton zijn algemeen geldig of universeel, en verklaren de natuurkundige verschijnselen van de zwaartekracht, druk, beweging, geluid, temperatuur en de elektrostatische krachten.

## Reproduceerbaarheid in verschillende vakgebieden

### Natuurwetenschap
Resultaten in de  natuurwetenschappen zijn vrijwel altijd reproduceerbaar, vandaar ook de naam exacte wetenschap. Natuurkunde is de exactste natuurwetenschap. Dat komt door het reductionistische karakter van de experimenten en de algemene geldigheid van de theorieën. Bij veel experimenten wordt de meting gereduceerd tot één variabele. Alle overige variabelen worden kunstmatig gelijk gehouden. Een bekend voorbeeld is een valproef. Wanneer men één object telkens laat vallen van dezelfde hoogte in een afgesloten vacuümruimte, zal het voorwerp altijd even snel vallen. Laat men een voorwerp meerdere keren vallen vanaf verschillende hoogtes, dan kan een verband worden bepaald tussen de hoogte en de versnelling van de valsnelheid. Wanneer het voorwerp onverhoopt niet volgens de regels valt, dan is er sprake van een meetfout of een nuet juist gevolgde procedure. Hierbij moet vermeld worden dat sinds het tweespletenexperiment, natuurkundigen soms ook statistische methoden gebruiken om verschijnselen te verklaren.
Ook de scheikunde en biologie gebruiken regelmatig met succes deze methode. Het is niet altijd mogelijk om één variabele te isoleren, doordat chemische en biologische systemen complexe gehelen zijn, met meerdere, oncontroleerbare variabelen. Wanneer de overige variabelen niet gecontroleerd kunnen worden, gebruikt men statistiek om toch een exacte uitspraak te kunnen doen. Het experiment wordt dan honderden keren herhaald en er worden uitspraken gedaan over de gemiddelden.
Zo is de manier van werpen van een dobbelsteen moeilijk te beheersen, maar wanneer er vaak gegooid wordt kan er een uitspraak gedaan worden over het gemiddelde en de kans op een bepaalde worp. Een ander persoon die het experiment dan herhaalt, zal komen tot dezelfde gemiddelden, mits het experiment vaak genoeg en in vergelijkbare omstandigheden gebeurt.

### Sociale wetenschap
In de sociale wetenschappen is het vrijwel onmogelijk om één variabele te isoleren en de overige variabelen vast te zetten. Sociale wetenschap gaat over mensen en hun gedrag. Mensen worden in een bepaalde situatie ondervraagd of geobserveerd, of er wordt gekeken naar gegevens van bijvoorbeeld het CBS. Elk mens is verschillend (zelfs tweelingen). Daardoor is alleen een exacte uitspraak te doen wanneer men het experiment uitvoert met een grote groep mensen. Uitspraken over de resultaten van het experiment zijn zeer moeilijk te extrapoleren naar andere situaties. Het maakt al een verschil of een experiment is uitgevoerd met studenten in een ruimte op de universiteit, of op straat met voorbijgangers. Het experiment is dan slechts zeer beperkt reproduceerbaar.

## Voorbeelden van niet-gereproduceerde resultaten
- In 2012 bleek uit onderzoek in Nature dat de resultaten van 47 van de 53 bekeken medische onderzoeksartikelen over kanker niet gereproduceerd konden worden.[1]
- In maart 1989 beweerden Stanley Pons en Martin Fleischmann, scheikundigen aan de University of Utah, op een persconferentie - een wetenschappelijk artikel kwam pas later- dat ze bij een proef een warmteontwikkeling hadden gevonden die alleen met een kernreactie verklaard kon worden (koude kernfusie). Hun uitrusting was eenvoudig: een elektrolytische cel met zwaar water en een kathode van palladium, die het deuterium dat vrijkwam bij de elektrolyse snel opnam. Nieuwsdiensten en kranten over de hele wereld brachten dit nieuws prominent. Talrijke onderzoekers trachtten wereldwijd tevergeefs de proef te reproduceren.
- Nikola Tesla beweerde in 1899 dat hij met hoogfrequente wisselstroom op 40 km afstand gasontladingslampen draadloos kon laten branden (zie ook Draadloos opladen). In 1904 bouwde hij de Wardenclyffe Tower in Shoreham op Long Island (New York) voor een demonstratieproject om energie draadloos te zenden en te ontvangen. De installatie werkte nooit helemaal en werd ook niet voltooid vanwege geldgebrek.[2]
- Problemen met de reproductie van resultaten komen veel voor in de protowetenschap. Bijvoorbeeld in het onderzoek naar halfgeleiders werden in de periode 1900-1940 vele resultaten niet gereproduceerd, naar later bleek door kleine verontreinigingen.

## Varia
- Het humoristische tijdschrift Journal of Irreproducible Results (JIR) publiceert grappig bedoelde artikelen en bespreekt vreemde wetenschappelijke vondsten.

title: Reproduceerbaarheid

wikitext:
'''Reproduceerbaarheid''' is in de [[wetenschap]] het steeds opnieuw kunnen bereiken van een vergelijkbaar [[empirisch resultaat|resultaat]], wanneer een beschreven procedure herhaaldelijk wordt uitgevoerd. Simpeler gezegd: een [[experiment]] is reproduceerbaar wanneer een willekeurig andere [[vakwetenschap|collega-wetenschapper]] hetzelfde resultaat krijgt als deze het beschreven experiment herhaalt.
Reproduceerbaarheid is een wezenlijk onderdeel van de [[wetenschappelijke methode]]. Wanneer andere [[wetenschapper]]s bij dezelfde gevolgde procedure niet hetzelfde resultaat krijgen, is het experiment "niet reproduceerbaar". Dit kan betekenen dat de wetenschapper die de procedure heeft geformuleerd onzorgvuldig is geweest, of misschien zelfs [[wetenschapsfraude|gefraudeerd]] heeft. Begin jaren 2010 bleek dat dit niet incidenteel voorkwam, maar dusdanig structureel dat het wel de [[replicatiecrisis]] is genoemd.

==Voorbeelden==
* Scheikundeproeven lijken qua procedures erg op [[recept (keuken)|kookrecepten]], maar hoeveelheden worden weergegeven in gram, hetgeen de procedure exacter maakt. Hierdoor wordt het resultaat ook beter reproduceerbaar.
* De reproduceerbaarheid van het gooien met een [[dobbelsteen]] is erg slecht: men krijgt de ene keer een 1, de andere keer met een vergelijkbare worp een 6. Dit komt doordat het vrijwel onmogelijk is om meerdere keren exact hetzelfde te gooien. De reproduceerbaarheid van het gemiddelde van 10.000 keer gooien is wel heel goed, als de omstandigheden gelijk blijven.

==Belang van een goede theorie==
Reproduceerbaarheid is een logisch gevolg van hoe de [[natuur (werkelijkheid)|natuur]] in elkaar zit. De natuur gedraagt zich volgens bepaalde [[wet (wetenschap)|universele regels]], die overal en altijd gelden. Deze natuurwetten gelden voor zowel de uitvoerders als voor de objecten betrokken bij het experiment. Dat betekent dus ook dat de resultaten bij iedereen gelijk moeten zijn. In de [[exacte wetenschap]] hebben de regels vaak een brede theoretische basis. Een goed voorbeeld zijn de [[wetten van Newton]]. De wetten van Newton zijn algemeen geldig of ''universeel'', en verklaren de natuurkundige verschijnselen van de zwaartekracht, druk, beweging, geluid, temperatuur en de elektrostatische krachten.

== Reproduceerbaarheid in verschillende vakgebieden ==
===Natuurwetenschap===
Resultaten in de  [[natuurwetenschap]]pen zijn vrijwel altijd reproduceerbaar, vandaar ook de naam [[exacte wetenschap]]. [[Natuurkunde]] is de exactste natuurwetenschap. Dat komt door het reductionistische karakter van de experimenten en de algemene [[geldigheid (theorie)|geldigheid]] van de theorieën. Bij veel experimenten wordt de meting gereduceerd tot één variabele. Alle overige variabelen worden kunstmatig gelijk gehouden. Een bekend voorbeeld is een valproef. Wanneer men één object telkens laat vallen van dezelfde hoogte in een afgesloten [[vacuüm]]ruimte, zal het voorwerp altijd even snel vallen. Laat men een [[lichaam (natuurkunde)|voorwerp]] meerdere keren vallen vanaf verschillende hoogtes, dan kan een verband worden bepaald tussen de hoogte en de [[versnelling (natuurkunde)|versnelling]] van de [[valsnelheid]]. Wanneer het voorwerp onverhoopt niet volgens de regels valt, dan is er sprake van een meetfout of een nuet juist gevolgde procedure. Hierbij moet vermeld worden dat sinds het [[tweespletenexperiment]], natuurkundigen soms ook statistische methoden gebruiken om verschijnselen te verklaren.

Ook de scheikunde en biologie gebruiken regelmatig met succes deze methode. Het is niet altijd mogelijk om één variabele te isoleren, doordat chemische en biologische systemen [[complex systeem|complexe gehelen]] zijn, met meerdere, oncontroleerbare variabelen. Wanneer de overige variabelen niet gecontroleerd kunnen worden, gebruikt men statistiek om toch een exacte uitspraak te kunnen doen. Het experiment wordt dan honderden keren herhaald en er worden uitspraken gedaan over de gemiddelden.

Zo is de manier van werpen van een [[dobbelsteen]] moeilijk te beheersen, maar wanneer er vaak gegooid wordt kan er een uitspraak gedaan worden over het gemiddelde en de kans op een bepaalde worp. Een ander persoon die het experiment dan herhaalt, zal komen tot dezelfde gemiddelden, mits het experiment vaak genoeg en in vergelijkbare omstandigheden gebeurt.

===Sociale wetenschap===
In de [[sociale wetenschap]]pen is het vrijwel onmogelijk om één variabele te isoleren en de overige variabelen vast te zetten. Sociale wetenschap gaat over [[mens]]en en hun [[gedrag]]. Mensen worden in een bepaalde situatie ondervraagd of geobserveerd, of er wordt gekeken naar [[databank|gegevens]] van bijvoorbeeld het [[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]]. Elk mens is verschillend (zelfs tweelingen). Daardoor is alleen een exacte uitspraak te doen wanneer men het experiment uitvoert met een grote groep mensen. Uitspraken over de resultaten van het experiment zijn zeer moeilijk te [[inductie (filosofie)|extrapoleren]] naar andere situaties. Het maakt al een verschil of een experiment is uitgevoerd met studenten in een ruimte op de universiteit, of op straat met voorbijgangers. Het experiment is dan slechts zeer beperkt reproduceerbaar.

==Voorbeelden van niet-gereproduceerde resultaten==
* In 2012 bleek uit [[peerreview|onderzoek]] in ''[[Nature]]'' dat de resultaten van 47 van de 53 bekeken medische onderzoeksartikelen over [[kanker]] niet gereproduceerd konden worden.<ref>C. Glenn Begley & Lee M. Ellis: [http://www.nature.com/nature/journal/v483/n7391/full/483531a.html 'Drug development: Raise standards for preclinical cancer research'], ''Nature'' 483, 531–533 (29 March 2012)</ref>
*In maart 1989 beweerden [[Stanley Pons]] en [[Martin Fleischmann]], scheikundigen aan de [[University of Utah]], op een [[persconferentie]] - een [[wetenschappelijk artikel]] kwam pas later- dat ze bij een proef een warmteontwikkeling hadden gevonden die alleen met een [[kernreactie]] verklaard kon worden ([[koude kernfusie]]). Hun uitrusting was eenvoudig: een [[elektrolytische cel]] met [[zwaar water]] en een [[kathode]] van [[Palladium (element)|palladium]], die het [[deuterium]] dat vrijkwam bij de [[elektrolyse]] snel opnam. Nieuwsdiensten en kranten over de hele wereld brachten dit nieuws prominent. Talrijke onderzoekers trachtten wereldwijd tevergeefs de proef te reproduceren.
* [[Nikola Tesla]] beweerde in 1899 dat hij met hoogfrequente [[wisselstroom]] op 40 km afstand [[gasontladingslamp]]en draadloos kon laten branden (zie ook [[Draadloos opladen]]). In 1904 bouwde hij de [[Wardenclyffe Tower]] in Shoreham op [[Long Island (New York)]] voor een demonstratieproject om energie draadloos te zenden en te ontvangen. De installatie werkte nooit helemaal en werd ook niet voltooid vanwege geldgebrek.<ref>Cheney, Margaret (1999), ''Tesla Master of Lightning'', New York: Barnes & Noble Books,  {{ISBN|0-7607-1005-8}}, pp. 107.; ''Unable to overcome his financial burdens, he was forced to close the laboratory in 1905.''</ref>
* Problemen met de reproductie van resultaten komen veel voor in de [[protowetenschap]]. Bijvoorbeeld in het onderzoek naar [[Halfgeleider (vastestoffysica)|halfgeleider]]s werden in de periode 1900-1940 vele resultaten niet gereproduceerd, naar later bleek door kleine verontreinigingen.

==Varia==
* Het humoristische tijdschrift ''[[Journal of Irreproducible Results]] (JIR)'' publiceert grappig bedoelde artikelen en bespreekt vreemde wetenschappelijke vondsten.

{{Appendix}}

[[Categorie:Onderzoek]]
[[Categorie:Wetenschapsfilosofie]]
[[Categorie:Open science]]
[[Categorie:Wetenschappelijke fraude]]


text:
# Pentila lavinia
Pentila lavinia is een vlinder uit de familie van de Lycaenidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1890 door Kirby.

title: Pentila lavinia

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Pentila lavinia''
| afbeelding =
| familie = [[Lycaenidae]]
| onderfamilie = [[Poritiinae]]
| tribus = [[Pentilini]]
| geslacht = ''[[Pentila]]''
| w-naam = ''Pentila lavinia''
| auteur = Kirby
| datum = 1890
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Pentila lavinia''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Lycaenidae]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1890 door Kirby.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|01}}

[[Categorie:Pentila|lavinia]]

title: Pentila lavinia

Familie: Lycaenidae

Onderfamilie: Poritiinae

Geslachtengroep: Pentilini

Geslacht: Pentila

title: Soort


text:
# Microdon craigheadii
Microdon craigheadii is een vliegensoort uit de familie van de zweefvliegen (Syrphidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Walton.

title: Microdon craigheadii

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Microdon craigheadii''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Zweefvliegen (dieren)|Syrphidae]] (Zweefvliegen)
| geslacht = ''[[Microdon]]''
| w-naam = ''Microdon craigheadii''
| auteur = Walton
| datum = 1912
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Microdon craigheadii''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Zweefvliegen (dieren)|zweefvliegen (Syrphidae)]].<ref>Wirth et al., in Stone et al., 1965, Catalog of the Diptera of America north of Mexico, p. 598.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1912 door Walton.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|15}}

[[Categorie:Microdon|craigheadii]]

title: Microdon craigheadii

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Familie: Syrphidae (Zweefvliegen)

Geslacht: Microdon

title: Soort


text:
# Marcusenius angolensis
Marcusenius angolensis is een straalvinnige vissensoort uit de familie van de tapirvissen (Mormyridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Boulenger.

title: Marcusenius angolensis

wikitext:
{{Taxobox straalvinnige
| titelweergave = cursief
| naam = ''Marcusenius angolensis''
| afbeelding =
| orde = [[Osteoglossiformes]]
| familie = [[Mormyridae]] ([[Tapirvissen]])
| geslacht = ''[[Marcusenius]]''
| w-naam = ''Marcusenius angolensis''
| auteur = Boulenger
| datum = 1905
| haakjes = ja
| commons =
| species =
|status=LC|statusbron=2010|rl-id=63323}}
'''''Marcusenius angolensis''''' is een [[Straalvinnigen|straalvinnige]] [[vissen (dieren)|vissensoort]] uit de familie van de [[Tapirvissen|tapirvissen (Mormyridae)]].<ref>{{Link FishBase species|genus=Marcusenius|species=angolensis|month=02|year=2013}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1905 door Boulenger.
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|02|27}}

[[Categorie:Tapirvissen]]

title: Marcusenius angolensis · IUCN-status: Niet bedreigd (2010)

Stam: Chordata (Chordadieren)

Superklasse: Osteichthyes (Beenvisachtigen)

Klasse: Actinopterygii (Straalvinnigen)

Orde: Osteoglossiformes

Familie: Mormyridae (Tapirvissen)

Geslacht: Marcusenius

title: Soort

Portaal: Biologie · Vissen


text:
# Thuiaria zachsi
Thuiaria zachsi is een hydroïdpoliep uit de familie Sertulariidae. De poliep komt uit het geslacht Thuiaria. Thuiaria zachsi werd in 1947 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Fenyuk.

title: Thuiaria zachsi

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Thuiaria zachsi''
| titelweergave   =cursief
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam            = [[Neteldieren|Cnidaria]] (Neteldieren)
| klasse          = [[Hydroïdpoliepen|Hydrozoa]] (Hydroïdpoliepen)
| orde            = [[Leptothecata]]
| familie         = [[Sertulariidae]]
| geslacht        = ''[[Thuiaria]]''
| auteur          = Fenyuk
| datum           = 1947
| haakjes         =
| worms           = 285756
}}
'''''Thuiaria zachsi''''' is een [[hydroïdpoliepen|hydroïdpoliep]] uit de familie [[Sertulariidae]]. De poliep komt uit het geslacht ''[[Thuiaria]]''. ''Thuiaria zachsi'' werd in 1947 voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Fenyuk.

{{Appendix|2=
*WoRMS (2011). ''Anthozoa''. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=1292.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|11}}
{{DEFAULTSORT:Thuiaria zachsi}}
[[Categorie:Sertulariidae]]

title: Thuiaria zachsi

Stam: Cnidaria (Neteldieren)

Klasse: Hydrozoa (Hydroïdpoliepen)

Orde: Leptothecata

Familie: Sertulariidae

Geslacht: Thuiaria

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# Cicindela latesignata
Cicindela latesignata is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1851 door LeConte.

title: Cicindela latesignata

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Cicindela latesignata''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Zandloopkevers (onderfamilie)|Cicindelinae]] (Zandloopkevers)
| geslacht = ''[[Zandloopkevers (geslacht)|Cicindela]]'' (Zandloopkevers)
| w-naam = ''Cicindela latesignata''
| auteur = [[John Lawrence LeConte|LeConte]]
| datum = 1851
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Cicindela latesignata''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Cicindela+latesignata Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1851 door LeConte.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|28}}

[[Categorie:Zandloopkevers (geslacht)|latesignata]]

title: Cicindela latesignata

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Cicindelinae (Zandloopkevers)

Geslacht: Cicindela (Zandloopkevers)

title: Soort


text:
# Klein-Friesland
Klein-Friesland was de naam voor een deel van de provincie Groningen die jonkers in de 16e eeuw (rond 1570) gebruikten om zich af te zetten tegen de naam de Ommelanden waarmee de stad Groningen het gebied aanduidde en waarin zij een verwijzing naar de Stad zagen. In 1474 wordt de naam echter al gebruikt door Frederik III, wanneer deze zich op verzoek van Stad en Ommelanden als heer over dit gebied stelt.
De term staat in contrast tot Groot-Friesland, waarmee in dit geval echter niet Friesland in brede zin, maar het gewest Friesland werd aangeduid. De term werd ook gebruikt voor Noord-Friesland en soms voor West-Friesland.
De invloed van de Stad in de Ommelanden had zich in de middeleeuwen steeds verder uitgebreid. Dat had er onder meer toe geleid dat de oorspronkelijke Friese spreektaal vervangen werd door het Gronings. Ondanks die taalwijziging werden de Ommelanden echter nog steeds als Friese gebieden gezien. De stad Groningen was van oorsprong Drents, maar had zich steeds gericht op de Friese Ommelanden. Afhankelijk van de situatie presenteerde de Stad zich daarbij soms als Friese stad, soms als Drentse stad en soms zelfs als onafhankelijke Rijksstad.
Het verzet tegen de overheersende positie van de Stad was een voorname reden voor het gebruik van de naam 'Klein Friesland'. Daarmee werd gepoogd de Drentse Stad buiten te sluiten. De Ommelanden dachten hun kans te grijpen door los van de Stad direct mee te gaan in de Opstand. Na de Reductie van Groningen moesten zij zich echter neerleggen bij de door de Staten-Generaal opgelegde samenvoeging van Stad en Ommelanden in de nieuwe provincie Stad en Lande.
Tegenwoordig is weinig meer dat herinnert aan het oorspronkelijke Friese karakter van de Ommelanden. Slechts het wapen van Groningen, een aantal Friese woorden in het Gronings en een aantal volksgebruiken die begin 20e eeuw bijna geheel zijn uitgestorven, herinneren hier nog aan. Tegenwoordig voelt bijna geen enkele Groninger zich nog verbonden met Friesland.

## Noord-Friesland
Omstreeks 1200 schreef de Deense historicus Saxo Grammaticus over de regio Frisia minor (Klein-Friesland) in Jutland, waarmee hij Noord-Friesland bedoelde. De term bleef tot de moderne tijd in gebruik, ander andere bij de 17e-eeuwse geschiedschrijver Peter Sax.

title: Klein-Friesland

wikitext:
'''Klein-Friesland''' was de naam voor een deel van de provincie [[Groningen (provincie)|Groningen]] die [[Jonker (persoon)|jonkers]] in de 16e eeuw (rond 1570) gebruikten om zich af te zetten tegen de naam de [[Ommelanden (Groningen)|Ommelanden]] waarmee de stad [[Groningen (stad)|Groningen]] het gebied aanduidde en waarin zij een verwijzing naar de Stad zagen. In 1474 wordt de naam echter al gebruikt door [[Keizer Frederik III (1415-1493)|Frederik III]], wanneer deze zich op verzoek van Stad en Ommelanden als heer over dit gebied stelt.

De term staat in contrast tot Groot-Friesland, waarmee in dit geval echter niet [[Groter-Friesland|Friesland in brede zin]], maar het [[Heerlijkheid Friesland|gewest Friesland]] werd aangeduid. De term werd ook gebruikt voor [[Kreis Nordfriesland|Noord-Friesland]] en soms voor [[West-Friesland (regio)|West-Friesland]].

De invloed van de Stad in de Ommelanden had zich in de [[middeleeuwen]] steeds verder uitgebreid. Dat had er onder meer toe geleid dat de oorspronkelijke [[Westerlauwers Fries|Friese spreektaal]] vervangen werd door het [[Gronings]]. Ondanks die taalwijziging werden de Ommelanden echter nog steeds als Friese gebieden gezien. De stad Groningen was van oorsprong [[Drenthe|Drents]], maar had zich steeds gericht op de Friese Ommelanden. Afhankelijk van de situatie presenteerde de Stad zich daarbij soms als Friese stad, soms als Drentse stad en soms zelfs als onafhankelijke [[Vrije rijksstad|Rijksstad]].

Het verzet tegen de overheersende positie van de Stad was een voorname reden voor het gebruik van de naam 'Klein Friesland'. Daarmee werd gepoogd de Drentse Stad buiten te sluiten. De Ommelanden dachten hun kans te grijpen door los van de Stad direct mee te gaan in de [[Tachtigjarige Oorlog|Opstand]]. Na de [[Reductie van Groningen]] moesten zij zich echter neerleggen bij de door de [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] opgelegde samenvoeging van Stad en Ommelanden in de nieuwe provincie [[Stad en Lande]].

Tegenwoordig is weinig meer dat herinnert aan het oorspronkelijke Friese karakter van de Ommelanden. Slechts het [[Wapen van Groningen (provincie)|wapen van Groningen]], een aantal Friese woorden in het [[Gronings]] en een aantal volksgebruiken die begin [[20e eeuw]] bijna geheel zijn uitgestorven, herinneren hier nog aan. Tegenwoordig voelt bijna geen enkele Groninger zich nog verbonden met [[Friesland]].

== Noord-Friesland ==
Omstreeks 1200 schreef de Deense historicus [[Saxo Grammaticus]] over de regio ''Frisia minor'' (Klein-Friesland) in Jutland, waarmee hij [[Kreis Nordfriesland|Noord-Friesland]] bedoelde.<ref>{{Aut|Albert Panten}}, 'Geschichte der Friesen im Mittelalter: Nordfriesland', in:H. Munske (red.), ''Handbuch des Friesischen'', 2001, p. 550–555.</ref> De term bleef tot de moderne tijd in gebruik, ander andere bij de 17e-eeuwse geschiedschrijver Peter Sax.

==Zie ook==
* de [[Ommelanden (Groningen)|Ommelanden]]
* [[Oosterlauwers Friesland]]
* [[Groter-Friesland]]
{{appendix}}

[[Categorie:Geschiedenis van Groningen (provincie)]]


text:
# Psyllaephagus utilis
Psyllaephagus utilis is een vliesvleugelig insect uit de familie Encyrtidae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1962 door Riek.

title: Psyllaephagus utilis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Psyllaephagus utilis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Encyrtidae]]
| geslacht = ''[[Psyllaephagus]]''
| w-naam = ''Psyllaephagus utilis''
| auteur = Riek
| datum = 1962
| haakjes =
| species = Psyllaephagus utilis
| commons =
}}
'''''Psyllaephagus utilis''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Encyrtidae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1962 door Riek.

{{Appendix|2=
* [http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Psyllaephagus&Speciesqtype=equals&Species=utilis {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Psyllaephagus|utilis]]

title: Psyllaephagus utilis

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Encyrtidae

Geslacht: Psyllaephagus

title: Soort


text:
# Melanochyla
Melanochyla is een geslacht uit de pruikenboomfamilie (Anacardiaceae). De soorten uit het geslacht komen voor van in Thailand tot in West-Maleisië.

## Soorten
- Melanochyla angustifolia Hook.f.
- Melanochyla auriculata Hook.f.
- Melanochyla axillaris Ridl.
- Melanochyla beccariana Oliv.
- Melanochyla borneensis (Ridl.) Ding Hou
- Melanochyla bracteata King
- Melanochyla bullata Ding Hou
- Melanochyla caesia (Blume) Ding Hou
- Melanochyla castaneifolia Ding Hou
- Melanochyla condensata Kochummen
- Melanochyla densiflora King
- Melanochyla elmeri Merr.
- Melanochyla fasciculiflora Kochummen
- Melanochyla fulvinervis (Blume) Ding Hou
- Melanochyla kunstleri King
- Melanochyla longipetiolata Kochummen
- Melanochyla minutiflora Ding Hou
- Melanochyla montana Kochummen
- Melanochyla nitida King
- Melanochyla scalarinervis Kochummen
- Melanochyla semecarpoides Ding Hou
- Melanochyla tomentosa Hook.f.
- Melanochyla woodiana Kochummen

... ·
Anacardium ·
Bouea ·
Buchanania ·
Cotinus ·
Mangifera ·
Pistacia (Pistache) ·
Protorhus ·
Rhus ·
Schinus ·
Sclerocarya ·
Sorindeia ·
Spondias ·
Toxicodendron ·
...

title: Melanochyla

wikitext:
{{Taxobox
| type=plant
| naam= ''Melanochyla''
| titelweergave= cursief
| afbeelding=
| afbeeldingtekst=
| rijk= [[Planten|''Plantae'']] (Planten)
| stam= ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten)
| klasse= ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten)
| clade1= [[Bedektzadigen]]
| clade2= [['Nieuwe' tweezaadlobbigen]]
| clade4= [[Malviden]]
| orde= ''[[Sapindales]]''
| familie= ''[[Anacardiaceae]]'' (Pruikenboomfamilie)
| onderfamilie= ''[[Anacardioideae]]''
| taxon= [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam= ''Melanochyla''
| auteur= [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]]
| datum=
| commons= Category:Melanochyla
| species= Melanochyla
}}
'''''Melanochyla''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] uit de [[pruikenboomfamilie]] (Anacardiaceae). De soorten uit het geslacht komen voor van in [[Thailand]] tot in West-[[Maleisië]].<ref>{{en}} [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1850-1 ''Melanochyla'' Hook.f.] Kew Royal Botanic Gardens. [https://web.archive.org/web/20240805070430/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:1850-1 Gearchiveerd] op 5 augustus 2024.</ref>

== Soorten ==
* ''[[Melanochyla angustifolia]]'' Hook.f.
* ''[[Melanochyla auriculata]]'' Hook.f.
* ''[[Melanochyla axillaris]]'' Ridl.
* ''[[Melanochyla beccariana]]'' Oliv.
* ''[[Melanochyla borneensis]]'' (Ridl.) Ding Hou
* ''[[Melanochyla bracteata]]'' King
* ''[[Melanochyla bullata]]'' Ding Hou
* ''[[Melanochyla caesia]]'' (Blume) Ding Hou
* ''[[Melanochyla castaneifolia]]'' Ding Hou
* ''[[Melanochyla condensata]]'' Kochummen
* ''[[Melanochyla densiflora]]'' King
* ''[[Melanochyla elmeri]]'' Merr.
* ''[[Melanochyla fasciculiflora]]'' Kochummen
* ''[[Melanochyla fulvinervis]]'' (Blume) Ding Hou
* ''[[Melanochyla kunstleri]]'' King
* ''[[Melanochyla longipetiolata]]'' Kochummen
* ''[[Melanochyla minutiflora]]'' Ding Hou
* ''[[Melanochyla montana]]'' Kochummen
* ''[[Melanochyla nitida]]'' King
* ''[[Melanochyla scalarinervis]]'' Kochummen
* ''[[Melanochyla semecarpoides]]'' Ding Hou
* ''[[Melanochyla tomentosa]]'' Hook.f.
* ''[[Melanochyla woodiana]]'' Kochummen

{{Appendix}}

{{Navigatie Anacardiaceae}}

[[Categorie:Pruikenboomfamilie]]

title: Melanochyla

Rijk: Plantae (Planten)

Stam: Embryophyta (Landplanten)

Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)

Clade:
Bedektzadigen
'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Malviden

Orde: Sapindales

Familie: Anacardiaceae (Pruikenboomfamilie)

Onderfamilie: Anacardioideae

title: Geslacht


text:
# Río Maipo
De Río Maipo is een rivier in centraal Chili. De rivier vindt zijn oorsprong bij de vulkaan Maipo op de grens met Argentinië. Vanuit de Andes stroomt het water westwaarts via de Región Metropolitana de Santiago en  Valparaíso naar de Grote Oceaan. De rivier is een belangrijke bron van water voor de drinkwatervoorziening en de irrigatie.
Vanuit de bergen van de Andes ontvangt de rivier haar water van drie zijrivieren, Volcán, Yeso en Colorado. Na de bergen stroomt de rivier door de Maipo vallei. De vallei is een belangrijk gebied voor de wijnbouw. In de vallei heerst een mediterraan klimaat met een lange droge zomer. Na 250 kilometer stroomt het water van de rivier in de Grote Oceaan.
De rivier wordt gevoed met smeltwater uit de bergen en de neerslag in het gebied. De natte periode ligt tussen mei en september met de meeste neerslag in juni en juli. De rivier levert ongeveer 70% van het benodigde drinkwater in het gebied en ook zo’n 90% van het water voor de irrigatiedoeleinden. In de rivier staan ook waterkrachtcentrales voor de opwekking van elektriciteit.
- Virtual International Authority File: 315162667

title: Río Maipo

wikitext:
{{Infobox rivier
| naam              = Río Maipo
| afbeelding        = El-Rio maipo.jpg
| onderschrift      = De rivier in de [[Andes]]
| lengte            = 250
| hoogte            = 3000
| hoogtemonding     = 0
| verhang           =
| debiet            = 92,3
| oppervlakte       = 15.380
| oorsprong         = [[Andes]]
| uitmonding        = [[Grote Oceaan]]
| stroomgebied      =
| afvloeiing        =
| stroomtdoor       = [[Chili]]
| zijrivieren       =
| plaatsen          =
| bevaarbaar        =
| mapname           = Chili
| lat_deg = 33
| lat_min = 36
| lat_dir = S
| lon_deg = 71
| lon_min = 38
| lon_dir = W
| afbeelding2       = Hoya hidrografica Río Maipo, 1938.jpg
| onderschrift2     = Kaart met loop rivier en zijrivieren
| afbeelding3       = Llolleo Desembocadura Río Maipo.jpg
| onderschrift3     = De monding van de rivier
}}
De '''Río Maipo''' is een rivier in centraal [[Chili]]. De [[rivier]] vindt zijn oorsprong bij de [[vulkaan]] Maipo op de grens met [[Argentinië]]. Vanuit de [[Andes]] stroomt het water westwaarts via de [[Región Metropolitana de Santiago]] en [[Valparaíso (regio)| Valparaíso]] naar de Grote Oceaan. De rivier is een belangrijke bron van water voor de drinkwatervoorziening en de [[irrigatie]].

Vanuit de bergen van de Andes ontvangt de rivier haar water van drie zijrivieren, Volcán, Yeso en Colorado.<ref name=SINIAMAIPO>{{es}} Gobienro de Chile [https://web.archive.org/web/20120212042019/http://www.sinia.cl/1292/articles-31018_Maipo.pdf Cuenca del rio Maipo, julio 2004], geraadpleegd op 2 maart 2017</ref> Na de bergen stroomt de rivier door de Maipo vallei. De vallei is een belangrijk gebied voor de [[Wijnbouw in Chili|wijnbouw]]. In de vallei heerst een [[mediterraan klimaat]] met een lange droge zomer.<ref name=SINIAMAIPO/> Na 250 kilometer stroomt het water van de rivier in de [[Grote Oceaan]].

De rivier wordt gevoed met smeltwater uit de bergen en de [[Neerslag (atmosfeer)|neerslag]] in het gebied. De natte periode ligt tussen mei en september met de meeste neerslag in juni en juli.<ref name=SINIAMAIPO/> De rivier levert ongeveer 70% van het benodigde drinkwater in het gebied en ook zo’n 90% van het water voor de irrigatiedoeleinden.<ref name=SINIAMAIPO/> In de rivier staan ook [[waterkrachtcentrale]]s voor de opwekking van [[elektriciteit]].

{{Appendix}}
{{Authority control}}

{{Commonscat|Maipo River}}

[[Categorie:Rivier in Chili|maipo]]

title: Río Maipo

Hoogte (monding): 0 m

Verhang: 12 m/km

Bron: Andes

Monding: Grote Oceaan

Stroomt door: Chili

Portaal: Geografie


text:
# Sanguinet
Sanguinet is een gemeente in het Franse departement Landes (regio Nouvelle-Aquitaine). De plaats maakt deel uit van het arrondissement Mont-de-Marsan. Sanguinet telde op 1 januari 2022 4.662 inwoners.

## Geografie
De oppervlakte van Sanguinet bedroeg op 1 januari 2022 81,43 vierkante kilometer; de bevolkingsdichtheid was toen 57,3 inwoners per km².

## Demografie
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: INSEE-tellingen).

title: Sanguinet

wikitext:
{{Infobox gemeente Frankrijk
| plaatsnaam = Sanguinet
| wapen =
| kaart =
| regio = [[Nouvelle-Aquitaine]]
| departement = [[Landes (departement)|Landes]] (40)
| depnr = 40
| arrondissement = [[Arrondissement Mont-de-Marsan|Mont-de-Marsan]]
| kanton = [[Kanton Grands Lacs|Grands Lacs]]
| jaar = 1999
| inwoners = 1982
| dichtheid = 24,6
| oppervlakte = 80,7
| water =
| latitudeGraden = 44
| latitudeMinuten = 29
| latitudeSeconden = 0
| longitudeGraden = 1
| longitudeMinuten = 4
| longitudeSeconden = 0
| E of W = W
| ol of wl = W.L.
| code = 40287
| postcode = 40460
| netnummer =
| hoogteligging = 20 - 45
| aangrenzende gemeenten =
| burgemeester =
| website =
| image = Vue_de_Sanguinet_2011.jpg
| caption = Luchtfoto (2011)
}}

'''Sanguinet''' is een gemeente in het [[Frankrijk|Franse]] departement [[Landes (departement)|Landes]] (regio [[Nouvelle-Aquitaine]]). De plaats maakt deel uit van het arrondissement [[Arrondissement Mont-de-Marsan|Mont-de-Marsan]]. Sanguinet telde op {{Inwonertal|soort=datum}} {{Inwonertal}} inwoners.

== Geografie ==
De oppervlakte van Sanguinet bedroeg op {{Inwonertal|soort=datum}} {{inwonertal|soort=oppervlakte}}; de bevolkingsdichtheid was toen {{inwonertal|soort=dichtheid}} inwoners per km².

<!-- {{Detailkaart Franse gemeente|id=40287}} -->
[[Bestand:40287-Sanguinet-Sols.png|thumb|left|350px|Kaart van de gemeente met de belangrijkste infrastructuur, bodemgebruik en omliggende gemeenten]]{{Clearleft}}

== Demografie ==
Onderstaande figuur toont het verloop van het inwonertal (bron: [[Institut national de la statistique et des études économiques/Definities|INSEE-tellingen]]).<br />
{{Grafiek inwonertal gemeente Frankrijk|id=40287}}
<!-- Bron: Frans bureau voor statistiek. Cijfers inwoneraantal volgens de definitie "population sans doubles comptes" -->

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20090730063811/http://www.jmvoile.com/index_nl.html Nederlandse zeilschool en surfschool en materiaalverhuur in Sanguinet]
* [https://web.archive.org/web/20060424082957/http://www.sanguinet.com/ Informatie over Sanguinet]
* {{Link INSEE|id=40287}}

{{Appendix}}
{{Commonscat}}
{{Coor title dms|44|29|0|N|1|4|0|W|type:adm2nd_scale:25000_region:FR}}

[[Categorie:Gemeente in Landes]]

title: Situering

Regio: Nouvelle-Aquitaine

Departement: Landes (40)

Arrondissement: Mont-de-Marsan

Kanton: Grands Lacs

Coördinaten: 44° 29′ NB, 1° 4′ WL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Frankrijk Landes

title: Foto's

Foto's: Luchtfoto (2011)

Portaal: Frankrijk


text:
# Eulechria axierasta
Eulechria axierasta is een vlinder uit de familie van de sikkelmotten (Oecophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Turner.

title: Eulechria axierasta

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Eulechria axierasta''
| afbeelding =
| familie = [[Sikkelmotten|Oecophoridae]] (Sikkelmotten)
| onderfamilie = [[Oecophorinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Eulechria]]''
| w-naam = ''Eulechria axierasta''
| auteur = Turner
| datum = 1916
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Eulechria axierasta''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Sikkelmotten|sikkelmotten (Oecophoridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1916 door Turner.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|09}}

[[Categorie:Eulechria|axierasta]]

title: Eulechria axierasta

Familie: Oecophoridae (Sikkelmotten)

Onderfamilie: Oecophorinae

Geslacht: Eulechria

title: Soort


text:
# Ronde van Italië 2019/Eindstanden
Dit zijn de eindstanden van de Ronde van Italië 2019.

## Algemeen klassement
| Algemeen klassement |                    |                                |           |
| Plaats              | Naam               | Ploeg                          | Tijd      |
| Roze trui           | Richard Carapaz    | Movistar Team                  | 90u01'47" |
| 2                   | Vincenzo Nibali    | Bahrain-Merida                 | + 1'05"   |
| 3                   | Primož Roglič      | Team Jumbo-Visma               | + 2'30"   |
| 4                   | Mikel Landa        | Movistar Team                  | + 2'38"   |
| 5                   | Bauke Mollema      | Trek-Segafredo                 | + 5'43"   |
| 6                   | Rafał Majka        | BORA-hansgrohe                 | + 6'56"   |
| 7                   | Miguel Ángel López | Astana Pro Team                | + 7'26"   |
| 8                   | Simon Yates        | Mitchelton-Scott               | + 7'49"   |
| 9                   | Pavel Sivakov      | Team INEOS                     | + 8'56"   |
| 10                  | Ilnoer Zakarin     | Team Katjoesja Alpecin         | + 12'14"  |
| 11                  | Hugh Carthy        | EF Education First Pro Cycling | + 16'36"  |
| 12                  | Joe Dombrowski     | EF Education First Pro Cycling | + 20'12"  |
| 13                  | Valentin Madouas   | Groupama-FDJ                   | + 21'59"  |
| 14                  | Jan Polanc         | UAE Team Emirates              | + 22'38"  |
| 15                  | Davide Formolo     | BORA-hansgrohe                 | z.t.      |
| 16                  | Giulio Ciccone     | Trek-Segafredo                 | + 27'19"  |
| 17                  | Mikel Nieve        | Mitchelton-Scott               | + 27'46"  |
| 18                  | Tanel Kangert      | EF Education First Pro Cycling | + 30'11"  |
| 19                  | Domenico Pozzovivo | Bahrain-Merida                 | + 33'40"  |
| 20                  | Fausto Masnada     | Androni Giocattoli-Sidermec    | + 34'52"  |

## Puntenklassement
| Puntenklassement |                  |                             |        |
| Plaats           | Naam             | Ploeg                       | punten |
| Paarse trui      | Pascal Ackermann | BORA-hansgrohe              | 226    |
| 2                | Arnaud Démare    | Groupama-FDJ                | 213    |
| 3                | Damiano Cima     | Nippo-Vini Fantini          | 104    |
| 4                | Fausto Masnada   | Androni Giocattoli-Sidermec | 93     |
| 5                | Richard Carapaz  | Movistar Team               | 90     |
| 6                | Davide Cimolai   | Israel Cycling Academy      | 60     |
| 7                | Mirco Maestri    | Bardiani CSF                | 54     |
| 8                | Vincenzo Nibali  | Bahrain-Merida              | 51     |
| 9                | Primož Roglič    | Team Jumbo-Visma            | 50     |
| 10               | Peio Bilbao      | Astana Pro Team             | 48     |

## Bergklassement
| Bergklassement |                    |                             |        |
| Plaats         | Naam               | Ploeg                       | punten |
| Blauwe trui    | Giulio Ciccone     | Trek-Segafredo              | 267    |
| 2              | Fausto Masnada     | Androni Giocattoli-Sidermec | 115    |
| 3              | Damiano Caruso     | Bahrain-Merida              | 86     |
| 4              | Richard Carapaz    | Movistar Team               | 75     |
| 5              | Mikel Nieve        | Mitchelton-Scott            | 68     |
| 6              | Ilnoer Zakarin     | Team Katjoesja Alpecin      | 54     |
| 7              | Mattia Cattaneo    | Androni Giocattoli-Sidermec | 53     |
| 8              | Peio Bilbao        | Astana Pro Team             | 46     |
| 9              | Mikel Landa        | Movistar Team               | 42     |
| 10             | Gianluca Brambilla | Trek-Segafredo              | 40     |

## Jongerenklassement
| Jongerenklassement |                    |                                |            |
| Plaats             | Naam               | Ploeg                          | tijd       |
| Witte trui         | Miguel Ángel López | Astana Pro Team                | 90u09'13"  |
| 2                  | Pavel Sivakov      | Team INEOS                     | + 1'30"    |
| 3                  | Hugh Carthy        | EF Education First Pro Cycling | + 9'10"    |
| 4                  | Valentin Madouas   | Groupama-FDJ                   | + 14'33"   |
| 5                  | Giulio Ciccone     | Trek-Segafredo                 | + 19'53"   |
| 6                  | Eddie Dunbar       | Team INEOS                     | + 35'00"   |
| 7                  | Lucas Hamilton     | Mitchelton-Scott               | + 57'05"   |
| 8                  | Ben O'Connor       | Team Dimension Data            | + 1u10'23" |
| 9                  | Chris Hamilton     | Team Sunweb                    | + 1u16'36" |
| 10                 | Jai Hindley        | Team Sunweb                    | + 1u20'43" |

title: Ronde van Italië 2019/Eindstanden

wikitext:
Dit zijn de '''eindstanden van de [[Ronde van Italië 2019]]'''.

== Algemeen klassement ==
{{Tabel klassement wielerwedstrijd
| hoofding=''' Algemeen klassement '''
| eenheid=Tijd
| trui   = roze
| jaar   = 2019
| ploegen= ja
| e1     = '''{{EC-VLAG}} [[Richard Carapaz]]'''
| e1plg  = '''{{ES-VLAG}} [[Movistar Team/2019|Movistar Team]]'''
| e1res  = '''90u01'47"'''
| e2     = {{IT-VLAG}} [[Vincenzo Nibali]]
| e2plg  = {{BH-VLAG}} [[Bahrain-Merida/2019|Bahrain-Merida]]
| e2res  = + 1'05"
| e3     = {{SI-VLAG}} [[Primož Roglič]]
| e3plg  = {{NL-VLAG}} [[Team Jumbo-Visma/2019|Team Jumbo-Visma]]
| e3res  = + 2'30"
| e4     = {{ES-VLAG}} [[Mikel Landa]]
| e4plg  = {{ES-VLAG}} [[Movistar Team/2019|Movistar Team]]
| e4res  = + 2'38"
| e5     = {{NL-VLAG}} [[Bauke Mollema]]
| e5plg  = {{US-VLAG}} [[Trek-Segafredo/2019|Trek-Segafredo]]
| e5res  = + 5'43"
| e6     = {{PL-VLAG}} [[Rafał Majka]]
| e6plg  = {{DE-VLAG}} [[BORA-hansgrohe/2019|BORA-hansgrohe]]
| e6res  = + 6'56"
| e7     = {{nowrap|{{CO-VLAG}} [[Miguel Ángel López (wielrenner)|Miguel Ángel López]] [[Bestand:Jersey white.svg|21px]]}}
| e7plg  = {{KZ-VLAG}} [[Astana Pro Team/2019|Astana Pro Team]]
| e7res  = + 7'26"
| e8     = {{GB-VLAG}} [[Simon Yates (wielrenner)|Simon Yates]]
| e8plg  = {{AU-VLAG}} [[Mitchelton-Scott/2019|Mitchelton-Scott]]
| e8res  = + 7'49"
| e9     = {{RU-VLAG}} [[Pavel Sivakov]]
| e9plg  = {{GB-VLAG}} [[Team INEOS/2019|Team INEOS]]
| e9res  = + 8'56"
| e10    = {{RU-VLAG}} [[Ilnoer Zakarin]]
| e10plg = {{nowrap|{{CH-VLAG}} [[Team Katjoesja Alpecin/2019|Team Katjoesja Alpecin]]}}
| e10res = + 12'14"
| e11    = {{GB-VLAG}} [[Hugh Carthy]]
| e11plg = {{nowrap|{{US-VLAG}} [[EF Education First Pro Cycling/2019|EF Education First Pro Cycling]]}}
| e11res = + 16'36"
| e12    = {{US-VLAG}} [[Joe Dombrowski]]
| e12plg = {{nowrap|{{US-VLAG}} [[EF Education First Pro Cycling/2019|EF Education First Pro Cycling]]}}
| e12res = + 20'12"
| e13    = {{FR-VLAG}} [[Valentin Madouas]]
| e13plg = {{FR-VLAG}} [[Groupama-FDJ/2019|Groupama-FDJ]]
| e13res = + 21'59"
| e14    = {{SI-VLAG}} [[Jan Polanc]]
| e14plg = {{AE-VLAG}} [[UAE Team Emirates/2019|UAE Team Emirates]]
| e14res = + 22'38"
| e15    = {{IT-VLAG}} [[Davide Formolo]]
| e15plg = {{DE-VLAG}} [[BORA-hansgrohe/2019|BORA-hansgrohe]]
| e15res = z.t.
| e16    = {{IT-VLAG}} [[Giulio Ciccone]]
| e16plg = {{US-VLAG}} [[Trek-Segafredo/2019|Trek-Segafredo]]
| e16res = + 27'19"
| e17    = {{ES-VLAG}} [[Mikel Nieve]]
| e17plg = {{AU-VLAG}} [[Mitchelton-Scott/2019|Mitchelton-Scott]]
| e17res = + 27'46"
| e18    = {{EE-VLAG}} [[Tanel Kangert]]
| e18plg = {{nowrap|{{US-VLAG}} [[EF Education First Pro Cycling/2019|EF Education First Pro Cycling]]}}
| e18res = + 30'11"
| e19    = {{IT-VLAG}} [[Domenico Pozzovivo]]
| e19plg = {{BH-VLAG}} [[Bahrain-Merida/2019|Bahrain-Merida]]
| e19res = + 33'40"
| e20    = {{IT-VLAG}} [[Fausto Masnada]]
| e20plg = {{IT-VLAG}} [[Androni Giocattoli-Sidermec]]
| e20res = + 34'52"
| e21    = {{ES-VLAG}} [[Víctor de la Parte]]
| e21plg = {{PL-VLAG}} [[CCC Team]]
| e21res = + 39'51"
| e22    = {{IE-VLAG}} [[Eddie Dunbar]]
| e22plg = {{GB-VLAG}} [[Team INEOS]]
| e22res = + 42'26"
| e23    = {{IT-VLAG}} [[Damiano Caruso]]
| e23plg = {{BH-VLAG}} [[Bahrain-Merida]]
| e23res = + 49'06"
| e24    = {{CO-VLAG}} [[Sebastián Henao]]
| e24plg = {{GB-VLAG}} [[Team INEOS]]
| e24res = + 58'45"
| e25    = {{AU-VLAG}} [[Lucas Hamilton]]
| e25plg = {{AU-VLAG}} [[Mitchelton-Scott]]
| e25res = + 1u04'31"
| e26    = {{KZ-VLAG}} [[Andrej Zeits]]
| e26plg = {{KZ-VLAG}} [[Astana Pro Team]]
| e26res = + 1u05'28"
| e27    = {{CZ-VLAG}} [[Jan Hirt]]
| e27plg = {{KZ-VLAG}} [[Astana Pro Team]]
| e27res = + 1u05'38"
| e28    = {{IT-VLAG}} [[Mattia Cattaneo]]
| e28plg = {{IT-VLAG}} [[Androni Giocattoli-Sidermec]]
| e28res = + 1u09'11"
| e29    = {{FR-VLAG}} [[Alexis Vuillermoz]]
| e29plg = {{FR-VLAG}} [[AG2R La Mondiale]]
| e29res = + 1u12'04"
| e30    = {{FR-VLAG}} [[François Bidard]]
| e30plg = {{FR-VLAG}} [[AG2R La Mondiale]]
| e30res = + 1u16'55"
}}

== Puntenklassement ==
{{Tabel klassement wielerwedstrijd
| hoofding='''Puntenklassement'''
| eenheid = punten
| trui    = paarse
| jaar    = 2019
| e1      = '''{{DE-VLAG}} [[Pascal Ackermann]]'''
| e1plg   = '''{{DE-VLAG}} [[BORA-hansgrohe/2019|BORA-hansgrohe]]'''
| e1res   = '''226'''
| e2      = {{FR-VLAG}} [[Arnaud Démare]]
| e2plg   = {{FR-VLAG}} [[Groupama-FDJ/2019|Groupama-FDJ]]
| e2res   = 213
| e3      = {{IT-VLAG}} [[Damiano Cima]]
| e3plg   = {{IT-VLAG}} [[Nippo-Vini Fantini]]
| e3res   = 104
| e4      = {{IT-VLAG}} [[Fausto Masnada]]
| e4plg   = {{nowrap|{{IT-VLAG}} [[Androni Giocattoli-Sidermec]]}}
| e4res   = 93
| e5      = {{EC-VLAG}} [[Richard Carapaz]]
| e5plg   = {{ES-VLAG}} [[Movistar Team/2019|Movistar Team]]
| e5res   = 90
| e6      = {{IT-VLAG}} [[Davide Cimolai]]
| e6plg   = {{IL-VLAG}} [[Israel-Premier Tech|Israel Cycling Academy]]
| e6res   = 60
| e7      = {{IT-VLAG}} [[Mirco Maestri]]
| e7plg   = {{IT-VLAG}} [[Bardiani CSF]]
| e7res   = 54
| e8      = {{IT-VLAG}} [[Vincenzo Nibali]]
| e8plg   = {{BH-VLAG}} [[Bahrain-Merida/2019|Bahrain-Merida]]
| e8res   = 51
| e9      = {{SI-VLAG}} [[Primož Roglič]]
| e9plg   = {{NL-VLAG}} [[Team Jumbo-Visma/2019|Team Jumbo-Visma]]
| e9res   = 50
| e10     = {{ES-VLAG}} [[Peio Bilbao]]
| e10plg  = {{KZ-VLAG}} [[Astana Pro Team/2019|Astana Pro Team]]
| e10res  = 48
}}

== Bergklassement ==
{{Tabel klassement wielerwedstrijd
| hoofding='''Bergklassement'''
| eenheid = punten
| trui    = blauwe
| jaar    = 2019
| ploegen = ja
| e1      = '''{{IT-VLAG}} [[Giulio Ciccone]]'''
| e1plg   = '''{{US-VLAG}} [[Trek-Segafredo/2019|Trek-Segafredo]]'''
| e1res   = '''267'''
| e2      = {{IT-VLAG}} [[Fausto Masnada]]
| e2plg   = {{nowrap|{{IT-VLAG}} [[Androni Giocattoli-Sidermec]]}}
| e2res   = 115
| e3      = {{IT-VLAG}} [[Damiano Caruso]]
| e3plg   = {{BH-VLAG}} [[Bahrain-Merida/2019|Bahrain-Merida]]
| e3res   = 86
| e4      = {{EC-VLAG}} [[Richard Carapaz]]
| e4plg   = {{ES-VLAG}} [[Movistar Team/2019|Movistar Team]]
| e4res   = 75
| e5      = {{ES-VLAG}} [[Mikel Nieve]]
| e5plg   = {{AU-VLAG}} [[Mitchelton-Scott/2019|Mitchelton-Scott]]
| e5res   = 68
| e6      = {{RU-VLAG}} [[Ilnoer Zakarin]]
| e6plg   = {{nowrap|{{CH-VLAG}} [[Team Katjoesja Alpecin/2019|Team Katjoesja Alpecin]]}}
| e6res   = 54
| e7      = {{IT-VLAG}} [[Mattia Cattaneo]]
| e7plg   = {{nowrap|{{IT-VLAG}} [[Androni Giocattoli-Sidermec]]}}
| e7res   = 53
| e8      = {{ES-VLAG}} [[Peio Bilbao]]
| e8plg   = {{KZ-VLAG}} [[Astana Pro Team/2019|Astana Pro Team]]
| e8res   = 46
| e9      = {{ES-VLAG}} [[Mikel Landa]]
| e9plg   = {{ES-VLAG}} [[Movistar Team/2019|Movistar Team]]
| e9res   = 42
| e10     = {{IT-VLAG}} [[Gianluca Brambilla]]
| e10plg  = {{US-VLAG}} [[Trek-Segafredo/2019|Trek-Segafredo]]
| e10res  = 40
}}

== Jongerenklassement ==
{{Tabel klassement wielerwedstrijd
| hoofding='''Jongerenklassement'''
| eenheid = tijd
| trui    = witte
| jaar    = 2019
| ploegen = ja
| e1      = {{nowrap|{{CO-VLAG}} '''[[Miguel Ángel López (wielrenner)|Miguel Ángel López]]'''}}
| e1plg   = {{KZ-VLAG}} '''[[Astana Pro Team]]'''
| e1res   = '''90u09'13"'''
| e2      = {{RU-VLAG}} [[Pavel Sivakov]]
| e2plg   = {{GB-VLAG}} [[Team INEOS/2019|Team INEOS]]
| e2res   = + 1'30"
| e3      = {{GB-VLAG}} [[Hugh Carthy]]
| e3plg   = {{nowrap|{{US-VLAG}} [[EF Education First Pro Cycling/2019|EF Education First Pro Cycling]]}}
| e3res   = + 9'10"
| e4      = {{nowrap|{{FR-VLAG}} [[Valentin Madouas]]}}
| e4plg   = {{FR-VLAG}} [[Groupama-FDJ/2019|Groupama-FDJ]]
| e4res   = + 14'33"
| e5      = {{IT-VLAG}} [[Giulio Ciccone]]
| e5plg   = {{US-VLAG}} [[Trek-Segafredo/2019|Trek-Segafredo]]
| e5res   = + 19'53"
| e6      = {{IR-VLAG}} [[Eddie Dunbar]]
| e6plg   = {{GB-VLAG}} [[Team INEOS/2019|Team INEOS]]
| e6res   = + 35'00"
| e7      = {{AU-VLAG}} [[Lucas Hamilton]]
| e7plg   = {{AU-VLAG}} [[Mitchelton-Scott/2019|Mitchelton-Scott]]
| e7res   = + 57'05"
| e8      = {{AU-VLAG}} [[Ben O'Connor]]
| e8plg   = {{DE-VLAG}} [[Team Dimension Data/2019|Team Dimension Data]]
| e8res   = {{nowrap|+ 1u10'23"}}
| e9      = {{AU-VLAG}} [[Chris Hamilton]]
| e9plg   = {{ZA-VLAG}} [[Team Sunweb/2019|Team Sunweb]]
| e9res   = {{nowrap|+ 1u16'36"}}
| e10     = {{AU-VLAG}} [[Jai Hindley]]
| e10plg  = {{DE-VLAG}} [[Team Sunweb/2019|Team Sunweb]]
| e10res  = {{nowrap|+ 1u20'43"}}
}}

{{Appendix|2=
* [https://www.procyclingstats.com/race/giro-d-italia/2019 Ronde van Italië 2019 op procyclingstats.com]
{{References}}
}}

[[Categorie:Ronde van Italië 2019]]


text:
# Aegialites urupensis
Aegialites urupensis is een keversoort uit de familie platsnuitkevers (Salpingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 2004 gepubliceerd door Lothar Zerche.

title: Aegialites urupensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Aegialites urupensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Platsnuitkevers|Salpingidae]] (Platsnuitkevers)
| geslacht = ''[[Aegialites]]''
| w-naam = ''Aegialites urupensis''
| auteur = [[Lothar Zerche|Zerche]]
| datum = 2004
| haakjes =
| origineel =
}}

'''''Aegialites urupensis''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[platsnuitkevers]] (Salpingidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 2004 gepubliceerd door [[Lothar Zerche]].<ref>{{Brontabel|2010-Hallan}}</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|09}}

[[Categorie:Platsnuitkevers]]

title: Aegialites urupensis

Familie: Salpingidae (Platsnuitkevers)

Geslacht: Aegialites

title: Soort


text:
# Universiteit van Luzern
De Universiteit van Luzern of UniLu (Duits: Universität Luzern) is een kleine Duitstalige universiteit in Luzern, Zwitserland die in 2000 werd opgericht, maar ook gezien kan worden als een voortzetting van een Jezuïetencollege te Luzern gesticht in 1574 door Carolus kardinaal Borromeus. De universiteit valt onder het kantonsbestuur Luzern.
De universiteit heeft vier faculteiten en een departement:
Theologie, Cultuur- en Maatschappijwetenschappen, Rechtsgeleerdheid en Bedrijfswetenschappen en Economie aangevuld met het departement Gezondheidswetenschappen en Geneeskunde. Een personeelsstaf van iets meer dan 640 personen waaronder 82 professoren verzorgt onderzoek en onderwijs aan iets meer dan 3.200 studenten.
Tot de eredoctorandi van de instelling behoren Lea Ackermann, Elisabeth Blunschy en Josi Meier.
Het in 2011 ingehuldigde hoofdgebouw van de instelling ligt tussen treinstation Luzern en de oevers van het Vierwoudstrekenmeer.
- Gemeinsame Normdatei: 10007661-0
- Historisch woordenboek van Zwitserland: 048997
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 1456 7938
- Library of Congress Control Number: no2003123411
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: kn20120320002
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007605581105171
- Système universitaire de documentation: 098407457
- Virtual International Authority File: 138119522

title: Universiteit van Luzern

wikitext:
{{Infobox universiteit
| naam                  = Universiteit van Luzern
| buitenlandse naam     = Universität Luzern
| logo                  = University of Lucerne wordmark.svg
| latijnse naam         =
| motto                 =
| oprichting            = 2000
| type                  = openbaar
| rector                = Prof. Bruno Staffelbach
| stad                  = [[Luzern (stad)|Luzern]]
| land                  = {{CH}}
| studenten             = 3.200
| staf                  = 640
| lid van               = [[European University Association|EUA]]
| website               = https://www.unilu.ch/
| afbeelding2           = Luzern asv2022-10 Universität und PH.jpg
| onderschrift2         = Hoofdgebouw van de Universität Luzern<br />(ingehuldigd in 2011)
}}
De '''Universiteit van Luzern''' of '''UniLu''' ([[Duits]]: ''Universität Luzern'') is een kleine [[Duits]]talige [[universiteit]] in [[Luzern (stad)|Luzern]], [[Zwitserland]] die in 2000 werd opgericht, maar ook gezien kan worden als een voortzetting van een [[Jezuïeten]]college te Luzern gesticht in 1574 door [[Carolus Borromeus|Carolus kardinaal Borromeus]]. De universiteit valt onder het [[Luzern (kanton)|kantonsbestuur Luzern]].

De universiteit heeft vier [[Faculteit (onderwijs)|faculteiten]] en een departement:
[[Theologie]], [[Cultuurwetenschappen|Cultuur-]] en [[Maatschappijwetenschap]]pen, [[Rechtsgeleerdheid]] en [[Bedrijfswetenschap]]pen en [[Economie (wetenschap)|Economie]] aangevuld met het departement [[Gezondheidswetenschappen]] en [[Geneeskunde]]. Een personeelsstaf van iets meer dan 640 personen waaronder 82 professoren verzorgt onderzoek en onderwijs aan iets meer dan 3.200 studenten.

Tot de eredoctorandi van de instelling behoren [[Lea Ackermann]], [[Elisabeth Blunschy]] en [[Josi Meier]].

Het in 2011 ingehuldigde hoofdgebouw van de instelling ligt tussen [[Station Luzern|treinstation Luzern]] en de oevers van het [[Vierwoudstrekenmeer]].

{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscat|University of Lucerne}}
{{Coor title dms|47|02|58|N|08|18|44|E|type:landmark_region:CH-NE}}

[[Categorie:Luzern (stad)]]
[[Categorie:Zwitserse universiteit|Luzern]]

title: Universiteit van Luzern · Universität Luzern

Locatie: Luzern, Zwitserland

Type: openbaar

Rector: Prof. Bruno Staffelbach

Lid van: EUA

title: Afbeeldingen

Afbeeldingen: Hoofdgebouw van de Universität Luzern(ingehuldigd in 2011)

Afbeeldingen: Hoofdgebouw van de Universität Luzern · (ingehuldigd in 2011)

Portaal: Onderwijs


text:
# Heringina
Heringina is een geslacht van insecten uit de familie van de Boorvliegen (Tephritidae), die tot de orde tweevleugeligen (Diptera) behoort.

## Soorten
- H. guttata: Zwartpunt-boorvlieg (Fallen, 1814)

title: Heringina

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam            = ''Heringina''
| titelweergave   = cursief
| orde            = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde       = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie         = [[Boorvliegen|Tephritidae]] (Boorvliegen)
| taxon           = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur          =
| datum           =
}}

'''''Heringina''''' is een geslacht van [[insecten]] uit de familie van de [[Boorvliegen]] (Tephritidae), die tot de orde [[tweevleugeligen]] (Diptera) behoort.

== Soorten ==
*''H. guttata'': ''[[Zwartpunt-boorvlieg]]'' <small>([[Carl Fredrik Fallen|Fallen]], 1814)</small>

[[Categorie:Boorvliegen]]

title: Heringina

Familie: Tephritidae (Boorvliegen)

title: Geslacht


text:
# Rosemary Sutcliff
Rosemary Sutcliff (East Clandon, 14 december 1920 - Chichester, 23 juli 1992) was een Engelse schrijfster van historische (fictie)boeken. Hoewel bedoeld voor kinderen hebben haar boeken een diepgang en kwaliteit die ook volwassenen aanspreekt. Zelf zei Sutcliff dat ze schreef voor kinderen van alle leeftijden van 9 tot 90.

Sutcliff werd geboren in East Clandon in Surrey en bracht haar jeugd door in Malta en andere marinesteunpunten waar haar vader was gestationeerd. Al op jonge leeftijd kreeg ze juveniele idiopathische artritis (Still's Disease) een vorm van reuma waardoor ze de rest van haar leven op een rolstoel was aangewezen. Door haar chronische ziekte bracht ze veel tijd door in het gezelschap van haar moeder die haar vermaakte met het vertellen van Keltische en Saksische legenden. Deze vormen de basis voor veel van haar latere boeken.
Sutcliff ging pas naar school toen ze negen was. Op haar veertiende begon ze een driejarige studie aan de Bideford Art School, waarna ze als schilder van miniaturen begon te werken. Tijdens de Tweede Wereldoorlog begon ze met schrijven en in 1950 kwam haar eerste boek uit: The Chronicles of Robin Hood. In 1954 kwam haar bekendste boek uit: The Eagle of the Ninth (in Nederland bekend als: De adelaar van het Negende).  In 2011 werd dit boek verfilmd als The Eagle. De basis van dit boek vormde de verdwijning van het Legio IX Hispana en de vondst van een Romeinse Adelaar, de Silchester Eagle, onder de ruïne van een Romeinse villa.
In 1959 won ze de Carnegie Medal, voor The Lantern Bearers. Met het boek The Mark of the Horse Lord won ze de Phoenix Award in 1985. Rosemary was ongetrouwd en leefde met een huishoudster en twee honden in Walberton in de buurt van Arundel, Sussex. In 1975 werd ze benoemd tot Lid in de Orde van het Britse Rijk voor haar verdiensten op het gebied van de kinderliteratuur en in 1992 werd zij bevorderd tot Commandeur in dezelfde orde.
In 1971 kreeg ze de Nederlandse literatuurprijs, de Zilveren Griffel.
Ze bleef schrijven tot op de ochtend van haar dood.

## Vertalingen in het Nederlands
- 1963   Om het rood van de krijger: een verhaal uit het Bronzen Tijdperk (Warrior Scarlett, 1958)
- 1965   De Adelaar van het Negende (The Eagle of the Ninth, 1954)
- 1969   Het koningsteken. Een koning voor de Daldriaden (The mark of the Horse Lord, 1965)
- 1970   De krijgsgevangene
- 1970   De roemruchte daden van Robin Hood (The Chronicles of Robin Hood, 1950)
- 1971   Een krans van eikebladeren (A Circlet of Oak Leaves, 1968)
- 1971   De sage van Finn Mac Cool (The high deeds of Finn Mac Cool, 1967)
- 1972   De spelen van Olympia (The truce of the Games, 1972)
- 1973   De ridderslag (Knight's fee, 1960)
- 1975   Helden en monsters: Beowulf de drakendoder / De wolfshond van Ulster (Beowulf:      Dragonslayer, 1961; The Hound of Ulster, 1963)
- 1975   Een muur van schilden (The shield ring, 1956)
- 1975   Owain en zijn hond: Tekst uit De sage van Finn Mac Cool
- 1979   Drie zangen voor een koningin
- 1979   Marc, de verschoppeling
- 1980   Ochtendwind (Dawn Wind, 1961)
- 1980   Zonnepaard, Maanpaard
- 1981   Schild en Kruis. De sage van de Heilige Graal
- 1982   De zilveren tak (The Silver Branch, 1957)
- 1982   Op weg naar de regenboog
- 1983   Koning Arthur deel 1: Zwaard en kroon
- 1983   De lantaarndragers (The Lantern Bearers, 1959)
- 1983   Op de splitsing van de weg: vijf verhalen
- 1984   Afscheid van een koning (The road to Camlann, 1982)
- 1986   Uitgestoten
- 1987   Het huis met de dolfijnen
- 1988   De omweg naar de keizer
- 1992   Roodgevlamde zijde (Flame-coloured taffeta, 1990)
- 2007   De minstreel en de drakenpup (The minstrel and the dragon pup, 1993)

- Bibsys: 90063340
- Biblioteca Nacional de Chile: 000138467
- Biblioteca Nacional de España: XX961660
- Bibliothèque nationale de France: cb12146702h (data)
- CiNii: DA03956818
- Gemeinsame Normdatei: 118799495
- International Standard Name Identifier: 0000 0001 1556 4229
- Library of Congress Control Number: n79062683
- Nationale Bibliotheek van Letland: 000013486
- MusicBrainz: 2dbf516f-9c28-4e7d-a95c-73fd032c9c82
- Bibliotheek van het Japanse parlement: 00458109
- Nationale Bibliotheek van Tsjechië: xx0015816
- Nationale bibliotheek van Australië: 35118748
- Nationale Bibliotheek van Israël: 987007357047405171
- Nationale Bibliotheek van Polen: a0000001101308
- Nationale en Universitaire bibliotheek Zagreb: 000001332
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 068818718
- LIBRIS: 341956
- SNAC: w67t0vgw
- Système universitaire de documentation: 02995035X
- Trove: 831898
- Union List of Artist Names: 500040760
- Virtual International Authority File: 22178414
- WorldCat: E39PBJp9vpKypD4kKV6wdKvj4q

title: Rosemary Sutcliff

wikitext:
{{Infobox persoon Wikidata}}'''Rosemary Sutcliff''' ([[East Clandon]], [[14 december]] [[1920]] - [[Chichester]], [[23 juli]] [[1992]]) was een Engelse schrijfster van historische (fictie)boeken. Hoewel bedoeld voor kinderen hebben haar boeken een diepgang en kwaliteit die ook volwassenen aanspreekt. Zelf zei Sutcliff dat ze schreef voor kinderen van alle leeftijden van 9 tot 90.

Sutcliff werd geboren in East Clandon in [[Surrey (South East England)|Surrey]] en bracht haar jeugd door in [[Malta (land)|Malta]] en andere marinesteunpunten waar haar vader was gestationeerd. Al op jonge leeftijd kreeg ze ''juveniele idiopathische artritis (Still's Disease)'' een vorm van [[reuma]] waardoor ze de rest van haar leven op een rolstoel was aangewezen. Door haar chronische ziekte bracht ze veel tijd door in het gezelschap van haar moeder die haar vermaakte met het vertellen van [[Keltische]] en [[Saksen (volk)|Saksische]] [[legende (volksverhaal)|legende]]n. Deze vormen de basis voor veel van haar latere boeken.

Sutcliff ging pas naar school toen ze negen was. Op haar veertiende begon ze een driejarige studie aan de Bideford Art School, waarna ze als schilder van miniaturen begon te werken. Tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]] begon ze met schrijven en in 1950 kwam haar eerste boek uit: ''The Chronicles of Robin Hood''. In [[1954]] kwam haar bekendste boek uit: ''The Eagle of the Ninth'' (in Nederland bekend als: ''De adelaar van het Negende'').  In 2011 werd dit boek verfilmd als [[The_Eagle_(film)|The Eagle]]. De basis van dit boek vormde de verdwijning van het [[Legio IX Hispana]] en de vondst van een Romeinse Adelaar, de Silchester Eagle, onder de ruïne van een Romeinse villa.

In 1959 won ze de [[Carnegie Medal]], voor ''The Lantern Bearers''. Met het boek ''The Mark of the Horse Lord'' won ze de [[Phoenix Award]] in 1985. Rosemary was ongetrouwd en leefde met een huishoudster en twee honden in Walberton in de buurt van Arundel, Sussex. In 1975 werd ze benoemd tot Lid in de [[Orde van het Britse Rijk]] voor haar verdiensten op het gebied van de [[kinderliteratuur]] en in [[1992]] werd zij bevorderd tot [[Commander (ridderorde)|Commandeur]] in dezelfde orde.
In 1971 kreeg ze de Nederlandse literatuurprijs, de [[Zilveren Griffel]].

Ze bleef schrijven tot op de ochtend van haar dood.

== Vertalingen in het Nederlands ==

* 1963   Om het rood van de krijger: een verhaal uit het Bronzen Tijdperk (Warrior Scarlett, 1958)
* 1965   De Adelaar van het Negende (The Eagle of the Ninth, 1954)
* 1969   Het koningsteken. Een koning voor de Daldriaden (The mark of the Horse Lord, 1965)
* 1970   De krijgsgevangene
* 1970   De roemruchte daden van Robin Hood (The Chronicles of Robin Hood, 1950)
* 1971   Een krans van eikebladeren (A Circlet of Oak Leaves, 1968)
* 1971   De sage van Finn Mac Cool (The high deeds of Finn Mac Cool, 1967)
* 1972   De spelen van Olympia (The truce of the Games, 1972)
* 1973   De ridderslag (Knight's fee, 1960)
* 1975   Helden en monsters: Beowulf de drakendoder / De wolfshond van Ulster (Beowulf:      Dragonslayer, 1961; The Hound of Ulster, 1963)
* 1975   Een muur van schilden (The shield ring, 1956)
* 1975   Owain en zijn hond: Tekst uit De sage van Finn Mac Cool
* 1979   Drie zangen voor een koningin
* 1979   Marc, de verschoppeling
* 1980   Ochtendwind (Dawn Wind, 1961)
* 1980   Zonnepaard, Maanpaard
* 1981   Schild en Kruis. De sage van de Heilige Graal
* 1982   De zilveren tak (The Silver Branch, 1957)
* 1982   Op weg naar de regenboog
* 1983   Koning Arthur deel 1: Zwaard en kroon
* 1983   De lantaarndragers (The Lantern Bearers, 1959)
* 1983   Op de splitsing van de weg: vijf verhalen
* 1984   Afscheid van een koning (The road to Camlann, 1982)
* 1986   Uitgestoten
* 1987   Het huis met de dolfijnen
* 1988   De omweg naar de keizer
* 1992   Roodgevlamde zijde (Flame-coloured taffeta, 1990)
* 2007   De minstreel en de drakenpup (The minstrel and the dragon pup, 1993)
{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Sutcliff, Rosemary}}
[[Categorie:Brits kinderboekenschrijver]]

title: Algemene informatie

Land: Verenigd Koninkrijk

Geboortedatum: 14 december 1920

Geboorteplaats: East Clandon

Overlijdensplaats: St Richard's Hospital

title: Werk

Beroep: schrijver, romanschrijver, scenarioschrijver, jeugdauteur

Bekende werken: The Mark of the Horse Lord, Q97584484

Actieve periode: 1950 – heden

title: Studie

School/universiteit: Bideford Art School

title: Kunst

Beïnvloed door: Rudyard Kipling

title: Persoonlijk

Talen: Engels

Moedertaal: Engels

Schrijftaal: Engels

title: Diversen

Prijzen en onderscheidingen: Commandeur in de orde van het Britse rijk (1992), Zilveren Griffel (1971), Carnegie Medal (1960), Phoenix Award (1985), Officier in de orde van het Britse rijk (1995), Fellow of the Royal Society of Literature (1982)


text:
# Siabal Abal I
Siabal Abal I is een bestuurslaag in het regentschap Tapanuli Utara van de provincie Noord-Sumatra, Indonesië. Siabal Abal I telt 2080 inwoners (volkstelling 2010).

title: Siabal Abal I

wikitext:
{{Infobox plaats in Indonesië
| soort          = Dorp
| naam           = Siabal Abal I
| inwoners       = 2080
| datum inwoners = 2010
| provincie      = [[Noord-Sumatra]]
| regentschap    = [[Tapanuli Utara]]
| onderdistrict  = [[Sipahutar]]
| eiland         =
| tijdzone       =
| code desa      = 1205110003
| mapname        =
| lat_deg        =
| lat_min        =
| lat_sec        =
| lon_deg        =
| lon_min        =
| lon_sec        =
| image          =
| caption        =
}}
'''Siabal Abal I''' is een bestuurslaag in het [[Regentschap (Indonesië)|regentschap]] [[Tapanuli Utara]] van de [[Provincies van Indonesië|provincie]] [[Noord-Sumatra]], [[Indonesië]]. Siabal Abal I telt 2080 inwoners (volkstelling 2010).

{{Appendix|2=
* Resultaten van de volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, [https://web.archive.org/web/20121202090212/http://bps.go.id/eng/download_file/Population_of_Indonesia_by_Village_2010.pdf Population_of_Indonesia_by_Village]
}}
{{Beginnetje|landen & Volken|land=Indonesië|2=2013|3=06|4=13}}

[[Categorie:Plaats in Noord-Sumatra]]

title: Situering

Provincie: Noord-Sumatra

Regentschap of · stadsgemeente: Tapanuli Utara

Onderdistrict: Sipahutar

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Indonesië


text:
# Tabulaephorus narynus
Tabulaephorus narynus is een vlinder uit de familie van de vedermotten (Pterophoridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1993 door Arenberger.

title: Tabulaephorus narynus

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Tabulaephorus narynus''
| afbeelding =
| familie = [[Vedermotten|Pterophoridae]] (Vedermotten)
| onderfamilie = [[Pterophorinae]]
| geslacht = ''[[Tabulaephorus]]''
| w-naam = ''Tabulaephorus narynus''
| auteur = Arenberger
| datum = 1993
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Tabulaephorus narynus''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Vedermotten|vedermotten (Pterophoridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1993 door Arenberger.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|09}}

[[Categorie:Vedermotten]]

title: Tabulaephorus narynus

Familie: Pterophoridae (Vedermotten)

Onderfamilie: Pterophorinae

Geslacht: Tabulaephorus

title: Soort


text:
# Oreonetides sajanensis
Oreonetides sajanensis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de hangmatspinnen (Linyphiidae).
Het dier behoort tot het geslacht Oreonetides. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1991 door Kirill Yuryevich Eskov.

title: Oreonetides sajanensis

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Oreonetides sajanensis''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Hangmat- en dwergspinnen|Linyphiidae]] (Hangmat- en dwergspinnen)
| geslacht          = ''[[Oreonetides]]''
| auteur            = [[Kirill Yuryevich Eskov]]
| datum             = 1991
| haakjes           =
}}
'''''Oreonetides sajanensis''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Hangmatspinnen|hangmatspinnen (Linyphiidae)]].<ref>{{Brontabel|2012-Platnick}}</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Oreonetides]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1991 door [[Kirill Yuryevich Eskov]].

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}
{{DEFAULTSORT:Oreonetides sajanensis}}
[[Categorie:Hangmatspinnen]]

title: Oreonetides sajanensis

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Linyphiidae (Hangmat- en dwergspinnen)

Geslacht: Oreonetides

title: Soort


text:
# Josefina Constantino
Josefina D. Constantino (Tondo, 28 maart 1920 – 19 juli 2024) was een Filipijns essayist en literatuurcriticus.

## Biografie
Josefina Constantino werd geboren op 28 maart 1920 in Tondo. Ze studeerde aan de University of the Philippines en behaalde daar in 1940 cum laude haar ingenieurs-diploma. In 1948 voltooide ze een Master of Arts-opleiding Engels en Comparative Literature aan de Columbia-universiteit in New York. Contantino was 14 jaar lang professor aan de University of the Philippines. Nadien werkte ze onder meer voor de Development Bank of the Philippines.
Constantino schreef essays en kritieken die werden gepubliceerd in diverse tijdschriften en publicaties. Voorbeelden daarvan zijn: The University of the Philippines as a Dying Institution (1960, Sunday Times Magazine); The Two Cultures and the Asian Writer (1963); Science and the Humanities in General Education (1966, Sci. Review); The Imperatives of Economic Growth (1968, Herald Magazine); The Filipino Mental Make-up and Science (Philippine Sociological Review). Als literatuurcriticus schreef ze over Nick Joaquin een kritiek met de naam Joaquin: The Woman Who had Two Navels, dat werd gepubliceerd in The Philippine Studies in oktober 1961. In 1972 verscheen dit artikel onder de naam Illusion and Reality in Nick Joaquin in Philippine Fiction. Daarnaast schreef ze columns voor de Manila Chronicle van 1966 tot 1972. Contantino zat in de jury om korte verhalen te beoordelen voor de Philippine Free Press en was ook jurylid van de Palanca Awards, een prestigieuze literatuurprijs in de Filipijnen. Ze zat ook in de beoordelingscommissie van Republic Cultural Heritage Award van 1962
In 1979 trad ze tot de orde van de Karmelietessen. Ze stond sindsdien bekend als zuster Teresa Joseph Patrick of Jesus and Mary.
Constantino overleed op 19 juli 2024 op 104-jarige leeftijd.

title: Josefina Constantino

wikitext:
'''Josefina D. Constantino''' ([[Tondo (Manilla)|Tondo]], [[28 maart]] [[1920]] – [[19 juli]] [[2024]]) was een [[Filipijnen|Filipijns]] [[Essay|essayist]] en [[literatuurcriticus]].

== Biografie ==
Josefina Constantino werd geboren op 28 maart 1920 in [[Tondo (Manilla)|Tondo]]. <ref>[https://opinion.inquirer.net/128342/prof-writer-contemplative-nun-turns-100 Prof, writer, contemplative nun turns 100]</ref>Ze studeerde aan de [[University of the Philippines]] en behaalde daar in 1940 [[cum laude]] haar ingenieurs-diploma. In 1948 voltooide ze een [[Master of Arts]]-opleiding Engels en Comparative Literature aan de [[Columbia-universiteit]] in [[New York (stad)|New York]]. Contantino was 14 jaar lang professor aan de [[University of the Philippines]]. Nadien werkte ze onder meer voor de Development Bank of the Philippines.

Constantino schreef essays en kritieken die werden gepubliceerd in diverse tijdschriften en publicaties. Voorbeelden daarvan zijn: ''The University of the Philippines as a Dying Institution'' (1960, Sunday Times Magazine); ''The Two Cultures and the Asian Writer'' (1963); ''Science and the Humanities in General Education'' (1966, Sci. Review); ''The Imperatives of Economic Growth'' (1968, Herald Magazine); ''The Filipino Mental Make-up and Science'' (Philippine Sociological Review). Als literatuurcriticus schreef ze over [[Nick Joaquin]] een kritiek met de naam ''Joaquin: The Woman Who had Two Navels'', dat werd gepubliceerd in ''The Philippine Studies'' in oktober 1961. In 1972 verscheen dit artikel onder de naam ''Illusion and Reality in Nick Joaquin'' in ''Philippine Fiction''. Daarnaast schreef ze columns voor de [[Manila Chronicle]] van 1966 tot 1972. Contantino zat in de jury om [[korte verhalen]] te beoordelen voor de Philippine Free Press en was ook jurylid van de Palanca Awards, een prestigieuze literatuurprijs in de Filipijnen. Ze zat ook in de beoordelingscommissie van Republic Cultural Heritage Award van 1962

In 1979 trad ze tot de [[Karmelieten|orde van de Karmelietessen]]. Ze stond sindsdien bekend als [[Zuster (religie)|zuster]] ''Teresa Joseph Patrick of Jesus and Mary''.

Constantino overleed op 19 juli 2024 op 104-jarige leeftijd.<ref>{{en}}[https://educ.upd.edu.ph/sr-josefina-dionisio-constantino-march-28-1920-july-19-2024 Sr. Josefina Dionisio Constantino (March 28, 1920 – July 19, 2024)]</ref>

== Bronnen ==
* {{Aut|Amnuay Tapingkae}} (1974), ''Directory of selected scholars and researchers in Southeast Asia'', Singapore : Regional Institute of Higher Education and Development
* {{Aut|Cesar T. Mella}} (1974), ''Directory of Filipino Writers: Past & Present'', CTM Enterprises, Manilla
* {{Aut|Florentino B. Valeros, Estrallita V. Gruenberg}} (1987), ''Filipino writers in English: a biographical and bibliographical directory'', New Day Publishers, Quezon City

{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Constantino, Josefina}}
[[Categorie:Filipijns honderdplusser]]
[[Categorie:Filipijns schrijver]]


text:
# Gymnothorax austrinus
Gymnothorax austrinus is een straalvinnige vissensoort uit de familie van murenen (Muraenidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2001 door Böhlke & McCosker.

title: Gymnothorax austrinus

wikitext:
{{Taxobox straalvinnige
| titelweergave = cursief
| naam = ''Gymnothorax austrinus''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Palingachtigen|Anguilliformes]] (Palingachtigen)
| familie = [[Murenen|Muraenidae]] (Murenen)
| geslacht = ''[[Gymnothorax]]''
| auteur = Böhlke & McCosker
| datum = 2001
| haakjes =
| worms = 271821
|status=DD|statusbron=2011|rl-id=195707}}
'''''Gymnothorax austrinus''''' is een [[straalvinnigen|straalvinnige]] [[vissen (dieren)|vissensoort]] uit de familie van [[murenen]] (Muraenidae).<ref>{{Link FishBase species|genus=Gymnothorax|species=austrinus|month=10|year=2011}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2001 door Böhlke & McCosker.

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|22}}

[[Categorie:Murenen]]

title: Gymnothorax austrinus · IUCN-status: Onzeker (2011)

Orde: Anguilliformes (Palingachtigen)

Familie: Muraenidae (Murenen)

Geslacht: Gymnothorax

title: Soort