text:
# Tomura xenoskeneoides
Tomura xenoskeneoides is een slakkensoort uit de familie van de Cornirostridae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1998 door Rubio & Rolán.

title: Tomura xenoskeneoides

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Tomura xenoskeneoides''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] ([[Weekdieren]])
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| informele groep orde = [[Lower Heterobranchia]]
| familie = [[Cornirostridae]]
| geslacht = ''[[Tomura]]''
| w-naam = ''Tomura xenoskeneoides''
| auteur = Rubio & Rolán
| datum = 1998
| haakjes =
| commons =
| species =
| worms = 458295
}}
'''''Tomura xenoskeneoides''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Cornirostridae]].<ref>Bouchet, P. (2012). <i>Tomura xenoskeneoides</i> Rubio & Rolán, 1998. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=458295</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1998 door Rubio & Rolán.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Cornirostridae]]

title: Tomura xenoskeneoides

Stam: Mollusca (Weekdieren)

Klasse: Gastropoda (Slakken)

Informele groep: Lower Heterobranchia

Familie: Cornirostridae

Geslacht: Tomura

title: Soort


text:
# Nylanderia gulinensis
Nylanderia gulinensis is een mierensoort uit de onderfamilie van de schubmieren (Formicinae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2002 door Zhang & Zheng.

wikiname: nlwiki

title: Nylanderia gulinensis

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Nylanderia gulinensis''
| afbeelding =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Mieren|Formicidae]] (Mieren)
| onderfamilie = [[Schubmieren|Formicinae]] (Schubmieren)
| tribus = [[Plagiolepidini]]
| geslacht = ''[[Nylanderia]]''
| w-naam = ''Nylanderia gulinensis''
| auteur = Zhang & Zheng
| datum = 2002
| haakjes = ja
| commons =
| species = Nylanderia gulinensis
}}

'''''Nylanderia gulinensis''''' is een [[Mieren|mierensoort]] uit de onderfamilie van de [[Schubmieren|schubmieren (Formicinae)]].<ref>[http://www.antwiki.org/wiki/Nylanderia_gulinensis Vermelding van de soort op Antwiki (Geraadpleegd april 2013)]</ref><ref>[http://www.antweb.org/description.do?genus=Nylanderia&name=gulinensis&rank=species Vermelding van de soort op Antweb (Geraadpleegd april 2013)]</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2002 door Zhang & Zheng.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|13}}

[[Categorie:Nylanderia]]

title: Nylanderia gulinensis

Rijk: Animalia (Dieren)

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Hymenoptera (Vliesvleugeligen)

Familie: Formicidae (Mieren)

Onderfamilie: Formicinae (Schubmieren)

Geslachtengroep: Plagiolepidini

Geslacht: Nylanderia

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Azolla event
Het Azolla event (Azolla is de botanische naam van een geslacht van varens van het zoete water, waartoe ook de grote kroosvaren behoort; event is Engels voor "gebeurtenis") was een massale opbloei van watervarens in de Arctische Oceaan rond 49 Ma (miljoen jaar geleden), tijdens het tijdperk Eoceen. De afgestorven varens zonken naar de anoxische zeebodem, waar op die manier grote hoeveelheden plantaardig koolstof werden opgeslagen. Aangezien de koolstof in organisch materiaal van planten afkomstig is van koolstofdioxide uit de aardatmosfeer, daalde de concentratie van dit broeikasgas in de atmosfeer aanzienlijk. Wetenschappers denken dat het Azolla event daarom een van de oorzaken is voor de afkoeling van het klimaat van de warme tropische omstandigheden tijdens het Eoceen tot het ijstijdvak waarin de Aarde zich tegenwoordig bevindt.

## Bewijs voor het Azolla event
Vanwege de mogelijke aanwezigheid van grote hoeveelheden aardolie en aardgas zijn sinds de jaren 90 boringen gedaan in de Arctische Oceaan. Er werd toen ontdekt dat zich overal in de sedimenten in het Arctisch bekken een dikke laag bevindt van afwisselend lagen pelagisch sediment (klei en fossiel plankton, dat gebruikelijk is in de diepzee) en mm dikke lagen fossiele watervarens. In diepzeekernen is deze laag duidelijk te herkennen als een piek in gammastraling. De laag wordt door stratigrafen gebruikt om boorkernen uit het hele Arctische bekken met elkaar te correleren. Met magnetostratigrafie en palynologie is ontdekt dat de tijdspanne waarin de laag werd afgezet ongeveer 800.000 jaar moet zijn.
De ouderdom van de laag komt precies overeen met een dramatische daling van de concentratie kooldioxide in de atmosfeer, zoals die uit boorkernen wereldwijd bekend is. De concentratie kooldioxide daalde van 3500 ppm tijdens het Vroeg-Eoceen tot 650 ppm in het Laat-Eoceen. Ter vergelijking: tegenwoordig is de concentratie kooldioxide in de atmosfeer rond de 405 ppm, voor de Industriële revolutie zelfs 280 ppm.

## Eigenschappen van de varens
De fossiele varens zijn morfologisch niet te onderscheiden van moderne leden van het geslacht Azolla. Tegenwoordig is Azolla een alleen in zoet water levende plant die in symbiose leeft met de blauwalg Anabaena. De blauwalg fixeert stikstof op zeer efficiënte wijze. De varens kunnen per jaar per m2 0,25 kg stikstof omzetten en 1,5 kg koolstof. Vanwege het gemak waarmee de plant stikstof en koolstof uit de atmosfeer kan onttrekken is de enige beperkende factor voor groei fosfor (koolstof, stikstof en fosfor vormen de drie belangrijkste elementen bij de productie van eiwitten). Onder gunstige omstandigheden (gematigde temperatuur en veel zonlicht) kan de plant zeer snel groeien, de totale biomassa kan dan binnen twee tot drie dagen verdubbelen. Tijdens het Eoceen was het klimaat rond de polen gematigd (er groeide loofbos op Groenland) en in de zomer is er boven de poolcirkel continu zonlicht.

## Condities waardoor het Azolla event kon plaatsvinden
Tijdens het Vroeg-Eoceen lagen de continenten rond de noordelijke poolcirkel dichter bij elkaar dan tegenwoordig. De Arctische Oceaan was slechts door een drietal nauwe zeestraten met andere zeeën verbonden. Diepe zeestromingen zoals de huidige Golfstroom kwamen daarom niet voor en er vond weinig circulatie van diep met ondiep water plaats in de Arctische Oceaan en anoxische omstandigheden op de zeebodem (vergelijkbaar met de tegenwoordige Zwarte Zee).
Door het warme klimaat was de verdamping van zeewater hoog wat de saliniteit van het water verhoogde. De aan de Arctische Oceaan grenzende streken hadden echter ook een nat klimaat zodat er relatief veel rivieren zoet water naar het vrijwel afgesloten bekken voerden. Dit zoet water vormde een nefeloïde laag in de Arctische Oceaan, een laag zoet (licht) water die boven op een veel zoutere onderlaag "dreef". Zelfs als deze zoetwaterlaag maar een paar cm dik zou zijn geweest was dit al genoeg voor kolonisatie van de Arctische Oceaan door de Azolla-varens. Het zoetwater, afkomstig uit rivieren, zou bovendien verrijkt zijn in fosfor afkomstig van verwering van gesteente. Door de hoge concentraties koolstof en stikstof in de Eocene atmosfeer waren de omstandigheden voor de planten dus ideaal.
Een alternatieve verklaring is dat de varens niet in de Arctische Oceaan zelf groeiden, maar in lagunes en delta's op het land, terwijl hun resten in grote hoeveelheden naar de Arctische Oceaan spoelden. In dat geval is het niet nodig aan te nemen dat er een zoetwaterlaag in het bovenste gedeelte van de Arctische Oceaan bestond.
Een plotselinge groei van planten hoeft niet per se grote invloed op het klimaat te hebben. Daarvoor moeten de planten niet alleen veel koolstof aan de atmosfeer onttrekken, maar moeten hun resten ook worden opgeslagen op een zodanige wijze dat de koolstof niet door respiratie weer in de atmosfeer terug kan komen. De anoxische omstandigheden op de bodem van de Arctische Oceaan tijdens het Eoceen zorgden ervoor dat de plantenresten niet konden wegrotten maar begraven raakten onder lagen nieuwer sediment.

## Wereldwijde gevolgen
Als uitgegaan wordt van een periode van 800.000 jaar waarin de watervarens een totale oppervlakte van 4.000.000 km² in de Arctische Oceaan konden bedekken, valt de afname van de concentratie koolstofdioxide goed te verklaren. Desondanks zullen ook andere factoren een rol hebben gespeeld bij de afkoeling van het klimaat na de Azolla event. De Azolla event begon in ieder geval een geleidelijke temperatuursdaling die gedurende miljoenen jaren aan zou houden. Tijdens het Eoceen was het water van de Arctische Oceaan gemiddeld 13°C, tegenwoordig -9°C, een verschil van 22 graden. In het Oligoceen (34-23 Ma) groeide de ijskap op Antarctica en in het Kwartair heeft de Aarde voor het eerst in het Fanerozoïcum op beide polen een ijskap. Vlak na de Azolla event, rond 47 Ma, worden de eerste bewijzen voor ijsbergen in de Arctische Oceaan gevonden in de vorm van dropstones in sedimentlagen.

## Economisch belang
De grote hoeveelheden organisch materiaal in de Azolla-laag hebben de interesse getrokken van de olie-industrie. De resten van de varens zijn mogelijk een goed brongesteente voor aardolie en/of aardgas.

title: Azolla event

wikitext:
[[Bestand:Azolla filiculoides MUN.jpg|thumb|300px|De [[grote kroosvaren|grote kroosvaren (''Azolla filiculoides'')]]. De massale groei van verwante planten in het [[Eoceen]] kan voor wereldwijde afkoeling van het [[klimaat]] gezorgd hebben.]]
Het '''Azolla event''' (''Azolla'' is de [[botanische naam]] van een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[varens]] van het zoete water, waartoe ook de [[grote kroosvaren]] behoort; ''event'' is [[Engels]] voor "gebeurtenis") was een massale opbloei van watervarens in de [[Arctische Oceaan]] rond 49 [[Ma (tijd)|Ma]] (miljoen jaar geleden), tijdens het [[geologisch tijdperk|tijdperk]] [[Eoceen]]. De afgestorven varens zonken naar de [[anoxisch]]e zeebodem, waar op die manier grote hoeveelheden plantaardig [[koolstof]] werden opgeslagen. Aangezien de koolstof in [[organisch materiaal]] van planten afkomstig is van [[koolstofdioxide]] uit de [[aardatmosfeer]], daalde de concentratie van dit [[broeikasgas]] in de atmosfeer aanzienlijk. Wetenschappers denken dat het Azolla event daarom een van de oorzaken is voor de afkoeling van het klimaat van de warme [[Tropen (geografie)|tropische]] omstandigheden tijdens het Eoceen tot het [[ijstijdvak]] waarin de Aarde zich tegenwoordig bevindt.

== Bewijs voor het Azolla event ==
[[Bestand:65 Myr Climate Change.png|thumb|300px|De verandering van de [[deltawaarde|δ18O-waarde]] in de atmosfeer tijdens de afgelopen 65 miljoen jaar. Deze waarde is afhankelijk van de temperatuur. Het Azolla event vormt het einde van het [[Eocene climatic optimum|Eocene optimum]] (de warmste periode in de grafiek) en het begin van een geleidelijke afkoeling van het klimaat.]]
Vanwege de mogelijke aanwezigheid van grote hoeveelheden [[aardolie]] en [[aardgas]] zijn sinds de [[1990-1999|jaren 90]] boringen gedaan in de Arctische Oceaan. Er werd toen ontdekt dat zich overal in de sedimenten in het Arctisch bekken een dikke laag bevindt van afwisselend lagen [[pelagische zone|pelagisch]] sediment ([[klei]] en fossiel [[plankton]], dat gebruikelijk is in de [[diepzee]]) en [[millimeter|mm]] dikke lagen fossiele watervarens.<ref name=Waddell2006>Waddell & Moore (2006)</ref> In [[diepzeekern]]en is deze laag duidelijk te herkennen als een piek in [[gammastraling]]. De laag wordt door [[stratigrafie|stratigrafen]] gebruikt om boorkernen uit het hele Arctische bekken met elkaar te [[correlatie (geologie)|correleren]]. Met [[magnetostratigrafie]] en [[palynologie]] is ontdekt dat de tijdspanne waarin de laag werd afgezet ongeveer 800.000 jaar moet zijn.<ref name="Brinkhuis2006">Brinkhuis ''et al'' 2006</ref>

De ouderdom van de laag komt precies overeen met een dramatische daling van de concentratie [[kooldioxide]] in de atmosfeer, zoals die uit boorkernen wereldwijd bekend is. De concentratie kooldioxide daalde van 3500 [[parts per million|ppm]] tijdens het Vroeg-Eoceen tot 650 ppm in het Laat-Eoceen. Ter vergelijking: tegenwoordig is de concentratie kooldioxide in de atmosfeer rond de 405 ppm, voor de [[Industriële revolutie]] zelfs 280 ppm.

== Eigenschappen van de varens ==
De fossiele varens zijn morfologisch niet te onderscheiden van moderne leden van het geslacht ''[[Azolla]]''. Tegenwoordig is ''Azolla'' een alleen in zoet water levende plant die in [[symbiose]] leeft met de [[Blauwalgen|blauwalg]] ''[[Anabaena]]''. De blauwalg [[stikstoffixatie|fixeert stikstof]] op zeer efficiënte wijze. De varens kunnen per jaar per [[vierkante meter|m{{sup|2}}]] 0,25 kg [[Stikstof (element)|stikstof]] omzetten en 1,5 kg koolstof.<ref>Belnap (2002)</ref> Vanwege het gemak waarmee de plant stikstof en koolstof uit de atmosfeer kan onttrekken is de enige [[beperkende factor]] voor groei [[fosfor]] (koolstof, stikstof en fosfor vormen de drie belangrijkste [[element (scheikunde)|elementen]] bij de productie van [[Proteïne|eiwitten]]). Onder gunstige omstandigheden (gematigde temperatuur en veel zonlicht) kan de plant zeer snel groeien, de totale [[biomassa]] kan dan binnen twee tot drie dagen verdubbelen.<ref name=Brinkhuis2006/> Tijdens het Eoceen was het klimaat rond de polen [[gematigd klimaat|gematigd]] (er groeide [[loofbos]] op [[Groenland]]) en in de zomer is er boven de [[poolcirkel]] continu zonlicht.

== Condities waardoor het Azolla event kon plaatsvinden ==
Tijdens het Vroeg-Eoceen lagen de continenten rond de noordelijke poolcirkel dichter bij elkaar dan tegenwoordig. De Arctische Oceaan was slechts door een drietal nauwe [[zeestraat|zeestraten]] met andere zeeën verbonden. Diepe [[zeestroming]]en zoals de huidige [[Golfstroom]] kwamen daarom niet voor en er vond weinig circulatie van diep met ondiep water plaats in de Arctische Oceaan en anoxische omstandigheden op de zeebodem (vergelijkbaar met de tegenwoordige [[Zwarte Zee]]).<ref>Zie Stein (2006) voor de omstandigheden in de Arctische Oceaan tijdens het Eoceen</ref>

Door het warme klimaat was de [[verdamping]] van zeewater hoog wat de [[saliniteit]] van het water verhoogde. De aan de Arctische Oceaan grenzende streken hadden echter ook een nat klimaat zodat er relatief veel [[rivier]]en zoet water naar het vrijwel afgesloten bekken voerden. Dit zoet water vormde een [[nefeloïde laag]] in de Arctische Oceaan, een laag zoet ([[dichtheid (natuurkunde)|licht]]) water die boven op een veel zoutere onderlaag "dreef".<ref>Bewijs voor een dergelijke opbouw van de Arctische Oceaan werd gevonden in de verhoudingen tussen [[isotoop|isotopen]] van [[strontium]] en [[neodymium]] door Gleason ''et al'' (2007)</ref> Zelfs als deze [[zoetwater]]<nowiki/>laag maar een paar cm dik zou zijn geweest was dit al genoeg voor kolonisatie van de Arctische Oceaan door de Azolla-varens. Het zoetwater, afkomstig uit rivieren, zou bovendien verrijkt zijn in fosfor afkomstig van [[verwering]] van gesteente. Door de hoge concentraties koolstof en stikstof in de Eocene atmosfeer waren de omstandigheden voor de planten dus ideaal.<ref name=Pearson2000>Pearson & Palmer 2000</ref>

Een alternatieve verklaring is dat de varens niet in de Arctische Oceaan zelf groeiden, maar in [[lagune]]s en [[delta (rivier)|delta's]] op het land, terwijl hun resten in grote hoeveelheden naar de Arctische Oceaan spoelden. In dat geval is het niet nodig aan te nemen dat er een zoetwaterlaag in het bovenste gedeelte van de Arctische Oceaan bestond.<ref name=NatGeo>{{en}}Appenzeller, T.: [https://web.archive.org/web/20080326202943/http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0505/resources_geo.html Great green north], website van het [[National Geographic Magazine]].</ref>

Een plotselinge groei van planten hoeft niet per se grote invloed op het klimaat te hebben. Daarvoor moeten de planten niet alleen veel koolstof aan de atmosfeer onttrekken, maar moeten hun resten ook worden opgeslagen op een zodanige wijze dat de koolstof niet door [[ademhaling (plant)|respiratie]] weer in de atmosfeer terug kan komen. De anoxische omstandigheden op de bodem van de Arctische Oceaan tijdens het Eoceen zorgden ervoor dat de plantenresten niet konden wegrotten maar begraven raakten onder lagen nieuwer sediment.

== Wereldwijde gevolgen ==
Als uitgegaan wordt van een periode van 800.000 jaar waarin de watervarens een totale oppervlakte van 4.000.000 km² in de Arctische Oceaan konden bedekken, valt de afname van de concentratie koolstofdioxide goed te verklaren. Desondanks zullen ook andere factoren een rol hebben gespeeld bij de afkoeling van het klimaat na de Azolla event. De Azolla event begon in ieder geval een geleidelijke temperatuursdaling die gedurende miljoenen jaren aan zou houden. Tijdens het Eoceen was het water van de Arctische Oceaan gemiddeld 13[[Celsius|°C]], tegenwoordig -9°C, een verschil van 22 graden.<ref name=Brinkhuis2006/> In het [[Oligoceen]] (34-23 [[Ma (tijd)|Ma]]) groeide de [[ijskap]] op [[Antarctica]] en in het [[Kwartair]] heeft de Aarde voor het eerst in het [[Fanerozoïcum]] op beide polen een ijskap. Vlak na de Azolla event, rond 47 Ma, worden de eerste bewijzen voor [[ijsberg]]en in de Arctische Oceaan gevonden in de vorm van ''[[dropstone]]s'' in sedimentlagen.

== Economisch belang ==
De grote hoeveelheden organisch materiaal in de Azolla-laag hebben de interesse getrokken van de [[olie-industrie]]. De resten van de varens zijn mogelijk een goed [[brongesteente]] voor aardolie en/of [[aardgas]].

== Zie ook ==
* [[Eoceen]]
* ''[[Paleocene-Eocene Thermal Maximum]]''
* [[Klimaatverandering]]
* [[Paleoklimatologie]]
* [[Broeikaseffect]]

{{Appendix| |2=
'''Voetnoten'''
{{References|2=2}}
'''Literatuur'''
* {{en}}{{aut|Belnap, J.}}; '''2002''': [http://www.springerlink.com/index/04QV1MVMLBVCFRFP.pdf ''Nitrogen fixation in biological soil crusts from southeast Utah, USA''], Biology and Fertility of Soils '''35(2)''', p. 128–135.
* {{en}}{{aut|Brinkhuis, H.; Schouten, S.; Collinson, M.E.; Sluijs, A.; Sinninghe Damsté, J.S.; Dickens, G.R.; Huber, M.; Cronin, T.M.; Onodera, J.; Takahashi, K. ''et al''}}; '''2006''': [https://www.nature.com/nature/journal/v441/n7093/abs/nature04692.html ''Episodic fresh surface waters in the Eocene Arctic Ocean''], [[Nature]] '''441''', p. 606-609.
* {{en}}{{aut|Gleason, J.D.; Thomas, D.T.; Moore, T.C.; Blum, J.D. & Owen, R.M.}}; '''2007''': ''Water column structure of the Eocene Arctic Ocean from Nd-Sr isotope proxies in fossil fish debris'', Goldschmidt Conference Abstracts 2007, p. A329.
* {{en}}{{aut|Pearson, P.N. & Palmer, M.R.}}; '''2000''': [https://www.nature.com/nature/journal/v406/n6797/pdf/406695a0.pdf ''Atmospheric carbon dioxide concentrations over the past 60 million years''], [[Nature]] '''406(6797)''', p. 695–699.
* {{en}}{{aut|Stein, R.}}; '''2006''': [http://www.cosis.net/abstracts/EGU06/06718/EGU06-J-06718-1.pdf ''The Paleocene-Eocene ("Greenhouse") Arctic Ocean paleoenvironment: Implications from organic-carbon and biomarker records (IODP-ACEX Expedition 302)''], Geophysical Research Abstracts '''8''', p. 06718.
* {{en}}{{aut|Waddell, L.M. & Moore, T.C.}}; '''2006''': [https://www.agu.org/cgi-bin/wais?hh=OS53B-1097 ''Salinity of the Early and Middle Eocene Arctic Ocean From Oxygen Isotope Analysis of Fish Bone Carbonate'']{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }}, American Geophysical Union, Fall Meeting 2006, abstract OS53B-1097.
}}

[[Categorie:Klimaatverandering]]
[[Categorie:Eoceen]]


text:
# Erythmelus picinus
Erythmelus picinus is een vliesvleugelig insect uit de familie Mymaridae. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1915 door Girault.

title: Erythmelus picinus

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Erythmelus picinus''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie = [[Mymaridae]]
| geslacht = ''[[Erythmelus]]''
| w-naam = ''Erythmelus picinus''
| auteur = Girault
| datum = 1915
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Erythmelus picinus''''' is een [[Vliesvleugeligen|vliesvleugelig insect]] uit de familie [[Mymaridae]]. De wetenschappelijke naam is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1915 door Girault.

{{Appendix|2=
* [https://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/chalcidoids/database/validName.dsml?index=ValidName&searchPageURL=indexValidName.dsml&Familyqtype=equals&Family=&Genusqtype=equals&Genus=Erythmelus&Speciesqtype=equals&Species=picinus {{Ts.|Noyes, J.S.}} (2012). Universal Chalcidoidea Database. World Wide Web electronic publication. http://www.nhm.ac.uk/chalcidoids. Version as of June 2012]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|12}}

[[Categorie:Erythmelus|picinus]]

title: Erythmelus picinus

Familie: Mymaridae

Geslacht: Erythmelus

title: Soort


text:
# Marathon van Milaan 2016
De Marathon van Milaan 2016 vond plaats op zondag 24 april 2016. Het was de zestiende editie van deze marathon.
De wedstrijd bij de mannen werd gewonnen door de Keniaan Ernest Kiprono in 2:08.15. Hij was vijf seconden sneller dan zijn landgenoot Ishmael Busendich. Kenneth Mburu maakte het Keniaanse podium compleet door derde te worden in 2:08.38. De Keniaanse Brigid Chepcheshire won de wedstrijd bij de vrouwen in 2:27.45.

## Uitslagen

### Mannen
| rang   | naam               | land | tijd    |
| ------ | ------------------ | ---- | ------- |
| Goud   | Ernest Kiprono     | KEN  | 2:08.15 |
| Zilver | Ishmael Busendich  | KEN  | 2:08.20 |
| Brons  | Kenneth Mburu      | KEN  | 2:08.38 |
| 4      | Samuel Mwaniki     | KEN  | 2:09.45 |
| 5      | Evans Kipkoech     | KEN  | 2:10.04 |
| 6      | Henry Kipsigei     | KEN  | 2:11.42 |
| 7      | Daniel Mesfin      | ERI  | 2:14.02 |
| 8      | Moses Mengich      | KEN  | 2:14.04 |
| 9      | Philemon Kipchumba | KEN  | 2:14.35 |
| 10     | Giovanni De Jesus  | BRA  | 2:14.41 |

### Vrouwen
| rang   | naam              | land | tijd    |
| ------ | ----------------- | ---- | ------- |
| Goud   | Brigid Kosgei     | KEN  | 2:27.45 |
| Zilver | Vera-Monica Nunes | POR  | 2:37.11 |
| Brons  | Dailin Belmonte   | CUB  | 2:42.44 |
| 4      | Malika Benlafkar  | MAR  | 2:43.32 |
| 5      | Judit Varga       | HUN  | 2:47.58 |
| 6      | Barbara Belusic   | CRO  | 2:49.09 |
| 7      | Nikolina Sustic   | CRO  | 2:50.01 |
| 8      | Maria Mccambridge | IRL  | 2:56.03 |
| 9      | Barbara Bani      | ITA  | 2:58.55 |
| 10     | Claudia Marietta  | ITA  | 2:59.02 |

2000 ·
2001 ·
2002 ·
2003 ·
2004 ·
2005 ·
2006 ·
2007 ·
2008 ·
2009 ·
2010 ·
2011 ·
2012 ·
2013 ·
2014 ·
2015 ·
2016 ·
2017

title: Marathon van Milaan 2016

wikitext:
De '''Marathon van Milaan 2016''' vond plaats op zondag 24 april 2016. Het was de zestiende editie van deze [[Marathon van Milaan|marathon]].

De wedstrijd bij de mannen werd gewonnen door de [[Kenia]]an [[Ernest Kiprono]] in 2:08.15. Hij was vijf seconden sneller dan zijn landgenoot [[Ishmael Busendich]]. [[Kenneth Mburu]] maakte het Keniaanse podium compleet door derde te worden in 2:08.38. De Keniaanse [[Brigid Chepcheshire]] won de wedstrijd bij de vrouwen in 2:27.45.

== Uitslagen ==
=== Mannen ===
{| class="wikitable"
!width=30|rang
!width=300|naam
!width=100|land
!width=75|tijd
|- bgcolor="#F7F6A8"
|align=center| {{goud}} || [[Ernest Kiprono]] || {{KEN}} || align="right"|2:08.15
|- bgcolor="#DCE5E5"
|align=center| {{zilver}} || [[Ishmael Busendich]] || {{KEN}} || align="right"|2:08.20
|- bgcolor="#FFDAB9"
|align=center| {{brons}} || [[Kenneth Mburu]] || {{KEN}} || align="right"|2:08.38
|-
|align=center| 4 || [[Samuel Mwaniki]] || {{KEN}} || align="right"|2:09.45
|-
|align=center| 5 || [[Evans Kipkoech]] || {{KEN}} || align="right"|2:10.04
|-
|align=center| 6 || [[Henry Kipsigei]] || {{KEN}} || align="right"|2:11.42
|-
|align=center| 7 || [[Daniel Mesfin]] || {{ERI}} || align="right"|2:14.02
|-
|align=center| 8 || [[Moses Mengich]] || {{KEN}} || align="right"|2:14.04
|-
|align=center| 9 || [[Philemon Kipchumba]] || {{KEN}} || align="right"|2:14.35
|-
|align=center| 10 || [[Giovanni De Jesus]] || {{BRA}} || align="right"|2:14.41
|}

=== Vrouwen ===
{| class="wikitable"
!width=30|rang
!width=300|naam
!width=100|land
!width=75|tijd
|- bgcolor="#F7F6A8"
|align=center| {{goud}} || [[Brigid Kosgei]] || {{KEN}} || align="right"|2:27.45
|- bgcolor="#DCE5E5"
|align=center| {{zilver}} || [[Vera-Monica Nunes]] || {{POR}} || align="right"|2:37.11
|- bgcolor="#FFDAB9"
|align=center| {{brons}} || [[Dailin Belmonte]] || {{CUB}} || align="right"|2:42.44
|-
|align=center| 4 || [[Malika Benlafkar]] || {{MAR}} || align="right"|2:43.32
|-
|align=center| 5 || [[Judit Varga]] || {{HUN}} || align="right"|2:47.58
|-
|align=center| 6 || [[Barbara Belusic]] || {{CRO}} || align="right"|2:49.09
|-
|align=center| 7 || [[Nikolina Sustic]] || {{CRO}} || align="right"|2:50.01
|-
|align=center| 8 || [[Maria Mccambridge]] || {{IRL}} || align="right"|2:56.03
|-
|align=center| 9 || [[Barbara Bani]] || {{ITA}} || align="right"|2:58.55
|-
|align=center| 10 || [[Claudia Marietta]] || {{ITA}} || align="right"|2:59.02
|}

{{Appendix|2=
* {{en}}[https://more.arrs.run/race/222874 Info op more.arrs.run]
}}
{{Navigatie Marathon Milaan}}

[[Categorie:Marathon in 2016|Milaan]]
[[Categorie:Marathon van Milaan|2016]]


text:
# Grünhain-Beierfeld
Grünhain-Beierfeld is een gemeente en stad in de Duitse deelstaat Saksen. De gemeente maakt deel uit van het Erzgebirgskreis.
Grünhain-Beierfeld telt 5.768 inwoners. Grünhain is de geboortestad van de Duitse barokcomponist Johann Hermann Schein.

## Geografie
Hoogste punt is de berg Spiegelwald met 728 m.
Grünhain-Beierfeld bestaat uit drie dorpen:
- Beierfeld
- Grünhain
- Waschleithe

## Bezienswaardigheden
- Kerk in Grunhain
- Rode kruis museum in Beierfeld
- Natuur- en wildpark in Waschleithe

## Stedenband
De stad Grünhain heeft een stedenband met de voormalige Zuid-Hollandse gemeente De Lier, thans (een plaats in de) gemeente Westland.
Amtsberg · Annaberg-Buchholz · Aue-Bad Schlema · Auerbach · Bärenstein · Bockau · Börnichen/Erzgeb. · Breitenbrunn/Erzgeb. · Burkhardtsdorf · Crottendorf · Deutschneudorf · Drebach · Ehrenfriedersdorf · Eibenstock · Elterlein · Gelenau/Erzgeb. · Geyer · Gornau · Gornsdorf · Großolbersdorf · Großrückerswalde · Grünhain-Beierfeld · Grünhainichen · Heidersdorf · Hohndorf · Jahnsdorf/Erzgeb. · Johanngeorgenstadt · Jöhstadt · Königswalde · Lauter-Bernsbach · Lößnitz · Lugau · Marienberg · Mildenau · Neukirchen/Erzgeb. · Niederdorf · Niederwürschnitz · Oberwiesenthal · Oelsnitz/Erzgeb. · Olbernhau · Pfaffroda · Pockau-Lengefeld · Raschau-Markersbach · Scheibenberg · Schlettau · Schneeberg · Schönheide · Schwarzenberg · Sehmatal · Seiffen/Erzgeb. · Stollberg/Erzgeb. · Stützengrün · Tannenberg · Thalheim · Thermalbad Wiesenbad · Thum · Wolkenstein · Zschopau · Zschorlau · Zwönitz

title: Grünhain-Beierfeld

wikitext:
{{Infobox Duitse plaats plus
| Art               = Stad
| Wappen            = Wappen_Gruenhain-Beierfeld.png
| lat_deg = 50
| lat_min = 34
| lat_sec = 0
| lon_deg = 12
| lon_min = 48
| lon_sec = 0
| Lageplan          = Grünhain-Beierfeld in ERZ.png
| Bundesland        = Saksen
| Landkreis         = Erzgebirgskreis
| Höhe              = 505
| Fläche            = 22.26
| Einwohner         = 6531
| Stand             = 2007-12-31
| PLZ               = 08344
| Vorwahl           = 03774
| Kfz               = ERZ <small>(alternatief: ANA, ASZ, AU, MAB, MEK, STL, SZB, ZP)</small>
| Gemeindeschlüssel = 14 5 21 260
| Gliederung        = 3 delen ([[Ortsteil]])
| Straße            = August-Bebel-Straße 79
| Adresse-Verband   = August-Bebel-Str. 79
| Website           = [http://www.gruenhain-beierfeld.de www.gruenhain-beierfeld.de]
| Bürgermeister     = Joachim Rudler
| Partei            = CDU
}}
'''Grünhain-Beierfeld''' is een [[Duitse gemeente|gemeente]] en stad in de [[Duitsland|Duitse]] deelstaat [[Saksen (deelstaat)|Saksen]]. De gemeente maakt deel uit van het [[Erzgebirgskreis]].
Grünhain-Beierfeld telt {{Statistiek gemeente Duitsland inwoners|14 5 21 260|Saksen}} inwoners<ref name="inw_statistiek" />. Grünhain is de geboortestad van de Duitse barokcomponist [[Johann Hermann Schein]].

==Geografie==
Hoogste punt is de berg [[Spiegelwald]] met 728 m.
Grünhain-Beierfeld bestaat uit drie dorpen:
* [[Beierfeld]]
* [[Grünhain]]
* [[Waschleithe]]

==Bezienswaardigheden==
[[Bestand:Kirche Gruenhain.jpg|thumb|left|250px|kerk in Grunhain]]
* Kerk in Grunhain
* Rode kruis museum in Beierfeld
* Natuur- en wildpark in Waschleithe

==Stedenband==
De stad Grünhain heeft een [[stedenband]] met de voormalige Zuid-Hollandse gemeente [[De Lier]], thans (een plaats in de) gemeente [[Westland (gemeente)|Westland]].

{{Commonscat|Grünhain-Beierfeld}}
{{Appendix}}
{{Navigatie Erzgebirgskreis}}
{{Coor title dms|50|34|0|N|12|48|0|E|type:city_scale:50000_region:DE}}

{{DEFAULTSORT:Grunhain-Beierfeld}}
[[Categorie:Gemeente in Saksen]]

title: Situering

Deelstaat: Saksen

Landkreis: Erzgebirgskreis

title: Algemeen

Burgemeester: Joachim Rudler (CDU)

title: Overig

Kenteken: ERZ (alternatief: ANA, ASZ, AU, MAB, MEK, STL, SZB, ZP)

Stad: 3 delen (Ortsteil)

Website: Officiële website

title: Locatie van Grünhain-Beierfeld in Erzgebirgskreis

Locatie van Grünhain-Beierfeld in Erzgebirgskreis: Kaart van Grünhain-Beierfeld

Portaal: Duitsland


text:
# Coelichneumon cyaniventris
Coelichneumon cyaniventris is een insect dat behoort tot de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera) en de familie van de gewone sluipwespen (Ichneumonidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Wesmael in 1859.

title: Coelichneumon cyaniventris

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Coelichneumon cyaniventris''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Coelichneumon.cyaniventris.-.lindsey.jpg
| orde = [[Vliesvleugeligen|Hymenoptera]] (Vliesvleugeligen)
| familie= [[Gewone sluipwespen|Ichneumonidae]] (Gewone sluipwespen)
| geslacht = ''[[Coelichneumon]]''
| w-naam = ''Coelichneumon cyaniventris''
| auteur = [[Constantin Wesmael|Wesmael]]
| datum = 1859
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Coelichneumon cyaniventris''''' is een [[insecten|insect]] dat behoort tot de orde [[vliesvleugeligen]] (Hymenoptera) en de familie van de [[Gewone sluipwespen|gewone sluipwespen (Ichneumonidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Wesmael in 1859.

{{Beginnetje|biologie|2012|09|23}}

[[Categorie:Coelichneumon|cyaniventris]]

title: Coelichneumon cyaniventris

Familie: Ichneumonidae (Gewone sluipwespen)

Geslacht: Coelichneumon

title: Soort


text:
# Progonostola caustoscia
Progonostola caustoscia is een vlinder uit de familie van de spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Meyrick.

title: Progonostola caustoscia

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Progonostola caustoscia''
| afbeelding =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Larentiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Progonostola]]''
| w-naam = ''Progonostola caustoscia''
| auteur = Meyrick
| datum = 1899
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Progonostola caustoscia''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Spanners|spanners (Geometridae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1899 door Meyrick.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|30}}

[[Categorie:Progonostola|caustoscia]]

title: Progonostola caustoscia

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Geometridae (Spanners)

Onderfamilie: Larentiinae

Geslacht: Progonostola

title: Soort


text:
# Berdeniella unispinosa
Berdeniella unispinosa is een muggensoort uit de familie van de motmuggen (Psychodidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1919 door Tonnoir.

title: Berdeniella unispinosa

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Berdeniella unispinosa''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Nematocera]] (Muggen)
| familie = [[Motmuggen|Psychodidae]] (Motmuggen)
| geslacht = ''[[Berdeniella]]''
| w-naam = ''Berdeniella unispinosa''
| auteur = Tonnoir
| datum = 1919
| haakjes = ja
| commons =
| species =
}}
'''''Berdeniella unispinosa''''' is een [[muggen]]soort uit de familie van de [[Motmuggen|motmuggen (Psychodidae)]].<ref>{{Link Fauna Europaea|id=141492|naam=''Berdeniella unispinosa''}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1919 door Tonnoir.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|23}}

[[Categorie:Berdeniella|unispinosa]]

title: Berdeniella unispinosa

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Nematocera (Muggen)

Familie: Psychodidae (Motmuggen)

Geslacht: Berdeniella

title: Soort


text:
# Gerard I van Durbuy
Gerard I van Durbuy (voor 23 november 1223 - 28 februari 1303) was de tweede oudste zoon van Walram III, hertog van Limburg en Ermesinde I, gravin van Luxemburg, en was graaf van Durbuy van 1247 tot aan zijn dood, alsook heer van Roussy en de ban van Villance.

## Huwelijk en nageslacht
Hij huwde voor 1259 met Mechthilde van Kleef, dochter van Diederik van Kleef, heer van Dinslaken en Elizabeth van Brabant. Zij hadden verscheidene kinderen:
- Ermesinde (- 1272), getrouwd met Gerard V, graaf van Blankenheim (- na 1309)[4]
- Catherine (- 26 september 1328 (?)), getrouwd met 1) Albert, heer van Voorne (- 1287)[4] en 2) Wolfert I van Borselen (- 1299)
- Agnes
- Marie
- Mathilde, vrouwe van Melin, getrouwd met Boudewijn van Hénin, heer van Fontaine-l'Évêque
- Pentecoste, getrouwd met Willem van Mortagne, heer van Rumes (1268, - 1302)
- Isabelle, vrouwe van Roussy, getrouwd met Hendrik II graaf van Grandpré, heer van Houffalize en Livry
- Margerite (- 1291), getrouwd met Jan III, heer van Gistel (- 1315)[5]

In 1304, na het overlijden van Gerard van Durbuy, stonden zijn dochters hun aanspraak op Durbuy af aan hun neef Hendrik VII, graaf van Luxemburg.

## Bron
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Gérard_Ier_de_Durbuy op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

title: Gerard I van Durbuy

wikitext:
[[Bestand:Armoiries_Gérard_de_Durbuy.svg|rechts|miniatuur|220x220px|Wapenschild van Gerard van Durbuy.]]
'''Gerard I van Durbuy '''(voor [[23 november]] [[1223]]<ref>{{Aut|S.P. Ernst}}, ''Histoire du Limbourg'', VI, Luik, 1847, p. [https://books.google.be/books?id=lMw7AQAAIAAJ&pg=PA200 200 (CXXV)]: "''Walerami ducis de Limburg et comitis de Lutzelimburg ... uxori sue et conmatri nostre Ermegardi, prolibusquoque suis Henrico, Gerardo filiis, Catharine etiam filie sue''" (oorkonde gedateerd op 23 november 1223). [https://web.archive.org/web/20230715095609/https://books.google.be/books?id=lMw7AQAAIAAJ&pg=PA200 Gearchiveerd] op 15 juli 2023.</ref> - 28 februari 1303) was de tweede oudste zoon van [[Walram III van Limburg|Walram III]], [[Lijst van graven en hertogen van Limburg|hertog van Limburg]] en [[Ermesinde II van Namen|Ermesinde I]], gravin van Luxemburg, en was graaf van Durbuy van [[1247]] tot aan zijn dood,<ref>{{Aut|T.J. Lacomblet}}, ''Urkundenbuch für die geschichte des Niederrheins oder des erzstifts Cöln, der fürstenthümer Jülich und Berg, Geldern, Meurs, Cleve und Mark, und der reichsstifte Elten, Essen und Werden'', II,  Düsseldorf, 1846, pp. [https://archive.org/stream/urkundenbuchfrd01lacogoog#page/n194/mode/2up 156-157 (nr. 300)] [1 mei 1246; nog geen heer van Durbuy genoemd], [https://archive.org/stream/urkundenbuchfrd01lacogoog#page/n306/mode/2up 270 (nr. 481)] [3 december 1259], {{Aut|S.P. Ernst}}, ''Histoire du Limbourg'', VI, Luik, 1847, pp. [https://books.google.be/books?id=lMw7AQAAIAAJ&pg=PA297 297 (CCXXXIX)] [8 augustus 1279], [https://books.google.be/books?id=lMw7AQAAIAAJ&pg=PA329 329 (CCLXVII)] [24 januari 1285].</ref> alsook heer van [[Roussy-le-Village|Roussy]] en de ban van [[Villance]].

== Huwelijk en nageslacht ==
Hij huwde voor [[1259]] met Mechthilde van Kleef, dochter van [[Diederik primogenitus|Diederik van Kleef]], heer van [[Dinslaken]] en Elizabeth van Brabant.<ref>{{Aut|T.J. Lacomblet}}, ''Urkundenbuch für die geschichte des Niederrheins oder des erzstifts Cöln, der fürstenthümer Jülich und Berg, Geldern, Meurs, Cleve und Mark, und der reichsstifte Elten, Essen und Werden'', II,  Düsseldorf, 1846, p. [https://archive.org/stream/urkundenbuchfrd01lacogoog#page/n306/mode/2up 270 (nr. 481)]. Vgl. {{Aut|T. de Limburg Stirum}}, ''Le Chambellan de Flandre et les Sires de Ghistelles'', Gent, 1868, p. xlviii (XXXIX): "''Gérars de Luxenbourgh, sires de Durby, et Mehaus, sa feme, dame de cel meismes liu; faisons savoir [...] ke comme ensi soit ke nous aïens ahieretée no chière fille Margherite, pour le mariage kele fait avoce mon seingneur Jean de Ghistele, chevalier, fil à noble home no bon et chier ami mon seingneur, Jehan, seingneur de Ghistele, de Formesele et de Le Wastine''" [12 juni 1289].</ref> Zij hadden verscheidene kinderen:
* Ermesinde (- 1272), getrouwd met Gerard V, [[Graafschap Blankenheim en Gerolstein|graaf van Blankenheim]] (- na 1309)<ref name="oorkondeboek">{{Aut|L.P.C. Van Den Bergh}}, ''Oorkondenboek van Holland en Zeeland'', IV, Amsterdam, 1873, p. [https://resources.huygens.knaw.nl/retroboeken/ohz/#source=4&page=140&accessor=toc&view=imagePane&size=1062 123 (nr. 1932)] [ca. 16 december 1280].</ref>
* [[Catharina van Durbuy|Catherine]] (- 26 september 1328 (?)), getrouwd met 1) [[Albert van Voorne|Albert]], heer van [[Voorne (Zuid-Holland)|Voorne]] (- 1287)<ref name="oorkondeboek" /> en 2) [[Wolfert I van Borselen]] (- 1299)
* Agnes
* Marie
* Mathilde, vrouwe van [[Melin (gemeente)|Melin]], getrouwd met Boudewijn van [[Hénin-Beaumont|Hénin]], heer van [[Fontaine-l'Évêque]]
* Pentecoste, getrouwd met Willem van Mortagne, heer van Rumes (1268, - 1302)
* Isabelle, vrouwe van [[Roussy-le-Village|Roussy]], getrouwd met Hendrik II graaf van [[Grandpré]], heer van [[Houffalize]] en [[Livry-Gargan|Livry]]
* Margerite (- 1291), getrouwd met Jan III, heer van [[Gistel]] (- 1315)<ref>{{Aut|T. de Limburg Stirum}}, ''Le Chambellan de Flandre et les Sires de Ghistelles'', Gent, 1868, p. xlviii (XXXIX): "''Gérars de Luxenbourgh, sires de Durby, et Mehaus, sa feme, dame de cel meismes liu; faisons savoir [...] ke comme ensi soit ke nous aïens ahieretée no chière fille Margherite, pour le mariage kele fait avoce mon seingneur Jean de Ghistele, chevalier, fil à noble home no bon et chier ami mon seingneur, Jehan, seingneur de Ghistele, de Formesele et de Le Wastine''" [12 juni 1289].</ref>
In 1304, na het overlijden van Gerard van Durbuy, stonden zijn dochters hun aanspraak op [[Durbuy]] af aan hun neef [[Keizer Hendrik VII|Hendrik VII]], [[Lijst van heersers van Luxemburg|graaf van Luxemburg]].

== Externe links ==
* (fr) http://users.skynet.be/am035431/pages/6%20Les%20Premiers%20Seigneurs%20de%20Cheoux/gerard.html{{Dode link}}
* (de) [https://www.manfred-hiebl.de/genealogie-mittelalter/luxemburger/gerhard_3_herr_zu_durby_1303/gerhard_3_herr_zu_durby_1303.html {{Aut|K-H. Schreiber}} (ed.), art. Gerhard III. Herr von Durbuy und Ronsy, Genealogie-Mittelalter.de (2002).]

== Bron ==
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=fr|titel=Gérard_Ier_de_Durbuy|oldid=131885290|datum=20161116}}

== Noten ==
{{References|90%|2}}

[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 13e eeuw|Durbuy, G]]
[[Categorie:Huis Luxemburg]]


text:
# Orde van Verdienste (Hessen)

In navolging van Beieren stichtte ook de Duitse Bondsstaat Hessen in 1989 een Orde van Verdienste. In 1998 werd aan de om de hals te dragen Orde een IIe klasse toegevoegd. Deze wordt aan een lint op de linkerborst gedragen. Het lint van de Orde is blauw. Het gouden kruis is zeer langgerekt en heeft korte gouden stralen tussen de wit geëmailleerde armen. Op het rode medaillon is een gouden Hessische leeuw afgebeeld.

title: Orde van Verdienste (Hessen)

wikitext:
[[Bestand:Orde van Verdienste van de Bondsstaat Hessen.jpg|right|200px|Ie Klasse]]

In navolging van Beieren stichtte ook de Duitse Bondsstaat [[Hessen]] in 1989 een '''Orde van Verdienste'''. In 1998 werd aan de om de hals te dragen Orde een IIe klasse toegevoegd. Deze wordt aan een lint op de linkerborst gedragen. Het lint van de Orde is blauw. Het gouden kruis is zeer langgerekt en heeft korte gouden stralen tussen de wit geëmailleerde armen. Op het rode [[Medaillon (onderscheiding)|medaillon]] is een gouden Hessische leeuw afgebeeld.

== Zie ook ==
* [[Lijst van ridderorden in Hessen]]

==Literatuur==
[[Bestand:DE-HE Der Hessische Verdienstorden BAR.png|right|100px|Baton]]
* Alexander v.Sallach, "Die Orden und Ehrenzeichen unserer Republik", Konstanz 2003

{{Navigatie ridderorden Hessen}}
{{Beginnetje|geschiedenis|2=2007|3=04|4=02}}

[[Categorie:Ridderorde in Hessen|Verdienste]]


text:
# Ilja Repin
Ilja Jefimovitsj Repin (Russisch: Илья́ Ефи́мович Ре́пин, Oekraïens: Ілля Юхимович Рєпін) (Tsjoehoejiv (Russische Rijk), 5 augustus [O.S. 24 juli] 1844 - Kuokkala (Finland), 29 september 1930) was een Russisch kunstschilder. Hij wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van 'De Trekkers' ('Peredvizjniki'), een Russische kunstenaarsgroep die tot het Realisme wordt gerekend.

## Biografie

### Jeugd
Repin werd geboren in Tsjoehoejiv, een stadje bij Charkov in het huidige Oekraïne, uit Russische ouders. Zijn vader, Jefim Vasiljevitsj, was lijfeigene en boer. Na 20 jaar in het leger mocht hij een vrij beroep kiezen en werd hij paardenhandelaar; een grootse carrière voor een lijfeigene. Het welzijn en de status van het gezin stegen daardoor aanzienlijk.
Zijn moeder, Tatjana Stepanovna, leerde zich lezen en organiseerde voor eigen kinderen, en voor kinderen uit de buurt, lessen, gegeven door plaatselijke leraren. Er bestond in die tijd geen georganiseerd schoolsysteem op het platteland. Ilja had minstens één zus, Oestja, die overleed toen hij dertien was, en één broer, Vasili, die later fluitist werd in het orkest van het Mariinskitheater. Zijn moeder stond vrijwel alleen voor de opvoeding van de kinderen aangezien Ilja's vader veel van huis was. Ilja mocht niet omgaan met kinderen van 'lagere stand'. Kunst stond in het gezin in groot aanzien.

### Studie
In 1857 werd Ilja opgeleid in de iconenwerkplaats van Ivan Boenakov in zijn geboorteplaats en later werkte hij aan verschillende iconostasen in omliggende dorpen. Ook werkte hij in het topografisch atelier van de legernederzetting.
In 1863 ging hij naar Sint-Petersburg en werd, na eerst te zijn afgewezen, in 1864 toegelaten tot de Keizerlijke Kunstacademie. Gedurende de eerste jaren op de academie woonde Repin in bij het gezin van architect Sjevtsov, wiens dochter, Vera, hij na zijn afstuderen trouwde.
In 1865 mocht hij zijn werk presenteren op de jaarlijkse tentoonstelling van de Academie. In 1871 voltooide hij zijn eindexamenstuk De opwekking van de dochter van Jairus; opgemerkt door de beroemde kunstcriticus Vladimir Stasov en genoemd in zijn kritiek op deze tentoonstelling. Later dat jaar ontmoette hij Vladimir Stasov. Zij werden vrienden en Stasov stelde Repin voor aan bevriende componisten, o.a. Modest Moessorgski en Nikolaj Rimski-Korsakov. In datzelfde jaar ontving hij voor de eerste versie van De Wolgaslepers (Russisch: Бурлаки на Волге, Boerlaki na Volge, NL: Boottrekkers van de Wolga) de eerste prijs van de Maatschappij ter bevordering van de kunst. Dit schilderij bevindt zich nu in de Tretjakovgalerij in Moskou.

### Volwaardig schilder
In 1872 trouwde Repin met Vera Sjevtsova. Uit dit huwelijk worden vier kinderen geboren: dochter Vera in 1872, zoon Joeri in 1877 en de dochters Nadja (Nadeshda) en Tatjana (1880).
In 1873 exposeerde hij de definitieve versie van De Wolgaslepers op de Academie en op de wereldtentoonstelling in Wenen en ontving daarvoor een bronzen medaille voor meesterschap. Hij werd hiermee op slag beroemd; het schilderij trok veel bekijks. Zelfs Fjodor Dostojevski, die geen liefhebber was van kritisch realisme, gaf enthousiaste kritieken in kranten over dit werkstuk van Repin.
Repin ging met een beurs van de Academie naar Wenen, Rome en Napels en vestigde zich in Parijs. In 1875 zag hij in Londen werk van Rembrandt dat grote indruk op hem maakte. In 1876 keerde hij terug naar Sint-Petersburg, waar in 1877 zijn zoon Joeri werd geboren. Kort daarop verhuisde hij naar Moskou. In 1878 werd hij lid van de 'Peredvizjniki' ('De Trekkers'). Repin raakte, met andere schilders, onder de indruk van kunsthistorische schatten in kloosters rondom Moskou. Tijdens zijn verblijf op het landgoed Abramtsevo maakte mecenas Mamontov Repin enthousiast voor Oud-Russische kunst.
In 1882 organiseerde Repin teken- en schilderavonden in zijn atelier in Moskou. Hij had veel contact met schrijver Lev Tolstoj. Datzelfde jaar verhuisde hij naar hoofdstad Sint-Petersburg. Door zijn schilderssessies is hij de leermeester van Valentin Serov en Michail Vroebel.
In 1883 bezocht Repin met Stasov Duitsland, Nederland, Frankrijk, Spanje en Italië. Over de schilderijen van Rembrandt, in het in aanbouw zijnde Rijksmuseum, in Amsterdam kregen zij ruzie: Stasov vond het meesterwerken, terwijl Repin de werken in de Hermitage veel mooier vond. Wel bewonderde Repin de werken van Frans Hals in Haarlem. In Spanje kopieerde Repin werken van Velazquez en Titiaan. Rond deze tijd leefde hij gescheiden van Vera, maar hij zag de kinderen vaak en hij bemoeide zich actief met hun opvoeding. In 1882 scheidden hij en Vera, ze bleven daarna een vriendschappelijke relatie onderhouden.
In 1887 bezocht Repin Rome, Venetië en Florence en verbleef hij op het landgoed van Tolstoj.
In 1889 bezocht hij de wereldtentoonstelling in Parijs en ging hij naar Londen, Zürich en München.
In 1891 zegde hij het lidmaatschap van de 'Peredvizjniki' op, omdat hij het niet eens was met de nieuwe regels. Hij ging naar Moskou en Abramtsevo en had, samen met landschapsschilder Ivan Sjisjkin, een grote tentoonstelling in de Keizerlijke Kunstacademie.
Van 1893 tot 1907 was Repin hoogleraar in de historieschilderkunst aan de Academie te Sint-Petersburg. In de memoires van zijn leerling Dmitri Kardovski staat daaroverː

De invloed van Repin op de leerlingen van de Kunstacademe was enorm. Allen streefden ernaar in zijn klas te komen maar weinigen was dit gegund. Wie aangenomen werd ging meteen door voor een groot talent.

In 1894 reisde Ilja met zijn zoon Joeri door Europa. Zij bezochten o.a. Parijs en Napels. In Napels schilderde Repin een portret van Joeri. Waar dit schilderij is gebleven is niet bekend. Joeri wilde ook kunstenaar worden, maar dit is hem niet gelukt. Hij stierf in 1945, zeer verarmd, in Helsinki.
Tussen 1894 en 1900 konden Repin en zijn mecenas Stasov niet door één deur, omdat Repin zich bezighield met impressionisme en symbolisme, waarmee hij in Parijs en omstreken had kennis gemaakt.
In 1898 leerde Ilja zijn nieuwe levenspartner kennen: Natalia Borísovna Nordman-Severova. Natalja was in het bezit van een van de nieuwste technische snufjes: een draagbare Kodakcamera. Dit had een duidelijke weerslag op de werkwijze van Repin.

### Penati
Rond 1900 kocht Repin een landgoed in het toentertijd Finse dorp Kuokkala, 30 km buiten Sint-Petersburg. Op dit landgoed ontwierp en bouwde hij zelf zijn eigen huis en atelier, dat Penati wordt genoemd (naar het Latijnse woord penates, dat beschermgoden betekent). Het huis is speciaal ingericht met veel glazen daken, zodat hij op alle momenten van de dag over een goede lichtinval kon beschikken.
Penati lag in het groothertogdom Finland, dat tot het keizerrijk Rusland behoorde maar een 'status aparte' genoot en waar dus veel liberalere wetten golden. Het was dan ook een toevluchtsoord voor critici van het tsaristisch bewind. Maksim Gorki was in die tijd de meest populaire schrijver van Rusland, geliefder dan Anton Tsjechov en Lev Tolstoj. Gorki, die regelmatig in Rusland problemen had met het bewind en met het publiceren van zijn geschriften, kwam vaak op Penati om zijn 'verboden' werk voor te dragen. Zo ook werden er op Penati, dat een toevluchtsoord was voor critici van het tsaristische regime, voor Rusland controversiële, toneelstukken en gedichten voorgedragen en romans uitgebracht.
In 1903 kreeg Repin last van artrose in zijn rechterhand. Vanaf 1907 ging hij met zijn linkerhand schilderen, wel ten koste van de kwaliteit. Later ontwierp hij een palet dat hij om zijn middel kan dragen.
Vanaf 1918 is hij Fins staatsburger, omdat het plaatsje aan de Finse Golf, waar zijn landgoed stond, tot Finland ging behoren. Hij overleed er op 29 september 1930; de stoffelijke resten zijn op het landgoed begraven.
In de oorlog is het huis tot de grond toe afgebrand, maar men heeft het huis gereconstrueerd en herbouwd. Nu doet het dienst als museum.
Het plaatsje is onder Sovjetbewind naar hem genoemd: Repino.

## Sociaal-kritische schilderijen
Repin wordt gerekend tot de belangrijkste sociaal-realisten in de schilderkunst van eind 19e en begin 20e eeuw. Zijn schilderijen verhalen over het leven in Rusland.
Voor Repin moest alles afgebeeld worden als in de werkelijkheid. Hij besteedde dan ook zeer veel aandacht aan allerlei details. Van zowel de personen uit De Wolgaslepers als van vele details van andere schilderijen bestaan talloze schetsen betreffende houding, gezichtsuitdrukking, kleding en dergelijke. Regelmatig wijkt hij op zijn schilderijen op details af van zijn schetsen. Uit röntgenopnamen is bekend dat hij nog tijdens het schilderen veranderingen aanbracht. Zie hiervoor ook de beschrijvingen van De Wolgaslepers en Onverwacht.
De invloed van de Franse impressionisten, die hij gezien heeft toen hij omstreeks 1875 in Parijs woonde, is terug te vinden in het gebruik van kleur, licht en schaduw in de latere schilderijen van Repin; o.a. in Onverwacht. Zelf werd hij nooit een impressionist; zijn stijl heeft meer weg van de oude Europese meesters uit de 17e eeuw.

### Maatschappijkritisch
Zijn schilderij De Wolgaslepers (1873) geeft de beste uitbeelding van de schrijnende werkelijkheid in die tijd; Stasov beschrijft dit schilderij uitvoerig en enthousiast in een artikel aan de redactie van de Peterburgskaja Gazeta. Kenmerkend in dit schilderij is dat elk gezicht zijn eigen karakter heeft.
Repin verwoordt met dit schilderij zijn eigen overtuigingen:
- een krachtig geloof in de waardigheid van ieder menselijk individu; elk van de slepers heeft dan ook zijn eigen karakter
- een verachting van elke vorm van onderdrukking
- een overgave aan de kunst
- kunst moet voor een breed publiek toegankelijk en begrijpelijk zijn.

### Naród (наро́д,het volk)
Het gevolg van de hervormingen, o.a. afschaffing van het lijfeigenschap, en de modernisering van de Russische maatschappij in de jaren 70 van de 19e eeuw, was dat steeds meer talentvolle jonge mensen in staat waren zich te ontwikkelen en zich in de grote steden vestigden. Zij kregen echter, vanwege hun achtergrond, weinig of geen aansluiting bij de stedelijke elite. Een deel van deze nieuwe Russische intelligentsia radicaliseerde en was van mening dat de toekomst van Rusland beter in handen was van het volk (наро́д) dan van de heersende aristocratische cultuur. Het gewone volk zou, als het zich bewust werd van zijn mogelijkheden, een niet te stuiten kracht zijn, die eerst Rusland, en daarna de hele wereld, zou gaan leiden.
Teneinde deze naród weer te geven besloot Repin een typisch Russische processie te schilderen. In 1879 doet hij dit in Processie in het eikenbos en in 1881-1883 in Processie in het Gouvernement Koersk. Op beide schilderijen is een oprukkende volksmassa uitgebeeld, die niet is te stuiten en op beide schilderijen eist het volk de afschaffing van de lijfeigenschap en emancipatie van de massa.

### Revolutionairen
Na zijn terugkeer uit Parijs in 1876 werd Repin getrokken door revolutionairen, die door hun propagandistische activiteiten meer en meer het intellectuele debat gingen beheersen. Er kwamen steeds meer aanslagen op hoogwaardigheidsbekleders. In 1881 resulteerde dit in een moordaanslag van de militante organisatie Narodnaja Volja op tsaar Alexander II, die op 13 maart door een bom onder zijn koets gedood werd. Repin was zelf geen revolutionair, maar maakte wel een aantal schilderijen rond het thema revolutie, o.a.:
- Arrestatie van een propagandist (1878); de arrestatie van een jonge man, die naar een dorp is gekomen om revolutionaire literatuur te verspreiden. Democratisch gezinde intellectuelen trokken van de stad naar het platteland en wilden de bevolking overhalen de tsaristische regering te bestrijden.
- De weigering van de biecht (1789-1885); een ter dood veroordeelde revolutionair weigert de biecht en de bijbehorende zegen en blijft daardoor trouw aan zijn principes.
- De samenkomst (1883); jonge mensen discussiëren over het voeren van revolutionaire strijd in een gespannen sfeer, waarbij iemand een hartstochtelijk betoog houdt
- Onverwacht (1888); een revolutionair keert terug uit ballingschap, stapt onverwacht het huis van zijn gezin binnen en vraagt zich af of hij door zijn gezin geaccepteerd zal worden. Repin is hier een meester in het oproepen van sfeer, bijvoorbeeld lezen we de vermoeidheid van de man, zien we het ongeloof van zijn moeder, de aarzeling van de dienstbode, de blijde herkenning door de zoon, het dochtertje dat zich afvraagt wie dit is en de vrouw, die hem niet herkent als haar echtgenoot.

Ook het schilderij Jaarlijkse herdenkingsbijeenkomst bij de muur van de Communards op Père-Lachaise in Parijs (1883), dat Repin schilderde tijdens een grote reis met Stasov door Europa, kan tot dit thema worden gerekend. Hierop staat een enorme mensenmassa, die vele sprekers uit het volk aanhoorde en de redevoeringen onderstreepte met het luidkeels uitgeroepen Vive la révolution sociale!

### Overige schilderstukken
Naast commentaren op sociale gebeurtenissen schildert hij ook:
- gebeurtenissen van historische betekenis, o.a.:
  - De kroning van Nicolaas II en grootvorstin Alexandra Fedorovna (1894)
- historiestukken, o.a.:
  - Prinses Sofia Aleksejevna op de dag van de voltrekking van de doodstraf van de Streltsy en de marteling van al haar bedienden in 1698, een jaar na haar opsluiting in het Novodevitsjiklooster (1879)
  - De Zaporozje-Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief (1880-1891)
  - Ivan de Verschrikkelijke bij het lijk van zijn zoon (1885); dit werd voor het eerst tentoongesteld in de Salon in Parijs. Verschillende vrouwen vielen daarbij flauw[8][9]; niet zozeer door de intensiteit van het werk, maar vooral door hun extreem ingesnoerde taille, die mode was in die tijd.[bron?]

### Controversieel
Repins werk werd, juist door het sociaal-kritische karakter ervan, door de Sovjetautoriteiten na 1928 aangemerkt als voorbeeld van de Sovjet-schilderkunst, het socialistisch realisme. Andersoortig werk was niet toegestaan. Daarom werd zijn werk in de Sovjet-Unie enigszins controversieel; enerzijds werd hij als groot (zo niet de grootste) kunstschilder vereerd, anderzijds werd hij, vanwege de door de Communistische Partij opgelegde plicht om in de trant van Repin te schilderen, ook verfoeid.

## Portretten
Een bijzondere plaats nemen bij Repin de portretten in. Repin schildert geen tronies maar karakters; hij is zeer geïnteresseerd in de geportretteerde persoon en dit geldt zowel voor volwassenen als voor kinderen. Hoe hechter de persoonlijke relatie met de geportretteerde, hoe hoger de kwaliteit van het portret.
Repin noemt Rembrandt regelmatig zijn grote leermeester. Kenmerken daarvan zou men in zijn vroegere portretten kunnen herkennen. Voorbeelden daarvan zijn Jood in gebed (1875) en De aartsdiaken (1877), waarin wij een hoofdfiguur zien met een krachtige persoonlijkheid, met wie, ook fysiek, niet viel te spotten; zeker wanneer je zijn handen ziet en de manier waarop hij zijn staf vasthoudt.
Aan het begin van de jaren 80 portretteert Repin de adellijke 'upper-class' van mondain St Petersburg, veelal in opdracht van Tretjakov.
Aan Modest Moessorgski zien we dat hij niet lang meer te leven heeft. Voor graaf Lev Tolstoj, van wie hij maar liefst 70 portretten en schilderingen heeft gemaakt, heeft Repin grote bewondering als schrijver/denker en vertegenwoordiger van de adel, getuige zijn levensgrote portret uit 1901 (Tolstoj op blote voeten). Met dit portret protesteerde Repin tegen de excommunicatie van Tolstoj door de Russisch-orthodoxe Kerk.
In 1914 maakt hij een portret van de beroemde bas Fjodor Sjaljapin. Vanwege artrose in zijn handen kon hij zijn verfkwasten alleen nog in zijn vuisten klemmen. Het resultaat echter viel hem zó tegen dat hij in woede ontstak en het portret vernietigde. Hiervan bestaat alleen nog een foto.

## Schrijver
Repin heeft tegen de 10.000 brieven geschreven met het oog op de toekomstige kunsthistoricus, die ... me dankbaar zal zijn voor mijn intieme bijzonderheden. Naast het belang dat zij hebben voor zijn biografie zijn zij tevens van belang voor het inzicht in de Russische cultuur van eind 19e en begin 20e eeuw. Hij besprak o.a. de sociale omstandigheden in de brieven met zijn vriend en mecenas Vladimir Stasov, die over deze brieven zei: Wat een verbazingwekkende wonderen zitten daartussen! Wat een leven, hunkering, kracht, levendigheid, schoonheid en kleur!
Hij correspondeerde met Ivan Kramskoj, Dmitri Mendeleev, Lev Tolstoj, Pavel Tretjakov, Anton Tsjechov en met vele anderen. Tijdens een reis door Europa schreef Repin Brieven over Kunst, die gepubliceerd werden in een krant in de jaren negentig. Kinderboeken- en memoireschrijver Kornej Tsjoekovski, die met hem begin 20e eeuw kennis maakte, vroeg Repin te schrijven over het ontstaan van de vroegere schilderijen en portretten. De brieven hierover kregen het karakter van een autobiografie.
Zijn boek Van ver en dichtbij (Далёкое близкое, ’Daljokoje blizkoje'), in feite een verzameling autobiografische geschriften, bestaat vooral uit herinneringen aan levens van anderen. Brieven over Kunst is ook, postuum in 1937, als boek verschenen, samengesteld door Tsjoekovski.
Negenenvijftig brieven van Repin aan Maria vorstin Tenisjeva zijn geschonken aan de Fondation Custodia, opgericht door verzamelaar en kunstkenner Frits Lugt. Deze brieven, die slechts een deel vormden van haar uitgebreide correspondentie met vertegenwoordigers van kunst, cultuur en wetenschap, omvatten waarschijnlijk haar volledige correspondentie met Repin tussen 1891 en 1902. Begin 1900 schreef Repin ook in het tijdschrift Mir Iskoesstva van Sergej Djagilev.
Geen van de geschriften van Repin is uit het Russisch in het Nederlands vertaald.

## Collectie
Pavel Tretjakov en Repin hadden gedurende ongeveer 30 jaren een levendige en oprechte vriendschap. Tretjakov was een mecenas van Repin. De Tretjakovgalerij in Moskou bezit dan ook meer dan 150 schilderijen en honderden tekeningen, aquarellen en pastellen.
Ook het Russisch Museum in Sint-Petersburg bezit veel van de werken van Repin.

## Overige media
In de Russische stad Samara staat sinds 11 september 2014 aan de Wolga een monument gewijd aan de Wolgaslepers ter gelegenheid van de 170e geboortedag van Ilja Repin.
In 1969 (125e geboortejaar van Repin) en in 1997 is dit schilderij op Russische postzegels verschenen.
- Russische postzegel uit 1969
- Russische postzegel uit 1997

## Tentoonstellingen
Vanaf 15 december 2001 tot en met 7 april 2002 werd de tentoonstelling Het geheim van Rusland van het werk van Repin gehouden in het Groninger Museum. Tijdens deze tentoonstelling was werk van Repin uit zowel het Russisch Museum in Sint-Petersburg als de Tretjakovgalerij in Moskou te zien. De documentaire Ilja Repin, schilder van de Russische ziel geeft hierover achtergrondinformatie.
Vanaf 24 september 2016 tot en met 2 april 2017 werd de tentoonstelling Peredvizhniki - Russisch Realisme rond Repin 1870-1900 gehouden in het Drents Museum te Assen, met 72 werken uit het Russisch Museum in Sint-Petersburg.
Vanaf 5 oktober 2021 tot en met 23 januari 2022 was er een retrospectieve van het werk van Repin in het Petit Palais in Parijs.

title: Ilja Repin

wikitext:
{{Infobox kunstenaar
| naam              = Ilja Repin
| afbeelding        = REPIN portret REPIN.jpg
| onderschrift      = Zelfportret, 1878, [[Russisch Museum]], Sint-Petersburg
| volledige naam    = Ilja Jefimovitsj Repin
| bijnaam           =
| pseudoniem        =
| geboren           = [[5 augustus]] [[1844]]
| geboorteplaats    = [[Tsjoehoejiv]], [[Gouvernement Charkov]], [[Keizerrijk Rusland]]
| overleden         = [[29 september]] [[1930]]
| overlijdensplaats = [[Kuokkala]], [[Provincie Viipuri]], [[Republiek Finland]]
| land              = [[Keizerrijk Rusland]]
| nationaliteit     = [[Russisch]]
| opleiding         = [[Keizerlijke Academie der Schone Kunsten]]
| beroep            = [[Kunstschilder|Schilder]]
| signatuur         = Repin signature.svg
| jaren-actief      =
| periode           =
| stijl             = [[Realisme (kunststroming)|Realisme]]
| bekende-werken    = ''[[De Wolgaslepers]]'' (1870—73)
| RKD               = 67240
| heraldiek         =
| heraldiek-uitleg  =
}}
'''Ilja Jefimovitsj Repin''' ([[Russisch]]: {{lang|ru|Илья́ Ефи́мович Ре́пин}}, [[Oekraïens]]: {{lang|uk|Ілля Юхимович Рєпін}}) ([[Tsjoehoejiv]] ([[Keizerrijk Rusland|Russische Rijk]]), {{OudeStijlDatum|5 augustus|1844|24 juli}} - [[Kuokkala]] ([[Finland]]), [[29 september]] [[1930]]) was een [[Russen (volk)|Russisch]] [[kunstschilder]]. Hij wordt beschouwd als de belangrijkste vertegenwoordiger van 'De Trekkers' ('[[Peredvizjniki]]'), een Russische kunstenaarsgroep die tot het [[Realisme (kunststroming)|Realisme]] wordt gerekend.

== Biografie ==
[[Bestand:Ilia Efimovich Repin (1844-1930) - Volga Boatmen (1870-1873).jpg|thumb|''[[De Wolgaslepers]]'', versie 2, 1873, Russisch Museum, Sint-Petersburg]]
[[Bestand:Repin_state_council2.jpg|thumb|''[[Staatsraad van het Russische Rijk]]'' (detail), 1903, Russisch Museum, Sint-Petersburg]]

=== Jeugd ===
Repin werd geboren in Tsjoehoejiv, een stadje bij [[Charkov]] in het huidige [[Oekraïne]], uit Russische ouders. Zijn vader, Jefim Vasiljevitsj, was lijfeigene en boer. Na 20 jaar in het leger mocht hij een vrij beroep kiezen en werd hij paardenhandelaar; een grootse carrière voor een lijfeigene. Het welzijn en de status van het gezin stegen daardoor aanzienlijk.<ref name="foto">Sjeng Scheijen, ''Repin in foto's'', Groninger museummagazine, jaargang 14, nummer 3, pag. 9-13</ref>

Zijn moeder, Tatjana Stepanovna, leerde zich lezen en organiseerde voor eigen kinderen, en voor kinderen uit de buurt, lessen, gegeven door plaatselijke leraren. Er bestond in die tijd geen georganiseerd schoolsysteem op het platteland. Ilja had minstens één zus, Oestja, die overleed toen hij dertien was, en één broer, Vasili, die later fluitist werd in het orkest van het [[Mariinskitheater]]. Zijn moeder stond vrijwel alleen voor de opvoeding van de kinderen aangezien Ilja's vader veel van huis was. Ilja mocht niet omgaan met kinderen van 'lagere stand'. Kunst stond in het gezin in groot aanzien.

=== Studie ===
In 1857 werd Ilja opgeleid in de [[Icoon (religieuze kunst)|iconen]]werkplaats van Ivan Boenakov in zijn geboorteplaats en later werkte hij aan verschillende [[iconostase]]n in omliggende dorpen. Ook werkte hij in het topografisch atelier van de legernederzetting.

In 1863 ging hij naar [[Sint-Petersburg]] en werd, na eerst te zijn afgewezen, in 1864 toegelaten tot de Keizerlijke Kunstacademie. Gedurende de eerste jaren op de academie woonde Repin in bij het gezin van architect Sjevtsov, wiens dochter, Vera, hij na zijn afstuderen trouwde.

In 1865 mocht hij zijn werk presenteren op de jaarlijkse tentoonstelling van de Academie. In 1871 voltooide hij zijn eindexamenstuk ''De opwekking van de dochter van Jairus''; opgemerkt door de beroemde kunstcriticus [[Vladimir Stasov]] en genoemd in zijn kritiek op deze tentoonstelling.<ref>Zie de laatste alinea van ''The Itinerant exhibition of 1871'' (1871) (en) of (ru) via de Site van 'Russian Visual Arts'.</ref> Later dat jaar ontmoette hij Vladimir Stasov. Zij werden vrienden en Stasov stelde Repin voor aan bevriende componisten, o.a. [[Modest Moessorgski]] en [[Nikolaj Rimski-Korsakov]]. In datzelfde jaar ontving hij voor de eerste versie van ''De Wolgaslepers'' (Russisch: Бурлаки на Волге, ''Boerlaki na Volge'', NL: ''Boottrekkers van de [[Wolga]]'') de eerste prijs van de ''Maatschappij ter bevordering van de kunst''. Dit schilderij bevindt zich nu in de [[Tretjakovgalerij]] in [[Moskou]].

=== Volwaardig schilder ===
In 1872 trouwde Repin met Vera Sjevtsova. Uit dit huwelijk worden vier kinderen geboren: dochter Vera in 1872, zoon Joeri in 1877 en de dochters Nadja (Nadeshda) en Tatjana (1880).<ref name="foto" />

In 1873 exposeerde hij de definitieve versie van ''De Wolgaslepers'' op de Academie en op de [[Wereldtentoonstelling van 1873|wereldtentoonstelling in Wenen]] en ontving daarvoor een bronzen medaille voor meesterschap. Hij werd hiermee op slag beroemd; het schilderij trok veel bekijks. Zelfs [[Fjodor Dostojevski]], die geen liefhebber was van kritisch realisme, gaf enthousiaste kritieken in kranten over dit werkstuk van Repin.

Repin ging met een beurs van de Academie naar Wenen, Rome en Napels en vestigde zich in Parijs. In 1875 zag hij in Londen werk van [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] dat grote indruk op hem maakte. In 1876 keerde hij terug naar Sint-Petersburg, waar in 1877 zijn zoon Joeri werd geboren. Kort daarop verhuisde hij naar Moskou. In 1878 werd hij lid van de 'Peredvizjniki' ('De Trekkers'). Repin raakte, met andere schilders, onder de indruk van kunsthistorische schatten in kloosters rondom Moskou. Tijdens zijn verblijf op het landgoed [[Abramtsevo]] maakte mecenas [[Savva Mamontov|Mamontov]] Repin enthousiast voor Oud-Russische kunst.

[[Bestand:Илья Е. Репин - Отдых. Портрет В.А.Репина (1882).jpg|thumb|left|''[[Rustpauze; portret van de vrouw van de kunstenaar]]'', 1882 (zijn eerste vrouw Vera), Tretjakovgalerij, Moskou]]
In 1882 organiseerde Repin teken- en schilderavonden in zijn atelier in Moskou. Hij had veel contact met schrijver [[Lev Tolstoj]]. Datzelfde jaar verhuisde hij naar hoofdstad Sint-Petersburg. Door zijn schilderssessies is hij de leermeester van [[Valentin Serov]] en [[Michail Vroebel]].
In 1883 bezocht Repin met Stasov Duitsland, Nederland, Frankrijk, Spanje en Italië. Over de schilderijen van [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]], in het in aanbouw zijnde Rijksmuseum, in Amsterdam kregen zij ruzie: Stasov vond het meesterwerken, terwijl Repin de werken in de Hermitage veel mooier vond. Wel bewonderde Repin de werken van [[Frans Hals]] in Haarlem. In Spanje kopieerde Repin werken van [[Diego Velázquez (kunstschilder)|Velazquez]] en [[Titiaan]]. Rond deze tijd leefde hij gescheiden van Vera, maar hij zag de kinderen vaak en hij bemoeide zich actief met hun opvoeding. In 1882 scheidden hij en Vera, ze bleven daarna een vriendschappelijke relatie onderhouden.

In 1887 bezocht Repin Rome, Venetië en Florence en verbleef hij op het landgoed van Tolstoj.
In 1889 bezocht hij de [[Wereldtentoonstelling van 1889|wereldtentoonstelling]] in Parijs en ging hij naar Londen, Zürich en München.
In 1891 zegde hij het lidmaatschap van de 'Peredvizjniki' op, omdat hij het niet eens was met de nieuwe regels. Hij ging naar Moskou en Abramtsevo en had, samen met landschapsschilder [[Ivan Sjisjkin]], een grote tentoonstelling in de Keizerlijke Kunstacademie.

Van 1893 tot 1907 was Repin hoogleraar in de historieschilderkunst aan de Academie te [[Sint-Petersburg]]. In de memoires van zijn leerling [[Dmitri Kardovski]] staat daaroverː
{{cquote|''De invloed van Repin op de leerlingen van de Kunstacademe was enorm. Allen streefden ernaar in zijn klas te komen maar weinigen was dit gegund. Wie aangenomen werd ging meteen door voor een groot talent''.<ref>zie: ''Ilja Repin (1844-1930). Het geheim van Rusland'' blz. 144</ref>}}
In 1894 reisde Ilja met zijn zoon Joeri door Europa. Zij bezochten o.a. Parijs en Napels. In Napels schilderde Repin een portret van Joeri. Waar dit schilderij is gebleven is niet bekend. Joeri wilde ook kunstenaar worden, maar dit is hem niet gelukt. Hij stierf in 1945, zeer verarmd, in Helsinki.

Tussen 1894 en 1900 konden Repin en zijn mecenas Stasov niet door één deur, omdat Repin zich bezighield met [[impressionisme]] en [[symbolisme#symbolisme in de schilderkunst|symbolisme]], waarmee hij in Parijs en omstreken had kennis gemaakt.

In 1898 leerde Ilja zijn nieuwe levenspartner kennen: Natalia Borísovna Nordman-Severova. Natalja was in het bezit van een van de nieuwste technische snufjes: een draagbare [[Eastman Kodak|Kodak]]camera. Dit had een duidelijke weerslag op de werkwijze van Repin.

=== Penati ===
[[Bestand:Repino.jpg|thumb|Penati, het door Repin zelf ontworpen en gebouwde huis]]
[[Bestand:Ilya Repin (1909).jpg|thumb|Ilja Repin, 1909]]
Rond 1900 kocht Repin een landgoed in het toentertijd [[Grootvorstendom Finland|Finse]] dorp [[Kuokkala]], 30 km buiten Sint-Petersburg. Op dit landgoed ontwierp en bouwde hij zelf zijn eigen huis en atelier, dat [[Repino#Penates|Penati]] wordt genoemd (naar het Latijnse woord [[penates]], dat beschermgoden betekent). Het huis is speciaal ingericht met veel glazen daken, zodat hij op alle momenten van de dag over een goede lichtinval kon beschikken.

Penati lag in het [[groothertogdom Finland]], dat tot het keizerrijk Rusland behoorde maar een 'status aparte' genoot en waar dus veel liberalere wetten golden. Het was dan ook een toevluchtsoord voor critici van het tsaristisch bewind. [[Maxim Gorki|Maksim Gorki]] was in die tijd de meest populaire schrijver van Rusland, geliefder dan [[Anton Tsjechov]] en [[Lev Tolstoj]]. Gorki, die regelmatig in Rusland problemen had met het bewind en met het publiceren van zijn geschriften, kwam vaak op Penati om zijn 'verboden' werk voor te dragen. Zo ook werden er op Penati, dat een toevluchtsoord was voor critici van het tsaristische regime, voor Rusland controversiële, toneelstukken en gedichten voorgedragen en romans uitgebracht.

In 1903 kreeg Repin last van artrose in zijn rechterhand. Vanaf 1907 ging hij met zijn linkerhand schilderen, wel ten koste van de kwaliteit. Later ontwierp hij een palet dat hij om zijn middel kan dragen.

Vanaf 1918 is hij [[Finland|Fins]] staatsburger, omdat het plaatsje aan de [[Finse Golf]], waar zijn landgoed stond, tot Finland ging behoren. Hij overleed er op 29 september 1930; de stoffelijke resten zijn op het landgoed begraven.

In de oorlog is het huis tot de grond toe afgebrand, maar men heeft het huis gereconstrueerd en herbouwd. Nu doet het dienst als museum.

Het plaatsje is onder Sovjetbewind naar hem genoemd: [[Repino]].
{{Clearleft}}

== Sociaal-kritische schilderijen ==
Repin wordt gerekend tot de belangrijkste sociaal-realisten in de schilderkunst van eind 19e en begin 20e eeuw. Zijn schilderijen verhalen over het leven in Rusland.

Voor Repin moest alles afgebeeld worden als in de werkelijkheid. Hij besteedde dan ook zeer veel aandacht aan allerlei details. Van zowel de personen uit ''De Wolgaslepers'' als van vele details van andere schilderijen bestaan talloze schetsen betreffende houding, gezichtsuitdrukking, kleding en dergelijke. Regelmatig wijkt hij op zijn schilderijen op details af van zijn schetsen. Uit röntgenopnamen is bekend dat hij nog tijdens het schilderen veranderingen aanbracht. Zie hiervoor ook de beschrijvingen van ''[[De Wolgaslepers]]'' en ''[[Onverwacht (Repin)|Onverwacht]]''.

De invloed van de Franse impressionisten, die hij gezien heeft toen hij omstreeks 1875 in Parijs woonde, is terug te vinden in het gebruik van kleur, licht en schaduw in de latere schilderijen van Repin; o.a. in ''Onverwacht''. Zelf werd hij nooit een impressionist; zijn stijl heeft meer weg van de oude Europese meesters uit de 17e eeuw.

=== Maatschappijkritisch ===
Zijn schilderij ''De Wolgaslepers'' (1873) geeft de beste uitbeelding van de schrijnende werkelijkheid in die tijd; Stasov beschrijft dit schilderij uitvoerig en enthousiast in een artikel aan de redactie van de ''Peterburgskaja Gazeta''.<ref>Lees de kritiek in ''''Repins schilderij "De Wolgaslepers" (Ingezonden brief in de Peterburgskaja Gazeta, 1873)''' (en) of (ru) via de site van 'Russian Visual Arts'.</ref> Kenmerkend in dit schilderij is dat elk gezicht zijn eigen karakter heeft.

Repin verwoordt met dit schilderij zijn eigen overtuigingen:<ref name="blz20">zie: ''Ilja Repin (1844-1930)'' blz. 20-22</ref>
* een krachtig geloof in de waardigheid van ieder menselijk individu; elk van de slepers heeft dan ook zijn eigen karakter
* een verachting van elke vorm van onderdrukking
* een overgave aan de kunst
* kunst moet voor een breed publiek toegankelijk en begrijpelijk zijn.

=== Naród (наро́д, ''het volk'') ===
[[Bestand:Ilya Repin - Крестный ход в Курской губернии - Google Art Project.jpg|thumb|''Processie in het Gouvernement Koersk'' (1881-1883), Tretjakovgalerij, Moskou]]
Het gevolg van de hervormingen, o.a. afschaffing van het [[lijfeigenschap]], en de modernisering van de Russische maatschappij in de jaren 70 van de 19e eeuw, was dat steeds meer talentvolle jonge mensen in staat waren zich te ontwikkelen en zich in de grote steden vestigden. Zij kregen echter, vanwege hun achtergrond, weinig of geen aansluiting bij de stedelijke elite. Een deel van deze nieuwe ''Russische intelligentsia'' radicaliseerde en was van mening dat de toekomst van Rusland beter in handen was van het volk (наро́д)<ref>naród (ru: наро́д) kan vertaald worden met ‘het volk’ of ‘de natie’</ref> dan van de heersende [[aristocratie|aristocratische]] cultuur. Het gewone volk zou, als het zich bewust werd van zijn mogelijkheden, een niet te stuiten kracht zijn, die eerst Rusland, en daarna de hele wereld, zou gaan leiden.<ref name="blz20" />
Teneinde deze ''naród'' weer te geven besloot Repin een typisch Russische processie te schilderen. In 1879 doet hij dit in ''Processie in het eikenbos'' en in 1881-1883 in ''Processie in het Gouvernement Koersk''. Op beide schilderijen is een oprukkende volksmassa uitgebeeld, die niet is te stuiten en op beide schilderijen eist het volk de afschaffing van de lijfeigenschap en emancipatie van de massa.

=== Revolutionairen ===
[[Bestand:They did not Expect Him.jpg|thumb|[[Onverwacht (Repin)|''Onverwacht'']] (1884-1888), Tretjakovgalerij, Moskou]]
Na zijn terugkeer uit Parijs in 1876 werd Repin getrokken door revolutionairen, die door hun propagandistische activiteiten meer en meer het intellectuele debat gingen beheersen. Er kwamen steeds meer aanslagen op hoogwaardigheidsbekleders. In 1881 resulteerde dit in een moordaanslag van de [[militant|militante organisatie]] [[Narodnaja Volja]] op [[tsaar]] [[Alexander II van Rusland|Alexander II]], die op 13 maart door een bom onder zijn koets gedood werd. Repin was zelf geen revolutionair, maar maakte wel een aantal schilderijen rond het thema revolutie, o.a.:
* ''Arrestatie van een propagandist'' (1878); de arrestatie van een jonge man, die naar een dorp is gekomen om revolutionaire literatuur te verspreiden. Democratisch gezinde intellectuelen trokken van de stad naar het platteland en wilden de bevolking overhalen de tsaristische regering te bestrijden.
* ''De weigering van de biecht'' (1789-1885); een ter dood veroordeelde revolutionair weigert de biecht en de bijbehorende zegen en blijft daardoor trouw aan zijn principes.
* ''De samenkomst'' (1883); jonge mensen discussiëren over het voeren van revolutionaire strijd in een gespannen sfeer, waarbij iemand een hartstochtelijk betoog houdt
* ''Onverwacht'' (1888); een revolutionair keert terug uit ballingschap, stapt onverwacht het huis van zijn gezin binnen en vraagt zich af of hij door zijn gezin geaccepteerd zal worden. Repin is hier een meester in het oproepen van sfeer, bijvoorbeeld lezen we de vermoeidheid van de man, zien we het ongeloof van zijn moeder, de aarzeling van de dienstbode, de blijde herkenning door de zoon, het dochtertje dat zich afvraagt wie dit is en de vrouw, die hem niet herkent als haar echtgenoot.
Ook het schilderij ''Jaarlijkse herdenkingsbijeenkomst bij de muur van de Communards op Père-Lachaise in Parijs'' (1883), dat Repin schilderde tijdens een grote reis met Stasov door Europa, kan tot dit thema worden gerekend. Hierop staat een enorme mensenmassa, die vele sprekers uit het volk aanhoorde en de redevoeringen onderstreepte met het luidkeels uitgeroepen ''Vive la révolution sociale!''<ref>leve de sociale revolutie</ref>

=== Overige schilderstukken ===
[[Bestand:REPIN Ivan Terrible&Ivan.jpg|thumb|''[[Ivan de Verschrikkelijke]] bij het lijk van zijn zoon'' (1885), Tretjakovgalerij, Moskou]]
Naast commentaren op sociale gebeurtenissen schildert hij ook:
* gebeurtenissen van historische betekenis, o.a.:
** ''De kroning van Nicolaas II en grootvorstin Alexandra Fedorovna'' (1894)
* [[historiestuk]]ken, o.a.:
** ''Prinses [[Sofia Aleksejevna van Rusland|Sofia Aleksejevna]] op de dag van de voltrekking van de doodstraf van de Streltsy en de marteling van al haar bedienden in 1698, een jaar na haar opsluiting in het [[Novodevitsjiklooster]]'' (1879)
** ''[[De Zaporozje-Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief]]'' (1880-1891)
** ''[[Ivan de Verschrikkelijke]] bij het lijk van zijn zoon'' (1885); dit werd voor het eerst tentoongesteld in de Salon in Parijs. Verschillende vrouwen vielen daarbij flauw<ref name="vitrine">Inge Wierda, ''Ilja Repin, een progressief realist in hart en nieren'', tijdschrift ''Vitrine'', nr. 8, 2001, pag. 11</ref><ref name="Ziel3">''Ilja Repin, schilder van de Russische ziel'' (Avro CloseUp) [https://www.youtube.com/watch?v=Uek5HT-MAiM deel 3]. [https://web.archive.org/web/20230323125634/https://www.youtube.com/watch?v=Uek5HT-MAiM Gearchiveerd] op 23 maart 2023.</ref>; niet zozeer door de intensiteit van het werk, maar vooral door hun extreem ingesnoerde taille, die mode was in die tijd.{{Bron?|Als ze niet door de intensiteit flauwvielen, waarom vielen ze dan wel hier en niet op andere plekken flauw?|2019|04|11}}

=== Controversieel ===
Repins werk werd, juist door het sociaal-kritische karakter ervan, door de [[Communistische Partij van de Sovjet-Unie|Sovjetautoriteiten]] na 1928 aangemerkt als voorbeeld van de Sovjet-schilderkunst, het [[socialistisch realisme]]. Andersoortig werk was niet toegestaan. Daarom werd zijn werk in de Sovjet-Unie enigszins controversieel; enerzijds werd hij als groot (zo niet de grootste) kunstschilder vereerd, anderzijds werd hij, vanwege de door de Communistische Partij opgelegde plicht om in de trant van Repin te schilderen, ook verfoeid.

== Portretten ==
[[Bestand:Tolstoy by Repin 1901.jpg|thumb|left|160px|[[Leo Tolstoy|Tolstoj]] op blote voeten (1901), Russisch Museum, Sint-Petersburg]]
[[Bestand:Archdeacon by Repin.jpg|thumb|''De aartsdiaken'' (1877), Tretjakovgalerij, Moskou]]
Een bijzondere plaats nemen bij Repin de portretten in. Repin schildert geen tronies maar karakters; hij is zeer geïnteresseerd in de geportretteerde persoon en dit geldt zowel voor volwassenen als voor kinderen. Hoe hechter de persoonlijke relatie met de geportretteerde, hoe hoger de kwaliteit van het portret.

Repin noemt Rembrandt regelmatig zijn grote leermeester. Kenmerken daarvan zou men in zijn vroegere portretten kunnen herkennen. Voorbeelden daarvan zijn ''Jood in gebed'' (1875) en ''De aartsdiaken'' (1877), waarin wij een hoofdfiguur zien met een krachtige persoonlijkheid, met wie, ook fysiek, niet viel te spotten; zeker wanneer je zijn handen ziet en de manier waarop hij zijn staf vasthoudt.

Aan het begin van de jaren 80 portretteert Repin de adellijke 'upper-class' van mondain St Petersburg, veelal in opdracht van Tretjakov.
Aan [[Modest Moessorgski]] zien we dat hij niet lang meer te leven heeft. Voor graaf [[Lev Tolstoj]], van wie hij maar liefst 70 portretten en schilderingen heeft gemaakt,<ref name="Ziel3" /> heeft Repin grote bewondering als schrijver/denker en vertegenwoordiger van de adel, getuige zijn levensgrote portret uit 1901 (''Tolstoj op blote voeten''). Met dit portret protesteerde Repin tegen de excommunicatie van Tolstoj door de [[Russisch-orthodoxe Kerk]].

[[Bestand:Chaliapin F. (Шаляпин Ф. И.) 1914 and Repin I..jpg|thumb|Repin portretteert de bas [[Fjodor Sjaljapin]] in 1914]]
In 1914 maakt hij een portret van de beroemde bas [[Fjodor Sjaljapin]]. Vanwege artrose in zijn handen kon hij zijn verfkwasten alleen nog in zijn vuisten klemmen. Het resultaat echter viel hem zó tegen dat hij in woede ontstak en het portret vernietigde. Hiervan bestaat alleen nog een foto.<ref name="foto" />

== Schrijver ==
Repin heeft tegen de 10.000 brieven geschreven<ref>''Sjeng Scheijen, Repin als schrijver'', Groninger Museummagazine, jaargang 14, nummer 3, 2001, pag. 17-19</ref> ''met het oog op de toekomstige kunsthistoricus, die ... me dankbaar zal zijn voor mijn intieme bijzonderheden''. Naast het belang dat zij hebben voor zijn biografie zijn zij tevens van belang voor het inzicht in de Russische cultuur van eind 19e en begin 20e eeuw. Hij besprak o.a. de sociale omstandigheden in de brieven met zijn vriend en [[mecenas]] [[Vladimir Stasov]], die over deze brieven zei: ''Wat een verbazingwekkende wonderen zitten daartussen! Wat een leven, hunkering, kracht, levendigheid, schoonheid en kleur!''

Hij correspondeerde met [[Ivan Kramskoj]], [[Dmitri Mendeleev]], [[Lev Tolstoj]], [[Pavel Tretjakov]], [[Anton Tsjechov]] en met vele anderen. Tijdens een reis door Europa schreef Repin ''Brieven over Kunst'', die gepubliceerd werden in een krant in de jaren negentig. [[Kinderboek]]en- en [[memoire]]schrijver [[Kornej Tsjoekovski]], die met hem begin 20e eeuw kennis maakte, vroeg Repin te schrijven over het ontstaan van de vroegere schilderijen en portretten. De brieven hierover kregen het karakter van een autobiografie.

Zijn boek ''Van ver en dichtbij'' (Далёкое близкое, ’Daljokoje blizkoje'), in feite een verzameling autobiografische geschriften, bestaat vooral uit herinneringen aan levens van anderen. ''Brieven over Kunst'' is ook, postuum in 1937, als boek verschenen, samengesteld door Tsjoekovski.

Negenenvijftig brieven van Repin aan Maria vorstin Tenisjeva zijn geschonken aan de Fondation Custodia, opgericht door verzamelaar en kunstkenner [[Frits Lugt]]. Deze brieven, die slechts een deel vormden van haar uitgebreide correspondentie met vertegenwoordigers van kunst, cultuur en wetenschap, omvatten waarschijnlijk haar volledige correspondentie met Repin tussen 1891 en 1902. Begin 1900 schreef Repin ook in het tijdschrift ''[[Mir Iskoesstva]]'' van [[Sergej Djagilev]].

Geen van de geschriften van Repin is uit het Russisch in het Nederlands vertaald.

== Collectie ==
[[Pavel Tretjakov]] en Repin hadden gedurende ongeveer 30 jaren een levendige en oprechte vriendschap. Tretjakov was een mecenas van Repin. De [[Tretjakovgalerij]] in [[Moskou]] bezit dan ook meer dan 150 schilderijen en honderden tekeningen, aquarellen en pastellen.

Ook het [[Russisch Museum]] in Sint-Petersburg bezit veel van de werken van Repin.

== Overige media ==
In de Russische stad [[Samara (stad)|Samara]] staat sinds 11 september 2014 aan de Wolga een monument gewijd aan de Wolgaslepers ter gelegenheid van de 170e geboortedag van Ilja Repin.

In 1969 (125e geboortejaar van Repin) en in 1997 is dit schilderij op Russische postzegels verschenen.

<gallery widths="200">
Bestand: The Soviet Union 1969 CPA 3778 stamp (Barge Haulers on the Volga).png|Russische postzegel uit 1969
Bestand: Russia stamp 1997 № 403.jpg|Russische postzegel uit 1997
</gallery>

== Tentoonstellingen ==
[[Bestand:Ilja Jefimowitsch Repin - Reply of the Zaporozhian Cossacks - Yorck.jpg|thumb|''[[De Zaporozje-Kozakken schrijven de Turkse sultan een brief]]'' (1880-1891), Russisch Museum, Sint-Petersburg]]

Vanaf [[15 december]] [[2001]] tot en met [[7 april]] [[2002]] werd de tentoonstelling ''Het geheim van Rusland'' van het werk van Repin gehouden in het [[Groninger Museum]]. Tijdens deze tentoonstelling was werk van Repin uit zowel het [[Russisch Museum]] in [[Sint-Petersburg]] als de [[Tretjakovgalerij]] in [[Moskou]] te zien. De documentaire ''Ilja Repin, schilder van de Russische ziel''<ref>zie externe linkː ''Ilja Repin, schilder van de Russische ziel''</ref> geeft hierover achtergrondinformatie.

Vanaf 24 september 2016 tot en met 2 april 2017 werd de tentoonstelling ''Peredvizhniki - Russisch Realisme rond Repin 1870-1900'' gehouden in het [[Drents Museum]] te [[Assen]], met 72 werken uit het [[Russisch Museum]] in [[Sint-Petersburg]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160806085415/https://drentsmuseum.nl/nl/tentoonstellingen/peredvizhniki Tentoonstelling Drents Museum]</ref>
{{Clearleft}}

Vanaf 5 oktober 2021 tot en met 23 januari 2022 was er een retrospectieve van het werk van Repin in het [[Petit Palais]] in Parijs.<ref>{{fr}} Stéphanie Dulout, Ilya Répine, peindre l'âme russe, L'Éventail, november 2021, p. 56</ref>

== Externe links ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20200218185529/http://www.ilyarepin.org/ Ilja Repin Org.]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20130508131623/http://www.rusmuseum.ru/eng/collections/painting/xix_xx/ Russisch museum, St. Petersburg]
* Site van [https://web.archive.org/web/20150609110921/http://hri.shef.ac.uk/rva/texts/stasov/stasovbib.html 'Russian Visual Arts'], incl. publicaties van Stasov in het Russisch, sommige met Engelse vertaling.
* ''Ilja Repin, schilder van de Russische ziel'' (Avro CloseUp) [https://www.youtube.com/watch?v=Aa_5y3GVl1M deel 1], [https://www.youtube.com/watch?v=s4aiA46ep1U deel 2] en [https://www.youtube.com/watch?v=Uek5HT-MAiM deel 3]
* [https://web.archive.org/web/20130728125714/http://teylersmuseum.ning.com/profiles/blogs/beroemde-russen-in-teylers Repin in het Teylers Museum]

{{Appendix||2=
;Bronnen
* [[Henk van Os|Os,Henk van]] & Scheijen, Sjeng (2001) ''Ilja Repin (1844-1930). Het geheim van Rusland''. Uitgevers Groninger Museum, Groningen / Waanders, Zwolle. {{ISBN|90-400-9635-X}}
* Groninger Museummagazine, jaargang 14, nummer 3, 2001
* Inge Wierda, ''Ilja Repin, een progressief realist in hart en nieren'', tijdschrift ''Vitrine'', nr. 8, 2001, pag. 10-15
;Referenties en voetnoten
{{References}}
}}
{{Navigatie oeuvre Ilja Repin}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscat|Ilya Yefimovich Repin}}

{{DEFAULTSORT:Repin, Ilja}}
[[Categorie:Russisch kunstschilder]]
[[Categorie:Portretschilder]]
[[Categorie:Oekraïens kunstschilder]]
[[Categorie:Kunstenaar in het keizerrijk Rusland]]
[[Categorie:19e-eeuws schilder]]

title: Persoonsgegevens

Volledige naam: Ilja Jefimovitsj Repin

Geboren: Tsjoehoejiv, Gouvernement Charkov, Keizerrijk Rusland, 5 augustus 1844

Overleden: Kuokkala, Provincie Viipuri, Republiek Finland, 29 september 1930

Geboorteland: Keizerrijk Rusland

Nationaliteit: Russisch

Opleiding: Keizerlijke Academie der Schone Kunsten

Beroep(en): Schilder

Signatuur: Signatuur

title: Oriënterende gegevens

Stijl(en): Realisme

Bekende werken: De Wolgaslepers (1870—73)


text:
# District Saldus
Het district Saldus (Saldus rajons) is een voormalig district in het westen van Letland, in de historische regio Koerland.
Het district werd opgeheven bij de administratief-territoriale herziening in 2009. Bij opheffing telde het district 36.300 inwoners; het had een grootte van 2182 km².
Bij de opheffing zijn op het gebied van het district de volgende gemeenten gevormd:
- Brocēnu novads
- Saldus novads

title: District Saldus

wikitext:
{{Infobox district Letland
| naam=
| vlag=
| wapen=
| kaart=[[Bestand:Latvia-Saldus.png|250px]]
| gemeentes=
| opp=2.182
| inw=36.300
| datum=
| dichtheid=17,50
| volkslied=
| website=
}}
Het '''district Saldus''' (''Saldus rajons'') is een voormalig [[district]] in het westen van [[Letland]], in de historische regio [[Koerland]].

Het district werd opgeheven bij de administratief-territoriale herziening in 2009. Bij opheffing telde het district 36.300 inwoners; het had een grootte van 2182 km².
Bij de opheffing zijn op het gebied van het district de volgende gemeenten gevormd:
* [[Brocēnu novads]]
* [[Saldus novads]]

{{DEFAULTSORT:Saldus}}
[[Categorie:Voormalig district of stadsgewest van Letland]]

title: District Saldus

title: Algemeen

Portaal: Baltische staten


text:
# Ophiocoma
Ophiocoma is een geslacht van slangsterren, en het typegeslacht van de familie Ophiocomidae. De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1835 voorgesteld door Louis Agassiz richtte het geslacht op in 1835.
De typesoort van het geslacht is Ophiocoma echinata, oorspronkelijk beschreven als Ophiura echinata door Jean-Baptiste de Lamarck in 1816.
In 2013 beschreven Sabine Stöhr, Emilie Boissin en Thierry B. Hoareau de Ophiocoma brevipes-groep als een nieuw ondergeslacht Breviturma.

## Soorten
- Ophiocoma aegyptiaca Soliman, 1991
- Ophiocoma aethiops Lütken, 1859
- Ophiocoma alexandri Lyman, 1860
- Ophiocoma anaglyptica Ely, 1944
- Ophiocoma cynthiae Benavides-Serrato & O'Hara, 2008
- Ophiocoma echinata (Lamarck, 1816)
- Ophiocoma endeani Rowe & Pawson, 1977
- Ophiocoma erinaceus Müller & Troschel, 1842
- Ophiocoma hessi Rasmussen, 1972  †
- Ophiocoma ishidai Kutscher & Jagt, 2000 †
- Ophiocoma longispina H.L. Clark, 1917
- Ophiocoma macroplaca (H.L. Clark, 1915)
- Ophiocoma occidentalis H.L. Clark, 1938
- Ophiocoma paucigranulata Devaney, 1974
- Ophiocoma pica Müller & Troschel, 1842
- Ophiocoma pumila Lütken, 1856
- Ophiocoma pusilla (Brock, 1888)
- Ophiocoma rasmusseni Hess, 1960 †
- Ophiocoma schoenleinii Müller & Troschel, 1842
- Ophiocoma scolopendrina (Lamarck, 1816)
- Ophiocoma senonensis (Valette, 1915) †
- Ophiocoma valenciae Müller & Troschel, 1842
- Ophiocoma wendtii Müller & Troschel, 1842

Ondergeslacht Breviturma
- Ophiocoma brevipes Peters, 1851
- Ophiocoma dentata Müller & Troschel, 1842
- Ophiocoma doederleini De Loriol, 1899
- Ophiocoma krohi Stöhr, Boissin & Hoareau, 2013

title: Ophiocoma

wikitext:
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Ophiocoma''
| titelweergave = cursief
| afbeelding = Ophiocoma scolopendrina.jpg
| afbeeldingtekst = ''[[Ophiocoma scolopendrina]]''
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Stekelhuidigen|Echinodermata]] (Stekelhuidigen)
| klasse = [[Slangsterren|Ophiuroidea]] (Slangsterren)
| orde = [[Ophiacanthida]]
| familie = [[Ophiocomidae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur = [[Louis Agassiz|L. Agassiz]]
| datum = 1835
| typesoort = ''[[Ophiocoma echinata]]'' {{aut|Lamarck}}, 1816
| worms = 123592
}}

'''''Ophiocoma''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van [[slangsterren]], en het [[typegeslacht]] van de [[Familie (biologie)|familie]] [[Ophiocomidae]]. De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1835 voorgesteld door [[Louis Agassiz]] richtte het geslacht op in 1835.

De [[typesoort]] van het geslacht is ''[[Ophiocoma echinata]]'', oorspronkelijk beschreven als ''Ophiura echinata'' door [[Jean-Baptiste de Lamarck]] in 1816.

In 2013 beschreven Sabine Stöhr, Emilie Boissin en Thierry B. Hoareau de ''Ophiocoma brevipes''-groep als een nieuw [[ondergeslacht]] ''Breviturma''.<ref>{{aut|Stöhr, S. Boissin, E. & Hoareau, T.B.}} (2013). Taxonomic revision and phylogeny of the Ophiocoma brevipes group (Echinodermata, Ophiuroidea), with description of a new subgenus (Breviturma) and a new species. ''European Journal of Taxonomy'' '''68''': 1-26. {{doi|id=10.5852/ejt.2013.68}}</ref>

== Soorten ==
* ''[[Ophiocoma aegyptiaca]]'' {{aut|Soliman}}, 1991
* ''[[Ophiocoma aethiops]]'' {{aut|Lütken}}, 1859
* ''[[Ophiocoma alexandri]]'' {{aut|Lyman}}, 1860
* ''[[Ophiocoma anaglyptica]]'' {{aut|Ely}}, 1944
* ''[[Ophiocoma cynthiae]]'' {{aut|Benavides-Serrato & O'Hara}}, 2008
* ''[[Ophiocoma echinata]]'' ({{aut|Lamarck}}, 1816)
* ''[[Ophiocoma endeani]]'' {{aut|Rowe & Pawson}}, 1977
* ''[[Ophiocoma erinaceus]]'' {{aut|Müller & Troschel}}, 1842
* ''[[Ophiocoma hessi]]'' {{aut|Rasmussen}}, 1972 {{†}}
* ''[[Ophiocoma ishidai]]'' {{aut|Kutscher & Jagt}}, 2000 †
* ''[[Ophiocoma longispina]]'' {{aut|H.L. Clark}}, 1917
* ''[[Ophiocoma macroplaca]]'' ({{aut|H.L. Clark}}, 1915)
* ''[[Ophiocoma occidentalis]]'' {{aut|H.L. Clark}}, 1938
* ''[[Ophiocoma paucigranulata]]'' {{aut|Devaney}}, 1974
* ''[[Ophiocoma pica]]'' {{aut|Müller & Troschel}}, 1842
* ''[[Ophiocoma pumila]]'' {{aut|Lütken}}, 1856
* ''[[Ophiocoma pusilla]]'' ({{aut|Brock}}, 1888)
* ''[[Ophiocoma rasmusseni]]'' {{aut|Hess}}, 1960 †
* ''[[Ophiocoma schoenleinii]]'' {{aut|Müller & Troschel}}, 1842
* ''[[Ophiocoma scolopendrina]]'' ({{aut|Lamarck}}, 1816)
* ''[[Ophiocoma senonensis]]'' ({{aut|Valette}}, 1915) †
* ''[[Ophiocoma valenciae]]'' {{aut|Müller & Troschel}}, 1842
* ''[[Ophiocoma wendtii]]'' {{aut|Müller & Troschel}}, 1842

;Ondergeslacht ''Breviturma''
* ''[[Ophiocoma brevipes]]'' {{aut|Peters}}, 1851
* ''[[Ophiocoma dentata]]'' {{aut|Müller & Troschel}}, 1842
* ''[[Ophiocoma doederleini]]'' {{aut|De Loriol}}, 1899
* ''[[Ophiocoma krohi]]'' {{aut|Stöhr, Boissin & Hoareau}}, 2013

{{Appendix}}

[[Categorie:Ophiocomidae]]

title: Ophiocoma

Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)

Klasse: Ophiuroidea (Slangsterren)

Orde: Ophiacanthida

Familie: Ophiocomidae

title: Ophiocoma echinata Lamarck, 1816

Portaal: Biologie


text:
# Schneider vs. Bax
Schneider vs. Bax is een Nederlandse speelfilm uit 2015 onder regie van Alex van Warmerdam.

## Verhaal
Huisvader en huurmoordenaar Schneider en schrijver Ramon Bax krijgen allebei opdracht van ene Mertens om elkaar te vermoorden.

## Rolverdeling
- Tom Dewispelaere - Schneider
- Alex van Warmerdam - Ramon Bax
- Maria Kraakman - Francisca
- Gene Bervoets - Mertens
- Annet Malherbe - Gina
- Pierre Bokma - Bolek
- Henri Garcin - Gerard
- Loes Haverkort - Lucy
- Eva van de Wijdeven - Nadine
- Ali Zijlstra - Loetje
- Mike Reus - opzichter
- Bart Harder - Jules

title: Schneider vs. Bax

wikitext:
{{Infobox film
| titel              = Schneider vs. Bax
| afbeelding         =
| onderschrift       =
| poster-op-enwp     =
| tagline            =
| alternatieve titel =
| regie              = [[Alex van Warmerdam]]
| producer           = [[Marc van Warmerdam]]
| prodmaatschappij   = CZAR Film
VARA
Mollywood
Graniet Film BV
| schrijver          = Alex van Warmerdam
| voice-over         =
| muziek             =
| montage            = [[Job ter Burg]]
| cinematografie     = [[Tom Erisman]]
| distributeur       = [[Cinéart]]
| première           = {{NL-VLAG}} 28 mei 2015
{{BE-VLAG}} 23 september 2015
| genre              = [[Thriller (genre)|Thriller]], [[Filmkomedie|Comedy]], [[Filmdrama|drama]]
| lengte             = 94 minuten
| taal               = [[Nederlands]]
| land               = {{NL}}
| budget             =
| locatie            =
| bezoekers          =
| opbrengst          =
| nominaties         =
| prijzen            =
| voorloper          =
| vervolg            =
| remake             =
| website            =
| imdb               =
| moviemeter         =
| tmdb               =
| allmovie           =
| kijkwijzer         =
| kijkwijzer_inhoud  =
}}
'''''Schneider vs. Bax''''' is een Nederlandse speelfilm uit [[Film in 2015|2015]] onder regie van [[Alex van Warmerdam]].

==Verhaal==
{{leeswaarschuwing}}
Huisvader en huurmoordenaar Schneider en schrijver Ramon Bax krijgen allebei opdracht van ene Mertens om elkaar te vermoorden.

==Rolverdeling==
*[[Tom Dewispelaere]] - ''Schneider''
*[[Alex van Warmerdam]] - ''Ramon Bax''
*[[Maria Kraakman]] - ''Francisca''
*[[Gene Bervoets]] - ''Mertens''
*[[Annet Malherbe]] - ''Gina''
*[[Pierre Bokma]] - ''Bolek''
*[[Henri Garcin]] - ''Gerard''
*[[Loes Haverkort]] - ''Lucy''
*[[Eva van de Wijdeven]] - ''Nadine''
*[[Ali Zijlstra]] - ''Loetje''
*[[Mike Reus]] - ''opzichter''
*[[Bart Harder]] - ''Jules''

== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}

{{Navigatie films Alex van Warmerdam}}

[[Categorie:Film uit 2015]]
[[Categorie:Thriller (film)]]
[[Categorie:Nederlandse film]]
[[Categorie:Film van Alex van Warmerdam]]

title: Schneider vs. Bax

Regie: Alex van Warmerdam

Producent: Marc van Warmerdam

Scenario: Alex van Warmerdam

Montage: Job ter Burg

Cinematografie: Tom Erisman

Productiebedrijf: CZAR Film · VARA · Mollywood · Graniet Film BV

Distributie: Cinéart

Première: 28 mei 2015 · 23 september 2015

Genre: Thriller, Comedy, drama

Speelduur: 94 minuten

Taal: Nederlands

Land: Nederland

Kijkwijzer: · Grof taalgebruik, Geweld


text:
# Calliostoma frumari
Calliostoma frumari is een slakkensoort uit de familie van de Calliostomatidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door García.

title: Calliostoma frumari

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Calliostoma frumari''
| afbeelding =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Weekdieren|Mollusca]] (Weekdieren)
| klasse = [[Slakken|Gastropoda]] (Slakken)
| clade1 = [[Vetigastropoda]]
| familie = [[Calliostomatidae]]
| geslacht = ''[[Tolhorens|Calliostoma]]'' (Tolhorens)
| w-naam = ''Calliostoma frumari''
| auteur = García
| datum = 2007
| haakjes =
| worms = 457415
| orde = [[Trochida]]
}}
'''''Calliostoma frumari''''' is een [[slakken|slakkensoort]] uit de familie van de [[Calliostomatidae]].<ref>Rosenberg, G. (2012). <i>Calliostoma frumari</i> García, 2007. Geraadpleegd via:  World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=457415</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2007 door García.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|09}}

[[Categorie:Calliostomatidae]]

title: Calliostoma frumari

Clade: Vetigastropoda

Orde: Trochida

Familie: Calliostomatidae

Geslacht: Calliostoma (Tolhorens)

title: Soort


text:
# Emphytoecia elquiensis
Emphytoecia elquiensis is een keversoort uit de familie van de boktorren (Cerambycidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Cerda.

title: Emphytoecia elquiensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Emphytoecia elquiensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Boktorren|Cerambycidae]] (Boktorren)
| onderfamilie = [[Lamiinae]]
| geslacht = ''[[Emphytoecia]]''
| w-naam = ''Emphytoecia elquiensis''
| auteur = Cerda
| datum = 1995
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Emphytoecia elquiensis''''' is een [[kevers]]oort uit de familie van de [[Boktorren|boktorren (Cerambycidae)]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Cerda.<ref>{{Brontabel|9999-Cerambycidae}} (bezocht 30 januari 2014)</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2014|02|17}}

[[Categorie:Boktorren]]

title: Emphytoecia elquiensis

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Cerambycidae (Boktorren)

Onderfamilie: Lamiinae

Geslacht: Emphytoecia

title: Soort