text:
# Klášterní Skalice
Klášterní Skalice (Duits: Skalitz) is een Tsjechische gemeente in de regio Midden-Bohemen, en maakt deel uit van het district Kolín.
Klášterní Skalice telt 120 inwoners.
Barchovice · Bečváry · Bělušice · Břežany I · Břežany II · Býchory · Cerhenice · Církvice · Černíky · Červené Pečky · Český Brod · Dobřichov · Dolní Chvatliny · Dománovice · Doubravčice · Drahobudice · Grunta · Horní Kruty · Hradešín · Choťovice · Chotutice · Chrášťany · Jestřabí Lhota · Kbel · Klášterní Skalice · Klučov · Kolín · Konárovice · Kořenice · Kouřim · Krakovany · Krupá · Krychnov · Křečhoř · Kšely · Libenice · Libodřice · Lipec · Lošany · Malotice · Masojedy · Mrzky · Nebovidy · Němčice · Nová Ves I · Ohaře · Ovčáry · Pašinka · Pečky · Plaňany · Pňov-Předhradí · Polepy · Polní Chrčice · Polní Voděrady · Poříčany · Přehvozdí · Přistoupim · Přišimasy · Radim · Radovesnice I · Radovesnice II · Ratboř · Ratenice · Rostoklaty · Skvrňov · Starý Kolín · Svojšice · Tatce · Tismice · Toušice · Třebovle · Tři Dvory · Tuchoraz · Tuklaty · Týnec nad Labem · Uhlířská Lhota · Veletov · Velim · Velký Osek · Veltruby · Vitice · Volárna · Vrátkov · Vrbčany · Zalešany · Zásmuky · Žabonosy · Ždánice · Žehuň · Žiželice

title: Klášterní Skalice

wikitext:
{{Infobox plaats in Tsjechië
| naam = Klášterní Skalice
| bestandsnaam vlag = Klasterni Skalice CZ flag.gif
| bestandsnaam wapen = Klasterni Skalice CZ CoA.jpg
| bestandsnaam regiovlag = Flag of Central Bohemian Region.svg
| regio = [[Midden-Bohemen]]
| district = [[Okres Kolín|Kolín]]
| jaar=
| inwoneraantal = 120 <small>(3. 7. 2006)</small>
| oppervlakte = 3,32
| lat_deg = 50
| lat_min = 1
| lat_sec = 17
| lon_deg = 14
| lon_min = 59
| lon_sec = 32
| postcode = 281 63
| netnummer=
| hoogte=226
| adres=
| website =
| diverse=
| image_skyline=
}}
'''Klášterní Skalice''' ([[Duits]]: ''Skalitz'') is een [[Tsjechische gemeente]] in de regio [[Midden-Bohemen]], en maakt deel uit van het district [[Okres Kolín|Kolín]].
Klášterní Skalice telt 120 inwoners.

{{Beginnetje|landen & volken|land=Tsjechië|2=2008|3=01|4=12}}
{{Navigatie district Kolín}}
{{Commonscat|Klášterní Skalice}}

{{DEFAULTSORT:Klasterni Skalice}}
[[Categorie:Gemeente in Kolín]]

title: Situering

Regio (kraj): Midden-Bohemen

District (okres): Kolín

Coördinaten: 50° 1′ NB, 14° 60′ OL

title: Algemeen

title: Overig

Website: Officiële website

Portaal: Tsjechië


text:
# Haliclona (Rhizoniera) canaliculata
Haliclona (Rhizoniera) canaliculata is een sponssoort in de taxonomische indeling van de gewone sponzen (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit kiezelnaalden en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.
De spons behoort tot het geslacht Haliclona en behoort tot de familie Chalinidae. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Hartman.

wikiname: nlwiki

title: Haliclona (Rhizoniera) canaliculata

in_language: nl

wikitext:
{{Taxobox
| type            = dier
| naam            = ''Haliclona (Rhizoniera) canaliculata''
| titelweergave   =''Haliclona (Rhizoniera) canaliculata''
| afbeelding      =
| afbeeldingtekst =
| rijk            = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| onderrijk       = [[Parazoa]] (Sponsachtigen)
| stam            = [[Porifera]] (Sponsdieren)
| klasse          = [[Demospongiae]] (Gewone sponzen)
| orde            = [[Haplosclerida]]
| familie         = [[Chalinidae]]
| geslacht        = ''[[Haliclona]]''
| w-naam          = ''Haliclona (Rhizoniera) canaliculata''
| taxon           = [[Soort]]
| auteur          = Hartman
| datum           = 1958
| haakjes         =
| worms           = 196357
}}
'''''Haliclona (Rhizoniera) canaliculata''''' is een [[Sponsdieren|spons]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[gewone sponzen]] (Demospongiae). Het lichaam van de spons bestaat uit [[kiezelnaald]]en en sponginevezels, en is in staat om veel water op te nemen.

De spons behoort tot het geslacht ''[[Haliclona]]'' en behoort tot de familie [[Chalinidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1958 door Hartman.

{{Appendix|2=
*van Soest, R. (2011). ''Haliclona (Rhizoniera) canaliculata'' Hartman, 1958. In: Van Soest, R.W.M, Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, de Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=196357.}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|07}}
{{DEFAULTSORT:Haliclona (Rhizoniera) canaliculata}}
[[Categorie:Haliclona]]

title: Haliclona (Rhizoniera) canaliculata

Rijk: Animalia (Dieren)

Onderrijk: Parazoa (Sponsachtigen)

Stam: Porifera (Sponsdieren)

Klasse: Demospongiae (Gewone sponzen)

Orde: Haplosclerida

Familie: Chalinidae

Geslacht: Haliclona

title: Soort

Portaal: Biologie


text:
# L'Estartit
L'Estartit is een Spaanse plaats gelegen aan de Costa Brava. Het maakt deel uit van de gemeente Torroella de Montgrí en de provincie Girona en ligt ongeveer veertig kilometer oostelijk van de stad Girona. L'Estartit telt 3571 inwoners (2009). Het dorp ligt aan de voet van het Montgrígebergte. Ten zuiden van l'Estartit mondt de rivier de Ter uit in de Middellandse Zee.

## Geschiedenis
L'Estartit was in het verleden de haven van het buurdorp Torroella de Montgrí. Het werd meer dan eens bestookt door zeerovers die zich verschansten op de eilanden.
Het voormalige vissersdorpje groeide door de aanwezigheid van een kilometerslang zandstrand (de baai van Pals) en de opening van diverse grote kampeerterreinen in de jaren 70 en 80 van de twintigste eeuw uit tot een populaire badplaats met onder andere een jachthaven, Club Náutico de Estartit.

## Duikoord
De aanwezigheid van de eilandengroep Illes Medes vlak voor de kust heeft l'Estartit tot een bekend duikoord gemaakt.

## Jachthaven
De jachthaven Club Náutico de Estartit (CNE) is voor iedereen toegankelijk. In deze beschermde baai is er  een constante zeilwind aanwezig.

## Foto's
- Zicht op l'Estartit vanaf het strand
- Haven met het Roca Maura-massief
- L'Estartit vanaf de zee gezien

title: L'Estartit

wikitext:
{{Infobox plaats in Spanje
| land = Spanje
| naam = L'Estartit
| area =
| subarea=[[Girona (provincie)|Girona]]
| gemeente=[[Torroella de Montgrí]]
| regio = [[Catalonië]]
| mapname = Catalonië
| inwoners = 2892
| census = 2005
| km2 =
| hoogte =
| image =
| caption =
| lat_deg =42
| lat_min =3
| lat_sec = 0
| lat_dir = N
| lon_deg =3
| lon_min =11
| lon_sec =30
| lon_dir = E
}}

'''L'Estartit''' is een [[Spanje|Spaanse]] plaats gelegen aan de [[Costa Brava]]. Het maakt deel uit van de gemeente [[Torroella de Montgrí]] en de provincie [[Girona (provincie)|Girona]] en ligt ongeveer veertig kilometer oostelijk van de stad [[Girona (stad)|Girona]]. L'Estartit telt 3571 inwoners (2009). Het dorp ligt aan de voet van het [[Montgrígebergte]]. Ten zuiden van l'Estartit mondt de rivier de [[Ter (rivier)|Ter]] uit in de [[Middellandse Zee]].

== Geschiedenis ==
L'Estartit was in het verleden de haven van het buurdorp Torroella de Montgrí. Het werd meer dan eens bestookt door [[zeerover]]s die zich verschansten op de eilanden.
Het voormalige vissersdorpje groeide door de aanwezigheid van een kilometerslang [[Strand (kust)|zandstrand]] (de baai van [[Pals (Spanje)|Pals]]) en de opening van diverse grote [[camping|kampeerterreinen]] in de [[1970-1979|jaren 70]] en [[1980-1989|80]] van de twintigste eeuw uit tot een populaire badplaats met onder andere een jachthaven, [[Club Náutico de Estartit]].

== Duikoord ==
De aanwezigheid van de eilandengroep [[Illes Medes]] vlak voor de kust heeft l'Estartit tot een bekend duikoord gemaakt.

== Jachthaven ==
De jachthaven [[Club Náutico de Estartit]] (CNE) is voor iedereen toegankelijk. In deze beschermde baai is er  een constante zeilwind aanwezig.

== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20090820220346/http://www.visitestartit.com/ne Toeristische dienst van l'Estartit]
* [https://www.torroella-estartit.cat/ Officiële website van de gemeente Torroella de Montgrí]
* [https://web.archive.org/web/20100301120332/http://lestartit.net/Webcam/ webcam ]

==Foto's==
<gallery widths="180" heights="180">
Bestand:Estartit.jpg|Zicht op l'Estartit vanaf het strand
Bestand:Torroella de montgri l estartit.jpg|Haven met het Roca Maura-massief
Bestand:L'estartit.JPG|L'Estartit vanaf de zee gezien
</gallery>

{{Commonscat}}
{{Coor title dms|42|03|10|N|03|11|30|E|type:city(2892)_region:ES-CT}}

[[Categorie:Plaats in Girona]]

title: Situering

Autonome regio: Catalonië

Provincie: Girona

Gemeente: Torroella de Montgrí

Coördinaten: 42° 3′ NB, 3° 12′ OL

title: Algemeen

title: Detailkaart

Detailkaart: · Locatie in Catalonië

Portaal: Spanje


text:
# Contemporary Physics
Contemporary Physics is een internationaal, aan collegiale toetsing onderworpen wetenschappelijk tijdschrift op het gebied van de natuurkunde.
De naam wordt in literatuurverwijzingen meestal afgekort tot Contemp. Phys.
Het wordt uitgegeven door Taylor and Francis en verschijnt 4 keer per jaar.

title: Contemporary Physics

wikitext:
{{Infobox tijdschrift
| titel          = Contemporary Physics
| ISO4           = Contemp. Phys.
| afbeelding     =
| onderschrift   =
| genre          = wetenschappelijk tijdschrift
| doelgroep      =
| frequentie     = 4 keer per jaar
| oplage         =
| bereik         =
| formaat        =
| eerste editie  =
| laatste editie =
| landen         =
| regio          =
| taal           = Engels
| hoofdredacteur =
| uitgeverij     = [[Taylor & Francis]]
| andere versie  =
| issn           = 0010-7514
| impactfactor   = 2,1 (2011)
| website        = https://www.tandfonline.com/tcph
| open access    = nee
}}

'''''Contemporary Physics''''' is een internationaal, aan [[collegiale toetsing]] onderworpen [[wetenschappelijk tijdschrift]] op het gebied van de [[natuurkunde]].
De naam wordt in literatuurverwijzingen meestal afgekort tot ''Contemp. Phys.''
Het wordt uitgegeven door [[Taylor and Francis]] en verschijnt 4 keer per jaar.

{{Appendix|1=Bronnen|2=
*[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog?term=0010-7514%5BISSN%5D Contemporary Physics] op NCBI
*[http://journalseek.net/cgi-bin/journalseek/journalsearch.cgi?field=issn&query=0010-7514 Contemporary Physics] op Genamics JournalSeek
{{References}}
}}

[[Categorie:Natuurkundig tijdschrift]]

title: Contemporary Physics

Genre: wetenschappelijk tijdschrift

Frequentie: 4 keer per jaar

Open toegang?: nee

Taal: Engels

Uitgeverij(en): Taylor & Francis

ISO 4-afkorting: Contemp. Phys.


text:
# Elaphropus notaphoides
Elaphropus notaphoides is een keversoort uit de familie van de loopkevers (Carabidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1886 door Bates.

title: Elaphropus notaphoides

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Elaphropus notaphoides''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Loopkevers|Carabidae]] (Loopkevers)
| onderfamilie = [[Trechinae]]
| geslacht = ''[[Elaphropus]]''
| w-naam = ''Elaphropus notaphoides''
| auteur = [[Henry Walter Bates|Bates]]
| datum = 1886
| haakjes = ja
| species =
| commons =
}}
'''''Elaphropus notaphoides''''' is een [[kevers|kever]]soort uit de familie van de [[Loopkevers|loopkevers (Carabidae)]].<ref>Anichtchenko A. et al., (editors): [https://carabidae.org/search?rank=0&text=Elaphropus+notaphoides Carabidae of the World] (bezocht: 20 tot 28 maart 2013)</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1886 door Bates.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|03|29}}

[[Categorie:Elaphropus|notaphoides]]

title: Elaphropus notaphoides

Stam: Arthropoda (Geleedpotigen)

Klasse: Insecta (Insecten)

Orde: Coleoptera (Kevers)

Familie: Carabidae (Loopkevers)

Onderfamilie: Trechinae

Geslacht: Elaphropus

title: Soort

Portaal: Biologie · Insecten


text:
# Toothbrush
Toothbrush is een nummer van de Amerikaanse band DNCE uit 2016. Het is de tweede en laatste single van hun debuut-EP Swaay evenals de tweede single van hun titelloze debuutalbum.
Als opvolger van de monsterhit "Cake by the Ocean" was "Toothbrush" wereldwijd minder succesvol dan de voorganger. In de Amerikaanse Billboard Hot 100 bereikte het een bescheiden 44e positie. In de Nederlandse Top 40 haalde het de 16e positie in de Tipparade, en in Vlaanderen de 40e positie in de Tipparade.

title: Toothbrush

wikitext:
{{Infobox single
| Titel = Toothbrush
| Artiest = [[DNCE]]
| van Album = DNCE
| B-kant =
| Releasedatum = [[17 mei]] [[2016]]
| Drager = [[Muziekdownload]]
| Opname = 2015
| Genre = [[Disco (muziekgenre)|Disco]]-[[funk]]
| Duur = 3:51
| Label = [[Republic Records]]
| Schrijver = Ilya Salmanzadeh, James Alan Ghaleb, [[Joe Jonas]], Rickard Göransson
| Producer = Ilya Salmanzadeh
| Status =
| Hitlijsten =
*tip16 ([[Nederlandse Top 40]])
*tip40 ([[Vlaamse Ultratop 50]])
*44 (Verenigde Staten)
*49 (Verenigd Koninkrijk)
*tip43 (Wallonië)
*86 (Portugal)
*36 (Canada)
*65 (Ierland)
*33 (Australië)
*67 (Tsjechië)
*35 (Hongarije)
| Vorige = ''[[Rock Bottom (Hailee Steinfield)|Rock Bottom]]''
(2016)
| Huidige = '''Toothbrush'''
(2016)
| Volgende = ''[[Body Moves]]''
(2016)
}}
'''Toothbrush''' is een nummer van de Amerikaanse band [[DNCE]] uit 2016. Het is de tweede en laatste single van hun debuut-EP ''Swaay'' evenals de tweede single van hun titelloze debuutalbum.

Als opvolger van de monsterhit "[[Cake by the Ocean]]" was "Toothbrush" wereldwijd minder succesvol dan de voorganger. In de Amerikaanse [[Billboard Hot 100]] bereikte het een bescheiden 44e positie. In de [[Nederlandse Top 40]] haalde het de 16e positie in de [[Tipparade]], en in Vlaanderen de 40e positie in de Tipparade.

[[Categorie:Single uit 2016]]
[[Categorie:Nummer van DNCE]]

title: Toothbrush

Soort drager: Muziekdownload

Genre: Disco-funk

Label: Republic Records

Schrijver(s): Ilya Salmanzadeh, James Alan Ghaleb, Joe Jonas, Rickard Göransson

Producent(en): Ilya Salmanzadeh

title: Hoogste positie(s) in de hitlijsten

Hoogste positie(s) in de hitlijsten: - tip16 (Nederlandse Top 40) - tip40 (Vlaamse Ultratop 50) - 44 (Verenigde Staten) - 49 (Verenigd Koninkrijk) - tip43 (Wallonië) - 86 (Portugal) - 36 (Canada) - 65 (Ierland) - 33 (Australië) - 67 (Tsjechië) - 35 (Hongarije)

title: DNCE

Rock Bottom · (2016): Toothbrush · (2016) · Body Moves · (2016)


text:
# Cabera toulgoeti
Cabera toulgoeti is een vlinder uit de familie spanners (Geometridae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Herbulot.
De soort komt voor in tropisch Afrika.

title: Cabera toulgoeti

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Cabera toulgoeti''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| familie = [[Spanners|Geometridae]] (Spanners)
| onderfamilie = [[Ennominae]]
| geslacht = ''[[Cabera]]''
| w-naam = ''Cabera toulgoeti''
| auteur = Herbulot
| datum = 1957
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Cabera toulgoeti''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie [[spanners]] (Geometridae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1957 door Herbulot.

De soort komt voor in [[Afrotropisch gebied|tropisch Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|2012-DePrins-DePrins}} [bezocht 24-3-2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|03|24}}

[[Categorie:Cabera|toulgoeti]]
[[Categorie:Dier uit het Afrotropisch gebied]]

title: Cabera toulgoeti

Orde: Lepidoptera (Vlinders)

Familie: Geometridae (Spanners)

Onderfamilie: Ennominae

Geslacht: Cabera

title: Soort


text:
# Nomoneura violacea
Nomoneura violacea is een vliegensoort uit de familie Mydidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Hesse.
De soort komt voor in Zuid-Afrika.

title: Nomoneura violacea

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Nomoneura violacea''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Tweevleugeligen|Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| superfamilie = [[Asiloidea]]
| familie = [[Mydidae]]
| onderfamilie = [[Syllegomydinae]]
| tribus = [[Syllegomydini]]
| geslacht = ''[[Nomoneura]]''
| w-naam = ''Nomoneura violacea''
| auteur = Hesse
| datum = 1969
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Nomoneura violacea''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegensoort]] uit de familie [[Mydidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1969 door Hesse.

De soort komt voor in [[Zuid-Afrika]].

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Mydidae}} (bezocht 30 mei 2013)
}}

[[Categorie:Mydidae]]
[[Categorie:Endemisch dier uit Zuid-Afrika]]

title: Nomoneura violacea

Orde: Diptera (Tweevleugeligen)

Onderorde: Brachycera (Vliegen)

Superfamilie: Asiloidea

Familie: Mydidae

Onderfamilie: Syllegomydinae

Geslachtengroep: Syllegomydini

Geslacht: Nomoneura

title: Soort


text:
# Heliura episcepsidis
Heliura episcepsidis is een beervlinder uit de familie van de spinneruilen (Erebidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dyar.

title: Heliura episcepsidis

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Heliura episcepsidis''
| afbeelding =
| familie = [[Spinneruilen|Erebidae]] (Spinneruilen)
| onderfamilie = [[Beervlinders|Arctiinae]] (Beervlinders)
| tribus =
| geslacht = ''[[Heliura]]''
| w-naam = ''Heliura episcepsidis''
| auteur = Dyar
| datum = 1914
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Heliura episcepsidis''''' is een [[Beervlinders|beervlinder]] uit de familie van de [[Spinneruilen|spinneruilen (Erebidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1914 door Dyar.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|07}}

[[Categorie:Heliura]]

title: Heliura episcepsidis

Familie: Erebidae (Spinneruilen)

Onderfamilie: Arctiinae (Beervlinders)

Geslacht: Heliura

title: Soort


text:
# Coeliccia mingxiensis
Coeliccia mingxiensis is een libellensoort uit de familie van de Breedscheenjuffers (Platycnemididae), onderorde juffers (Zygoptera).
De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Xu.

title: Coeliccia mingxiensis

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Coeliccia mingxiensis''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Libellen|Odonata]] (Libellen)
| onderorde = [[Juffers|Zygoptera]] (Juffers)
| familie = [[Breedscheenjuffers (familie)|Platycnemididae]] (Breedscheenjuffers)
| geslacht = ''[[Coeliccia]]''
| w-naam = ''Coeliccia mingxiensis''
| auteur = Xu
| datum = 2006
| haakjes =
| commons =
| rl-id = 190816
| status = DD
| statusbron = 2010
}}
'''''Coeliccia mingxiensis''''' is een [[libellen]]soort uit de familie van de [[Breedscheenjuffers (familie)|Breedscheenjuffers]] (Platycnemididae), onderorde [[juffers]] (Zygoptera).<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20120318120838/http://www.pugetsound.edu/academics/academic-resources/slater-museum/biodiversity-resources/dragonflies/world-odonata-list/ World Odonata List; 25-04-2011]</ref>

De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 2006 door Xu.

{{appendix}}
{{Beginnetje|biologie|2011|10|29}}

{{DEFAULTSORT:Coeliccia mingxiensis}}
[[Categorie:Breedscheenjuffers]]
[[Categorie:IUCN-status onzeker]]

title: Coeliccia mingxiensis · IUCN-status: Onzeker (2010)

Orde: Odonata (Libellen)

Onderorde: Zygoptera (Juffers)

Familie: Platycnemididae (Breedscheenjuffers)

Geslacht: Coeliccia

title: Soort


text:
# Hydrophoria flavohalterata
Hydrophoria flavohalterata is een vliegensoort uit de familie van de bloemvliegen (Anthomyiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Malloch.

title: Hydrophoria flavohalterata

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Hydrophoria flavohalterata''
| afbeelding =
| orde = [[Diptera]] (Tweevleugeligen)
| onderorde = [[Vliegen (dieren)|Brachycera]] (Vliegen)
| familie = [[Bloemvliegen|Anthomyiidae]] (Bloemvliegen)
| geslacht = ''[[Hydrophoria]]''
| w-naam = ''Hydrophoria flavohalterata''
| auteur = Malloch
| datum = 1920
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Hydrophoria flavohalterata''''' is een [[Vliegen (dieren)|vliegen]]soort uit de familie van de [[Bloemvliegen|bloemvliegen (Anthomyiidae)]].<ref>Huckett, in Stone et al., 1965, Catalog of the Diptera of America north of Mexico, p. 864.</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1920 door Malloch.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|06|14}}

[[Categorie:Hydrophoria|flavohalterata]]

title: Hydrophoria flavohalterata

Familie: Anthomyiidae (Bloemvliegen)

Geslacht: Hydrophoria

title: Soort


text:
# Janeiro de Cima
Janeiro de Cima is een plaats (freguesia) in de Portugese gemeente Fundão en telt 352 inwoners (2001).

title: Janeiro de Cima

wikitext:
{{Infobox plaats in Portugal
| land=Portugal
| naam = Janeiro de Cima
| area = <!--district-->
| gemeente=[[Fundão (Portugal)|Fundão]]
| km2 = 11,92
| inwoners = 352<ref>{{Bronvermelding inwonertal plaats Portugal/2001}}</ref>
| census = 2001
| dichtheid = 29,5
| hoogte =
| flag=
| coa=
| postcode = 6185
| netnummer =
| burgemeester =
| stichtingsjaar=
| web = www.janeirodecima.web.pt
| lat_deg = 40
| lat_min = 04
| lat_sec = 05
| lat_dir=N
| lon_deg = 7
| lon_min = 48
| lon_sec = 03
| lon_dir=W
| image=
| caption=
}}
'''Janeiro de Cima''' is een plaats ([[freguesia]]) in de [[Portugal|Portugese]] gemeente [[Fundão (Portugal)|Fundão]] en telt 352 inwoners (2001).

{{Appendix}}

[[Categorie:Fundão (Portugal)]]
[[Categorie:Plaats in Portugal]]

title: Situering

Gemeente: Fundão

Coördinaten: 40° 4′ NB, 7° 48′ WL

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Portugal


text:
# 1650-1659
De jaren 1650-1659 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 17e eeuw.

## Belangrijke gebeurtenissen

### Natuurfenomeen
- 1650 : In Griekenland barst de onderwatervulkaan Kolumbo uit met een kracht van VEI 6, 70 mensen komen om door een gloedwolk en as en puim komt tot in Turkije terecht.

### Oorlogen

#### Frans-Spaanse Oorlog
- 1650 : La Fronde. Kardinaal Mazarin laat generaal Lodewijk II van Bourbon-Condé opsluiten.
- 1651 : Condé komt vrij, Mazarin moet het land ontvluchten. Condé krijgt steun van de Spanjaarden.
- 1652 : Slag bij de faubourg Saint-Antoine. Turenne verslaat Condé. Condé verlaat Parijs en vlucht naar de Spaanse Nederlanden.
- 1653 : Einde van de Fronde, Lodewijk XIV wordt op de troon geplaatst, Mazarin heeft touwtjes terug in handen.
- 1654 : Engels-Spaanse Oorlog. De Engelsen steunen de Fransen.
- 1655 : De Britten veroveren Jamaica.
- 1656 : Beleg van Valencijn. Landvoogd van de Spaanse Nederlanden Juan II van Oostenrijk verslaat Turenne
- 1657 : Verdrag van Parijs. Fransen en Engelsen bundelen hun krachten tegen Spanje.
- 1658 : Slag bij Duinkerke. De Frans-Engelse coalitie verslaat het Spaanse leger.
- 1659 : Vrede van de Pyreneeën. Naast de vele bepalingen huwt Lodewijk XIV met Maria Theresia, dochter van koning Filips IV van Spanje.

#### Eerste Engels-Nederlandse Oorlog
- 1651 - augustus - Het Engelse parlement keurt de eerste Scheepvaartwet ("Act of Navigation") goed. Dit moet het handelstij keren. Sinds de Vrede van Münster hebben de Hollanders een groot deel van de handel op Spanje en het Middellandse Zeegebied overgenomen. De Britten beginnen Hollandse schepen lastig te vallen. Dit leidt in 1651 tot de Eerste Engelse Oorlog.
- 1652 - De koopvaardijvloot van de Republiek verliest honderden schepen als gevolg van de oorlog.
- 1652 - 9 december - Een vloot onder Maarten Tromp wint de Slag bij Dungeness.
- 1653 - De Staten-Generaal laten 60 nieuwe oorlogsschepen bouwen van verbeterd model.
- 1653 - De Republiek gebruikt zijn grip op het Oostzee- en Middellandse Zeegebied om de Britten geheel uit deze gebieden te weren. Het verbond met Denemarken maakt het mogelijk de Sont te sluiten.
- 1653 - Admiraal van Galen vernietigt een Engelse vloot die ter versterking van de Britse Levantvloot naar Livorno gestuurd wordt.
- 1653 - Zelfs in de Noordzee beginnen Nederlanders even snel Britse schepen te veroveren als de Britten met hun schepen doen.
- 1653 - November - Oliver Cromwell beseft dat hij niets uit deze oorlog zal winnen en wil vrede zonder verlies of winst. Hij is beducht voor een terugkeer van de Oranjes en -nog meer- hun Stuart-verwanten.
- 1654 - 22 april - De Staten-Generaal keuren het vredesverdrag met Cromwells Gemenebest goed. Het was grotendeels een gelijkspel. Zij weten echter niet dat er in het geheim bedongen is dat Willem III van opvolging uitgesloten zal worden. Johan de Witt en Cromwell waren het daar wel over eens.
- 1654 - 4 mei - De Staten van Holland nemen deze Akte van Seclusie (Uitsluiting) aan, waarin Oranje van het stadhouderschap uitgesloten wordt. Vooral in Friesland is er grote verontwaardiging. De andere gewesten -behalve Zeeland- zijn alle zeer verdeeld.

#### Noordse Oorlog
- 1654 : Koningin Christina I van Zweden bekeert zich tot het katholicisme en moet troonsafstand doen. Zij wordt opgevolgd door haar neef Karel X Gustaaf.
- 1654 : Pools-Russische Oorlog (1654-1667). De Russen steunen de Poolse opstandelingen en veroveren grote delen van Litouwen.
- 1655 : Noordse Oorlog. Zweden kan niet lijdzaam toezien en grijpt in.
- 1656 : Verdrag van Koningsbergen. De Zweden krijgen steun van de Pruisen.
- 1656 - De Republiek stuurt een vloot naar Danzig onder Obdam, om te verhinderen dat de stad in Zweedse handen valt.
- 1657-1658 : Deens-Zweedse Oorlog. Karel X van Zweden neemt Denemarken in storm, sluit de Sont en belegert Kopenhagen. De Nederlandse vloot onder Obdam wordt gestuurd om de Deense bondgenoten te steunen.
- 1658 : Vrede van Roskilde. Zweden wint de oorlog om de Sont, en bereikt de grootste omvang die het ooit zal hebben.
- 1658 : Zweeds-Nederlandse oorlog. Zweden probeert controle te krijgen over de belangrijke handel in de Oostzee. Het streeft ernaar de Oostzee tot een Zweedse binnenzee te maken: men bezit Finland, Estland en Lijfland al en probeert nu door een blokkade van Dantzig Polen klein te krijgen. De Republiek ziet dit als een bedreiging van haar graanhandel en voedselvoorziening, en valt Denemarken Zweden aan.
- 1658 - 8 november - Kapitein Egbert Kortenaer breekt de Zweedse blokkade van de Sont. Viceadmiraal Witte de With sneuvelt.
- 1659 - De Britten sturen een vloot om de Zweden te steunen. Een tweede Nederlandse vloot onder Michiel de Ruyter wordt erachteraan gestuurd om de Denen te versterken. De Denen gaan in de tegenaanval.

### Noordelijke Nederlanden
- 1650 : Op 6 november bezwijkt Willem II aan pokken, Holland ziet geen noodzaak de vacante positie in te vullen. Het begin van het Eerste Stadhouderloos Tijdperk. Groningen en Drenthe besluiten de Friese stadhouder Willem Frederik van Nassau ook tot hun stadhouder te benoemen. Zijn pogingen ook door de andere gewesten aanvaard te worden als regent voor de pasgeboren Willem III van Oranje lopen echter op niets uit. Alleen in Overijssel wordt hij door twee derde van het gewest als zodanig erkend. In 1655 - komen De Witt en Willem Frederik tot een vergelijk. Willem Frederik mag opperbevelhebber van het leger worden, maar hij moet ophouden zich luitenant-stadhouder van Overijssel te noemen. De Staten van Holland hebben intussen in 1654 de Akte van Seclusie aangenomen: daarin wordt bepaald dat Willem III geen stadhouder mag worden.
- 1653 : Johan de Witt wordt raadpensionaris van Holland. Deze benoeming kan alleen geschieden met de nadrukkelijke instemming van Amsterdam, dat onder leiding staat van burgemeester Cornelis de Graeff, de meest succesvolle Amsterdamse burgemeester uit de Gouden Eeuw, van wie De Witt een aangetrouwde neef is. De voorbeeldige samenwerking tussen de twee politici zal een grote factor blijken in het succes van De Witts politiek en de herleving van de economie na de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog.
- Sinds 1653 heerst een burgeroorlogachtige toestand in Overijssel.

Hasselt en Steenwijk willen ook een stem in de Staten van overijssel en rebelleren tegen Zwolle, met steun van Deventer.
Hasselt wordt drie dagen gebombardeerd en Deventer stuurt versterkingen. De Witt en Cornelis de Graeff maken in 1657 namens de Staten-Generaal een eind aan de Overijsselse troebelen. De klok wordt teruggedraaid. Hasselt en Steenwijk krijgen geen gelijk.

### Britse Rijk
- 1653 : Oliver Cromwell grijpt de macht en wordt Lord Protector.
- 1653 : Charles Fleetwood, de schoonzoon van Cromwell, maakt een eind aan de Ierse Confederale Oorlogen.
- 1658 : Oliver Cromwell sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon Richard Cromwell.
- 1659 : Richard Cromwell wordt afgezet door het parlement, het begin van de Restauratie.

### Wereldhandel en kolonies
- 1651-1659 : Grote Ambonse Oorlog of Hoamoalese Oorlog, een grote opstand tegen de VOC. De gouverneur van de Molukken, Arnold de Vlamingh van Oudshoorn, onderdrukt de opstand met harde hand. Hierna heeft de VOC haar monopolie nog steviger in handen. Ambon verliest haar positie als centrum van de kruidnagelhandel.
- 1652 : Nederlandse Kaapkolonie. Kaapstad wordt gesticht door de Nederlander Jan van Riebeeck als verversingsstation voor de Vereenigde Oostindische Compagnie.
- 1654 : De Nederlanders verlaten Nederlands-Brazilië.
- 1656 : Nederlands-Portugese Oorlog. De VOC verovert Ceylon.
- 1657 : Admiraal Jacob van Wassenaer Obdam blokkeert de haven van Lissabon. Zijn tactiek had hij geleerd van Admiraal Robert Blakes "Sailing Instructions" en "Fighting Instructions"
- 1658-1659 : De WIC geeft zijn lucratieve suikerhandel niet op na het verlies van Nederlands-Brazilië. Curaçao wordt een belangrijke draaischijf. Een groep Portugees Joodse kolonisten o.l.v. Joao De Yllan met 12 gezinnen vestigt zich in de Nederlandse kolonie. De WIC verovert Cayenne in Guiana op de Fransen en herbegint de uitbouw van de suikerplantages.

## Wetenschap en techniek
- 1650 - Blaise Pascal bestudeert de hydrodynamica en draagt bij tot de ontwikkeling van de differentiaalrekening.
- 1651 - Christiaan Huygens schrijft als eerste in de geschiedenis natuurkundige formules op. Deze geven de correcte theorie voor impuls behoud bij botsingen, een verbetering van de botsingswetten van Descartes. In 1657 neemt hij een patent op een van zijn belangrijkste uitvindingen: het slingeruurwerk.
- De burgemeester van Maagdenburg Otto von Guericke vindt de elektriseermachine uit (1650) en de vacuümpomp (1657), waarvan hij de werking demonstreert in zijn proef met de Maagdenburger halve bollen.
- De Thüringse jezuiet Athanasius Kircher gebruikt een microscoop om bloed van slachtoffers van de pest te onderzoeken. In zijn Scrutinium Pestis (1658) beschrijft hij de aanwezigheid van "kleine wormpjes" of "animalculen" in het bloed, waardoor hij concludeert dat de ziekte wordt veroorzaakt door micro-organismen. Hij stelt hygiënische maatregelen voor om de verspreiding van de ziekte tegen te gaan, zoals isolatie en quarantaine van zieken, het verbranden van kleren die door slachtoffers zijn gedragen en het dragen van gezichtsmaskers om het inademen van de schadelijke micro-organismen te voorkomen.
- Van de predikant Abraham Rogerius wordt postuum een boek uitgegeven waarin de eerste vertaling van teksten uit het Sanskriet.  De titel: De Open-Deure Tot het Verborgen Heydendom Ofte Waerachtigh vertoogh van het Leven ende Zeden, mitsgaders de Religie ende Godsdienst der Bramines op de Cust Chormandel ende der Landen daar ontrent. Het bestaat uit twee delen en een aanhangsel: het eerste deel beschrijft leven en zeden, het tweede deel geloof en godsdienst der brahmanen, waarop dan volgt een hoofdstuk over het leven van Bhartṛhari en een vertaling van honderd van diens spreuken "over den wegh na den Hemel" (Vairagya-sataka) en honderd spreuken over "den redelijcken ommegangh onder de Menschen" (Niti-sataka). De publicatie is het begin van een traditie van onderzoek naar niet-Europese beschavingsvormen.[3]

## Kunst en cultuur
- 1651 : Francesco Cavalli componeert de opera La Calisto
- 1656 - 20 juli - Rembrandt voltooit "De anatomische les van dr. Jan Deyman", maar wordt failliet verklaard. Zijn kunstverzameling, atelierspullen en huis worden aan de schuldeisers verkocht.

## Belangrijke personen

### Overleden
- 1656 : Koning Johan IV van Portugal sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon Alfons VI.
- 1657 : Keizer Ferdinand III sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon Keizer Leopold I.

<< · 1650 · 1651 · 1652 · 1653 · 1654 · 1655 · 1656 · 1657 · 1658 · 1659 · >>
<< · 1600-1609 · 1610-1619 · 1620-1629 · 1630-1639 · 1640-1649 · 1650-1659 · 1660-1669 · 1670-1679 · 1680-1689 · 1690-1699 · >>

title: 1650-1659

wikitext:
De jaren '''1650-1659''' (van de [[christelijke jaartelling]]) zijn een [[decennium]] in de [[17e eeuw]].

== Belangrijke gebeurtenissen ==
=== Natuurfenomeen ===
*1650 : In Griekenland barst de onderwatervulkaan [[Kolumbo]] uit met een kracht van VEI 6, 70 mensen komen om door een [[gloedwolk]] en as en puim komt tot in Turkije terecht.

=== Oorlogen ===
==== Frans-Spaanse Oorlog ====
*1650 : [[La Fronde (opstand)|La Fronde]]. [[Kardinaal Mazarin]] laat generaal [[Lodewijk II van Bourbon-Condé]] opsluiten.
*1651 : Condé komt vrij, Mazarin moet het land ontvluchten. Condé krijgt steun van de Spanjaarden.
*1652 : [[Slag bij de faubourg Saint-Antoine]]. [[Henri de La Tour d’Auvergne (Turenne)|Turenne]] verslaat Condé. Condé verlaat Parijs en vlucht naar de [[Spaanse Nederlanden]].
*1653 : Einde van de Fronde, [[Lodewijk XIV]] wordt op de troon geplaatst, Mazarin heeft touwtjes terug in handen.
*1654 : [[Engels-Spaanse Oorlog (1654-1660)|Engels-Spaanse Oorlog]]. De Engelsen steunen de Fransen.
*1655 : De Britten veroveren [[Jamaica]].
*1656 : [[Beleg van Valencijn (1656)|Beleg van Valencijn]]. Landvoogd van de [[Spaanse Nederlanden]] [[Juan II van Oostenrijk]] verslaat Turenne
*1657 : [[Verdrag van Parijs (1657)|Verdrag van Parijs]]. Fransen en Engelsen bundelen hun krachten tegen Spanje.
*1658 : [[Slag bij Duinkerke (1658)|Slag bij Duinkerke]]. De Frans-Engelse coalitie verslaat het Spaanse leger.
*1659 : [[Vrede van de Pyreneeën]]. Naast de vele bepalingen huwt Lodewijk XIV met [[Maria Theresia van Spanje (1638-1683)|Maria Theresia]], dochter van koning [[Filips IV van Spanje]].

==== Eerste Engels-Nederlandse Oorlog ====
[[Bestand:Maarten Harpertszoon Tromp.jpg|thumb|Maarten Harpertszoon Tromp<br />Schilderij van [[Jan Lievens|Jan Lievensz.]]]]
* [[1651]] - augustus - Het Engelse parlement keurt de eerste [[Engelse Scheepvaartwetten|Scheepvaartwet ("Act of Navigation")]] goed. Dit moet het handelstij keren. Sinds de [[Vrede van Münster]] hebben de Hollanders een groot deel van de handel op [[Spanje]] en het [[Middellandse Zee]]gebied overgenomen. De Britten beginnen Hollandse schepen lastig te vallen. Dit leidt in 1651 tot de [[Eerste Engelse Oorlog]].
* [[1652]] - De koopvaardijvloot van de Republiek verliest honderden schepen als gevolg van de oorlog.
* [[1652]] - [[9 december]] - Een vloot onder [[Maarten Tromp]] wint de [[Slag bij Dungeness]].
* [[1653]] - De [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] laten 60 nieuwe oorlogsschepen bouwen van verbeterd model.
* [[1653]] - De Republiek gebruikt zijn grip op het [[Oostzee]]- en [[Middellandse Zee]]gebied om de Britten geheel uit deze gebieden te weren. Het verbond met [[Denemarken]] maakt het mogelijk de [[Sont]] te sluiten.
* [[1653]] - [[Jan van Galen|Admiraal van Galen]] vernietigt een Engelse vloot die ter versterking van de Britse Levantvloot naar [[Livorno (stad)|Livorno]] gestuurd wordt.
* [[1653]] - Zelfs in de [[Noordzee]] beginnen Nederlanders even snel Britse schepen te veroveren als de Britten met hun schepen doen.
* [[1653]] - November - [[Oliver Cromwell]] beseft dat hij niets uit deze oorlog zal winnen en wil vrede zonder verlies of winst. Hij is beducht voor een terugkeer van de Oranjes en -nog meer- hun [[Huis Stuart|Stuart]]-verwanten.
* [[1654]] - [[22 april]] - De [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] keuren het [[Eerste Vrede van Westminster|vredesverdrag]] met [[Oliver Cromwell|Cromwells]] [[Engelse Gemenebest|Gemenebest]] goed. Het was grotendeels een gelijkspel. Zij weten echter niet dat er in het geheim bedongen is dat [[Willem III van Oranje|Willem III]] van opvolging uitgesloten zal worden. [[Johan de Witt]] en Cromwell waren het daar wel over eens.
* [[1654]] - [[4 mei]] - De [[Staten van Holland]] nemen deze [[Akte van Seclusie]] (Uitsluiting) aan, waarin [[Nederlandse monarchie|Oranje]] van het [[stadhouder]]schap uitgesloten wordt. Vooral in [[Friesland]] is er grote verontwaardiging. De andere gewesten -behalve [[Zeeland (provincie)|Zeeland]]- zijn alle zeer verdeeld.

==== Noordse Oorlog ====
*1654 : Koningin [[Christina I van Zweden]] bekeert zich tot het [[katholicisme]] en moet troonsafstand doen. Zij wordt opgevolgd door haar neef [[Karel X Gustaaf]].
*1654 : [[Pools-Russische Oorlog (1654-1667)]]. De Russen steunen de Poolse opstandelingen en veroveren grote delen van Litouwen.
*1655 : [[Noordse Oorlog]]. Zweden kan niet lijdzaam toezien en grijpt in.
*1656 : [[Verdrag van Koningsbergen]]. De Zweden krijgen steun van de Pruisen.
*[[1656]] - De [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Republiek]] stuurt een vloot naar [[Gdańsk|Danzig]] onder [[Jacob van Wassenaer Obdam|Obdam]], om te verhinderen dat de stad in Zweedse handen valt.
*1657-1658 : [[Deens-Zweedse Oorlog (1657-1658)|Deens-Zweedse Oorlog]]. Karel X van Zweden neemt [[Denemarken]] in storm, sluit de [[Sont]] en belegert [[Kopenhagen]]. De Nederlandse vloot onder [[Obdam (plaats)|Obdam]] wordt gestuurd om de Deense bondgenoten te steunen.
*1658 : [[Vrede van Roskilde]]. Zweden wint de oorlog om de Sont, en bereikt de grootste omvang die het ooit zal hebben.
*1658 : [[Zweeds-Nederlandse oorlog]]. Zweden probeert controle te krijgen over de belangrijke handel in de [[Oostzee]]. Het streeft ernaar de Oostzee tot een Zweedse binnenzee te maken: men bezit [[Finland]], [[Estland]] en [[Lijfland]] al en probeert nu door een blokkade van [[Gdańsk|Dantzig]] Polen klein te krijgen. De Republiek ziet dit als een bedreiging van haar graanhandel en voedselvoorziening, en valt Denemarken Zweden aan.
*[[1658]] - [[8 november]] - Kapitein [[Egbert Kortenaer]] breekt de Zweedse blokkade van de Sont. Viceadmiraal [[Witte de With]] sneuvelt.
*[[1659]] - De Britten sturen een vloot om de Zweden te steunen. Een tweede Nederlandse vloot onder [[Michiel Adriaenszoon de Ruyter|Michiel de Ruyter]] wordt erachteraan gestuurd om de Denen te versterken. De Denen gaan in de tegenaanval.

=== Noordelijke Nederlanden ===
*1650 : Op [[6 november]] bezwijkt Willem II aan pokken, Holland ziet geen noodzaak de vacante positie in te vullen. Het begin van het [[Eerste Stadhouderloos Tijdperk]]. Groningen en Drenthe besluiten de Friese stadhouder [[Willem Frederik van Nassau]] ook tot hun [[stadhouder]] te benoemen. Zijn pogingen ook door de andere gewesten aanvaard te worden als regent voor de pasgeboren [[Willem III van Oranje]] lopen echter op niets uit. Alleen in Overijssel wordt hij door twee derde van het gewest als zodanig erkend. In 1655 - komen De Witt en Willem Frederik tot een vergelijk. Willem Frederik mag opperbevelhebber van het leger worden, maar hij moet ophouden zich luitenant-stadhouder van Overijssel te noemen. De Staten van Holland hebben intussen in 1654 de [[Akte van Seclusie]] aangenomen: daarin wordt bepaald dat Willem III geen stadhouder mag worden.
*1653 : [[Johan de Witt]] wordt [[raadpensionaris]] van Holland. Deze benoeming kan alleen geschieden met de nadrukkelijke instemming van Amsterdam, dat onder leiding staat van burgemeester [[Cornelis de Graeff (1599-1664)|Cornelis de Graeff]], de meest succesvolle Amsterdamse burgemeester uit de Gouden Eeuw, van wie De Witt een aangetrouwde neef is. De voorbeeldige samenwerking tussen de twee politici zal een grote factor blijken in het succes van De Witts politiek en de herleving van de economie na de [[Eerste Engels-Nederlandse Oorlog]].
*Sinds 1653 heerst een burgeroorlogachtige toestand in [[Overijssel]].
[[Hasselt (Overijssel)|Hasselt]] en [[Steenwijk]] willen ook een stem in de [[Staten van overijssel]] en rebelleren tegen [[Zwolle]], met steun van [[Deventer]].
Hasselt wordt drie dagen gebombardeerd en Deventer stuurt versterkingen. De Witt en Cornelis de Graeff maken in 1657 namens de Staten-Generaal een eind aan de [[Overijsselse troebelen]]. De klok wordt teruggedraaid. Hasselt en Steenwijk krijgen geen gelijk.

=== Britse Rijk ===
*1653 : [[Oliver Cromwell]] grijpt de macht en wordt [[Lord Protector]].
*1653 : [[Charles Fleetwood]], de schoonzoon van Cromwell, maakt een eind aan de [[Ierse Confederale Oorlogen]].
*1658 : Oliver Cromwell sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon [[Richard Cromwell]].
*1659 : Richard Cromwell wordt afgezet door het parlement, het begin van de [[Restauratie (Engeland)|Restauratie]].

=== Wereldhandel en kolonies ===
*1651-1659 : [[Grote Ambonse Oorlog]] of Hoamoalese Oorlog, een grote opstand tegen de [[Vereenigde Oostindische Compagnie|VOC]]. De gouverneur van de Molukken, [[Arnold de Vlamingh van Oudshoorn]], onderdrukt de opstand met harde hand. Hierna heeft de VOC haar monopolie nog steviger in handen. Ambon verliest haar positie als centrum van de [[kruidnagel]]handel.
*[[1652]] : [[Nederlandse Kaapkolonie]]. [[Kaapstad]] wordt gesticht door de Nederlander [[Jan van Riebeeck]] als verversingsstation voor de Vereenigde Oostindische Compagnie.
*1654 : De Nederlanders verlaten [[Nederlands-Brazilië]].
*1656 : [[Nederlands-Portugese Oorlog]]. De VOC verovert [[Ceylon (VOC-gebied)|Ceylon]].
*1657 : Admiraal [[Jacob van Wassenaer Obdam]] blokkeert de haven van Lissabon. Zijn tactiek had hij geleerd van Admiraal [[Robert Blake (admiraal)|Robert Blake]]s "Sailing Instructions" en "Fighting Instructions"
*1658-1659 : De [[WIC]] geeft zijn lucratieve suikerhandel niet op na het verlies van Nederlands-Brazilië. [[Curaçao]] wordt een belangrijke draaischijf. Een groep Portugees Joodse kolonisten o.l.v. Joao De Yllan met 12 gezinnen vestigt zich in de Nederlandse kolonie. De WIC verovert [[Cayenne (Nederlands gebied)|Cayenne]] in [[Guyana's|Guiana]] op de Fransen en herbegint de uitbouw van de [[suikerplantage]]s.

== Wetenschap en techniek ==
* [[1650]] - [[Blaise Pascal]] bestudeert de [[hydrodynamica]] en draagt bij tot de ontwikkeling van de [[differentiaalrekening]].
* [[1651]] - [[Christiaan Huygens]] schrijft als eerste in de geschiedenis natuurkundige [[vergelijking (wiskunde)|formules]] op. Deze geven de correcte theorie voor [[Impuls (natuurkunde)|impuls]] behoud bij botsingen, een verbetering van de botsingswetten van [[René Descartes|Descartes]]. In [[1657]] neemt hij een [[Octrooi|patent]] op een van zijn belangrijkste uitvindingen: het [[Slingeruurwerk (uurwerk)|slingeruurwerk]].
* De burgemeester van Maagdenburg [[Otto von Guericke]] vindt de [[elektriseermachine]] uit (1650) en de [[vacuümpomp]] (1657), waarvan hij de werking demonstreert in zijn proef met de [[Maagdenburger halve bollen]].
* De Thüringse jezuiet [[Athanasius Kircher]] gebruikt een [[microscoop]] om bloed van slachtoffers van de [[pest (ziekte)|pest]] te onderzoeken. In zijn ''Scrutinium Pestis'' (1658) beschrijft hij de aanwezigheid van "kleine wormpjes" of "[[animalcule]]n" in het bloed, waardoor hij concludeert dat de ziekte wordt veroorzaakt door [[micro-organismen]]. Hij stelt [[hygiëne|hygiënische]] maatregelen voor om de verspreiding van de ziekte tegen te gaan, zoals isolatie en [[quarantaine]] van zieken, het verbranden van kleren die door slachtoffers zijn gedragen en het dragen van gezichtsmaskers om het inademen van de schadelijke micro-organismen te voorkomen.
* Van de predikant [[Abraham Rogerius]] wordt postuum een boek uitgegeven waarin de eerste vertaling van teksten uit het Sanskriet.  De titel: De Open-Deure Tot het Verborgen Heydendom Ofte Waerachtigh vertoogh van het Leven ende Zeden, mitsgaders de Religie ende Godsdienst der Bramines op de Cust Chormandel ende der Landen daar ontrent. Het bestaat uit twee delen en een aanhangsel: het eerste deel beschrijft leven en zeden, het tweede deel geloof en godsdienst der brahmanen, waarop dan volgt een hoofdstuk over het leven van Bhartṛhari en een vertaling van honderd van diens spreuken "over den wegh na den Hemel" (Vairagya-sataka) en honderd spreuken over "den redelijcken ommegangh onder de Menschen" (Niti-sataka). De publicatie is het begin van een traditie van onderzoek naar niet-Europese beschavingsvormen.[3]

== Kunst en cultuur ==
*1651 : [[Francesco Cavalli]] componeert de opera ''La Calisto''
*[[1656]] - [[20 juli]] - [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] voltooit "De anatomische les van dr. Jan Deyman", maar wordt failliet verklaard. Zijn kunstverzameling, atelierspullen en huis worden aan de schuldeisers verkocht.

== Belangrijke personen ==
=== Overleden ===
*1656 : Koning [[Johan IV van Portugal]] sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon [[Alfons VI van Portugal|Alfons VI]].
*1657 : [[Keizer Ferdinand III]] sterft, hij wordt opgevolgd door zijn zoon [[Keizer Leopold I]].

{{Commonscat|1650s}}
{{Navigatie jaren|164|165|166}}
{{Navigatie decennia|17}}

[[Categorie:1650-1659| ]]


text:
# Luna (Cluj)
Luna (Hongaars: Aranyoslóna) is een gemeente in Cluj. Luna ligt in de regio Transsylvanië, in het westen van Roemenië.
De gemeente bestaat uit drie dorpen:
- Gligorești (voorheen Sămărtinu Sărat; Sószentmárton)
- Luna (Aranyoslóna)
- Luncani (Aranyosgerend)

In de hoofdkern vormen de Hongaren een belangrijke minderheid (30%) van de bevolking. (Zie: Hongaarse minderheid in Roemenië).
Steden met gemeentestatus: Cluj-Napoca · Turda · Câmpia Turzii · Dej · Gherla

Stad zonder gemeentestatus: Huedin

Gemeenten: Aghireșu · Aiton · Aluniș · Apahida · Așchileu Mare · Baciu · Băișoara · Beliș · Bobâlna · Bonțida · Borșa · Buza · Căianu · Călățele · Cămărașu · Căpușu Mare · Cășeiu · Cătina · Câțcău · Ceanu Mare · Chinteni · Chiuiești · Ciucea · Ciurila · Cojocna · Cornești · Cuzdrioara · Dăbâca · Feleacu · Fizeșu Gherlii · Florești · Frata · Gârbău · Geaca · Gilău · Iara · Iclod · Izvoru Crișului · Jichișu de Jos · Jucu · Luna · Măguri-Răcătău · Mănăstireni · Mărgău · Mărișel · Mica · Mihai Viteazu · Mintiu Gherlii · Mociu · Moldovenești · Negreni · Pălatca · Panticeu · Petreștii de Jos · Ploscoș · Poieni · Râșca · Recea-Cristur · Săcuieu · Săndulești · Săvădisla · Sânncraiu · Sânmartin · Sânpaul · Someșeni · Sic · Suatu · Tritenii de Jos · Tureni · Țaga · Unguraș · Vad · Valea Ierii · Viișoara · Vultureni

title: Luna (Cluj)

wikitext:
{{Infobox plaats in Roemenië
| naam = Luna
| hongnaam = Aranyoslóna
| district = [[District Cluj |Cluj]]
| oppervlakte = 53,28
| netnummer = 0264
| lat_deg = 46
| lat_min = 30
| lon_deg = 23
| lon_min = 55
| km2 = 53,28
| inwoners = 4690
| census = 2007
| postcode = 407360
}}
'''Luna''' (Hongaars: ''Aranyoslóna'') is een gemeente in [[District Cluj|Cluj]]. Luna ligt in de regio [[Transsylvanië]], in het westen van [[Roemenië]].

De gemeente bestaat uit drie dorpen:
*Gligorești (voorheen Sămărtinu Sărat; Sószentmárton)
*Luna (Aranyoslóna)
*Luncani (Aranyosgerend)

In de hoofdkern vormen de Hongaren een belangrijke minderheid (30%) van de bevolking. (Zie: [[Hongaarse minderheid in Roemenië]]).

{{Navigatie district Cluj}}
{{Beginnetje|landen & volken|land=Roemenië|2=2006|3=09|4=25}}

[[Categorie:Gemeente in Cluj]]

title: Situering

District (județ): Cluj

title: Algemeen

title: Overig

Portaal: Roemenië


text:
# Dercetina pretiosa
Dercetina pretiosa is een keversoort uit de familie bladkevers (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1879 gepubliceerd door Joseph Sugar Baly.

title: Dercetina pretiosa

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Dercetina pretiosa''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Bladkevers|Chrysomelidae]] (Bladkevers)
| geslacht = ''[[Dercetina]]''
| w-naam = ''Dercetina pretiosa''
| auteur = [[Joseph Sugar Baly|Baly]]
| datum = 1879
| haakjes = ja
| origineel =
}}

'''''Dercetina pretiosa''''' is een [[kevers]]oort uit de familie [[bladkevers]] (Chrysomelidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd in 1879 gepubliceerd door [[Joseph Sugar Baly]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130927083459/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/ChrysoIndex0.htm Chrysomelidae] in Synopsis of the described Coleoptera of the World, 13 december 2008. Gearchiveerd op 27 september 2013.</ref>

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Dercetina|pretiosa]]

title: Dercetina pretiosa

Familie: Chrysomelidae (Bladkevers)

Geslacht: Dercetina

title: Soort


text:
# Leucochrysa (Leucochrysa) erminea
Leucochrysa (Leucochrysa) erminea is een insect uit de familie van de gaasvliegen (Chrysopidae), die tot de orde netvleugeligen (Neuroptera) behoort.
Leucochrysa (Leucochrysa) erminea is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Banks in 1946.

title: Leucochrysa (Leucochrysa) erminea

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = ''Leucochrysa (Leucochrysa) erminea''
| naam = ''Leucochrysa (Leucochrysa) erminea''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Netvleugeligen|Neuroptera]] (Netvleugeligen)
| familie = [[Gaasvliegen|Chrysopidae]] (Gaasvliegen)
| onderfamilie = [[Chrysopinae]]
| geslacht = ''[[Leucochrysa]]''
| ondergeslacht = ''Leucochrysa''
| w-naam = ''Leucochrysa (Leucochrysa) erminea''
| auteur = Banks
| datum = 1946
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Leucochrysa (Leucochrysa) erminea''''' is een [[Insecten|insect]] uit de familie van de [[gaasvliegen]] (Chrysopidae), die tot de orde [[netvleugeligen]] (Neuroptera) behoort.

''Leucochrysa (Leucochrysa) erminea'' is voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Banks in 1946.<ref>[http://lacewing.tamu.edu/Species-Catalogue/scspeciesgenusresults.cfm?gencriteria=beginswith&genus=Leucochrysa&Criteria=AND&speccriteria=beginswith&species=erminea {{aut|Oswald, J. D.}} (2007). Neuropterida Species of the World. Version 2.0.]</ref>

{{Appendix}}
{{Beginnetje|Biologie|2011|12|5}}

[[Categorie:Leucochrysa|erminea]]

title: Leucochrysa (Leucochrysa) erminea

Orde: Neuroptera (Netvleugeligen)

Familie: Chrysopidae (Gaasvliegen)

Onderfamilie: Chrysopinae

Geslacht: Leucochrysa

Ondergeslacht: Leucochrysa

title: Soort


text:
# Ampedus loebli
Ampedus loebli is een keversoort uit de familie kniptorren (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1993 door Schimmel.

title: Ampedus loebli

wikitext:
{{Taxobox insect
| titelweergave = cursief
| naam = ''Ampedus loebli''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Kevers|Coleoptera]] (Kevers)
| familie = [[Kniptorren|Elateridae]] (Kniptorren)
| geslacht = ''[[Ampedus]]''
| w-naam = ''Ampedus loebli''
| auteur = [[Rainer Schimmel|Schimmel]]
| datum = 1993
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Ampedus loebli''''' is een [[kevers|keversoort]] uit de familie [[kniptorren]] (Elateridae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1993 door Schimmel.<ref>[http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Elateridae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Coleoptera1.htm Synopsis of the described Coleoptera of the World 6 juni 2010]. [https://web.archive.org/web/20141203145937/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/test/Arthropoda/Insects/Coleoptera/Family/Elateridae.txt Gearchiveerd] op 3 december 2014.</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|30}}

[[Categorie:Ampedus|loebli]]

title: Ampedus loebli

Familie: Elateridae (Kniptorren)

Geslacht: Ampedus

title: Soort


text:
# Oehoes
De oehoes (Bubo) zijn een geslacht van vogels uit de familie van de uilen (Strigidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1805 voorgesteld door André Marie Constant Duméril.

## Kenmerken
Oehoes hebben lange oorpluimen en grote, felgele tot oranje ogen met forse, zwarte pupillen. Verder is het bruin en donker gevlekt verenkleed typerend, evenals de afwezigheid van een nek. De kop van de oehoe is erg breed en bevindt zich recht boven het lichaam. De oehoe dankt zijn naam aan het geluid dat hij maakt. Wanneer de oehoe zijn vleugels uitslaat vormt hij door zijn imposante voorkomen een bedreiging voor de meeste van zijn voedselconcurrenten.

## Soorten
In versie 13.1 van de IOC World Bird List zijn negen soorten van het geslacht Bubo verplaatst naar het geslacht Ketupa. Sindsdien bestaat het geslacht bubo uit de volgende tien soorten:
- Bubo africanus – Afrikaanse oehoe
- Bubo ascalaphus – Woestijnoehoe
- Bubo bengalensis – Bengaalse oehoe
- Bubo bubo – Oehoe
- Bubo capensis – Kaapse oehoe
- Bubo cinerascens – Grijze oehoe
- Bubo magellanicus – Magelhaenoehoe
- Bubo milesi – Arabische oehoe
- Bubo scandiacus – Sneeuwuil
- Bubo virginianus – Amerikaanse oehoe

title: Oehoes

wikitext:
{{Taxobox vogel
| titelweergave     =
| naam              = Oehoes
| afbeelding        = Uhu-muc.jpg
| afbeeldingtekst   = [[Oehoe]] (''Bubo bubo'')
| orde              = [[Uilen (orde)|Strigiformes]] (Uilen)
| familie           = [[Uilen (vogelfamilie)|Strigidae]] (Uilen)
| taxon             = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam            = ''Bubo''
| auteur            = [[André Marie Constant Duméril|Duméril]]
| datum             = 1805
}}

De '''oehoes''' (''Bubo'') zijn een geslacht van [[vogels]] uit de familie van de [[uilen (vogelfamilie)|uilen]] (Strigidae). De wetenschappelijke naam van het geslacht werd in 1805 voorgesteld door [[André Marie Constant Duméril]].<ref>{{aut|Duméril, A.M.C.}} (1805). [https://biodiversitylibrary.org/page/31089203 ''Zoologie Analytique, ou méthode naturelle de classification des animaux'': 34]</ref>

== Kenmerken ==
Oehoes hebben lange oorpluimen en grote, felgele tot oranje ogen met forse, zwarte pupillen. Verder is het bruin en donker gevlekt verenkleed typerend, evenals de afwezigheid van een nek. De kop van de oehoe is erg breed en bevindt zich recht boven het lichaam. De oehoe dankt zijn naam aan het geluid dat hij maakt. Wanneer de oehoe zijn vleugels uitslaat vormt hij door zijn imposante voorkomen een bedreiging voor de meeste van zijn voedselconcurrenten.

== Soorten ==
In versie 13.1 van de IOC World Bird List zijn negen soorten van het geslacht Bubo verplaatst naar het geslacht [[Ketupa]]. Sindsdien bestaat het geslacht bubo uit de volgende tien soorten:<ref>{{en}}{{aut|Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2023.}} IOC World Bird List (v13.1). {{doi|10.14344/IOC.ML.13.1}} </ref>

* ''[[Afrikaanse oehoe|Bubo africanus]]'' – Afrikaanse oehoe
* ''[[Woestijnoehoe|Bubo ascalaphus]]'' – Woestijnoehoe
* ''[[Bengaalse oehoe|Bubo bengalensis]]'' – Bengaalse oehoe
* ''[[Oehoe|Bubo bubo]]'' – Oehoe
* ''[[Kaapse oehoe|Bubo capensis]]'' – Kaapse oehoe
* ''[[Grijze oehoe|Bubo cinerascens]]'' – Grijze oehoe
* ''[[Magelhaenoehoe|Bubo magellanicus]]'' – Magelhaenoehoe
* ''[[Arabische oehoe|Bubo milesi]]'' – Arabische oehoe
* ''[[Sneeuwuil|Bubo scandiacus]]'' – Sneeuwuil
* ''[[Amerikaanse oehoe|Bubo virginianus]]'' – Amerikaanse oehoe

{{Appendix}}

[[Categorie:Oehoes| ]]

title: Oehoes

Stam: Chordata (Chordadieren)

Klasse: Aves (Vogels)

Orde: Strigiformes (Uilen)

Familie: Strigidae (Uilen)

title: Geslacht

Portaal: Biologie · Vogels


text:
# Lyonetia jezonella
Lyonetia jezonella is een vlinder uit de familie van de sneeuwmotten (Lyonetiidae). De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Matsumura.

title: Lyonetia jezonella

wikitext:
{{Taxobox vlinder
| titelweergave = cursief
| naam = ''Lyonetia jezonella''
| afbeelding =
| familie = [[Sneeuwmotten|Lyonetiidae]] (Sneeuwmotten)
| onderfamilie = [[Lyonetiinae]]
| tribus =
| geslacht = ''[[Lyonetia]]''
| w-naam = ''Lyonetia jezonella''
| auteur = Matsumura
| datum = 1931
| haakjes =
| commons =
| species =
}}
'''''Lyonetia jezonella''''' is een [[vlinders|vlinder]] uit de familie van de [[Sneeuwmotten|sneeuwmotten (Lyonetiidae)]].<ref>{{Brontabel|9999-Lepindex}}</ref> De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1931 door Matsumura.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2013|04|06}}

[[Categorie:Sneeuwmotten]]

title: Lyonetia jezonella

Familie: Lyonetiidae (Sneeuwmotten)

Onderfamilie: Lyonetiinae

Geslacht: Lyonetia

title: Soort


text:
# Piergiorgio Bontempi
Piergiorgio Bontempi (Ancona, 6 februari 1968) is een Italiaans voormalig motorcoureur.

## Carrière
Bontempi begon zijn motorsportcarrière in 1987 in het Italiaans kampioenschap wegrace. In 1988 werd hij nationaal kampioen in de Sport Production 500 cc-klasse. In 1989 debuteerde hij in het wereldkampioenschap superbike, waarin hij op een Honda in vijf weekenden in actie kwam. Hij behaalde twee puntenfinishes in Pergusa. Tevens kwam hij uit in het Italiaans kampioenschap superbike, waarin hij met 77 punten vijfde werd. In 1990 reed hij op een Ducati in twee weekenden van het WK, maar kwam in geen van de races aan de finish. In het Italiaans kampioenschap werd hij negentiende met 26 punten. In 1991 stapte hij over naar een Kawasaki, waarvoor hij vijf weekenden in het WK reed. Een vierde plaats in Mugello was hierin zijn beste resultaat. In het Italiaans kampioenschap eindigde hij op de zevende plaats met 42 punten.
In 1992 reed Bontempi zijn eerste volledige seizoen in het WK superbike. Hij behaalde een podiumplaats op Monza en werd met 125 punten tiende in het klassement. In het Italiaans kampioenschap werd hij achter Fabrizio Pirovano tweede met 134 punten. In 1993 behaalde hij in het WK twee podiumplaatsen in Albacete en Estoril en werd zo met 184,5 punten zesde in het kampioenschap. In de Italiaanse klasse werd hij opnieuw tweede achter Pirovano, ditmaal met 124 punten. In 1994 was in het WK een vierde plaats in Albacete zijn beste resultaat, zodat hij met 116 punten achtste werd in de eindstand. In het Italiaanse kampioenschap zakte hij met 120 punten naar de derde plaats, achter Pirovano en Valerio Destefanis.
In 1995 behaalde Bontempi in het WK superbike zijn beste resultaat met een vierde plaats in Donington. Met 138 punten werd hij twaalfde in het kampioenschap. In de Italiaanse klasse werd hij vierde met 111 punten, achter Paolo Casoli, Pirovano en Massimo Meregalli. In 1996 gingen zijn resultaten in het WK achteruit, met een negende plaats op Brands Hatch als beste klassering. Hierdoor werd hij met 63 punten vijftiende in de eindstand. Verder reed hij zijn laatste seizoen in het Italiaanse kampioenschap, waarin hij ditmaal vijfde werd met 90 punten. In 1997 was in het WK een vijfde plaats in Spielberg zijn beste race-uitslag en werd zo met 118 punten tiende in de rangschikking. In 1998 was een zesde plaats in Albacete zijn beste resultaat, maar moest hij de laatste vier raceweekenden missen vanwege een blessure. Uiteindelijk werd hij dertiende in het klassement met 58 punten.
In 1999 stapte Bontempi over naar het wereldkampioenschap Supersport, waarin hij op een Yamaha reed. Hij behaalde twee podiumplaatsen in Albacete en Monza, voordat hij in Nürburg zijn eerste overwinning behaalde. Met 116 punten werd hij achter Stéphane Chambon en Iain MacPherson derde in de eindstand. In 2000 maakte hij de overstap naar een Ducati. Een vijfde plaats in Assen was zijn beste resultaat, waardoor hij met 51 punten twaalfde werd in het kampioenschap. In 2001 reed hij weer op een Yamaha en behaalde een podiumplaats in de seizoensopener in Valencia, zodat hij elfde werd met 58 punten. In 2002 keerde hij terug naar Ducati en behaalde hij een podiumplaats op Phillip Island, waardoor hij dertiende werd in het klassement met 51 punten.
In 2003 reed Bontempi geen races, maar in 2004 keerde hij terug in het WK superbike bij Suzuki. Twee negende plaatsen op Misano en Silverstone. Met 68 punten werd hij vijftiende in het kampioenschap. In 2005 kwam hij uit in enkele races van het FIM Endurance World Championship. Ook reed hij zijn laatste race in het WK Supersport op een Ducati in de race op Misano als eenmalige vervanger van Alessio Corradi en eindigde hierin als twintigste. Hierna beëindigde hij zijn motorsportcarrière en ging hij aan de slag voor de Italiaanse televisiezender Nuvolari.

title: Piergiorgio Bontempi

wikitext:
'''Piergiorgio Bontempi''' ([[Ancona (stad)|Ancona]], [[6 februari]] [[1968]]) is een [[Italië|Italiaans]] voormalig [[motorcoureur]].

==Carrière==
Bontempi begon zijn [[motorsport]]carrière in 1987 in het [[Italiaans kampioenschap wegrace]]. In 1988 werd hij nationaal kampioen in de Sport Production 500 cc-klasse. In [[wereldkampioenschap superbike 1989|1989]] debuteerde hij in het [[wereldkampioenschap superbike]], waarin hij op een [[Honda (motorfiets)|Honda]] in vijf weekenden in actie kwam. Hij behaalde twee puntenfinishes in [[wereldkampioenschap superbike van Pergusa 1989|Pergusa]]. Tevens kwam hij uit in het Italiaans kampioenschap superbike, waarin hij met 77 punten vijfde werd. In [[wereldkampioenschap superbike 1990|1990]] reed hij op een [[Ducati]] in twee weekenden van het WK, maar kwam in geen van de races aan de finish. In het Italiaans kampioenschap werd hij negentiende met 26 punten. In [[wereldkampioenschap superbike 1991|1991]] stapte hij over naar een [[Kawasaki (motorfiets)|Kawasaki]], waarvoor hij vijf weekenden in het WK reed. Een vierde plaats in [[wereldkampioenschap superbike van Mugello 1991|Mugello]] was hierin zijn beste resultaat. In het Italiaans kampioenschap eindigde hij op de zevende plaats met 42 punten.

In [[wereldkampioenschap superbike 1992|1992]] reed Bontempi zijn eerste volledige seizoen in het WK superbike. Hij behaalde een podiumplaats op [[wereldkampioenschap superbike van Monza 1992|Monza]] en werd met 125 punten tiende in het klassement. In het Italiaans kampioenschap werd hij achter [[Fabrizio Pirovano]] tweede met 134 punten. In [[wereldkampioenschap superbike 1993|1993]] behaalde hij in het WK twee podiumplaatsen in [[wereldkampioenschap superbike van Albacete 1993|Albacete]] en [[wereldkampioenschap superbike van Estoril 1993|Estoril]] en werd zo met 184,5 punten zesde in het kampioenschap. In de Italiaanse klasse werd hij opnieuw tweede achter Pirovano, ditmaal met 124 punten. In [[wereldkampioenschap superbike 1994|1994]] was in het WK een vierde plaats in [[wereldkampioenschap superbike van Albacete 1994|Albacete]] zijn beste resultaat, zodat hij met 116 punten achtste werd in de eindstand. In het Italiaanse kampioenschap zakte hij met 120 punten naar de derde plaats, achter Pirovano en [[Valerio Destefanis]].

In [[wereldkampioenschap superbike 1995|1995]] behaalde Bontempi in het WK superbike zijn beste resultaat met een vierde plaats in [[wereldkampioenschap superbike van Donington 1995|Donington]]. Met 138 punten werd hij twaalfde in het kampioenschap. In de Italiaanse klasse werd hij vierde met 111 punten, achter [[Paolo Casoli]], Pirovano en [[Massimo Meregalli]]. In [[wereldkampioenschap superbike 1996|1996]] gingen zijn resultaten in het WK achteruit, met een negende plaats op [[wereldkampioenschap superbike van Brands Hatch 1996|Brands Hatch]] als beste klassering. Hierdoor werd hij met 63 punten vijftiende in de eindstand. Verder reed hij zijn laatste seizoen in het Italiaanse kampioenschap, waarin hij ditmaal vijfde werd met 90 punten. In [[wereldkampioenschap superbike 1997|1997]] was in het WK een vijfde plaats in [[wereldkampioenschap superbike van Spielberg 1997|Spielberg]] zijn beste race-uitslag en werd zo met 118 punten tiende in de rangschikking. In [[wereldkampioenschap superbike 1998|1998]] was een zesde plaats in [[wereldkampioenschap superbike van Albacete 1998|Albacete]] zijn beste resultaat, maar moest hij de laatste vier raceweekenden missen vanwege een blessure. Uiteindelijk werd hij dertiende in het klassement met 58 punten.

In [[wereldkampioenschap Supersport 1999|1999]] stapte Bontempi over naar het [[wereldkampioenschap Supersport]], waarin hij op een [[Yamaha Motor Company|Yamaha]] reed. Hij behaalde twee podiumplaatsen in [[wereldkampioenschap superbike van Albacete 1999|Albacete]] en [[wereldkampioenschap superbike van Monza 1999|Monza]], voordat hij in [[wereldkampioenschap superbike van Nürburg 1999|Nürburg]] zijn eerste overwinning behaalde. Met 116 punten werd hij achter [[Stéphane Chambon]] en [[Iain MacPherson]] derde in de eindstand. In [[wereldkampioenschap Supersport 2000|2000]] maakte hij de overstap naar een [[Ducati]]. Een vijfde plaats in [[wereldkampioenschap superbike van Assen 2000|Assen]] was zijn beste resultaat, waardoor hij met 51 punten twaalfde werd in het kampioenschap. In [[wereldkampioenschap Supersport 2001|2001]] reed hij weer op een Yamaha en behaalde een podiumplaats in de seizoensopener in [[wereldkampioenschap superbike van Valencia 2001|Valencia]], zodat hij elfde werd met 58 punten. In [[wereldkampioenschap Supersport 2002|2002]] keerde hij terug naar Ducati en behaalde hij een podiumplaats op [[wereldkampioenschap superbike van Phillip Island 2002|Phillip Island]], waardoor hij dertiende werd in het klassement met 51 punten.

In 2003 reed Bontempi geen races, maar in [[wereldkampioenschap superbike 2004|2004]] keerde hij terug in het WK superbike bij [[Suzuki]]. Twee negende plaatsen op [[wereldkampioenschap superbike van Misano 2004|Misano]] en [[wereldkampioenschap superbike van Silverstone 2004|Silverstone]]. Met 68 punten werd hij vijftiende in het kampioenschap. In 2005 kwam hij uit in enkele races van het [[FIM Endurance World Championship]]. Ook reed hij zijn laatste race in het [[wereldkampioenschap Supersport 2005|WK Supersport]] op een Ducati in de race op [[wereldkampioenschap superbike van Misano 2005|Misano]] als eenmalige vervanger van [[Alessio Corradi]] en eindigde hierin als twintigste. Hierna beëindigde hij zijn motorsportcarrière en ging hij aan de slag voor de Italiaanse televisiezender [[Nuvola61|Nuvolari]].

==Externe link==
* {{Link worldsbk.com|id=Piergiorgio+Bontempi}}

{{DEFAULTSORT:Bontempi, Piergiorgio}}
[[Categorie:Italiaans motorcoureur]]


text:
# Sint-Jansbrug (Lier)
De Sint-Jansbrug is een voormalige draaibrug over de Binnennete in de Belgische stad Lier, provincie Antwerpen. De allereerste brug was een houten brug uit 1393, die in 1420 vervangen werd door een stenen brug. In 1775 werd een draaiende brug gebouwd die in 1940 werd vernield met het opblazen van de brug.
Naast de brug staat de gelijknamige Sint-Janstoren, die in de 17e eeuw werd aangewezen als verplichte woonplaats van de stadschirurgijn of pestmeester. Later werd de toren ingericht als herberg.

title: Sint-Jansbrug (Lier)

wikitext:
{{Infobox brug
| naam            = Sint-Jansbrug
| afbeelding      = ZimmerpleinBrugWerf.jpg
| onderschrift    = Sint-Jansbrug, vanuit het zuiden (Netelaan)
| plaats          = [[Lier (België)|Lier]]
| overspant       = [[Binnennete]]
| lengte          =
| breedte         =
| hoogte          =
| doorvaarthoogte =
| hoogstepunt     =
| overspanning    =
| gewicht         =
| beheerder       =
| bouwperiode     =
| opening         = 1775
| kosten          =
| afbraakreden    = Vernield (vervangen)
| afbraakjaar     = 1940
| gebruik         =
| weg             =
| spoorlijn       =
| intensiteit     =
| type            = [[draaibrug (brugtype)|draaibrug]]
| architect       =
| materiaal       =
| bijzonderheden  =
}}
De '''Sint-Jansbrug''' is een voormalige [[draaibrug (brugtype)|draaibrug]] over de [[Binnennete]] in de [[België (hoofdbetekenis)|Belgische]] stad [[Lier (België)|Lier]], provincie [[Antwerpen (provincie)|Antwerpen]]. De allereerste brug was een houten brug uit 1393, die in 1420 vervangen werd door een stenen brug. In 1775 werd een draaiende brug gebouwd die in 1940 werd vernield met het opblazen van de brug.<ref>[https://web.archive.org/web/20150923183244/http://www.beeldbankmechelen.be/index2.php?option=com_memorix&task=topview&searchplugin=eenvoudig&Itemid=53&cp=2&pp=1&ft=&ff=&mrxpopup=1&CollectionID=2&PhotoID=SLI001000679&RecordID=656&ResultRecord=35 Zicht op de verdwenen Sint-Janstoren en de Sint-Jansbrug vanaf de Werf] - Regionale Beeldbank Mechelen</ref>

Naast de brug staat de gelijknamige Sint-Janstoren, die in de 17e eeuw werd aangewezen als verplichte woonplaats van de stadschirurgijn of pestmeester. Later werd de toren ingericht als herberg.

{{Appendix}}
{{Coor title dms|51|7|44.44|N|4|34|14.28|E|scale:3125_type:landmark}}

[[Categorie:Draaibrug]]
[[Categorie:Brug in Lier]]

title: Algemene gegevens

Locatie: Lier

Overspant: Binnennete

title: Bouw

Afbraakreden: Vernield (vervangen)

title: Architectuur

Type: draaibrug

Portaal: Verkeer & Vervoer


text:
# Araneus pahalgaonensis
Araneus pahalgaonensis is een spinnensoort in de taxonomische indeling van de wielwebspinnen (Araneidae).
Het dier behoort tot het geslacht Araneus. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door Benoy Krishna Tikader & Bal.

title: Araneus pahalgaonensis

wikitext:
{{Taxobox spin
| naam              = ''Araneus pahalgaonensis''
| titelweergave     = cursief
| afbeelding        =
| afbeeldingtekst   =
| familie           = [[Wielwebspinnen|Araneidae]] (Wielwebspinnen)
| geslacht          = ''[[Araneus]]''
| auteur            = [[Benoy Krishna Tikader]] & Bal
| datum             = 1981
| haakjes           =
}}
'''''Araneus pahalgaonensis''''' is een [[spinnen (dieren)|spinnen]][[soort]] in de taxonomische indeling van de [[Wielwebspinnen|wielwebspinnen (Araneidae)]].<ref>{{aut|Platnick, Norman I.}} (2010): [http://research.amnh.org/entomology/spiders/catalog/ The world spider catalog], version 10.5. ''American Museum of Natural History''. [https://web.archive.org/web/20090312050907/http://research.amnh.org:80/entomology/spiders/catalog/ Gearchiveerd] op 12 maart 2009.</ref>

Het dier behoort tot het geslacht ''[[Araneus]]''. De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd in 1981 door [[Benoy Krishna Tikader]] & Bal.

{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|10|21}}

[[Categorie:Araneus|pahalgaonensis]]

title: Araneus pahalgaonensis

Klasse: Arachnida (Spinachtigen)

Orde: Araneae (Spinnen)

Familie: Araneidae (Wielwebspinnen)

Geslacht: Araneus

title: Soort


text:
# George van Mecklenburg-Strelitz
George Frederik Karel Jozef (Hannover, 12 augustus 1779 – Serrahn, 6 september 1860) was van 1816 tot 1860 groothertog van Mecklenburg-Strelitz. Hij was de zoon van groothertog Karel II en Frederika Caroline Louise van Hessen-Darmstadt, kleindochter van landgraaf Lodewijk VIII.
In 1806 onderhandelde hij in naam van zijn vader met Napoleon Bonaparte en kwam met tegenzin overeen dat Mecklenburg-Strelitz zou deelnemen aan de Rijnbond. Na de val van Napoleon was hij aanwezig bij het Congres van Wenen dat het land van zijn vader met steun van Pruisen (zijn zuster Louise was gehuwd met Frederik Willem III) promoveerde tot groothertogdom.
George volgde Karel II na diens dood op 6 november 1816 op als groothertog en Mecklenburg-Strelitz maakte onder zijn bewind een bloeiperiode door. Hij was zeer betrokken bij zijn onderdanen trachtte vooral de situatie van de armen in zijn land te verbeteren. Hij hield zich intensief met het basisonderwijs bezig, bevorderde nijverheid en handel en schafte tot ongenoegen van de adel de horigheid af. Als aartsconservatief was hij echter fel tegen democratie en parlementarisme en wist de liberale constitutie van 1849 weer af te schaffen.
Hij was sinds 12 augustus 1817 gehuwd met Marie Wilhelmina Frederika, dochter van landgraaf Frederik van Hessen. Na zijn dood op 6 september 1860 werd hij opgevolgd door zijn zoon Frederik Willem. Hij liet vier kinderen na:
- Louise (1818-1842)
- Frederik Willem (1819-1904), groothertog
- Caroline (1821-1876), gehuwd met Frederik VII van Denemarken toen die nog kroonprins was
- George August (1824-1876)

title: George van Mecklenburg-Strelitz

wikitext:
{{Infobox dynastie
| afbeelding = Georg (Mecklenburg-Strelitz).jpg
| naam = George
| leven = 1779-1860
| functie = [[Lijst van heersers van Mecklenburg|Groothertog van Mecklenburg]]
| periode = [[1816]]-[[1860]]
| voorganger = [[Karel II van Mecklenburg-Strelitz|Karel II]]
| opvolger = [[Frederik Willem van Mecklenburg-Strelitz|Frederik Willem]]
| vader = [[Karel II van Mecklenburg-Strelitz]]
| moeder = [[Frederika van Hessen-Darmstadt]]
}}

'''George Frederik Karel Jozef''' ([[Hannover (stad)|Hannover]], [[12 augustus]] [[1779]] – [[Serrahn]], [[6 september]] [[1860]]) was van [[1816]] tot [[1860]] groothertog van [[Groothertogdom Mecklenburg-Strelitz|Mecklenburg-Strelitz]]. Hij was de zoon van groothertog [[Karel II van Mecklenburg-Strelitz|Karel II]] en [[Frederika Caroline Louise van Hessen-Darmstadt]], kleindochter van landgraaf [[Lodewijk VIII van Hessen-Darmstadt|Lodewijk VIII]].

In [[1806]] onderhandelde hij in naam van zijn vader met [[Napoleon Bonaparte]] en kwam met tegenzin overeen dat Mecklenburg-Strelitz zou deelnemen aan de [[Rijnbond (1806)|Rijnbond]]. Na de val van Napoleon was hij aanwezig bij het [[Congres van Wenen]] dat het land van zijn vader met steun van [[Pruisen]] (zijn zuster [[Louise van Mecklenburg-Strelitz|Louise]] was gehuwd met [[Frederik Willem III van Pruisen|Frederik Willem III]]) promoveerde tot groothertogdom.

George volgde Karel II na diens dood op [[6 november]] [[1816]] op als groothertog en Mecklenburg-Strelitz maakte onder zijn bewind een bloeiperiode door. Hij was zeer betrokken bij zijn onderdanen trachtte vooral de situatie van de armen in zijn land te verbeteren. Hij hield zich intensief met het basisonderwijs bezig, bevorderde nijverheid en handel en schafte tot ongenoegen van de adel de [[horigheid]] af. Als aartsconservatief was hij echter fel tegen [[democratie]] en [[parlement]]arisme en wist de liberale constitutie van [[1849]] weer af te schaffen.

Hij was sinds [[12 augustus]] [[1817]] gehuwd met [[Marie van Hessen-Kassel|Marie Wilhelmina Frederika]], dochter van landgraaf [[Frederik van Hessen]]. Na zijn dood op 6 september 1860 werd hij opgevolgd door zijn zoon [[Frederik Willem van Mecklenburg-Strelitz|Frederik Willem]]. Hij liet vier kinderen na:

* Louise (1818-1842)
* [[Frederik Willem van Mecklenburg-Strelitz|Frederik Willem]] (1819-1904), groothertog
* [[Caroline van Mecklenburg-Strelitz|Caroline]] (1821-1876), gehuwd met [[Frederik VII van Denemarken]] toen die nog kroonprins was
* [[George August van Mecklenburg-Strelitz|George August]] (1824-1876)

[[Categorie:Groothertog van Mecklenburg-Strelitz]]
[[Categorie:Huis Mecklenburg]]
[[Categorie:Persoon in de 19e eeuw|Mecklenburg, G]]

title: Groothertog van Mecklenburg

Voorganger: Karel II

Opvolger: Frederik Willem


text:
# Ljoebov Kotsjetova
Ljoebov Koezminitsjna Kotsjetova (Russisch: Любовь Кузминична Кочетова) (Borisov, 12 juli 1929 - Toela, 4 november 2010) was een wielrenner uit de Sovjet-Unie.
Op de wereldkampioenschappen baanwielrennen in 1958 werd Kotsjetova wereldkampioen op het onderdeel achtervolging. Het jaar daarop in 1959 behaalde ze de derde plaats.

title: Ljoebov Kotsjetova

wikitext:
{{Infobox wielrenner
| naam                  = Ljoebov Kotsjetova
| volledigenaam         = Любовь Кузминична Кочетова
| afbeelding            =
| onderschrift          =
| bijnaam               =
| bijnamen              =
| geboortenaam          = Ljoedmila Kotsjetova
| geboortedatum         = 12 juli 1929<ref>[http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=29416 Cycling Archives]––profiel. [https://web.archive.org/web/20220920170713/http://www.cyclingarchives.com/coureurfiche.php?coureurid=29416 Gearchiveerd] op 20 september 2022.</ref>
| geboortestad          = Borisov
| geboorteland          =
| sterfdatum            = 4 november 2010
| sterfstad             = [[Toela]]
| sterfland             = {{RU}}
| nationaliteit         = Sovjet-Unie
| lengte                =
| gewicht               =
| ploeg                 =
| discipline            =
| specialisatie         =
| jaren                 =
| vorigeploegen         =
}}
'''Ljoebov Koezminitsjna Kotsjetova''' ([[Russisch]]: Любовь Кузминична Кочетова) ([[Borisov]], 12 juli 1929 - [[Toela]], 4 november 2010) was een wielrenner uit de [[Sovjet-Unie]].

Op de [[Wereldkampioenschappen baanwielrennen 1958|wereldkampioenschappen baanwielrennen in 1958]] werd Kotsjetova wereldkampioen op het onderdeel achtervolging. Het jaar daarop in [[Wereldkampioenschappen baanwielrennen 1959|1959]] behaalde ze de derde plaats.

{{Appendix|2=
{{References}}
----
{{Standaardlinks wielrenner}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Kotsjetova, Ljoebov}}
[[Categorie:Russisch wielrenner]]

title: Persoonlijke informatie

Volledige naam: Любовь Кузминична Кочетова

Geboortenaam: Ljoedmila Kotsjetova

Geboorteplaats: Borisov

Overlijdensdatum: 4 november 2010

Overlijdensplaats: Toela, Rusland

Nationaliteit: Sovjet-Unie

Portaal: Wielersport


text:
# Goudkruinmanakin
De goudkruinmanakin (Lepidothrix vilasboasi; synoniem: Pipra vilasboasi) is een zangvogel uit de familie der manakins (Pipridae).

## Vondst en naamgeving
Het holotype en de paratypen werden in 1957 nabij de stad Novo Progresso door Helmut Sick en een Braziliaanse collega verzameld. Op basis van het holotyope en de paratypen beschreef Sick deze vogel als een nieuwe soort in 1959. Hij noemde de soort Lepidothrix vilasboasi ter ere van de drie Braziliaanse broers Orlando, Cláudio en Leonardo Villas-Boas.  Het holotype werd gedeponeerd in de collectie van het Nationaal Museum van Brazilië. De paratypen maken deel uit van de collecties van het American Museum of Natural History en het Museum für Naturkunde.

## Kenmerken
De goudkruinmanakin is een kleine vogel van circa 9 centimeter groot. De vogel heeft een groene rug, een geelachtige buik en roze poten. De kop is groen en de snavel blauwachtig. Verder vertoont deze vogel seksuele dimorfie. Het mannetje wordt gekenmerkt door een groenachtige gouden kruin. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft in tegenstelling tot het mannetje een blauw-getinte kruin en een groene romp.

## Verspreiding en leefgebied
Deze vogel is endemisch in Brazilië en komt enkel voor in de staat Pará. De natuurlijke habitats zijn subtropische of tropische vochtige laagland bossen op een hoogte tot 200 m boven zeeniveau. De habitats liggen in het bioom Amazone.

## Voeding
De goudkruinmanakin voedt zich met kleine vruchten en insecten.

## Status
De grootte van de populatie is in 2021 geschat op 15.000-137.000 volwassen vogels. Op de Rode lijst van de IUCN heeft deze soort de status niet bedreigd.

title: Goudkruinmanakin

wikitext:
{{Taxobox vogel
| naam              = Goudkruinmanakin
| status	    = LC
| statusbron	    = 2021
| rl-id		    = 22701040
| afbeelding        = Lepidothrix vilasboasi Golden-crowned Manakin (male).jpg
| afbeeldingtekst   =
| afbeelding2       = Lepidothrix vilasboasi map.svg
| orde              = [[Zangvogels|Passeriformes]] (Zangvogels)
| onderorde         = [[Schreeuwvogels|Suboscines]] (Schreeuwvogels)
| familie           = [[Manakins|Pipridae]] (Manakins)
| geslacht	        = ''[[Lepidothrix]]''
| w-naam            = ''Lepidothrix vilasboasi''
| auteur            = [[Helmut Sick|Sick]]
| datum             = 1959
| haakjes           = ja
| commons           = Category:Lepidothrix vilasboasi
| species           = Lepidothrix vilasboasi
| synoniem          = * ''Pipra vilasboasi'' (protoniem)
| bron              =  <ref>{{aut|Sick, 1959}}. ''Pipra vilasboasi'' (protoniem). J. f. Orn., 100, p. 111. [https://link.springer.com/article/10.1007%2FBF01671318 link (paywall)]</ref>
}}
De '''goudkruinmanakin''' (''Lepidothrix vilasboasi''; [[Synoniem (dierkunde)|synoniem]]: ''Pipra vilasboasi'') is een [[Zangvogels|zangvogel]] uit de [[Familie (biologie)|familie]] der [[manakins]] (Pipridae).

== Vondst en naamgeving ==
Het [[holotype]] en de [[paratype]]n werden in 1957 nabij de stad [[Novo Progresso]] door [[Helmut Sick]] en een Braziliaanse collega verzameld.<ref name="NTBC">Olmos, F. & Pacheco, J.F., 2003. [http://www.neotropicalbirdclub.org/articles/20/Pacheco.pdf Rediscovery of Golden-crowned Manakin Lepidotrix vilasboasi] ([[Portable Document Format|PDF]]).</ref> Op basis van het holotyope en de paratypen beschreef Sick deze vogel als een nieuwe soort in 1959. Hij noemde de soort ''Lepidothrix vilasboasi'' ter ere van de drie Braziliaanse broers Orlando, Cláudio en Leonardo [[Villas-Boas]]. <ref name="NTBC"/> Het holotype werd gedeponeerd in de collectie van het [[Nationaal Museum van Brazilië]]. De paratypen maken deel uit van de collecties van het [[American Museum of Natural History]] en het [[Museum für Naturkunde]].<ref name="NTBC"/>

== Kenmerken ==
De goudkruinmanakin is een kleine vogel van circa 9 centimeter groot. De vogel heeft een groene rug, een geelachtige buik en roze poten. De kop is groen en de [[snavel]] blauwachtig. Verder vertoont deze vogel [[seksuele dimorfie]]. Het mannetje wordt gekenmerkt door een groenachtige gouden [[kruin]]. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft in tegenstelling tot het mannetje een blauw-getinte kruin en een groene [[Romp (anatomie)|romp]].

== Verspreiding en leefgebied ==
Deze vogel is [[Endemie (biogeografie)|endemisch]] in [[Brazilië]] en komt enkel voor in de staat [[Pará]]. De natuurlijke [[habitat]]s zijn subtropische of tropische vochtige laagland bossen op een hoogte tot 200 m boven [[zeeniveau]]. De habitats liggen in het bioom [[Amazoneregenwoud|Amazone]].

== Voeding ==
De goudkruinmanakin voedt zich met kleine [[Vrucht (plant)|vruchten]] en [[insecten]].

== Status ==
De grootte van de populatie is in 2021 geschat op 15.000-137.000 volwassen vogels. Op de [[Rode lijst van de IUCN]] heeft deze soort de status ''niet bedreigd''.<ref name="IUCN" />

{{Taxonbalk}}
{{Navigatie Pipridae}}
{{Appendix}}

[[Categorie:Manakins]]
[[Categorie:Endemisch dier uit Brazilië]]
[[Categorie:IUCN-status niet bedreigd]]

title: Goudkruinmanakin · IUCN-status: Niet bedreigd (2021)

Orde: Passeriformes (Zangvogels)

Onderorde: Suboscines (Schreeuwvogels)

Familie: Pipridae (Manakins)

Geslacht: Lepidothrix

title: Synoniemen


text:
# Echinarmadillidium armathianum
Echinarmadillidium armathianum is een pissebed uit de familie Armadillidiidae. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Schmalfuss & Sfenthourakis.

title: Echinarmadillidium armathianum

wikitext:
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Echinarmadillidium armathianum''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk=[[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| familie = [[Armadillidiidae]]
| klasse=[[Malacostraca]]
| orde=[[Pissebedden|Isopoda]] (Pissebedden)
| geslacht = ''[[Echinarmadillidium]]''
| w-naam = ''Echinarmadillidium armathianum''
| auteur = Schmalfuss & Sfenthourakis
| datum = 1995
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Echinarmadillidium armathianum''''' is een [[pissebedden|pissebed]] uit de familie [[Armadillidiidae]]. De wetenschappelijke naam van de soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1995 door Schmalfuss & Sfenthourakis.<ref>Schotte, M. (2010). ''Echinarmadillidium armathianum'' Schmalfuss & Sfenthourakis, 1995. In: Schotte, M., Boyko, C.B, Bruce, N.L., Poore, G.C.B., Taiti, S., Wilson, G.D.F. (Eds) (2010). World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans database. Gebaseerd op informatie uit het [[World Register of Marine Species]], te vinden op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=260227</ref>
{{Appendix}}
{{beginnetje|biologie|2011|12|15}}

[[Categorie:Rolpissebedden]]

title: Echinarmadillidium armathianum

Klasse: Malacostraca

Orde: Isopoda (Pissebedden)

Familie: Armadillidiidae

Geslacht: Echinarmadillidium

title: Soort


text:
# Erechthis gundlachi
Erechthis gundlachi is een rechtvleugelig insect uit de familie sabelsprinkhanen (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Bolívar.

title: Erechthis gundlachi

wikitext:
{{Taxobox insect
| naam = ''Erechthis gundlachi''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| orde = [[Rechtvleugeligen|Orthoptera]] (Rechtvleugeligen)
| familie = [[Sabelsprinkhanen|Tettigoniidae]] (Sabelsprinkhanen)
| geslacht = ''[[Erechthis]]''
| w-naam = ''Erechthis gundlachi''
| auteur = Bolívar
| datum = 1888
| haakjes =
| species =
| commons =
}}
'''''Erechthis gundlachi''''' is een [[rechtvleugeligen|rechtvleugelig insect]] uit de familie [[sabelsprinkhanen]] (Tettigoniidae). De wetenschappelijke naam van deze soort is voor het eerst geldig gepubliceerd in 1888 door Bolívar.

{{Appendix|2=
* {{Brontabel|9999-Orthoptera}} [bezocht 15 april 2013]
}}
{{Beginnetje|biologie|2013|04|19}}

[[Categorie:Sabelsprinkhanen]]

title: Erechthis gundlachi

Orde: Orthoptera (Rechtvleugeligen)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)

Geslacht: Erechthis

title: Soort


text:
# Johan Frederik Pala
Johan Frederik Pala (Venlo, 2 juni 1892 – Hollandsche Rading, 22 juni 1972) was een Nederlands componist, dirigent, klarinettist, pianist en violist.

## Levensloop
Pala studeerde klarinet, piano en viool bij de militaire kapelmeester M. Kley. In 1909 werd hij lid van de Stafmuziek van de Koninklijke Marine, gestationeerd in Den Helder. In 1939 nam hij ontslag bij dat orkest en verbleef in Rotterdam. Aldaar was hij werkzaam als componist, arrangeur en dirigent van verschillende harmonie- en fanfareorkesten, zoals van het Stedelijk Muziekkorps Den Helder. Naast vele bewerkingen van klassieke werken voor harmonie- en fanfareorkest, zoals bijvoorbeeld Rapsodie Norvegienne nr. 3, op. 21 en Feestpolonaise, op. 12  van Johan Severin Svendsen, Ouverture "Cyrano de Bergerac", op. 23 van Johan Wagenaar, de Ouverture tot de opera "Othello" van Gioacchino Rossini, Peter und der Wolf, op. 67 van Sergej Prokofjev een Selectie uit het Musical "West Side Story" van Leonard Bernstein alsook de Oud hollandse Boerendansen van Willem Frederik Siep schreef hij talrijke eigen werken.

## Composities

### Werken voor harmonie- of fanfareorkest
- 1957 Concertstuk
- 1958 De Schutterij, komieke rapsodie naar Speenhof's liedje voor harmonie- of fanfareorkest en gemengd koor (ad libitum)
- 1958 Virtue, ouverture
- 1959 Euphonie, ouverture
- 1959 Suite Triplée
- 1961 Porta Nigra, ouverture
- 1962 Drie Schetsen, suite
  1. Introductie
  2. Andante
  3. Scherzando
- 1962 Krakow, ouverture
- 1963 Elfrida, ouverture
- 1966 Concert Ouverture, voor harmonie- of fanfareorkest (gecomponeerd in opdracht van de S.O.N.M.O.)
- A Good Day (Een goede dag)
- Concertstuk, voor klarinet en harmonieorkest
- De Jacht, fantasie-ouverture
- Kleine ouverture in klassieke stijl
- Lentestemming, suite
- Loosdrecht, suite
- Luctor et Emergo, symfonisch gedicht
- Ouverture Capriccio
- Ouverture "lyrique"
- Ouverture Militaire
- Rio Grande, ouverture
- Sunshine and Shadow

### Kamermuziek
- 1963 Cerberus, voor tuba solo en piano
- 1963 Concertstuk, voor trompet (of kornet) en piano
- 1963 Prelude en Scherzo, voor drie klarinetten
- 1964 Green Hills, voor bastrombone en piano
- 1964 Drie Miniaturen, voor 2 saxofoons (of 2 klarinetten; of 2 hoho's) en piano
- 1965 Brave Hendrik, voor tuba solo (of trombone, of bariton) en piano (opgedragen aan de voorzitter van de muziekvereniging "Nieuw Leven" te Angerlo, Hendrik Wissink)
- 1968 The Twins - De Tweelingen, voor 2 cornetten en piano
- 1969 Bonjour, duet voor klarinetten (of saxofoons; of hobo's) en piano
- 1971 Romance Mêlancholle, voor altsaxofoon en piano
- Concert Duo, voor twee cornetten en piano
- Kwartet in c mineur, voor vier klarinetten
- White Cliffs, polka voor 2 cornetten en piano

### Werken voor piano
- 1918 Fairy-land, wals

### Pedagogische werken
- Hulpgrepen op de moderne saxophone

## Publicaties
- Hulpgrepen op de moderne saxophone, Hilversum, J. J. Lispet, 1950.

title: Johan Frederik Pala

wikitext:
{{Infobox artiest
| naam                 = Johan Frederik Pala
| afbeelding           =
| onderschrift         =
| volledige naam       = Johan Frederik Pala
| alias                =
| bijnaam              =
| bijnamen             =
| geboren              = [[2 juni]] [[1892]]
| overleden            = [[22 juni]] [[1972]]
| land                 = {{NL}}
| jaren-actief         =
| genre                = [[HaFaBra]]muziek
| beroep               = [[componist]], [[dirigent]], [[klarinettist]], [[pianist]] en [[violist]]
| instrument           = [[klarinet]], [[Piano (instrument)|piano]], [[viool]]
| zangstem             =
| invloed              =
| label                =
| acts                 =
| gerelateerd          =
| bekende instrumenten =
| portaal              =
| website              =
| imdb                 =
| allmusic             =
| myspace              =
| lastfm               =
}}
'''Johan Frederik Pala''' ([[Venlo (stad)|Venlo]], [[2 juni]] [[1892]] – [[Hollandsche Rading]], [[22 juni]] [[1972]]) was een [[Nederland]]s [[componist]], [[dirigent]], [[klarinettist]], [[pianist]] en [[violist]].

== Levensloop ==
Pala studeerde [[klarinet]], [[Piano (instrument)|piano]] en [[viool]] bij de militaire kapelmeester M. Kley. In 1909 werd hij lid van de [[Stafmuziek van de Koninklijke Marine]], gestationeerd in [[Den Helder]]. In 1939 nam hij ontslag bij dat orkest en verbleef in [[Rotterdam]]. Aldaar was hij werkzaam als componist, arrangeur en dirigent van verschillende harmonie- en fanfareorkesten, zoals van het ''Stedelijk Muziekkorps Den Helder''. Naast vele bewerkingen van klassieke werken voor harmonie- en fanfareorkest, zoals bijvoorbeeld ''Rapsodie Norvegienne nr. 3'', op. 21 en ''Feestpolonaise'', op. 12  van [[Johan Severin Svendsen]], ''Ouverture "Cyrano de Bergerac"'', op. 23 van [[Johan Wagenaar]], de ''Ouverture tot de opera "Othello"'' van [[Gioacchino Rossini]], ''Peter und der Wolf'', op. 67 van [[Sergej Prokofjev]] een ''Selectie uit het Musical "West Side Story"'' van [[Leonard Bernstein]] alsook de ''Oud hollandse Boerendansen'' van [[Willem Frederik Siep]] schreef hij talrijke eigen werken.

== Composities ==
=== Werken voor harmonie- of fanfareorkest ===
* [[1957]] ''Concertstuk''
* [[1958]] ''De Schutterij'', komieke rapsodie naar Speenhof's liedje voor harmonie- of fanfareorkest en gemengd koor ([[Ad libitum (muziek)|ad libitum]])
* [[1958]] ''Virtue'', ouverture
* [[1959]] ''Euphonie'', ouverture
* [[1959]] ''Suite Triplée''
* [[1961]] ''Porta Nigra'', ouverture
* [[1962]] ''Drie Schetsen'', suite
*# Introductie
*# Andante
*# Scherzando
* [[1962]] ''Krakow'', ouverture
* [[1963]] ''Elfrida'', ouverture
* [[1966]] ''Concert Ouverture'', voor harmonie- of fanfareorkest (gecomponeerd in opdracht van de S.O.N.M.O.)
* ''A Good Day (Een goede dag)''
* ''Concertstuk'', voor klarinet en harmonieorkest
* ''De Jacht'', fantasie-ouverture
* ''Kleine ouverture in klassieke stijl''
* ''Lentestemming'', suite
* ''Loosdrecht'', suite
* ''Luctor et Emergo'', symfonisch gedicht
* ''Ouverture Capriccio''
* ''Ouverture "lyrique"''
* ''Ouverture Militaire''
* ''Rio Grande'', ouverture
* ''Sunshine and Shadow''

=== Kamermuziek ===
* [[1963]] ''Cerberus'', voor tuba solo en piano
* [[1963]] ''Concertstuk'', voor trompet (of [[Kornet (muziekinstrument)|kornet]]) en piano
* [[1963]] ''Prelude en Scherzo'', voor drie klarinetten
* [[1964]] ''Green Hills'', voor bastrombone en piano
* [[1964]] ''Drie Miniaturen'', voor 2 saxofoons (of 2 klarinetten; of 2 hoho's) en piano
* [[1965]] ''Brave Hendrik'', voor tuba solo (of trombone, of bariton) en piano (opgedragen aan de voorzitter van de muziekvereniging "Nieuw Leven" te [[Angerlo]], Hendrik Wissink)
* [[1968]] ''The Twins - De Tweelingen'', voor 2 cornetten en piano
* [[1969]] ''Bonjour'', duet voor klarinetten (of saxofoons; of hobo's) en piano
* [[1971]] ''Romance Mêlancholle'', voor altsaxofoon en piano
* ''Concert Duo'', voor twee cornetten en piano
* ''Kwartet in c mineur'', voor vier klarinetten
* ''White Cliffs'', polka voor 2 cornetten en piano

=== Werken voor piano ===
* [[1918]] ''Fairy-land'', wals

=== Pedagogische werken ===
* ''Hulpgrepen op de moderne saxophone''

== Publicaties ==
* ''Hulpgrepen op de moderne saxophone'', Hilversum, J. J. Lispet, 1950.

== Bibliografie ==
* ''Johan F. Pala'', in: ANUM (OB 72), oktober 1983
* Wolfgang Suppan, [[Armin Suppan]]: ''Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens'', 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, ISBN 3-923058-07-1
* Paul E. Bierley, William H. Rehrig: ''The Heritage Encyclopedia of Band Music - Composers and Their Music'', Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, ISBN 0-918048-08-7
* [[Jean-Marie Londeix]]: ''Musique pour saxophone, volume II : répertoire général des oeuvres et des ouvrages d' enseignement pour le saxophone'', Cherry Hill: Roncorp Publications, 1985
* Jean Marie Londeix: ''125 ans de musique pour saxophone, répertoire général des oeuvres et des ouvrages d' enseignement pour le saxophone'', Paris: Éditions Musicales, 1971. 398 p.
* Paul Frank, Burchard Bulling, Florian Noetzel, Helmut Rosner: ''Kurzgefasstes Tonkünstler Lexikon - Zweiter Teil: Ergänzungen und Erweiterungen seit 1937'', 15. Aufl., Wilhelmshaven: Heinrichshofen, Band 1: A-K. 1974. ISBN 3-7959-0083-2; Band 2: L-Z. 1976. ISBN 3-7959-0087-5

{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Pala, Johan F.}}
[[Categorie:20e-eeuws componist]]
[[Categorie:Nederlands componist]]
[[Categorie:Nederlands dirigent]]
[[Categorie:Nederlands klarinettist]]
[[Categorie:Nederlands pianist]]
[[Categorie:Nederlands violist]]

title: Algemene informatie

Volledige naam: Johan Frederik Pala

Land: Nederland

title: Werk

Genre(s): HaFaBramuziek

Instrument(en): klarinet, piano, viool

Portaal: Muziek