Input: Aşağıda erkek bir bireye ait X ve Y gonozomlarında bulunan bazı genler şematik olarak gösterilmiştir. Şemaya göre, I. Bireye K bölgesindeki genler annesinden, M bölgesindeki genler babasından kalıtılmıştır. II. Birey K bölgesindeki genleri kız çocuğuna, M bölgesindeki genleri erkek çocuğuna aktarabilir. III. Bireyde tam renk körlüğü karakteri iki gen ile belirlenirken, renk körlüğü karakteri tek genle belirlenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Erkek çocuklar X kromozomunu annelerinden L kromozomunu babalarından alırken kız çocukları X kromozomunun birini anneden diğerini babalarından alır. Dişiler XX, erkekler XY gonozomuna sahiptir. Buna göre ifadelerin tamamı doğrudur. Correct Option: E


Input: Aşağıdaki soy ağacında renk körü ve hemofili hastası bireyler gösterilmiştir. Buna göre fenotipi bilinmeyen numaralandırılmış bireyler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1 numaralı bireyde hemofili geni kesin olarak bulunur.', 'B': '2 ve 5 numaralı bireylerin fenotipi aynı olabilir.', 'C': '3 numaralı birey hemofili taşıyıcısı olabilir.', 'D': '4 numaralı birey 2 numaralı bireyden hemofili geni almış olabilir.', 'E': '5 numaralı birey hemofili ve renk körlüğü geni bulunduramaz.'}

Solution: 5 numaralı birey hemofili ve renk körlüğü geni bulunduramaz. 4 numaralı birey hemofili geni ancak annesinden almış olabilir. Correct Option: E


Input: “?” ile gösterilen bireyin, alyuvarlarında A antijeni bulunduran bir erkek olma olasılığı nedir? options: {'A': '% 0', 'B': '% 25', 'C': '% 50', 'D': '% 75', 'E': '% 100'}

Solution: ?” ile gösterilen bireyin; A antijeni bulundurma olasılığı 2/4 = %25, erkek olma olasılığı 2/2 = 1dir. Correct Option: B


Input: Bu soy ağacında numaralarla gösterilen bireylerden hangilerinin kan gruplarının homozigot olma olasılığı vardır? options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': 'Yalnız 2', 'C': '1 ve 4', 'D': '4 ve 5', 'E': '3 ve 6'}

Solution: Soy ağacına göre numaralandırılmış bireylerden sadece 2. bireyin homozigot genotipli olma olasılığı vardır. Correct Option: B


Input: Buna göre; l. Birinci çaprazlamada kullanılan bitkilerden ikisi de heterozigottur. ll. İkinci çaprazlamada kullanılan bitkilerden ikisi de heterozigottur. lll. İkinci çaprazlamada kullanılan bitkilerden ikisi de homozigottur. ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'll ve lll'}

Solution: İki kırmızı çiçekli bitki çaprazlanmış ve F2’de oluşan tüm bitkiler kırmızı çiçekli olmuşsa çaprazlanan bireyler AA x AA, Aa x AA şeklinde olabilir. Correct Option: A


Input: Aşağıdaki soy ağacında belirli bir karakteri fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak gösterilmiştir. Bu karakterin oluşumunu sağlayan gen; I. otozomal baskın, II. otozomal çekinik, III. otozomal eksik baskın kalıtım biçimlerinden hangileri ile aktarılmış olabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Otozomal baskın, otozomal çekinik ve otozomal eksik baskın aktarılmış olabilir. Correct Option: E


Input: Aşağıdaki soy ağacında X ve Y bireylerinin kan grubu genotipleri gösterilmiştir. Buna göre soy ağacında numaralandırılmış olarak verilen bireyler ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi doğru değildir? options: {'A': '1 nolu birey 0 kan grubunda olamaz.', 'B': '2 ve 3 nolu bireylerin farklı kan grubundan olma olasılığı vardır.', 'C': '1 ve 4 nolu bireylerin aynı kan grubundan olma olasılığı vardır.', 'D': '2 nolu bireyin B kan grubunda olma olasılığı % 25 dir.', 'E': '3 nolu birey A, AB ve B kan gruplu olabilir.'}

Solution: 2 nolu bireyin B kan grubunda olma olasılığı %50 dir, bu nedenle D seçeneği yanlıştır. Correct Option: D


Input: Aşağıdaki soy ağacında 3, 5 ve 7 numaralı bireyler renk körüdür. Buna göre, hangi bireyler renk körlüğü bakımından kesinlikle taşıyıcıdır? options: {'A': '1 - 2', 'B': '2 - 4', 'C': '4 - 6', 'D': '2 - 5', 'E': '1 - 4 - 6'}

Solution: 1, 4 ve 6 numaralı bireyler renk körlüğü bakımından kesinlikle taşıyıcıdır. Correct Option: E


Input: Aşağıdaki soy ağacında insanda X’e bağlı çekinik genlerle kalıtılan hemofili ve renk körlüğü hastalıklarının kalıtımı gösterilmiştir. Buna göre, soy ağacındaki numaralandırılmış bireylerden hangileri, annenin hem hemofili hemde renk körlüğü geni bulundurduğunu tek başına kanıtlar? options: {'A': 'Yalnız 1', 'B': '1 ve 2', 'C': '2 ve 3', 'D': '3 ve 4', 'E': '1, 2 ve 4'}

Solution: 1. numaralı birey renk körlüğü ve hemofili genini bir arada bulundurmaktadır ve bunları annesinden almıştır. Dolayısıyla 1 numaralı birey, annenin hem hemofili hem de renk körlüğü geni bulundurduğunu tek başına kanıtlar. Correct Option: A


Input: Mendel genetiği ve alel kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Bir genin ayırt edilebilir fenotipik özelliklerinin ortaya çıkmasını sağlayan alternatif çeşitlerine alel denir.', 'B': 'Baskın alelin etkisini fenotipte göstermesi, çekinik alelin olup olmamasından bağımsızdır.', 'C': 'Homozigot baskın ve çekinik bireylerin çaprazlanmasına monohibrit çaprazlama denir.', 'D': 'Bazı genetik çaprazlanmalarda F1 dölünde rastlanmayan fenotipe, F2 dölünde rastlanabilir.', 'E': 'Çekinik alelin fenotipte etkisini göstermesi baskın alelin olup olmamasına bağlıdır.'}

Solution: Bir karakter bakımından heterozigot olan iki bireyin çaprazlanmasına monohibrit çaprazlama denir. Correct Option: C


Input: Bu çiftlerle ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '“Ali-Ayşe” çiftinin çocuklarının kan grubu fenotipleri ya anne ya da babalarının fenotipinde olabilir.', 'B': '“Kadir-Burcu” çiftinin çocuklarının kan grubu fenotipi kesinlikle 0 olur.', 'C': '“Ahmet-Nilay” çiftinin A kan grubunda çocuklarının olma ihtimali, AB kan grubunda çocuklarının olma ihtimalinden fazladır.', 'D': '“Ali-Ayşe” çifti ile “Hasan-Ceren” çiftinin 0 kan grubuna sahip bir çocuklarının olma ihtimalleri aynıdır.', 'E': '“Hasan-Ceren” çiftinin A kan grubuna sahip çocuklarının olması beklenebilir.'}

Solution: Ali x Ayşe (BB – B0 x 00) çaprazlaması sonucu B0, 00 genotipli, Kadir x Burcu (00 x 00) çaprazlaması sonucu 00 genotipli, Ahmet x Nilay (AB x AB) çaprazlaması sonucu 1 AA, 1 AB, 2 BB genotipli, Hasan x Ceren (AA – A0, 00) çaprazlaması sonucu A0, 00 genotipli çocuklar oluşabilir. Ahmet – Nilay çiftinin A kan grubunda çocuklarının olma ihtimali 1/4, AB kan grubunda çocuklarının olma ihtimali 1/2 dir. Correct Option: C


Input: Buna göre numaralanmış bireyler ve bu bireylerin sağlam fenotipteki bireylerden olacak çocuklarıyla ilgili olarak aşağıdaki yorumlardan hangisinin doğruluğu kesin değildir? options: {'A': '1. birey sağlıklı olmasını sağlayan geni annesinden almıştır.', 'B': '2. bireyin annesi bu özellik yönünden heterozigot genotipe sahiptir.', 'C': '3. bireyin kız çocukları renk körü olamaz.', 'D': '1. bireyin erkek çocuklarının hiçbirinde renk körlüğü görülmez.', 'E': '2. bireyin renk körü olmayan kız çocuklarının tümü taşıyıcıdır.'}

Solution: 1 numaralı bireyin erkek çocukları %50 olasılıkla renk körü olabilir. Bu nedenle D seçeneği kesin değildir. Correct Option: D


Input: Bir genin ayırt edilebilir fenotipik özellikler meydana getirilebilen alternatif çeşitlerine ne ad verilir? options: {'A': 'Alel', 'B': 'Homozigot', 'C': 'Heterozigot', 'D': 'Baskın', 'E': 'Çekinik'}

Solution: Bir genin edilebilir fenotipik özellikler meydana getirebilen alternatif çeşitlerine alel adı verilir. Correct Option: A


Input: Bu soy ağacındaki bireylerden hangilerinin kan gruplarının genotiplerinin homozigot olma olasılığı vardır? options: {'A': 'Yalnız 1.', 'B': '1. ve 5.', 'C': '2. ve 6', 'D': '4. ve 7.', 'E': '5. ve 6.'}

Solution: Buna göre 1. bireyin homozigot genotipe sahip olma olasılığı vardır. Correct Option: A


Input: Bu soy ağacında, numaralandırılmış bireylerden hangisinin taşıyıcı olup olmadığı konusunda kesin yargıya varılamaz? options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}

Solution: Buna göre 2 numaralı bireyin taşıyıcı olup olmadığı konusunda kesin yargıya varılamaz. Correct Option: B


Input: İki özellik bakımından heterozigot olan iki birey arasında yapılan çaprazlamayla ilgili olarak, I. Dihibrit çaprazlama olarak adlandırılır. II. Genotip dağılım oranı 1 : 2 : 1 : 2 : 4 : 2 : 1 : 2 : 1 dir. III. Fenotip çeşiti sayısı 4 dür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: İki özellik bakımından heterozigot olan iki birey arasında yapılan çaprazlama dihibrit çaprazlamadır (AaBb x AaBb). Dihibrit çaprazlama ile ilgili verilen ifadelerden tümü doğrudur. Fenotip çeşitleri AB, Ab, aB, ab dır. Correct Option: E


Input: Yukarıdaki gibi şematize edilen kromozomal yapı bozukluğuna ne ad verilir? options: {'A': 'İnversiyon', 'B': 'Translokasyon', 'C': 'Duplikasyon', 'D': 'Konjugasyon', 'E': 'Delesyon'}

Solution: Şekilde verilen kromozomal yapı bozukluğu inversiyondur. İnversiyon kromozomda bir parçanın 180° ters dönerek aynı kromozoma bağlanması şeklinde görülen kromozom anomalisidir. Correct Option: A


Input: Anne ve babası renk körü olmayan ancak kendisi renk körü olan Berk “X- Bağlı Genlerin Kalıtımı” konusunu öğrendikten sonra kendi ailesine ait aşağıdaki soy ağacını oluşturuyor. Ailesinin soy ağacını doğru bir şekilde çizdiğine göre, cinsiyetini henüz bilmediği yeni doğacak kardeşinin “?” renk körü olma olasılığını bulmaya çalışan Berk’in yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Renk körü bir kardeşimin doğma olasılığı %25’dir.', 'B': 'Kardeşim kız olursa renk körü olamaz.', 'C': 'Renk körü bir erkek kardeşimin olma olasılığı %25’dir.', 'D': 'Doğacak kardeşimin renk körü geni taşıma olasılığı %25’dir.', 'E': 'Doğacak kardeşmin kız ve taşıyıcı olma olasılığı %25’dir.'}

Solution: Buna göre Berkin doğacak kardeşinin renk körü geni taşıma olasılığı % 50 dir. Correct Option: D


Input: Bu canlıların besin piramidindeki üreticiden son tüketiciye doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisindeki gibidir? options: {'A': 'l - ll - lll - lV', 'B': 'l - lll - ll - lV', 'C': 'lV - ll - lll - l', 'D': 'll - lV - l - lll', 'E': 'l - lll - lV - ll'}

Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru biyokütle azalır. Buna göre canlılar besin piramidinde I - III - II - IV şeklinde sıralanır. Correct Option: B


Input: Yukarıdaki besin zinciri ile ilgili, I. Çürükçüller, zincirin tüm halkalarından ortama madde dönüşünü sağlar. II. Tüm canlı grupları ışık enerjisinden aynı oranda yararlanır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: I. ve II. ifade doğrudur. Üreticiler ışık enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürerek sisteme bağlar. Çürükçüller, zincirin tüm halkalarından inorganik ortama madde dönüşünü sağlar. Diğer canlılar besin zincirindeki konumuna göre bu enerjiden yararlanır. Correct Option: D


Input: Bu grubun oluşturulmasında aşağıdaki faktörlerden hangisi kriter alınmış olabilir? options: {'A': 'Vücut büyüklüğü', 'B': 'Heterotrof beslenme', 'C': 'Besin zincirindeki trofik düzey', 'D': 'Hücre yapısı', 'E': 'Alınan besinin niteliği'}

Solution: Grubun oluşturulmasında heterotrof beslenme şekli kriter olarak alınmıştır. Correct Option: B


Input: Aşağıda bir ekosistemde bulunan P, R ve S canlı grupları ile ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Buna göre P, R ve S canlı grupları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'P canlı grubunun sayısındaki azalma R canlı grubunu olumsuz etkiler.', 'B': 'R canlı grubu 1. cil tüketicidir.', 'C': 'R canlı grubunun biyokütlesi P canlı grubundan fazladır.', 'D': 'S canlı grubu organik maddeleri hücre dışında ayrıştırarak madde döngüsünü sağlar.', 'E': 'P, R ve S canlı grupları ekosistemin biyotik faktörlerindendir.'}

Solution: P canlısı ototrof, R canlısı I.’cil tüketici, S canlısı ayrıştırıcı olup ekosistemin biyotik faktörlerindendir. P’nin biyokütlesi R’ninkinden fazladır. Correct Option: C


Input: Aşağıda bir ekosistemde yer alan canlılar tarafından oluşturulan besin piramidi gösterilmiştir. Piramitte üreticiden son tüketiciye doğru meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki grafiklerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Biyolojik birikim miktarı', 'B': 'Birey sayısı', 'C': 'Enerji kaybı', 'D': 'Aktarılan enerji miktarı', 'E': 'Biyokütle'}

Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru biyolojik birikim ve enerji kaybı artar. Birey sayısı, aktarılan enerji miktarı ve biyokütle azalır. Correct Option: C


Input: K, L, M ve N canlılarının oluşturduğu yukarıdaki besin zincirine göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'L canlısı, K canlısını besin olarak kullanır.', 'B': 'Biyokütlesi en büyük olan K, en küçük olan N dir.', 'C': 'K dan N ye doğru biyolojik birikim azalır.', 'D': 'L otçul, M ise etçil olabilir.', 'E': 'K den N ye doğru aktarılan enerji azalır.'}

Solution: K’dan N’ye doğru biyokütle ve aktarılan enerji azalır, biyolojik birikim artar. L otçul, M etçildir. Correct Option: C


Input: Ekosistemde ayrıştırıcı olarak görev yapan canlılar; l. atmosfer azotunun toprağa bağlanması, ll. madde döngüsünün devamlılığının sağlanması, lll. organik artıkların ortamda birikmesinin önlenmesi, lV. ortamdaki inorganik madde miktarının belirli değerlerde tutulmasının sağlanması olaylarından hangilerinin gerçekleştirilmesinde rol alır? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'l ve ll', 'C': 'll ve lll', 'D': 'll, lll ve lV', 'E': 'l, ll, lll ve lV'}

Solution: Ayrıştırıcılar organik artıkları inorganik maddelere ayrıştırarak ekosistemdeki madde döngüsünü sağlar. Atmosfer azotunu toprağa bağlayan bakteriler ayrıştırıcı değildir. Correct Option: D


Input: Yukarıdaki besin ağında yer alan canlılardan hangisinin sindirim sisteminde, hem bitkisel hem de hayvansal kaynaklı besinleri sindirebilen enzimler bulunur? options: {'A': 'Çekirge', 'B': 'Keklik', 'C': 'Kurbağa', 'D': 'Yılan', 'E': 'Atmaca'}

Solution: Keklik hem etçil hem otçul bir canlıdır. Correct Option: B


Input: Şemada P ve R ile belirtilen canlılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'P canlısı organik maddeleri ayrıştırır.', 'B': 'R canlısı kemoototrof bir canlıdır.', 'C': 'R canlısı karbon döngüsünde de görev yapar.', 'D': 'P canlısı ökaryot hücre yapısına sahip olamaz.', 'E': 'P canlısı hücre dışı sindirim yapar.'}

Solution: P canlısı azotlu artık ürünleri ayrıştıran saprofit bir bakteri veya mantar olabilir. R ise kemosentetik bir bakteridir. Correct Option: D


Input: Yukarıda şematize edilen karbon döngüsü ile ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Solunum ve fotosentez olayları atmosferdeki CO2 oranını zıt yönde etkiler.', 'B': 'Karbon döngüsünde üretici, tüketici ve ayrıştırıcı canlı gruplarının etkinliği gözlenir.', 'C': 'Üretici faaliyetinin aksaması hava kirliliğine neden olabilir.', 'D': 'Ekosistemdeki üretici ve tüketici canlı gruplarının faaliyeti atmosfer CO2’nin dengede kalması için yeterlidir.', 'E': 'Üreticiler CO2’in yapısındaki karbonu organik moleküle bağlayarak canlı sistemde dolaşıma katar.'}

Solution: Solunum atmosferdeki CO2 oranını artırırken fotosentez azaltır. Ancak üretici ve tüketici faaliyetleri atmosfer CO2’nin dengede kalması için yeterli değildir. Correct Option: D


Input: Dünya yüzeyinin yaklaşık % 70’ini kaplayan okyanuslar ve denizler tuzlu su biyomlarını oluşturmaktadır. Buna göre, deniz ve okyanuslardaki komünitelerin özelliklerini; – tuzluluk oranı, – sıcaklık, – basınç, – ışık yoğunluğu, – akıntılar faktörlerinden kaç tanesi belirleyebilir? options: {'A': '1', 'B': '2', 'C': '3', 'D': '4', 'E': '5'}

Solution: Verilenlerden hepsi deniz ve okyanuslardaki komünitelerin özelliklerini belirler. Correct Option: E


Input: Aşağıda üç farklı ekosistemdeki canlılara ait beslenme ilişkisi piramitlerle gösterilmiştir. Bu piramitlerdeki son tüketiciye aktarılan enerjinin az olandan çok olana doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisi gibi olması beklenir? options: {'A': 'l - ll - lll', 'B': 'll - l - lll', 'C': 'lll - l - ll', 'D': 'lll - ll - l', 'E': 'll - lll - l'}

Solution: Besin piramidindeki basamak sayısı arttıkça enerji kaybı artar. Correct Option: A


Input: Aşağıdaki grafikte bir ekosistemde topraktaki inorganik madde miktarının zamana bağlı değişimi gösterilmiştir. Bu ekosistemle ilgili, I. Ayrıştırıcı canlıların faaliyeti artmış olabilir. II. Kayaçlardaki aşınma sonucu toprakta inorganik madde oranı artmış olabilir. III. Üretici canlıların besin sentezine bağlı olarak bu durum ortaya çıkmış olabilir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Üreticilerin besin sentezi topraktaki inorganik madde miktarını azaltır. Grafiğe göre I. ve II. ifadeler söylenebilir. Correct Option: D


Input: Aşağıda bir ekosistemde bulunan canlıların besin piramidindeki durumları verilmiştir. Bu canlılar arasında aşağıdaki madde geçişlerinden hangisi gerçekleştirilemez? options: {'A': 'P Selüloz R', 'B': 'R Protein S', 'C': 'S Yağ T', 'D': 'T Nişasta Z', 'E': 'R Glikojen S'}

Solution: T hayvansal organizmadır. Yapısında nişasta bulundurmaz. Correct Option: D


Input: Holozoik beslenen tüm canlı gruplarında; l. selülozu sindirebilme, ll. gelişmiş azı dişlerine sahip olma, lll. gelişmiş sindirim sistemine sahip olma, lV. sindirim enzimleri salgılama özelliklerinden hangileri ortak olarak gözlenmez? options: {'A': 'l ve ll', 'B': 'll ve lll', 'C': 'lll ve lV', 'D': 'l, ll ve lll', 'E': 'll, lll ve lV'}

Solution: Holozoik canlılar besinlerini katı parçalar halinde alıp sindirim sisteminde sindirdikten sonra kullanılabilen canlılardır. Bu canlıların bir kısmı etçil, bir kısmı otçul, bir kısmı hepçildir. Bu nedenle l ve ll. özellikler ortak olarak gözlenmez. Correct Option: A


Input: Madde döngülerinde görev alan saprofit bakteriler; Amonyak miktarı, Organik atık miktarı, Oksijen miktarı grafiklerindeki değişimlerden hangilerini gerçekleştirebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'll ve lll'}

Solution: Madde döngülerinde görev alan saprofit (ayrıştırıcı) organizmalar organik atıkları ayrıştırma özelliğine sahiptir. l. değişim kemosentetik. lll. değişim fotosentetik canlılar tarafından gerçekleştirilebilir. Correct Option: B


Input: Yoğun şekilde erozyona maruz kalmış bir bölgede; I. canlı çeşitliliğinde azalma, II. yağış rejiminde değişme, III. madde döngülerinde aksama, IV. canlı sayısında azalma durumlarından hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}

Solution: Yoğun şekilde erozyona maruz kalmış bir bölgede canlı sayısı ve çeşitliliğinde azalma, madde döngülerinde aksama ve yağış rejiminde değişme gözlenebilir. Correct Option: E


Input: Bir ekosistemdeki besin zincirini oluşturan dört canlı türünün birey sayıları aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. Bu canlılar ile ilgili, l. Biyokütleleri arasındaki ilişki t3 > t4 > t2 > t1 şeklindedir. ll. Besin piramidinde, üreticiden son tüketiciye doğru t3 - t4 - t2 - t1 şeklinde sıralanırlar. lll. t4 canlı türü, t2 türünün besini durumundadır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Üreticiden son tüketiciye birey sayısı artar, biyokütle azalır. Besin piramidinde t2, t4’den sonra yer aldığı için t2, t4’ün besini olabilir. Correct Option: E


Input: Aşağıdaki şekilde bir besin piramidindeki enerji akışı gösterilmiştir. Buna göre, l. Besin piramidinde A’dan D’ye doğru aktarılan enerji miktarı azalır. ll. Besin piramidinde A’dan D’ye doğru enerji kayıpları artar. lll. Besin piramidinde basamak sayısı arttıkça en son basamaktaki canlıların aktarılan enerjiden yararlanma oranı artar. yargılarından hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Üreticiden son tüketiciye doğru aktarılan enerjinin azalması enerji kaybının olduğunu dolayısıyla basamak sayısı arttıkça en son basamaktaki canlıların enerjiden yararlanma oranının azaldığını gösterir. Correct Option: D


Input: Buna göre, harflerle gösterilen canlılar ve fonksiyonları ile ilgili, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'X grubundaki canlılar sadece azot döngüsünde görev alır.', 'B': 'Y grubundaki canlılar kemosentetiktir.', 'C': 'Z grubundaki canlılar denitriﬁkasyon olayını gerçekleştirir.', 'D': 'T grubundaki canlılar havanın serbest azotunu toprağa bağlar.', 'E': 'Y ve T canlıları toprağı azot tuzları bakımından zenginleştirir.'}

Solution: X grubundaki canlılar ayrıştırıcılar olup, sadece azot değil pekçok maddenin döngüsünde görev alabilir. Correct Option: A


Input: Buna göre, ekosistemde yer alan canlılar arasındaki enerji akışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I. troﬁk düzeydeki canlılar ışık enerjisini fotosentez ile kimyasal bağ enerjisine dönüştürürler.', 'B': 'Ekosistemin tüketici düzeyinde, üretici düzeyinden daha fazla enerji verimliliği vardır.', 'C': 'II. troﬁk düzeydeki canlılar beslenme bakımından I. troﬁk düzeydeki canlılara bağlıdır.', 'D': 'Tüm troﬁk düzeylerin ayrıştırıcılarla bağlantısı vardır.', 'E': 'II. troﬁk düzeydeki canlılar III. troﬁk düzeydeki canlılardan daha fazla biyokütleye sahiptir.'}

Solution: Ekosistemde madde ve enerji akışını başlatanlar üreticilerdir. Tüketicilere doğru enerji kaybı artar. Dolayısıyla üretici düzeyindeki canlılarda enerji verimliliği tüketicilerden daha fazladır. Correct Option: B


Input: Aşağıda bir deniz ekosisteminde gözlenen dört canlı türünden oluşan bir besin zinciri gösterilmiştir. Tek hücreli yeşil alg → Midye → İskorpit → Somon balığı Buna göre aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Madde ve enerji akışını tek hücreli yeşil alg başlatır.', 'B': 'Tek hücreli yeşil algin ürettiği besinin tümü somon balığına aktarılmaz.', 'C': 'Midyenin biyokütlesi iskorpitin biyokütlesinden fazladır.', 'D': 'Deniz suyundaki ağır metallerin somon balığının dokularında bulunma oranı, tek hücreli yeşil alge göre daha azdır.', 'E': 'Tek hücreli yeşil algin toplam sayısı iskorpitin toplam sayısından fazladır.'}

Solution: Besin zincirinde üreticilerden son tüketicilere doğru biyolojik birikim artar dolasıyla deniz suyundaki ağır metallerin somon balığının dokularında bulunma oranı tek hücreli yeşil alge göre daha fazladır. Correct Option: D


Input: Bir besin zincirine ait yukarıdaki piramit; I. biyolojik birikim, II. biyokütle, III. toplam birey sayısı, IV. depolanan enerji değişkenlerinden hangileri için kullanılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'II ve III', 'D': 'III ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}

Solution: Soruda verilen piramit, biyokütle, toplam birey sayısı ve depolanan enerji için kullanılabilir. Biyolojik birikim üreticilerden son tüketiciye doğru artış gösterir. Correct Option: E


Input: Aşağıda azot döngüsünde görev alan B1, B2 ve B3 bakterilerinin görev aldığı dönüşüm basamakları verilmiştir. • Organik atık  → B1 bakterisi Amonyak • Amonyak→ B2 bakterisi Nitrat • Nitrat→ B3 bakterisi Serbest azot Buna göre hangi bakteri türlerinin etkinliği sonucu oluşan ürün, bitkiler tarafından topraktan alınarak azotlu organik bileşik üretiminde kullanılabilir? options: {'A': 'Yalnız B1', 'B': 'Yalnız B2', 'C': 'B1 ve B2', 'D': 'B1 ve B3', 'E': 'B2 ve B3'}

Solution: Bitkiler azot gereksinimlerini topraktan nitrat tuzları şeklinde karşılar. Correct Option: B


Input: Aydınlık ortamda bulunan bir canlının bulunduğu ortamdaki oksijen ve karbondioksit miktarındaki değişim grafikte gösterilmiştir. Bu canlı ile ilgili, I. Ototrof beslenme tipine sahiptir. II. Besin üretimini kemosentezle gerçekleştirir. III. Karbon döngüsünde etkinlik gösterir. yargılarından hangileri kesin olarak doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Karbondioksiti kullanan bir canlı atotroftur. Ancak bu canlının fotoototrof mu yoksa kemoototrof mu olduğu kesin olarak belirlenemez. Ototrof canlılar karbon döngüsünde etkinlik gösterir. Correct Option: C


Input: Aşağıdaki şemada, bir kara ekosisteminde bulunan ve besin zincirinin farklı halkalarını oluşturan X, Y ve Z türlerine ait etkileşim gösterilmiştir. Buna göre X, Y ve Z türleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Canlı türlerinin biyokütleleri arasındaki ilişki X > Y > Z şeklindedir.', 'B': 'X türünden Y türüne aktarılan enerji, Y türünden Z türüne aktarılan enerjiden fazladır.', 'C': 'Z türüne ait canlılar ikincil tüketicidir.', 'D': 'Ortamda oluşabilecek kimyasal kirlilikten en fazla X türü etkilenir.', 'E': 'X türüne ait canlılar ototrof özellik gösterir.'}

Solution: Şemaya göre X türü üretici, Y türü otçul tüketici, Z türü etçil tüketicidir. Bu durumda ortamda oluşabilecek kimyasal kirlilikten en fazla Z türü etkilenir. Correct Option: D


Input: Ekosistemdeki azot döngüsü sırasında; I. fotoototrof, II. kemoototrof, III. saprofit canlı gruplarından hangilerinin etkinliği sonucu topraktaki azot tuzu miktarı azalır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Ekosistemdeki azot döngüsü sırasında fotoototrof, kemoototrof ve saprofit canlı gruplarının etkinliği gözlenir. Kemoototrof ve saprofitlerin etkinliği ile topraktaki azot tuzları artarken, fotootroflar topraktaki azot tuzlarını azaltır. Correct Option: A


Input: Bir ekosistemde otçul hayvan türlerinden birinin soyu tükenirse bu ekosistemde; I. otçul hayvanlar arasında besin rekabetinin azalması, II. etçil hayvanlar arasında besin rekabetinin artması, III. bitki tür çeşitliliğinin değişmesi, IV. ekosisteme bağlanan enerji miktarının azalması durumlarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'II, III ve IV'}

Solution: Otçul hayvan türlerinden birinin soyu tükenirse otçul hayvanlar arasında besin için rekabet azalırken etçiller arasında besin için rekabet artar. Correct Option: A


Input: Yukarıda bir besin ağı gösterilmiştir. Oklar; a, b, c, d, e, f ve g ile simgelenen canlılar arasındaki besinin aktarım yönünü gösterdiğine göre besin ağındaki canlılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olabilir? options: {'A': 'b ve c’nin toplam biyokütlesi, e ve f’nin toplam biyokütlesinden fazladır.', 'B': 'e ve f üreticilerdir.', 'C': 'a ve g hem birincil hem ikincil tüketici olarak beslenir.', 'D': 'b birincil tüketicidir.', 'E': 'd’nin vücut büyüklüğü c’den fazladır.'}

Solution: Kendisine besin aktarımı olmayan e ve f canlıları üreticidir. Bunun dışındaki ifadeler doğrulanamaz. Correct Option: B


Input: Bir ekosistemdeki besin piramidi aşağıda verilmiştir. Bu piramitte yer alan canlıların konumlarının belirlenmesinde aşağıdaki özelliklerden hangisi etkili olur? options: {'A': 'İhtiyaç duyulan besinlerin karşılanma durumu', 'B': 'Besin maddelerinden enerji elde etme çeşidi', 'C': 'İçinde bulunduğu ekosistem tipi', 'D': 'Metabolik faaliyetlerinde kullandığı enerji çeşidi', 'E': 'Sahip olduğu hücre sayısı'}

Solution: Piramette yer alan canlıların piramitteki konumlarının belirlenmesinde ihtiyaç duydukları besini karşılama biçimleri etkili olur. Correct Option: A


Input: Aşağıda bir ekosistemdeki farklı besin zincirlerinin oluşturduğu besin ağı verilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? options: {'A': 'Besin ağındaki tüm besin zincirleri ot ile başlar.', 'B': 'Besin ağındaki tüm besin zincirlerinin son tüketicisi şahindir.', 'C': 'Fare, çekirge ve tavşan aynı troﬁk düzeyde yer alır.', 'D': 'Baykuşların kurbağa ile beslenmesi durumunda elde edecekleri enerji miktarı, fare ile beslenmesi durumunda elde edecekleri enerji miktarından azdır.', 'E': 'Baykuşlar hem ikincil hem de üçüncül tüketicidir.'}

Solution: Besin ağı incelendiğinde tüm besin zincirlerinin son tüketcisinin şahin olmadığı görülür. Bazı besin zincirlerinde tilki son tüketicidir. Correct Option: B


Input: Aşağıdakilerden hangisi gürültü kirliliğinin fizyolojik etkileri arasında yer almaz? options: {'A': 'Geçici ya da sürekli işitme kaybı', 'B': 'Yüksek tansiyon', 'C': 'Uyku bozuklukları', 'D': 'Dolaşım ve solunum bozuklukları', 'E': 'Kulak çınlaması'}

Solution: Uyku bozuklukları ses kirliliğinin psikolojik etkilerindendir. Correct Option: C


Input: Göl ekosisteminde azot ve fosfor tuzlarının aşırı birikmesine bağlı olarak ortaya çıkan ötrofikasyon durumunda, hangileri gözlenir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve ll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Ötrofikasyon; kimyasal gübre vb. kirleticilerin içerdiği fosfor ve azotlu bileşiklerin bakteri, alg, bitki gibi organizmaların sayıca artması durumunda ortaya çıkar. Ötrofikasyon durumunda alt katmandaki canlılar yeterince ışık ve oksijen alamaz. Bunun sonucunda canlılar ya ölür ya da göç eder. Correct Option: E


Input: Radyoaktif kirliliğe bağlı olarak hangileri gözlenebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız lIl', 'C': 'I ve II', 'D': 'Il ve llI', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Radyoaktif kirlilik durumunda verilenlerden tümü gözlenebilir. Correct Option: E


Input: Karbon ayak izi, birim karbondioksit cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsü olarak ifade edilebilir. Buna göre aşağıdaki uygulamalardan hangisi karbon ayak izi üzerine diğerlerinden farklı yönde etki yapar? options: {'A': 'Fosil yakıt tüketiminin artırılması', 'B': 'Gereksiz ambalaj ve poşet kullanımının önlenmesi', 'C': 'Yakın mesafelere motorlu taşıtlarla gidilmesi', 'D': 'Isı yalıtımının olmaması', 'E': 'Gereksiz aydınlatmanın engellenememesi'}

Solution: A, C, D ve E karbon ayak izini artıran, B azaltan uygulamalardır. Correct Option: B


Input: Verimli üst toprak katmanının akarsu, çığ, rüzgar ve yağış gibi etkenlerle aşınması, yer değiştirmesi erozyon olarak adlandırılır. Buna göre erozyon; l. toprağın veriminin azalması, ll. toprağın su tutma kapasitesinin artması, lll. biyolojik çeşitliliğin azalması, IV. ekosistemin sürdürülebilirliğinin zorlaşması durumlarından hangilerinin ortaya çıkmasına neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'I ve II', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}

Solution: Erozyona bağlı olarak bitki sayısı azalır. Suyu toprağa bağlayan canlılar bitkilerdir. Bu nedenle toprağın su tutma kapasitesi azalır. Erozyon I. III. ve IV. durumların ortaya çıkmasına neden olabilir. Correct Option: D


Input: Yukarıdaki grafiklerde belirtilen durumlardan hangileri sera etkisine neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız ll', 'B': 'l ve ll', 'C': 'll ve lll', 'D': 'lll ve lV', 'E': 'l, ll ve lV'}

Solution: Atmosferdeki aşırı karbondioksit birikimi sera etkisine neden olmaktadır. Correct Option: A


Input: Ormanların çeşitli nedenlerden dolayı tahrip edilmesine bağlı olarak aşağıdaki durumlardan hangisinin ortaya çıkması beklenemez? options: {'A': 'Ani yağışlara bağlı sel ve taşkınların olması', 'B': 'Hava kirliliğinin artması', 'C': 'Biyolojik çeşitliliğin artması', 'D': 'Erozyonun hızlanması', 'E': 'Toprak özelliklerinin değişmesi'}

Solution: Ormanlar pekçok canlı türünün habitatıdır. Ormanların tahrip edilmesi biyolojik çeşitliliğin azalmasına neden olur. Correct Option: C


Input: Yaban hayatının tahrip olmasına neden olan aşağıdaki olaylardan hangisi her zaman insan kaynaklı olmayabilir? options: {'A': 'Yanlış aydınlatma uygulamaları', 'B': 'Orman yangınları', 'C': 'Doğal alanların yerleşime ve sanayileşmeye açılması', 'D': 'Kaçak avlanma', 'E': 'Tarımda kimyasal gübre ve ilaç kullanımının artırılması'}

Solution: Orman yangınları insan kaynaklı olmadan doğa olayları sonucunda da gerçekleşebilir. Correct Option: B


Input: Hava kirliliğine bağlı olarak insanlarda aşağıdaki sağlık sorunlarından hangisinin ortaya çıkması beklenmez? options: {'A': 'Astım', 'B': 'Akciğer amfizemi', 'C': 'Akciğer kanseri', 'D': 'Kalp ve damar hastalıkları', 'E': 'Diyabet'}

Solution: Diyabet (şeker hastalığı) hormonal bir hastalık olup hava kirliliğiyle doğrudan bir bağlantısı yoktur. Correct Option: E


Input: Çevre kirliliğinin önlenmesi için alınan aşağıdaki tedbirlerden hangisi en geniş kapsamlıdır? options: {'A': 'Bir nehire salınan sanayi atıklarının arıtılması', 'B': 'Bir şehirde fosil yakıt kullanımı yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının yaygınlaştırılması', 'C': 'Yeryüzünde bulunan doğal alanların koruma altına alınması', 'D': 'Bir ülkede kurşunlu benzin kullanımının yasaklanması', 'E': 'Bir kıtada nükleer denemelerin yasaklanması'}

Solution: Yeryüzünde bulunan doğal alanların koruma altına alınması küresel çaplı bir önlemdir. Diğerleri belirli bir bölge ya da coğrafi alanı ilgilendirir. Correct Option: C


Input: Hava kirliliğine neden olan faktörlerin oranlarını gösteren yukarıdaki grafiğe göre, l. CO2’nin hava kirliliğine etkisi diğer tüm kirleticilerin etkisinin toplamına eşittir. ll. Atmosferdeki toz oranının artması insan sağlığını olumsuz etkilemez. lll. CO2, SO2, NO salınımının azaltılması hava kirliliğini büyük ölçüde azaltır. yorumlarından hangileri yapılabilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'Yalnız lll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Hava kirliliği insan sağlığını olumsuz etkiler. Atmosferdeki toz da hava kirliliğine neden olan faktörlerden biridir. Grafiğe göre I. ve III. yorum yapılabilir. Correct Option: D


Input: Bir ekosistemde bulunan canlı türleri ve bu türlerin birey sayıları aşağıdaki gibidir. – X türü: 50 – Y türü: 150 – Z türü: 25 – T türü: 10 Aynı ekosistemde geçen zaman içinde çevre kirliliğine bağlı olarak canlı türleri ve birey sayılarındaki değişim aşağıda verilmiştir. – X türü: 30 – Y türü: 0 – Z türü: 10 – T türü: 2 – R türü : 8 Bu ekosistemdeki çevre kirliliğine bağlı olarak meydana gelen değişimlerle ilgili, l. Çevre kirliliğinin Y türü üzerindeki olumsuz etkisi diğer türlerden daha fazla olmuştur. ll. Çevre kirliliği ekosistemin tür çeşidi sayısında değişime neden olmamıştır. lll. Çevre kirliliği ekosistemdeki canlı yoğunluğunu azaltmıştır. IV. R türünün kirliliğe toleransı Y türünden fazladır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'l, II ve III', 'E': 'I, II, III ve IV'}

Solution: Verilen sayılal değerlere bağlı olarak dört ifade de doğrudur. Correct Option: E


Input: Bir ekosistemde çevre kirliliğinin artması sonucunda ayrıştırıcı popülasyonların büyüklüğünün hızla azalması, bu ekosistemdeki; l. temel üretici, ll. birincil tüketici, lll. ikincil tüketici popülasyonlarından hangilerinin büyüklüğünü doğrudan ya da dolaylı olarak etkileyebilir? options: {'A': 'Yalnız l', 'B': 'Yalnız ll', 'C': 'l ve ll', 'D': 'l ve lll', 'E': 'l, ll ve lll'}

Solution: Ayrıştırıcılar ekosistemdeki tüm biyotik faktörlerle etkileşim halinde olup ekosisteme madde döngüsünü sağlar. Dolayısıyla ayrıştırıcı popülasyonlarının büyüklüğünün azalması verilen popülasyonların tümünü etkiler. Correct Option: E


Input: Bir ekosistemde 50 yıl öncesine göre; – bitkilerin yaklaşık 15 gün erken çiçeklendiği, – kuşların ortalama bir hafta erken kuluçkaya yattığı, – sürüngenlerin yaklaşık bir ay erken çiftleştiği gözleniyor. Ekosistemde gerçekleşen bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir? options: {'A': 'Çiftleşme rekabeti', 'B': 'İklim kayması', 'C': 'Popülasyonun küçülmesi', 'D': 'Kur davranışının değişmesi', 'E': 'Dişi ve erkeklerin geç olgunlaşması'}

Solution: Ekosistemde gerçekleşen durumun temel nedeni iklimsel değişikliklerdir. Correct Option: B


Input: Günümüzde yaşayan bazı canlıların kullandıkları enerji ve karbon kaynağı esas alınarak beslenme tipleri aşağıdaki tablodaki gibi gruplandırılabilir. Buna göre a, b, c ile gösterilen beslenme tipleri ile ilgili aşağıdakileri yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'a, fotootrofrofluktur.', 'B': 'b, heterotrofluktur.', 'C': 'c, kemoototrofluktur.', 'D': 'a da, kloroﬁle ihtiyaç duyulur.', 'E': 'c de, mitokondri ve kloroplasta ihtiyaç duyulur.'}

Solution: c kemosentetik bir organizmadır. Kemosentetik canlılar prokaryot hücre özelliğine sahip olduğu için mitokondri ve kloroplast bulunduramaz. Correct Option: E


Input: Yukarıdaki şema bir ekosistemdeki besin ve enerji akışını göstermektedir. Buna göre şemada X ile gösterilen canlı ile ilgili, I.  Sindirim enzimleri çok iyi gelişmiştir. II.  Hücre dışı sindirim yapar. III. Toprağı mineral bakımından zenginleştirir. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: X ile gösterilen canlı ayrıştırıcı olup verilen özelliklerden hepsine sahiptir. Correct Option: E


Input: Bir besin zincirinde yer alan a, b, c ve d canlı türleriyle ilgili olarak oluşturulan yukarıdaki grafiğe göre aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir? options: {'A': 'd’deki enerji verimliliği a’dan fazladır.', 'B': 'Biyolojik birikim en fazla a’da olur.', 'C': 'Biyokütlesi en fazla olan d’dir.', 'D': 'a, b, c ve d’den oluşacak bir besin piramidinde a piramidin tabanında yer alır.', 'E': 'c’ye aktarılan enerji b’ye aktarılan enerjiden daha fazladır.'}

Solution: Toplam enerji miktarı ve birey sayısı grafiğine göre besin zincirindeki canlılar üreticiden son tüketiciye doğru d - c - b - a şeklinde sıralanır. Correct Option: D


Input: Bir ekosistemdeki ayrıştırıcı organizmalar ortamdan uzaklaştırılacak olursa belirli bir süre sonra bu ekosistemde; I. üretici sayısının azalması, II. ortamda biriken organik madde miktarının artması, III. tüketicilere aktarılan enerji miktarının artması, IV. canlılar arasında mineraller için rekabetin artması olaylarından hangilerinin gerçekleşmesi beklenir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, II ve III', 'E': 'I, II ve IV'}

Solution: Ayrıştırıcılar ortamdan uzaklaştırılırsa organik maddeler ayrıştırılamayacağından inorganik ortamdaki madde miktarı azalır. Bu durumdan önce üreticiler sonra sırasıyla diğer canlılar olumsuz etkilenir. Üretici sayısının azalması tüketicilere aktarılan enerji miktarının azalmasına neden olur. Correct Option: E


Input: Şekildeki biyokütle piramidine göre, I.  Toplam biyokütle üreticilerden son tüketicilere doğru azalır. II.  Biyokütlesi en fazla olan canlı grubunun birey sayısı en azdır. III. Biyokütlesi en az olan canlı grubundaki biyolojik birikim en fazladır. IV. Vücut büyüklüğü ile biyokütle arasında ters orantı vardır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve III', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}

Solution: Toplam biyokütle üreticilerden son tüketiciye doğru azalır. Biyokütlesi en fazla olan canlı grubunun birey sayısı da en fazladır. Biyokütlesi en az olan son tüketicide biyolojik birikim en fazladır. Biyokütle ile vücut büyüklüğü ters orantılıdır. Correct Option: D


Input: Buna göre besin zincirleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez? options: {'A': 'Canlı sisteme bağlanan enerjinin bir kısmı ısı enerjisi şeklinde kaybolur.', 'B': 'Besin zinciri uzadıkça en son canlıya daha çok enerji aktarılır.', 'C': 'Besin zincirlerinin ilk halkasında daima üretici canlılar bulunur.', 'D': 'Işık enerjisinin bir kısmı besin zincirlerinde ısı enerjisine dönüşür.', 'E': 'Ekosistemlerin temel enerji kaynağı güneştir.'}

Solution: Besin zinciri uzadıkça enerji kayıpları artacağından son canlıya aktarılan enerji miktarı azalır. Correct Option: B


Input: Yukarıdaki gibi şematize edilen besin pramidinde Z canlısına işaretli azot (N) taşıyan amino asit verilmiştir. Bir süre sonra bu azota Y canlısının vücut proteinlerinde rastlanmıştır. Buna göre, I. İşaretli azot Y canlısının yapısına katılıncaya kadar en az iki farklı beslenme şekline sahip canlı tarafından kullanılmıştır. II. İşaretli azot X canlısı tarafından amino asit sentezinde kullanılmıştır. III. Bu süreçte saprofitler ve mikroorganizmalar görev yapmıştır. yargılarından hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Z canlısına işaretli azot taşıyan amino asit verilmiştir. Bir süre sonra bu işaretli azota Y canlısının proteinlerinde rastlanıyorsa saprofitler etkinlik göstererek Z deki proteinli bileşikleri ayrıştırmış, işaretli azot X canlısı tarafından yeniden amino asit sentezinde kullanılmıştır. Y canlısı bunları tekrar X canlısından olarak kendi proteinlerini sentezlemek için kullanmıştır. Correct Option: E


Input: Aşağıda bir deniz ekosisteminde, numaralarla belirtilen 8 farklı canlı türünden oluşan bir besin ağı gösterilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Besin ağındaki besin zincirlerinin hepsi aynı uzunluktadır.', 'B': 'Besin ağında omnivor özellikte bir canlı bulunmamaktadır.', 'C': 'Ortamda karışan toksik bir maddenin, görece olarak en az 1 numaralı canlıda birikmesi beklenir.', 'D': '2 ve 3 numaralı canlılar otçuldur.', 'E': '5, 6, 7 ve 8 numaralı canlılar etçil beslenir.'}

Solution: Besin ağı incelendiğinde besin ağındaki besin zincirlerinin hepsinin aynı uzunlukta olmadığı görülür. Correct Option: A


Input: Çok hücreli canlılarda aşağıdaki olaylardan hangisinin gerçekleşmesi için hücre bölünmesine gerek yoktur? options: {'A': 'Doku onarımı', 'B': 'Yaraların iyileşmesi', 'C': 'Büyüme ve gelişme', 'D': 'Zigottan embriyo oluşumu', 'E': 'Protein sentezi'}

Solution: Çok hücreli canlılarda doku onarımı, yaraların iyileşmesi, büyüme ve gelişme ile zigotun embriyoya dönüşmesi sürecinde hücre sayısının artması için mitoz gerekir. Protein sentezi hücrenin normal yaşam sürecinde gerçekleşen bir olaydır ve mitoza gerek yoktur. Correct Option: E


Input: İnterfaz evresi ile ilgili, I. G, S ve G evrelerinden oluşur. 1 2 II. G1 evresinde DNA replikasyonu gerçekleşir. III. G evresinde ATP üretimi devam eder. 2 ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: İnterfaz G, S ve G olmak üzere üç evreden oluşur. G1 evre- 1 2 sinde normal metabolik olaylar gerçekleşir ve hücre büyümesi görülür. S evresinde DNA replikasyonu gerçekleşir. G2 evresinde hücre bölünme hazırlığını tamamlar. Yalnızca G2‘de değil her evrede ATP üretimi devam eder. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Maya mantarında gerçekleşen eşeysiz üreme aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Buna göre, I. Tomurcuklanma ile üremedir. II. Oluşan bireyin genetik yapısı ana bireyle aynıdır. III. Üreme için replikasyonun gerçekleşmesine gerek yoktur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Maya mantarında görülen eşeysiz üreme tomurcuklanmadır. Tomurcuklanma ile üremede genetik yapı değişmez. Tek hücreli maya mantarının DNA molekülü kendini eşledikten sonra yeni bireye kalıtsal materyal aktarımı gerçekleşir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Aşağıda bazı canlılarda görülen bir üreme çeşidi ile ilgili özellikler verilmiştir. • Döllenmemiş yumurta hücresinin mitozla gelişerek yeni birey oluşturmasıdır. • Haploit ya da diploit bireyler oluşabilir. • Doğal ya da deneysel olarak gerçekleşebilir. Buna göre özellikleri verilen eşeysiz üreme çeşidi aşağıdakilerden hangisidir? options: {'A': 'Rejenerasyon', 'B': 'Partenogenez', 'C': 'Vejetatif üreme', 'D': 'İkiye bölünme', 'E': 'Tomurcuklanma'}

Solution: Döllenmemiş yumurtadan yeni birey gelişmesi partenogenez adını alır. Bu üremede haploit veya diploit bireyler oluşabilir. Doğal olarak partenogenez yoluyla üremeyen bazı türlerin yumurtaları da; sıcaklık, pH ve ortamdaki suyun tuzluluk dereceleri değiştirilerek ya da yumurta kimyasal ve mekanik uyarıcılarla uyarılarak embriyo gelişimi sağlanabilir. Bu olaya yapay ya da deneysel partenogenez denir. Correct Option: B


Input: Bölünebilen ökaryot bir hücrenin yaşam döngüsünde aşağıdaki metabolik olaylardan hangisi en az gerçekleşir? options: {'A': 'DNA replikasyonu', 'B': 'Protein sentezi', 'C': 'Aktif taşıma', 'D': 'ATP sentezi', 'E': 'Basit difüzyon'}

Solution: Ökaryot bir hücrenin yaşam döngüsünde, DNA replikasyonu yalnız bir kez hücre bölünmesinden önce görülür. Diğer olaylar hücrenin yaşamı boyunca birçok kez gerçekleşebilir. Correct Option: A


Input: Denizyıldızında rejenerasyon ile üreme olayı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Bu üreme ile ilgili, I. Vücut düzeyinde rejenerasyondur. II. Birey sayısı artmıştır. III. Oluşan bireylerin genetik yapısı aynıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Rejenerasyon doku, organ veya vücut düzeyinde gerçekleşebilir. Doku ve organ düzeyinde rejenerasyonda birey sayısı artmaz bu yüzden üreme olarak kabul edilmez. Vücut düzeyinde rejenerasyonda birey sayısı arttığı için üreme olarak kabul edilir. Şekilde denizyıldızında birey sayısı arttığı için rejenerasyon vücut düzeyinde gerçekleşmiştir. Rejenerasyonun temelinde mitoz olduğundan genetik yapı değişmez. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: Aşağıdaki canlıların hangisinde sporla üreme görülmez? options: {'A': 'Plazmodyum', 'B': 'Eğrelti otu', 'C': 'Şapkalı mantar', 'D': 'Yeşil alg', 'E': 'Paramesyum'}

Solution: Paramesyum ökaryot tek hücreli bir canlıdır. Eşeysiz üremesi sporla değil, ikiye bölünme ile gerçekleşir. Correct Option: E


Input: Biyoloji dersinde bir öğretmenin konuyla ilgili aktardığı bilgiler aşağıdaki gibidir; “Tohumlu bitkilerde de görülebilen eşeysiz üreme şeklidir. Temelinde mitoz ve yenilenme vardır. Bitkinin kesilmiş dal, yaprak ve gövde gibi parçaları kök oluşturup gelişebilir. Bitki hücreleri çoğalıp farklılaşarak yeni bitkiler oluşmasını sağlar. Bu şekilde genetik çeşitlilik olmadan, tek ana bireyden birbirinin genetik kopyası olan çok sayıda bitki elde edilmiş olur.” Buna göre öğretmen aşağıdaki üreme çeşitlerinden hangisini tanımlamıştır? options: {'A': 'Partenogenez', 'B': 'Vejetatif üreme', 'C': 'Rejenerasyon', 'D': 'Sporla üreme', 'E': 'İkiye bölünme'}

Solution: Vejetatif üreme, yüksek yapılı bitkilerde görülen eşeysiz üreme şekli olup temeli mitoza ve yenilen meye dayanır. Bitkilerin kök, gövde, dal ve yaprak gibi kısımlarından yeni bitkilerin oluşmasına vejetatif üreme denir. Vejetatif üreme, ana bitkiden ayrılan doku parçasının gelişmesi ile meydana gelir. Vejetatif yolla oluşan canlılar, ana bitki ve birbirleriyle aynı genetik yapıdadır. Correct Option: B


Input: Bir hücrenin yaşam döngüsünde aşağıdaki olaylardan hangisi sadece interfazda gerçekleşir? options: {'A': 'DNA miktarının iki katına çıkması', 'B': 'Organel miktarının değişmesi', 'C': 'Çekirdek zarının kaybolması', 'D': 'Kromatin ipliklerin kromozomlara dönüşmesi', 'E': 'ATP tüketilmesi'}

Solution: DNA’nın kendini eşlemesi (replikasyon) sadece interfazın S evresinde gerçekleşir. Diğer seçenekler hücre döngüsünde görülebilecek olaylardır. Correct Option: A


Input: Diploit bir hücrenin mitoz evrelerinden birine ait şekil aşağıda verilmiştir. Ekvatoral düzlem İğ iplikleri Bu evre ve gerçekleştiği hücre ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle yanlıştır? options: {'A': '2 çift homolog kromozoma sahiptir.', 'B': 'Hücre metafaz evresindedir.', 'C': 'Kromozomların en net görüldüğü evredir.', 'D': 'Homolog kromozomlar zıt kutuplara çekilir.', 'E': 'Bir hayvanın vücut hücresine aittir.'}

Solution: Hücre 2n=4 kromozomlu (2 çift homolog kromozom) bir hayvan hücresi olabilir. Çünkü hücrenin kutuplarında sentrioller gözlenmektedir. İğ ipliklerine kinetokorlarından tutunmuş kromozomlar, hücrenin ekvatoral düzleminde yan yana dizildiğinden hücre metafaz evresindedir. Metafaz kromozomların en belirgin görüldüğü evredir. Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilmesi mitozda değil mayozda gerçekleşir. Mitozun anafazında kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir. Correct Option: D


Input: Bölünebilen bitki ve hayvan hücrelerinin mitotik evrelerinde, I. iğ ipliklerinin oluşumu II. sitoplazma bölünmesi III. replikasyon mekanizması olaylarından hangileri farklı şekilde gerçekleşir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: İğ iplikleri hayvan hücrelerinde sentrozomdan, bitki hücrelerinde ise mikrotübül yapıdaki proteinlerden oluşur. Sitoplazma bölünmesi, hayvan hücrelerinde boğumlanma ile bitki hücrelerinde ise ara lamel oluşumuyla gerçekleşir. DNA’nın kendini eşleme mekanizması ise ökaryot tüm hücrelerde aynı şekilde gerçekleşir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Çekirdeksiz üzüm elde etmek için asma dalları kesilerek, kök gelişimini sağlayacak gerekli besin ve hormonları içeren bir kapta yeterli bir süre bekletildikten sonra nemli toprağa ekimi yapılır. Gelişen yeni asma bitkisinden elde edilen üzümlerin çekirdeksiz olduğu görülür. Buna göre çekirdeksiz üzüm elde edilmesiyle ilgili, I. Vejetatif üreme şeklidir. II. Yeni bitki tohum oluşturabilir. III. Hormonlar yeni bitkinin kök gelişimini tetikler. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Çekirdeksiz üzüm üretimi eşeysiz üreme çeşitlerinden biri olan vejetatif üreme ile sağlanmıştır. Üretim aşamasında hormon takviyesi bitkinin kök ve gövde gibi farklı dokularının gelişmesinde etkilidir. Çekirdeksiz üzüm tohum oluşturamaz. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Mayozla ilgili, I. Kalıtsal çeşitlilik oluşturur. II. Üreme hücreleri meydana getirilir. III. Kromozom sayısı yarıya iner. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Üreme ana hücreleri mayoz geçirerek üreme hücrelerini oluşturur. Mayozda oluşan hücrelerin kromozom sayısı yarıya iner ve kalıtsal çeşitlilik sağlanır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: Mayozla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'Diploit kromozomlu üreme ana hücrelerinde gerçekleşir.', 'B': '4 haploit kromozomlu hücre oluşur.', 'C': 'Oluşan hücreler tekrar mayoz geçirebilir.', 'D': 'Tetrat sayısı kromozom sayısının yarısı kadardır.', 'E': 'DNA eşlenmesi bir kez, karyokinez iki kez gerçekleşir.'}

Solution: Mayoz diploit kromozomlu üreme ana hücrelerinde gerçekleşir ve haploit kromozomlu 4 hücre oluşur. 1 tetrat 2 kromozomdan oluştuğu için tetrat sayısı kromozom sayısının yarısı kadardır. DNA bir kez sadece mayoz I’in interfazında eşlenir ancak çekirdek iki kez bölünür. Mayozla oluşan üreme hücreleri tekrar mayoz geçiremez. Correct Option: C


Input: Aşağıda hayvan hücresine ait bir bölünme evresi şematize edilmiştir. Hücre bölünmesi tamamlandığında oluşacak toplam hücre sayısı ve hücrelerin kromozom sayısı seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? Hücre sayısı Kromozom sayısı options: {'A': '2 2', 'B': '2 4', 'C': '4 2', 'D': '4 4', 'E': '8 4'}

Solution: Görselde kromozomların homolog olduğu ve krossing over meydana geldiği gösterilmiştir. Dolayısıyla hücre, mayoz bölünmenin anafaz I evresindedir. Bu nedenle bölünme tamamlandığında 4 hücre oluşur ve oluşan hücrelerin her birinin 2 kromozomlu olacağı görülmektedir. Correct Option: C


Input: Bir canlının hayat döngüsünde, kromozom sayısında meydana gelen değişim sırasıyla 2n†2n†n†2n şeklindedir. Buna göre, bu canlının kromozom sayısındaki değişimlere neden olan olayların doğru sıralaması hangi seçenekte yer almaktadır? options: {'A': 'Mitoz - Döllenme - Mayoz', 'B': 'Mitoz - Mayoz - Döllenme', 'C': 'Mayoz - Mitoz - Döllenme', 'D': 'Mayoz - Döllenme - Mitoz', 'E': 'Döllenme - Mitoz - Mayoz'}

Solution: Diploit (2n) kromozomlu bir hücrenin kromozom sayısında değişiklik olmaması mitoz geçirdiği anlamına gelmektedir. Daha sonra kromozom sayısı yarıya indiği için mayoz, tekrar iki katına çıktığı için ise döllenme görüldüğü anlaşılmaktadır. Correct Option: B


Input: İnsana ait, I. gamet II. zigot III. sperm ana hücresi hücrelerinden hangileri mayoz geçirebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Mayoz, üreme ana hücrelerinde görülür. Gametler mayoz sonucu oluşan üreme hücreleridir ve tekrar bölünme geçirmezler. Zigot, gametlerin birleşmesi sonucunda meydana gelir ve zigottan yeni bireyin oluşması mitoz bölünmelerle gerçekleştiğinden verilenlerden sadece sperm ana hücresi mayoz geçirebilir. Bu nedenle cevap III. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Sağlıklı bir bireyde mayoz sonucu oluşan hücrelerin, I. çekirdekteki DNA miktarı II. kromozom sayısı III. sitoplazma miktarı IV. organel çeşidi özelliklerinden hangileri farklı olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}

Solution: Hücre bölünürken DNA eşit olarak paylaşılır. Bu nedenle mayoz sonucu oluşan hücrelerin DNA miktarları ve kromozom sayıları aynıdır fakat sitoplazma miktarları ve organel sayıları farklı olabilir. Organel çeşitleri ise aynıdır. Bu nedenle cevap III. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Aşağıdaki olaylardan hangisi sadece mayoza özgüdür? options: {'A': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'B': 'Diploit hücrelerde görülmesi', 'C': 'Çekirdek bölünmesi', 'D': 'DNA eşlenmesi', 'E': 'Sinapsis oluşumu'}

Solution: Kardeş kromatitlerin ayrılması, DNA eşlenmesi, çekirdek bölünmesi ve diploit hücrelerde görülmesi, mitoz ve mayozda ortak olarak gerçekleşir. Mayozda homolog kromozomlar yan yana gelerek tetrat oluşturur ve homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri birbirine sarılır. Bu olaya sinapsis denir ve sadece mayozda görülür. Correct Option: E


Input: Mayoz ve mitozda ortak olarak gerçekleşen olay aşağıdakilerden hangisidir? options: {'A': 'Bölünme sonucu dört hücre oluşması', 'B': 'Tetrat ve sinapsis olaylarının görülmesi', 'C': 'Kardeş kromatitlerin ayrılması', 'D': 'Oluşan hücrelerin aynı kalıtsal yapıda olması', 'E': 'Kromozom sayısının yarıya inmesi'}

Solution: Bölünme sonucu 4 hücrenin oluşması ile tetrat ve sinapsis olayları mayozda görülür. Mitozda oluşan hücreler aynı kalıtsal yapıdadır ve kromozom sayıları değişmez. Mayozda isefarklı kalıtsal yapıda hücreler oluşabilir ve oluşan hücrelerin kromozom sayıları yarıya iner. Kardeş kromatitlerin ayrılması mitoz ve mayozda ortak görülen bir olaydır. Correct Option: C


Input: Mayoz sonucu, I. zigot II. sperm III. yumurta ana hücresi hücrelerinden hangileri oluşabilir? options: {'A': 'Yalnız II', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Mayozla oluşan yumurta ve spermin birleşmesiyle zigot meydana gelir. Yumurta ana hücresi mayoz geçirerek yumurtaları oluşturan hücre olduğundan mayoz sonucu oluşmaz, kendisi mayoz geçirir. Sperm hücresi mayozla oluşan üreme hücresidir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A


Input: Mayozun profaz I evresinde 44 tetrat gözlenen bir hücre için, I. Ana hücrenin kromozom sayısı tetrat sayısının 2 katıdır. II. Kromozom sayısı ile sentromer sayısı birbirine eşittir. III. Bölünme sonucu oluşan hücrelerdeki kromozom sayısı 22’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Profaz I evresinde 44 tetrat görülen hücrenin kromozom sayısı başlangıçta 88’dir. Yani ana hücrenin kromozom sayısı tetrat sayısının 2 katıdır. Mayoz I sonunda kromozom sayısı yarıya ineceğinden hücreler 44 kromozomludur. Sentromer sayısı kromozom sayısına eşittir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Mitoz ve mayozda gerçekleşen bazı olaylar tabloda verilmiştir. Gerçekleşen olaylar Mitoz Mayoz Kromozomların iğ + (I) ipliklerine tutunması Homolog kromozomların (II) + ayrılması Kromatitlerin ayrılması + (III) Tabloda; ( + ) özelliğin bulunduğunu, ( - ) özelliğin bulunmadığını gösterir. Buna göre numaralandırılmış yerlere gelmesi gereken işaretler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir? I II III options: {'A': '+ + +', 'B': '- - +', 'C': '- + +', 'D': '+ - +', 'E': '- +'}

Solution: Kromozomların iğ ipliklerine tutunması ve kromatitlerin ayrılması mitoz ve mayozda ortak olarak görülür. Homolog kromozomların ayrılması sadece mayozda görülür. Correct Option: D


Input: Krossing over olayının gerçekleşmediği bir mayoz sonucu oluşan hücrelerin genetik açıdan farklı olmasına, I. homolog kromozomların şansa bağlı dizilimi II. anafaz I’de homolog kromozomların rastgele ayrılması III. mutasyonların gerçekleşmesi olaylarından hangileri neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Mayozda gamet çeşitliliğini sağlayan en temel olay metafaz I evresinde homolog kromozomların şansa bağlı dizilimi ve bu kromozomların anafaz I evresinde rastgele ayrılmasıdır. Bu sebeple krossing over gerçekleşmediği durumlarda da mayozla oluşan hücrelerde çeşitlilik sağlanır. Ayrıca gerçekleşebilecek mutasyonlar da oluşan hücrelerin genetik açıdan farklı olmasına neden olabilir. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: Gen kavramı ile ilgili olarak, I. Kalıtsal özellikleri ortaya çıkaran DNA parçalarıdır. II. Genin baskın aleli büyük harf ile ifade edilir. III. Genin çekinik aleli her durumda etkisini gösterir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Genler kalıtsal özelliklerin ortaya çıkmasını sağlayan DNA parçalarıdır. Genin baskın aleli büyük harf ile ifade edilir. Genin çekinik aleli homozigot durumdayken etkisini fenotipte gösterebilir. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Bir omurgalı hayvana ait yumurta ana hücresinin genotipi AaBBCcddEe şeklindedir. Buna göre bu canlı normal koşullarda aşağıdaki yumurta hücrelerinden hangisini üretemez? options: {'A': 'aBCdE', 'B': 'ABcDe', 'C': 'aBcde', 'D': 'ABCde', 'E': 'ABcdE'}

Solution: Mayozda bir karaktere ait alellerden her biri eşit olasılıkla bir birinden ayrılır ve farklı gametlere gider. Mendel buna ayrılma ilkesi adını vermiştir. Yumurta ana hücresinde D aleli bulunmadığından bu canlı mayozla ABcDe genotipine sahip bir yumurta hücresi üretemez. Correct Option: B


Input: İki karakter bakımından heterozigot bireylerin çaprazlanmasına dihibrit çaprazlama denir. Dihibrit çaprazlama yapılırken Punnett karesi yöntemi kullanılabilir. AaBb genotipli iki bireyin çaprazlanması Punnett karesi yöntemi ile gösterilmiştir. ♀ AB Ab aB ab ♂ AB AABB AABb AaBB AaBb Ab 1. aB 2. ab 3. Buna göre numaralandırılmış bireylerin genotipleri hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? 1. birey 2. birey 3. birey options: {'A': 'AABB AaBB Aabb', 'B': 'aabb aaBb AABB', 'C': 'AaBB aaBB AaBb', 'D': 'AaBB aaBB aabb', 'E': 'AaBb AaBB aabb'}

Solution: Punnett karesi yöntemi, genetik çaprazlama so nuçlarını tahmin etmede kullanılan bir diyagram yöntemidir. Buna göre yatay düzleme dişi birey tarafından oluşturulması mümkün olan tüm gametler, düşey düzleme ise erkek birey tarafından oluşturulabilecek tüm gamet ler yazılır. Erkek ve dişi gametlerin kesişimleri oluşacak bireylerin genotipini verir. ♀ AB Ab aB ab ♂ AB AABB AABb AaBB AaBb Ab AABb AAbb AaBb Aabb aB AaBB AaBb aaBB aaBb ab AaBb Aabb aaBb aabb Correct Option: E


Input: AaBbDdEEFf genotipine sahip bir birey normal koşullarda aşağıdaki gamet çeşitlerinden hangisini üretemez? (Genler bağımsızdır.) options: {'A': 'ABDEF', 'B': 'abdEf', 'C': 'AbDEf', 'D': 'abdef', 'E': 'ABdEF'}

Solution: Canlının genotipinde e aleli olmadığından abdef gametini üretemez. Correct Option: D


Input: Bezelyelerde mor çiçek rengi aleli beyaz çiçek rengi aleline baskındır. Mor çiçekli iki bezelye bitkisi çaprazlandığında, beyaz ve mor çiçekli bezelyeler oluşmuştur. Buna göre çaprazlanan bezelyeler için, I. Dişi ve erkek bezelyelerin genotipi heterozigottur. II. Dişi homozigot, erkek ise heterozigot mor renkli çiçek genotipine sahip olabilir. III. Dişi ve erkek bezelyelerin genotipinin aynı olma ihtimali yoktur. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Mor çiçek genotipine sahip bireyler: MM, Mm Beyaz çiçek genotipine sahip bireyler: mm Bireyler çaprazlandığında beyaz çiçekler oluştuğuna göre ebeveynlerin heterozigot olması gerekir. Çaprazlama sonucunda oluşan bireyler Punnett karesinde gösterilmiştir. Çaprazlanan dişi ve erkek bezelyelerin genotipi aynı ve heterozigot olmak zorundadır. ♀ M m ♂ M MM Mm m Mm mm Bu nedenle cevap II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: KkLlMmnn genotipine sahip bireyin tüm karakterler için baskın genotipli bir gamet üretme ihtimali % kaçtır? options: {'A': '100', 'B': '75', 'C': '50', 'D': '25', 'E': '0'}

Solution: Canlının genotipinde n karakteri için baskın alel bulunmadığından tüm karakterler için baskın genotipli gamet (KLMN) üretme ihtimali yoktur. Correct Option: E


Input: AABbCcDDeeFf genotipine sahip bir vücut hücresi için, I. Bir harf çeşidi bir geni ifade etmektedir. II. Altı çift alel bulunur. III. AA, DD ve ee alel çiftleri homozigottur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Genotipteki bir harf çeşidi bir geni ifade eder. Harf çiftleri ise alelleri temsil eder. Genotipi verilen vücut hücresinde altı çift alel bulunmaktadır. Bu alel çiftlerinden AA, DD ve ee homozigot; Bb, Cc, Ff ise heterozigottur. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: Aşağıda bazı üreme ana hücrelerinin genotipleri verilmiştir. I. AaBBCCDd II. AaBbCcDd III. AABbCcDd Bu hücrelerin mayoz sonucu oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır? (Genler bağımsızdır.) I II III options: {'A': '2 4 8', 'B': '4 16 8', 'C': '8 4 16', 'D': '4 2 8', 'E': '16 8 4'}

Solution: Gamet çeşidi sayısı ‘2n’ formülü ile hesaplanır. ‘n’ heterozigot gen sayısıdır. I. öncülde 2 tane heterozigot gen vardır. 2=4 2 II. öncülde 4 tane heterozigot gen vardır. 24=16 III. öncülde 3 tane heterozigot gen vardır. 2=8 3 Correct Option: B


Input: Bezelye bitkisinde sarı tohum aleli yeşil tohum aleline, düzgün tohum aleli buruşuk tohum aleline baskındır. Heterozigot sarı renkli düzgün tohumlu iki bezelye çaprazlanıyor. Buna göre, I. Monohibrit çaprazlamadır. II. Ebeveynlerle aynı fenotipe sahip bireylerin oluşma ihtimali 9/16’dır. III. Çaprazlama sonucu yeşil renkli buruşuk bezelyeler oluşamaz. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Bezelye tohumlarında renk ve şekil karakterlerine göre çaprazlama yapılmıştır. Bezelyeler iki karakter açısından çaprazlandığı için yapılan çaprazlama dihibrit çaprazlamadır. Dihibrit çaprazlamada 4 çeşit fenotip oluşur ve fenotip oranı 9:3:3:1’dir. Ebeveynler baskın fenotiplidir. Çaprazlama sonucu baskın fenotipli bezelyelerin oluşma ihtimali 9/16’dır. Yeşil renkli, buruşuk tohumlu bezelyelerin oluşma ihtimali ise 1/16’dır. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D


Input: İnsanda kıvırcık saç geni düz saç genine baskındır. Kıvırcık saçlı anne ve babanın düz saçlı çocukları olmuştur. Buna göre ebeveynler, I. Aa X Aa II. AA X AA III. AA X Aa genotiplerinden hangilerine sahip olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Kıvırcık saçlı ebeveynlerin düz saçlı (aa) çocukları olduğuna göre bireylerin genotipi heterozigot (Aa) olmalıdır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A


Input: AaBbCCDdXKYk genotipli sperm ana hücresinde A-B-C genleri bağlı, diğerleri bağımsız genlerdir. Buna göre sperm ana hücresinin, krossing over gerçekleştiğinde (I) ve krossing over gerçekleşmediğinde (II) oluşturabileceği gamet çeşidi sayısı kaçtır? I II options: {'A': '4 8', 'B': '8 16', 'C': '16 8', 'D': '8 4', 'E': '8 8'}

Solution: Gamet çeşidi sayısı 2 formülü ile hesaplanır. ‘n’ heterozigot n gen sayısıdır. Bağlı genlerde krossing over varsa genler bağımsız kabul edilir. Bu durumda Aa, Bb, Dd ve XKYk heterozigot genlerdir. 24=16 çeşit gamet oluşturur. Bağlı genlerde krossing over yoksa bağlı gende kaç heterozigot gen olursa olsun, heterozigot gen sayısı 1 olarak alınır. Bu durumda Dd, XKYk ve bağlı gen heterozigottur. 23=8 çeşit gamet oluşturur. Correct Option: C


Input: Siyah kıllı iki farenin çaprazlanması sonucu 3 tane siyah kıllı, 1 tane kahverengi kıllı birey meydana gelmiştir. Buna göre, I. Siyah kıl aleli kahverengi kıl aleline baskındır. II. Siyah kıllı yavruların tamamı homozigottur. III. Kahverengi kıllı bireyin genotipi heterozigottur. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Siyah kıllı iki fare çaprazlandığında siyah kıllı ve kahverengi kıllı bireyler oluştuğuna göre, fareler heterozigot siyah kıllı genotipe sahiptir ve siyah kıllı olmayı sağlayan alel baskındır. ♀ S s ♂ S SS Ss s Ss ss Çaprazlama sonucu oluşan siyah kıllı farelerin genotipi homozigot (SS) ya da heterozigot (Ss) olabilir. Kahverengi kıla sahip fare ise çekinik özellikte olduğundan genotipi kesinlikle homozigottur (ss). Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A


Input: Kontrol çaprazlaması ile, I. çekinik özellikteki bireyin genotipi II. baskın özellikteki bireyin genotipi III. çekinik özellikteki bireyin fenotipi hangileri belirlenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Kontrol çaprazlaması, fenotipi baskın olan bireyin genotipini öğrenmek amacıyla çekinik bireyle çaprazlanmasıdır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Bezelye bitkisinde mor çiçek rengi aleli beyaz çiçek rengi aleline baskındır. Heterozigot mor çiçeğe sahip erkek bezelye ile genotipi bilinmeyen dişi bezelye çaprazlandığında beyaz çiçekli yavruların oluştuğu gözlenmiştir. Buna göre dişi ebeveyn, I. MM II. Mm III. mm genotiplerinden hangilerine sahip olamaz? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Bezelye bitkisinde; mor çiçekli bezelyelerin genotipi homozigot baskın ise MM, heterozigot baskın ise Mm, beyaz çiçekli bezelyelerin genotipi ise mm şeklindedir. Dişi Erkek ? ? X Mm MM x Mm çaprazlamasında olasılıklar: MM, Mm, MM, Mm (%100 mor çiçekli) Mm x Mm çaprazlamasında olasılıklar: MM, Mm, Mm, mm (%75 mor çiçekli,%25 beyaz çiçekli) mm x Mm çaprazlamasında olasılıklar: Mm, mm, Mm, mm (%50 mor çiçekli, %50 beyaz çiçekli) Çaprazlama sonucu beyaz çiçekli bezelyelerin oluşabilmesi için dişi ebeveynde mutlaka çekinik alelin bulunması gerekir. I. öncülde verilen genotipte çekinik alel bulunmadığından tüm yavrular mor çiçekli olacaktır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A


Input: Eş baskınlıkla ilgili olarak, I. Her genotip çeşidi bir fenotip çeşidini oluşturur. II. Heterozigot bireylerde her iki alel fenotipte etkisini gösterir. III. Birbirine baskınlık kuramayan aleller gametlere birlikte aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Eş baskınlıkta aleller birbirlerine baskınlık kuramadıkları için heterozigot bireylerde her iki alel etkisini fenotipte gösterir. Her genotip çeşidi ayrı birer fenotiptir. Mayozda homolog kromozomlar birbirinden ayrılacağı için aleller haploit gametlere birlikte değil, ayrı ayrı aktarılırlar. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Bir hayvan popülasyonunda kürk rengi ile ilgili genin 4 farklı aleli bulunmaktadır. Alellerin baskınlık durumu K1 = K2 > K3 = K4 olduğuna göre popülasyonda kürk rengine ait fenotip çeşidi sayısı kaçtır? options: {'A': '4', 'B': '5', 'C': '6', 'D': '8', 'E': '10'}

Solution: Bir karakterin kalıtımında çok alellilik ve bazı aleller arasında eş baskınlık varsa popülasyonda ortaya çıkabilecek fenotip çeşit sayısı alel sayısı ile eş baskınlık sayısının toplamına eşittir. Buna göre, Fenotip çeşidi = Alel sayısı (n) + Eş baskın alel sayısı n = 4, Eş baskın sayısı = 2'dir. Fenotip çeşit sayısı = 4 + 2 = 6 olur. Correct Option: C


Input: Aralarında tam baskınlık ilişkisi olan dört farklı alelin belirlediği bir karakterle ilgili, I. Genotip çeşidi sayısı 10’dur. II. Genotip çeşidi sayısının fenotip çeşidi sayısına oranı 2’dir. III. Diploit bireylerde bu karakterle ilgili en fazla iki çeşit alel bulunur. IV. Homozigot genotip çeşidi sayısının heterozigot genotip çeşidi sayısına oranı 1’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Çok alellikte alel sayısı (n) fenotip çeşidini verir. %5 Alel sayısı 4 olduğundan fenotip çeşidi 4'tür. I. Genotip sayısı = n x (n+1) / 2’dir. Alel sayısı 4 olduğu için genotip çeşidi 4 x 5 / 2 = 10 ‘dur. genot II. 4 fenotip çeşidi, 10 genotip çeşidi olduğu için oran 2 değildir. III. Popülasyonda bir karakter için alel sayısı kaç olursa olsun diploit bireyde bu karakterle ilgili iki alel bulunur. IV. Homozigot genotip çeşidi 4, heterozigot genotip çeşidi 6 olduğu için oran 1 değildir. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Aşağıda ABO kan grubu sistemine ait tablo verilmiştir. Kan Grubu Kan Grubu Alyuvardaki Plazmadaki Fenotipi Genotipi Antijen Antikor A AA, AO A Z B BB, BO B Anti-A AB X A ve B – O OO Y Anti-A ve Anti-B Buna göre tabloda X, Y ve Z şeklinde ifade edilen bilgiler hangi seçenekte doğru verilmiştir? X Y Z options: {'A': 'AO, BO A ve B B', 'B': 'AB A ve B Anti-A', 'C': 'AB – Anti-B', 'D': '– A ve B A', 'E': 'AA, BB – Anti-B'}

Solution: AB kan grubunun genotipinde eş baskın A veB alelleri bulunur (X). O kan grubunda alyuvar zarında antijen bulunmaz (Y). A kan grubunda alyuvar zarında A antijeni bulunur. B antijenine sahip olmadığı için B antijenine karşı antikor üretir. Bu nedenle plazmasında Anti-B antikoru bulunur (Z). Correct Option: C


Input: AORr genotipli anne ileBORr genotipli babanın çocuklarının, I. A Rh- kan gruplu II. O Rh+ kan gruplu III. her iki karakter için heterozigot genotipli IV. her iki karakter için homozigot genotipli olma olasılığı çoktan aza doğru nasıl olmadır? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'III - II - I - IV', 'C': 'I - III - II - IV', 'D': 'III - II - IV - I', 'E': 'II - I - III - IV'}

Solution: AORr x BORr çaprazlamasında, BO B O AO A AB AO O BO OO Rr R r Rr R RR Rr r Rr rr I. A Rh- kan gruplu olma olasılığı 1/16 II. O Rh+ kan gruplu olma olasılığı 3/16 III. Her iki karakter için heterozigot genotipli olma olasılığı 3/8 IV. Her iki karakter için homozigot genotipli olma olasılığı 1/8’dir. Doğru sıralama III - II - IV - I şeklindedir. Correct Option: D


Input: Tavşanlarda kürk rengi dört farklı alel tarafından belirlenir. Birbirlerine olan baskınlığa göre bu aleller koyu gri C, chinchilla cch, açık gri c h ve albino c şeklinde sıralanır. Tavşanlarda c ch aleli homozigot hâlde chinchilla fenotipini oluşturur. c ch aleli baskın olduğu bireylerde açık gri fenotip oluştururken, c h aleli de homozigot veya baskın olduğu bireylerde kısıtlı noktalı fenotip oluşturur. Açık gri dişi tavşan ile kısıtlı noktalı erkek tavşanın, I. koyu gri II. chinchilla III. açık gri IV. kısıtlı noktalı V. albino fenotiplerinden hangilerine sahip yavrularının olma olasılığı vardır? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, III ve V', 'D': 'II, IV ve V', 'E': 'III, IV ve V'}

Solution: Bu çaprazlamadan oluşacak bireyler açık gri ve kısıtlı noktalı ile albino fenotiplerdir. Çaprazlama sonucu bireylerin genotipi CC ve cch cch olamayacağı için koyu gri ile chinchilla fenotipi oluşamaz. cch alelinin baskın olduğu cchch vecchc genotipli birey lerde açık gri fenotip oluşur.chch ve chc genotipleri kısıtlı noktalı, cc genotipli bireyler albino fenotip oluşturur. Bu nedenle cevap III, IV ve V. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: İnsan vücut hücrelerinde bulunan 46 kromozomun 44 tanesi otozom, 2 tanesi ise gonozomdur. Gonozomlarla ilgili, I. X ve Y kromozomu olmak üzere iki çeşittir. II. Cinsiyet, yumurtanın taşıdığı gonozomla belirlenir. III. Sadece cinsiyet oluşumundan sorumlu genleri bulundururlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Canlıların diploit hücreleri ikişer adet gonozoma sahiptir. Gonozomlar X ve Y kromozomu olmak üzere iki çeşittir. Cinsiyet, babaya ait spermin taşıdığı gonozomla belirlenir. Sperm X kromozomu taşıyorsa dişi, Y kromozomu taşıyorsa erkek bireyler oluşur. Gonozomlar üzerinde yalnızca cinsiyet oluşumundan sorumlu genler bulunmaz. X kromozomu üzerinde yaklaşık 1100 tane genin bulunduğu belirlenmiştir. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A


Input: Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik alel tarafından kalıtılan bir hastalıktır. Babası kısmi renk körü olan normal görüşlü bir kadının kısmi renk körü olmayan bir erkekle evliliğinden doğacak çocukların genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': 'XRXr', 'B': 'XRY', 'C': 'XrY', 'D': 'XrXr', 'E': 'XRXR'}

Solution: Babası kısmi renk körü olan sağlıklı kadın babasından ilgili hastalık alelini alacağı için taşıyıcı ( XRX) olacaktır. Kısmi r renk körlüğü açısından sağlıklı babanın genotipi ise XRY’dir. Genotipler çaprazlandığında XrXr oluşamayacağı gözlenir. Kız çocukların kısmi renk körü olabilmesi için babanın kısmi renk körü olması gerekir. Kız çocuklar babadan Y kromozomu alamayacağı için aldıkları X kromozomu hastalık alelini taşımazsa ancak taşıyıcı olabilirler. Correct Option: D


Input: Bozuk dentin, X kromozomuna bağlı baskın alelle (X D) kalıtılan bir hastalıktır. Bu hastalık bakımından sağlıklı baba ile bozuk dentinli annenin sağlıklı çocukları olmuştur. Bu aileyle ilgili, I. Anne XDXd, baba ise XdY genotiplidir. II. Bozuk dentinli erkek çocuklarının olma olasılığı 1/4’tür. III. Sağlıklı kız çocuklarının olma olasılığı 1/4’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Baba sağlıklı olduğu için hastalığa sebep olan XD taşıyamaz. Genotipi Xd Y olmalıdır. Sağlıklı çocukları olduğu için annenin genotipi heterozigottur. Bu genotipteki çaprazlamalar gerçekleştirildiğinde 1/4 oranında bozuk dentinli erkek çocuk ve 1/4 oranında sağlıklı kız çocuklarının olma ihtimali vardır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Bozuk dentinli anne Sağlıklı baba P: XDXd X XdY G: 1/2 XD 1/2 Xd 1/2 XD 1/2 Y F: 1/4 XDXd 1/4 XDY 1/4 XdXd 1/4 XdY 1 Correct Option: E


Input: İnsanlarda kalıtım yolu ile aktarılan, I. X’e bağlı dominant II. otozomal dominant III. X’e bağlı çekinik özelliklerinden hangilerinin kadınlarda erkeklere göre daha yüksek oranda ortaya çıkması beklenir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: X kromozomuna bağlı baskın alellerin oluşturduğu özellikler dişilerde XX bulunduğundan daha yaygın görülür. X kromozomunda bulunan çekinik alelle kalıtılan özelliklerin erkek bireylerde görülme sıklığı ise daha fazladır. Çünkü erkek bireylerde XY bulunduğundan X üzerindeki tek çekinik alel özelliğin ortaya çıkmasına neden olur. Otozomlar dişi ve erkek bireylerde aynı sayıda ve tam homolog olduğundan, otozomal özelliklerin ortaya çıkma olasılıkları eşittir. Correct Option: A


Input: Aşağıdaki soyağacında bir aileye ait bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. A B 1 2 B A AB A 3 4 O A 5 Buna göre, soyağacında numaralandırılmış bireylerin kan gruplarıyla ilgili hangi ifade yanlıştır? options: {'A': '1,AO genotipindedir.', 'B': '2, heterozigot genotiplidir.', 'C': '2 ve 3’ün genotipi aynıdır.', 'D': '4, homozigot genotiplidir.', 'E': '5,AA veyaAO genotipli olabilir.'}

Solution: Aşağıdaki çözüm soyağacında yer alan genotipler incelendiğinde 4 numaralı bireyin genotipinin homozigot olamayacağı görülür. 4, homozigot değil heterozigot genotiplidir. Eğer 4’ün genotipiAA olsaydı O kan gruplu çocuğu olamazdı. AO BO 1 2 BO AO AB AO 3 4 OO 5 AA veya AO Correct Option: D


Input: Soyağacında otozomal çekinik bir özelliğin kalıtımı verilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler aynı fenotiptedir. 1 2 3 4 5 özelliği gösteren dişi özelliği gösteren erkek özelliği göstermeyen dişi özelliği göstermeyen erkek Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili hangi seçenek yanlıştır? options: {'A': '1 homozigot genotiptedir.', 'B': '1 ve 2 aynı genotiptedir.', 'C': '3 heterozigot genotiptedir.', 'D': '4 ve 5 heterozigottur.', 'E': '5 çekinik aleli genotipinde bulundurur.'}

Solution: Soyağacında koyu renkli olanlar çekinik fenotipte ise bireylerin genotipleri soyağacındaki çözümde verildiği gibi olmalıdır. Bu durumda 4 ve 5 numaralı bireyler heterozigot olamaz sadece 5 heterozigottur. 4 ise homozigottur. Çünkü otozomal çekinik fenotip ancak 2 çekinik alel yan yana olursa fenotipte ortaya çıkabilir. 1 aa Aa 2 3 aa Aa aa 4 5 aa Aa Correct Option: D


Input: Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik alel ile kalıtılan bir hastalıktır. Soyağacında kısmi renk körü bireyler koyu renkle gösterilmiştir. 1 2 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre, I. 1, hastalığa ait aleli taşımamaktadır. II. 2’nin genotipi XrYşeklindedir. III. 1’in tüm erkek çocukları hasta olacaktır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: 1 numaralı bireyin annesi kısmi renk körü olduğu için 1 numaralı birey de bu aleli taşır. I. öncül yanlıştır. 2 numaralı bireyin genotipi XrYşeklindedir. Çünkü erkek çocuklar X kromozomunu anneden alır ve annesi kısmi renk körü olduğundan her iki X kromozomu da bu aleli taşır. II. öncül doğrudur. 1 numaralı birey annesinden dolayı kısmi renk körü yönünden taşıyıcıdır. Eğer hasta olsaydı koyu renkle gösterilmesi gerekirdi. Bu nedenle tüm erkek çocukları değil, bazı erkek çocukları kısmi renk körü olabilir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: İnsanda belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre bu özelliğin kalıtımı, I. otozomal baskın II. X’e bağlı çekinik III. Y kromozomunda çekinik taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşmiş olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: aa Aa 1 2 aa Aa aa Aa Aa Çözümdeki soyağacında gösterildiği gibi bireyler otozomal baskın genotiplere sahip olabilirler. Bu nedenle I. öncül doğrudur. Çözümdeki soyağacında, numaralandırılan bireylerde X kromozomlarından birisi üzerinde çekinik olarak taşınması durumunda erkek çocukların fenotipinde ortaya çıkabilir. Anne taşıyıcı ise babanın bu özelliği fenotipinde gösteriyor olması gerekir. Örneğin 2 numaralı bireyin kızının fenotipinde bu özelliğin ortaya çıkması bu şekilde gerçekleşmiştir. II. öncül de doğrudur. Y kromozomunda taşınması mümkün değildir. Çünkü soyağacında bu özellik dişi bireylerde de görülmektedir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C


Input: Kistik fibrozis otozomal bir kromozom üzerinde çekinik alelle kalıtılan bir hastalıktır. Aşağıdaki soyağacında kistik fibrozis hastalığını fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. K Y L M : Dişi birey : Erkek birey Bu özellik bakımından soyağacındaki K, L ve M bireyleri ile ilgili, I. K, heterozigot genotiplidir. II. L, homozigot ya da heterozigot olabilir. III. M’nin genotipi babası ile aynıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Çözüm soyağacında gösterildiği gibi K, heterozigot genotipli olmak zorundadır. Çünkü hasta olmayan K’nin hasta çocukları olmuştur. Çocuklarına çekinik aleli aktarmıştır. Dolayısıyla K heterozigot genotiplidir. I. öncül doğrudur. L annesinden çekinik, babasından baskın aleli aldığı için heterozigot genotiplidir. (Aa) Bu nedenle II. öncül yanlıştır. M’nin, genotipi homozigot olamaz. Çünkü hasta değildir. Babasından baskın aleli, annesinden çekinik aleli almıştır. Genotipi babası gibi heterozigottur. Bu durumda III. öncül doğrudur. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Aa aa K Y L M aa Aa aa Aa Correct Option: D


Input: Aşağıdaki soyağacında bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre verilen özellik ile ilgili, I. Otozomal çekinik bir özellik olabilir. II. X kromozomunda taşınıyor olabilir. III. Otozomal baskın bir özellik olabilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: Kalıtılan özellik otozomal baskın ya da çekinik olabilir. Çünkü verilen soyağaçlarında ebeveynlerden biri otozomal çekinik diğeri baskın özelliktedir. Heterozigot genotipli baskın ebeveyn ile çekinik özellikteki diğer ebeveynin baskın ve çekinik özellikte çocukları olabilir. Soyağaçlarında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta çekinik özellikteki ebeveynlerden baskın özellikte çocukların olamayacağıdır. X kromozomunda taşınan baskın bir özellik olamaz. Çünkü birinci soyağacında koyu renkle belirtilen erkek ebeveyn baskınsa bütün kız çocukları da baskın olmalıdır. X kromozomunda taşınan çekinik bir özellik de olamaz. Çünkü ikinci soyağacında koyu renkle belirtilen dişi ebeveyn çekinik ise bütün erkek çocukları çekinik özellikte olmalıdır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler belirli bir özelliği fenotipinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin kalıtımı, I. X’e bağlı baskın II. otozomal baskın III. Y’ye bağlı çekinik taşınma biçimlerinden hangileri ile gerçekleşebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: X’e bağlı baskın kalıtılan özelliklerde, sorumlu genden etkilenmiş bir baba ilgili özelliği tüm kız çocuklarına aktarır. Oysa soyağacında koyu renkle gösterilen babadan tüm kız çocuklarına özelliğin geçişi gösterilmemiştir. Bu nedenle I. öncül yanlıştır. Otozomal baskın gen ile kalıtılmış olabilir. Çünkü özellikten etkilenmiş çocukların en az bir ebeveyninde bu alel mevcuttur. II. öncül doğrudur. Y kromozomuna bağlı olamaz. Çünkü Y’ye bağlı özellikler sadece erkek bireylerde ortaya çıkar. Soyağacında kız çocuklarında da ortaya çıkması bu özelliğin Y’ye bağlı olmadığını gösterir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: X’e bağlı çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren birey soyağacında koyu renkle verilmiştir. Ayşe : Dişi birey : Erkek birey Buna göre Ayşe’nin genotipinde özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan aleli bulundurma olasılığı % kaçtır? options: {'A': '20', 'B': '25', 'C': '50', 'D': '75', 'E': '100'}

Solution: Ayşe’nin annesinin erkek kardeşi özellikten etkilenmiş birey olduğuna göre I. kuşak büyükanne taşıyıcıdır. Bu nedenle Ayşe’nin annesinde bu özelliğe ait alel bulunma olasılığı 1/2‘dir. Ayşe hasta olmadığına göre ya taşıyıcı ya da sağlamdır. Taşıyıcı olma olasılığı da 1/2 ‘dir. Bağımsız 2 olayın birlikte olma olasılığı ayrı ayrı olma olasılıklarının çarpımına eşittir. 1/2 x 1/2 = 1/4 (%25) Correct Option: B


Input: Soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre bu özelliğin kalıtımıyla ilgili, I. X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınmaktadır. II. Otozomal çekinik bir alel ile taşınmaktadır. III. Kız çocuklarına bu özellik babalarından aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}

Solution: 1 2 3 4 5 6 7 X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınıyor olsaydı; çözümde gösterilen soyağacında işaretlenmiş olan 3 numaralı birey X kromozomlarından birini babasından alacağı için 1 numaralı bireyin de o özelliği göstermesi beklenirdi. I. öncül yanlıştır. Otozomal çekinik alel ile taşınıyor olabilir. Örneğin 3, 4 ve 7 numaralı bireylerin ebeveynleri taşıyıcı olabilir. İki çekinik alel çocuklarında birleşince çekinik fenotipik özellik ortaya çıkmış olabilir. II. öncül doğrudur. Kız çocuklarına babadan aktarılıyor olsaydı 3 numaralı bireyde özelliğin ortaya çıkması için 1’de de özelliğin fenotipte görülmesi gerekirdi. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler kısmi renk körüdür. 1 2 3 4 5 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1, XRY genotipindedir.', 'B': '2, ilgili aleli genotipinde bulundurmaz.', 'C': '3, XrY genotipindedir ve aleli annesinden almıştır.', 'D': '4, XRXr genotipindedir.', 'E': '5, ilgili aleli genotipinde bulundurmaz.'}

Solution: Kısmi renk körlüğü X kromozomunun homolog olmayan segmentinde taşınan çekinik bir özelliktir. 1. XRYgenotipindedir. 2. XRXr genotipindedir. 3. XrY genotipindedir. 4. XRXr genotipindedir. 5. XRY genotipindedir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır. Çünkü 2 numaralı birey taşıyıcı olduğundan bu özelliğe ait aleli genotipinde taşır. Correct Option: B


Input: Dört farklı aileye ait soyağaçlarında farklı özelliklerin kalıtımı verilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler belirli özellikleri fenotiplerinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey I II III IV Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler X’e bağlı çekinik alelle kalıtılan bir hastalığı fenotipinde gösterebilir.', 'B': 'II. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler, özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan alelleri hem anneden hem babadan almış olabilir.', 'C': 'I. soyağacında koyu renkle gösterilen özellik X’e bağlı baskındır.', 'D': 'III. ve IV. soyağacında otozomal baskın bir özelliğin kalıtımı koyu renkle gösterilen bireylerde gözlenebilir.', 'E': 'I. ve II. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler otozomal çekinik özellik bakımından homozigot olabilir.'}

Solution: I. soyağaçlarındaki koyu renkle gösterilen özellik X’e bağlı baskın bir alel ile kalıtılamaz. I. soyağacında baba X’e bağlı baskın özellikte olsaydı bütün kız çocuklarına bu baskın aleli aktarmış olması gerekirdi. Ailede bu özelliği göstermeyen kız çocuk bulunduğu için bu ifade yanlıştır. Correct Option: C


Input: Dazlaklık, insanlarda dişilerde ve erkeklerde ortaya çıkabilen bir durumdur. Dazlaklığa neden olan alel ( D) baskındır. Erkeklerde homozigot ya da heterozigot durumda fenotipte etkisini ortaya çıkarırken dişilerde yalnızca homozigot iken etkisini ortaya çıkarır. Soyağacında koyu renkle gösterilen bireylerde fenotipte dazlaklık görülmektedir. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerde dazlaklıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': '1’deD aleli bulunmaz.', 'B': '4 ve 6dd genotiplidir.', 'C': '3 ve 5 kesinlikleDd genotiplidir.', 'D': '7 ve 9DD veyaDd genotiplidir.', 'E': '8 ve 10Dd genotiplidir.'}

Solution: Dazlaklık aleli D olduğundan erkeklerden dazlak olanlar DD veya Dd genotipinde, dişiler iseDD genotipindedir. 1’in dazlak çocuğu olduğuna göre ve 2 numara erkek dazlak olmadığı için 5 numara D alelini mutlaka 1’den almak zorundadır. Bu nedenle 1D alelini taşır. 4 ve 6’nın dazlak kızları olduğundan D alelini bulundurmak zorundadır ama kendileri dazlak olmadığından Dd genotiplidirler. 3 ve 5’in erkek çocukları dazlak olmadığı için sadeceDd genotipli olabilir. 7 ve 9 dişi olduğundan dazlaklıkDD olması durumunda ortaya çıkar. 8 ve 10 dazlak olmadığı için genotipleridd olmalıdır. Correct Option: C


Input: Ekosistemdeki abiyotik faktörlerle ilgili, I. Canlılar inorganik bileşikleri bulundukları ortamdan alır ve metabolik faaliyetlerinde kullanırlar. II. Yeryüzüne ulaşan ultraviyole ışınlar canlıların genetik materyalinde değişime sebep olabilir. III. Ekosisteme ulaşan güneş ışığının miktarı bitki dağılımını etkiler. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Bütün canlılar su ve mineralleri dışarıdan hazır olarak alır. Ultraviyole ışınlar ozon tabakasından süzülerek yeryüzüne ulaşabilir ve bazen canlıların genetik materyalinde mutasyona neden olabilir. Pek çok bitkide büyüme, gelişme, çiçeklenme ve yaprak dökümü gibi fizyolojik olaylar bitkilerin ışık alma süresine göre belirlenir. Dolayısıyla ekosis teme ulaşan ışığın miktarı bitkilerin dağılımını da etkiler. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: Azot döngüsünde gerçekleşen olaylardan hangisi abiyotik faktörlerin etkisi ile olur? options: {'A': 'Atmosferdeki azotun hava olayları ile amonyum şeklinde toprak ve suya geçmesi', 'B': 'Baklagil köklerinde yaşayan bakterilerin atmosferik azotu nitrata dönüştürmesi', 'C': 'Ayrıştırıcı faaliyetleri sonucu amonyak oluşması', 'D': 'Amonyağın nitrit ve nitrata dönüştürülmesi', 'E': 'Nitratın serbest azota dönüştürülerek atmosfere verilmesi'}

Solution: Atmosferdeki azotun amonyum iyonu şeklinde toprak ve suya geçmesi yıldırım, şimşek gibi abiyotik faktörlerin etkisiyle gerçekleşir. Bu olay dışındaki diğer olaylarda biyotik faktörler görev alır. Correct Option: A


Input: Aşağıdakilerden hangisi sadece ayrıştırıcı canlılar tarafından gerçekleştirilebilen bir olaydır? options: {'A': 'Amino asitlerden protein ve enzim sentezi', 'B': 'Organik maddelerin yıkımı ile ATP sentezi', 'C': 'Organik atıkların parçalanması ile inorganik madde oluşumu', 'D': 'Hücre içi ve hücre dışı sindirim', 'E': 'İnorganik maddelerden organik madde sentezi'}

Solution: Organik atıkların parçalanması ile inorganik madde oluşturma sadece ayrıştırıcı canlılar tarafından gerçekleştirilebilir. Correct Option: C


Input: Beslenme ilişkisi olan canlıların enerji, sayı ve biyokütle bakımından oluşturdukları piramit, besin piramidini oluşturur. Besin piramidinde yer alan basamakların her biri trofik düzey olarak adlandırılır. Bir çayır ekosisteminde yer alan piramidin trofik düzeyleri ile ilgili, I. Enerji kaynağı olarak otçul ve etçilleri kullanan canlılar üçüncül tüketicilerdir. II. Ayrıştırıcılar besin piramidinin her basamağında yer alır. III. İkinci trofik düzeyde yer alan bir canlı bitkisel besinlerle beslenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Besin piramidinde enerji kaynağı olarak hem otçul hem de etçilleri kullanan canlı grubu, üçüncül tüketicilerdir. Ayrıştırıcılar besin piramidinin her basamağında yer alarak canlı atıklarının ve ölü organizmaların ayrıştırılmasında görev yapar. Besin piramidinin ikinci trofik düzeyinde yer alan canlılar bitkisel besinlerle beslenen otçul canlılardır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E


Input: Yeryüzünde bulunan canlılar, beslenme durumlarına göre bir piramit üzerine yerleştirildiğinde piramidin taban kısmında üreticilerin bulunduğu görülür. Üretici canlı ile doğrudan beslenen otçullar bir üst basamakta, etçiller daha üst basamakta yer alır. Ayrıştırıcı canlılar ise her basamakta bulunur. Yeryüzünde bulunan mevcut canlıların piramitte bu şekilde gösterilmesi, madde ve enerji ilişkilerinin bağlantılarını inceleme açısından önemlidir. Buna göre ayrıştırıcıların her basamakta yer alması, I. ortamdaki organik atıklarla beslenebilmeleri II. inorganik maddeleri hazır almaları III. çoğunun tek hücreli olması hangileri ile açıklanabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Ayrıştırıcı canlılar heterotroftur. Hücre dışına bıraktıkları sindirim enzimleri sayesinde ortamdaki organik atıkları sindirip gerekli besin ihtiyaçlarını karşılarlar. İnorganik maddeleri tüm canlılar hazır olarak alır. Tek hücreli olup ayrıştırıcı olmayan birçok canlı vardır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A


Input: Azot döngüsü ile ilgili, I. Baklagillerin kökünde yaşayan Rhizobium cinsi bakteriler atmosfer azotundan baklagillerin yararlanmasını sağlar. II. Amonyağın nitrat tuzlarına dönüşümünde mantarlar görev alır. III. Nitrifikasyon bakterileri kemoototrof beslenir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}

Solution: Amonyağın nitrat tuzlarına çevrilmesi nitrifikasyondur ve bu olay nitrifikasyon bakterileri tarafından gerçekleştirilir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Bir ekosistemin dengede kalmasını etkileyebilecek abiyotik faktörler hangi seçenekte birlikte verilmiştir? options: {'A': 'Kasırgalar, kurt sürüleri ve sıcaklık', 'B': 'Kuraklıklar, seller ve ısı dalgaları', 'C': 'Toprağın bileşimi, yağış, üreticiler', 'D': 'Balık türleri, ayrıştırıcılar ve su yosunları', 'E': 'Kar fırtınası, sıcak hava dalgaları ve çekirge sürüleri'}

Solution: Bir ekosistemin varlığını dengeli bir şekilde sürdürmesi ve fonksiyonlarını yerine getirmesi için önemli olan abiyotik faktörler (cansız bileşenler) ışık, sıcaklık, iklim, su, toprak, mineraller ve ortamın pH değeridir. B seçeneğinde verilen tüm faktörler abiyotiktir. Correct Option: B


Input: Atmosferdeki CO’in karbon atomuna üçüncü trofik düzeyde 2 yer alan bir canlının protein molekülünde rastlanmıştır. Bu süreçte, I. karbonun ototrof canlı tarafından alınarak organik besin yapısına katılması II. etçil canlının dehidrasyon sentezi yapması III. otçul canlının besinlerle aldığı karbonu vücut yapısına katması IV. etçil canlının otçul canlıyı besin olarak tüketmesi olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - III - IV - II', 'C': 'II - III - I - IV', 'D': 'III - I - IV - II', 'E': 'IV - II - I - III'}

Solution: Atmosferdeki karbondioksit üretici canlılar tarafından alınır ve yapısındaki karbon besin sentezi ile organik besin yapısına katılır. Bu üreticiyi yani bitkiyi birincil tüketici olan otçul hayvan yer ve karbonu alır. Otçulu etçil canlı yer. Etçil canlı besin olarak aldığı organik molekülü sindirerek açığa çıkan yapı taşlarından kendi genetik şifresine uygun proteinleri dehidrasyonla sentezler. Correct Option: B


Input: Aşağıda bazı ekolojik terimlere ait örnekler verilmiştir. Buna göre, • Sapanca Gölü’ndeki tüm canlı türleri • Porsuk Nehri’nde yaşayan aynalı sazanlar • Marmara Denizi • Belgrad Ormanı’ndaki sedir ağacı örnekleri ile aşağıdaki terimler eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır? options: {'A': 'Biyosfer', 'B': 'Komünite', 'C': 'Popülasyon', 'D': 'Organizma', 'E': 'Ekosistem'}

Solution: Komünite: Sapanca Gölü’ndeki tüm canlı türleri Popülasyon: Porsuk Nehri’nde yaşayan aynalı sazanlar Ekosistem: Marmara Denizi Organizma: Belgrad Ormanı’ndaki sedir ağacı Örnek verilmemiş olan tanım biyosferdir. Dünya üzerindeki tüm ekosistemler biyosferi oluşturur. Correct Option: A


Input: Karasal ekosistemdeki bir besin ağı aşağıdaki görselde verilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili, I. Eklem bacaklıların hepsi birincil tüketicidir. II. Bir canlı türü farklı trofik düzeylerde bulunabilir. III. Baykuş ikinci trofik düzeyde yer alır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Verilen besin ağında eklem bacaklıların hepsi birincil tüketici değildir. Örneğin uğur böceği ikincil tüketicidir. Fare otla ve etle beslenen bir canlı olduğu için hem ikinci trofik düzeyde hem de üçüncü trofik düzeyde yer alır. İkinci trofik düzeyde otçul hayvanlar yer alır. Baykuş etçildir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B


Input: Azot döngüsünde yer alan canlılarla ilgili, I. Denitrifikasyon bakterileri topraktaki azot tuzlarının miktarını artırır. II. Su ekosistemlerinde biyolojik yolla azotun fiksasyonu siyano bakteriler ile gerçekleşir. III. Baklagiller, kök nodüllerinde yaşayan bakteriler sayesinde azot bakımından fakir topraklarda yaşayabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}

Solution: Denitrifikasyonda, toprakta yaşayan bazı bakteriler, nitratı serbest azota dönüş türerek atmosfere verir. Azotun bitkiler tarafından alınabilmesi için amonyum ya da nitrata çevrilmesi gerekir. Azotun kullanıla bilir azotlu bileşiklere dönüştürülmesine azot fiksasyonu (azotun tespit edilmesi) denir. Baklagillerin kökünde yaşayan bakteriler ve bazı mikroorga nizmalar havanın serbest azotunu fikse eder. Buna biyotik fiksasyon denir. Sucul ekosistemlerde siyano bakteriler aracılığı ile biyotik fiksasyon gerçekleştirilir. Bu nedenle cevap II ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D


Input: Ekosistemi oluşturan canlı varlıklara biyotik faktörler denir. Buna göre biyotik faktörler ile ilgili, I. Ayrıştırıcı canlılar sadece hücre dışı sindirim enzimlerine sahiptir. II. Heterotrof canlılar ihtiyaç duydukları organik besinleri ve inorganik maddeleri dışarıdan hazır olarak alır. III. Fotoototrof ve kemoototrof canlılar taşıdıkları klorofil sayesinde besinlerini üretir. IV. Bazı bakteri ve mantar türleri ayrıştırıcıdır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}

Solution: Ayrıştırıcı canlılar hem hücre içi hem de hücre dışı sindirim yapar. Kemosentez yapan canlılarda klorofil bulunmaz. Kemoototroflar besin üretirken amonyak, sülfür gibi inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerji ile organik madde sentezler. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B